Conceptverslag Commissie Energie(transitie) Duurzaamheid en Wonen 4 november 2021 - ochtend en middag.docx
Tekst van het document
Verslag openbare vergadering Commissie Energie(transitie), duurzaamheid en wonen 5
10
15
20
25
30
35
Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag
4 november 2021 Stadhuisbrug 1, Utrecht Remko Schotsman (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, mevrouw Bijsterbosch, de wethouder de heer Diepeveen, en de leden, de heer E. van der Marel (VVD), mevrouw H. Dekker-Abdulaziz (D66), de heer J. Koppelaar (Student&Starter), mevrouw F. de Koning (GroenLinks), mevrouw J. Kleinrensink (GroenLinks), de heer C. Bos (Stadsbelang Utrecht), mevrouw A. Sasbrink (PvdD), de heer D. Bosch (PVV), de heer G. te Hoonte (VVD), de heer R. van der Zweth (PvdA), de heer F. Dekkers (GroenLinks), mevrouw R. Streefland (ChristenUnie), mevrouw J. Zwinkels (CDA), de heer T. Schipper (SP), de heer I. el Abassi (Denk), mevrouw M. van Mil (Student&Starter), Mevrouw L. de Vries (PvdD), de heer M. Koning (D66) , De heer P. Zwanenberg (GroenLinks), de heer M. Hajtic, (Denk), de heer Van Steeg (CDA), de heer R. van der Graaf (ChristenUnie), en mevrouw M. Leenders (Commissiegriffier), mevrouw M. de Vos (Commissiegriffier). Tevens aanwezig zijn ambtelijke vertegenwoordigers van gemeentelijke afdelingen. Verslag vergadering Commissie Energie(transitie), duurzaamheid en wonen 1. Opening.........................................................................................................................................2 2.
Vaststellen van de agenda ............................................................................................................2 2.2 Vaststellen van de ingekomen agenderingen .............................................................................2 2.3 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven ...................................3 2.4 Lange termijnagenda ..................................................................................................................4 3. Verslagen ......................................................................................................................................5 4. Toezeggingen/Moties ....................................................................................................................5 5. Initiatiefvoorstel Utrechtse Wooncoöperaties ................................................................................6 6. Raadsbrief Bouwenvelop en vellen van bomen aan de Ivoordreef/Schriftelijke vragen 2021-197 Ivoordreef ........................................................................................................................................30 7.
Actieplan betaalbare koopwoningen ...........................................................................................38 Toezeggingen .................................................................................................................................44
Pagina 1 van 44
1. Opening De voorzitter, mevrouw Bijsterbosch, opent de vergadering om 10.00 uur en heet de aanwezigen en de volgers van de livestream welkom. 5 Mededelingen De wethouder De wethouder heeft geen mededelingen. 10
De commissieleden De commissieleden hebben geen mededelingen.
2. Vaststellen van de agenda
15
De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of het agendapunt transitievisie Warmte daadwerkelijk om 20.00 uur wordt behandeld of dat dat, als daar de ruimte voor is, ook al in de middag behandeld kan worden. De voorzitter geeft aan dat de commissie het voor het zeggen heeft en vraagt of hier een afspraak over gemaakt kan worden. De voorzitter vraagt of de heer Te Hoonte een voorkeur heeft.
20
25
30
De heer Te Hoonte (VVD) meent dat het voor de woordvoerders op dit onderwerp handiger is als duidelijk is dat het onderwerp vanaf 20.00 uur behandeld wordt. De heer Schipper (SP) geeft aan dat zijn woordvoerder deze avond beschikbaar is en stelt voor om dit punt vanaf 20.00 uur te behandelen. De voorzitter geeft aan instemming in de zaal te zien en stelt voor om dit agendapunt vanaf 20.00 uur te behandelen. De agenda wordt vastgesteld.
2.2 Vaststellen van de ingekomen agenderingen
De voorzitter deelt mee dat er een raadsvoorstel op de behandelvoorraad staat en vraagt of de commissie hiermee en met de voorgestelde behandeltijd kan instemmen. De heer Bosch (PVV) vraagt wat de voorgestelde behandeltijd is.
35
De voorzitter antwoordt dat er 150 minuten is voorgesteld. De heer Bosch (PVV) geeft aan mee te kunnen leven.
40
De voorzitter vraagt of er vooraf een raadsinformatiebijeenkomst of een technische bijeenkomst gewenst is. Het betreft het raadsvoorstel Regionale huisvestingsverordening. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat een technische bijeenkomst hem wel handig lijkt.
45
De voorzitter deelt mee dat dat genoteerd staat en dat dat georganiseerd zal worden.
2.3 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven 50
De voorzitter vraagt of er van de raadsbrieven die op de lijst staan brieven zijn die agendering behoeven.
Pagina 2 van 44
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) geeft aan de raadsbrief over de Evaluatie actieplan middenhuur te willen agenderen. Spreker geeft aan dit tijdens de volgende commissievergadering te willen behandelen en stelt een behandeltijd van een uur voor. 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De voorzitter vraagt wat GroenLinks dan zou willen bespreken. Mevrouw De Koning (GroenLinks) stelt dat in de brief de gelegenheid wordt gegeven om input mee te geven voordat er aanpassingen worden gedaan. GroenLinks zou graag van die gelegenheid gebruik willen maken. De voorzitter stelt vast dat de meeste fracties hiermee instemmen en vraagt of 75 minuten voldoende zou zijn. De voorzitter stelt vast dat veel fracties eerder denken aan 150 minuten en vraagt mevrouw De Koning om ervoor te zorgen dat er binnen een week een agendering op schrift komt. De voorzitter vraagt of de commissie nog andere zaken wenst te agenderen. De heer Dekkers (GroenLinks) geeft aan eerst een agendering te hebben ingeleverd voor een raadsinformatiebijeenkomst ter plaatse voor Overvecht. Dit kon echter geen raadsinformatiebijeenkomst worden en toen is er gesproken over een werkbezoek op 18 november. Dat kan niet doorgaan en nu is de suggestie om dit op de volgende vergaderdag voor deze commissie te doen in de avond omdat de agenda daarvoor nog niet vol is. Tijdens dit bezoek kan op een aantal plekken in de wijk gesproken worden met initiatiefnemers en kan er gesproken worden met ambtenaren over de uitvoering van de verschillende moties en toezeggingen die er gedaan zijn met betrekking tot de ontwikkelingen in Overvecht. Daarnaast kan er gesproken worden met de Werkplaats.
De heer Te Hoonte (VVD) meent dat dit een eigen gelegenheidsding is en begrijpt dat het verzoek is om een deel van de vergadertijd van deze commissie te schrappen en vraagt om een toelichting van de raadsadviseur. Spreker vraagt wat de toegevoegde waarde is van een fietstocht in het donker en of het niet verstandig is om een dagdeel overdags te plannen en om ’s avonds wel te vergaderen. De heer Dekkers (GroenLinks) geeft aan dat deze suggestie is gedaan omdat de fractie heeft begrepen dat dit dagdeel vrij zou blijven. Het verzoek voor een bezoek in de avond is een nadrukkelijk verzoek van mensen uit de wijk zelf. De commissiegriffier beaamt dat de suggestie is gedaan om een dagdeel van EDW te gebruiken als dit dagdeel vrij zou blijven. Als er zo nog een derde agendering komt dan vreest de griffier dat dat dagdeel niet meer vrij zal zijn en zal er een andere datum gezocht moeten worden. De heer Te Hoonte (VVD) stelt dat de Transitievisie Warmte vanavond wordt besproken en geeft aan niet te weten of er voldoende ruimte zal zijn om ook Overvecht te bespreken en het LEANproject dat is stilgezet. Spreker overweegt, afhankelijk van hoe het vanavond loopt hier een agendering over te doen. Dat gaat dan ook over Overvecht en spreker weet niet of het dan handig is om ook een bezoek aan die wijk te brengen.
Spreker stelt dat er vanuit een andere fractie druk wordt gezet op extra dagdelen voor de commissie ROGV en meent dat een aantal projecten van wethouder Diepeveen wellicht in deze commissie besproken zouden kunnen worden. De voorzitter licht toe dat als de Transitievisie Warmte vanavond niet volledig behandeld kan worden, 9 december daar ook voor nodig zal zijn. Het lijkt de voorzitter dat het van vanavond afhangt of het voorstel van GroenLinks gaat passen. Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan dat er naast EDW ook nog andere commissies zijn en dat zij niet weet wat daar het programma van is. Als daar veel druk op zit dan zou spreker het jammer vinden als zij niet naar een werkbezoek kan omdat zij het woord moet voeren in een andere commissie. Overvecht is naar een andere commissie verschoven en spreker meent dat de raad het zichzelf niet al te moeilijk zou moeten maken door op een donderdag werkbezoeken te organiseren. De voorzitter vindt dat een valide punt en meent dat GroenLinks dit vanuit een soort van collegialiteit heeft voorgesteld maar dat dit werkbezoek buiten de vergaderagenda om gaat. De voorzitter meent dat er een ander goed moment voor dit werkbezoek te vinden moet zijn. Pagina 3 van 44
5
10
15
20
25
30
De heer Dekkers (GroenLinks) geeft aan de suggestie gedaan te hebben vanuit de gedachte dat dat moment vrij zou zijn. Als vanavond duidelijk wordt dat dat niet zo is, dan zal er naar een ander moment gezocht moeten worden. De voorzitter meent dat de fracties hier met elkaar wel uit zullen komen. De voorzitter vraagt of er nog andere punten geagendeerd moeten worden. De voorzitter stelt vast dat de agenda voor 9 december nu is ingevuld.
2.4 Lange termijnagenda
De voorzitter geeft aan veel categorieën in de lange termijnagenda te zien, welke haar niet allemaal even relevant lijken te zijn. Zo is er de categorie ‘aan de raad’ waarmee er bij de raad de indruk gewekt kan worden dat de andere zaken niet aan de raad zouden zijn. Dat is echter niet het geval. De voorzitter vraagt de wethouder aan te geven waarom zaken vanuit het college dringend gewenst of vanuit maatschappelijk oogpunt zeer gewenst zijn. Wethouder Diepeveen geeft aan dat het actieplan Middenhuur net bij de agendering ter plaatse langskwam. Dit betreft de evaluatie van het actieplan. Er is eerder gesproken over een tweetrapsmodel, eerst de evaluatie in de commissie bespreken en het college verwerkt dan de zaken die het meekrijgt in een aanpassing van het plan. Het college voorziet, in de strakke planning, dat het 12 januari met een voorstel hiervoor kan komen. Dit punt zou dan in de commissievergadering van 17 februari behandeld kunnen worden zodat er nog besluitvorming in deze raad kan plaatsvinden. Er is veel aandacht in de media voor de opkoopbescherming en het college is daar ook druk mee bezig. Dit vraagt om snelheid én om zorgvuldigheid als het gaat om de afbakening van het gebied en de prijsgrens.
Het college voorziet dat het op 19 januari met een voorstel tot wijziging van het lokale deel van de huisvestingsverordening kan komen waarin de opkoopbescherming is opgenomen. Dit zou dan ook in de commissievergadering van 17 februari behandeld kunnen worden en op 10 maart in de raad. De voorzitter geeft aan dat dit betekent dat het actieplan Middenhuur uiterlijk een week voor de commissievergadering aangeleverd wordt. Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) geeft aan dat D66 graag het actieplan Besparen van energie graag in Q1 wil behandelen. Spreker stelt een behandeltijd van 60 minuten voor.
35
De voorzitter stelt dat de vraag aan het college is of dit nog in deze collegeperiode behandeld kan worden en vraagt of daar steun voor is.
40
De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat de coalitie nog heel veel wil bespreken en dat voor dit punt door het college is aangegeven dat het aan de raad is. De coalitiepartijen geven nu aan dat dit punt toch vooruitgeschoven moet worden. Deze partijen zouden volgens spreker dan ook aan moeten geven wat naar achteren geschoven kan worden. Als dit het enige punt is dan zal het nog wel behapbaar zijn maar spreker geeft aan niet zeker te weten of dit het enige punt is.
45
De voorzitter geeft aan dat dit ook afhankelijk is van of de commissie nog brieven wil gaan agenderen.
50
55
De heer Van der Zweth (PvdA) geeft aan mee te gaan met de prioriteiten die het college aangeeft. Spreker meent dat het punt van de heer Te Hoonte valide is, wat wordt er als eerste gedaan en hoe wordt de puzzel in de commissies gelegd. Spreker wenst prioriteit te geven aan de punten die rondom wonen geel zijn gemarkeerd, gezien de wooncrisis. Spreker vraagt of er niet gemikt was op het nog dit jaar bespreken van de opkoopbescherming, om het in januari in te kunnen laten gaan. Mevrouw Sasbrink (PvdD) steunt de woorden van D66 en meent dat het actieplan Besparen in Q1 besproken zou moeten worden. Naast een wooncrisis is er ook sprake van een klimaatcrisis. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan de urgentie van de opkoopbescherming niet te zien aangezien er praktisch geen transacties zijn in Utrecht. Daarnaast is dit een regionale aangelegenheid en spreker vraagt hoe de besluitvorming in andere raden van de U-10 of U-16 gaat verlopen. Pagina 4 van 44
5
De voorzitter stelt dat dit over het lokale deel gaat. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) geeft aan dat het fijn zou zijn als het actieplan Besparen wel in Q1 besproken zou kunnen worden. Vanwege de toenemende energieprijzen is dit voor GroenLinks een urgent punt. Als het past zou het fijn zijn als dat zou lukken. De voorzitter vraagt de wethouder of dit mogelijk is.
10
15
20
25
30
Wethouder Diepeveen licht toe dat de planning nu is dat het college dit plan in Q4 aanbiedt waarmee behandeling in Q1 2022 goed mogelijk is. Het is nog niet helemaal zeker of het aanbieden in Q4 lukt. Deze bespreking zorgt echter weer voor wat extra urgentie bij het college. De voorzitter stelt voor deze urgentie als dringende aanmoediging te zien. De commissie wordt meegegeven dat als zij volgende maand 101 eigen agenderingen doen, dit gevolgen zal hebben voor de ruimte voor de bespreking van het actieplan Besparen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt niet te hopen dat er bij volgende commissievergaderingen even lang gesproken zal worden over de agenderingen, al ziet hij er ook wel de positieve effecten van. Spreker meent dat richting de verkiezingen de agenda’s overvol zullen raken en wil dit voorkomen omdat er ook tijd moet zijn om campagne te kunnen voeren. De commissie wordt opgeroepen om hier oog voor te hebben. De heer Te Hoonte (VVD) meent dat het goed is om in de geel gemarkeerde vakjes nog iets scherper te zijn door bijvoorbeeld een rode categorie toe te voegen voor zaken waarbij een wettelijke termijn kan verlopen zodat de gemeente niet in gebreke komt. De heer Van der Zweth (PvdA) geen aan nog geen antwoord te hebben gekregen op zijn vraag. Wethouder Diepeveen stelt al aangegeven te hebben dat zowel snelheid als zorgvuldigheid betracht moeten worden.
Het nieuws uit Amsterdam dat gisteren kwam leidt tot besluitvorming in de Amsterdamse raad in februari. Het Utrechtse college wil besluitvorming in de raad laten plaatsvinden op 10 maart. Het blijkt, ook in andere steden, dat deze tijd nodig is. De wethouder geeft aan de suggestie om wettelijke termijnen in een volgende versie van de lange termijnagenda nog scherper af te bakenen een goede suggestie te vinden.
35
Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan dat er ook een categorie is ‘in samenhang met inwerkingtreding Omgevingswet’ is. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is al een paar keer vertraagd en spreker geeft aan niet te weten hoe dit nu in de tijd zit en vraagt welke tijdshorizon nu past bij de punten die daar staan genoemd.
40
De voorzitter geeft aan dat dit bij een volgende versie van de lange termijnagenda ook verduidelijkt zal worden.
3. Verslagen
Er zijn geen verslagen om te bespreken.
45
4. Toezeggingen/Moties
De voorzitter stelt vast dat er geen vragen of opmerkingen zijn en licht toe dat de lijst met toezeggingen daarmee is vastgesteld. De voorzitter schorst de vergadering om 10.28 uur.
5. Initiatiefvoorstel Utrechtse Wooncoöperaties
50
55
De voorzitter heropent de vergadering om 10.31 uur. De voorzitter geeft aan het feestelijk te vinden als raadsleden met enthousiasme en noest werk met een initiatiefvoorstel komen. Mevrouw De Koning en de heer Wijmenga hebben een initiatiefvoorstel geschreven over wooncoöperaties omdat deze in de praktijk tegen veel hindernissen oplopen. GroenLinks en de ChristenUnie willen wooncoöperaties ondersteunen met een onafhankelijk steunpunt, hulp geven bij het verwerven van nieuwe locaties en willen een nieuwe financiële regeling. Het doel is een blijvend betaalbaar segment in de Utrechtse Pagina 5 van 44
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
woningmarkt te creëren. Het initiatiefvoorstel zal in twee termijnen worden besproken en hier zijn 120 minuten voor gereserveerd. De fracties kunnen reageren op het voorstel en op de wensen en bedenkingen die het college heeft meegegeven. Vervolgens krijgen de initiatiefnemers het woord en dan de wethouder. De heer Van der Marel (VVD) geeft aan dat dit plan bij de VVD vragen oplevert. Spreker stelt dat de bottlenecks op de Utrechtse woningmarkt bekend zijn. De stad is ongekend populair en zal dat blijven alleen al omdat Utrecht in Nederland ligt. Er willen potentieel meer mensen naar Utrecht dan dat Utrecht daarvoor wil of kan bouwen. Utrecht wil daarnaast een plek bieden voor alle typen woningzoekenden. Daar zijn ook mensen bij die het wonen samen willen organiseren. Daar is geen enkel liberaal principe op tegen en kennelijk mag er ook sprake zijn van eigenbelang. Wat wel vervelend is, is dat de overheid hier blijkbaar mee moet helpen, waardoor het iets minder liberaal wordt. Dat neemt echter niet weg dat de gemeente een rol kan vervullen bij de informatievoorziening. De fractie kan zich ook nog voorstellen dat de gemeente een rol speelt bij het aangeven van potentiële locaties en het bijbehorende bestemmen. In dat licht ziet de fractie aansluiting bij het actieplan Betaalbare koop waar ook de informatieve rol van de gemeente wordt benoemd.
De VVD meent dat eigen initiatief ook eigen inspanning mag vragen. Het verdient dan ook aanbeveling om de formatieve capaciteit aansluiting te laten vinden bij het actieplan Betaalbare koop en ook de financiering zo te regelen aangezien dit nu tijdelijk is geregeld. Spreker meent dat de makke van het plan, net als bij het actieplan Betaalbare koop, ligt in de financiële paragraaf. Die ontbreekt namelijk de vraag is of dit plan geen financiële consequenties heeft. Bij Betaalbare koop ziet de fractie het voordeel van een mogelijke vermogensaanwas en het bijdragen aan de noodzakelijke doorstroming en dit ontbreekt op papier bij de wooncoöperaties. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of de VVD zegt dat het niet meedoet omdat het huurwoningen betreft en geen koopwoningen. De heer Van der Marel (VVD) geeft aan dat niet gezegd te hebben. Spreker stelt dat het geen huurwoningen zijn, het betreft koopwoningen van een juridische entiteit die in particuliere handen is. De heer Van der Zweth (PvdA) stelt dat de VVD betoogt dat er geen sprake is van vermogensaanwas zodat mensen kunnen doorstromen. Daarmee wordt gezegd dat er gehuurd wordt en omdat er dan geen vermogen wordt opgebouwd, dat voor de VVD niet voldoende is. De heer Van der Marel (VVD) antwoordt dat dat inderdaad de vraag is en stelt dat hij daar later op terug zal komen.
spreker stelt dat bij de wooncoöperaties de potentiële vermogensopbouw verschuift naar de vereniging. Dan ontstaat de situatie dat de bewoners relatief goedkoop kunnen wonen maar dat de verhuurder steenrijk zou kunnen worden in de huidige markt. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat dat zo zou kunnen lijken maar meent dat hierover is nagedacht. Spreker stelt dat de tarieven zoals vastgesteld in de grondprijzenbrief voor sociale huur zouden kunnen gelden, evenals de regeling voor meerwaardeafdracht voor het social smaldeel van een dergelijke ontwikkeling. De heer Van der Marel (VVD) stelt te hopen dat dit punt onderdeel is van de beantwoording. In het voorstel wordt namelijk niet over grondprijzen gesproken. De vraag is dan ook met welke grondprijzen gerekend gaat worden. Als het bezit in waarde sterk toeneemt is er sprake van een particulier bestuur dat potentieel over een behoorlijk vermogen gaat. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat als er sprake is van meerwaardeafdracht over de grond bij verkoop, er geen vermogensaanwas is. Er zou dan alleen vermogensaanwas voor het pand zijn en die kan ook begrensd worden. De heer Van der Marel (VVD) stelt op dezelfde lijn te zitten. Dit zijn goede vragen die wel beantwoording moeten worden.
In een voorbeeld van 50 woningen is een bouwbudget van tien tot 12 miljoen euro nodig waarbij de gemeente tot drie of vier miljoen een garantstelling zou kunnen geven via een achtergestelde lening. Los van het risicobeslag heeft dit financiële consequenties.
Pagina 6 van 44
5
10
15
20
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) sluit aan bij deze vraag en vraagt wat er gebeurt als een wooncoöperatie meer inkomsten krijgt of meer waarde en of dan de meerwaardeafdracht geldt. Spreker vraagt of er de mogelijkheid is dat als er meer verdiend wordt, het geld weer naar de gemeente terugvloeit. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat de VVD sprak over een garantstelling van 30% en vraagt of de VVD een voorstander is van garantstellingen naar private partijen. De heer Van der Marel (VVD) antwoordt daar wel voorstander van te zijn als het past binnen een volkshuisvestelijke opgave van de gemeente. Spreker vervolgt en geeft aan het verstandig te vinden dat het college het geen goed idee vindt om jaarlijks minimaal twee locaties beschikbaar te stellen voor wooncoöperaties. Zoals het college aangeeft is een streefcijfer beter en de VVD zou het willen beperken tot een maximum van twee locaties waardoor je het risico beperkt. Spreker geeft aan niet meteen te willen zeggen dat het het voorstel niet steunt omdat hij ziet dat er wel behoefte is aan wooncoöperaties. De heer Koppelaar (Student&Starter) geeft aan het eens te zijn met het loslaten van een minimum en vraagt waarom de VVD een maximum wil opnemen. Spreker meent dat dit instrument kan bijdragen aan veel betaalbare woningen en wenst hier geen maximum op te zetten.
35
De heer Van der Marel (VVD) antwoordt geschrokken te zijn van wat er over Amsterdam werd gezegd in het voorstel. Daar zou het streven zijn om 10% van de woningen in een wooncoöperatie onder te brengen wat zou neerkomen op 40.000 woningen. Voor Utrecht zou dat ruim 20.000 woningen zijn wat 1.000 woningen per jaar betekent en spreker vraagt zich af of de gemeente dat risico zou moeten nemen. Spreker vraagt hoe de initiatiefnemers en de wethouder het risicobeslag voor de gemeente zien. Spreker vraagt in hoeverre de wooncoöperatie in staat is of afdwingbaar is om een gedifferentieerd huurprijzen beleid te voeren. Er wordt immers over een grote diversiteit gesproken en het lijkt de VVD wrang als mensen die hiervoor kiezen en meer inkomen hebben of krijgen met overheidssteun een woning bewonen. Spreker stelt dat dat niet in lijn is met het beleid voor doorstroming en dat de subsidie daar ook niet voor bedoeld is. Spreker vraagt of het niet wijs is om bij de voorgestelde organisatorische ondersteuning te komen tot standaard statuten zodat de gemeente weet hoe de overheidscoöperaties zijn georganiseerd en tot een eenduidig afsprakenkader kan komen. Spreker stelt dat de subsidieregeling die opgetuigd gaat worden ten goede dient te komen aan Utrechters.
40
Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan te lezen dat het het sociale en het middensegment betreft. De VVD spreekt over geen vermogensaanwas en voor deze groepen zou dat goed passen. Echter, als mensen met eigen vermogen instappen zou het financiële risico voor de gemeente kleiner gemaakt kunnen worden en spreker vraagt hoe de VVD daar tegenover staat.
25
30
De heer Van der Marel (VVD) antwoordt dat hoe minder de gemeente hoeft bij te dragen, hoe beter het is. Dan zou dit initiatiefvoorstel wellicht niet nodig zijn geweest. 45
50
55
60
Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat je dan de situatie ingaat dat je gesubsidieerd goedkopen woningen gaat aanbieden aan mensen die zelf best vermogend zijn en vraagt of de VVD daar ook een dilemma in ziet. De heer Van der Marel (VVD) antwoordt daarom deze vraag te stellen. Waar het om gaat is dat mensen in een woongroep willen wonen. Zij hebben allemaal hun eigen financiële profiel en spreker is er dan kritisch op dat er mensen zijn die steun krijgen terwijl ze dat niet nodig hebben. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) geeft aan dat las je in een wooncoöperatie wilt wonen je niet de hypotheek kunt krijgen als bij een eigen woning. Binnen wooncoöperaties kun je niet 100% maar slechts 70% krijgen waardoor het wonen in een wooncoöperatie niet voor iedereen haalbaar is. Wonen in wooncoöperaties zorgt ervoor dat mensen betrokken zijn en actief zijn in hun wijk. Spreker geeft aan zoekende te zijn wat de VVD zegt omdat zij meent dat wooncoöperaties veel op kunnen brengen. De heer Van der Marel (VVD) meent dat deze punten een reden kunnen zijn om achter het voorstel te kunnen staan. In het voorstel wordt gesproken over sociaal, middenhuur en vrije sector Pagina 7 van 44
en de laatste groep zou wel een hypotheek moeten kunnen krijgen. Deze groep zou dan in dit voorstel meeliften wat betekent dat er in de pay back afspraken gemaakt moeten worden. 5
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) Meent dat het financieringsvoorstel van GroenLinks op misverstanden berust. Er worden huurwoningen gefinancierd, koopwoningen kunnen binnen een coöperatie 100% worden gefinancierd. De voorzitter licht toe dat interrupties op de huidige inbreng dienen in te gaan.
10
15
20
25
De heer Schipper (SP) maakt een punt van orde. Spreker stelt dat er meer debat gewenst was en dat daarom interrupties niet meer van de spreektijd af gaan. Spreker stelt dat de heer Bos deze afspraak nu aan het ondermijnen is en vindt dat heel storend. De voorzitter geeft aan het daar mee eens te zijn en hoopt dat alle leden verantwoordelijk met de interrupties om zullen gaan. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat als gekozen is om de spreektijden los te laten om ruimte te geven aan het debat, deze ruimte er ook moet zijn. Spreker constateert dat de ruimte voor debat juist wordt ingeperkt. De voorzitter meent dat die ruimte er juist wel is maar dat de wens is om te voorkomen dat er debatten binnen debatten worden gevoerd. De heer Bos heeft tijdens de inbreng van GroenLinks alle ruimte om te interrumperen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt dat het geen gratis tijd is. De voorzitter beaamt dat en stelt dat de tijd van alle fracties is.
30
35
40
45
50
55
De heer Van der Marel (VVD) geeft aan dat wordt gesteld dat een hoger eigenaarschap een positieve impuls kan geven aan de leefomgeving en geeft aan het daar mee eens te zijn. Met betrekking tot de financiële kant is spreker het meer met Stadsbelang Utrecht eens. Spreker stelt dat er drie criteria worden genoemd voor Utrechters om aan te tonen dat zij in aanmerking komen. Spreker vraagt welke criteria leidend zijn en of het en en is, of dat het of of is. Spreker vraagt of een zelfstandige ook in aanmerking kan komen aangezien er alleen gesproken wordt over een contract en een werkgeversverklaring. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat het met de wooncoöperaties gerommel in de marge is. Veel initiatieven leiden tot niets en dat komt meestal door de financiën of door de ruimte. GroenLinks en de ChristenUnie willen hiervan af. Met betrekking tot beslispunt 2 ziet het college het publieke belang en spreker wil hieraan de voorwaarde hechten dat het publieke belang geborgd dient te worden. Te denken valt aan erfpacht, koopprijsbegrenzing bij wederverkoop en huurprijsbegrenzing als er door de initiatiefnemers tot verhuur wordt overgegaan. Met betrekking tot beslispunt 3.a ziet spreker het voordeel niet. Stadsbelang Utrecht weet niet wat de kwartiermaker de afgelopen jaren heeft gepresteerd.
Spreker geeft aan de implementatie van nieuwe woonvormen niet te zien en zou graag voor de raadsbehandeling een opgave van de resultaten van de inspanningen van deze functionaris willen zien. Spreker wil weten hoe belangrijk deze functionaris voor de stad is geweest en de wethouder wordt gevraagd deze opgave toe te zeggen. Met betrekking tot de punten 3.b en 3.c vraagt waarom de gemeente een extern steunpunt zou moeten subsidiëren als de kennis al in huis is. Spreker geeft aan dat Stadsbelang Utrecht artikel 5 zou willen schrappen. Gevraagd wordt waarom de onrendabele top van particuliere initiatiefnemers gedicht zou moeten worden of waarom de gemeente met garantstellingen zou moeten komen. Spreker meent dat het instrument via de grondprijzen voordelen genoeg biedt om te komen tot een verbeterde basis om tot dit soort initiatieven te komen. Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt dat er nu veel geld wordt gereserveerd voor een extern aanspreekpunt en vraagt of de tijdelijke kwartiermaker voor een lager bedrag gecontinueerd zou kunnen worden voor Stadsbelang Utrecht een beter passende oplossing zou zijn.
Pagina 8 van 44
5
10
15
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) antwoordt dat er een budget is voor nieuwe woonconcepten. De vraag is of dat voor een lager bedrag moet. Het is vooral belangrijk dat er getoond wordt wat de resultaten van het werk van de kwartiermaker is. Deze functionaris zou uit het budget betaald kunnen worden met de eerder gestelde voorwaarden en spreker stelt dat dan een extern aanspraakpunt niet meer nodig is. Met het geld dat dan uit beslispunten 3.b en 3.c vrijkomt zou dan voor een stukje funding gezorgd kunnen worden. Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat er 5 ton gereserveerd is voor nieuwe woonconcepten en stelt dat er nu 1,5 ton gereserveerd is voor deze post. Spreker vraagt wat voor Stadsbelang Utrecht de ideale besteding van deze 5 ton zou zijn. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan het niet erg te vinden als dat procesgeld is. Spreker stelt in de stad te horen dat initiatieven voor wooncoöperaties constant stuklopen. Als de procesbegeleiding beter gedaan dan worden door een interne functionaris dan vindt spreker dat goed. Het budget zou daar deels voor gebruikt kunnen worden. Spreker vervolgt en meent dat het instrument van grondprijzen voor sociale huur of middenhuur prima gebruikt zou kunnen worden om dergelijke initiatieven in beeld te kunnen brengen en tot een beter succes te laten leiden.
20
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat in punt 5 is vastgelegd dat meerder mensen een wooncoöperatie kunnen starten en als dit geschrapt zou worden zouden alleen mensen met vermogen wooncoöperaties kunnen starten. Spreker vraagt of Stadsbelang Utrecht ook van mening is dat andere mensen ook wooncoöperaties moeten kunnen starten.
25
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt dat in artikel vijf wordt geregeld dat de gemeente garant staat voor 30%. Spreker meent dat het instrument van de grondprijzenbrief voldoende is om initiatieven waar te kunnen maken.
30
35
40
45
50
55
60
De heer Van der Zweth (PvdA) dankt de initiatiefnemers voor het voorstel. Wooncoöperaties geven volgens spreker mensen de mogelijkheid om collectief betaalbare woningen te realiseren. Dit komt ten goede aan de betaalbaarheid van de stad die onder druk staat en geeft mensen eigenaarschap en zelfbestuur. Dat kan op de sympathie van de PvdA rekenen. Er ligt een enorme opgave met betrekking tot het realiseren van meer betaalbare woningen en dit voorstel kan helpen. Tegelijkertijd gaat dit over een specifieke groep en mankracht en middelen kunnen maar één keer worden uitgegeven. Gevraagd wordt of de initiatiefnemers denken dat deze zaken elkaar kunnen bijten en hoe dit voorstel bijdraagt aan de grote opgave die er ligt. Spreker meent dat de mensen die hier aanspraak op zullen maken eerder mensen zijn die de weg weten te vinden en die zich kunnen organiseren. Dit terwijl het juist ook het doel is om andere groepen mensen te bereiken als het gaat over betaalbaar wonen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) geeft aan de zorg te begrijpen maar geeft ook aan dat er voorbeelden zijn van mensen die een wooncoöperatie willen starten en meent dat dat juist heel wisselende groepen zijn. Te denken valt aan mensen die gezamenlijk oud willen worden maar ook aan jongeren die bij Place2BU willen uitstromen, of dertigers met een klein inkomen.
Spreker vraagt welke groep de PvdA denkt aanspraak te zullen gaan maken. De heer Van der Zweth (PvdA) geeft aan niet gezegd te hebben dat het een specifiek groep is maar stelt dat het wel wat van mensen vraagt en het zo een groot compliment waard zijn als het lukt. Binnen het sociale segment ligt dit echter voor veel mensen buiten het bereik en dat is juist een groot deel van de opgave voor betaalbare woningen in de stad. In die balans is de vraag aan de initiatiefnemers gesteld. Spreker vervolgt en vraagt hoe de initiatiefnemers zorgen voor toegankelijkheid voor de brede groep. Spreker stelt de mening van het college dat het om betaalbare woningen moet gaan te delen. Dat betekent sociaal of middelduur, maar niet duurder dan dat. Spreker stelt dat dat ook duurzaam afgesproken dient te worden, zonder maximumtermijn. Er staat in het voorstel dat duurzame betaalbaarheid door erfpacht kan worden geborgd en dat bij verkoop meerwaardeafdracht kan plaatsvinden. Spreker vraagt of de initiatiefnemers het er mee eens zijn dat dat wat dwingender opgenomen zou moeten worden en dat dat, zeker als er gemeenschapsgeld bij komt kijken, altijd het geval moet zijn. Pagina 9 van 44
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) geeft aan het doel van betaalbaarheid met de PvdA te delen en vraagt hoe de PvdA tegen het betaalbare koopsegment aankijkt. Dat ontbreekt in het voorstel.
10
De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt te menen dat daar een ander plan voor is. Spreker stelt dat er nu gelukkig terughoudend wordt omgegaan met de verkoop van gemeentelijk vastgoed en stelt dat dat ook zo moet blijven. Er zou gezocht moeten blijven worden of gemeentelijk vastgoed ingezet kan worden voor de voorzieningen in de stad en er zou, ook niet voor dit doel, overgaan moeten worden tot verkoop. In het voorstel staat dat dat wel aan de orde zou kunnen zijn en de initiatiefnemers worden gevraagd of zij delen dat er terughoudend omgegaan moet worden met de verkoop van gemeentelijk vastgoed.
15
Mevrouw Zwinkels (CDA) snapt het punt van de PvdA over duurzame betaalbaarheid maar stelt dat het uiteindelijk wel een particulier initiatief is. Spreker vraagt hoever de bemoeienis van de overheid is op de lange termijn en of dit onderdeel wordt van de begroting of van Verbonden Partijen en of er gemonitord of gehandhaafd zou moeten worden.
5
20
De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt benieuwd te zijn wat de initiatiefnemers daar over te zeggen hebben. Zo ver ging de opmerking van spreker niet. Spreker stelt dat als er gemeenschapsgeld bij komt kijken, hier afspraken over gemaakt kunnen worden en dat het in de basis moet gaan over het toevoegen aan de sociale woonvoorraad. De initiatiefnemers worden gevraagd dit wat steviger op te nemen.
25
Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt dat er nu extra randvoorwaarden worden gesteld, zo gaat het alleen nog maar over sociale huur en zou een initiatief in een hoger segment waar minder steun van de gemeente nodig is, niet meer passen.
30
De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt over sociale en middenhuur te hebben gesproken. Spreker meent dat de initiatiefnemers hebben opgenomen dat het vooral over betaalbare woningen moet gaan en heeft gevraagd of dit niet wat dwingender opgenomen zou moeten worden.
35
40
45
50
55
De heer Schipper (SP) deelt de complimenten over de arbeid en inzet die de initiatiefnemers hebben geleverd. Spreker geeft aan iedereen zijn woonvorm te gunnen maar vraagt zich wel af of de gemeente een bank van lening moet gaan spelen. Dat zou iedere starter wel willen zien en de initiatiefnemers worden om een reactie gevraagd. Spreker deelt de kritiek van de VVD over het ontbreken van het financiële kader. Spreker betreurt het dat het budget na 2022 ontbreekt, in feite wordt er gezegd dat dat maar bij een volgende coalitie geregeld moet worden. De initiatiefnemers hebben zelf aangegeven dat dit voorstel ten kosten kan gaan van de sociale en middenhuur en spreker vraagt of dit voorstel wel voldoende bijdraagt aan de enorme woningopgave in de stad. Spreker licht toe dat er al een Stadsmakersfonds bestaat en dat de SVN dit ook al doet en vraagt wat de meerwaarde van dit voorstel is. Mevrouw Sasbrink (PvdD) dankt GroenLinks en de ChristenUnie voor het voorstel. Dit is een belangrijk onderwerp en spreker stelt dat initiatiefnemers tegen zoveel drempels aanlopen dat zonder gemeentelijke actie er geen wooncoöperaties zullen komen. De PvdD vindt dit soort initiatieven belangrijk omdat ze niet alleen bijdragen aan betaalbaar wonen maar ook de betrokkenheid van bewoners en de sociale cohesie bevorderen.
Spreker stelt dat het gebrek aan ruimte misschien nog wel meer beperkend is dan het financieringsprobleem. De doelstelling is om minimaal twee locaties per jaar beschikbaar te stellen waarop het college negatief heeft geadviseerd aangezien dit in de huidige markt niet reëel zou zijn. De PvdD vindt die reactie zorgelijk omdat als twee locaties niet reëel zouden zijn niet duidelijk is wat dan wel een reëel aantal is. De fractie vond het aantal van twee best bescheiden en meent dat het goed is om een meetbare ambitie in het voorstel opgenomen te houden zodat ergens naar toe gewerkt kan worden. De initiatiefnemers worden gevraagd hoe reëel zij het achten om op termijn twee locaties per jaar beschikbaar te kunnen stellen. De heer Koppelaar (Student&Starter) geeft aan het advies van het college te volgen om het minimum van twee los te laten maar om dit wel als een streven aan te houden. Dit omdat bij een ontwikkeling het zo zou kunnen zijn dat door de grond aan een woningcorporatie te geven te Pagina 10 van 44
gunnen dit leidt tot meer betaalbare woningen dan bij een wooncoöperatie. Gevraagd wordt of het vanuit die gedachte niet beter is om dat harde minimum los te laten.
10
Mevrouw Sasbrink (PvdD) geeft aan die gedachtegang te snappen en licht toe later in haar inbreng terug te komen op de beperkte ruimte en ten koste van wat een wooncoöperatie kan gaan. Evenwel, door een doelstelling op te nemen kun je meten waar je naar toe gaat en zou je kunnen concluderen dat de doelstelling niet wordt gehaald. Als er echter helemaal geen doelstelling wordt opgenomen is er straks een mooi actieplan waar hard aan gewerkt is en blijkt dat het nooit lukt. Spreker meent dat het daarom goed is om vast te houden aan een meetbare doelstelling.
15
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) geeft aan het met het college eens te zijn dat dit een treefwaarde zou moeten zijn. Dat kan ook als doelstelling gezien worden. De PvdD heeft zelf al aangegeven dat er een gebrek aan ruimte is en spreker vraagt waarom een streefwaarde voor de PvdD minder waard is dan een doelstelling.
5
20
25
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Sasbrink (PvdD) meent dat het semantisch is, spreker vindt het belangrijk dat er iets hards wordt opgenomen waar de partijen elkaar aan houden en wat serieus genomen wordt. Spreker vervolgt en geeft aan dat de PvdA al benoemde dat mankracht en middelen beperkt zijn en spreker meent dat ruimte wellicht de meest beperkende factor is. De fractie vraagt zich net als Student&Starter af ten koste van wat dit voorstel gaat. De initiatiefnemers worden gevraagd of hier over gesproken is en welke afwegingen daarin gemaakt zijn. Er is gekeken naar het actieplan van Amsterdam waar de ambitie is uitgesproken dat in 2040 10% van de Amsterdamse woningen is ondergebracht in een wooncoöperatie en spreker geeft aan dat de PvdD een dergelijke ambitie mist in het initiatiefvoorstel. Spreker vraagt waarom een dergelijke ambitie niet in dit plan is opgenomen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of mevrouw Sasbrink die ambitie omgezet zou willen zien in een streefcijfer of in een harde afspraak. Mevrouw Sasbrink (PvdD) meent dat ambitie een woord is waar je flexibel mee om kunt gaan. Spreker vond de 10% van Amsterdam best veel en meent dat hier voor Utrecht door de initiatiefnemers en hun ondersteuning over is nagedacht. De vraag aan de initiatiefnemers is hoe daar over is nagedacht en waarom dit niet in het voorstel staat.
Spreker vervolgt en geeft aan dat het idee van een aanspreekpunt aanspreekt, evenals de garantstelling of financiering omdat dit in de ontwikkelfase vaak een te hoge drempel is. Het heeft de steun van de PvdD om hier stappen in te zetten zodat er tenminste iets gebeurt. Het college heeft aangegeven dat er meer onderzoek nodig is en gevraagd wordt hoe lang dat zal gaan duren en wat dat betekent voor de termijn waarop er met pilots voor wooncoöperaties gestart kan worden. Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) complimenteert de initiatiefnemers voor het zeer uitgebreide plan en raadsvoorstel. Spreker geeft aan dat de fractie het een mooi idee vindt maar dat ook de vraag is waarom wooncoöperaties zo veel meer waard zijn voor de stad dan andere initiatieven en woonconcepten. Zo zijn er initiatieven van bijvoorbeeld ouderen en van de lhbti-gemeenschap en dit zijn vaak ook Cpo’s en in dit initiatiefvoorstel wordt dit expliciet uitgesloten. Dit, terwijl de betrokkenheid bij de stad en de meerwaarde bij Cpo’s evenveel aanwezig is als bij wooncoöperaties. Gevraagd wordt hoe de initiatiefnemers hier tegenaan kijken en of zij, in ieder geval bij de ondersteuning, een plek zien voor dit soort initiatieven. Spreker geeft aan benieuwd te zijn naar de reactie van de initiatiefnemers op de reactie van het college en of zij de kritische punten van het college gaan overnemen.
D66 vindt het een goed idee om de kwartiermaker binnen de gemeente structureel te maken en deze te laten functioneren als aanspreekpunt. Het lijkt de fractie veel beter om dit intern te doen, dat scheelt een aanbesteding en geld en de expertise is dan in huis. Zo kun je ook borgen dat het binnen de kaders blijft die de raad afspreekt. De initiatiefnemers worden om een reactie gevraagd. Spreker stelt al eerder aangegeven te hebben betaalbare koop ook heel belangrijk te vinden. De wooncoöperaties zijn alleen gericht op huur en spreker vraagt of, met strenge afspraken, betaalbare koop of sociale koop ook toegevoegd kan worden en of de initiatiefnemers dat zien zitten. Pagina 11 van 44
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt wat dat doet met het eigendom van die woningen binnen een vereniging. Spreker vraagt of deze woningen dan geen onderdeel meer zijn van de vereniging. 5
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) geeft aan dat ook niet te weten. Spreker stelt dat de vereniging eigenaar is van wat er gecreëerd wordt en meent dat dan ook gezegd kan worden dat er een sociale koopconstructie kan zijn waarbij na verkoop het geld weer in de vereniging kan terugvloeien.
10
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of het idee is dat meerwaarde na verkoop zou moeten terugvloeien naar een fonds van de vereniging.
25
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) antwoordt dat dat een optie zou kunnen zijn. In andere steden gebeurt het nu wel eens via woningcorporaties dat de winst wordt gedeeld of helemaal terug wordt gegeven in de vorm van meerwaardeafdracht-achtige constructies. Met betrekking tot beslispunt 6 is D66 het eens met het college dat de middelen worden ingezet die op dat moment beschikbaar zijn en dus niet helemaal de conversieregeling. Spreker vraagt hoe het zit met de duurzaamheidseisen die de gemeente heeft voor andere reguliere bouwprojecten en hoe dat hier wordt toegepast. Spreker stelt dat financiering of garantstelling iets kost en vraagt met hoeveel geld de raad rekening moet houden. Via een interruptie heeft spreker al gevraagd of als een wooncoöperatie meer vermogen of inkomsten krijgt, dat dan terugvloeit naar de buurt of naar de gemeente en hoe de gemeenschap daarvan gaat profiteren. Daarbij valt te denken aan het verbeteren van de openbare ruimte met meer groen of speelplekken. De indieners worden gevraagd hoe de structurele financiering na 2022 wordt georganiseerd.
30
Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan dat het CDA het altijd mooi vindt als er vanuit de buurt initiatieven worden genomen om de buurt prettiger te maken en vraagt of D66 nu net stelde dat een wooncoöperatie financieel moet gaan bijdragen aan het beheer en onderhoud van de openbare ruimte.
35
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) meent dat het goed zou zijn dat als de gemeente bijdraagt aan het creëren van een wooncoöperatie, en dat als deze meer vermogen krijgt, de wooncoöperatie iets terugdoet voor de gemeente. Dan kan in de vorm van het toevoegen van meer groen of speelruimtes.
15
20
40
45
Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat dit een principieel punt is en vraagt of de wooncoöperaties dan ook gaan bepalen waar het geld aan uitgegeven wordt of dat zij alleen de rekening toegestuurd krijgen. Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) geeft aan bedoeld te hebben dat de wooncoöperaties een bijdrage zouden kunnen leveren. Dit in plaats van het nogmaals subsidie aanvragen bij de gemeente. Het zou daarnaast ook zo kunnen zijn dat het geld gewoon wordt teruggestort als er een lening is geweest. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan niet veel van D66 te hebben gehoord over de mogelijkheid van dubbele subsidiëring. Enerzijds krijgen de wooncoöperaties goedkope grond en aan de andere kant is er de garantstelling van 30% en spreker vraagt hoe D66 daarin staat.
50
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) geeft aan dat in het voorstel staat dat een van de knelpunten waar wooncoöperaties tegenaan lopen is dat zij maar een deel van de hypotheek kunnen krijgen en dat dat met dit voorstel volgemaakt wordt tot 100%. D66 staat daar op zich achter maar wil weten hoeveel dat de gemeente gaat kosten. Die vraag heeft spreker ook zojuist gesteld.
55
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat zijn vraag, naast de garantstelling, nog steeds staat over hoe D66 staat ten opzichte van de goedkope grond. Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) antwoordt dat als dit sociale huur en middenhuur toevoegt dat net zo geldt als initiatieven vanuit bijvoorbeeld een woningcorporatie. D66 ziet dit niet als Pagina 12 van 44
dubbele subsidiëring omdat de woningbouwcorporaties geld vanuit het Rijk krijgen. Het toevoegen van sociale en middenhuur vindt D66 heel erg belangrijk. 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer Koppelaar (Student&Starter) wenst een dankwoord uit te spreken. Spreker geeft aan de afgelopen tijd veel kaarten, bloemen en berichten te hebben mogen ontvangen en is daar erg dankbaar voor. Spreker heeft zich hierdoor erg gesteund gevoeld. Spreker moest met ziekteverlof omdat hij te maken had met ernstige vermoeidheid en overspanningsklachten en geeft aan de afgelopen periode te hebben kunnen gebruiken om tot rust te komen en om zijn accu weer op te laden. Spreker geeft aan zich nu uitgerust te voelen en klaar te zijn om weer aan de slag te gaan. Spreker geeft aan het vandaag wel weer spannend te vinden maar heeft er ook veel zin in en dat is het meest belangrijk. Spreker meent dat complimenten voor de initiatiefnemers op zijn plaats zijn. Het is mooi als raadsleden komen met een initiatiefvoorstel, daar gaat veel tijd en energie in zitten en spreker is de indieners daar erkentelijk voor. Spreker meent dat de betaalbaarheid van woningen, zowel koop als huur, enorm onder druk staat. Spreker stelt dat de onderliggende oorzaken daarvoor grotendeels bij het landelijke beleid liggen en dat het zicht op structurele oplossingen nog ver te zoeken is. Lokaal kunnen er echter wel pleisters geplakt worden en Student&Starter meent dat dit een pleister is die het plakken waard is. Student&Starter kan zich in grote lijnen vinden in het voorstel.
Hoewel het voor een deel lijkt te zijn voor de happy few die zich weten te organiseren zou het toch een bijdrage kunnen leveren aan de betaalbaarheid van wonen in de stad. De fractie onderschrijft de punten met betrekking tot ondersteuning en informatieverstrekking maar er zijn ook enkele twistpunten. Student&Starter kan zich vinden in wat het college in haar reactie schrijft over financiering. Op dit punt voelt het alsof het voorstel onvoldoende is uitgewerkt en gevraagd wordt hoe de indieners daarnaar kijken. Gevraagd wordt hoe zij het financieringsvraagstuk verder willen uitwerken. Het tweede twistpunt is voor Student&Starter nog fundamenteler. De beschikbare bouwgrond is schaars en hier moet zorgvuldig mee omgegaan worden. In sommige gevallen kan het goed zijn om grond toe te wijzen aan een wooncoöperatie maar er zullen ook situaties zijn waarin het beter is om de grond toe te wijzen aan een commerciële ontwikkelaar of een corporatie. Door het minimum van twee projecten te hanteren ontneem je jezelf als gemeente de vrijheid om keer op keer de beste keuze te maken voor de mooiste, de meeste of de beste woningen. Op dit punt kan Student&Starter zich dan ook goed vinden in de reactie van het college. Het belangrijkste streven moet zoveel mogelijk betaalbare woningen zijn. Wooncoöperaties zouden daar een middel voor kunnen zijn maar moeten geen doel op zich worden.
Student&Starter meent dat het plan op dit punt dan ook aanpassing behoeft. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vraagt wat Student&Starter als minimum of streefcijfer zou noemen en wat de kansinschatting is dat als dit doel wordt losgelaten de conclusie achteraf is dat het dus gewoon niet lukt. De heer Koppelaar (Student&Starter) antwoordt dat Student&Starter bedoelt dat het voorstel aangenomen wordt maar dat de harde eis wordt losgelaten. Dit voorstel kan opgenomen worden in de gereedschapskist van de stad en als er een plek is om een nieuwe ontwikkeling te doen dit een van de oplossingen zou kunnen zijn om betaalbare woningen te realiseren. Als dat op een andere manier beter kan dan zou Student&Starter dat op die andere manier willen doen. Als dit instrument passend is, dan zou het ingezet moeten worden maar de fractie meent dat niet verplicht zou moeten worden om twee projecten per jaar te realiseren. De heer Van der Marel (VVD) geeft aan zich zorgen te maken over de reactie van het college over de financiering. Het college geeft aan geen clou te hebben over hoe dit vormgegeven zou moeten worden en gevraagd wordt of Student&Starter het met de VVD eens is dat dit voorstel onvoldragen is. De heer Koppelaar (Student&Starter) antwoordt dat ook voor Student&Starter geldt dat het punt van de financiering zeker nog uitwerking behoeft.
Spreker is dan ook benieuwd wat de initiatiefnemers daar mee willen gaan doen. Spreker deelt de vraag maar geeft aan wellicht iets optimistischer te zijn dan de VVD. Spreker vervolgt en geeft aan dat in het voorstel het college wordt opgedragen uiterlijk eind 2021 met een aantal voorstellen naar de raad te komen.. Dit lijkt inmiddels wel erg kort dag en gevraagd wordt of de initiatiefnemers het voorstel op dit punt gaan aanpassen en wat zij als een redelijke termijn achten. Spreker meent dat de wethouder hier ook een mening over heeft. Pagina 13 van 44
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Streefland (ChristenUnie) geeft aan geen vragen te hebben aan de initiatiefnemers en stelt dat het geen verrassing zal zijn dat de ChristenUnie dit voorstel steunt. In de reactie heeft het college aangegeven dat het onderzoek nodig acht voor de financieringsconstructie. De ChristenUnie meent dat hier al veel informatie over bekend en beschikbaar is. Dit staat ook in het initiatiefvoorstel benoemd. Amsterdam heeft daarnaast laten zien wat er nodig is. Gevraagd wordt of het college dit ziet als het zoeken naar hoe dit georganiseerd kan worden en niet meer of dit gedaan gaat worden. Spreker meent dat Utrecht daar al aan voorbij is. Gevraagd wordt hoe lang het college denkt nodig te hebben voor dit onderzoek. Gevraagd wordt of het college bereid is om in de eerste pilot met wooncoöperaties te experimenteren met financieringsconstructies. De heer El Abassi (Denk) stelt dat Denk al vaker heeft aangegeven dat het nodig is dat de raad zich hard maakt voor de sociale en middenhuur. De indieners worden dan ook bedankt voor dit initiatief en voor een stap in de goede richting. Spreker is het met de PvdD dat twee locaties per jaar niet veel is. Als dat niet gehaald wordt kan er dus maar een locatie erfgoed geen een zijn gerealiseerd. Spreker vraagt zich af of je daar als raad tevreden over kunt zijn.
Student&Starter gaf terecht aan dat er gekeken moet worden of het op een andere manier realiseren van sociale huur in sommige gevallen niet beter zou kunnen zijn en waarmee een beter resultaat geboekt zou kunnen worden. Spreker vraagt wat de indieners ervan vinden om het minimum te laten staan, of zelfs te verhogen, en om daarbij een disclaimer te plaatsen waarbij rekening gehouden wordt met voorstellen waarbij meer sociale huur en middenhuur gerealiseerd kan worden. In het initiatief wordt gesproken over minimaal twee en spreker meent dat het streefgetal ontbreekt. Spreker geeft aan er van uit te gaan dat dit het minimum is en dat het streefgetal veel hoger ligt. De initiatiefnemers worden gevraagd wat het streefgetal is. De initiatiefnemers worden gevraagd hoe ervoor gezorgd wordt dat sociale en middenhuur ook op lange termijn gegarandeerd blijft en over welke termijn het dan gaat. Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) stelt dat Denk het liefst mee dan twee locaties per jaar wil en vraagt of zij het goed heeft begrepen dat als er bij ontwikkelingen op een andere manier meer sociale huurwoningen behaald kunnen worden, dit aantal niet gehaald hoeft te worden. De heer El Abassi (Denk) geeft aan dat mevrouw Dekker dat goed begrijpt. Het doel is minimaal twee, maar met de disclaimer om de flexibiliteit te behouden om op een andere manier meer sociale en middenhuur te realiseren.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) geeft een compliment voor dit mooie initiatiefvoorstel. Spreker meent dat het nodig is om te werken aan betaalbare huisvesting en om te kijken hoe eigenaarschap gecreëerd kan worden. Naast het bouwen van woningen is sociale cohesie belangrijk en dat is precies wat wooncoöperaties doen. GroenLinks zal het voorstel dan ook steunen. Spreker sluit aan bij de vragen die mevrouw Streefland stelde en geeft aan ook wat verbaasd te zijn over de reactie dat er onderzoek gedaan moet worden. Spreker vraagt of er niet gewoon aangesloten kan worden bij de bestaande constructies zodat er voor de zomer nog een voorstel gedaan kan worden. Spreker geeft aan benieuwd te zijn hoe de indieners hiernaar kijken. Een beleidskader onderdeel van het voorstel is dat er een onafhankelijk steunpunt komt zodat iedereen een wooncoöperatie kan beginnen, ook als je beperkt bent in tijd, geld of kennis. De heer Van der Marel (VVD) geeft aan te begrijpen dat er constructies bekend zijn en vraagt GroenLinks te vertellen hoe die eruitzien. In Masterdam wordt een leenfonds voorgesteld van 50 miljoen euro, wat voor Utrecht zou betekenen dat het om 25 miljoen euro gaat. Spreker meent dat de gemeente Utrecht niet als ban van lening zou moeten gaan functioneren. Spreker vraagt hoe de bestaande constructies er volgens GroenLinks uitzien.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat dit via het stimuleringsfonds van volkshuisvesting zou kunnen. Er zijn wel allerlei mogelijkheden maar spreker meent dat er nog wel iets uitgezocht zou moeten worden en stelt dat de vraag van mevrouw Streefland terecht is dat het niet gaat om of het moet gebeuren maar hoe het er precies uit gaat zien. In het voorstel wordt voorgedaan alsof de financieringsconstructie nog uitgezocht moet worden en spreker meent dat dat niet nodig is omdat in Amsterdam te zien is dat het werkt en dat er in Utrecht mogelijkheden worden gezien. De heer Van der Marel (VVD) vraagt hoe het in Amsterdam werkt. Pagina 14 van 44
5
10
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dit niet precies uit te kunnen leggen en meent dat het goed is om hier samen naar te kijken. Het belangrijkste is dat als je particulier een hypotheek neemt, je 100% vergoed kunt krijgen. Bij een wooncoöperatie kan dat niet waardoor het voor sommige mensen lastig wordt om daaraan mee te doen. Spreker meent dat het belangrijk dat je ook in een wooncoöperatie mee moet kunnen doen en dat daarom het gat opgevuld dient te worden. Daar kan de gemeente een rol in spelen. Spreker vervolgt en geeft aan dat er in het initiatiefvoorstel 150.000 euro wordt uitgetrokken voor het onafhankelijke steunpunt. De wethouder wordt gevraagd toe te zeggen dat het overgebleven budget uit 2021 voor nieuwe woonconcepten voor dit steunpunt kan worden ingezet wanneer dit initiatiefvoorstel door de raad is vastgesteld, of dat daar bij de begroting nog iets voor nodig is. Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) vraagt hoe GroenLinks de meerwaarde ziet van een onafhankelijk steunpunt ziet ten opzichte van een steunpunt binnen de gemeente.
15
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt zich te kunnen voorstellen dat er binnen de gemeente goed wordt gekeken hoe de processen lopen maar meent dat het ook goed is dat op een andere plek ruimte is voor mensen die mee kunnen denken en dat niet alles binnen de gemeente georganiseerd wordt.
20
Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan ook niet te snappen waarom dit extern en onafhankelijk belegd moet worden. Daar klinkt voor spreker uit dat er geen vertrouwen is in de ruim 4.000 mensen die bij de gemeente werken. Spreker vraagt waarom dit niet binnen de organisatie belegd zou kunnen worden.
25
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) geeft aan alle vertrouwen te hebben in de mensen binnen de gemeente. Spreker meent dat het niet voor iedereen het gemakkelijkst is om bij de gemeente aan te kloppen, terwijl een andere plek veel zichtbaarder zou kunnen zijn.
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft een compliment aan de initiatiefnemers. Zij hebben veel werk verzet en het CDA kan aansluiten bij de intenties als het gaat om verantwoordelijkheid nemen voor de eigen omgeving, de sociale cohesie, het verenigingsleven en de woongroepen die nu in de stad in de knel komen. Het collectieve karakter spreekt het CDA ook aan maar de vrees leeft, net als bij de PvdA, voor de toegankelijkheid. In deze vorm ga je heel ver voor het kiezen van je buren. De fractie meent dat hiermee extra bubbels worden gecreëerd in een stad die in zekere mate toch al gesegregeerd is. De fractie is er daarom dan ook bang voor dat dit sociale cohesie tegen kan gaan. Spreker vraagt waarom dit voorstel een oplossing zou zijn voor diversiteit. Dit argument wordt aangehaald maar spreker meent dat er ook een risico in zit. Spreker vraagt waarom deze wooncoöperaties voor snelheid zouden gaan zorgen en meent dat er andere alternatieven zijn die veel sneller zijn. Spreker geeft aan dat het aanspreekpunt aanlokkelijk is maar dat dit niet ten koste moet gaan van het gehele budget voor nieuwe woonconcepten. Spreker meent dat het ook een landelijk issue is omdat het gaat om het toevoegen van een organisatievorm. Het Rijk gaat over juridische entiteiten en rechtsvormen en het CDA vindt dit wel een punt. Ten aanzien van de financiële relatie vindt het CDA het ook nog lastig.
Erfpacht wordt genoemd en er wordt gesproken over het dichten van het financiële gat van 30% met garantstellingen en leningen en de fractie vindt dat ingewikkeld. Spreker licht toe dat bij het Wolvenplein door het CDA is voorgesteld om te kijken als het RVOB voor de maximale opbrengst gaat, te vragen of een deel kan terugvloeien voor de lokale gemeenschap en lokale investeringen, zoals een brug. Spreker memoreert dat zij toen in de raad werd weggehoond en stelt dat er nu veel verder wordt gegaan en vindt dit wel een aandachtspunt. Spreker vraagt zich af of de middelen die de lokale overheid heeft niet in andere zaken geïnvesteerd zouden moeten worden zoals ruimtelijke reserveringen en het zorgen voor locaties om zo partijen tegemoet te komen om met een initiatief te starten en hen de professionele begeleiding en een betrouwbare overheid te bieden waar zij recht op hebben. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vraagt waar het CDA nu staat, Spreker meent dat het voorstel recht doet aan veel zaken die het CDA ook belangrijk vindt en spreker geeft aan wat meer de balans opgemaakt te willen zien. Mevrouw Zwinkels (CDA) antwoordt dat de balans opgemaakt moet worden na de beantwoording. Spreker geeft aan op dit moment haar twijfels te hebben bij dit instrument. Spreker Pagina 15 van 44