Concept Verslag commissie Mens en Samenleving, 2021-06-23.pdf

1640

1650

1660

1670

1680

allervoorzichtigste kant zit. De gemeente staat – gechargeerd - helemaal niets toe. Zij vervolgt haar inbreng. Verduurzamen is meer dan zonnepanelen leggen. Het gaat ook om het isoleren van de spouwmuur, hoe vloerverwarming aan te leggen, of Help mijn huis heeft enkel glas. Te vaak hoort zij dat monumenteigenaren tegen een muur van NEE aanlopen bij de gemeente. Misschien belangrijker dan het opstellen van regels over elk detail is dat de afdeling erfgoed actiever gaat helpen en niet of het kan maar hoe het kan. Hoe kijkt de wethouder naar het oprichten van een groene golfteam voor het verduurzamen van erfgoed. Zij spoort het college aan snel te beginnen met 10 panden als pilot. De voorzichtigheid er af en aan de slag om dingen mogelijk te maken. Zij kan zich voorstellen dat naast verduurzaming ook het wonen boven winkels in de binnenstad vooruitgeholpen kan worden in een dergelijk pilot. Monumenteigenaren staan te springen. Nu nog een gemeente die meewerkt. Zij krijgt graag een toezegging hierop. Mevrouw Zwinkels (CDA) is op zich blij met het Groene Golfteam dat de gemeente al heeft. Zij noemt het oprichten van nog een dergelijk team een brevet van onvermogen; dat de gemeente het in haar eigen organisatie niet goed weet te regelen. Net als D66 is haar fractie ook bekend met verschillende casussen in de stad.

Zij doet de suggestie het structureel aan te pakken in plaats van een pilot. Mevrouw Bijsterbosch (D66) zou graag willen dat de gemeente in een keer die structurele oplossing heeft. Zij gaat ervan uit dat mevrouw Zwinkels zo goed als zij weet hoe hard en hoe vaak hieraan getrokken is in de raad. Zij is er voorstander van om klein te beginnen en concreet. Zij doen het voorstel van 10 panden om vandaaruit te leren hoe de grote veranderingen in te zetten zijn. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt dit te gemakkelijk. De initiatiefnemers beginnen al in het klein. De initiatiefnemers lopen tegen dichte deuren op. Wat haar betreft zou de casus verder geholpen moeten worden zonder allerlei nieuwe dingen in het werk te stellen. Mevrouw Bijsterbosch (D66) stelt voor met de casussen te beginnen om vandaaruit aanpak te ontwikkelen. Zij ziet het verschil niet met haar voorstel. Zij wil graag aan de slag. De heer Dekkers (GroenLinks) brengt in dat D66 zijn fractie aan haar zijde vindt wanneer zij pleit voor het beter verduurzamen van woningen als het wonen boven winkels. Hij vraagt of D66 het met zijn fractie eens is altijd een afweging te moeten maken, passend bij de aard van het pand, of het al of niet de monumentale status aantast. Mevrouw Bijsterbosch (D66) lijkt dit evident. Zij vindt dat ook iets meer het belang van de verduurzaming meegewogen mag worden in het geheel.

Dat ziet zij nu te weinig gebeuren. Zij hoort te vaak nee. Het meewegen van de monumentale waarde zit wel goed wat haar betreft. Daarin heeft zij veel vertrouwen. De heer Sungur (DENK) heeft D66 niet veel horen zeggen over kansengelijkheid, de aanpak van racisme en discriminatie, diversiteit. Hij is benieuwd hoe D66 er tegen aankijkt dat discriminatie en diversiteit helemaal niet voorkomen in de Voorjaarsnota. Mevrouw Dekker (D66) antwoordt dat de woordvoerder discriminatie zegt dat de onderwerpen goed besproken zullen worden bij de Anti Discriminatie Agenda met daarbij ook de indicatoren. De heer Sunger (DENK) bevestigt dat de raad dat zeker zal doen. Tegelijkertijd beseft hij dat dit wel het moment is om een integrale afweging te maken waaraan het stadsbestuur zijn middelen aan besteedt. Kijkend naar de voorjaarsnota ziet hij dat daarvoor geen middelen worden vrijgemaakt. Hij vraagt hoe D66 daar naar kijkt, ook

Pagina 34 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1690

1700

1710

1720

1730

gelet op de urgentie van dit onderwerp en gelet op alle onderzoeken die uitwijzen dat discriminatie een hardnekkig probleem is, ook in Utrecht. Mevrouw Dekker (D66) merkt op dat het integrale afwegingsmoment bij de begroting ligt. Zij moet op deze vraag het antwoord schuldig blijven. Zij is geen woordvoerder discriminatie. Mevrouw Zwinkels (CDA) kan haar bijdrage kort houden vanwege haar interrupties. Als het gaat om personeel en organisatie uit zij haar waardering voor de mensen die voor de gemeente werken en die in de moeilijke tijd het werk hebben weten voort te zetten. Tegelijkertijd is haar fractie kritisch op de begroting die de raad wordt voorgelegd en de flinke kosten die worden uitgetrokken voor een organisatie die zou kunnen besparen op een aantal onderdelen. Zij bepleit hierop kritisch te blijven. Zij ziet hierop graag de analyse van het college. Hij tweede punt betreft het internationale werk. Daarvoor is niet altijd aandacht. Mevrouw Dekker (D66) merkt op dat het bij haar de vraag oproept op welke punten het CDA zou willen besparen. Mevrouw Zwinkels (CDA) zou op het Nieuwe Werken willen besparen. Daarvoor wordt heel veel geld uitgetrokken. Zij heeft gezien dat per jaar om 1,3 miljoen euro gaat. Zij ziet dat graag onderbouwd. Ze denkt dat heel veel kosten bespaard zijn, met reiskosten bijvoorbeeld.

Zij vindt dat het bestuur verantwoordelijk is over hoe tot een kritischer oplossing te kunnen komen. Het stadsbestuur vraagt heel veel aan de stad. Mensen moeten meer belasting gaan betalen. Ondertussen groeit de gemeente in omvang. Dit is wat haar betreft daarvan een voorbeeld. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt een verschil in standpunt tussen de VVD en het CDA als het gaat om het Nieuwe Werken. Hij merkt op dat het ziekteverzuim hoger is dan ooit. Hij vraagt of mevrouw Zwinkels niet een groot risico ziet in het meer bezuinigen en meer druk op de ambtenaren. Mevrouw Zwinkels (CDA) bevestigt dat dat een serieus probleem is. Haar fractie kijkt er niet voor weg. Wat haar betreft moeten de ambtenaren de ruimte krijgen om keuzes te maken en niet van alles te moeten vragen. Zij mist de keuzes in deze Voorjaarsnota. Met betrekking tot het nieuwe werken zegt zij dat zij de 1,3 miljoen per jaar fors vindt, zeker in deze tijd met bezuinigingen en lastenverzwaring. Zij stelt voor daarover wel het gesprek te voeren. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat twee jaar geleden grote exercities hebben plaatsgevonden over wat allemaal weg kon en minder gedaan kon worden. Daarmee zijn flinke slagen gemaakt. Nu wordt het opnieuw gezegd in een tijd waarin heel veel werk erbij gekomen is het ziekteverzuim hoger is dan ooit. Hij vindt het niet verantwoord.

De heer Dekker (GroenLinks) merkt op dat mevrouw Zwinkels de vraag uitlokt met te zeggen dat het bestuur flinke keuzes zou moeten maken. Hij wil dan graag horen welke keuzes bezuinigingen opleveren. Mevrouw Zwinkels (CDA) verwacht te komen te spreken over heel veel verschillende keuzes in de komende dagen. Zij neemt dan een voorschot op morgen: plankosten worden uitgetrokken voor de RSU. Daarvan is zij heel erg geschrokken. Zij zag op zes à zeven verschillende plekken dat de RSU overheadkosten met zich mee gaat brengen. Zij vraagt of GroenLinks dat ook heeft gelezen. Zij ziet te veel plannenmakerij waarbij er geen investering plaatsvindt in de samenleving. Daarover maakt haar fractie zich zorgen. Een ander voorbeeld gaat over economie. Recentelijk is ingestemd met de handhaving op de toeristische verhuur RB&B. Haar fractie is als een van de weinige oppositiepartijen daarin meegegaan omdat haar fractie zag dat

Pagina 35 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1740

1750

1760

1770

1780

er iets moest gebeuren. In deze Voorjaarsnota leest zij hoeveel dat gaat kosten. Dat is bij het voorstel niet meegegeven. Daar werden alleen de kosten van het platform genoemd. Het gaat nu om 165.000 euro aan beheerkosten. Zij had dat eerder willen weten. Zij vindt dat kritisch gekeken mag worden naar de kosten die gemaakt worden op de ambtelijke organisatie. De voorzitter stelt de heer Dekkers voor deze hele discussie niet voort te zetten in dit kader aangezien dit onderwerp nu niet aan de orde is. Zij geeft het woord aan mevrouw Zwinkels. Mevrouw Zwinkels (CDA) vervolgt haar inbreng in haar termijn. Zij was vergeten dat ook de buurtbudgettengelden nu ten goede komen van de ambtelijke organisatie en niet ten goede van de buurt. Als het gaat om het Internationaal werk ziet zij graag dat er een verschuiving opgetreden in de voorjaarsnota waarbij meer aandacht wordt gegeven aan hoe het Internationaal werk waarvoor nu wordt begroot meer ten goede kan komen van inwoners en ondernemers. Zij krijgt graag de reactie van het college. Zij vindt het belangrijk dat mensen daarop zich verbonden voelen en dat het niet alleen gedaan wordt voor de gemeente zelf. Tenslotte gaat zij in op erfgoed. Gesproken is over een kleine verbreding van de reikwijdte van de steunregeling. Haar fractie is daarmee heel blij.

Dat maakt het ook toegankelijk voor andere partijen die geen subsidierelatie hebben met de gemeente. Zij complimenteert het college daarmee. Als het gaat om Utrecht 900 jaar ziet zij graag een aantal aspecten naar voren gebracht waaraan niet vanzelfsprekend gedacht wordt bij Utrecht 900 jaar. Dat kunnen initiatieven zijn vanuit de stad zelf. Haar fractie dacht zelf aan alle torens in Utrecht. De gemeente is daarvan eigenaar. De werfkelders zijn actueel. En ook de visie van het jong niet-monumentaal religieus erfgoed, lijkt haar fractie een heel mooi aanknopingspunt. Zij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Mevrouw Admiraal (ChristenUnie) gaat allereerst in op Bewoners en Bestuur. Zij vindt het goed dat blijvend wordt geïnvesteerd in een goede dienstverlening. Vooral op het gebied van complexe vraagstukken mag een inwoner niet van het kastje naar de muur worden gestuurd. Haar fractie vraagt zich wel af of het hier nu gaat om een opleidingsvraag of om de vraag dat werknemers de ruimte voelen en vinden om extra tijd te nemen voor die complexe vraagstukken. Ook procesveranderingen als het gaat om de inrichting van het proces, kan al bijdragen aan de dienstverlening. Zij krijgt hierop graag de reactie en de reflectie van de wethouder.

In de voortgangsbrief publieksdienstverlening heeft zij kunnen lezen dat het onderzoek naar het Informatiepunt voor studenten en studentenorganisaties gaat starten. Hiervan wordt werk gemaakt naar aanleiding van de inbreng van de ChristenUnie bij de programmabegroting. Zij vindt het wel jammer dat hiermee pas wordt gestart na corona. Zij verwacht dat na deze zomer veel nieuwe studenten zullen starten. Zij verwacht ook dat heel veel bevlogen studentenbesturen zullen starten. Die studenten besturen zijn helaas onervaren. Als gevolg van corona hebben de meeste maar een half jaar het echte studentenleven meegemaakt. Daardoor ontbreekt een groot stuk kennis en ervaring binnen een vereniging. Zij verwacht dat daardoor extra vragen ontstaan waarvoor ze de gemeente nodig zullen hebben. Zij vraagt of het mogelijk is om juist in deze overgangsperiode iets extra's op te zetten om alvast iets te betekenen voor deze groep. Zij krijgt graag een reactie hierop. Met betrekking tot Personeel & Organisatie heeft haar fractie zorgen over drukte bij bepaalde afdelingen van de gemeente. Door corona is een grote toename gekomen

Pagina 36 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1790

1800

1810

1820

1830

in de werkdruk. Zij spreekt haar waardering uit voor de medewerkers, voor al het thuiswerk dat ze hebben moeten doen. Zij legt de vraag voor of er voldoende rekt zit op alle afdelingen. Doorgaans is haar fractie voorstander van efficiënt en doeltreffend proactief werken; zoals gisteren ook is aangegeven wijzen de overheadcijfers uit dat die de laagste zijn van de G4 en van de G10. Ze krijgt graag de reactie van de wethouder op haar vraag over de rek binnen de afdelingen en of het allemaal nog wel haalbaar is. De heer Sungur (DENK) refereert aan een eerder debat in deze bijeenkomst; dit college heeft diversiteit en aanpak van discriminatie niet een keer benoemd in de Voorjaarsnota. Dat is wat zijn fractie betreft een blijvend gebrek aan gevoel voor urgentie wanneer het gaat om het aanpakken van discriminatie. Hij vraagt de wethouder hoe belangrijk dit college de aanpak vindt van racisme en discriminatie en waarom heeft dit geen aandacht gekregen in de voorjaarsnota ondanks alle onderzoeken die uitwijzen dat er discriminatie plaatsvindt in de stad. In het afgelopen jaar heeft de gemeente veel stappen gezet in het zichtbaar maken van racisme en discriminatie. In het verleden is tot zijn spijt veelvuldig gebleken dat mensen met een migratieachtergrond weinig kans maken op de arbeidsmarkt.

Ook op de woningmarkt in Utrecht worden mensen met een migratieachtergrond of mensen met een andere geaardheid stelselmatig gediscrimineerd. Vorig jaar is gewerkt aan een nieuw aanmeldbeleid voor scholen. Uit onderzoek bleek dat Turkse en Marrokkaanse kinderen vaak achter het net vissen wanneer zij zich aanmelden op een school. Niet zo lang geleden ontving de raad de resultaten van het onderzoek waarmee voor het eerst wetenschappelijk is vastgesteld dat er sprake is van discriminatie op de stagemarkt. Het aantal mensen dat zich gediscrimineerd voelt in deze stad is gegroeid. Het anti discriminatie Bureau Artikel 1 ontvangt steeds meer meldingen van discriminatie. Aan de andere kant probeert de raad steeds meer in te zetten op de aanpak van discriminatie en het bevorderen van diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid. Zijn fractie is van mening dat deze ambities niet corresponderen met de plannen en de inzet die in personele zin wordt vrijgemaakt. Daar waar de gemeente Amsterdam 16 fte en Den Haag 15 fte vrijmaakt om om kracht te zetten bij diversiteit, en discriminatie aan te pakken, heeft de gemeente Utrecht veel minder fte. De laatste cijfers die hem bekend waren liggen om en nabij de 2 en de 3 fte. Hij vindt dat voor een stad als Utrecht schandalig, zeker gezien alles wat boven kwam drijven aan resultaten rondom racisme en discriminatie.

Hij vraagt of de wethouder bereid is om extra personeel en geld vrij te maken voor acties in het kader van de nieuwe AntidiscriminatieAgenda. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Twee jaar geleden nam zijn fractie het initiatief en samen met de ChristenUnie, GroenLinks en en de steun van deze raad, het college gevraagd onderzoek te doen naar het slavernij verleden van deze gemeente en de rol die deze stad heeft gespeeld. Precies vandaag over een week zal de cultuurhistoricus Nancy Jouwe de resultaten van het onderzoek in de vorm van een boek presenteren. Via deze weg wil hij haar en alle anderen die hebben bijgedragen aan dit onderzoek van harte bedanken. Wat zijn fractie betreft vormen deze resultaten niet het einde maar het begin van de weg die het stadsbestuur aan het wandelen is om de stad inclusiever te maken. Zijn fractie zal dan ook blijvend inzetten voor nakomelingen van tot slaven gemaakten, en komt mogelijk nog met voorstellen richting het slotdebat naar aanleiding van het resultaat van het onderzoek. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) merkt op dat de heer Sungur de fte’s opsomde in verschillende steden. Het zal hier gaan om 2 of 3 fte's. Zij vraagt of de heer Sungur

Pagina 37 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1840

1850

1860

1870

1880

beseft dat de actieplannen verspreid zijn over verschillende domeinen binnen de gemeente. Zij vraagt hoe de heer Sungur aan dit getal komt. De heer Sungur (DENK) heeft dit getal uitgevraagd bij de gemeente Utrecht, net zoals dit het geval is bij andere gemeenten. Natuurlijk zijn binnen andere beleidsterreinen ook mensen die zich hiermee bezighouden. Maar die zijn daarvoor niet specifiek vrijgemaakt. De fte's die hij heeft genoemd van Utrecht, Amsterdam en Den Haag zijn daar wel vrij voor vrijgemaakt. Kijkt hij naar andere steden in Nederland is een heel duidelijk verschil te zien. Dat correspondeert helemaal niet met de ambities en de plannen die de gemeente heeft. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) noemt het MBO-actieplan. Een derde van het budget gaat naar aanpak van stagediscriminatie. Het ambtelijk apparaat dat bij dat domein zit, zet zich specifiek daarvoor in. Zij merkt op dat wat DENK nu suggereert niet klopt. De heer Sungur (DENK) herhaalt dat hij deze cijfers heeft uitgevraagd. Ook in andere steden bemoeien zich mensen met de aanpak van discriminatie op andere beleidsterreinen. Hij merkt op dat dat niet uniek is voor Utrecht. Hij constateert wel dat in Utrecht het aantal mensen dat specifiek is vrijgemaakt voor de Anti DiscriminatieAgenda veel te beperkt is. Hij herhaalt zijn stellingname. Hij vervolgt zijn inbreng met in te gaan op participatie.

Eerder sprak hij in de raad over het Mattheus-effect in dit kader. Deze term komt uit de sociologie en is gebaseerd op het bijbelboek Mattheus vers 25 – 29. “Want wie heeft, zal nog meer krijgen en wel in overvloed, maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij heeft nog worden ontnomen.” Dit effect beschrijft het fenomeen dat wie het al goed heeft of succesvol is erop vooruit zal blijven gaan. In een politiek bestuurlijke context, gaat het specifiek om het verschijnsel dat degenen in de samenleving die het al goed hebben verhoudingsgewijs meer profiteren van allerlei regelingen, dan minderbedeelden. Hij ziet dit terug op allerlei terreinen waarop wordt geparticipeerd, van Omgevingsvisies tot aan buurt initiatieven. Zijn vraag aan de wethouder is of zij wil laten onderzoeken op welke manier het Mattheus-effect op het gebied van participatie kan worden voorkomen dan wel bestreden en hoe dit te verankeren is in het participatiebeleid. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Mevrouw Oosters (Student & Starter) merkt op dat mensen die niet dagelijks op het stadhuis doorgaans niet weten waarover ze spreekt wanneer zij het begrip participatie noemt. Zij vindt dat logisch maar ook ontzettend spijtig. Niet iedereen heeft een door de gemeentepolitiek geobsedeerd persoon in zijn omgeving.

Daarbij werd het de gemeente in het afgelopen jaar niet gemakkelijk gemaakt om participatie mogelijk te maken. Meedenken en meebepalen is voor het grootste deel van Utrechters een ver van mijn bed show. Student & Starter wil die participatie dichterbij brengen. Zoals te zien was in de Voorjaarsnota en bij de plannen van Samen Stad Maken wordt voor het verdelen van de budgetten een online tool ingezet. Uit het eerste pilot kwamen belangrijke lessen. Utrecht Denkt Mee zet mooie eerste stappen. Toch zit de online tool nog ver af van wat Student & Starter voor ogen heeft bij de online participatie. De tool moet aantrekkelijk zijn voor een groter deel van de bewoners, vooral ook voor bewoners die normaal niet de tijd en ruimte hebben om bij participatiebijeenkomsten aanwezig te zijn. Dat betekent dat er meer mogelijk moet zijn op het platform: sneller stemmen, initiatieven kunnen indienen, en bijvoorbeeld erop terechtkomen via korte online-enquêtes op Instagram bijvoorbeeld. Haar fractie ziet nog heel veel kansen om het onlineplatform uit te breiden en aantrekkelijker te maken. Het lijkt haar fractie essentieel voor een samenleving waar de gemeente meer geluid wil horen voor het maken van een plan. Daarom maakt haar fractie zich

Pagina 38 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1890

1900

1910

1920

1930

zorgen over het gestelde dat er geen extra financiële middelen nodig zijn voor de ontwikkeling van het platform. Zij vraagt naar de reflectie van de wethouder daarop. Ook jonge bewoners moeten wat haar betreft worden meegenomen. Dat punt wil haar fractie graag maken over participatie. Het was te zien bij de Muntsluis. Wanneer over een moeilijke kwestie in een wijk wordt gesproken, wordt er vaak maar met een kant van het probleem gesproken en alleen die kant wordt dan belicht. De stem van jonge bewoners wordt niet of nauwelijks in dit soort besluiten meegenomen en dat terwijl het hier gaat om bewoners van Utrecht die vaak een ander geluid vertegenwoordigen. Zij merkt op dat er ook goede voorbeelden zijn. De input die online is geleverd bij de ontwikkeling van de Jaarbeurs en bijvoorbeeld de beslisboom die is gemaakt bij het alcoholverbod in Lepelenburg. Daar bestond nuance omdat meerdere geluiden werden gehoord. Daarom wil haar fractie dat het een eis voor de gemeente wordt om ook altijd een bepaald percentage jonge bewoners te horen bij het maken van belangrijke beslissingen in een wijk, zowel op voorhand als bij de evaluatie van een dergelijk besluit. Zij vraagt of de wethouder wil toezeggen hiertoe een plan te maken. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt dit een heel mooi streven, genuanceerd en uitgebalanceerd stuk waarin partijen elkaar tegemoet kunnen komen.

Zij vraagt waarom dat dan weer met een percentage jongeren moet die hierin hebben geparticipeerd. Gaat het stadsbestuur in het kader van diversiteit ook percentages instellen voor ouderen. Zij vraagt wat Student & Starter wil. Mevrouw Oosters (Student & Starter) begrijpt de reactie van mevrouw Zwinkels. En aan de andere kant ook weer niet omdat het overduidelijk is dat er slechts een beperkt beeld uit dit soort participatietrajecten naar voren komt. Zij benadrukt dat een duidelijke groep hierin wordt gemist. Zij bevestigt het geen slecht idee te vinden om na te gaan welke groepen ook standaard worden gemist. Zij denkt dat het nodig is om daarin percentages te noemen. Zij ziet dat er geen verbetering plaatsvindt. Hierna volgt een debat tussen mevrouw Zwinkels (CDA) en mevrouw Oosters (Student & Starter) waarin zij onder meer ingaan op het begrip inclusief dit verband, de voorwaarden voor een afgewogen besluit, de rol van Student & Starter als het gaat om het evenwicht tussen jongeren en andere doelgroepen. De heer Gallard (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat percentages relatief zijn. Wanneer het gaat om 20% jongeren en er doen nog een aantal ouderen mee dan wordt het minimumpercentage niet meer bereikt. Ten tweede spreekt mevrouw Oosters vooral over dat mensen gehoord worden. Dat lijkt hem heel goed.

Hij vraagt naar het commentaar van mevrouw Oosters als het gaat om het gebruik van die input. Wanneer de uitslag wordt genegeerd heeft het horen ook niet veel zin. De heer Sungur (DENK) vindt het een sympathiek idee van Student & Starter en ook een hele goede aanvulling ten aanzien van andere groepen die minder snel participeren. Hij zou op die manier deze vraag willen voorleggen richting de wethouder met de vraag of de wethouder daaraan iets kan doen. Mevrouw Oosters (Student & Starter) merkt dat het woord percentage het één en ander losmaakt. Wanneer zij dat moet loslaten en de gemeente altijd een bepaald aantal mensen moet kunnen laten participeren die doorgaans niet participeren en dat het meer een eis wordt in plaats van iets dat op zijn beloop wordt gelaten, is zij daarmee ook tevreden. Zij stelt voor na te gaan hoe de partijen er samen uitkomen. Dit is volgens haar wel een gedeeld probleem. Zij bevestigt dat horen niet het enige is dat gedaan moet worden als het gaat om participatie. Dan moet er ook gewerkt

Pagina 39 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1940

1950

1960

1970

1980

worden. Zij refereert aan de voorbeelden die ze heeft genoemd waarbij het goed is gegaan. Zij vervolgt haar inbreng met in te gaan op de diversiteit. Zij stelt dat symbolen ertoe doen. Dat is te zien aan het regenboogzebrapad, aan het voetbalstadion in de regenboogkleuren en aan het allerlangste regenboogfietspad dat vanaf nu in Utrecht ligt. Zij pleit ervoor het niet bij symboliek te laten en verder te gaan en er niet alleen inclusief uitzien maar ook inclusief te zijn. Dat kan wat haar fractie betreft op de volgende manieren: veilige ontmoetingsplekken. In de afgelopen crisis ontbrak het aan de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten. De gemeente is hard bezig met de invulling van het vastgoed en met initiatieven van maatschappelijke waarde. Zij vraagt of de wethouder op dit moment ziet dat er voldoende ontmoetingsplekkern zijn voor de LHBTI-community en op welke wijze zou de gemeente hierbij kunnen ondersteunen bij de realisatie ervan, ook als iedereen er straks weer uit mag. Zij pleit ervoor ervoor te zorgen dat er een veilige sfeer is. Het nachtstadhuis waarop zij later in deze middag zal ingaan, kan helpen bij cultuur, maar zij vraagt of de wethouder ook bereid is om in gesprek te gaan met het nachtleven om na te gaan hoe ervoor te zorgen is dat iedereen op een inclusieve manier kan uitgaan. Dit geldt wat haar betreft voor een breed spectrum van diversiteit.

Het gaat haar om de diverse geaardheden en om het voorkomen van discriminatie aan de deur op basis van bijvoorbeeld afkomst. Tenslotte zag zij dat Utrecht de oproep voor Keti Koti als landelijke feestdag ondersteunt. Haar fractie is daarover enthousiast. Zij ziet kansen voor deze feestdag om die te combineren met educatie. Zij kijkt uit naar de eerste feestdag en zij hoopt dat de wethouder hierin het initiatief zal nemen. Zij ziet het vooral als aanmoediging. De heer Gallard (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat Utrecht volloopt met Utrechters die ontevreden zijn. Ontevreden over zaken in de gemeente waarop zij geen grip hebben, waarover zij geen zeggenschap hadden. Wanneer ze dan betrokken zijn, worden ze zijns inziens alleen geïnformeerd en worden ze gehoord en wordt er niet naar ze geluisterd. Dit kan wat hem betreft niet langer. Hij stelt dat de burger participatie schijnparticipatie is geworden. De huidige vorm gegeven en uitgevoerde burgerparticipatie, faalt zijns inziens in de opzet waarvoor de participatie bedoeld is. Het stadsbestuur beperkt de tegenmacht van de burger wanneer het bestuur de burger laat staan op de onderste twee treden van participatie. Stadsbelang Utrecht wil daar wat aan doen: namelijk loslaten. Hij stelt voor burgerparticipatie af te schaffen. Met de afschaffing van burger participatie organiseren burgers zich langs andere lijnen.

Dan moeten zij het zelf gaan doen. Dan is tegenmacht niet meer georganiseerd beperkt door het stadsbestuur, maar dan gaan de burgers op de barricades en strijden voor hun belangen. Hij houdt het voor mogelijk dat dat ook maar goed is. Dan had het stadsbestuur maar moeten luisteren. Zijn fractie ziet een rol voor de wijkplatforms in het begeleiden van deze andere vorm van participeren waarbij burgers zelf het initiatief nemen en zich niet meer laten leiden naar de gewenste politieke uitkomst. Mevrouw Dekker (D66) bevestigt dat de participatie in Utrecht niet 100% goed gaat. Zij wil dat wel toegeven. Zij kan niet meegaan met de schets van Stadsbelang van de stand van zaken in de participatie. Niemand houdt burgers tegen om zichzelf te organiseren en de volksvertegenwoo rdigers te bestoken met mailbommen. Zij vraagt waar stadsbelang het beeld vandaan haalt dat burgers zich niet kunnen organiseren en niets kunnen zeggen tegen de volksvertegenwoordigers.

Pagina 40 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

1990

2000

De heer Dekkers (GroenLinks) sluit hierop aan met op te merken dat de heer Gallard een vorm van ellende wil aanwakkeren zodat iedereen in verzet komt. Hij legt de vraag voor of het dan niet beter is verder in te zetten op verbeteringen van de burgerparticipatie die gaande is die iets beter kan, maar waarbij ook dingen goed gaan. De heer Gallard (Stadsbelang Utrecht) bevestigt dat er momenten aan te halen zijn waarop de participatie goed gaat. Hij kan minstens evenzoveel voorbeelden noemen waar het niet goed gaat. Hij wil niet dat de volksvertegenwoordiging op mailbommen gaan reageren. Het inperken van wat de wijkraden allemaal kunnen doen, vindt hij een goed voorbeeld hoe het muilkorven is gelopen. Hij ziet dat de al zeker vijf jaar gesproken wordt over de verbetering van burgerparticipatie zonder dat er veel schot in komt. Om die reden pleit hij voor extreme maatregelen. Hij gaat verder dan wat het college voor ogen heeft. Hij zet vol in op overheidsparticipatie en zet burgers in hun kracht door burgerparticipatie af te schaffen. De voorzitter concludeert dat hiermee de eerste termijn van de raadscommissie is afgerond. Zij schorst de vergadering een korte tijd tot 14.25 uur en heropent die dan.

2010

2020

2030

De beantwoording Wethouder Voortman gaat in op personeel & organisatie, publieksdienstverlening en diversiteit. Zij verwelkomt de heer De Pagter die nu fysiek aanwezig is. Zij begint met Personeel & Organisatie en met de fracties die hun waardering hebben uitgesproken voor de ondersteuning die de gemeente geeft. Die waardering vindt zij terecht zeker in de huidige tijd. Zij was het nadrukkelijk eens met onder meer de woorden van de heer Van der Zweth. Goed zal gekeken moeten worden naar waar extra erbij moet. Mevrouw Zwinkels maakte het punt van 1,3 miljoen. Zij zal daarop ingaan zodra mevrouw Zwinkels aanwezig is. Zij gaat in op de vraag van mevrouw Dekker over een rouwverlof zoals die in België in het leven is geroepen. Zij bevestigt dat in de cao gemeenten het recht op verlof bij overlijden van naasten niet geregeld is voor alle gemeentemedewerkers. Dit is wel geregeld voor Utrechtse medewerkers door middel van artikel 6.5.3 van het handboek Utrechts personeelsbeleid. De medewerker heeft recht op betaald verlof bij het overlijden van echtgenoot, kinderen en ouders van 4 opeenvolgende werkdagen, overige bloedverwanten in de tweede graad (2 werkdagen) en wanneer de medewerker de begrafenis regelt en ook de nalatenschap 4 werkdagen. Aanvullend is het bij dit soort situaties altijd mogelijk om algemeen betaald verlof toe te kennen. Dat kan tot maximaal één jaar.

Daarnaast maken leidinggevenden en medewerkers passende afspraken over eventuele benodigde flexibiliteit als dit nodig is. Het moeilijk hiervan is dat mensen een rouwproces doormaken. Dat proces kan heel verschillend zijn. De wethouder vond het artikel vanochtend in Trouw heel erg interessant. Sommige mensen hebben juist baat bij doorgaan met werken. Andere mensen hebben er weer baat bij dat er meer rekening gehouden wordt met de omstandigheden. Een rouwproces is niet strikt in een wet te regelen. Daarmee was de wethouder het eens. In Utrecht is dit op deze manier geregeld. De wethouder heeft nog niet gehoord als zou dit niet goed zijn. Mevrouw Dekker (D66) dankt de wethouder voor deze informatie. Het is fijn dat dit al geregeld is. Zij vindt het heel goed. Wethouder Voortman merkt op dat het college de wet uitvoert. Mevrouw Dekker stelde ook een interessante vraag over vrijheid in het kiezen van verlofdagen voor feestdagen. In de cao zijn zeven feestdagen geregeld. Dan gaat het

Pagina 41 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

2040

2050

2060

2070

2080

om christelijke feestdagen. Aanvullend heeft Utrecht 5 mei. Afwijken van de cao is uitsluitend mogelijk wanneer cao partijen daarover eens worden tijdens de caoonderhandelingen. Het college is momenteel doende met cao-onderhandelingen. In geen van de inzetten stond dit opgenomen. Zij zou willen toezeggen voor de volgende cao-onderhandelingen een peiling te doen bij medewerkers naar de behoefte. Wanneer dat het geval blijkt, zal dit ingebracht worden in de werkgeversinzet. Mevrouw Dekker (D66) lijkt het fijn dit mee te nemen voor de volgende ronde. Wanneer de wethouder een behoefte heeft aan een voorstel vanuit de raad als extra steun, zal zij zich daarvoor graag inspannen. Wethouder Voortman vindt het vooral belangrijk om hierover de stemming onder medewerkers te peilen. Zij schetst de mogelijkheden. De heer Van der Marel (VVD) bevestigt dat de medewerkers het uitgangspunt zouden moeten zijn. Hij vraagt of de wethouder iets kan zeggen hoe zich dat zou verhouden tot de tweede pinksterdag die nagenoeg in alle cao's een vrije dag is. Dan is iedereen vrij. En dan zegt iemand dat hij wel wil werken, en dan op een andere dag vrij. Hij verwacht dan in de knel te komen met het arbeidsproces. Hij vraagt hoe de wethouder dit ziet. Wethouder Voortman vindt dat de heer Van der Marel een terecht punt aansnijdt. Dit zal bekeken moeten worden.

De gemeente is in dat opzicht anders dan een bedrijf. Zij zou dit mee willen nemen in het behoefte-onderzoek onder de medewerkers. Daarbij is dan ook de vraag in hoeverre het mogelijk is. Zij dankt de heer Van der Marel voor deze toevoeging. Zij gaat in op de extra investering in het nieuwe werken. Het programma Werken 3.0 is heel erg belangrijk omdat het zich richt op hoe medewerkers gezond, effectief en toekomstbestendig opgave gericht blijven werken. Dan gaat het om de verschillende opgave van de stad, de groei van de stad, gewijzigde vormen van werken en samenwerking en dan ook nog de coronavereisten die ook aanpassing de werkomgeving vergen. Om dat Nieuwe Werken 3.0 mogelijk te maken, moet het stadsbestuur investeringen doen. Dat zijn investeringen in Arbowaardige thuiswerkplekken, in hybride werken. Eerder was er ook een uitgebreid debat over informatieveiligheid. Het gaat om hoogst noodzakelijke aankopen. Te denken valt aan bureaustoelen, bureaus, beeldschermen et cetera en ook veilige en beheerde laptops. Dat brengt jaarlijks kosten met zich mee. Het genoemde bedrag betreft uitsluitend de maatregelen voor datgene wat het college ziet als onoplosbaar, onuitstelbaar en onvermijdbaar om bij terugkeer het stadskantoor goed te kunnen werken. Het college is hier precies op geweest.

Dit sluit aan bij de vraag van mevrouw Admiraal of er voldoende rek zit op de afdelingen gezien de lage overheadkosten. Het uitgangspunt van het college is zoveel als mogelijk de middelen in te zetten voor de stad en dat daarmee de overhead zo laag mogelijk gehouden wordt. Mevrouw Admiraal haalde al verschillende lijstjes aan in de vergelijking met andere steden. De gemeente Utrecht scoort dan laag als het gaat om overhead. Wel is te zien dat de groei van de stad invloed heeft op de ontwikkeling van de organisatie. Al een hele tijd is te zien dat de groei voor flinke uitdagingen zorgt en dat het op plekken in de organisatie knelt. De wethouder heeft hierover eerder gesproken. Het knelt ook door toenemende eisen op het gebied van gegevensbescherming, informatiebeheer, projectbeheersing. Het knelt ook in het primair proces ten gevolge van de ambities en de groei. Het college ziet dat als een extra vraag ten gevolge van de crisis. Het college kijkt dit jaar door de bril van een groeiende stad naar de hele organisatie en dus ook naar de overhead. In de komende tijd

Pagina 42 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

2090

2100

2110

2120

2130

zal het college een analyse maken onder de noemer organisatieontwikkeling in relatie tot de schaalsprong van de stad; wat is er nodig voor de organisatie, kijkend naar de schaalsprong. Dat doet het college onder meer door een benchmark met andere grote groeiende gemeenten. In het najaar zal dan ook een visitatie plaatsvinden. In het vierde kwartaal maakt het college staat van de organisatie op. Op basis daarvan komt in het begin 2022 een aanpak voor de ontwikkeling van de organisatie voor de komende jaren inclusief de overhead. Hiermee rondt de wethouder de beantwoording op personeel en organisatie af. Zij vervolgt met in te gaan op het onderwerp publieksdienstverlening. De heer De Pagter sprak over de vindbaarheid op Google. De wethouder heeft zelf ook Gegoogled. Zij zag eerst een advertentie en meteen daarna het online loket. Zij vond dat meevallen. Het college zit al actief in op klantreis en het college werkt binnen de redactie actief aan het ervoor zorgdragen dat de website van de gemeente bovenaan de resultaten van de zoekmachines verschijnt en blijft staan. Het college is ook bekend met andere bedrijven die hun diensten aanbieden. Het college kan daar in juridisch opzicht geen verbod opleggen. Het college is daarop wel alert en trekt ook samen met de G4 steden hierin op. Via sociale media heeft het college bewoners geattendeerd op commerciële hits die hoger scoren.

Het college zal dat blijven doen. Hiervoor is ook aandacht bij de VNG en bij de directeuren dienstverlening. Dat heeft destijds geresulteerd in een item bij Kassa. Adverteren heeft niet direct de voorkeur van het college omdat het college geen actieve signalen krijgt over als zouden grote groepen inwoners de gemeente niet op een goede manier weten te vinden via zoekmachines. De tweede vraag van de heer De Pagter ging over het in kaart brengen van het thuisbezorgen van rijbewijzen. De wethouder zou willen toezeggen een korte brief te zullen sturen met daarin informatie over hoe het thuisbezorgen tot nu toe is ingezet en de wijze waarop het college hiermee verder wil, nadat het thuisbezorgen als coronamaatregel is opgeheven. Zij zal deze brief in Q3 versturen. Zij komt voor de begroting met een voortgangsbrief Publieksdienstverlening en houdt vast aan haar afzonderlijke brief die ze heeft toegezegd. GroenLinks vroeg hoe het zit met communiceren in meerdere talen. De wethouder bevestigt dat in de afgelopen coronaperiode vaak gecommuniceerd heeft in andere talen. Het college vindt het heel erg belangrijk dat iedereen gebruik kan maken van de dienstverlening. Ook inwoners die de taal niet goed spreken en moeite hebben om zaken te doen met de gemeenten. Wanneer dat nodig is in een andere taal, doet het college dat.

Het gaat altijd om een afweging Nederlands, tenzij… Het college gaat altijd na of een vertaling nodig is of dat er andere mogelijkheden zijn. Het college vindt het belangrijk dat mensen het hele proces goed door kunnen komen en zet daarop zet het college in. De wethouder zegt toe in de volgende voortgangsbrief publieksdienstverlening hierop verder in te zullen gaan. Mevrouw Dekker stelde een vraag over twee keer gegevens opvragen. De wethouder is het helemaal eens met haar dat de gemeente burgers niet twee keer gegevens moet vragen. Zij dankt mevrouw Dekker voor de voorbeelden waar de gemeente het onbedoeld wel doet. Het college zal hierop alert blijven. Zij zal nagaan of het college iets kan doen met de genoemde voorbeelden. Zij zal hierop terugkomen in de voortgangsbrief publieksdienstverlening. Mevrouw Dekker sprak over duidelijke taal. Hoewel het college hiervoor doorlopend aandacht heeft, komt het tot haar spijt voor dat ergens een slecht geformuleerde brief wordt uitgestuurd. De gemeente doet het over het algemeen niet slecht. Het college zal doorgaan met de schijfcoaches en de doorlopende aandacht voor duidelijke taal.

Pagina 43 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

2140

2150

2160

2170

2180

De wethouder vond het idee van QR code interessant. Dat kan een brief aantrekkelijker maken. In de gevallen waarin het college denkt dat het van waarde is, zal het die QR code inbrengen. Mevrouw Dekker (D66) licht toe dat het haar niet per se alleen ging om duidelijke taal. Het ging haar ook om het aanzetten tot actie bij de bewoners. Zij dankt de wethouder voor de toezegging. De wethouder vervolgt haar inbreng met in te gaan op de meertalige website en pagina’s in de Engelse taal aanbieden. De wethouder kan tot haar spijt niet Bewoners & Bestuur als eerste in de Engelse taal omzetten. Bij de uitvoering van de wet Digital Single Gateway zit een prioriteit voor het vertalen van relevante producten en diensten. Het college volgt daarin de landelijke lijn. Uitbreiding van fte’s is ook daarop gebaseerd. De wethouder kan wel toezeggen te onderzoeken of en wanneer het onderdeel Bewoners & Bestuur zal worden vertaald. Daarop is nog een afweging te maken. Ook daarop zal zij terugkomen in de voortgangsbrief publieksdienstverlening. De heer Sungur (DENK) is benieuwd naar welke talen het college de website gaat vertalen. Zal de vertaling alleen in de Engelse taal zijn. Wethouder Voortman antwoordt dat de wet gaat over de vertaling in de Engelse taal. Dat was ook de vraag van mevrouw Dekker.

De heer Sungur (DENK) zou willen vragen of het iets kan opleveren wanneer de vertaling ook naar andere talen gaat. Wethouder Voortman antwoordt ontkennend. Zij schetst daarbij de overwegingen. De lijn is Nederlands, tenzij… En waar nodig kan de wethouder een vertaling naar andere talen zich voorstellen, zij noemt als voorbeeld de armoederegeling. Zij was gebleven bij de vraag van mevrouw Admiraal naar extra geld voor dienstverlening. Zij vroeg terecht of het gaat om opleiden of om extra werken. De wethouder antwoordt dat het om alle beide aspecten gaat. De gemeente heeft per jaar ongeveer 6 miljoen contacten. Een heel groot deel van de contacten gaat heel snel. Maar juist voor de meer complexe kwesties wil het college meer tijd inruimen. Ze maakt een onderscheid tussen de verschillende wensen van mensen. Voor de complexe wensen is het extra geld voor dienstverlening gereserveerd. Om vervolgens iedereen de opleiding te kunnen laten volgen, is extra capaciteit nodig om medewerkers vrij te maken om de opleidingen en trainingen goed te kunnen volgen. Het college zou moeten inzetten op trainingsmateriaal en opleiders. Daarvoor is het geld nodig. Mevrouw Admiraal vroeg ook naar het studenteninformatiepunt. De wethouder deelt mee dat het college al begonnen is en al veel inzicht heeft opgedaan. Het onderzoek is nog niet compleet.

Het college heeft de zomer nog nodig voor de afronding. Na de zomer zal het college terugkomen met de uitkomsten. Mevrouw Admiraal (ChristenUnie) dankt de wethouder met de vaart die zij maakt met het onderzoek. Zij had ook gevraagd naar of in de overgangsperiode nog iets kan worden gedaan, ook omdat ze nu een grote groep studenten nakende is die ook weer met veel vragen bij de gemeente zal komen. Zij vraagt of op dat gebied nog iets mogelijk is te doen. Wethouder Voortman vraagt of ze in actie moet komen tijdens het reces. Zij wil graag meebuigen maar moet realistisch zijn. Mevrouw Oosters (Student & Starter) benadrukt de urgentie en steunt de inbreng van mevrouw Admiraal. Zij adviseert de wethouder binnen de organisatie hier naar te kijken.

Pagina 44 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

Wethouder Voortman zal dit nader onderzoeken. Zij zal hierover bij de commissie terugkomen voor de behandeling van de Voorjaarsnota in de raad. Hiermee rondt zij de beantwoording af op de vragen over publieksdienstverlening. 2190

2200

2210

2220

2230

Zij vervolgt met in te gaan op de vraag of het college de indicator discriminatie kan aanpassen. Het programma Samenleven en Sport waaronder diversiteit valt, is ook aangepast om de samenhang tussen al die verschillende elementen beter zichtbaar te maken. Dat is ook omschreven in de Voorjaarsnota. Vanaf de programmabegroting 2022 laat het college voortaan op deze nieuwe integrale doelstellingen zien, wat het college wil bereiken en wat het college daarvoor gaat doen. Het college zal dan ook een bijgesteld voorstel leveren over hoe de informatie en data over trends en ontwikkelingen inclusief de indicatoren die bijdragen aan de collegeambities meer in deze lijn is vorm te geven en hoe het college daarover met de gemeenteraad in gesprek wil gaan. Daarnaast wil de wethouder in de nieuwe Anti DiscriminatieAgenda meer inzetten op de monitoring van de opgave anti discriminatie en daarin specifiek laten zien van wat het college doet en de voortgang daarop zo dat de raad het college daarop goed kan toetsen. De wethouder denkt dat het belangrijk is. Het college gebruikt de Utrechtse manier van sturen en verantwoorden, fokust het college op de beweging en de ambitie in plaats van allerlei losse acties. De details en de korte resultaten beoordeelt het college vervolgens in het licht van de lange termijnambitie.

Naast het monitoren van de opgave, helpt het het college om de beweging van de opgave in kaart brengen en het helpt het college ook om te bepalen of het college de juiste dingen doet of dat er sprake is van bijstellen. Om na te gaan of het college dit goed doet, zal het college zowel kwantitatieve als kwalitatieve informatie ophalen. Het college wil ook een focusgroep oprichten met partners en belangenorganisaties uit de stad met wie het college jaarlijks data, ervaringverhalen, en signalen in relatie tot de ambities gaat bespreken zodat het college inzicht krijgt of het de goede dingen doet en of het college de dingen die het college doet goed goed. Wanneer dat niet het geval is kan het ook weer leiden tot bijsturing van de aanpak. Dan kan de gemeenteraad het college ook bijsturen. Die inzichten en de acties deelt het college samen met de stand van zaken van de uitvoering van de agenda elk jaar via een compacte rapportage met de raad. Wanneer dat aanpassing van de inzet financiële consequenties zou vergen, zal het college de gemeenteraad daarover een voorstel doen. De heer Dekkers (GroenLinks) heeft niet gehoord wanneer de wethouder hiermee komt. Wethouder Voortman antwoordt dat ze hiermee komt in de nieuwe Anti DiscriminatieAgenda van aanstaande vrijdag. Daarin neemt zij op hoe zij wil gaan monitoren van of de dingen goed gedaan worden.

Dan kan de raad het college scherp houden zoals de raad dat deed bij de Werkbeweging en bij de ActieAgenda Schulden. De wethouder vervolgt met in te gaan op mensenrechten. Zij was blij met de vraag van mevrouw Deldjou Fard. Sinds 1 oktober is de wethouder co president van de commissie van de UGLG (Unit of General Local Government) die gaat over onder andere mensenrechten. Zij heeft op verschillende digitale bijeenkomsten mogen spreken. Zij heeft ook gesproken over het belang van het uitbreiden van het aantal mensenrechtensteden, maar ook over de betekenis een mensenrechtenstad te zijn. Wanneer wel en wat niet een dergelijke stad zijn. Zij zou het goed vinden wanneer

Pagina 45 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

2240

2250

2260

2270

2280

daarop een gezamenlijk label gemaakt wordt en wat het concreet betekent voor mensen in de stad zoals aangegeven mevrouw Zwinkels. Dit najaar zal de wethouder in een bijeenkomst in Wenen hierover zijn. Zij zegt toe richting mevrouw Deldjou Fard hierover een en ander op papier te zetten; wat schiet Utrecht ermee op om dit te doen. Mogelijk sluit dat ook aan bij de vraag van mevrouw Zwinkels. Internationalisering zit officieel bij de burgemeester. Ze kan zich de vraag wat de stad daaraan heeft goed voorstellen. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt hoe dit dan op de andere onderwerpen te doen. Wethouder Voortman zal over die vraag contact opnemen met de burgemeester. Zij zal haar vragen hierop te reageren. Zij vervolgt. De PvdA sprak over het boek over het slavernijverleden. De wethouder bevestigt dat dat 30 juni wordt gepresenteerd. Het college en de raad ontvangen het boek. Het voorstel is om boeken beschikbaar te stellen aan inwoners die daar actief naar vragen. Het college zal dit niet actief verspreiden. Het is wel mogelijk om een link op de website te zetten met een contactadres wanneer mensen het boek willen hebben. Het is ook mogelijk de bibliotheek te vragen om het boek op te nemen in de collectie. De wethouder vindt dat een goede suggestie. De wethouder bevestigt dat het onderzoek het begin is.

In het onderzoek zal te zien zijn welke rol slavernij heeft gehad voor de stad; hoe zit het met de betrokkenheid van voorgangers van de huidige bewoners. Zij vindt het belangrijk dat het onderzoek een rol gaat spelen in de bewustwording van het gedeelde verleden. In de komende tijd zal gekeken worden naar hoe dit vorm te geven. De heer Van der Zweth (PvdA) refereert aan de inbreng van de heer Sungur onder verwijzing naar de beantwoording door de wethouder. Als het gaat om de aanbieding van het boek, vraagt zijn fractie het gratis aan te bieden in de bibliotheek, zo laagdrempelig mogelijk zodat mensen het boek kunnen meenemen. De wethouder heeft nu gezegd de bibliotheek te vragen het boek op te nemen in de collectie. De heer Van der Zweth vraagt het boek gratis te verstrekken. De wethouder moet dat bekijken om na te gaan wat het beste is. Zij vindt het een sympathieke suggestie van de PvdA. Het gaat ook om samenspraak met de bibliotheek als het gaat om de vraag het boek op te nemen in de collectie. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het prima het boek op te laten nemen in de collectie wanneer bibliotheek dat wil. Hij weet zeker dat de bibliotheek daarvoor open staat. Hij benadrukt zijn wens het boek gratis aan te bieden. Hij weet dat Amsterdam dit al doet. Hij hoopt dat de wethouder dit kan toezeggen. De heer Sungur (DENK) steunt de PvdA in dit verzoek.

Met deze optie is te zien hoe groot de belangstelling is en daaruit opmaken in welke mate hierop nog inzet nodig is. Wethouder Voortman weet uit ruggespraak met haar collega Klein dat Utrecht 10 bibliotheken heeft. Zij schat in dat het gaat lukken om het boek gratis aan te bieden. De wethouder zegt toe dit te gaan doen. Zij vervolgt haar beantwoording. Zij gaat in op de vraag hoe belangrijk het college discriminatie vindt. Het college vindt het bestrijden van discriminatie heel erg belangrijk. Discriminatie is onacceptabel. In de afgelopen jaren zijn mooie stappen gezet. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat discriminatie een diepgeworteld probleem is in de samenleving. Dit komt op veel terreinen voor. Daarom is een steviger en structureler aanpak nodig. Dat vereist inzet van iedereen met de agenda die het college vrijdag zal presenteren, intensiveert en actualiseert het de aanpak van discriminatie. Het college gaat in op meer onderwerpen. De inzet zal steviger zijn. En het college sluit ook pakten. De Anti Discriminatie-

Pagina 46 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

2290

2300

2310

2320

2330

Agenda zal bijgesteld kunnen worden zodra dat nodig is. Zij verwacht hiermee goed vooruit te kunnen. De heer Sungur stelde de vraag hoe het zit met extra medewerkers. De wethouder antwoordt dat het aantal fte inmiddels iets uitgebreid ten opzichte van de eerdere 5 fte. Dat is 5 op 3800 personeelsleden. Amsterdam heeft kennelijk 16 ambtenaren op dit dossier; dan gaat het over 16 op 16.000 personeelsleden. Dan heeft Utrecht relatief meer. De wethouder vindt het vooral belangrijk om te zeggen dat de uitvoering van anti discriminatie de verantwoordelijkheid is van alle afdelingen. Daarvoor is expliciet aandacht bij de ontwikkeling van de nieuwe Anti DiscriminatieAgenda. De betrokken afdelingen zijn er nauw bij betrokken geweest, meer nog dan bij de vorige agenda. Ze zijn ook verantwoordelijk voor de uitvoering van de acties uit de agenda op de betreffende terreinen. Op die manier is er in totaal veel meer aandacht voor anti discriminatie. Het college werkt volgens de integrale aanpak. De wethouder heeft nagedacht in de afgelopen tijd over de verschillende agenda's die in het leven zijn geroepen; allemaal afzonderlijke agenda's. Zij ziet dat er een bredere opgave Inclusie is: Utrecht voor iedereen. Om die reden zal zij in het voorjaar van 2022 bij de Raad terugkomen met een integraal advies daarover. De Anti DiscriminatieAgenda zal dan daarvan een onderdeel zijn.

Op dat moment adviseert het college hoe daarmee om te gaan en wat daarvoor nodig is. De heer Sungur (DENK) is erg blij met de laatste opmerking van de wethouder. Zijn fractie pleit sinds 2018 voor een grote gezamenlijke agenda zodat het draagvlak groter wordt in de stad voor één inclusieve samenleving. In de voorjaarsnota wordt met geen enkel woord gerept over discriminatie of diversiteit. Hij vraagt of de wethouder het met hem eens is dat dat anders had gemoeten gezien ook de urgentie waarover zij in deze raad vertelt. Wethouder Voortman antwoordt dit ontzettend belangrijk te vinden. Juist daarom vindt zij het ook belangrijk dat hieraan op allerlei terreinen aandacht besteed wordt, bij Wonen, bij de arbeidsmarkt, bij onderwijs. Zij zou het een hele vreemde zaak vinden wanneer er een afdeling MBO is die over allerlei onderwerpen met betrekking tot MBO gaat, maar dat dat niet bij het MBO hoort als het gaat om de positie van MBO-ers met een migratieachtergrond. Om die reden vindt zij het juist heel goed nu op allerlei terreinen meer aandacht te hebben voor discriminatie. De heer Sungur (DENK) merkt op dat de wethouder en hij het daarover eens zijn. Ook zijn fractie is die mening toegedaan. Hij herhaalt dat de raad een Voorjaarsnota heeft gekregen waarin op geen enkele manier aandacht wordt besteed aan de aanpak van discriminatie en aan gelijkwaardigheid.

Hij legt de vraag voor of dat anders had gemoeten. Hij vraagt naar een moment van reflectie. Wethouder Voortman antwoordt dat in de jaarstukken terug gekeken gaat worden op wat in de afgelopen tijd gedaan is. Het college kondigt ook allerlei plannen aan op het gebied van discriminatie. De voorjaarsnota is een moment waarop het bestuur kijkt of het gaat bezuinigen op een aantal zaken of het bestuur dingen het anders gaat doen. Het college heeft een onverminderde inzet op discriminatie. De inzet houdt het college ook. In die zin denkt zij niet dat het anders moet. Op de vraag naar ontmoetingsplekken LHBTI, moet de wethouder het antwoord schuldig blijven. Zij weet wel dat een tijd geleden het onderzoek is gedaan naar de mogelijkheden voor een regenbooghuis. Een aantal organisaties is daarmee bezig. Zij weet niet wat de precieze stand van zaken is. Zij moet dit nagaan. Wanneer gesproken wordt over een inclusieve manier van uitgaan zet de wethouder uiteen dat samen met Koninklijke horeca Nederland, de politie en artikel 1 Midden Nederland neemt Utrecht deel aan het panel Deurbeleid. Dat panel is onderdeel van

Pagina 47 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

2340

2350

een convenant Veilig Uitgaan. Dat panel is er op alle aangesloten horecaondernemers met een portier in het centrum van de stad Utrecht en voor het uitgaanspubliek. Die kunnen ook individuele horecaondernemers adviseren over hun duurbeleid. Zij onderzoeken ook meldingen van vermeende onterechte weigeringen bij de nachthoreca in Utrecht. Bij dat soort meldingen zorgt het panel ook voor een bemiddelingsgesprek tussen ondernemers en melders. In de laatste jaren komen er beperkt meldingen binnen bij het panel. Dat hoeft niet te betekenen dat er geen discriminatie plaatsvindt. Daarom is het heel erg belangrijk meer zicht te krijgen op horeca discriminatie in Utrecht één van de doelen van. Eén van de doelen uit de nieuwe Anti DiscriminatieAgenda is om meer inzicht te krijgen in de aard en omvang van discriminatie in de nachthoreca te krijgen.Aan de hand daarvan ontwikkelt het college als het nodig is een nieuw plan van aanpak. De wethouder hoopt dat de raad de nieuwe Anti DiscriminatieAgenda zal agenderen. De wethouder zal terugkomen op de ontmoetingsplekken LHBTI net na het derde kwartaal in de stand van zakenbrief van de regenboogagenda. Gemiste vragen Geen.

2360

2370

2380

Wethouder Klein begint haar beantwoording met de portefeuille erfgoed. D66 vroeg aandacht voor het beschermd stadsgezicht en specifiek in Utrecht Oost. Gaf een voorbeeld van hoe daarmee omgegaan wordt in Leiden. De Erfgoednota is toegezegd in het derde kwartaal. Dit heeft ook te maken met de relatie van erfgoed met de grote opgaven in de stad: de ruimtelijke strategie, groei en verdichting, klimaatadaptatie en energietransitie. Dit zal daarvan onderdeel zijn. De wethouder kan toezeggen het voorbeeld van Leiden te zullen nagaan of dat ook in Utrecht zou kunnen en of het college dat dan gaat voorstellen. Dat komt in het derde kwartaal daarin terug. Zij is het zeer eens met de opmerking dat verduurzamen veel meer is dan zonnepanelen alleen. In de afgelopen 10 jaar heeft het college veel adviezen mogen geven: duurzame monumenten advies. Dat is een website met een contactpersoon. Mogelijk moet het college meer laten zien wat er al gebeurt. De wethouder denkt dat het goed is in de erfgoednota hieraan aandacht te besteden hoe dat met elkaar te doen en dat het ook helpt wanneer het college laat zien hoe de gemeente mensen bereikt en wat daar allemaal gebeurt. Zij stelt zich voor dat hierover meer horen ook voor de raad interessant is. Wellicht is op basis daarvan na te gaan of actiever iets nodig is dan wat het college in de erfgoednota voorstelt.

Mevrouw Bijsterbosch (D66) vindt het op zich goed te horen dat er ook adviezen worden gegeven. Zij merkt dat veel nog stroef loopt. Zij wil niet kijken of het college actiever kan zijn, zij zou willen oproepen tot meer actief aan de slag te gaan met bijvoorbeeld de 10 panden. De wethouder mag wat haar betreft de panden zelf uitkiezen. Wethouder Klein licht toe dat haar voorstel is in de erfgoednota hieraan aandacht te besteden en daar ook het voorstel te doen hoe ervoor zorgen dat het voor inwoners gemakkelijk vindbaar is. Het is niet altijd het geval dat men aan slag gaat vanuit de adviezen vanuit erfgoed. Er zijn ook vanuit energie allerlei maatregelen. Het gaat vaak om de financiële subsidie die het aantrekkelijker maakt om sneller te verduurzamen. Zij herhaalt haar voorstel. De fractie van het CDA stelde vragen over erfgoed. De fractie steunde de verbreding van de steun voor de essentiële voorzieningen. De vraag daarbij was of het

Pagina 48 van 145

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag openbare behandeling van de Voorjaarsnota Commissie Mens & Samenleving d.d. 22 en 23 juni 2021

2390

2400

2410

2420

2430

stadsbestuur meer moet doen in de communicatie. De wethouder zet uiteen dat het daar specifiek gaat over de monumentale kerkgebouwen. De weet iedereen te vinden en het college kent de eigenaren. Daarnaast gaat het over DOM-under. Op het moment dat er signalen zijn dat mensen dit nog niet wisten die daarvoor wel in aanmerking komen, is de wethouder de eerste die daarin geïnteresseerd is. Het college verspreidt dit via alle nieuwsbrieven, nu ook cultuur en erfgoed samen vanuit steunmaatregelen. Zij denkt goed te weten voor wie dit bedoeld is en dat het college daar nauw bij betrokken heeft. De fractie van het CDA heeft sympathieke plannen genoemd voor Utrecht 900. Het college wil dat niet top down organiseren. Zij denkt dat er in de stad mensen zijn die graag oppakken. De voorbeelden die genoemd worden: jong erfgoed, torens, de werfkelders. Er is 1,75 miljoen euro voor beschikbaar. Zij verwacht dat het goed gaat komen wanneer de fractie van het CDA hierover contact onderhoudt met mensen uit de stad. De wethouder gaat in op participatie en in het bijzonder de buurtbudgetten. Verschillende partijen hebben daar naar gevraagd. Allereerst de fractie van de VVD. De wethouder denkt dat het goed is om te zeggen dat het college hiermee stap voor stap verder gaat, juist ook om telkens weer te leren en dingen eventueel aan te passen op het moment waarop dat nodig is.

De evaluatie “Noordwest begroot” heeft het college onlangs gedeeld. Vervolgens heeft het college geconcludeerd dat het belangrijk is om ook ervoor te zorgen dat mensen die zelf heel goed de weg weten niet echt begeleiding nodig hebben hierbij, die kunnen hiervoor een aanvraag doen. Dat zal dan vanuit het Initiatievenfonds worden bekostigd. De wethouder heeft ook gezien dat er mensen zijn die dat niet al eerder hebben ervaren en daar graag een mens van vlees en bloed bij hebben om mee te sparen en advies daarover te krijgen, juist ook inderdaad in de meer kwetsbare buurten. Dat is de reden waarom het college heeft voorgesteld niet de vervolgstap te zetten om juist ook de buurtbudgetten in de meer kwetsbare buurten een kans te geven en daar ook de 20.000 euro die structureel is, voor het komende jaar te gebruiken. Het college heeft specifiek voorgesteld om een buurtprofiel Hoograven verder te brengen. Dat betekent dat verder breed mensen daarop aanspraak kunnen maken. Dat is vanuit het Initiatievenfonds en daar is ruimte. De heer Van der Marel (VVD) was daar bang voor. Dat het Initiatievenfonds door de budgetten heen gaat lopen. Hij begrijpt uit de Voorjaarsnota dat die 20.000 euro ambtelijk wordt ingestoken en niet ten behoeve van een concreet project in Hoograven. Hij begrijpt niet hoe dit geld toereikend is.