Concept Verslag commissie Mens en Samenleving, 2021-06-23.pdf

Zij hoopt dat het het stadsbestuur gaat lukken om in dat evenwicht en in die nuance dit debat te gaan voeren bij het uitbrengen van haar nota. Dat helpt uiteindelijk het stadsbestuur verder. Zij zet in op een Afrikaanse wijsheid: er is een stad voor nodig om een kind op te voeden. Dat betekent ook dat zij haar ogen niet zal sluiten voor dingen die gebeuren. Zij zal wat er gebeurt benoemen, zij realiseert zich dat dat soms pijnlijk en confronterend kan zijn, dat het college Bibob-procedures met daaraan de cascade voorafgaand van mevrouw De Boer om daar waar het echt aan de orde is in te kunnen grijpen. Zij stelt dat de raad haar die ruimte moet geven om dit te doen. Zij heeft haar weerbaarheid nodig om de criminaliteit te stoppen. De middelen zijn incidenteel omdat zijn nu niet meteen dit structureel kan dekken. Dat betekent niet dat zij haar best niet gaat doen. Zij verwacht bij haar nota een financiële paragraaf met naar zij hoopt structurele gelden. De heer Işik (PvdA) vraagt wanneer de nota naar de raad gaat. Burgemeester Dijksma gaat ervan uit dat de nota net na het zomerreces naar de raad komt, zodat de nota te verrijken is met het maatschappelijke deel van het

Pagina 17 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

850

860

870

880

890

verhaal. De burgemeester heeft daarvoor tijd nodig en zij verheugt zich er in dat er heel veel enthousiasme en draagvlak is voor het meedoen. Ze wil dat een plek geven. De heer Van Steeg (CDA) verwacht dat de nota forse consequenties zal hebben voor de gemeentelijke financiën. Hij vraagt waarom dat niet is opgenomen in de Voorjaarsnota. Hij had het wel verwacht. Burgemeester Dijksma licht toe dat omdat de nota pas na de zomer komt, in deze Voorjaarsnota de financiële paragraaf die bij de nota wordt niet is opgenomen. Die financiële paragraaf en de nota horen bij elkaar; het geld is er nog niet en het college heeft het plan nog niet voorgelegd aan de raad. Zij noemt in dit verband de Grapperhausgelden waarmee het college in de komende periode nog iets kan doen. Zij voorziet dat dit een zaak wordt voor 10 jaar. Dat betekent dat het stadsbestuur in een opbouw terecht gaat komen van hoe dit financieel voor elkaar te boksen. Richting de heer Işik zegt de burgemeester bereid te zijn om ook na te denken over het inzetten van ervaringsdeskundigen in dat beleid. De burgemeester vraagt de ruimte om daaraan aandacht te besteden in de nota. Naar aanleiding van het desbetreffende voorstel geeft zij de drie incidentele medewerkers een plek in de nota vooor het beleid in bredere zin. Het gaat niet alleen over de bijdragen van drie mensen.

Het gaat om de vraag wat te doen met de hele inzet; waar het stadsbestuur resultaat wil bereiken en hoe dat voor de raad navolgbaar en inzichtelijk te maken. Zij hoopt de drie incidentele medewerkers structureel te kunnen maken. De heer Işik (PvdA) gaat in op de inzet van de belevingsdeskundigen merkt op dat dit voor de PvdA een heel belangrijk punt is. Zijn fractie is ervan overtuigd dat dit heel veel positieve effecten zal hebben in het kader van de aanwas in de kwetsbare jongeren. De burgemeester zegt dat dit in de nota terug zal komen. Hij vraagt dit concreet te maken. Hij vraagt of de ervaringsdeskundigen bij een maatschappelijke organisatie in dienst genomen gaan worden. Hij vraagt hoe de burgemeester de vertaling ziet van deze wens van de PvdA in deze nota. Burgemeester Dijksma antwoordt momenteel op dit onderwerp met een persoon samen te werken die een ervaringsdeskundige is. Die werkt voor de gemeente. Ze denkt dat het goed is om te zeggen dat wanneer de lokale overheid jonge aanwas perspectief wil bieden, het er inderdaad om zal gaan om de mensen die ervaring hadden een plek te geven in de eigen organisatie of in andere maatschappelijke organisaties. Dat gaat niet vanzelf. Daar is veel voor nodig. Zij komt hierop terug in haar nota.

De heer Van Corler (GroenLinks) weet niet precies de verantwoording van de burgemeester op zijn punt over de inzet van de extra capaciteit. Zijn punt was dat het logisch is om dit bij de nota te doen. Hij vraagt of bij de bespreking van de nota de ruimte is om te zeggen hoe dit extra geld in te zetten. Of zegt de burgemeester het nu nodig te hebben om bij de nota te praten over de rest van de komende 10 jaar. Dit vindt hij ingewikkeld. De extra capaciteit staat zonder veel onderbouwing in de Voorjaarsnota vermeld. Burgemeester Dijksma antwoordt dat het college dit geld nu nodig heeft omdat het college merkt dat in deze economische crisis veel faillissementen voorkomen. Te zien is dat vastgoed kwetsbaar is voor ondermijnende activiteiten. Daarop is extra inzet nodig aan de voorkant om te voorkomen dat mensen die het niet zouden mogen de stad voor een deel in handen krijgen. Dat is geen fenomeen waarin Utrecht alleen staat. Hierover zijn veel zorgen in de andere G4-steden. Het is

Pagina 18 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

900

910

920

930

940

belangrijk op dit punt aan de voorkant van de Golf te kunnen blijven surfen. De burgemeester zet uiteen dat de cascade benadering in de werkwijze is opgenomen. Het college voert niet lukraak Bibob-onderzoeken uit. Het is nodig dat instrument te kunnen inzetten. Wanneer de raad het belangrijk vindt hierin nog meer inzicht te krijgen, wil de burgemeester de raad die informatie doen komen. De heer Van Corler (GroenLinks) merkt op dat wanneer de burgemeester zegt het geld nodig te hebben, hij dan ook nu meer onderbouwing nodig heeft. Hij maakt graag gebruik van het aanbod van de burgemeester. Burgemeester Dijksma zal de informatie aldus de raad doen toekomen. Zij gaat in op het thema Zandpad. Zij zet uiteen dat de grote meerderheid van de raad vastgesteld heeft dat er voor sekswerkers in Utrecht een plek moet zijn. Daarmee zijn mensen al jaren aan de slag gegaan voor het Utrechtse bestuur. Gebleken is dat dit geen gemakkelijke opgave is. De burgemeester schetst de voortgang. Momenteel gaat er iets niet goed met de registratie volgens de Raad van State. Belangrijk is om mensenhandel uit te sluiten en daarvoor een waarborg te bieden. Zij heeft geen motie nodig om haar te bewegen om op het punt van de registratie alles te doen wat kan. Zij doet dat in blijde samenwerking met de afgevaardigde Wiersma uit Utrecht.

Die heeft gisteren een motie ingediend waarin hij het kabinet verzoekt om hiervoor een route te creëren. Meer dan dat kan het college nu niet doen. In de tijd van het “oude Zandpad” was wel sprake van registratie. Ook toen bleek dat niet het panacee voor alle kwalen. Zij bevestigt dat dit kwetsbaar is, zij bevestigt dat altijd uitbuiting en mensenhandel op de loer ligt. Tegelijkertijd zal in een stad als Utrecht daarvoor plek moeten zijn. Het vindt plaats, het gebeurt. Wanneer het niet wordt georganiseerd, gebeurt een belangrijk deel buiten het gezichtsveld om. Zij werkt goed samen met het OM en de politie. Zij krijgen graag de registratie als een extra waarborg, om zeker te weten wie er zit. Mevrouw Meerding (VVD) vraagt over de woorden van de burgemeester “de pragmatische budgetverschuiving” voor het Zandpad, of dit geld alleen nog maar in het potje Zandpad kon blijven of dat het geld ook nog anders bestemd had kunnen worden. Had dat geld niet terug gekund naar de handhavers? Burgemeester Dijksma zou dan een tekort hebben op haar projectmanagement voor het afhandelen van dit hele dossier. Zij bevestigt dat dit niet de ideale oplossing is. Zij had het geld graag ergens anders voor gebruikt. Dit zal het college niet blijven doen. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de verkeersveiligheid. Zij merkt op dat dit een belangrijk thema is, ook voor de Utrechtse burgers.

Recentelijk is dat gebleken. De discussie over handhaven op auto's of fietsers verbaasde de burgemeester. Het college is voor handhaving op veiligheid. Wanneer fietsers onveilige situaties veroorzaken, ziet zij geen reden om daarvoor de ogen te sluiten. Andersom geredeneerd zou zij ook het gemotoriseerd verkeer erbij willen pakken. Het college komt daarover bij de commissie terug na het zomerreces. Het is ingewikkeld, ook omdat het rijbewijs daarbij in het geding is. Het OM stelt dat handhaving op gemotoriseerd verkeer voldoen moet aan allerlei waarborgen en daarvan moeten de betrokken autoriteiten overtuigd zijn. Bij weten van de burgemeester zijn er 3800 boetes uitgedeeld en 1500 waarschuwingen. De heer Sungur (DENK) vraagt in welke gevallen gewaarschuwd wordt. Burgemeester Dijksma wordt met die vraag overvraagd. Bij handhaving is de eerste lijn waarschuwen. Dat gebeurt ook bij corona. Hierop is ook een cascademodel van toepassing. Zij zal nagaan wat hierin de de algemene lijn is.

Pagina 19 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

950

960

970

980

990

In het beleid van het college is in brede zin terug te zien dat raad en college het eens zijn over de bestaanszekerheid. Richting de heer Kaplan dankt de burgemeester hem voor het compliment. Zij zal doorgeven aan burgerzaken. Geprobeerd wordt zoveel mogelijk doen om de bereikbaarheid te verbeteren. Dat is een van de redenen om extra inzet op te plegen. De heer Van Steeg sprak over de Boeggolf bij burgerzaken voor het ophalen van het aangevraagde paspoort. Het college geeft hierover informatie in social media en huis-aan-huisbladen. Altijd is nog het systeem van de spoedaanvragen op het moment waarop mensen echt in de problemen komen. Daarover wordt bij burgerzaken aan de voorkant informatie gegeven. Zij adviseert burgers tijdig hun paspoort te verlengen. Richting de heer Işik bevestigt de burgemeester dat het wederkerig vertrouwen belangrijk is als uitgangspunt voor hoe een overheid zich überhaupt gedraagt. De heer Işik (PvdA) is blij dat de burgemeester zegt dat zij het eens is met hem over de wederkerigheid. Maar hij ziet wel op dat vlak een probleem in deze stad. Hij zou dan van de burgemeester verwachten dat de burgemeester iets zegt over aanvullende maatregelen waardoor de wederkerigheid wordt vergroot. Burgemeester Dijksma wil dat in de nota een plek geven. Zij gaat het niet als een losstaand onderwerp behandelen. Zij vervolgt haar beantwoording.

Richting de heer Sungur zet de burgemeester uiteen dat in de eerste twee weken van het verkeerspilot alleen maar gewaarschuwd is. Pas daarna zijn boetes uitgedeeld. Om die reden zijn er zoveel waarschuwingen uitgedeeld. Richting de heer Koning zet de burgemeester uiteen dat de herinrichting van de Amsterdamsestraatweg een onderwerp is uit de portefeuille van de wethouders. Haar indruk is dat daar nogal wat nodig is ook in financiële zin, omdat mogelijk te maken. De ogen van de burgemeester zijn gericht op de raad. Dit onderschrijft de woorden van de heer Koning. De burgemeester denkt niet dat dit het enige antwoord is. Het gaat niet alleen om een herinrichting. Er speelt ook het een en ander. Zij zou de heer Sungur willen zeggen dat de Amsterdamse straatweg een aparte aanpak nodig heeft. Die zal bestaan uit twee zaken: (1) het aanpakken van de problemen. En dat begint wat de burgemeester betreft met de erkenning dat die problemen er zijn. (2) samen met de ondernemers en anderen ervoor zorgen dat de gemeente op dit dossier op een hoger plan komt. Ook daarin gelooft de burgemeester. Er zijn ook ondernemers die hinder ondervinden van de mensen die het niet goed voor elkaar hebben. Met al die goedwillenden, samen nadenken over hoe het imago te verhogen, vindt de wethouder een goed idee.

Zij voegt eraan toe dat dat ook betekent dat waar ellende is het college er op afgaat en het aanpakt. Het imago is niet gediend bij het weglopen van dingen die er wel zijn. De heer Sungur (DENK) vraagt of de burgemeester concreet kan toezeggen dat zij bij een dergelijk plan van aanpak ook heel concreet het imago in positieve zin wil meenemen van de Amsterdamsestraatweg. Kijkend naar krantenartikelen, kijkend naar informatiebijeenkomsten, naar gesprekken binnen en buiten de raad, is te zien dat 9 van de 10 keer gesproken wordt over slechte dingen. Hij benadrukt dat dat zijn weerslag heeft op de mensen die daar ondernemen. Burgemeester Dijksma antwoordt het te weten. Het imago verbetert al wanneer er minder ellende is. Zij wil ook graag onderstrepen dat er ook mooie dingen plaatsvinden op de Amsterdamse straatweg. De heer Sungur (DENK) kan de burgemeester goed volgen in de lijn die ze uitzet. Hij bevestigt dat de problemen aangepakt moeten worden. Hij is op zoek naar een concrete toezegging: hij vraagt of de burgemeester dit wil meenemen in haar aanpak

Pagina 20 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

van onder meer de Amsterdamsestraatweg of de Kanaalstraat. Burgemeester Dijksma wil dat meenemen zonder te garanderen dat dat meteen betekent dat de heer Sungur 100% tevreden mee zal zijn. Zij zal dit onderwerp als gespreksthema met ondernemers oppakken. Vanuit de ondernemers vinden zaken plaats die de positieve aandacht meer ruimte geven. Mogelijk is dat ook te ondersteunen vanuit de gemeente. Zij weet niet of zij dit bij toverslag kan regelen. Zij gaat ervan uit dat dit ook een zaak van lange adem is. Dat is ook te zien op sommige andere plekken in andere steden met vergelijkbare problematiek: op enig moment komt er een omslag. 1000

1010

1020

1030

1040

De burgemeester gaat in op het drugsbeleid. Zij noemt in dit verband initiatiefnota. Zij ziet ernaar uit om het gesprek hierover aan te gaan. De burgemeester zet uiteen dat het melden en het doen van aangifte van cybercrime gedaan wordt bij de politie. Te zien is dat een goede registratie en monitoring daarbij van belang is. In het IVP is dat een belangrijk punt. Dit wordt ook goed bijgehouden. Er is geen extra noodzaak voor een lokaal meldpunt. Wel is te zien dat in toenemende mate dit onderwerp meer aandacht gaat vragen ook in beleidsmatig opzicht, zowel vanuit de politie als vanuit de gemeente. Wapens de Wijk uit zal ergens in het najaar van 2021 plaatsvinden. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat met betrekking tot cybercriminaliteit het hem niet het gaat om de aangifte. Zijn indruk is dat daarop een verbetering mogelijk is, ook als het gaat om de opvolging van de aangifte. Het gaat hem meer om de bewustwording onder burgers en hoe dat te stimuleren en of dat ook op Utrechts niveau gedaan zou moeten worden, bijvoorbeeld door een platform waarbij ook de bedreigingen te melden zijn. Burgemeester Dijksma antwoordt dat het college veel aan bewustwording doet, onder andere bij scholieren. Amsterdam heeft dat overgenomen. Dit gebeurt ook bij de jongsten. Zij ziet in Utrecht geen verschuiving als het gaat om plofkraken.

Op landelijk niveau vindt die verschuiving wel plaats in de richting van winkels. Dat heeft vaak te maken met dat banken steeds beter beveiligd zijn en minder pinautomaten. Er is een verschuiving te zien van het aantal plofkraken richting Duitsland. Dit onderwerp verdient wel aandacht ook in het kader van ondermijning. Zij zal bij de nota terugkomen op dit onderwerp. De heer Gallard (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat bij cyberveiligheid bij de jongere doelgroepen meestal gaat het met hen wel gaat. Hij is meer geïnteresseerd in de oudere doelgroepen, of die goed bereikt worden. Hij kan zich voorstellen dat die groep lastiger te bereiken is. Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend. Zij heeft niet voor alles een oplossing en ook niet altijd middelen en mensen om dat allemaal te regelen. Deze begroting zit onder heel pittig gesternte: de buikriem aanhalen. Dat betekent iets voor in welke mate de burgemeester zich vrij voelt om in te gaan op allerlei wensen. Dat kan niet altijd. De heer Van Steeg (CDA) vraagt hoe het zit met Wapens uit de Wijk, wanneer gaat de gemeente dat doen. Burgemeester Dijksma antwoordt in het najaar. De heer Van Steeg (CDA) vraagt of er een mogelijkheid is om in het budget voor kwetsbare ondernemers de ruimte te maken om preventie voor ramkraken mee te nemen.

Burgemeester Dijksma verwijst in antwoord hierop naar het Ondernemersfonds, dat gevuld wordt door de ondernemers en dat ooit voortvloeide uit vooral beveiligings-

Pagina 21 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1050

1060

1070

1080

1090

maatregelen. Zij kan zich voorstellen dat dit op die agenda gezet wordt. Zij zal dit nagaan. De heer Van Steeg (CDA) vraagt de burgemeester de commissie op korte termijn hierover te informeren. Burgemeester Dijksma zal dat doen samen met wethouder Verschuure. Wethouder Verschuure heeft het Ondernemersfonds in zijn portefeuille. De voorzitter vraagt hiervan een toezegging te maken. Burgemeester Dijksma zal nagaan of zij dit binnen een paar weken op een rij kan zetten voor de commissie. De voorzitter stelt voor hiervan direct na het zomerreces te maken. Burgemeester Dijksma vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de vraag of scanauto’s in te zetten zijn om gestolen auto's op te sporen. De burgemeester blijft dat een goed idee vinden. Nog steeds wordt nagegaan of dat gaat lukken. Als het goed is komt na het zomerreces hierover een brief aan de raad. Zij vindt de inbreng van mevrouw Snippe over de veiligheid van dieren een belangrijk thema. De burgemeester weet niet of dit een onderdeel is van het draaiboek. Het totale uitgangspunt is altijd dat het altijd gaat om de veiligheid van mens en dier in situaties waarin sprake is van rampen waarbij hulpdiensten moeten uitrukken. Dat is meegenomen in hoe het uiteindelijk georganiseerd is. Het is niet zo snel na te gaan of dit een specifieke plek heeft in het draaiboek.

Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) vraagt of de burgemeester bereid is dit na te gaan en de raad daarover te informeren. Haar fractie wil het graag weten. De heer Işik (PvdA) merkt op dat bij grote rampen altijd politiewagens en ambulances uitrukken. Hij vraagt of de dierenambulance daarbij betrokken kan worden. Burgemeester Dijksma kan hierop niet antwoorden. Zij loopt anders de kans iets te beloven dat niet zo is. Zij komt daarop terug en zal de commissie informeren. Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) begrijpt hieruit dat de burgemeester toezegt dit uit te gaan zoeken. Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend. Zij vervolgt haar beantwoording. Het drukke werk bij VTH heeft voor een belangrijk deel ook te maken met corona. Zij kan de vraag van de Partij voor de Dieren niet helemaal plaatsen in haar portefeuille; zij verwijst onder meer naar de wethouder Dierenwelzijn. Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) begrijpt de reactie van de burgemeester dat zij in eerste instantie denkt aan dierenwelzijn. Zij herhaalt haar argumenten. Zij vindt het belangrijk dat de burgemeester hier oog voor heeft. Zij begrijpt ook de druk die op VTH staat. Het kan niet zo zijn dat dieren daarvan de dupe van moeten worden. De dieren zijn al zo vaak als laatste aan de beurt; om die reden ook de vraag om aandacht. Burgemeester Dijksma begrijpt dat.

Zij vindt het terecht dat mevrouw Snippe haar vraagt hiervoor oog te hebben. Zij bevestigt hiervoor oog te hebben. Zij verwijst naar de organisatiestructuur. Zij maakt een onderscheid tussen bestuurlijke en morele zin. Haar oog betreft het morele. In het bestuurlijke is het terughoudend. Zij vervolgt haar beantwoording. De burgemeester moet nadenken in de richting van de raadsverkiezingen over de acties in het kader van de verkiezingen in buurten met lage opkomst; wat is daar effectief? De raad moet het ook zelf doen. Zij kan zich voorstellen in de voorbereidingen van de volgende raadsverkiezingen dit thema terug te laten komen. Zij gaat in op de inbreng van Student & Starter. Zij bevestigt dat het belangrijk is een veilig gevoel te hebben bij het naar huis fietsen. De vragen over veiligheidsenquête

Pagina 22 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

beantwoordt zij met te verwijzen naar de monitor waarin veiligheid ook een plek heeft. Zij is het eens met Student & Starter dat dit interessant kan zijn om verder te verkennen: ofwel de bestaande monitor te gebruiken onder een brede thema veiligheid of het stadsbestuur moet op zoek naar een nieuw instrument. Zij is er toe genegen hierover na te denken en te bezien wat mogelijk is om mensen hierop te bevragen. Dan gaat het haar niet alleen over mensen die naar een demonstratie gaan. Daarmee ontstaat niet een mainstream beeld van hoe voor de gemiddelde burger het thema veiligheid er uitziet en wat de gemiddelde burger daarbij voelt. 1100

1110

1120

1130

1140

In het kader van de vragen over de fietspaden verwijst de burgemeester naar wethouder Van Hooijdonk. Zij bevestigt haar oproep met betrekking tot de parken. Zij ziet er niet naar uit een volgende stap te zetten. Zij hoopt dat de heropening van de horeca verregaand een groot deel van het probleem gaat oplossen. Zij vindt dat het achterlaten van troep in de parken moet stoppen. Zij benadrukt haar standpunt. Zij wil nadenken over positieve acties; zij noemt in dit verband onder meer nudging. Mevrouw Van Mil (Student & Starter) gaat in op het antwoord op de vragen over de veiligheidsenquête. Zij is verheugd over de interesse die de burgemeester hierop aan de dag legt. Zij vraagt op welke manier de burgemeester de commissie kan informeren over de voortgang hierin. Burgemeester Dijksma neemt zich voor dit in haar nota te verwerken. Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) vindt het fijn om te horen dat de burgemeester zich ook kwaad kan maken over het onderwerp zwerfvuil. De heer Koning (D66) ziet ook het zwerfvuil als overlast in bepaalde parken. Dat de naleving van veiligheidsmaatregelen en hygiëne maatregelen belangrijk is, erkent zijn fractie ook. Hij verneemt graag van de burgemeester dat alles op alles gezet wordt om de openbare ruimte beschikbaar te hebben voor de mensen die niet hun eigen terras hebben.

Juist in deze periode is het belangrijk dat mensen naar buiten kunnen als het weer weer goed is. Burgemeester Dijksma vindt dit de kern van het punt. Juist daarom is het belangrijk die openbare ruimte toegankelijk te houden. Zij herhaalt haar argumenten. Omdat dit zo belangrijk is, moet zij van de hele stad een bijdrage vragen. De kern van haar oproep is het niet te verpesten voor de ander. Mevrouw Van Mil (Student & Starter) sluit zich aan bij de oproep van D66: de openbare ruimte is schaars en is hard nodig. Zij vraagt of de burgemeester ideeën heeft over positief stimuleren. Zij sluit zich aan bij de oproep daartoe. Burgemeester Dijksma moet dit overlaten aan de mensen die hierover gaan. Zij noemt in dit verband de afvalcoaches. Er zijn ook mensen die van het opruimen een verdienmodel maken. Wat haar betreft begint het ermee om de troep mee te nemen die anders achtergelaten zou worden. Zij vervolgt haar beantwoording. Zij twijfelt over de postercampagne kennisnemend van de poster. Belangrijk is dat er een meldpunt is. Het stadsbestuur moet hiervan meer werk maken. Zij durft nu nog niet te zeggen of dit via een campagne moet. Zij denkt aan meerdere dingen tegelijk. Ze kan hierover geen toezegging doen. Zij vraagt zich af of uitwisseling noodzakelijk is met andere steden over data rondom de verkeersveiligheid. Zij ontraadt dat de raad.

Er wordt wel een uitwisseling gedaan op een hoger geaggregeerd niveau. In de planning zitten de voorbedrukte borden zoals die bij de meest recente verkiezingen zijn gebruikt; dit is de afspraak met de raad. Porsche

Pagina 23 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1150

1160

1170

1180

1190

De heer Gallard (Stadsbelang Utrecht) had begrepen dat in Utrecht heel weinig informatie over de ervaren verkeersveiligheid en dat het ook lastig was om daar wetenschappelijke conclusies uit te trekken omdat er niet gepooled werd met andere steden. Hij krijgt graag iets van een toezegging, in ieder geval over het uitbreiden van het aantal vragen; nu heeft slechts één vraag hierop betrekking en hoe ervoor te zorgen is dat dat hieruit valide conclusies te trekken zijn. Hij hoopt die conclusies te kunnen zien in de komende twee jaar. Burgemeester Dijksma beseft dat het stadsbestuur over verkeersveiligheid meer moet uitvragen. De burgemeester heeft dat al toegezegd. Wat dat betekent met voor het levelen van de informatie met andere steden, durft de burgemeester niet toe te zeggen omdat zij niet weet wat daar achter vandaan komt en wat daarvoor nodig is. Zij vervolgt haar beantwoording in haar termijn met in te gaan op de vragen van de fractie van de PVV. Zij gaat allereerst in op de camera's. Anders dan mevrouw Dekker is de burgemeester het erover eens dat de camera's wel degelijk een functie hebben. Zij geeft een anekdote uit de praktijk waar dankzij de camera's een aanslag werd voorkomen. Zij vindt dat het stadsbestuur hierover verdergaand moet spreken op een ander moment. Mevrouw Dekker (D66) weerspreekt de woorden die de burgemeester aanhaalde uit haar betoog.

Zij is het eens met de burgemeester dat camera's soms nodig zijn en dat camera's effectief kunnen zijn. Zij herhaalt haar standpunt over het meegroeien van het aantal camera's met de groei van de stad. Zij bestrijdt dat dat één op één zou moeten zijn. Burgemeester Dijksma vreest niet helemaal te kunnen voorkomen dat met de groei van de stad ook het aantal camera’s groeit. Zij is het er over eens dat camera's effectief moeten zijn. Het is goed om te spreken over waar de effectiviteit te zien is en hoe de camera's goed in te zetten zijn. De heer Işik (PvdA) kan de lijn van de burgemeester volgen. Hij nodigt de burgemeester uit de brief naar de raad te sturen met een uitnodiging om hierover te spreken. Hij vraagt wanneer dat mogelijk zou zijn. De heer Van Corler (GroenLinks) schaart zich achter de vraag van de PvdA. Hij kan zich voorstellen dat dit gedaan wordt bij de nota Veilig en leefbare stad. Het lijkt hem goed dit goed voorbereid en goed geïnformeerd dit debat te gaan voeren. De heer Van Steeg (CDA) kijkt naar de ontwikkeling van camera's. Hij merkt op dat op een scanauto momenteel ook een camera staat. Die camera's kunnen veel meer. Gekeken kan worden of die slimmer zijn toe te passen. Voor nu constateert hij dat bij een groeiende stad, ook een groeiend aantal camera's nodig is. Hij vraagt of de burgemeester het daarmee eens is.

Burgemeester Dijksma wil op dit dossier niet op slot gezet worden. Zij beseft dat risico te lopen. De camera's die de gemeente nu heeft, heeft zij hard nodig. Zij koppelt dit niet aan de nota. Zij is huiverig voor al te veel politisering. Zij is voorstander van het pragmatisme op dit dossier. Zij hoopt dat het gaat lukken om het debat op die manier te voeren. Ze wil dat doen op het moment dat zij aanvoelt dat het kan. Zij stelt voor op basis van de herijking met een voorstel bij de raad te komen. Dat neemt niet weg dat zij de behoefte in de raad begrijpt. Zij wil dan ook de ruimte hebben in de stad daarover het gesprek te hebben. Het college maakt zich al langere tijd zorgen over de stichting Al Fitrah. Zij ontkent de mogelijkheid om met een druk op de knop daar van alles kan gebeuren. Verwezen

Pagina 24 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

werd naar een procedure die bij het OM loopt. Ook hier moet het recht zijn loop hebben. Soms komen dingen naar buiten waarover zorgen zijn. Het college heeft een enorme set schriftelijke vragen hierover beantwoordt. Om het debat in deze commissievergadering te voorkomen verwijst zij naar die beantwoording.

1200

De voorzitter rondt hiermee de eerste termijn af met een rondje gemiste vragen. Gemiste vragen Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) had gevraagd naar de instrumenten die de burgemeester heeft om dierenmishandeling te voorkomen en aan te pakken. Of de burgemeester de indruk heeft dat dit slechts een topje van de ijsberg is. De heer Işik (PvdA) heeft gezegd dat het college online hulp aanbiedt om de weerbaarheid te verbeteren. Hij vraagt het college bereid is die online hulp fysiek te maken. Mevrouw Meerding (VVD) had gevraagd over BOA’s die niet altijd in hun werk mondkapjes dragen.

1210

De heer Sungur (DENK) had gevraagd wat de burgemeester vindt van de oproep van de politie om signalen te melden bij de politie over buren. Mevrouw Van Mil (Student & Starter) had gevraagd naar de schijnbare verdwijning van het geld voor Utrecht zijn we Samen; of de burgemeester daarover uitleg had.

1220

1230

1240

Burgemeester Dijksma merkt op dat dierenmishandeling strafbaar is. Regelmatig wordt daarvan aangifte gedaan. Zij heeft daarin persoonlijk niet specifieke instrumenten, anders dan dat het recht wel zijn loop moet krijgen. Als er sprake is van een situatie waarin dierenmishandeling georganiseerd plaatsvindt, komt de burgemeester sneller in beeld. Zij kan geen antwoord geven op de vraag of het een topje van de ijsberg is. Vaak is dat wel het geval bij mishandeling. Er vindt veel plaats achter voordeuren. Dat geldt ook voor kindermishandeling. Bij de start van een meldpunt komen er heel veel meldingen. Zij benadrukt dat het hier gaat om speculatie. Zij weet dit niet uit cijfers. De burgemeester bevestigt dat de Online hulp ook fysiek kan worden. Met betrekking tot de BOA's maakte burgemeester twee opmerkingen. Zij kent de situatie niet. Zij weet wel dat mondkapjes niet verplicht zijn in de openbare ruimte. Het is wel onderdeel van de instructie aan de handhavers. Over de anderhalve meter stelt de burgemeester zich voor dat dit voorkomt. In de instructies naar de handhavers is hiervoor bij herhaling aandacht. Er kan ook een situatie ontstaan waarin de BOA gedwongen is dichterbij te komen. De burgemeester durft dat niet uit te sluiten. Alertheid is altijd van belang.

Als het gaat om de oproep van de politie licht de burgemeester toe dat voor haar de benadering van mevrouw Meerding meer voor de hand ligt. Zij begrijpt dat de heer Sungur dit anders heeft verstaan dan hoe dit is bedoeld. Het kan ook helpen om duidelijk te maken dat er niets aan de hand is. Het stadsbestuur heeft de ogen en oren van de mensen in de stad nodig om te helpen de veiligheid te vergroten. De heer Sungur (DENK) vraagt of de burgemeester het met hem eens is dat het in dat geval moet gaan om hele concrete aanwijzingen in plaats van een onderbuikgevoel of een vermoeden van voordat mensen de stap zetten naar de politie. Hij

Pagina 25 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1250

1260

1270

vindt dat het gevaar in het speelveld. Op dat terrein moet het stadsbestuur zich niet snel begeven, wat hem betreft. Burgemeester Dijksma antwoordt dit heel lastig te vinden. Zij legt de vraag voor wat een concrete aanwijzing is. Dat is niet vooraf exact te bepalen. Buren kunnen heel veel te maken krijgen met af-en-aan-verkeer en bedrijvigheid. De burgemeester vindt dat professionaliteit van haar gevraagd mag worden én van de diensten. De professionaliteit moet aan de kant van het stadsbestuur zitten. Dat betekent ook door hebben dat het gaat om een foute melding of dat de melding niet ergens op gebaseerd is. De professionals moeten het dan ook snel loslaten. Zo legt burgemeester het liever uit. De heer Sungur (DENK) merkt op dat de situatie zoals de burgemeester die schetst, vormt precies het bezwaar dat hij heeft: dat het hier gaat om een vaag en grijs gebied: welk signaal wel en welk vermoeden niet. Het spreekt hierover door met de burgemeester. De burgemeester brengt in dat gesprek etnisch profileren in en het belang aandacht daarvoor te hebben. Dit zal ook in de komende periode onderdeel zijn van de Anti DiscriminatieAgenda. De burgemeester is het erover eens met de heer Sungur dat daarvoor aandacht moet zijn.

Met betrekking tot het budget voor Utrecht zijn we Samen zet de burgemeester uiteen dat het niet apart geoormerkt is, maar onderdeel van de maatschappelijke opvang, OOV, en een bijdrage vanuit gelden vanuit de NCTV. Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) interrumpeert de burgemeester met aandacht te vragen voor de dierenmishandeling. In hoeverre ziet de burgemeester opties om daarop extra aan te sturen. Het gaat haar niet alleen om de malafide dierenfokkers die toenemen in aantal vanwege corona, maar het gaat haar ook om incidenten in de openbare ruimte. Is dit voldoende onder de aandacht bij politie en VTH? Burgemeester Dijksma denkt dat geen kwaad kan om daarvoor aandacht te vragen in de communicatie met VTH. Zij durft niet te zeggen of daarna nog veel meer moet gebeuren. Zij weet niet of daarvoor de capaciteit is. Zij woekert al met capaciteit. Tweede termijn De heer Sungur (DENK) brengt in herinnering dat in dit debat de rol van Bibob bij de ondermijnende criminaliteit en gesproken is over de investering in de Bibob. Hij vraagt de burgemeester of zij bereid is een onderzoek te doen naar de effectiviteit van het dit instrument. Het instrument dient een bepaald doel. Hij verneemt kritische geluiden uit de samenleving. Hij krijgt hierop graag een toezegging.

1280

1290

Burgemeester Dijksma weet hiervan niet goed of zij dit zomaar kan toezeggen en of zij daarvoor de mensen en de middelen heeft. Zij weet dat zij haar interventies moet inzetten op het doen van die onderzoeken. Die zijn er ook niet voor niets. Dat sommige mensen ze vervelend vinden, vergelijkt zij met de Kalkoen over het kerstdiner spreken. Iemand die hiervan onderwerp is, vindt dat niet fijn. Dit heeft wel een breder doel voor de samenleving. De heer Sungur (DENK) licht toe dat het hem niet gaat over dat mensen het niet fijn vinden of dat zij er niet gelukkig van worden. Het gaat erom dat dit het doel dient dat het stadsbestuur voor ogen heeft en ook of waarvoor de burgemeester in de Voorjaarsnota extra capaciteit vraagt, het nut krijgt dat het stadsbestuur voor ogen

Pagina 26 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1300

1310

1320

heeft. Daarover zijn kritische geluiden. De vraag is of de bereidheid bestaat de effectiviteit van het instrument goed te onderzoeken. Burgemeester Dijksma ziet als mogelijkheid dat op enig moment inzage is te geven op wat het instrument heeft opgeleverd. Zij is er niet zeker van of dat een groots opgezet en full swing onderzoek is; zij denkt wel dat het stadsbestuur een monitor heeft om na te gaan wat het het stadsbestuur oplevert. Zij is heel erg bereid om die gegevens met de raad te delen. Die transparantie mag de raad van de burgemeester vragen. Het lijkt haar uitstekend om na enige tijd die informatie te delen met de raad. Dit is een toezegging van een brief voor over een jaar. De burgemeester gaat na of dit een plek in de jaarstukken kan krijgen. Zij is er voorstander van om de instrumenten te gebruiken die momenteel al gebruikt worden. De voorzitter recapituleert de gedane toezeggingen: de burgemeester zal − voor de raadsbehandeling van de Voorjaarsnota de raad per brief een nadere cijfermatige onderbouwing geven van de ambities aangaande de drie fte’s. − In de gesprekken met de ondernemers over de aanpak van de Amsterdamse straatweg en Kanaalstraat aandacht geven aan de bevordering van het positieve imago van beide straten. − Uiterlijk in Q3 2021 schriftelijk informeren over de inzet van het ondernemersfonds aangaande de preventie van plofkraken.

− De raad uiterlijk Q3 2021 schriftelijk informeren over de mogelijkheden van evacuatie van dieren op te nemen in het handrampenplan. − Het idee van Public Attitude Survey (Veiligheidsenquête) verkennen en de raad informeren via de nota Veilig Leefbare stad. − De raad in de jaarstukken informeren over de effectiviteit van het instrument Bibob-procedure. De voorzitter rondt hiermee de bespreking van dit onderdeel af en schorst de vergadering voor enkele minuten. Korte schorsing en hervatting van de vergadering

3. Bewoners en bestuur incl. diversiteit + publieke dienstverlening (Voortman) • Organisatievernieuwing (Voortman) • Wijkgericht werken en participatie (Klein)

1330

1340

Heropening van de vergadering Voortzetting van de ochtendvergadering om 12.50 uur. De voorzitter, mevrouw Kleinrensink, stelt blok 3 aan de orde. De commissie De heer De Pagter (VVD) (via een onlineverbinding) gaat in op dienstverlening. De VVD staat voor een goede dienstverlening on- en offline. Hij pleit voor snelle behandeling van aanvragen zoals paspoorten, ID-kaart of vergunning. Hij vraagt de wethouder meer in te zetten op het in kaart brengen van klanteneisen en in het bijzonder vanaf de zoekmachines zoals Google. Veel mensen Googlen op uittreksel BRP om van daaruit verder te gaan naar de website van de gemeente. Bijna niemand gaat op de site van de gemeente op zoek naar het maken van een afspraak. Op uittreksel BRP kreeg hij niet als eerste hit in Google de website van de gemeente maar een advertentie van een bedrijf. Dit voelt niet goed al is het niet Pagina 27 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1350

1360

1370

1380

1390

verboden. Hij vraagt of de wethouder hiertegen iets wil doen. Is de wethouder bereid actief mensen te informeren dat zij dit ook bij de gemeente hadden kunnen aanvragen en tegen welk tarief en kan de gemeente samen met andere gemeenten zelf adverteren op Google zo dat zij ook aan haar zoekresultaten komt. Hij stipt het onderzoek naar slapeloosheid aan. Hij vraagt of de gemeente kan overgaan tot het thuisbezorgen van rijbewijzen. Het thuisbezorgen van paspoorten loopt al goed en heeft goed geholpen in coronatijd. Andere gemeenten bezorgen rijbewijzen al aan huis. Mevrouw Zwinkels (CDA) kan zich vinden in de inbreng van de VVD op de paspoorten en de dienstverlening. Zij vraagt of de VVD nu voorstelt geld uit te geven aan het adverteren via Google. Hoe ziet hij dat voor zich. Hoeveel budget zal dat vergen? Is dat al verder uitgewerkt door de VVD? De heer De Pagter (VVD) heeft naar de mogelijkheden daartoe gevraagd. Hij heeft dat niet verder uitgewerkt. Hij wil in ieder geval dat er iets tegen gedaan wordt. Mevrouw Zwinkels (CDA) is benieuwd te vernemen of de heer de Pagter een wedloop voor zich ziet van of het bedrijf of de overheid meer geld gaat investeren. Misschien moet ook gedacht worden aan andere oplossingen. De heer De Pagter (VVD) lijkt een wedloop niet wenselijk. Hij noemde een aantal suggesties. Hij is benieuwd naar het antwoord van de wethouder.

De heer Gallard (Stadsbelang Utrecht) vraagt hoe de VVD kijkt naar welke zoekmachines gebruikt worden. De meest populaire zoekmachines hebben de beste resultaten. Maar daarmee versterkt het college de marktpositie van dominante partijen. De heer De Pagter (VVD) heeft zich daarin niet verdiept. Het gaat hem vooral om de klanten eisen in kaart te brengen. Hij schetst zijn veronderstelling van hoe mensen op het internet zoeken. Hij schetst mogelijke strategie. De heer Van der Marel (VVD) gaat in op de buurtbudgetten. Met een begroting van 20.000 euro voor de komende jaren. Dit wordt besteed aan digitale participatie het uitrollen van nieuwe aanpak. Hij is benieuwd naar wat de wethouder daarmee bedoelt. Hij noemt de buurtbudgetten een middel voor participatie, maar zeker geen doel. Utrecht geeft 111 buurten. Hij vraagt hoe de wethouder dit verder invulling gaat geven. Buurtbudgetten vormen geen instrument voor achterstandsbeleid. Hij krijgt dat graag bevestigd van de wethouder. Hij komt dan terug op de motie 2019 429. Hij leest daar dat budgetten te koppelen zijn aan gemeentelijke programma's. Zijn fractie denkt ook dat dit integraal moet worden benaderd. Hij vraagt of de financiële organisatie van de gemeente er bij benadering voor klaar om op een gegeven moment programma's te koppelen aan buurtbudgetten. De VVD is op zich niet tegen budgetten.

Dat moet een serieus instrument worden om aan de bewoners verantwoordelijkheid te geven in buurten. Dan is hij heel benieuwd hoe de wethouder dit gaat invullen. Hij is ook heel benieuwd naar de begroting van 2022. Hij stelt het college gerust dat zijn voor of tegenstemmen niet zal afhangen van de 20.000 euro. Hij heeft geen gevoel bij dat geld dat verdwijnt. Hij wil graag weten wat de wethouder daarmee gaat doen. De heer Dekkers (GroenLinks) vraagt of de VVD het eens is met GroenLinks dat die buurtbudgetten niet alleen moeten gaan over het selecteren van initiatieven die door verschillende buurtbewoners zijn gedaan maar juist ook over keuzes met betrekking tot de inzet van normale programma's in de buurten. Hij stelt deze vraag aan de VVD en aan de wethouder: blijft de gemeente inzetten op verschillende vormen van buurtbudgetten?

Pagina 28 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

De heer Van der Marel (VVD) is met de heer Dekkers nieuwsgierig naar het antwoord van de wethouder. Wat zijn fractie betreft moet wie A zegt ook B zeggen. Hij heeft gesproken met bewoners in Lunetten die vergevorderd zijn in het proces over wanneer de gemeente buurtbudgetten serieus introduceert. Dit vereist de integrale benadering waarover hij sprak.

1400

1410

1420

1430

1440

Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) noemt het probleem complex rond de aanpak van het beleidsterrein diversiteit en discriminatie. Dit vraagt van het gehele stadsbestuur de voortdurende aandacht. De vele aanpakken van het college geven aan dat het belang hiervan tot diep in de vezels gevoeld wordt. GroenLinks vindt dat mooi. Toch heeft haar fractie twee aandachtspunten bij deze Voorjaarsnota. Haar fractie mist de vele brieven en acties die uitgevoerd zijn in het afgelopen jaar. Wat haar fractie betreft horen die daarin. Zij vraagt hoe de wethouder dit ziet. Ten tweede vindt haar fractie de huidige indicator in het kader van discriminatie te breed en daardoor onduidelijk. Het geeft een beeld aan of een algemeen gevoel over discriminatie. Het is niet te zien over welke delen het het meest knelt en waarvoor meer aandacht nodig is. Zij vraagt of de wethouder wil toezeggen met nieuwe duidelijker indicatoren te komen. De heer Sungur (DENK) is blij te vernemen dat GroenLinks de aanpak van racisme en discriminatie zo belangrijk vindt, zeker ook gelet op de ontwikkeling van het afgelopen jaren. Hij vraagt of GroenLinks van mening is dat hiervoor extra geld vrijgemaakt had moeten worden in de voorjaarsnota. Hij vraagt hoe GroenLinks dit ziet.

Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) zet uiteen dat in de voorjaarsnota heel veel geld is vrijgemaakt om ervoor te zorgen dat alle mensen in Utrecht die het moeilijk hebben door deze pandemie niet door het ijs zakken. Zij merkt op dat er ook erg veel aandacht is voor de verschillende plannen van aanpak die door het college worden uitgevoerd. Zij heeft nu geen signalen dat daarvoor budget nodig is. Mocht dat in de toekomst het geval zijn, krijgt DENK GroenLinks aan zijn zijde. De heer Sungur (DENK) merkt op dat hij wel signalen heeft gekregen: rondom de woningmarkt, rondom de arbeidsmarkt, stagemarkt recentelijk. Hij vraagt of dat voor GroenLinks om voldoende reden is om hiervoor extra geld vrij te maken. Mevrouw Zwinkels (CDA) valt de heer Sungur bij. Ook haar fractie heeft gezien dat dat niet aanvullend over diversiteit wordt gesproken in deze Voorjaarsnota. Wanneer zij zoekt op “diversiteit”, krijgt zij één hit “Biodiversiteit”. Wanneer de gemeente hiermee iets wil moet het bestuur explicieter zijn. Zij is benieuwd hoe GroenLinks daarover denkt. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) merkt op dat zij wat het CDA zegt, vraagt in haar bijdrage. Zij wil graag meer expliciete aandacht voor dit onderwerp. Richting DENK zet mevrouw Deldjou Fard uiteen dat er verschillende plannen van aanpak zijn: tegen stagediscriminatie, voor woningmarktdiscriminatie. Die blijven lopen.

Daarvoor wordt budget vrijgemaakt vanuit verschillende domeinen. De heer Van der Zweth (PvdA) begrijpt dat GroenLinks hardere doelstellingen op diversiteit vraagt, helderder KPI’s. Zijn fractie heeft precies dat voorgesteld en culturele barometer. Hij vraagt of dat de plek kan zijn waar de doelstellingen duidelijker met elkaar moet worden afgesproken. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) antwoordt dat wat haar betreft dat beide moet. Zij ziet graag dat het ook hier duidelijker wordt gemaakt. De enige indicator die ze gezien heeft is voor haar te onduidelijk.

Pagina 29 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1450

1460

1470

1480

1490

De heer Van der Zweth (PvdA) verbaast zich hierover. Hiervoor zijn voorstellen gedaan bij de culturele barometer. Destijds steunde GroenLinks het niet, tot zijn verbazing gezien het belang van het onderwerp. Nu komt GroenLinks er op terug bij de Voorjaarsnota die over alles gaat. Hij roept GroenLinks op het waar te maken en dit terug te laten komen op de culturele barometer. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) hoorde geen vraag. Haar fractie vindt dat het belangrijk is dat in de Voorjaarsnota duidelijker indicatoren komen. Hierop vraagt haar fractie een toezegging van de wethouder. Zij is blij dat de gemeente tijdens de pandemie vaker ging communiceren in diverse talen. Zij vraagt de wethouder of zij van plan is dit ook hierna voort te zetten, dus Nederlands, tenzij… Deze wethouder is een voorvechter van de mensenrechten. Zo werd afgelopen jaar co-president van de UCLG. Zij vraagt hoe dit gaat en of de wethouder bevalt en welke plannen de wethouder in de pijplijn heeft in het kader van opkomen voor de rechten van de mens, een onderwerp die GroenLinks zeer hoog in het vaandel heeft. Na de zomer staan verschillende debatten op stapel over de aanpak van discriminatie en racisme. Zij gaat graag na de zomer uitgebreid het gesprek aan met het bestuur en met het college over deze plannen. De heer Sungur (DENK) brengt in dat bij die plannen middelen horen.

Wanneer die middelen niet worden vrijgemaakt bij de Voorjaarsnota, zijn die plannen niet effectief te maken. Hij vraagt hoe GroenLinks dit ziet. Hij vraagt wanneer GroenLinks de urgentie gaat voelen om hiervoor daadwerkelijk geld vrij te maken. Hij ziet weinig over discriminatie in de Voorjaarsnota. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) herhaalt dat binnen verschillende beleidsterreinen wordt budget vrijgemaakt om deze plannen van aanpak uit te voeren. Na het zomerreces komt het stadsbestuur daarover uitgebreid in debat. De heer Dekkers (GroenLinks) gaat in op participatie. In de afgelopen periode is veel geleerd over digitaal Samen Stad Maken. Met digitale hulpmiddelen zijn soms meer of andere mensen te betrekken dan met fysieke participatie. Zijn fractie heeft ook geleerd dat de digitale media het leven in bubbels vaak meer versterken dan dat die digitale media de bubbels doorbreken. Duidelijk is ook dat het bestuur nog te weinig op de hoogte is van de digitale leefwereld van jongeren en dat naast digitaal contact ook fysiek contact nodig is voor participatie en initiatief, zowel om nog meer inclusief te werken als om goed samen te werken. Nu het weer mogelijk is moet de gemeente fors inzetten op meer naar de mensen toegaan op een manier die bij hen past en Samen Stad Maken. Hij pleit voor meer co creatie.

Bij de bespreking van Samen Stad Maken dat zijn fractie een voorstel voor een regiegroep met mensen uit de stad. Binnenkort zal dat in de raad worden besproken. Uitgangspunt bij samen stad maken is dat bij de start van een nieuwe ontwikkeling of project op basis van een omgevings of krachtenveldanalyse een concrete participatie aanpak wordt gepresenteerd. Vaak ziet hij nog in startnotities een nietszeggende zin over dat participatie wordt georganiseerd op basis van de algemene uitgangspunten van Samen Stad Maken. Hij vraagt de wethouder hoe ervoor te zorgen dat in meer startnotities een concrete aanpak staat van de participatie. Buurtgericht Werken is niet alleen een taak van het organisatieonderdeel Wijken, maar dat is een taak van de hele organisatie. Uit de voortgangsrapportage leert hij dat er goede stappen gezet worden. De ambitie voor Beter Werken in de Buurt is aansprekend. Hij vindt het goed dat het stadsbestuur voor meer kwetsbare buurten

Pagina 30 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1500

1510

1520

1530

1540

een integrale aanpak en buurtprofielen gaat maken. Daarvoor zijn flexibele budgetten nodig. Naar buiten is het buurtgericht werken nog niet altijd zichtbaar. De nieuwe vorm van Wijkberichten geven is er een indruk van centralisatie dan van meer buurtgericht werken. Hij vraagt de wethouder hoe buurtgericht werken meer zichtbaar te maken en ook ambtenaren meer direct bereikbaar. Volgens zijn fractie moeten buurtbudgetten niet alleen gaan over het samen met de buurt selecteren van initiatieven. Hij vraagt de wethouder of ingezet blijft worden op de verschillende vormen van Wijkbudgetten. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt de intenties van GroenLinks aardig klinken. Zij ziet in de praktijk dat het nog niet werkt. Nu wordt een oproep gedaan ambtenaren vindbaar te maken en ze een gezicht te geven. Haar fractie vraagt samen met D66 daar al veel langer om. Zij vindt dit een beetje laat en vraagt hoe GroenLinks dit ziet. Eigenlijk had dit veel eerder geregeld moeten worden en dat de buurtbudgetten waar nu geld voor vrijgemaakt wordt. De buurtbudgetten moeten niet alleen betrekking hebben op het Initiatievenfonds, maar juist ook op meer grip op de normale programma's. De heer Van der Zweth (PvdA) brengt in dat de afgelopen periode veel vergde van de ambtelijke organisatie. Hij geeft hen een groot compliment voor hun werk. Nu is een groot ziekteverzuim te zien in de organisatie.

Als grote werkgever van de stad moet de gemeente het goede voorbeeld geven en voor zijn mensen zorgen. In dat licht begrijpt hij dat er investeringen nodig zijn. Dankzij het amendement van zijn fractie wordt nu hard gewerkt aan aandeel externe inhuur om dat terug te brengen bij de gemeente. Tot zijn spijt alleen voor de hogere salarisschalen. Het ziekteverzuim zorgt wel voor een toename. Zijn fractie vraagt duurzame aandacht om hier het goede voorbeeld blijven geven: minder externe inhuur en het inbesteden van cruciale diensten zoals schoonmaak, catering, beveiliging moet wat hem betreft het doel blijven. Corona heeft niet alleen de ongelijkheid blootgelegd maar ook discriminatie en racisme. Hij schetst de praktijk. Dit bracht wel bewustwording: hij noemt het volle Jaarbeursplein met Black Lives Matter. Dat was een indrukwekkende betoging. Nu na een jaar vraagt zijn fractie naar de stand van zaken. Bij de culturele barometer gaf het college niet thuis om concretere doelen te formuleren. Hij kijkt reikhalzend uit naar de discriminatie agenda van vrijdag. En hij hoopt dat het college daar meer ambitie toont. Binnenkort wordt in dit kader het onderzoek slavernij verleden in boekvorm gepresenteerd. Hij vraagt de wethouder wie dat gaat ontvangen.

Hij vraagt of de wethouder het met hem eens is dat het een goed idee is om net als in Amsterdam gratis exemplaren via bibliotheken ter beschikking te stellen. Hij vindt het van belang dat meer Utrechters dit verhaal te horen krijgen en niet alleen de opdrachtgever. Bij de algemene beschouwingen zei zijn fractie het al: bij dit college blijft een dikke onvoldoende in het afgelopen jaar: Maliebaan, Croeselaan, Speelplaats de Cameleon, de lijst is lang. Het debat in de algemene beschouwingen gaf meer zorgen dan duidelijkheid. Hij refereert aan het debat met mevrouw De Boer. Hij vraagt wat het college anders gaan doen, in de komende tijd, het komend jaar, om toch die participatie goed vorm te geven. Wat gaat de wethouder doen met nieuwe agenda Samen Stad Maken zo dat het er echt anders uit komt te zien. Hij verwacht hiervan tot zijn spijt niet teveel in tegenstelling tot zijn hoop. De heer Dekkers (GroenLinks) geeft aan het debat bij de algemene beschouwingen niet te willen overdoen. Hij vraagt of de PvdA het met hem eens is dat waar het gaat

Pagina 31 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1550

1560

1570

1580

om participatie het er niet om gaat dat één partij die iets roept, gelijk krijgt. Dat het stadsbestuur kijkt naar de verschillende geluiden die in de stad worden gehoord. De heer Van der Zweth (PvdA) heeft het Initiatief vaak fout zien gaan: de agenda van onderop. Bewoners krijgen dan vaak nul op hun rekest terwijl zij een breed draagvlak hebben. Soms komen ze dan met hulp van de raad er doorheen; hij noemt het Fris Alternatief. Hij vindt dat dat niet goed gaat. De volgende coalitie periode moet het college de bewoners serieus gaan nemen. Hij vervolgt zijn inbreng. Met betrekking tot wijkgericht werken merkt hij op dat in de afgelopen jaren burgemeesters en meerderen uit de raad opriepen om de wijkaanpak nieuw leven in te blazen en echt werk te maken van een betere samenhangende aanpak voor de kwetsbare wijken. Het college kwam niet verder dan alleen Samen voor Overvecht, waarop ook veel aan te merken is. Hij vraagt wanneer het college zelf werk maken van zijn oproep. Waar moet het toe komen voordat het stadsbestuur het zelf gaat doen inplaats van alleen op te roepen aan het Rijk middelen bij te voegen. De urgentie is hoog, het moet nu en hij hoopt dat in de komende periode daarin verandering gaat komen. Mevrouw Dekker (D66) ziet dat het budget bij inwoners en bestuur in de komende jaren flink omhoog gaat.

Aangezien de mensen een opleiding krijgen geeft haar fractie graag iets mee. Het is duidelijk dat de inefficiënties zijn in het contact met de burgers zij noemt als voorbeeld de gegevens twee keer te moeten invullen om een afspraak te maken voor een reisdocument, terwijl het in één keer mogelijk is. Dat bij het huren van een gymzaal een IBAN opgegeven moet worden, terwijl de huurder een IDEAL-link krijgt. Of van een gymzaal een inlog te moeten aanmaken en voor Utrecht Denkt Mee nog een keer. Haar fractie wil dat Utrecht het de burgers niet onnodig ingewikkeld maken in het contact met de gemeente. Zij vraagt of het college wil toezeggen alleen de noodzakelijke gegevens op te vragen en niet twee keer dezelfde gegevens. Mevrouw Dekker zou het mooi vinden dat de bewoners in een oogopslag zien wat de bedoeling is wanneer zij een brief ontvangen van de gemeente. De ambtenaren hebben het laatste voorbeeld opdringt in goed opgepakt. Zij complimenteert hen daarmee. Zij doet een aantal aanbevelingen: gebruik van QR code naast een e-mail, gebruik meer beeld, en maak het prettig en aantrekkelijk voor de bewoners. Zij krijgt hierop graag een toezegging. Mevrouw Zwinkels (CDA) is blij met de inbreng van D66 over de inefficiënte wijze van werken.

Zij is benieuwd of D66 met haar de noodzaak van kostenbesparing ziet in plaats van een hoger budget voor Inwoners en Bestuur wanneer de gemeente het efficiënter en praktischer gaat inrichten voor de inwoners. Mevrouw Dekker (D66) kan niet de inschatting maken of dat kostenbesparend werkt. In theorie zou te zeggen zijn dat het een kostenbesparing zou zijn. Zo zou zij het niet willen zien. In de Voorjaarsnota stond ook dat mensen een opleiding krijgen hoe ze moeten omgaan met ingewikkelde casussen. Zij vindt het heel waardevol om te behouden. Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat gezegd werd dat ze opgeleid werden tot maatwerk en dat daarmee heel veel geld extra uitgegeven wordt per jaar. Zij vraagt hoe D66 dat ziet. Wat gaat de gemeente hiervan merken. Gaat de gemeente iets anders doen? Misschien is dit ook een vraag voor de wethouder. Mevrouw Dekker (D66) is het eens met mevrouw Zwinkels dat dit een goede vraag is voor de wethouder. Ook zij heeft hierop niet 100% zicht. Zij dacht de wethouder

Pagina 32 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1590

1600

1610

1620

1630

een paar dingen mee te geven om mee te nemen naar de opleiding voor een betere dienstverlening aan de burgers. Zij vervolgt haar inbreng. Zij brengt in dat niet alle burgers Nederlands spreken. Niet iedereen die op de gemeenteraad mag stemmen beheerst de Nederlandse taal. D66 wil voortdurend de democratie versterken. Zij pleit voor een pagina op de website van de gemeente over Bewoners en Bestuur in de Engelse taal. Zij vraagt of de wethouder wil toezeggen bij de vertaling van de gemeentelijke website deze pagina als eerste op te pakken. Met betrekking tot personeel en organisatie zet mevrouw Dekker uiteen dat in een diverse werkomgeving haar partij de ambtenaren de keuze om hun eigen feestdag te kiezen. Hoe mooi zou het zijn wanneer mensen niet steeds een vakantiedag moeten inleveren voor bijvoorbeeld het suikerfeest, Difali, Chanoeka of Chinees nieuwjaar. Het is in de wet al mogelijk gemaakt om feestdagen als de Tweede Pinksterdag in te ruilen voor een andere feestdag. De het handboek van de CAO is dat nog niet te zien. D66 wil de vrijheid geven aan het personeel; dat is wat een inclusieve werkgever zou moeten doen. D66 wil dat de wethouder bij de volgende cao-onderhandelingen zwaar inzet op dit punt. Haar fractie heeft bij het slotdebat daarvoor een goed voorstel. Haar fractie heeft nog een laatste wens. Zij las gisteren in de krant over rouwverlof in België.

D66 is daarvan ook voorstander. Zij vraagt of de wethouder wil onderzoeken of dit mogelijk is voor de werknemers van de gemeente en dat mee te nemen ook voor de volgende CAO. Mevrouw Bijsterbosch (D66) merkt op dat de gemeente het monument-eigenaren het nog steeds te moeilijk om hun pand te verduurzamen. D66 is heel erg blij met de simpele regels voor zonnepanelen maar zij beseft daarmee er nog niet te zijn. Utrecht Oost is op de kaart een amorfe blob. Kijkend op de kaart met de beschermde stadsgezichten is dat het geval. Dan ligt er over zo'n beetje heel Utrecht Oost een vlek die “Beschermd” moet aanduiden. Dat betekent dat voor elke Utrechter die een pand bezit dat in die vlek ligt het even ingewikkeld is om zonnepanelen te leggen. Dat is te gek omdat zij niet denkt dat heel Utrecht Oost even beschermwaardig is. In Leiden is in het beschermd stadsgezicht vorig jaar drie categorieën aangebracht: de plekken met de hoogste historische waarde worden het zwaarst beschermd, de plekken met een beperkte historische waarde hebben lichtere regels en op de plekken zonder historische waarde mogen zonnepanelen overal. Dat klinkt D66 als simpel en zinnig in de oren. Haar fractie is benieuwd of de wethouder bereid is dit ook mee te nemen in de uitwerking van de nieuwe Erfgoednota. Zij krijgt graag een reactie hierop.

De heer Van der Marel (VVD) is heel benieuwd hoe die differentiatie in waarden bepaald gaat worden. Mevrouw Bijsterbosch (D66) heeft er vertrouwen in dat wanneer Leiden er goed uitgekomen is, Utrecht er ook goed zal uitkomen. De heer Van der Marel (VVD) zou hem helpen wanneer hierover een tipje van de sluier uitgelicht werd. Hij kent het plan niet. Mevrouw Bijsterbosch (D66) zal dat plan doormailen. De heer Sungur (DENK) steunt op zich het pleidooi van D66. Hij is benieuwd hoe dit juridisch in elkaar zit. Volgens hem zijn monumenten juridisch gezien beschermd. Hij verneemt hierover graag meer informatie. Mevrouw Bijsterbosch (D66) merkt op dat er verschil zit in een monument en een deel dat onder beschermd stadsgezicht valt. Juridisch gezien is beschermd stadsgezicht überhaupt lastig vast te pakken. Zij merkt dat de gemeente nu vaak aan

Pagina 33 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021