concept verslag PB 2023 Cie VBF 2022.10.19.doc

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN D.D. 19 OKTOBER 2022 INZAKE DE PROGRAMMABEGROTING 2023 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

20

27 oktober 2022 Stadhuis, de raadszaal Geertjan Benus (Notutekst) november 2022

Aanwezigen: Avondvergadering De voorzitter, de heer H. Bakker, en van het college de burgemeester mevrouw S. Dijksma (digitaal aanwezig), en de wethouders mevrouw L. Voortman, wethouder de heer E. Eerenberg, wethouder D. De Vries, mevrouw R. Streefland en voorts de leden: de heer F. Dekkers (GroenLinks), mevrouw B. van der Wilt (D66), de heer D.J. van Vliet (D66), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), mevrouw I Raaijmakers (PvdA), mevrouw H. Assen (PvdA), mevrouw A. Oudejans (Student & Starter), de heer V. Stevens (Student & Starter), mevrouw E. Kendir (Student & Starter), mevrouw M. Minnaert (Bij1), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw M. Al-Saqaff (VVD), mevrouw T. Meerding (VVD), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), de heer R. Maas (VOLT), mevrouw S. Nolten (Bij1) de heer G. Dijkstra (Een Utrecht), de heer C. Bos (Stadsbelang Utrecht), mevrouw Y Hessel (Utrecht Solidair), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Schueler, en de commissiesecretaris. Verslag openbare vergadering commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

30

Aanwezigen: ............................................................................................................- 1 1. Opening en mededelingen ................................................................................- 1 2. Openbare orde en Veiligheid, Handhaving en Vergunningen, prostitutie, Representatie, Bestuurlijke zaken, Internationale zaken, Wijkgericht werken en Participatie, Burgerzaken incl. verkiezingen, Publieksdienstverlening, Organisatie, Financiën en inkoop, Ombudszaken, Klachtafhandeling en Diversiteit (incl. Utrecht zijn we samen) .........................................................................................................- 2 Avondvergadering 19 oktober 2022

1. Opening en mededelingen De voorzitter, de heer Bakker heropent de vergadering van de begrotingscommissies met die voor VBF omstreeks 22.00 uur. Hij heet alle aanwezigen welkom. De burgemeester is op dit moment in Argentinië. Desgevraagd neemt hij er kennis van dat de raadsleden voor alle aanwezige collegeleden vragen hebben. 40

Punt van Orde Pagina 1 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

Mevrouw Van der Wilt (D66) verneemt van de voorzitter op haar ordevoorstel dat hij verwacht dat de commissieleden hun punten voor het college inbrengen in het debat. Mededelingen vanuit de commissie Geen. Mededelingen vanuit het college Geen. 50

60

70

80

2. Openbare orde en Veiligheid, Handhaving en Vergunningen, prostitutie, Representatie, Bestuurlijke zaken, Internationale zaken, Wijkgericht werken en Participatie, Burgerzaken incl. verkiezingen, Publieksdienstverlening, Organisatie, Financiën en inkoop, Ombudszaken, Klachtafhandeling en Diversiteit (incl. Utrecht zijn we samen) NB: de burgemeester zal digitaal aanwezig zijn. De commissie Mevrouw Meerding (VVD) gaat allereerst in op veiligheid. Haar fractie vindt dat een belangrijk onderwerp. Zij merkt op dat op het gebied van veiligheid in deze begroting niet veel verandert. Dat heeft onder andere te maken met het nog moeten vaststellen door de raad van een nieuw integraalveiligheidsplan met daarin de veiligheidsambities voor de jaren 2023 en verder. Zij geeft een onderwerp mee voor het nieuwe plan: de oude ambitie uit het IVP was om het veiligheidsniveau van 2018 ten minste te behouden. Wat haar fractie betreft zou die ambitie hoger moeten liggen; dat de inwoners zich veiliger gaan voelen. Zij vraagt of de burgemeester dit met haar deelt.

Kan de burgemeester toezeggen dat ze dit meeneemt in het nieuwe veiligheidsplan? Uit de begroting blijkt dat de burgemeester inzet op een aantal thema’s: de aanpak van ondermijnende criminaliteit, de gebiedsgerichte aanpak Amsterdamsestraatweg en de Kanaalstraat, het tegengaan van radicalisering, het tegengaan van straatintimidatie, de persoonsgerichte aanpak en een veiligere digitale stad. Mevrouw Meerding noemt deze thema's omdat de VVD deze prioriteiten van harte deelt en denkt dat het stadsbestuur daarmee de juiste keuzes maakt. Zij voegt twee prioriteiten toe als het gaat om de huidige problemen: (1) de toenemende overlast in Utrecht en (2) het aantal veiligheidsincidenten. Met betrekking tot de toenemende overlast noemt zij de meest bekende situatie: het Bollendak. Daar vinden tot haar opluchting gerichte acties plaats. De toename van overlast ziet haar fractie ook nog op andere locaties. Zoals op het Lucas Bolwerk, het Wilhelminapark, en het stadhuis en waarschijnlijk op veel meer locaties in Utrecht. Op die plekken is eigenlijk niet meer te lopen zonder last te hebben van grote groepen mensen die onder invloed rondhangen. Zij vraagt wat de burgemeester op korte termijn kan doen die groeiende overlast tegen te gaan. Zij vraagt of dit probleem op haar radar staat en of daarvoor een plan van aanpak is.

De heer Simşek (DENK) vraagt of de fractie van de VVD softdrugs zoveel mogelijk wil ontmoedigen, gezien haar opvatting over overlastgevende mensen op straat die onder invloed zijn. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat in Utrecht zones aangewezen zijn waar de gemeente handhaaft op alcoholmisbruik. Zij bevestigt dat de lokale overheid op excessen moet handhaven. Daarop is het ook mogelijk te handhaven. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn met in te gaan op een aantal ernstige veiligheidsincidenten van de afgelopen twee weken. Zij noemt de beschieting in de Pagina 2 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

90

100

110

120

130

Druifstraat, de explosie bij Moos in Overvecht en de explosie op de tweede Westerparklaan in Leidsche Rijn. Dit doet iets met het veiligheidsgevoel van Utrechters, zeker omdat de incidenten zich afspelen in gewone woonwijken. Haar fractie maakt zich daarover grote zorgen. Naast het plan ondermijnende criminaliteit terug te dringen, vindt haar fractie dat ook op de korte termijn acties ondernomen moeten worden. Zij vraagt wat de burgemeester daaraan kan doen. Zij vervolgt haar inbreng met in te gaan op Personeel & Organisatie. De inhuur van externen is gestegen vanwege het toegenomen ziekteverzuim onder het personeel. Zij vraagt de wethouder om een actieplan waaruit blijkt hoe zij het ziekteverzuim onder het personeel wil verminderen. Het gaat haar dan vooral om het percentage psychische klachten. De wethouder noemt in haar beantwoording van schriftelijke vragen voor de programmabegroting, een aantal oorzaken voor het ziekteverzuim. Problemen omtrent thuiswerk zijn op te lossen met een vaste teamdag op kantoor. In Q4 ontvangt de raad een brief over het actuele verloop van het ziekteverzuim en de externe inhuur naar aanleiding van vragen van de VVD in het vorige debat. Zij vraagt of de wethouder bereid is om daarin vooruit te kijken naar een actieplan Personeelswelzijn.

Mevrouw Van der Wilt (D66) is benieuwd of de VVD nu sowieso al een actieplan wil of dat zij wil afwachten op wat er uit de brief komt. Zij kan zich voorstellen dat de VVD eerst de brief afwacht en een plan opstelt als het nodig is. Mevrouw Meerding (VVD) krijgt ingefluisterd dat het beter is direct vooruit te kijken naar een actieplan. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de raad deze brief gisteren heeft ontvangen, vlak vóór het debat over Financiën. Mevrouw Meerding (VVD) neemt dat ter kennisgeving aan. Zij vervolgt haar betoog met in te gaan op participatie. Het gaat dan vaak over de wijkplatforms en het gegeven dat die er nog niet in alle wijken zijn. Haar fractie heeft bij de Voorjaarsnota gevraagd of de gemeente actief kan inzetten op elke wijk zijn eigen platform. Die wens heeft haar fractie nog steeds. Inmiddels heeft haar fractie gesproken met een wijkcorporatie in de wijk Oost. Zij hebben hun werk toegelicht en opgemerkt niet erkend te worden door de gemeente. Zij vraagt de wethouder uitleg daarover en zij wil weten hoe de gemeente aankijkt tegen een corporatie. Hiermee rondt zij haar bijdrage af. De heer Dekkers (GroenLinks) is er trots op dat dit college meer investeert in veiligheid. Hij ziet dat de groeiende stad steeds aantrekkelijker wordt, ook voor mensen met kwade intenties.

Hij benadrukt dat het extra geld broodnodig is, zowel voor de aanpak op preventie als voor voldoende investeren in handhaving. De werkdruk is hoog voor de ambtenaren die de prestaties moeten leveren. Daarom is het nodig deze extra investering te doen. Sinds kort is Utrecht gestart met een campagne tegen straatintimidatie. Die campagne heeft mooie resultaten. Straatintimidatie ondermijnt het algehele gevoel van veiligheid van vooral vrouwen in de stad. Niet alleen op een dag dat ze ermee worden geconfronteerd maar in hun hele leven. De heer Dekkers gaat in op de cijfers die hierover bekend zijn. GroenLinks verwacht een verandering teweeg te kunnen brengen met de aanpak gericht op de daders en niet op de weerbaarheid van slachtoffers. De aanpak moet wat hem betreft een veiliger klimaat in de stad teweegbrengen. Hij stelt dat veiligheid meer is dan wat op straat gebeurt.

Pagina 3 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

140

150

160

170

180

Mevrouw Meerding (VVD) is blij dat dit is opgenomen in de programmabegroting. Zij weet ook dat de burgemeester hiervoor meer geld had gewild. Zij gaf dat aan bij de coalitieonderhandelingen. Dat geld is niet toegezegd door het college. Zij vraagt wat de heer Dekkers daarvan vindt: had er niet meer geld moeten zitten bij de aanpak? De heer Dekkers (GroenLinks) zet uiteen dat wél veel meer geld is ingezet op veiligheid, zowel als het gaat om ondermijning als om handhaving. GroenLinks vindt dat belangrijk. Mevrouw Meerding (VVD) houdt vast aan haar inbreng. Er is geen gelabeld geld voor de aanpak van straatintimidatie vrijgemaakt. Zij vraagt waarom dit extra geld niet is gereserveerd. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat extra geld voor handhaving kwam nadat daar geld was weggehaald bij het coalitieakkoord. Een gedeelte is gerepareerd. De heer Dekkers (GroenLinks) antwoordt dat er nu meer geld is bijgekomen voor handhaving. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of er dan minder geld naar de veiligheid van vrouwen moet gaan, in de plaats van meer geld naar ondermijning. De heer Dekkers (GroenLinks) benadrukt dat niet te hebben gezegd. Wel meer partijen hebben gezegd meer geld te willen voor het één of ander. Er is meer geld gekomen zowel bij de coalitieonderhandelingen als bij deze begroting. Hij vervolgt zijn betoog. Veiligheid is meer dan wat er op straat gebeurt.

Één op de 10 vrouwen van onder de 25 en één op de vijf volwassen vrouwen heeft wel eens seksueel geweld meegemaakt. Veel seksueel geweld vindt plaats in de informele sfeer met iemand die het slachtoffer kent. De manier waarop het zich uit kan soms zo subtiel zijn, zo plotseling, zo onduidelijk en vaag dat het slachtoffer niet weet wat haar overkomt. Zo groeien generaties vrouwen met trauma’s en met een onveilige band met seks en misschien zelfs met toekomstige partners. Omdat de cijfers zo hoog zijn voor vrouwen onder de 25, stelt GroenLinks enkele vragen aan het college. Vorig jaar is veel aandacht besteed aan seksuele intimidatie in het onderwijs. De insteek was dat onderwijsinstellingen zelf verantwoordelijk zijn voor wat er met de studenten gebeurt. GroenLinks is van mening dat de gemeente zelf een grotere rol kan spelen en in moet spelen op de bewustwording van jongeren. Wat doet het college om consent bespreekbaar te maken onder studenten? Hij vraagt of het college bereid is om door te pakken en gesprekken te voeren met WO-, HBO- en MBO-instellingen en studentenverenigingen te faciliteren voor het actiever informeren over seksueel geweld, het aanpakken daarvan en het organiseren van gesprekken met studenten over veilige seks en grenzen.

Mevrouw Assen (PvdA) leest dit precies terug in het plan van aanpak straatintimidatie dat tot haar geluk heel erg gericht is op preventie. Dat is toch hetzelfde als wat GroenLinks nu wil? De heer Dekkers (GroenLinks) pleit voor een actieve rol van de gemeente als het gaat om kwesties die zich voordoen in het onderwijs. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat de gemeente het plan van aanpak straatintimidatie heeft gemaakt nadrukkelijk gericht op preventie. Die zou de gemeente kunnen bekostigen om een en ander in het hoger onderwijs te voorkomen. De heer Dekkers (GroenLinks) beperkt zich nu nadrukkelijk tot seksueel geweld op school of in huis of in de sfeer van bekenden. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat het bekend is dat hetzelfde type dader geweld pleegt zowel op straat als binnenshuis. Pagina 4 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

190

200

210

220

230

De heer Dekkers (GroenLinks) waagt dat te betwijfelen. Seksueel geweld in privé relaties komt veel meer voor, veel vaker dan doorgaans gedacht. Dan gaat het zeker niet altijd over hetzelfde type daders. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat goed in het plan van aanpak Straatintimidatie zijn opgenomen de inzet op goede voorlichting op scholen, hoe met elkaar om te gaan, wat de norm is. Daarmee is haar fractie blij. Zij poogt hiermee de heer Dekkers gerust te stellen. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) vraagt of GroenLinks het niet te ver vindt gaan dat de gemeenteraad zich gaat bemoeien met geweld achter de deur, terwijl er een goed preventief plan is. Moeten daarvoor geen professionals ingezet worden of ervaringsdeskundigen? Moet de raad de wethouder daarop afsturen? De heer Dekkers (GroenLinks) bevestigt dat hij van mening is dat de professionals het werk moeten doen. Zo ook verwacht hij van de onderwijsinstellingen de professionele benadering. Zijn oproep is erop gericht de instellingen en de professionals te faciliteren. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) merkt op dat dat inderdaad ook gebeurd is met het Preventieplan. De heer Dekkers (GroenLinks) vervolgt zijn inbreng met in te gaan op het sekswerk. Hij noemt het rapport van de commissie Sorgdrager met een aantal concrete aanbevelingen om het sekswerk in Utrecht opnieuw in te richten.

Daarvoor is niet expliciet geld geregeld in de begroting, los van de bestaande potjes bij veiligheid en volksgezondheid voor sekswerk. Hij ziet daar een tekort. Zijn vraag aan het college is hoe het stadsbestuur dit gat gaat opvullen. Kijkt het bestuur van de stad bij het zoeken naar geld ook naar andere beleidsterreinen, niet alleen volksgezondheid maar ook naar EZ? Het gaat ook om het ondersteunen van kleine ondernemers en het gaat om werkgelegenheid. Utrecht heeft naar het inzicht van zijn fractie een scherp inkoopbeleid. De toets bij de inkoop van producten en diensten, is ook gericht op eerlijke lonen, brede welvaart, eerlijke lonen, goede arbeidsomstandigheden en duurzaamheid. De heer Dekkers vindt dat logisch. Utrecht is een global goals gemeente spreekt daarmee zijn intentie uit rekening te houden met internationale ontwikkelingsdoelen. Het inkoopbeleid van Utrecht is een van de belangrijkste middelen om economisch op die doelen te sturen. Hij merkt op dat daar toch iets misgaat. In Utrecht hangen talloze camera's van Chinese bedrijven die actief bijdragen aan de Oeigoerse dwangarbeid en uitroeiing. Uit nadere informatie blijkt dat het er veel meer zijn dan de 22. Hij vraagt hoe het mogelijk is dat de gemeente nog steeds gebruik maakt van producten die bijdragen aan mensenrechtenschendingen. Hij stelt dat er dan iets misgaat in het beleid.

De meerderheid van de Tweede Kamer stuurt inmiddels aan op boycot van Chinese beveiligingscamera’s in de openbare gebouwen en op straat. Hij stelt de volgende vragen aan het college: het college zou gesprekken voeren in de landelijke en de VNG-context om het gebruik van deze camera's uit te faseren. Hij vraagt hoe het daarmee staat. Hoe kan het inkoopbeleid van de gemeente Utrecht aangescherpt worden zo dat ook grove schending op het gebied van duurzaamheid en mensenrechten verderop in de supplyketen waarop het bestuur niet altijd evenveel zicht heeft, uit te sluiten zijn in de aanbesteding en inkoop en dat producten die het stadsbestuur zelf niet tegenkomt maar die wel in de stad gebruikt worden, bijvoorbeeld gefinancierd uit het Ondernemersfonds, aan dezelfde standaarden voldoen?

Pagina 5 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

240

250

260

270

280

De heer Simşek (DENK) vindt het heel goed dat GroenLinks dit aankaart. Hij zal er straks ook iets over zeggen. Hij vraagt of GroenLinks het met DENK eens is over dat het internationaal recht leidend zou moeten zijn, kijkend naar het inkoopbeleid. Kan DENK GroenLinks aan zijn zijde vinden als het gaat om een motie over het toetsen aan internationaal recht van toekomstige aanbestedingen. De heer Dekkers (GroenLinks) merkt op dat internationale normen over mensenrechten en Europees aanbestedingsrecht niet altijd in dezelfde richting wijzen. Hij zou het goed vinden wanneer gezocht wordt naar mogelijkheden om rekening te houden met de verschillende normen, en effectief beleid te ontwikkelen. De heer Simşek (DENK) kent geen enkele internationale norm die genocide goedkeurt. Is GroenLinks het met hem eens dat internationaal recht nageleefd zou moeten worden door bedrijven waarmee Utrecht zaken doet? De heer Dekkers (GroenLinks) houdt zeker de normen aan die de heer Simşek noemt. Er speelt dan nog wel een probleem met Europees aanbestedingsrecht. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat heer Dekkers spreekt over uitfaseren van camera's. Dat betekent dat de gemeente Utrecht daarvoor moet betalen. Hij vraagt het voorstel van GroenLinks daaromtrent.

Tegelijkertijd vraagt hij zich af of er meer producten zijn die mogelijk gemaakt zijn door partijen die onder druk staan of in een slaafse relatie met de ondernemer. Zou GroenLinks dan niet een groot onderzoek moeten doen naar de producten en diensten van welke de gemeente Utrecht gebruik maakt waarin dergelijke onverkwikkelijkheden spelen. De heer Dekkers (GroenLinks) begrijpt hieruit dat ook Stadsbelang Utrecht van mening is dat het hier gaat om onverkwikkelijkheden en dat het inkoopbeleid gericht moet zijn op het zoveel mogelijk voorkomen daarvan. In ieder geval gaat het hier om een kwestie waarvan bekend is dat het speelt. Hij pleit ervoor dit in ieder geval aan te pakken. Wat zijn fractie betreft is het inkoopbeleid breder gericht op het voorkomen om zaken in te kopen die verbonden zijn met de aantasting van mensenrechten. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) sluit zich aan bij de gestelde vragen. En zij sluit zich aan bij de inbreng van DENK. De heer Dekkers (GroenLinks) vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met in te gaan op participatie en het initiatief (Samen Stad Maken).

Zijn fractie ziet in de begroting dat de gemeente serieus werk maakt van Samen Stad Maken, in de verschillende brieven die de raad in de afgelopen dagen heeft ontvangen, bijvoorbeeld over sturing op groei in balans, de gevolgen van aanpak voor Zuidpoort en de verschillende projecten zoals het Jaarbeurspleingebouw of Centrum Overvecht. Zijn fractie maakt zich zorgen over de voortgang van Samen Stad Maken op de Utrechtse manier. Binnenkort bespreekt het bestuur dit in de commissie. Hij gaat voor nu in op een aantal punten. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat met Samen Stad Maken in relatie tot Zuidpoort de coalitie een keuze heeft gemaakt die geheel tegen de wens van de raad is en tegen de wens van de inwoners. Dat heeft zijns inziens weinig te maken met Samen Stad Maken. Hij vraagt of de heer Dekkers dat met hem van mening is. De heer Dekkers (GroenLinks) bestrijdt die stelling. Goed kijkend naar het participatieproces en het participatieverslag, is zijn conclusie dat de meerderheid van de mensen zich uitgesproken heeft voor een knip en de minderheid zich heeft uitgesproken voor de variant met de fietsstraat. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat in een uitvoerig raadsdebat de conclusie is getrokken dat twee varianten zouden worden uitgewerkt. De coalitie heeft daarop gezegd dat toch niet te gaan doen. De variant werd gekozen die de wethouder voor Pagina 6 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

290

300

310

320

330

wenselijk achtte. Hij vindt dat het bestuur daarmee de inwoners voor gek houdt en dat dat niets te maken heeft met Samen Stad Maken. De heer Dekkers (GroenLinks) antwoordt dat dit niet waar is. De coalitie heeft in zijn geheel gekozen voor het uitwerken van de variant die de meeste steun heeft. In de brief die recentelijk is ontvangen, is te lezen dat ook op dit traject de twee varianten zichtbaar gemaakt worden, maar dat uitgebreid gekeken wordt hoe door het betrekken van mensen te voorkomen is dat de uitwerking komt die op andere plekken in de stad gevolg heeft die het stadsbestuur en de bewoners niet willen. De heer Van Steeg (CDA) constateert op basis van het uitvoerige debat in de raad dat de inwoners het gevoel hebben gehad dat hun stem wordt gehoord en dat serieus gekeken zou worden naar hun plannen. Daar is een streep doorheen gegaan met het nieuwe coalitieakkoord. Hij verbaast zich er over dat de heer Dekkers nu zegt dat de participatie heel erg goed gaat. De heer Dekkers (GroenLinks) is het niet eens met de heer Van Steeg. De twee varianten die uitgewerkt zijn, zijn een mooi resultaat van een participatieproces. Beide varianten zijn verrijkt door participatie. Doorgewerkt wordt nu op de variant die de meeste steun heeft.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) geeft een voorbeeld van inbreng van GroenLinks in een ander participatieproces waarmee dat participatieproces teniet werd gedaan. De heer Dekkers (GroenLinks) ziet om tijdswille af van een uitvoerig debat hierover. De heer Dijkstra (EenUtrecht) trekt dit iets breder. Hij vraagt of de 60 petities die in het afgelopen drie jaar zijn ingediend, waar men in meer dan de helft van de gevallen zeer ontevreden was over de wijze van afhandeling, voor GroenLinks aanleiding kan zijn om van mening te zijn dat het beter moet. Zou hij daardoor tot de overweging kunnen komen om met de afwikkeling van participatie anders om te gaan. De heer Dekkers (GroenLinks) merkt op dat wanneer een groep een bepaalde uitgesproken mening heeft, dat niet altijd wil zeggen dat de raad of de gemeente dat punt moet overnemen; de kracht van participatie is rekening te houden met verschillende belangen en inzichten en er zoveel mogelijk voor zorgen dat ook de mensen met verschillende belangen en inzichten met elkaar in gesprek gaan. De heer Dijkstra (EenUtrecht) denkt dat zeker 90% van de mensen zegt zijn gelijk niet te hoeven, maar wel te willen dat hun alternatief goed wordt meegewogen, en soms wordt uitgewerkt.

Hij vraagt of GroenLinks erkent dat het bij vele participanten niet gaat om het gelijk krijgen, maar dat het er vooral om gaat dat hun eigen alternatief zichtbaar wordt, uitgewerkt wordt, of in ieder geval terdege beoordeeld. De heer Dekkers (GroenLinks) deelt de conclusie niet van EenUtrecht dat het daarbij gaat om de meerderheid van de gevallen. Hij vindt dat het van belang is ervoor te zorgen dat mensen met verschillende inzichten en verschillende belangen kunnen praten over de verschillende alternatieven die zij inbrengen en dat dat vooral een gezamenlijk overleg moet zijn en dat het bestuur zich niet veel richt op een afzonderlijke groep die een alternatief voorstelt. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of GroenLinks van mening is dat de huidige programmabegroting niet echt serieus geld vrijmaakt om de participatie te verbeteren. Hij vraagt of GroenLinks wil meedenken over of dat nu wel mogelijk is. De heer Dekkers (GroenLinks) wil op één punt meegaan. Hij ziet dat op dit moment participatie teveel gezien wordt als een taak van het organisatieonderdeel Wijken. Volgens hem is participatie en initiatief een verantwoordelijkheid voor de hele organisatie. Wat hem betreft wordt in de hele organisatie meer capaciteit gestopt in

Pagina 7 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

340

350

360

370

380

het aanpakken van participatie-initiatieven en ook van het programma Samen Stad Maken. Hij vervolgt zijn betoog met de vraag aan het college hoe het denkt ervoor te zorgen dat Samen Stad Maken ook echt de verantwoordelijkheid is van de hele organisatie en dat alle onderdelen van de organisatie menskracht leveren voor de uitvoering van dat programma. Hij ziet te weinig dat overgenomen moties bij het programma Samen Stad Maken ook daadwerkelijk worden uitgevoerd om samen met de stad tot aansturing en uitwerking te komen. Hij vraagt hoe het college dit wil vormgeven. Hij vraagt hoe het staat met de regiegroep met mensen uit de stad die sturing geven aan dit programma. Hij merkt op dat een paar wijkplatforms goed functioneert. Bijna overal hebben wijkplatforms behoefte aan ondersteuning. In het verleden had de sociaalmakelorganisatie nadrukkelijk de opdracht om wijkraden te ondersteunen, onder meer bij het vinden van nieuwe leden en het organiseren van activiteiten als wijkraadplegingen. Hij vraagt of het college bereid is dit weer op te nemen in de taakstelling van de sociaalmakelorganisatie. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt het een goede zaak dat heer Dekkers de wijkplatforms aanstipt. D66 stelde daarover vragen en vroeg het college in gesprek te gaan met de initiatiefnemers en hen te vragen waaraan zij behoefte hebben.

Zou de heer Dekkers dit leidend willen laten zijn in een punt als al of niet de ondersteuning van DOK. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt het vanzelfsprekend dat de behoefte van de wijkplatforms leidend is. Aanleiding voor zijn punt was dat Wijkbureaus de ondersteuning nemen, en soms ook de voorzittersrol, van een wijkplatform. De heer Dekkers vindt dat een verkeerde taakverdeling tussen de gemeente en wijkplatforms. Wijkplatforms moeten wat hem betreft zelfstandig kunnen functioneren. Daarom vindt hij de ondersteuning van de sociaal makelaar wenselijk. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt de mening van de heer Dekkers helder. Zij adviseert de heer Dekkers vooruitlopend op een nog te verwachten discussie in de raad beslissingen te nemen op het gebied van hoe sturend het stadsbestuur kan zijn als het gaat om wijkplatforms. De heer Dijkstra (EenUtrecht) kreeg de idee als was GroenLinks pleisters aan het plakken, sprekend over de wijkplatforms. Hij vraagt of GroenLinks bereid is om in het komend jaar serieus het ontwikkelperspectief van dergelijke platforms te bekijken. Hij refereert aan de inbreng van de VVD over het wijkcoöperatief in Oost. Zo weet hij dat er meer denkbeelden zijn bij de bewoners zelf. De heer Dekkers (GroenLinks) bevestigt dat binnenkort bestuurlijk wordt gesproken over de evaluatie van de wijkplatforms en breder over participatie.

GroenLinks heeft altijd gezegd dat de vormgeving van de participatie op buurt- en wijkniveau maatwerk moet zijn. Hij vervolgt zijn betoog met in te gaan op de voorkeur van zijn fractie voor de versterking van de positie van wijkplatforms. De afspraken over de rol van het Wijkplatform in het Wijkakkoord Overvecht, vindt zijn fractie een mooi voorbeeld. Hij vraagt of het college bereid is om bij de buurtaanpak in verschillende buurten de wijkplatforms soortgelijke afspraken aan te bieden. Al jarenlang is er een onderbesteding in het Initiatievenfonds. GroenLinks wil het maximum verhogen naar 35.000 euro per jaar voor de bijdragen aan vernieuwende initiatieven met de inzet van menskracht voor ten hoogste drie jaar. Hij vraagt of het Pagina 8 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

college de mogelijkheid ziet om het maximum voor deze aanvragen weer te verhogen nu er ruimte voor is gezien de onderbesteding.

390

400

410

420

De heer Van Steeg (CDA) ziet grote uitdagingen op het gebied van veiligheid. De VVD sprak over het nieuwe IVP dat binnenkort naar de raad gaat. De veiligheidssituatie verandert. Dat vraagt om een andere ambitieniveau. Het doet hem pijn aan de ogen steeds te lezen dat die ambitie gelijk moet blijven. De gemeente moet meer ambitie hebben en nagaan welke problemen er zijn en op ondermijning duidelijkere doelen stellen. Hij hoopt dat de burgemeester dit zal meenemen in het nieuwe veiligheidsplan. In deze begroting wordt een deel van de handhavingscapaciteit vergeleken met die capaciteit uit de coalitieonderhandelingen. Hij vraagt in retorisch opzicht hoe dit zich verhoudt tot de uitdagingen in de stad. Zou het stadsbestuur daar niet een schepje bovenop moeten doen, gezien de actualiteit op het Bollendak, en in de rest van de stad. Hij krijgt hierop graag de reactie van de burgemeester. Hij heeft het plan ontvangen van de burgemeester over straatintimidatie. Hij is er blij mee maar heeft wel enkele opmerkingen over de versnipperde verdeling van de gelden. Hij neemt aan dat dit afzonderlijk wordt besproken in deze commissie. Hij was verbaasd in de begroting te lezen dat dit onderdeel is van de brede Anti Discriminatie Agenda; hij weet niet anders dan dat dit gefinancierd wordt vanuit het budget voor Veiligheid. Hij vraagt wat het onder die post brengen, betekent.

Hij krijgt hierop graag de reactie van de burgemeester. Als het aan het CDA ligt, komt een extra aantal flexibele camera's in de stad, vooral om die in te zetten op momenten waarop het echt nodig is: koningsdag, demonstraties, et cetera. De leges komen in alle commissies terug. Hij is het eens met de VVD als het gaat om horeca. Enkele vreemde sprongen worden in zijn ogen gemaakt als het gaat om bouwleges, vooral als het gaat om de financiering van het opkoopverbod met de administratieve lasten die dat met zich meebrengt. Het is een doorn in het oog van zijn fractie dat de leges op elektrische bootjes zo laag is. Wat zijn fractie betreft kunnen die worden verhoogd. Met betrekking tot publieksdienstverlening en overhead zet de heer Van Steeg uiteen dat veel gesproken wordt over contact met de wijk in het coalitieakkoord, maar ook in de programmabegroting. Hij vindt dat erg belangrijk. Dan wordt vooral gehint op het aannemen van meer personeel. Wat hem betreft zit het niet alleen daarin maar ook in de zichtbaarheid van de gemeente, zichtbaarheid van ambtenaren in de wijken zo dat de inwoners ook ambtenaren ontmoeten. Daarnaast is wat hem betreft de slim melden app uit te breiden. Daarvan is een bredere app te maken, een Utrecht app zodat eenvoudiger in contact te komen is met inwoners. Veel is al gezegd over wijkplatforms. Hij kan zich grotendeels daarbij aansluiten.

Hij is het eens met heer Dekkers dat daarmee aan de slag gegaan moet worden. Daartoe zijn veel oproepen gedaan; hij hoopt dat het stadsbestuur dat gaat doen. Gisteren is gesproken over het inhuurplafond en over de overhead. Hij ziet dat er enorm geïnvesteerd is in het personeelsbestand. Zijn fractie vraagt zich af in de huidige economische situatie in hoeverre de ambities van het college kunnen worden waargemaakt als het gaat om de woningmarkt, over mobiliteit en of de investering in de overhead nodig is. Aan de andere kant ziet hij een forse verhoging in het inhuurplafond; er wordt steeds meer ingehuurd. Ook zijn fractie vindt dat een probleem. Dit laat wat hem betreft zien dat het overal piept en kraakt. Hij vraagt of met een dergePagina 9 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

430

440

lijk hoog inhuurplafond de ambities van het stadsbestuur waar te maken zijn. Wat hem betreft zou dat met vast personeel moeten. Hij krijgt graag de reactie van de wethouder hierop. Hij ziet dat het verschil in ziekteverzuim tussen de verschillende afdelingen groot is. Hij is benieuwd wat de wethouder daaraan gaat doen. Hiermee rondt hij zijn bijdrage af. De heer Van Vliet (D66) gaat allereerst in op veiligheid en daarna op sekswerk. In het kader van veiligheid gaat hij in drugsbeleid. Hij merkt op dat de oorlog tegen drugs faalt. Dat vindt ook burgemeester Halsema. Nederland moet bereid zijn om te decriminaliseren. Zijn fractie verwacht van zowel de wethouder als van de burgemeester dat ook Utrecht dit standpunt actief uitdraagt. Zijn fractie wil het initiatief nemen voor een Raadsinformatiebijeenkomst. Daarmee wil hij in samenspraak met fracties in deze raad concrete nieuwe stappen zetten naar een drugsbeleid waarin de volksgezondheid en preventie weer voorrang krijgen boven repressie. De uitkomsten van de commissie Sorgdrager zullen in de komende maanden bestuurlijk worden besproken. Zijn fractie voorziet dat de middelen nog ter beschikking gesteld moeten worden. Hij hoopt dat dit ook het resultaat zal zijn van de debatten. Zijn fractie geeft gehoor aan de oproep van de commissie Sorgdrager er vaart achter te zetten.

450

460

470

Mevrouw Van der Wilt (D66) gaat in op inclusie en diversiteit. Zij stelt dat maatschappelijke onvrede een vruchtbare grond is voor tweedeling en verdeling. Dat geldt ook voor Utrecht. De kans bestaat dat wanneer het bestuurlijk niet wordt opgelegd, gevallen van discriminatie en racisme toenemen, terwijl Utrecht een mensenrechtenstad is die zich inzet voor inclusie en diversiteit. 17% van de inwoners voelde zich in 2021 gediscrimineerd; dat percentage neemt toe. Haar fractie vindt dat een probleem omdat Utrecht geen stad kan en mag zijn waar ook maar één inwoner zich buitengesloten voelt. Zonder een concrete doelstelling vermindert de kans op het halen van resultaten; dit is wat haar opvalt in de programmabegroting. Haar fractie is benieuwd naar de daling die de wethouder beoogt. Hoe kan het college die verwachting onderbouwen met doelstellingen of met concrete acties? Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen deze doelstellingen en concrete acties in het in 2023 verwachte plan concreet te beschrijven. Mevrouw Van der Wilt gaat in op participatie in de stad en in de wijk. Zij ziet toenemende spanningen tussen de scherpere keuze in het belang van de toekomst en voldoende draagvlak creëren in de stad. Duidelijk moet gemaakt worden waar leiderschap en echte zeggenschap elkaar soms bijten, maar vooral waar ze elkaar kunnen versterken.

Een fundamenteel debat daarover is wat haar betreft stap één. Zij kijkt uit naar het commissiedebat daarover in november, geagendeerd met een grote commissiemeerderheid. Voorwaardelijk aan dat debat is of er voldoende middelen en menskracht zijn voor het realiseren van de ambities. Haar fractie maakt zich daarover zorgen. De meest recente participatiebrief bevestigt het beeld dat de ambities soms dreigen te verzanden terwijl de verwachtingen in de stad hoog zijn. Zij vraagt hoe het college dit ziet. Zij vraagt of het college richting de Voorjaarsnota een plan kan presenteren waarin duidelijk wordt geschetst welke aanvullende financiën nodig zijn voor het realiseren van de ambities op participatie over de verschillende beleidsterreinen en afdelingen heen.

Pagina 10 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

480

490

500

510

520

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt wat hij zojuist hoorde heel goed klinken. Hij gaat daarin graag mee. Hij vraagt of D66 ook met de gedachte speelt dat een goed verhaal ook geld kost en dat daar naar gezocht moet worden. Hij noemt een bedrag van 294.000 euro in dit verband. Mevrouw Van der Wilt (D66) vermoedt dat de heer Dijkstra straks zal toelichten waar dit bedrag vandaan komt. Zij bevestigt te denken dat aanvullende middelen nodig zijn. Zij kan hieraan nog geen prijskaartje hangen. Zij vindt ook lastig om het college de opdracht te geven een bedrag vrij te maken. De vraag is of het stadsbestuur uitkomt met de bestaande middelen. Of zit het probleem niet in de middelen? Zij wil daarom eerst de reflectie van het college. Ze gaat vervolgens in op de ambities op wijkgericht werken en de gebiedakkoorden. Haar fractie ziet graag dat voldoende wordt geleerd van de aanpak Samen voor Overvecht en hoe de input voor de verschillende gebiedsakkoorden ook echt vanuit de wijk komt. Zij ziet dat een bottom-up-aanpak nodig is waarin de wijkbewoners echt betrokken zijn. De stad heeft niet meer procesmanagers nodig wat haar betreft, nieuwe geldstromen of pilots die zwaar afhankelijk zijn van gemeentelijke aansturing. Zij vraagt of de wethouder deze opvatting deelt.

Zij vraagt of het college wil toezeggen in te zetten op het bereiken van inwoners die het het moeilijkst hebben en die de overheid mogelijk juist het meest wantrouwen. De heer Dekkers (GroenLinks) is het er over eens dat het stadsbestuur moet leren van Overvecht. Hij verbaast zich erover dat het stadsbestuur zich niet moet richten op het verkrijgen van meer geld van andere overheden. Hij gaat ervan uit dat het bestuur blij is met het geld dat voortkomt uit de gemaakte deal. Mevrouw Van der Wilt (D66) antwoordt dat het een het ander niet bijt. Zij is blij dat voor Samen voor Overvecht heel veel energie is vrijgekomen. Haar vraag komt voort uit het opkomend besef bij de inwoners dat het hún wijkaanpak is. Zij wil niet nu eerst kijken naar meer geld en meer mensen, maar vooral naar hoe dit echt iets van de wijk kan worden. Daarop zit haar appel. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen nog voor de start met de Gebiedsakkoorden in Q2 een startnotitie te presenteren over de insteek en kaders van de wijkaanpak waarbij ook aandacht is voor de aandachtspunten die zij hierbij noemde. Wanneer hierover nog een brief komt, vraagt zij dit daarin mee te nemen; dit is haar zorg en tegelijkertijd een kans. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) gaat in het kader van veiligheid in op de klimaatcrisis. Extreme weersomstandigheden veroorzaken onveilige situaties.

Dat is vaak genoeg te zien in het nieuws. In de toekomst is daarop beter te anticiperen dan nu gebeurt, ook als het gaat om beleid. De signalen zijn er. Zij vraagt de burgemeester of zij het verband herkent tussen veiligheid en klimaatverandering. Neemt zij dit mee in het veiligheidsbeleid? Over de veiligheid voor dieren merkt zij op dat loslopende honden de veiligheid van wilde dieren in gevaar brengen. Haar partij blijft het verzoek ontvangen uit de stad voor bordjes op locaties waar honden aangelijnd moeten blijven. Met die bordjes wordt de drempel voor sociale controle ook verlaagd en is de situatie voor iedereen duidelijk. Zij vraagt het college op handhaving in te zetten. Niet overal komen handhavers, onder meer buiten de bebouwde kom, nog wel in de stad. Handhavers blijken vaak niet op de hoogte te zijn van de regels rondom loslopende honden. Zij vraagt of de burgemeester het eens is met haar partij dat deze situaties niet wenselijk zijn. Zij vraagt of de burgemeester kan toezeggen werk te gaan maken van Pagina 11 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

530

540

550

560

570

het plaatsen van bordjes. Kan zij toezeggen te gaan zorgen voor groene BOA’s in de gebieden buiten de bebouwde kom waar honden vaak loslopen? Zij vraagt of ze kan toezeggen ervoor te zorgen dat de handhavers echt gaan handhaven op die loslopende honden. Krijgt zij hierop geen toezegging, zal haar partij moties hierover indienen. Ze gaat verder niet in op de Chinese camera's; zij sluit zich aan bij de inbreng van DENK en GroenLinks. Zij heeft over Inkoop een bredere vraag: zij vraagt waarop het college het inkoopbeleid stoelt: op prijs, op duurzaamheid, op sociale omstandigheden of op alle global goals. Zij krijgt hierop graag een reflectie. Zij kijkt uit naar de antwoorden op haar vragen over de eiwittransitie die zij in de vergadering vanochtend stelde. Binnenkort zal gesproken worden over het rapport van de commissie Sorgdrager. Zij merkt daarover op dat het van belang is op te houden met stigmatisering van sekswerkers. In de programmabegroting wordt op verschillende plaatsen geschreven over prostitutie, waar op andere plekken wel het woord sekswerkers wordt gebruikt. Zij vraagt het college vanaf nu overal te spreken van sekswerk en sekswerkers en dat aan te passen in de beleidsstukken. Mevrouw Assen (PvdA) sluit zich hemaal aan bij de laatste woorden van mevrouw De Vries. Ook haar fractie is blij met het plan tegen straatintimidatie.

Om het onderwerp hoog op de agenda te krijgen is vanuit haar fractie met andere partijen hard campagne gevoerd. Zij stelt dat iedere Utrechters zich op straat veilig moet voelen in haar stad. Dat wordt in de raad breed gedeeld. Bij een eerdere bespreking was er de zorg dat er budget moet zijn om dit serieus aan te kunnen pakken. De hamvraag is dan nu wat met het beperkte budget mogelijk is. Is dit goed uitvoerbaar met het bestaande budget? Of is meer nodig om dit succesvol te laten zijn? Zij denkt daarbij vooral aan de preventie onderdelen. Met betrekking tot handhaving zag zij vorige week dat de raad vaak vraagt om meer handhaving. Haar fractie maakt zich daarover wel eens schuldig. De capaciteit wordt niet groter wanneer om die handhaving wordt gevraagd, zeker niet wanneer de raad ook vraagt de kennisgevingtermijn voor manifestaties op 24 uur te houden. Daarvan is de PvdA een groot voorstander, maar zij ziet in dat het schuurt met de capaciteit. Welke consequenties hebben deze besluiten op het gebied van capaciteit? Wat is nodig om dit op te lossen? Zij sluit zich aan bij de punten die zijn gemaakt over de Chinese camera's. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) gaat in op diversiteit en inclusie: Utrecht maakte haars inziens in februari terecht excuses voor het slavernijverleden van de stad. Zij ziet dat er budget is voor 2022 en 2023.

De stad heeft zich ook uitgesproken over de structurele plek in het beleid van het slavernijverleden die ook op de langere termijn aandacht verdient. Zij vraagt hoe het college dit gaat doen. Zij vraagt of dit ook een vervolg krijgt in de brede Inclusieagenda. Zij kijkt uit naar die Agenda. Ondertussen zijn er de bestaande agenda's. De Regenboogagenda loopt binnenkort af. Haar fractie vindt een evaluatie ontbreken en een voortgangsrapportage van het huidige beleid. Zij memoreert dat de laatste update voor de raad ruim een jaar geleden is ontvangen. Zij vraagt wanneer de nieuwe te verwachten valt. Zij vraagt of bij het opstellen van de Inclusieagenda de evaluatie

Pagina 12 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

580

590

600

610

620

meegenomen wordt van het eerdere beleid. Zij ziet vaak dat er vooral vooruit gekeken wordt. Zij krijgt hierop graag een toezegging. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) legt de vraag voor of de Regenboogagenda op te nemen is in de Inclusieagenda. Hij vraagt hoe de PvdA dit ziet. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) verwacht dat dat gaat gebeuren met die brede Inclusieagenda. Zij waakt ervoor dat vergeten wordt wat in de afzonderlijke agenda's is gedaan. Zij beseft dat de Regenboogagenda opgenomen gaat worden in de Inclusieagenda. Zij roept ertoe op te leren van wat gedaan is in de Regenboogagenda. Zij vervolgt haar betoog in haar termijn met in te gaan op voorlichting op scholen. Zij merkt op dat onlangs diverse raadsleden een gesprek voerden met scholieren verbonden aan CSA’s op scholen. Zij deelden pijnlijke ervaringen over buitensluiten, niet begrepen worden, en zich onveilig voelen. Dat mag niet in Utrecht. Haar fractie vindt dat het tijd wordt voor een volgende stap: zij stelt voor die voorlichting structureel te maken en niet langer vrijblijvend. Hoe ziet de wethouder dit? Hoe spreekt zij scholen er nu al op aan? Dat punt stond in de Regenboogagenda. Zij verneemt van scholen dat ze dit moeilijk vinden. Hoe kan het stadsbestuur de scholen helpen dat ze dit gaan doen? Het zou goed zijn wanneer dit een plek in de Utrechtse Onderwijsagenda krijgt.

Met betrekking tot diversiteit vraagt zij hoe het staat met de gesprekken over controversiële straatnamen. De wethouder heeft eerder toegezegd het gesprek hierover aan te gaan. Uit de antwoorden op schriftelijke vragen onlangs bleek dat niet het geval te zijn. Zij krijgt hierop graag de toelichting van de wethouder. Namens haar collega Van der Zweth gaat zij in op participatie; zij stelt dat participatie niet goed genoeg gaat en dat er een stapje bij moet. In het coalitieakkoord gaat het over zeggenschap en tegenmacht organiseren. Zij vraagt hoe het college dat gaat doen; wat is de stip op de horizon? De recente voortgangsbrief is erg terughoudend. Haar fractie zoekt concrete doelen rondom tegenmacht en burgerberaad, de versteviging van wijkplatforms. Welke doelen heeft de wethouder? Zij sluit zich aan bij het eerdere punt dat D66 maakte om de kosten die daarbij horen inzichtelijk te maken. Zij vindt dat de hoge ambities horen bij een G4-stad. De heer Dijkstra (EenUtrecht) gaat in op de straatnamen. Hij vraagt hoe de PvdA dit ziet. Wat zou de gemeente moeten doen? Mevrouw Raaijmakers (PvdA) antwoordt dat het stadsbestuur bij het vaststellen van de Anti DiscriminatieAgenda hierover gesproken heeft, dat dit in ieder geval iets is om het gesprek over aan te gaan. Een jaar geleden riep haar fractie op hierover niet te zwijgen.

Nu bleek in antwoord op schriftelijke vragen dat wel gezwegen is. Hiermee rondt zij haar betoog af. De heer Maas (VOLT) sluit zich aan bij de inbreng van mevrouw De Vries over sekswerk. Hij vindt de programmabegroting tegenvallen als het gaat om de lokale democratie. Hij leest bij Bewoners en Bestuur dat de Utrechter centraal staat dat iedereen zich gehoord, gezien en begrepen voelt. Dat is de laatste tijd niet zo gelukt, blijkt uit enkele recente voorbeelden. Hij wacht dan ook nog op een rapport van de Rekenkamer daarover. Hij mist op dit vlak de ambitie van de coalitie om hierin echt te investeren met echte maatregelen en met echt geld. Hij noemt als voorbeeld doelstelling 3 Utrechters zijn actief en oefenen invloed uit, waarvan hij de tekst nogal kort vindt. Op

Pagina 13 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

630

640

650

660

670

basis van de hoeveelheid tekst concludeert hij dat er meer inspanning gaat naar informatievoorziening dan naar Utrechters Actief en invloed uitoefenen. Hij leest dat Utrechters graag willen meedenken, meepraten en meebeslissen over het beleid. Bewoners in Utrecht Noordwest maakten de raadsleden duidelijk dat ze in the lead wilden zijn over de plannen die daar uitgevoerd worden. Hij ziet daarvoor voldoende mogelijkheden. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of VOLT voorbeelden kan noemen van echte acties en echt geld die hij mist. De heer Maas (VOLT) noemt de concrete uitwerking van het klimaatberaad, of de uitwerking van een aantal soortgelijke plannen. Dan moet het veel verder gaan dan alleen het luisteren naar burgers. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat daaraan nu gewerkt wordt. Zij zoekt naar het extra’s in de inbreng van de heer Maas om hem te kunnen begrijpen. De heer Maas (VOLT) mist het concreet benoemen van hoe participatie in te richten. Het verhaal gaat over informatieverstrekking, over praten en over luisteren, maar niet over het daadwerkelijk veranderen van hoe in deze stad met participatie om te gaan, hoe burgers in the lead te kunnen laten, en hoe daarop verandering is in te zetten. Dat mist hij. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Hij complimenteert de burgemeester in het kader van veiligheid met de aanpak van de situatie rond het Bollendak.

Hij vraagt zich wel af hoe lang dat nog kan duren en wat dat betekent voor het budget en of dat elders in de stad ook zal plaatsvinden, zoals op het Lucas Bolwerk wat dat betekent voor de capaciteit en het budget voor de lopende en volgende jaren. Voor wat betreft het terugbrengen van de capaciteit bij toezicht in de nacht in het begin van de week, heeft zijn fractie begrip voor dat besluit. Hij vraagt de burgemeester nadrukkelijk het effect daarvan te monitoren en uiterlijk na een jaar na ingang van de maatregel te evalueren en het resultaat daarvan met de raad te delen. In het verleden stelde zijn fractie mondelinge vragen over de wenselijkheid van een lobbyregister in de stad. De antwoorden van de burgemeester waren duidelijk, maar niet geheel naar tevredenheid van zijn fractie. Hij vraagt of de burgemeester kans ziet dat op te zetten: hij wil in navolging van Terrial in Madrid, een duidelijk en transparant bestuur van de stad, waarbij lobbyen kan maar wel in de openbaarheid. Gisteren is gesproken over uitvoeringskracht, gezien de ambities van de gemeente. Nu is het college van plan een flink bedrag te gaan investeren in een eigen ombudsman. Hoe sympathiek hij dat plan ook vindt, kost het wel veel geld. Hij doet de suggestie dit bedrag te reserveren voor het verbeteren van de uitvoeringskracht en in het bijzonder van de klachtenafhandeling.

Of misschien dat geld te gebruiken om meer met burgers in gesprek te gaan en mee te laten praten en zo aandacht te schenken aan de preventie van klachten. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat gezegd is de middelen te investeren in de ombudsman en ook in de eerstelijns klachtenafhandeling. Zij merkt op dat de ombudsman voortkomt uit een grote raadsmeerderheid. Zij vraagt hoe de heer Maas daarop reflecteert. De heer Maas (VOLT) beseft niet tegen een raadsmeerderheid te kunnen ingaan; dat was ook zijn plan niet. Dat neemt niet weg dat hij daarover wel een mening heeft. Zijn fractie denkt dat de Nationale Ombudsman zijn werk goed doet. Hoewel zijn fractie de plannen heel sympathiek vindt, beseft zij ook dat er nog veel te doen is aan de voorkant daarvan. Hij legt de vraag voor of die zaken wellicht beter naar voren te

Pagina 14 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

680

690

700

710

halen zijn en dat geld te gebruiken om echt met burgers in gesprek te gaan zodat ook die gevoelens over onvrede afnemen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt dat de ombudsman soelaas biedt aan mensen die een probleem hebben met de overheid. Hij vraagt of VOLT inziet dat de Ombudsman zeker als het gaat om de lokale democratie een cruciale functie kan vervullen. Hij zou het spijtig vinden wanneer VOLT dat ter discussie stelt. De heer Maas (VOLT) denkt dat de heer Dijkstra de fúnctie van Ombudsman bedoelt. Die functie juicht zijn fractie op zich toe. Hij tekent daarbij aan dat het veel geld kost om dat zelf te doen. Met dat geld zijn ook heel veel andere dingen te doen. Hij plaatst daar een vraagteken bij. Hiermee beschouwt hij zijn bijdrage als afgerond. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) gaat in op participatie. Zij leest in de programmabegroting dat de gemeente doorgaat met online participatie. Haar fractie is daar blij mee. Zij ziet dat als een laagdrempelige manier om bewoners mee te laten beslissen over keuzes die hen aangaan. Zij ziet daarin wel veel onbenutte kansen. Concreet zet Student & Starter in op zaken als Polls, waarbij burgers met één klik op de knop kunnen stemmen op verschillende opties in concrete situaties zoals de inrichting van de buurt of wijk. In dit kader noemt zij ook de Pitch Podia; waar bewoners een nieuw plan voor de stad kunnen presenteren.

De heer Maas (VOLT) vraagt naar de gedachten van de fractie van Student & Starter over de mensen die daarvan gebruik maken. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) spreekt nu over de invulling van online participatie. De programmabegroting vermeldt ook online participatie. Haar fractie is daarvan voorstander. Het zal aantrekkelijk zijn voor vooral de jongere generatie. Dat neemt niet weg dat in algemene zin online participatie mooie kansen biedt. De orginele vorm van participatie moet wat haar betreft zeker niet uit het oog verloren raken. De heer Maas (VOLT) vroeg het omdat juist bij Noordwest de inwoners zo ontevreden waren over dit soort vormen van participatie. Daarbij doen vooral de usual suspects mee in participatietrajecten. Juist de bewoners die in de oude wijken wonen, voelen zich niet gehoord, bijvoorbeeld bewoners met een migratie achterstand die niet meedoen met een dergelijke activiteiten. Het zijn zijns inziens juist dit soort middelen die ook het gevoel van niet gehoord worden versterken. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) pleit niet voor uitsluitend focussen op online participatie. Zij beschouwt dat als een middel om te gebruiken om participatie laagdrempeliger te maken. Daarbij is het nog steeds mogelijk om de buurt in te trekken om naar de mening van de inwoners te vragen.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) oppert dat Student & Starter mogelijk doelt op experimenten in Amsterdam waar mensen online kunnen stemmen op initiatieven die buren hebben gedaan en die zij zelf op het web publiceren. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) merkt op dat dat een goede aanvulling kan zijn. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn met op te merken dat zij een aantal mooie kansen ziet voor online participatie. Zij spreekt hierover graag door op een later moment. Zij verneemt graag van de wethouder of zij wil toezeggen deze kansen te benutten in de invulling van online participatie. Op het gebied van participatie wil Student & Starter ook graag experimenteren met kinderdemocratie waarbij de gemeente de mening van basisschoolkinderen meeneemt in kindspecifieke beslissingen. Zij ziet die graag bij de G1000 bijeenkomst waarvoor bewoners vanaf 12 jaar geselecteerd worden om hun mening te geven

Pagina 15 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

720

730

740

750

760

over een bepaald onderwerp. Zij verneemt graag van de wethouder of die punten mee te nemen zijn in hoe de gemeente Utrecht invulling geeft aan participatie. De heer Dijkstra (EenUtrecht) wordt enthousiast bij deze inbreng over kinderen. Hij tekent aan dat op veel basisscholen en middelbare scholen de leerlingenraden heel gebrekkig functioneren. Niet alle schoolbesturen nemen Ouderraden en Leerlingenraden serieus. Hij oppert de gedachte als gemeente daarop aandacht te vestigen. Hij vraagt wat Student & Starter daarvan vindt. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vindt dat kinderen moeten kunnen meedenken over de invulling van de stad. Haar fractie is blij met de komst van het rapport van de commissie Sorgdrager en ziet zich als bestuur graag met de adviezen die zijn gegeven hard aan de slag gaan. Veilig sekswerken met weinig beperkingen, gemakkelijker regelgeving, en het tegengaan van stigmatisering vindt Student & Starter belangrijk. Zij ziet graag hoe die adviezen tot de uitwerking komen in de stad. Haar fractie sluit zich aan bij het ingebrachte punt in dit kader van de Partij voor de Dieren. Te zien is dat ingezet wordt op het tegengaan van straatintimidatie in het actieplan Straatintimidatie. Zij ziet een steeds grotere focus op de veroorzaker, inplaats van op de persoon die hiermee te maken krijgt.

Ook andere vormen van sociale veiligheid vindt zij belangrijk om mee te nemen in de programmabegroting. Zij ziet punten waaraan het stadsbestuur kan werken. Zij noemt in dat licht het werken aan een veilige omgeving voor wat betreft evenementen voor minderheidsgroepen. Zij vraagt de wethouder ondernemers die aan de slag willen met evenementen voor minderheidsgroepen, te helpen door een actieve ondersteuning en actieve houding aan te nemen bij het proces van vergunningsaanvragen. Ook binnen verenigingen is sociale veiligheid van groot belang. Vorige maand ondertekenden 102 verenigingen de intentieverklaring van Vidius waarmee zij beloven de sociale veiligheid binnen de vereniging te verbeteren. De gemeente geeft daar ook invulling aan in het actieplan. Zij ziet graag een evaluatie van de samenwerking met verenigingen en onderwijsinstellingen. Er zijn nu nieuwe termen als de veroorzaker en de persoon die te maken krijgt met straatintimidatie in de sociale veiligheid. Die termen worden nog niet overal gebruikt. Zij vraagt de burgemeester die begrippen overal te hanteren. Zij sluit zich aan bij het punt van D66 over drugs. Haar fractie agendeert graag mee voor de invulling van de Raadsinformatiebijeenkomst. De heer Simşek (DENK) brengt in herinnering dat zijn motie aanvullend onderzoek naar slavernij verleden van Utrecht aangenomen is.

Sinds 8 juni 2021 heeft zijn fractie er niets meer van vernomen. Hij vraagt of de wethouder kan aangeven op welke termijn de raad hierover meer kan verwachten en of de wethouder de raad kan informeren over de financiering van het onderzoek in de begroting. Hij krijgt hierop graag een reactie. De extreemrechtse anti islam beweging Pegida heeft in Rotterdam een actie aangekondigd korans te gaan verbranden. Vandaag kondigde Pegida aan dit ook in Den Haag te gaan doen. Zijn partij verwerpt deze schoffering van de gehele moslimgemeenschap. Wat hem betreft is in Utrecht geen plaats voor een dergelijke actie. Hij vraagt of de burgemeester dat standpunt deelt. Hij vraagt of de burgemeester bereid is om alles in het werk te stellen om een dergelijke actie te verbieden. Hij krijgt graag een toezegging van de burgemeester. Hij wil voorkomen dat Utrecht een podium wordt voor extreemrechtse groeperingen.

Pagina 16 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

770

780

790

800

810

De heer Van Bergen (ChristenUnie) vraagt hoe deze oproep in verhouding staat tot het demonstratierecht. De heer Simşek (DENK) benadrukt dat hij het demonstratierecht een groot goed vindt. Dat neemt niet weg dat grenzen zitten aan de uitoefening van het demonstratierecht. Eerder is een proactieve houding van de raad gezien om alle wettelijke middelen aan te grijpen een demonstratie tegen abortus te verbieden op de stoep van een abortuskliniek en met bepaalde materialen, zoals het lopen met foetussen. Hij herhaalt zijn oproep aan de burgemeester en attendeert haar op de vele moslims in Utrecht die zich onveilig voelen. Hij gaat in op de onderdrukking van de Oeigoeren. Eerder stelde zijn fractie mondelinge vragen over de aanwezigheid van de zogenaamde spionage camera's van Chinese makelei. Uit de antwoorden op vragen blijkt dat ook in Utrecht camera's hangen die worden gebruikt voor de onderdrukking van en de genocide op Oeigoeren door de Chinese staat. DENK vindt het onacceptabel dat de gemeente Utrecht bijdraagt aan dergelijke grove misdaden tegen de menselijkheid. Het college heeft naar aanleiding van de mondelinge vragen van zijn fractie, aangegeven dat op dit moment onvoldoende wettelijke gronden zijn om Chinese camera's te weren.