concept verslag PB 2023 Cie VBF 2022.10.19.doc

Wel kan de gemeente extra veiligheidseisen stellen aan beveiligingscamera’s zo dat camera's uit China daaraan niet meer voldoen bij een nieuwe aanbesteding. Als voorbeeld noemt hij Schiedam waar het gelukt is die camera's van die bedrijven in de ban te doen. Hij krijgt hierop graag een toezegging als het gaat om zijn wens dit ook in Utrecht zo te doen. Hij zou graag willen dat in toekomstige aanbestedingstrajecten bedrijven die aantoonbaar bijdragen aan het schenden van het internationaal humanitair recht, zoals het plegen van oorlogsmisdrijven, te weren zijn van gemeentelijke aanbestedingstrajecten. Ook hierop krijgt hij graag een toezegging. Hiermee rondt hij zijn bijdrage af. De heer Van Bergen (ChristenUnie) merkt op dat als de in deze bespreking genoemde kerntaken goed worden ingevuld, het stadsbestuur voor een stad zorgt waar mensen zich prettig voelen, zich thuis voelen, en zich veilig voelen. Voor zijn fractie hangen veiligheid en goed bestuur nauw samen. Dit vraagt om een continue investering. Zijn fractie is blij te zien dat deze inspanningen leiden tot resultaten; sinds het peiljaar 2018 is Utrecht veiliger geworden. Voor zijn fractie geldt op het gebied van veiligheid het adagium hard waar het moet, zacht waar het kan. Hij begint met het zachte. Het antwoord op de vraag naar veiligheid is wat zijn fractie betreft voor een groot deel te vinden bij de inwoners zelf.

Dit vergt een investering vanuit de gemeente in de cohesie van de stad. Mooi voorbeeld daarvan is de buurtpreventie via een buurtbewonersapp. Hij ziet op de website van de gemeente dat daaraan handvatten geboden worden. Een aanvulling daarop is het buurtpreventiebord. Hij merkt op dat die preventieve maatregel niet genoemd wordt op de website van de gemeente. Hij vraagt of de gemeente de bewoners hierbij beter kan helpen, zo dat zij zelf meer kunnen doen om het in hun buurt samen veiliger te maken en te houden. Hij krijgt hierop graag de reactie van de burgemeester. Deze investering zorgt er wat hem betreft voor dat in Utrecht ook echt samengeleefd wordt en dat de inwoners naar elkaar omzien, en voor elkaar zorgen. Hij vindt een samenleving waar iedereen zich gezien voelt en waar iedereen perspectief heeft op gelijke kansen, een slechte voedingsbodem voor criminaliteit. Programma's als Pagina 17 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

820

830

840

850

860

Utrecht zijn we Samen, de Anti DiscriminatieAgenda en de uitstapprogramma's voor de prostitutie, noemt hij daarbij belangrijke handvatten. Zijn fractie draagt dit type initiatieven een warm hard toe. Zijn fractie kreeg ook te horen dat mensen bij het Overweeghuis en bij de gemeente van het kastje naar de muur worden gestuurd wanneer het gaat om subsidies en regelgeving die op hen van toepassing zijn. Hij vraagt of het juist is dat wethouder Eerenberg contact met hen heeft opgenomen. In hoeverre is het mogelijk voor de wethouder maatwerk te bieden. Essentieel voor de effectiviteit van deze preventieve maatregelen noemt hij het vertrouwen. Mevrouw Nolten (Bij1) hoorde zojuist mevrouw De Vries een sterke oproep doen aan het college om de term sekswerkers en sekswerk te hanteren in plaats van prostitutie. Zij vraagt of de ChristenUnie zich daarbij kan aansluiten. De heer Van Bergen (ChristenUnie) wil niet terechtkomen in een semantische discussie. Hij ziet overlap en een duidelijk verschil tussen beide termen. Wanneer gesproken wordt over prostitutie wordt iets anders aangeduid dan wanneer gesproken wordt over sekswerk. Mevrouw Nolten (Bij1) is het daarover niet eens met hem. Zij merkt op dat sekswerkers dat zelf ook niet aangeven. Zij vraagt of de heer Van Bergen de mening van de sekswerkers leidend vindt zijn.

De heer Van Bergen (ChristenUnie) ziet het definiërende verschil tussen beide termen dat in het geval van prostitutie er sprake is van uitbuiting in de brede zin van dat woord. Bij sekswerk is meer sprake van een vrijwillige basis. Wanneer hij spreekt over uitstapprogramma's in de prostitutie, richt hij zich specifiek op de mensen die zich niet thuis voelen in deze sector en daarom willen uitstappen. Daarbij is sprake van onvrijwilligheid. Om die reden spreekt hij van prostitutie. Mevrouw Nolten (Bij1) vindt deze uitspraak al behoorlijk stigmatiserend en kwalijk. De heer Van Bergen (ChristenUnie) is het daarmee niet eens. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) merkt op dat heer Van Bergen over semantiek spreekt. Zij wil de heer Van Bergen daarbij helpen. Prostituee komt uit de Franse taal. Dat betekent zo ongeveer dat iemand beschikbaar wordt gesteld voor seks. Zij vraagt of de ChristenUnie deelt dat sekswerk een legaal beroep is. Zij sluit zich aan bij de fractie van Bij1 dat prostitutie een stigmatiserend woord is door uitbuiting op die manier een op een in verband te brengen met een legaal beroep. Zij oppert de idee om dan te spreken van een aanpak tegen uitbuiting. De heer Van Bergen (ChristenUnie) handhaaft zijn uitleg van het verschil tussen de beide termen. Er valt iets te zeggen over uitbuiting. Daar valt het onder.

Dit is nader gespecificeerd in de overkoepelende term uitbuiting. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) vraagt of de heer Van Bergen het met haar deelt dat het koppelen van uitbuiting aan een legaal beroep, namelijk sekswerk, stigmatiserend werkt. De heer Van Bergen (ChristenUnie) koppelt uitbuiting aan onvrijwillig in dit beroep zijn en de wens hebben uit te stappen. De voorzitter ziet veel gegadigden om zich in deze discussie te mengen. Hij kijkt naar de klok. Hij begrijpt dat dit een gevoelig en belangrijk onderwerp is. De heer Maas (VOLT) vraagt de heer Van Bergen wat hij tegen het woord sekswerk heeft. De heer Van Bergen (ChristenUnie) voorziet het debat over de commissie Sorgdrager over vier weken. Een groot deel van dit gesprek is door te verwijzen naar dat debat. Hij kan zich voorstellen dat dan ongeveer over hetzelfde gesproken wordt. Pagina 18 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

870

880

890

900

910

Hij vindt de term sekswerk in uitstapprogramma’s misleidend omdat hij daarin het element mist van berokkend leed in geval van onvrijwilligheid. Mevrouw Assen (PvdA) begrijpt uit deze uitleg van de ChristenUnie, dat prostitutie dan nooit meer over het totaal van het beroep kan gaan. De heer Van Bergen (ChristenUnie) merkt op dat het in dit geval gaat over uitstapprogramma's. In die context maakte hij deze term. Wanneer gebruik gemaakt wordt van uitstapprogramma's is er sprake van enige onvrijwilligheid. Hij heeft zich niet uitgelaten over de vrijwillige basis waarop sommige andere mensen schijnbaar met veel plezier hun werk verrichten. Mevrouw Assen (PvdA) begrijpt daaruit dat voor die mensen dan een andere term gebruikt moet worden. De heer Van Bergen (ChristenUnie) spreekt over de groep die een uitstapprogramma nodig heeft. Voor hen gebruikt hij de term prostitutie. Hij begrijpt niet waar mevrouw Assen heen wil. Mevrouw Assen (PvdA) volgt de redenering van de ChristenUnie. Zij constateert dan dat er ook een andere term moet zijn, wanneer gesproken wordt over vrijwillig sekswerk. De heer Van Bergen (ChristenUnie) sprak specifiek niet over sekswerk. Hij maakt juist onderscheidt door de term prostitutie te gebruiken. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat dit een semantische discussie is geworden.

Hij vraagt of hij heer Van Bergen zo mag begrijpen dat aan sekswerk een aantal problemen zijn verbonden vanwege mensenhandel et cetera. Hij vraagt of de heer Van Bergen dat zo bedoelt. De heer Van Bergen (ChristenUnie) weet niet of er bij sekswerk ook sprake is van een bepaalde problematiek. Hij voorziet dan opnieuw interrupties. Hij stelt voor daarover te spreken bij de behandeling van het advies van de commissie Sorgdrager. De voorzitter vindt dat hiermee duidelijk is geworden waar de ChristenUnie staat. Daar is het commissiedebat voor bedoeld. Ordevoorstel Mevrouw Hessel (Bij1) vraagt het debat voort te zetten over de begroting. Voortzetting debat De heer Van Vliet (D66) heeft nog een vraag over het Overweeghuis. Wat is voor de ChristenUnie de bedoeling van een dergelijk huis? De heer Van Bergen (ChristenUnie) zet uiteen dat de bedoeling is mensen die uit deze sector willen stappen daarbij te helpen. De heer Van Vliet (D66) leest van wat op de website staat: crisisopvang voor mensen die vastlopen in de prostitutie. Hij vraagt of de ChristenUnie van mening is dat de crisisopvang door vrijwilligers moet worden uitgevoerd. De heer Van Bergen (ChristenUnie) vindt dat hier een brede opdracht ligt voor de hele maatschappij. Dat hoeft niet direct altijd bij de overheid te liggen. Wanneer sprake is van acute nood, vindt hij dat de overheid de helpende hand moet bieden.

Hij vervolgt zijn betoog in zijn termijn. Essentieel voor de effectiviteit van preventieve maatregelen is het vertrouwen in de overheid. De burger moet de wijkagent of het Wijkbureau kunnen vinden als nodig. Dat geldt voor iedereen met een hulpvraag en in het bijzonder voor kwetsbare groepen zoals thuislozen, staatlozen of mensen die illegaal werkzaam zijn in de voornoemde sector. Momenteel staat de rol van de wijkagent onder druk. Bij meerdere werkbezoeken aan de politie werd duidelijk dat onder andere de inzet van de ME bij voetbalwedPagina 19 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

920

930

940

950

960

strijden daarop invloed heeft en druk uitoefent op de capaciteit. Hij vraagt de burgemeester om die reden in hoeverre FC Utrecht naar haar inzicht de maximale inspanning levert om ook zelf bij te dragen aan de algemene veiligheid en aan het inperken van escalaties. Tegelijkertijd moet de gemeente niet naïef zijn en de slagkracht hebben om op te treden als het moet. De groeiende stad wordt met groeiende problemen geconfronteerd. Daarbij hoort ook ondermijnende criminaliteit, zoals mensenhandel in de vorm van seksuele uitbuiting, de arbeidsuitbuiting, en gedwongen criminaliteit. De heer Van Bergen merkt op dat ontzettend veel onder de radar plaatsvindt. Zijn fractie spreekt graag verder met het college over vervolgonderzoek op dit thema. In het kader van de participatie in de wijkaanpak attendeert hij namens zijn fractie het college op de vragen die gesteld zijn in de commissie VBF. Mevrouw Nolten (Bij1) sluit zich aan bij het betoog van mevrouw De Vries betreffende sekswerkers. Ook sluit zij zich aan bij de oproep van de heer Simşek om extreem rechts geen podium te geven in Utrecht. 2022 was een bijzonder jaar voor Utrecht. Tot en met 11 november wordt feest gevierd omdat Utrecht 900 jaar bestaat als stad. Wat haar betreft maakt een stad zonder muren ruimte voor iedereen en mag iedereen meedoen met het feest. Ook 2023 is een bijzonder jaar.

Dan is het 150 jaar geleden dat tot slaaf gemaakte mensen hun vrijheid kregen in door Nederland gekoloniseerde gebieden, Suriname en Curaçao. In het afgelopen jaar heeft de gemeente Utrecht hard gewerkt om meer bewustwording te creëren over het Nederlandse, maar ook over het specifieke Utrechtse slavernij verleden. In 2021 is onderzoek gedaan. Op 23 februari van dat jaar zijn namens de stad excuses aangeboden voor de rol van de gemeente in de handel van tot slaaf gemaakte mensen. In 2023 zal er een monument worden geplaatst om het slavernij verleden te herdenken. Wat haar betreft moet er meer gebeuren. In 900 jaar Utrecht was 751 jaar slavernij niet illegaal en ruim 400 jaar vond geïnstitutionaliseerde mensenhandel plaats onder kolonialisme, waarbij ook Utrechters betrokken waren. Een stad zonder muren betekent haars inziens ook een stad die geen muur bouwt rond de geschiedenis als die minder mooi of pijnlijk is. Net zoals 900 jaar Utrecht uitgebreid aandacht krijgt, zou ook 150 jaar afschaffing van de slavernij in Suriname en Curaçao uitgebreid aandacht moeten krijgen. Zij sluit zich daarom aan bij de vragen van mevrouw Raaijmakers, en ook bij het verzoek over het aanpassen van de koloniale straatnamen. Zij vraagt een specifieke zin over wat de gemeente gaat doen om de subsidieregeling betreffende de herdenking beter bekend te maken onder inwoners.

Bij1 ziet een lespakket in het onderwijs als een mooie manier om dit onderwerp blijvend aan te kaarten. Zij is benieuwd hoe de wethouder dat ziet. Zoals het boek Slavernij en de stad Utrecht uitgebreid wordt besproken, is met de afschaffing van de slavernij niet alles opgelost. De gevolgen van 400 jaar slavernij en kolonialisme zijn sterk voelbaar in de Nederlandse samenleving, in de vorm van discriminatie, racisme en specifiek ook anti zwart racisme. Utrecht heeft zich lang beschouwd als progressief baken, en toch is discriminatie en racisme in Utrecht een groot probleem. De eerste aanwijzingen van institutioneel racisme binnen de gemeente Utrecht, zijn door onderzoekers bevestigd. Er wordt etnisch geprofileerd door de politie en het aantal mensen dat zich gediscrimineerd voelt in Utrecht is in de afgelopen jaren toegenomen. Zij refereert aan de statistieken die mevrouw Van der Wilt al aanhaalde. Utrecht moet zich goed bewust zijn van het gegeven dat dit nog Pagina 20 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

970

980

990

1000

1010

maar het topje van de ijsberg is. Het aantal meldingen van discriminatie is momenteel geen juiste weerspiegeling van het aantal ervaringen met discriminatie in de stad. Niet alle inwoners die discriminatie ervaren doen een melding. Dat heeft verschillende oorzaken. Zo kunnen mensen repercussies vrezen. Ook zijn inwoners lang niet altijd bekend met de mogelijkheden om een melding te doen en bij welke onafhankelijke instanties zij dan terecht kunnen. Omdat normstellig ontbreekt en er vaak geen consequenties volgen voor personen die niet discrimineren, zien sommige inwoners ook niet het belang in van melden. Mevrouw Nolten stelt dat dit anders moet. In de aanpak tegen discriminatie en racisme is naast preventie het vergroten van de meldingsbereidheid cruciaal. Het stadsbestuur moet in kaart brengen op welke manier discriminatie en racisme tot uiting komen in de stad zodat beleid kan worden gemaakt en op plekken waar het nodig is een specifieke aanpak is op te tuigen. Ook is het belangrijk dat individuen die deze ervaring meemaken kunnen worden bijgestaan door professionals die hen kunnen helpen om zo nodig juridische acties te ondernemen als vervolgstap. Zij vindt het goed dat de gemeente een Anti DiscriminatieAgenda heeft en voor de uitwerking daarvan zowel structurele als incidentele middelen beschikbaar stelt aan Artikel 1 Midden Nederland.

De gemeente heeft onder andere naar aanleiding van de resultaten van het rapport institutioneel racisme gemeente Utrecht, aangegeven nog meer te willen doen aan de verhoging van de meldingsbereidheid in de stad. Het aanpakken van discriminatie en racisme vergt een blijvende inzet. Dat betekent ook dat er extra structurele middelen nodig zijn zo dat lange termijnplannen zijn op te stellen en te realiseren. Om de meldingsbereidheid in Utrecht te verhogen, ziet Art 1 Midden Nederland een kans. Zij kunnen tweemaal per jaar een campagne opzetten waarin duidelijk wordt wie Artikel 1 is en hoe een melding is te doen, wat er met een melding gebeurt en waarom melden waardevol is. Deze campagnes zullen worden gelanceerd in het najaar met Coming Out Day en in het voorjaar met de internationale dag tegen discriminatie. Wat haar betreft moet een fulltime klachtenbehandelaar worden aangesteld gezien de mogelijke stijging van meldingen. Dat voorstel komt dan neer op 70.000 euro. Zij vraagt of de wethouder een noodzaak ziet om extra structurele middelen beschikbaar te stellen voor Art. 1 Midden Nederland. Ziet de wethouder ruimte om dit voorstel alsnog op te nemen in de begroting? Indien niet, vraagt zij of de wethouder bereid is andere scenario's te onderzoeken. Hiermee rondt zij haar bijdrage af. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt wat mevrouw Nolten wil met de € 70.000 richting het college.

Mevrouw Nolten (Bij1) licht toe dat het gaat om een extra investering. Hierop is navraag gedaan naar aanleiding van de risico's of kansen die het rapport institutioneel racisme heeft genoemd, met navraag bij Artikel 1 Midden Nederland. Artikel 1 Midden Nederland gaf aan dat het goed is om hieraan structureel aandacht te blijven geven om daarvan langer de vruchten te kunnen plukken, en niet alleen incidenteel met een campagne. Hij vraagt de burgemeester ervoor zorg te dragen dat Utrecht geen podium wordt voor extreemrechtse groeperingen. Hij vraagt de burgemeester ervoor zorg te dragen dat Utrecht geen podium wordt voor extreemrechtse groeperingen. De campagne kost 70.000 euro. Mevrouw Van der Wilt (D66) begrijpt dat dit iets anders is dan de rol van de ombudsman. Mevrouw Nolten (Bij1) antwoordt bevestigend. Pagina 21 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1020

1030

1040

1050

1060

De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat er zijns inziens sprake is van een democratiecrisis. Utrechters die soms echt iets te zeggen hebben worden niet gehoord. In acht jaar tijd is dat eerder meer dan minder geworden. Hij ziet de lokale democratie afbrokkelen. Hij vindt dat ernstig. Hij vindt dat dat kan leiden tot vervreemding, tot verwijding van de politiek of van de overheid en soms zelfs ook tot verruwing. Daarom doet zijn fractie twee voorstellen om dat proces te stoppen of te keren: (1) Het instellen van een Bewonersfonds. Hij zal op 10 november daarover een motie indienen. Dit in analogie van het Ondernemersfonds. Dit vanwege het succes van dat fonds. Dat fonds brengt ondernemers bij elkaar, omdat ze samen iets kunnen doen bijvoorbeeld voor de buurt. Het voorstel is om het huidige Initiatievenfonds stapsgewijs onder te brengen in dat Bewonersfonds. De heer Maas (VOLT) merkt op dat zijn collega vragen heeft gesteld over het ondernemersfonds. Dat is volgens de heer Dijkstra succesvol. Maar hij weet dat uit dat fonds ook bloembakken worden bekostigd in Lageweide waar de controle ver te zoeken is. Hij vraagt of de heer Dijkstra dat bedoelt. De heer Dijkstra (EenUtrecht) doelt daar niet op. Er zal altijd iets niet goed gaan. Hij vindt het jammer wanneer iets wat niet goed gaat eruit gehaald wordt om aan te tonen dat het totaal mis gaat.

Hij stelt dat voor het overgrote deel het wel goed gaat. De ondernemers kunnen echt iets betekenen. In Oost is gezamenlijk het initiatief genomen om een buurtconciërge in stelling te brengen. Die conciërge heeft een waardevolle functie in de buurt. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) hoort in de hele stad veel klachten over het Ondernemersfonds. Zij bevestigt dat de buurtconciërge een succes is. De voorzitter merkt op dat het gaat over een mogelijke hervorming van het Initiatievenfonds. Hij pleit voor korte interrupties. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat in de afgelopen jaren juist is ingezet op het grote bereik van het Initiatievenfonds, ook voor kinderen; zij vraagt of de heer Dijkstra denkt dat het zonde is om dat weg te gooien. Het stadsbestuur heeft ook ambities met buurtbudgetten. Zij zoekt naar wat erbij moet en waarom en of dat geen afbreuk gaat doen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) denkt dat het goed is om de criteria van het ondernemersfonds te evalueren. Mogelijk komt daaruit na tien jaar dat de gemeente te weinig heeft gedaan en dat de gemeente er achter komt dat het goed is haar rol daarin te pakken. De heer Dekkers (GroenLinks) vraagt wat de heer Dijkstra wil zeggen. Hij sprak over stapsgewijs het Initiatievenfonds inbrengen in het Bewonersfonds en hij zegt met het Initiatievenfonds verder te willen. Hij vraagt wat hij hiervan wil handhaven.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) doelt niet op het KinderInitiatievenfonds. Hij vervolgt met in te gaan op het Initiatievenfonds dat verdeeld is over de 10 wijken en waarover de Wijkbureaus iets te zeggen hebben. Het voorstel is om het Initiatievenfonds stapsgewijs onder te brengen in een Bewonersfonds. En dan beslissen de ambtenaren van het Wijkbureau niet over het wel of niet goedkeuren van het Bewonersinitiatief, maar de bewoners doen dat dan zelf. De bewoners kunnen dan online stemmen, of de beslissing laten nemen door geloot wijkpanel, al dan niet in combinatie met besluitvorming in het buurt- of wijkplatform, zoals dat gebeurt door het Wijkcollectief in Groningen. Hij zou daar in 2023 een start mee willen maken door bestaande bewonersgroepen, platforms, wijkcoöperatie Oost et cetera uit te dagen zich hiervoor te melden om dan met een of twee enthousiaste groepen de insteek ervan te laten verkennen. Om dat goed te kunnen doen zal een Pagina 22 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1070

1080

1090

1100

startbudget nodig zijn in 2023. Hij vraagt de wethouder of zij bereid is dit te verkennen. Zo ja kan zij dan voor 10 november laten weten hoeveel startbudget daarvoor nodig zou zijn. Hij krijgt graag advies hoe dat budget is vrij te maken binnen de eigen programmabegroting. Zijn tweede voorstel betreft een programma of deelprogramma Versterken Participatie en zeggenschap; dat wordt een amendement of een motie naar hij hoopt met meerdere partijen in deze raad. Hij zet uiteen dat in de programmabegroting nul euro is opgenomen voor initiatieven waarover in het coalitieakkoord wel mooie woorden geschreven zijn.

Zijn fractie wil graag opereren met initiatief voor een soort van 18-de programma of deelprogramma met budget voor 2023 waar alvast de volgende drie onderdelen uit te financieren zijn: (1) het wel kunnen starten van een eerste burgerberaad; (2) experimenteerruimte of startbudget voor bewonersgroepen die willen starten met een vorm van zelfbeheer, vooral relevant voor die wijken waar de wil er wel is maar enige ondersteuning vaak nodig is om zelf en beheertraject op gang te brengen en (3) ruimte voor een bewonersalternatief (dat zijn basisbudgetten voor bewonersgroepen die een eigen alternatief willen uitwerken bij een project van de gemeente of van derden zoals in het geval van de Weerdsingel Oostzijde alwaar de bewoners een eigen alternatief willen uitwerken ofwel het versterken van een burgerparticipatieproject in het gemeentelijk domein. De heer Dijkstra weet dat er onbestemd geld is: 580.000 euro. Zijn voorstel is 294.000 euro daarvoor vrij te maken voor 2023. Hij vraagt of het college dit met de initiatiefnemers wil verkennen. En welke partijen willen dit met de initiatiefnemers uitwerken tot een amendement op 10 november aanstaande? Hij pleit voor een transparante overheid. Hij maakt zich zorgen over hoe de gemeente omgaat met transparantie. Wethouder Streefland dacht dat meer transparantie zou leiden tot meer WOO-verzoeken. Hij denkt andersom.

Hij vindt dat het tegendeel het geval zal zijn. Volgens zijn fractie is hiermee veel geld te besparen. Hij roept het college op om hierover met zijn fractie mee te denken en maximale transparantie te betrachten. Hij vraagt het college of het college inmiddels van opvatting is veranderd. Zo niet stelt hij een motie in het verschiet. Hij pleit voor een sterkere grotere gemeenschap en een kleine overheid. Hij stelt daarover twee vragen. Hij maakt zich zorgen over de verhouding tussen enerzijds de kosten voor het ambtelijk apparaat versus de uitvoeringskosten buiten. De wethouder gaf bij de Voorjaarsnota aan dat Utrecht een redelijk lage overhead heeft. Daarover zou een raadsbrief komen in Q3. Die heeft de raad niet ontvangen of hij heeft die brief gemist. Het gaat hem om het totaal aan fte’s en de kosten die geïnvesteerd worden in de totale ambtelijke organisatie. Hij vraagt of de wethouder het volgende in de brief nog kan opnemen: een historische analyse waarin ingegaan wordt op het percentage ambtelijke inzet versus de totale kosten in de gemeente. Hiermee rondt hij zijn inbreng af. Korte schorsing en hervatting van de vergadering Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) stelt dat geloofwaardigheid nodig is en dat participatie en democratie met eigen gedrag begint. Zij leest in de begroting over contact maken met de stad.

Zij ziet veel betrokkenheid bij de inwoners bij de stad en veel mensen die een goed initiatief hebben. Zij pleit ervoor dat zoveel mogelijk te stimuleren en te faciliteren. Utrechters hebben zeggenschap over ontwikkelingen in de stad, wijk, buurt, straat. Het is voorgekomen dat de bewoners geen rood asfalt wilden en dat er toch rood asfalt kwam. Ruim 67 oude bomen in Overvecht moesten Pagina 23 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1110

1120

1130

1140

1150

gekapt worden voor het bouwen van woningen. De hele buurt protesteerde, maar de bewoners mogen nu bomen aanplanten. Strosteeg: bewoners mochten meepraten over visie. Tot haar spijt komt de blinde muur van 8 meter in de achtertuin; daarover viel niet te onderhandelen. Verder leest zij in de begroting dat de Utrechters centraal staan in de gemeentelijke dienstverlening. De gemeente is toegankelijk, bereikbaar, in contact en in gesprek met de inwoners, ondernemers en organisaties. Mevrouw Hessel diende voor de zomer een motie in over dat ook de gemeente Utrecht zich dient te houden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Die motie was gebaseerd op de vele klachten over de behandeling van vergunningen en bezwaren. Die motie werd destijds ontraden omdat het daarbij ging om uitzonderlijke incidenten. Mevrouw Hessel stelt dat betrouwbaarheid over integriteit gaat. Wanneer er verdachte zaken zijn bij de gemeente, wordt een extern bureau ingehuurd. Een dergelijk onderzoek duurt al gauw maanden en sluit een adequate reactie uit. Dit vergroot het wantrouwen bij de burger. Zij verzoekt het college een integere uitvoering van de wettelijke taken op de allereerste plaats te stellen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) begint zijn inbreng met een reactie op die van de heer Dijkstra. Hij sprak over enkele zaken waarover hij graag wilde weten hoe de partijen er in staan.

Hij vond zijn eerste idee, het Bewonersfonds, redelijk in lijn met wat zijn fractie vindt. Daarover zou hij graag willen meedenken. Hij vindt dat raadsleden die geen oorspronkelijke Utrechters zijn, niet moeten proberen Utrechts te praten als ze dat niet kunnen. De heer Bos is aanwezig voor maar één ding: de raamprostitutie op het Zandpad. Zijn fractie wil dat deze raamprostitutielocatie geschrapt wordt, hangende de discussie over de uitkomsten van het overleg over de uitkomsten van het uitvoeringsprogramma ten behoeve van het advies van de commissie Sorgdrager. Hij verlangt een toezegging van het college de kosten en de consequenties van het schrappen van het Zandpad als prostitutielocatie te onderzoeken richting de behandeling van de Voorjaarsnota en dat het college een voorstel voorlegt aan de raad voor de behandeling van de Voorjaarsnota. Daarop zou hij graag een toezegging krijgen. Ingaand op het begrip prostitutie, heeft hij van Bij1 begrepen dat die fractie prostitutie ook voor de sector gebruikt, en voor de activiteiten die daar plaatsvinden het woord sekswerk. Daarmee rondt hij zijn bijdrage af. De beantwoording Burgemeester Dijksma beantwoordt per fractie. Mevrouw Meerding sprak over het nieuwe IVP en het ambitieniveau. De burgemeester vindt in dat verband belangrijk te zeggen dat het college er naar streeft dat mensen zich steeds veiliger voelen.

De omstandigheden kunnen daarin dan bepalend zijn. Het zal zeker niet liggen aan de inzet van de ambitie. Om die reden zijn extra domeinen opgenomen. De VVD en het CDA spraken haars inziens terecht over de overlast die de laatste tijd vaak ervaren wordt in de stad. Het college maakt samen met zorginstellingen een veel integraler beleid, niet alleen de repressieve kant. Repressie kost erg veel capaciteit. Het is van belang dat mensen terechtkomen in persoonsgerichte aanpak, in een traject. Daar waar dat zorg moet zijn, het ook zorg te laten zijn. Daar waar het gaat om een kleine groep mensen die wordt gekenmerkt door de titel veilige lander, werkt het college aan de ontwikkeling van een aanpak samen met het ministerie van Pagina 24 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1160

1170

1180

1190

1200

justitie en de staatssecretaris. Dit heeft het college in het vizier. Het is zeker terecht dat de commissie hiervoor aandacht vraagt. Dat geldt zeker ook voor de ernstige veiligheidsincidenten waarover mevrouw Meerding sprak. Met haar is de burgemeester daarover zeer bezorgd. De nota Grenzen Stellen en Perspectief Bieden is momenteel al in uitvoering. Dat geldt ook voor de aanpak van ondermijning. De gemeente krijgt extra steun vanuit het ministerie van Justitie. Dat helpt de burgemeester te zorgen voor meer slagkracht. De burgemeester bevestigt dat het een hardnekkig probleem blijft. Bij deze aanpak is ook de Driehoek betrokken. De heer Dekkers is trots op de investeringen in veiligheid. De burgemeester is dat met hem. Hij stelde terecht vast dat op handhaving veel druk zit. Mevrouw Assen noemde dat ook. De verhoogde inzet van handhavers is niet gratis. De handhavers kunnen altijd maar beperkt ingezet worden. Wanneer ergens extra inzet wordt gepleegd kunnen zij op een andere locatie niet ingezet worden. Die keuzes maakt het college dagelijks. De burgemeester is blij met de programmabegroting en de extra middelen die beschikbaar zijn gekomen voor handhaving. Veel is gesproken over straatintimidatie en de campagne; het goede nieuws is dat middelen beschikbaar kwamen vanuit de Veiligheidsregio Utrecht die geld heeft teruggestort naar alle gemeenten.

Utrecht heeft binnen de OOV die terugstorting dankbaar aangegrepen om daarmee een plan te financieren. Daarbij zit 50.000 euro voor maatschappelijke opvang. Het college werkt aan nog te verkrijgen middelen van het Rijk. In vergelijking met een eerdere situatie heeft Utrecht wel voldoende middelen om in ieder geval in de komende jaren vooruit te kunnen. De gesprekken met studenten zijn onderdeel van het plan, beantwoordt de burgemeester de heer Dekkers. De heer Van Steeg (CDA) begrijpt van de burgemeester dat dit extra geld uit andere middelen komt dan uit de middelen voor veiligheid. Dat leidt zijns inziens niet tot een verhoging van het budget. Dit budget was al vastgesteld. Hij vraagt of het juist is. Burgemeester Dijksma antwoordt ontkennend. Steeds is gesproken over het budget dat nodig was, niet over een budget dat al was vastgesteld. Opgeteld komt zij uit op bijna 250.000 euro waarvan 150.000 euro uit veiligheidsmiddelen die terugvloeien uit onder andere de Veiligheidsregio Utrecht; dat geld was goed belegd. Plus geld van RO plus een donatie vanuit het Rijk. Zij vervolgt haar beantwoording met nader in te gaan op de inbreng van de heer Van Steeg. Hij vroeg of er nu voldoende handhaving is. Met de middelen kan ze een heel eind overweg maar de stad groeit en dit vergt een enorme inzet. De heer Van Steeg heeft gelijk wanneer hij zegt dat dat niet eindeloos is vol te houden.

Er moet een langetermijnstrategie komen om de overlast tegen te gaan. Om die reden gaf zij mevrouw Meerding gelijk. Richting de heer Van Vliet zet de burgemeester uiteen dat zij eerder een landelijke oproep heeft ondersteund om rondom het soft drugsbeleid op een andere manier naar zaken te gaan kijken. Daarmee wil zij niet zeggen ook cocaïne te gaan legaliseren. Zij vindt het niet juist om dat debat op dit tijdstip te voeren. Datgene wat de fractie van D66 heeft gevraagd, heeft het college ook gedaan. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de extra inzet op het Bollendak betekent dat het hele flexteam van BOA’s nagenoeg niets meer kan doen op de woning- en autoinbraken; dit trekt een hele zware wissel andere plekken. Hij vraagt of het juist is of dat dit een gerucht is dat de burgemeester kan ontzenuwen. Burgemeester Dijksma weet niet op welke teams dit een wissel trekt. Het is mogelijk dat de mensen uit de wijken komen en ingezet worden op het Bollendak. De heer Pagina 25 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1210

1220

1230

1240

1250

Dijkstra heeft wel gelijk dat het een enorme wissel trekt. De burgemeester vermoedt dat dit zo zal blijven in de toekomst. Dat is niet uniek voor deze situatie. De burgemeester vervolgt met in te gaan op de inbreng van de Partij voor de Dieren. Zij bevestigt dat de klimaatcrisis wordt meegenomen in het Veiligheidsplan via de Veiligheidsregio Utrecht. Dan gaat het om crisisplannen rond bijvoorbeeld overstromingen. In mondelinge vragen is hierover al eerder van gedachten gewisseld; de gemeente Utrecht plaatst geen borden voor het aanlijnen van honden om wildgroei aan borden te voorkomen. In 2021 zijn hierop 73 boetes uitgedeeld. Utrecht beschikt over een beperkt aantal groene BOA's. De BOA's moeten kunnen en willen handhaven en dat doen ze ook wanneer het nodig is. De heer Maas gaf haar een compliment voor de aanpak op het Bollendak en vroeg naar hoe het zit met de capaciteit elders; burgemeester denkt dat het goed is bij het volgende handhavingverslag de raad op de hoogte te stellen hoe het gaat met het beschikbare personeel. Waar de vragen de ombudsman betreffen licht de burgemeester toe dat wanneer de opvolging van klachten op een intelligente manier plaatsvindt, uit te komen is met het beschikbare budget en de ombudsfunctie voor de gemeente. Waar het gaat om een lobbyregister heeft het college al eerder vragen beantwoord.

Alle afspraken die het college maakt zijn opvraagbaar; daarover kan het college transparant zijn. Zij overziet niet of een lobbyregister hanteerbaar is voor de gemeente Utrecht; hoeveel werk gaat het opleveren en zijn daar mensen voor die dat kunnen doen? Zij zal dat nagaan. Zij vindt het niet verstandig om vanavond daarop een toezegging te doen. Zij weet niet wat dit betekent voor de organisatie als het gaat om de inzet van mensen. Student & Starter ging in op straatintimidatie. De burgemeester licht toe dat dit voor alle vormen van onveiligheid geldt. De gemeente probeert bij de vergunningverlening altijd meewerkend zijn. Wanneer de gemeente geen vergunning verleent, zijn daar vaak goede redenen voor. Richting DENK zet de wethouder uiteen navraag te hebben gedaan; haar collega in Rotterdam heeft weliswaar toestemming gegeven voor een demonstratie van Pegida. Maar dat betekent nog niet dat men daar korans mag verbranden. Dat mag niet. En dat is Pegida ook duidelijk gemaakt. Het recht op demonstreren is een groot recht. De burgemeester licht toe dat er een aantal gronden zijn op basis waarvan de overheid een demonstratie kan inperken, op locatie kan wijzigen of kan verbieden. De richtlijn van het openbaar ministerie is dat korans niet mogen worden verbrand. De gemeente Utrecht zal scherp aan de wind varen als dat nodig blijkt te zijn.

De lokale overheid kan niet op voorhand een demonstratie verbieden. Dat is het smalle pad waarop het stadsbestuur loopt. De heer Simşek (DENK) is blij te vernemen dat het verbranden van korans niet is toegestaan en dat zij dat ook niet zal toestaan in Utrecht. Aan de andere kant vraagt hij zich af hoe het zit wanneer een koranverbranding wordt aangekondigd voorafgaande aan de demonstratie. Hoe verhoudt het geven van toestemming voor een demonstratie zich tot het kennis nemen van een dergelijk voornemen? Burgemeester Dijksma licht toe dat de burgemeester aan de voorkant voorschriften gaat stellen. Dat betekent dat wanneer men zich daaraan niet houdt, de burgemeester vaak ingrijpt met behulp van het Openbaar Ministerie en de politie. Aan de voorkant wordt altijd gecommuniceerd. Op de voorschriften volgt handhaving.

Pagina 26 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1260

1270

De heer Simşek (DENK) vraagt of de burgemeester nu toezegt dat Pegida formeel of informeel geen toestemming krijgt om te demonstreren wanneer zij aangeven dat korans verbranden de enige vorm van demonstratie is. Burgemeester Dijksma antwoordt ontkennend. Pegida krijgt geen toestemming om korans te verbranden. Of dat betekent dat er uiteindelijk geen demonstratie kan plaatsvinden, blijft afhankelijk zijn van de omstandigheden. Het verbranden van korans is niet op voorhand strafbaar. De wetgeving is heel duidelijk en dat is het dilemma voor de burgemeesters. De heer Simşek (DENK) begrijpt het punt van de burgemeester. Het lijkt hem een grond om een demonstratie te verbieden wanneer er een strafbaar feit wordt aangekondigd. Pegida staat bekend als een organisatie die niet snel afwijkt van haar voornemens. Hij herhaalt zijn vraag. Burgemeester Dijksma antwoordt uit deze theoretische discussie te willen blijven. Zij vindt het niet verstandig. Zij begrijpt de vraag. Zij zal altijd op basis van de wet handelen ongeacht de boodschap van de demonstranten. Momenteel is er geen kennisgeving in Utrecht. Om die reden vindt zij het niet wijs om in te gaan op deze vraag. Wanneer een demonstratie tot gevaar leidt, kan de burgemeester ingrijpen. Zij moet op die manier toetsen. Dat doen alle burgemeesters. Zij rondt daarmee haar beantwoording af.

Vragen die gesteld zijn maar niet beantwoord De heer Van Bergen (ChristenUnie) had een vraag gesteld over de combinatie van druk op handhaving en FC Utrecht.

1280

Burgemeester Dijksma antwoordt dat het college in de afgelopen maanden heeft deelgenomen aan een zogenaamde vierhoek, waarbij ook FC Utrecht betrokken was bij overleggen over de wedstrijden. Het college is daar heel precies geweest over wat extra gevraagd wordt van deze voetbalclub en wat de gemeente nog extra kan doen. Daarin is een behoorlijk aantal stappen gezet. Dat neemt niet weg dat alle betrokkenen teleurgesteld zijn over het aanhoudende geweld rond de wedstrijden. Ook dat kost heel veel capaciteit en in dit geval van de politie. Dat trekt een enorme wissel op de samenleving. De samenwerking met FC Utrecht verloopt goed. De voorzitter verneemt dat de commissie geen behoefte heeft aan een tweede termijn.

1290

De heer Maas (VOLT) zal iets doen met het lobbyregister. De voorzitter dankt de burgemeester voor haar aanwezigheid. Hij geeft het woord aan wethouder Eerenberg die één vraag voor wethouder De Vries zal meenemen in zijn beantwoording.

1300

Wethouder Eerenberg beantwoordt GroenLinks op de vraag waarom in deze begroting geen geld zit voor Sorgdrager; de begroting was er eerder dan Sorgdrager. Dat betekent dat volgens de P&C-cyclus het college een claim moet voorbereiden voor de Voorjaarsnota. Voor een goede claim is een debat nodig over de uitkomsten van de commissie Sorgdrager. Daarbij zal de raad richting geven in de volgorde der dingen. De wethouder bevestigt dat er geld moet komen.

Pagina 27 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1310

1320

1330

De heer Dekkers (GroenLinks) licht toe dat zijn vraag aan het college was of bij het zoeken naar geld niet alleen gekeken wordt naar Volksgezondheid maar ook naar andere programma’s zoals EZ. Wethouder Eerenberg licht toe dat het te vroeg is om daarover nu iets te zeggen. Eerst zal het debat gevoerd moeten worden over de commissie Sorgdrager. Bij de Voorjaarsnota volgt het financiële gesprek. Dan liggen er allerlei opties al of niet op tafel. Hij wil daarop niet vooruitlopen. Richting de Partij voor de Dieren attendeert de wethouder dat in het coalitieakkoord consequent gesproken wordt over sekswerk; hij wil dat als leidraad nemen. Hij zal dat woord blijven gebruiken. Richting de ChristenUnie gaat hij in op de uitstapprogramma's van het Overweeghuis. De gemeente heeft een subsidieregeling gehad die openstond voor zowel een lokaal als regionaal uitstapprogramma, gericht op sekswerkers die willen stoppen met het werk. Het Overweeghuis voldeed niet aan de voorwaarden van de subsidie. Het college heeft geprobeerd ze goed helpen. Hij vindt het te ver voeren om in dit verband op een individuele subsidieaanvraag in te gaan. Uiteindelijk zal het Overweeghuis moeten voldoen van een subsidieregeling. Dat is het gesprek dat de wethouder eerder heeft gevoerd met de initiatiefnemers achter het Overweeghuis.

De knop waaraan de raad kan draaien, is niet de subsidie voor het Overweeghuis, maar de subsidieregelingen voor uitstapprogramma's. Hij wacht de Raadsinformatiebijeenkomsten af op de aanmoedigingen die kwamen vanuit D66 en op drugs waarover de burgemeester zinnige inbreng heeft gehad. In antwoord op de vraag aan wethouder de Vries van mevrouw Van der Wilt van D66 over de wijkaanpak beantwoordt de wethouder de vraag bevestigend of (1) die bottum-up gaat plaatsvinden. En (2) of er een kader kan komen en hoe die er uit gaat zien beantwoordt de wethouder met dat die informatie in de brief komt in het vierde kwartaal zoals wethouder De Vries al eerder had toegezegd. Richting Stadsbelang gaat hij in op de vraag over de kosten die gemoeid zijn met het afscheid nemen van het Zandpad. Ook daarvoor is een debat nodig in de raad over de adviezen van de commissie Sorgdrager en wat de raad in meerderheid vindt van wat gedaan moet worden. Tot dat debat doet het college niets. Er zijn twee routes: (1) het college komt met reactie op Sorgdrager met daarbij een tijdspad waarna een debat te voeren is, of (2) de raad voert eerst het debat onderling waarmee de raad richting geeft aan wat het college zou moeten doen. Tot dat debat doet het college niets. Als het gaat om de vraag stel dat de gemeente afscheid neemt van het Zandpad, wat het zou kosten, kan de raad die informatie krijgen.

Hij brengt onder de aandacht dat Sorgdrager zegt: doe het als allerlaatste en doe het kleinschalig.

1340

De voorzitter verneemt dat de commissie geen behoefte heeft aan een tweede termijn. Hij rondt daarmee dit onderdeel af.

1350

Wethouder Voortman gaat in op de vraag van de PvdA over LHBTI en een betere voorlichting op scholen; in het coalitieakkoord is afgesproken dat alle wethouders zich hiervoor verantwoordelijk voelen inclusief de eigen portefeuille. De volgende keer kan deze vraag ook gesteld worden aan de wethouder Onderwijs. Vanuit het team onderwijs antwoordt de wethouder met dat VO-scholen ondersteuning krijgen vanuit Schools-Out, LHBTI-beleid en zichtbaarheid. Schools-Out kijkt met de school naar wat er binnen de desbetreffende school past en welke partij (Voorlichting, Theater) daarop goed kan aansluiten. Daarnaast worden de professionals en de leiding op Pagina 28 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1360

1370

1380

1390

1400

school in het PO, VO en het MBO geadviseerd en getraind in het geven van relationele en seksuele vorming, waarbij inclusie een integraal onderdeel is. Verder geeft het COC midden Nederland en Art 1 Midden Nederland voorlichting op scholen rondom LHBTI en discriminatie. Het college is ook samen met Art 1 en Stichting Vreedzaam in overleg hoe scholen daarin beter ondersteund kunnen worden. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) spreekt de wethouder aan als degene die de RegenboogAgenda heeft opgesteld. Daarin stond als een van de drie actiepunten dat het college de scholen gaat aanspreken. Zij vraagt of dat gebeurd is in de afgelopen drie jaar. Wethouder Voortman antwoordt dat daartoe geen aanleiding is geweest. Zij heeft die vraag begrepen als de vraag naar een betere ondersteuning. Als het gaat om de uitvoering van de RegenboogAgenda staat in een raadsbrief die gepland is voor medio november de toelichting waarom het college heeft gekozen om geen aparte voortgangsrapportage te sturen over 2022. De RegenboogAgenda loopt dit jaar af. Het college kiest ervoor om aan het eind van het jaar met partners uit het veld met een kritisch oog terug te blikken op het gehele vier jaar en ook op de resultaten. De wethouder zal de raad daarover informeren. Zij wil graag van hen vernemen hoe zij terugkijken op die periode. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of het terugkijken ook is opgenomen in die brief.

Of staat in die brief alleen de aankondiging dat dit gedaan wordt. Wethouder Voortman antwoordt bevestigend. Straks zal zij ingaan op de vraag over de evaluatie. Zij zal dan ook daarop ingaan. Zij vervolgt haar beantwoording met te bevestigen dat het college van plan is ook na 2023 de aandacht voor het slavernijverleden te borgen. Waar het gaat om omstreden straatnamen, zet de wethouder uiteen dat de diversiteit in straatnamen in gang is gezet. Dat wordt pas zichtbaar op straat na een aantal jaren. Het college is niet van plan om controversiële straatnamen aan te passen. Onlangs heeft het college het proces toegelicht in antwoord op schriftelijke vragen. Het college is nu met inwoners in gesprek over de manier waarop het college zal komen tot een compleet gevarieerd en genuanceerd historisch beeld van de geschiedenis van de stad. Dat gaat over inclusie en diversiteit. Het college vraagt zelf niet naar controversiële straatnamen, ze kunnen wel genoemd worden en ze zijn ook wel genoemd in een van de gesprekken. Het college zal na het kerstreces met een brief komen over de inhoudelijke hoofdlijnen, het proces en de planning van de inclusieaanpak. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) brengt in herinnering dat de wethouder een jaar geleden vroeg om tijd in verband met het voeren van het gesprek. Zij begrijpt uit dit antwoord dat dat gesprek niet over dit onderwerp is gevoerd.

Wethouder Voortman antwoordt dat het gesprek gevoerd wordt wanneer het aan de orde gesteld wordt. Zij benadrukt dit eerder te hebben toegezegd. Kennelijk is daarover een ander beeld ontstaan bij de fractie van de PvdA. Ingaand op de inbreng van D66 over het percentage inwoners dat discriminatie ervaart, bevestigt de wethouder dat dat percentage toeneemt. De ontwikkelingen die de stijging verklaren, zijn onder andere meer de aandacht in het maatschappelijk debat dat tot een toename leidt van bewustzijn, de coronamaatregelen, groeiend wantrouwen richting de overheid, de vluchtelingenstroom uit Oekraïne, et cetera. Samen met de stad werkt het college aan de integrale inclusieaanpak. Het college heeft regelmatig contact met Art. 1 Midden Nederland over trends en ontwikkelingen rondom discriminatie in de stad. Andere belangrijke samenwerkingpartners zijn onder Pagina 29 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1410

1420

1430

1440

andere de UPLR, stichting Asha, Salutti, Politie, de KNVB, G4, en de nationaal coördinator discriminatie en racisme. De monitoring maakt onderdeel uit van die aanpak. Gezamenlijk met de partners formuleert het college doelstellingen. In het tweede kwartaal wordt de raad geïnformeerd over de integrale inclusie-aanpak. Parallel aan dat traject blijft het college de doelstellingen volgen zoals die geformuleerd zijn in de Anti DiscriminatieAgenda. De wethouder bevestigt richting het CDA dat de publieksdienstverlening inzake de verbetering van de zichtbaarheid van de gemeente, onder andere in de wijken, en het vergemakkelijken van contact met de gemeente, hoog op de agenda staat, zowel van die van de gemeente als van die in de wijken. Daarop zet het college niet alleen laagdrempelige kanalen in om in contact te komen met het college, zoals een Servicepunt in de wijk of een WhatsApp of chatkanaal. Het college probeert ook de inwoners te bereiken door campagnes en gerichte nieuwsbrieven. Het college weet uit ervaring dat er niet één oplossing is die het contact voor inwoners vergemakkelijkt. Daarvoor is een brede kanalenstrategie nodig. Het college monitoort die strategie voortdurend op effectiviteit zo dat die aan te scherpen is wanneer nodig. Het is een continu proces. Zij zegt richting de PvdA toe dat het college in de inclusieaanpak het beleid evalueert.

Het college kijkt bij dit beleid terug naar geleerde lessen uit het verleden en ook naar bestaande beleidsevaluaties. Het college neemt op de RegenboogAgenda ook de evaluatie en de punten mee uit de terugblik op de stad van de afgelopen vier jaar. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) is benieuwd of daaraan een termijn te verbinden is. Zij zou eerst het overzicht willen hebben van wat het bestuur geleerd heeft in dat terugblikken, voordat de raad die nieuwe agenda ontvangt. Het terugblikken komt in haar beleving vaak te laat in relatie tot nieuwe plannen. Wethouder Voortman gaat ervan uit dat bij de presentatie van de inclusieaanpak het gesprek aangegaan wordt. Momenteel voert het college gesprekken over de inclusieaanpak. De wethouder benadrukt dat het niet zo is dat het college met een plan komt en dat het dan te laat is om te reageren. De raad brengt haars inziens vaak terecht allerlei aanvullingen en aanscherpingen aan. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) beluisterde bij de eerdere beantwoording dat de raad geen update krijgt van wat dit jaar is gedaan op de RegenboogAgenda. Nu komt er een nieuw plan waarover gesproken wordt in het voorjaar. Zij is op zoek naar informatie over wat in het afgelopen jaar gedaan is, waarop de raad kan sturen. Wethouder Voortman antwoordt te hebben gezegd in de brief in november daarover terug te komen.

Zij vervolgt met in te gaan op het aanvullend onderzoek naar het slavernijverleden waarover de fractie van DENK vragen stelde. De wethouder zegt toe de raad daarover te zullen informeren in haar brief in november. Het college verkeert met de gemeente Amsterdam en de onderzoekers in een afrondende fase; die heeft tot haar spijt niet geleid tot een onderzoeksopdracht. Over hoe het college hiermee verder gaat, zal het de raad in november informeren. De wethouder beantwoordt de vraag van de fractie van Bij1 naar wat het college gaat doen om de subsidieregeling over het slavernijverleden beter bekend te maken, met dat op dit moment het zichtbaar maken alleen geldt voor 2022. Dit jaar heeft het college ervoor gekozen vooral direct het netwerk te benaderen. Wanneer het college dat kan voorzetten in 2023, zal het nagaan of dit beter bekend is te maken.

Pagina 30 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1450

1460

1470

1480

Mevrouw Nolten (Bij1) verneemt graag iets meer over het onder de aandacht brengen. Dit is nog niet goed geland bij de doelgroep, nog niet zoals zij dat graag zou willen zien. Wethouder Voortman heeft dit direct bij partijen bekendgemaakt in 2022. Het is breder bekend te maken in 2023 zoals doorgaans subsidieregelingen bekend worden gemaakt. Zij kan de informatie over hoe dit gedaan wordt, meenemen op het moment waarop dit plaatsvindt in 2023. Waar het gaat om de meldingsbereidheid krijgt Artikel 1 Midden Nederland via de gemeente de middelen van de rijksoverheid voor de uitvoering van de wet Gemeentelijke Anti Discriminatievoorziening. De inzet op meldingsbereidheid maakt onderdeel uit van die wettelijke taak. Daarbovenop krijgt Artikel 1 midden Nederland structureel extra middelen vanuit de gemeente Utrecht. Daarvoor worden tal van activiteiten op het gebied van meldingsbereidheid georganiseerd. Het college is ook in gesprek met Art. 1 Midden Nederland over de subsidie voor 2023. Voor 2023 is incidenteel maximaal 50.000 euro extra beschikbaar. Ook dat wordt ingezet voor preventie en zichtbaarheid. De door mevrouw Nolten voorgestelde campagne is niet in de gesprekken met art.1 Midden Nederland naar voren gekomen. Voor de subsidie 2024 en verder geldt dat het college een eventueel structurele verhoging meeneemt in de ontwikkeling van de Inclusie-aanpak.

Daarbij maakt het college een integrale afweging over de besteding van de beschikbare middelen. De wethouder kan in de brief over de begroting vóór de begrotingsraad aangeven wat het college op dit onderwerp doet. Mevrouw Nolten (Bij1) dankt de wethouder voor de toelichting. Zij stelt voorop het heel erg goed te vinden dat er al zoveel gebeurt. Het gaat haar fractie om de extra investering. Zij is blij te vernemen dat er gesprekken zijn voor 2023 over eventuele incidentele middelen. Daarvan wordt zij graag op de hoogte gehouden. Wethouder Voortman zal dat zo doen. Daarmee rondt zij haar beantwoording af. Mevrouw Nolten (Bij1) mist het antwoord op de vraag over de structurele aandacht door middel van lespakketten in het onderwijs; hoe denkt de wethouder daarover? Wethouder Voortman vindt dat interessant klinken. Daarvoor moet een goede afweging gemaakt worden. Als het gaat over het slavernijverleden brengt zij in herinnering dat dit aan de orde kwam in aanloop naar de excuses, juist ook jongeren hierbij te betrekken. Zij wil hierop terugkomen voor 2023. Zij kan zich ook voorstellen dat via subsidieregelingen dit te ontwikkelen is door organisaties in de stad. Zij zal hierover terugkomen in de novemberbrief. De voorzitter verneemt dat de commissie geen behoefte heeft aan een tweede termijn.

1490

Toezeggingen De wethouder  zal de evaluatie van de RegenboogAgenda opnemen in de InclusieAgenda en de raad daarover informeren per raadsbrief in november 2022. In die brief zal ook de voortgang van het aanvullende onderzoek naar het Utrechtse slavernijverleden worden opgenomen. Wethouder Streefland gaat in op Personeel & Organisatie, de vraag van de VVD over het plan van aanpak personeelswelzijn. De raad heeft vandaag de brief ontvangen. Het vergroten van vitaliteit van mensen is cruciaal, dat is bij de gemeente Pagina 31 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1500

1510

1520

1530

1540

te zien maar ook breed in de samenleving. De gemeente beschikt over een team van vijf inzetbaarheidspecialisten met als doel ondersteuning en preventie richting zowel de medewerkers, als ook de leidinggevenden, en begeleiding bij herstel. De verantwoordelijkheden bij ziekteverzuim zijn aangescherpt. Er wordt meer hulp geboden. Door corona hebben mensen de interactie en de contacten gemist. Nu is te zien dat er heel veel extra werk is. Daarbij moet goed nagedacht worden over belastbaarheid, en elkaar vinden in de samenwerking, ook bij thuiswerken. De verwachting is dat de inzetbaarheidspecialisten daarbij helpen. Er worden ook realisatiegesprekken gevoerd met de directie. Hierover wordt gerapporteerd via de gebruikelijke P&C-cyclus. Het college is hierop alert. Het antwoord op de vraag van de VVD is dat het college dit al langere tijd ziet. Het college ziet dat er extra taken bijkomen bij het projectmanagement bureau. De wethouder vat samen dat het plan al in uitvoering is. Met betrekking tot Chinese camera's en het inkoopbeleid zijn eerder antwoorden gegeven op schriftelijke vragen. De wethouder vindt de oproep zeer begrijpelijk. Aandacht is gevraagd voor de schendingen van mensenrechten van de landen van herkomst van het materiaal.

In de raadsbrief van 28 september staat dat het college inderdaad geen opdracht verstrekt aan bedrijven die zich aantoonbaar schuldig hebben gemaakt aan mensenrechtenschendingen. Bij toeleveranciers van onderdelen van producten is dat soms lastig te traceren of is dit niet te eisen omdat het college geen rechtstreeks contact heeft met deze bedrijven. Het college verkent met de VNG hoe dit verder is aan te scherpen. Het college zal hierover de raad informeren in Q1 2023. Daarnaast zal het college met de externe U-thiek klankbordgroep bepalen of het camerabeleid in brede zin voldoende aansluit bij het Utrechtse waardenmodel, zeker als het gaat om dit soort camera's. Het college zal zeker de suggesties van DENK hierin meenemen om na te gaan wat hierin gezamenlijk is te doen; de wethouder refereert aan de informatie over Tilburg. De heer Simşek (DENK) ziet de worsteling van de wethouder. Hij neemt aan dat de wethouder het als zeer ernstig opvat dat mensenrechtenorganisaties alarm hebben geslagen dat die Chinese camera's ook in kampen worden ingezet om Oeigoeren in de gaten te houden. Hij beschouwt dat als een directe link tussen de camera's en de genocide die daar plaatsvindt. Hij vraagt of de wethouder kan toezeggen de regels die gesteld worden aan camera's zodanig bij te stellen dat de Chinese bedrijven daardoor afvallen in aanbestedingen.

Hij doet de suggestie aan de wethouder contact op te nemen met de gemeente Schiedam. Daar is het gelukt. Wethouder Streefland antwoordt bevestigend. Zij onderschrijft de ernst zoals verwoord door de heer Simşek. Dat neemt niet weg dat er soms juridische implicaties zijn. Zij zal intern navraag doen over wat de gemeente Schiedam hierop heeft gedaan zodat de gemeente Utrecht die informatie kan ophalen en mogelijk ook kan toepassen. Dit is een toezegging. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op het inhuurplafond zoals ingebracht door het CDA. De wethouder zet uiteen dat het uitgangspunt is zoveel mogelijk te werken met vast werk en met een vast contract, zoals ook aangegeven in het coalitieakkoord. Dit streven is ingewikkeld in dit tijdsgewricht. Ook zoekt het college naar de benodigde capaciteit om daarop de inhuur af te stemmen. Inhuur vindt plaats bij ziekteverzuim, bij extra pieken, wanneer specialistische expertise wordt gezocht die Utrecht niet in huis heeft, en bij niet ingevulde vacatures vanwege krapte op de arbeidsmarkt. Om deze vier redenen overweegt het college soms extra inhuur. Het college gaat goed na of hierbij zorgvuldige inschattingen worden gemaakt en informeert de raad daarover. Het college blijft zich inzetten op werving omdat Utrecht een Pagina 32 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

1550

1560

1570

1580

1590

prachtige omgeving is om voor te werken. De wethouder bevestigt en onderschrijft dat het college hierop nog wel werk heeft te verzetten. Inhuur betekent niet altijd te hoge ambities; soms heeft inhuur gewoon te maken met piek en ziek en met zaken die te maken hebben met specialistische kennis die de gemeente niet in huis heeft. De heer Van Steeg (CDA) heeft de indruk dat vanwege de hoge ambities op andere vlakken de wethouder de ambities op personeelsgebied niet kan waarmaken. Hij vraagt de reactie van de wethouder. Wethouder Streefland ziet in sommige gevallen dat goed gekeken moet worden wat dan niet te doen. Soms gaat het over heroriëntatie op de taken die de gemeente doet en wat anders te doen. De heer Van Steeg (CDA) vindt het belangrijk dat de gemeente dit met de raad wil delen. Aan de andere kant ziet hij dat de huizenmarkt omklapt. Al jaren is te zien dat heel veel geld op de plank blijft liggen. Daarnaast worden de lasten verhoogd. Hij vraagt hoe reëel dat is en hoe streng het gesprek gevoerd wordt en of deze wethouder er dan bovenop zit. Wethouder Streefland beluistert de wens van het CDA realistisch te zijn. Bij sommige programma's of projecten is te zien dat het niet altijd uitvoerbaar is; dat kan met diverse redenen te maken hebben. Soms heeft de gemeente er invloed op maar ook heel vaak niet.