Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 22-6-2022

810

Pagina 17 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

820

830

840

850

860

adviseert het college daarbij na te denken over welke doelgroepen moeilijk worden bereikt en daarop in te spelen. Het gaat om representatieve acceptatie die het stadsbestuur behoort na te streven. Haar fractie wil ervoor waken dat bepaalde groepen over of onder gerepresenteerd zijn. Het dialoog met de stad zit ook in de uitstraling van de gemeente zelf. Student & Starter is blij te zien dat de gemeente het goede voorbeeld geeft voor wat betreft een inclusieve, fysieke en sociale omgeving. Haar fractie is van mening dat de gemeente die inclusie uitstraalt, een stuk toegankelijker is voor alle Utrechters. Het dialoog met de stad wordt ook versimpeld met de toegankelijkheid van dienstverlening; ook daar worden belangrijke stappen gemaakt die haar fractie toejuicht. Zij vraagt of de wethouder daarbij mogelijkheden ziet om bijvoorbeeld naast toegankelijk taalgebruik in te zetten op versimpeling van vooral op digitale voorzieningen zo, dat die ook niet nodeloos complex zijn. Ook hier wil zij de wethouder meegeven creatief te zijn. Zij noemt in dit verband infoGraphics. Student & Starter vindt sekswerk heel belangrijk in Utrecht. Haar fractie wacht met smart op de uitkomst van het onderzoek van de commissie Sorgdrager. Haar fractie zal zich blijven inzetten voor sekswerk in Utrecht en voor alle onderwerpen die zij zojuist heeft aangestipt. Hiermee rondt zij haar inbreng af.

De heer Sungur (DENK) merkt op dat 80% van deze gemeenteraad heeft ingestemd met het mogelijk maken van religieuze symbolen bij gezagsdragers. De burgemeester omarmde destijds dat besluit. Inmiddels is het stadsbestuur acht maanden verder en verneemt de raad hierover heel weinig behalve dan dat de Tweede Kamer het niet zou willen en mogelijk ook de minister. Zijn fractie is benieuwd naar de stand van zaken. Inmiddels heeft ook het College voor de Rechten van de Mens aangegeven dat een dergelijk verbod stigmatiserend is, niet werkt en discriminerend van aard is. Hij verneemt graag van de burgemeester aan welke kant de gemeente gaat staan: aan de kant van diversiteit en inclusie of aan de kant van uitsluiting. Hij krijgt hierop graag de reactie van de burgemeester. De heer Simşek (DENK) brengt in dat de nieuwe coalitie in het akkoord aangeeft dat het Zandpad de locatie voor sekswerk blijft tenzij de uitkomsten van de commissie Sorgdrager iets anders uitwijzen. Hij schetst het verloop van de discussie in Utrecht en stelt vast dat dat verloop niet genoeg was om definitief af te zien van het Zandpad als locatie voor sekswerk. Zijn fractie roept het college op geen prostitutiezone te vestigen op het Zandpad. Daarnaast bepleit zijn fractie in de APV op te nemen dat sekswerklocaties nooit gevestigd mogen worden in woonwijken.

Tot slot pleit zijn fractie voor het instellen van het afstandscriterium van 250 meter als het gaat om de nabijheid van scholen tot sekswerklocaties. Hij krijgt hierop graag de reactie van de burgemeester. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) heeft de indruk dat de heer Simşek in het akkoord net iets anders leest dan wat er volgens haar staat; in het akkoord staat dat wordt heroverwogen bij het advies van de commissie Sorgdrager of en hoe er wordt omgegaan met het Zandpad. Dat is iets anders dan “we gaan door met het Zandpad tenzij…” Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) had altijd begrepen dat DENK wel voorstander was van sekswerk in de stad, alleen niet in Overvecht. Nu hoort zij dat het wat zijn

Pagina 18 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

870

880

890

900

fractie betreft het nergens mag als het gaat om een woonlocatie. Daarmee maakt DENK sekswerk onmogelijk in de stad. Zij vraagt de reactie van de heer Simşek. De heer Simşek (DENK) houdt sekswerk voor mogelijk op een industrieterrein in de stad. Niet elk gebied is een woonwijk. Hij bevestigt dat zijn fractie geen voorstander is van sekswerklocaties in woonwijken. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Hij sluit zich aan bij het punt van het CDA over drugsgebruik en het niet willen normaliseren daarvan. De nieuwe coalitie geeft aan zich verantwoordelijk te voelen voor diversiteit en inclusie. Toch is het aantal maatregelen om dit te bewerkstelligen in het coalitieakkoord te beperkt wat zijn fractie betreft. Medewerkers met een migratieachtergrond zijn een zeldzaam verschijnsel in hoge functies binnen de gemeente; de schattingen lopen uiteen van 1 – 3%. De gemeente stelde een duidelijk streefcijfer op voor functies in de ambtelijke top vanaf schaal 12, namelijk 20%. Het tijdelijk voorkeursbeleid voor functies vanaf schaal 12 zou een middel kunnen zijn om het gestelde streefcijfer te halen. Amsterdam voert al een dergelijk voorkeursbeleid.

Zijn fractie roept het college op om sollicitanten bij gelijke geschiktheid tijdelijk het principe van voorkeursbeleid toe te passen wanneer het gaat om functies vanaf schaal 12, met als doel de huidige structuur te doorbreken om meer culturele diversiteit in het personeelsbestand van de gemeente Utrecht te bewerkstelligen en de streefcijfers te gaan behalen. Hij krijgt graag de reactie van de wethouder. Hij leest in het coalitieakkoord dat nu ingezet gaat worden op mystery guests op de arbeidsmarkt om discriminatie te bestrijden. Zijn fractie heeft daarvoor jarenlang gepleit. Hij vindt het fijn dat GroenLinks inmiddels tot het inzicht is gekomen. Hij verneemt graag van de wethouder of zij kan toezeggen dat dit daadwerkelijk gaat gebeuren, gelet op de structurele bezwaren die de wethouder heeft gegeven in de afgelopen jaren. Hij vraagt wat met die bezwaren is gebeurd. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) heeft in haar bijdrage gevraagd om een plan van aanpak. Zij vindt dat meer nodig is om de discriminatie op de arbeidsmarkt aan te pakken. Zij vraagt hoe DENK dit ziet. De heer Simşek (DENK) bevestigt dat meer nodig is. Hij vindt mystery guests essentieel onderdeel van het onderzoek en aantonen van arbeidsmarktdiscriminatie; dit middel is effectief gebleken op de stagemarkt en op de woningmarkt.

Zijn fractie is blij dat er meer middelen worden vrijgemaakt voor diversiteit en inclusie en de aanpak van racisme en discriminatie. Dat neemt niet weg dat zijn fractie zich zorgen maakt over de toereikendheid van deze dekking; 1 miljoen euro lijkt hem aan de magere kant. Hij vergelijkt dit bedrag met het bedrag in Rotterdam. Hij vindt dat Utrecht niet achter kan lopen op Rotterdam; daarom bepleit hij bij het college daarvoor meer geld vrij te maken. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Mevrouw Chririno (ChristenUnie) vindt veiligheid en vertrouwen belangrijke voorwaarden voor de relatie tussen Utrechters en de gemeente maar ook voor Utrechters onderling. De aanpak van ondermijning tot die van intimidatie blijft ook in deze periode een grote opgave in Utrecht. De ChristenUnie blijft zien dat hier fel wordt opgetreden met tegelijkertijd de nadruk op dit probleem als sociaal maatschappelijk vraagstuk: investeren in het perspectief van jongeren, nauwe samenwerking met ogen en oren in de buurt, noodzakelijke gebiedsgerichte aanpak en het tegengaan van polarisatie en radicalisering.

Pagina 19 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

910

920

930

940

950

Er staat voor elke partij een aantal zaken in het akkoord die haar fractie lastig vindt. Sekswerk en prostitutie blijft voor haar fractie een ingewikkeld onderwerp waarover in dit akkoord duidelijke afspraken zijn gemaakt. Het is bekend dat achter prostitutie soms een wereld schuilgaat van criminaliteit en uitbuiting. Vandaar de voorwaarden schoon, veilig, transparant en dat het niet mag leiden tot meer illegaliteit en mensenhandel. Daarnaast heeft haar fractie altijd gezegd dat sekswerk kleinschalig georganiseerd moet worden wanneer het er dan eenmaal is. Het gaat haar dan om sekswerkers die zichzelf organiseren zonder enige vorm van dwang. Haar fractie wacht in navolging van het akkoord het advies van de commissie Sorgdrager af. Een dergelijk onderwerp is drugs. Haar fractie heeft het liefst een drugsvrije samenleving. Zij beseft ook dat veel partijen in de raad en ook inwoners in de stad daarover anders denken. De heer Wiegant (SP) merkt op dat drugs chemische stoffen zijn die het zenuwstelsel beïnvloeden. Wat valt volgens de ChristenUnie onder drugs en wat niet. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) zet uiteen dat die scheiding duidelijk te maken is tussen wat wel medisch wordt voorgeschreven en wat niet. De heer Wiegant (SP) merkt op dat alcohol vrij weinig medisch wordt voorgeschreven. Hij vraagt wat dat dan moet zijn volgens de ChristenUnie.

Mevrouw Chirino (ChristenUnie) zet uiteen dat over alcohol haar partij ook meningen heeft. Zij verwijst naar het coalitieakkoord en hoe het gebruik ervan problematisch kan zijn. Zij is blij dat over die onderwerpen afspraken zijn gemaakt. Mevrouw Van den Brink (Student & Starter) vraagt mevrouw Chirino of de gemeente vooral moet inzetten op de productie van drugs als het gaat om de regulering ervan en dat iets minder te focussen is op drugsgebruik. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) heeft de indruk dat haar fractie nogal verschilt van de opvattingen van Student & Starter op dit onderwerp: de productie, het handelen er in, het gebruik ervan. Zij heeft al gezegd voor een drugsvrije samenleving te zijn. Dan zou het niet geproduceerd moeten worden. Zij is blij dat de verschillende partijen tot compromissen zijn gekomen. Zij vervolgt in haar termijn met in te gaan op de gemaakte afspraken op dit thema. Haar fractie sluit de ogen niet voor de problematische kant van drugs, zoals verslaving, criminaliteit en onveiligheid. Zij onderstreept het belang van preventie, niet alleen wanneer het gaat om drugs, maar ook breder. Zij noemt ook het voorkomen van consequenties van gokken, gebruik van alcohol en roken.

Met betrekking tot publieksdienstverlening zet mevrouw Chirino uiteen dat voor een overheid die zichtbaar dichtbij is indien nodig, het contact wijkgericht is met versterking van de aanpak en de positie van de wijkorganisatie. Zij juicht dat toe. Zo ook juicht zij de aandacht toe voor participatie en inclusie zodat Utrecht een stad is van iedereen. Wat haar betreft roept de gemeente discriminatie een halt toe en is en blijft zij scherp op etnisch profileren. Zij leest dat men terughoudend is met de inzet van gezichtsherkenning en andere kunstmatige intelligentie. Haar fractie sluit zich aan bij de vragen hierover van de Partij voor de Dieren. De vraag is hoe de wethouder leest dat het stadsbestuur terughoudend is; zij vraagt of er gevallen zijn waarin het wel mogelijk moet zijn. Om welke kunstmatige intelligentie gaat het dan? Zij stipt het gebruik van camera’s aan. Haar fractie beziet dat net iets anders; zij vindt het goed dat er meer camera’s bijkomen. Zij vindt het terecht dat de gemeente daarin een actieve rol speelt om de privacy te beschermen. De vraag is hoe de gemeente het gebruik zal handhaven van private camera's gericht op de openbare ruimte. Pagina 20 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

960

970

980

990

1000

Mevrouw Meerding (VVD) gaat in op de gezichtsherkenning. Zij vond de formulering van het college mooi: er terughoudend mee omgaan. Deze discussie is eerder nog niet in de breedte gevoerd in deze raad en zijn er ook nog geen onderliggende stukken bekend over de voor- en nadelen en de verschillende mogelijkheden. Zij vraagt zich af waarom er nu een punt gemaakt wordt van het begrip terughoudendheid; dat woord dekt wat haar betreft de lading. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) stelt zich voor dat de fracties van de VVD en ChristenUnie net iets anders aankijken tegen het gebruik van gezichtsherkenning en andere kunstmatige intelligentie. Zij merkt op dat het breed geformuleerd is; het is de vraag aan de wethouder wat het precies inhoudt. Zij merkt op dat in de raad hierover heel verschillend gedacht wordt. Het lijkt haar goed om daarover verder door te praten en zich er bewust van te zijn dat dit voor sommige mensen positief is en een gevoel van veiligheid geeft en voor anderen absoluut niet. Zij vervolgt in haar termijn met op te merken dat in contact met de Utrechter haar fractie het goed vindt om te zien dat er meer ruimte komt voor het persoonlijke gesprek. Zij vraagt of de wethouder een duiding kan geven om wat voor soort beslissingen het hier gaat en wanneer mensen standaard telefonisch worden benaderd bij ingewikkelde besluiten.

Haar fractie denkt dat het goed is dat er een lokale ombudsman komt. Haar fractie hoopt er op dat dit het vertrouwen in de overheid zal vergroten en dat burgers worden gehoord en dat ze dat ook zo zullen ervaren. Haar fractie is erg benieuwd hoe dit eruit zal komen te zien: hoeveel fte? Hoe de persoon te bereiken is. Zij vraagt de wethouder om een toelichting, nu of later. Zij ontvangt graag de toezegging dat de raad daarover wordt geïnformeerd. Zij merkt op dat dit akkoord zich vooral richt op de groepen die de overheid het meest nodig hebben. Zo lees zij dat waar de uitvoering stopt de kwetsbare groepen in de knel komen. De inzet is meer vast werk, het meegroeien van de uitvoeringsorganisatie in het stadskantoor en op straat. Zij leest: “in de haarvaten van de onderwijsorganisatie zit open hiring en meer”; zij vraagt waar de wethouder staat. Wat kan de raad nog meer verwachten als het gaat om het aantrekken van goed en voldoende personeel? Zij vindt het fijn dat er aandacht is voor het behoud van personeel en voor de gemeente als goede werkgever. In het kader van het goede voorbeeld geven wordt er meer genoemd. Op het gebied van inkoopbeleid leest zij “bijvoorbeeld circulair”. In welke grootte moet dat worden geïnterpreteerd; zal dat per definitie zijn, zal dat soms circulair zijn? Zij krijgt daarop graag het antwoord van het college.

Over burgerzaken lees zij in de Voorjaarsnota dat er geld wordt uitgetrokken voor een hogere vergoeding voor voorzitters van stembureaus. Haar fractie begrijpt dat dat kan helpen om vrijwilligers te werven. Maar volgens haar fractie kan het ook helpen om actieve parttimevrijwilligers te werven. Of door al eerder te beginnen met het werven. Haar fractie is benieuwd of wat dat betreft het om een noodzakelijke keuze is of dat de vergoeding dezelfde kan blijven om kosten te besparen. Zij vindt het goed dat in het coalitieakkoord aandacht is voor een toegankelijke en empatische overheid. De ChristenUnie staat daar volledig achter. Ook in het kader van ouderen en wonen komt dit in het akkoord naar voren. Wat haar fractie betreft wordt er een verhuisadviseur voor ouderen aangesteld om ouderen te adviseren over woonvormen en om een goede doorstroom te bevorderen. Zij vraagt hoe de wethouder daartegen aankijkt.

Pagina 21 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1010

1020

1030

1040

1050

In het kader van de toegankelijkheid worden paspoorten indien gewenst thuisbezorgd. Haar fractie ziet graag dat de paspoorten niet alleen tegen de verzendprijs maar juist kosteloos kunnen worden bezorgd bij mensen die niet in het stadskantoor kunnen komen. Zij krijgt graag de reactie van de wethouder of hier ruimte is voor maatwerk. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat mevrouw Chirino kort inging op de ambtelijke capaciteit. Zij vraagt of zij het ermee eens is dat de programmabegroting de belangrijke focus is om terug te komen op hoe die capaciteit ten goede kan komen voor het behalen van de ambities in het akkoord. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) heeft de indruk dat partijen het hierover eens zijn; dat het stadsbestuur zich vooral moet richten op het behalen van de doelen. Haar fractie heeft die ambities; zij roept ertoe op ervoor te zorgen dat ze tot uitvoering komen. Mevrouw Nolten (Bij1) verwacht veel thema's in deze commissie die voor haar fractie belangrijk zijn. Rondom die thema's wordt in het coalitieakkoord verschillende keren een norm gesteld: sekswerk is werk, in Utrecht verzet men zich tegen etnisch profileren, discriminatie is onacceptabel, hard wordt opgetreden tegen institutioneel racisme en men is scherp op privacy en mensenrechten. Bij1 vindt het goed dat er een norm gesteld wordt.

De vraag is wat die stellingname betekent wanneer niet concreet gemaakt wordt hoe dit wordt ingevuld. De veiligheid voor de ene Utrechter hoeft niet te veiligheid te zijn van de ander. De vraag is wiens veiligheid gewaarborgd wordt. Bij onveilige situaties voor Utrechters die gediscrimineerd worden, wordt sterk gestuurd op het melden van een klacht. Zij hoort terug uit de stad dat zeker niet iedereen zich veilig voelt om de klacht te melden en er niet genoeg vertrouwen is dat een melding leidt tot een daadwerkelijke verbetering van de situatie. Het toevoegen van diversiteit wordt vaak in één adem genoemd als mogelijke oplossing voor het inclusiever maken van de stad. Dat zijn wat haar fractie betreft cosmetische ingrepen wanneer de systemische oorzaak van uitsluiting en ongelijkheid zich onder het oppervlakte blijft verschuilen. Diepgravend vervolgonderzoek naar institutioneel racisme binnen de gemeente vindt haar fractie cruciaal. Zij is het eens met EenUtrecht en DENK daarvoor nu middelen vrij te moeten maken. Bij1 strijdt voor privacy en de vrijheid om te bewegen door de publieke ruimte zonder dat elke beweging geregistreerd en opgeslagen wordt. Ondanks dat haar fractie het goed vindt dat het aantal vaste camera's in de stad gelimiteerd blijft, maakt haar fractie zich grote zorgen over de inzet van flexibele camera's.

Sommige vaste camera's zouden zelfs worden ingeruild voor flexibele. Die zouden ingezet worden wanneer noodzakelijk. Zij vraagt de burgemeester wat een noodzakelijke situatie is en op basis waarvan de inschatting vooraf gemaakt wordt en hoe de plaatsingen worden verantwoord en of de raad daarin een rol speelt. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat in het verleden veel meer draagvlak was voor de flexibele camera’s omdat die tijdelijk geplaatst worden en weggaan zodra de situatie rustiger is. Zij vraagt of mevrouw Nolten dat voordeel ook ziet. Mevrouw Nolten (Bij1) ziet dat voordeel als afhankelijk van de voorwaarden aan de plaatsing van de camera's en hoe de inschatting wordt gemaakt; wat is een risicovolle noodzakelijke situatie? Zij krijgt daarover graag opheldering. Zij heeft in het verleden gezien dat deze camera's op heel veel plekken verschenen en zij maakte zich daarover zorgen.

Pagina 22 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1060

1070

1080

1090

1100

Mevrouw Assen (PvdA) deelt de analyse niet dat de camera's op veel plekken verschenen; zo gemakkelijk waren ze niet te plaatsen. Zij vraagt of mevrouw Nolten de indruk heeft dat ze in het verleden te gemakkelijk zijn geplaatst. Mevrouw Nolten (Bij1) stelt om die reden deze vraag aan de burgemeester voor een analyse. Mevrouw Assen (PvdA) is ook benieuwd naar de antwoorden van de burgemeester. Zij was benieuwd naar de indruk van mevrouw Nolten; haar fractie heeft ervaren dat het complex was om ergens een camera te plaatsen, ook de flexibele en of háár indruk anders was. Mevrouw Nolten (Bij1) bevestigt dat haar indruk anders was. Zij ontvangt dergelijke signalen ook uit de stad. De heer Koning (D66) vraagt of mevrouw Nolten het met hem eens is dat wanneer flexibele camera's geplaatst worden, het belangrijk is dat de buurt en de omgeving heel goed geïnformeerd worden zo dat mensen daarvan op de hoogte zijn. Mevrouw Nolten (Bij1) is het daarmee eens Mevrouw Meerding (VVD) hoorde mevrouw Nolten zeggen dat er steeds meer camera's bijkomen en dat dat haar gevoel is; zij benadrukt dat het totale aantal camera's al 15 jaar hetzelfde is. Zij weerspreekt haar analyse. Zij is het ermee eens dat hiermee zorgvuldig omgegaan moet worden. Daarvoor is een beleidkader. In die zin stelt zij mevrouw Nolten gerust. Mevrouw Nolten (Bij1) hoort wat mevrouw Meerding zegt.

Zij zegt ook dat de flexibele camera's mensen in de stad het gevoel kunnen geven dat er camera’s bijkomen. Dat benadrukt zij hier. Haar fractie ziet daarnaast ook in het coalitieakkoord dat Utrecht een rol wil vervullen in het landelijk coffeeshop-experiment. Gesteld wordt dat het overleg met de shopeigenaren wordt voortgezet. Zover haar fractie weet liep dat gesprek vanuit het oogpunt van de shops behoorlijk stroef en waren de gestelde eisen om mee te kunnen doen voor hem onhaalbaar. Zij vraagt of in de tussentijd daarin iets is veranderd, zo nee, of het dan niet enigszins voortvarend is om de deelname aan het experiment op te nemen in het akkoord. Zij verneemt daarop graag de reactie van de burgemeester. Zij ziet in het coalitieakkoord dat dat de LHBTQIA-agenda is ondergebracht in de overkoepelende brede inclusie-agenda. Vaak wordt dat aangeduid als een gemeenschap; maar in werkelijkheid is er sprake van onderdrukking en uitsluiting binnen de verschillende gemeenschappen. Zij vraagt of de wethouder met haar fractie deelt dat deze verschillende gemeenschappen niet evenredig geëmancipeerd zijn. Zij vraagt hoe de wethouder ervoor zorgt dat geld nog steeds terechtkomt bij degenen die het meest kwetsbaar zijn binnen de Gemeenschap. De heer Dijkstra (EenUtrecht) gaat kort in op de camera's.

Hij is het eens met de VVD en het CDA en mogelijk ook met DENK dat dit plaatsvindt op basis van noodzakelijkheid. Hij vraagt of de burgemeester ongelukkig is met wat in het coalitieakkoord staat; in de evaluatie staat die camera's vooral te plaatsen op basis van noodzakelijkheid. Vervolgens leest hij in het coalitieakkoord een aantal. Hij vindt dat een en ander zich niet tot elkaar verhoudt. Hij is heel erg benieuwd naar de reactie van de burgemeester hierop. Er staat geen enkele visie op participatie en de onvrede over participatie wordt zijns inziens gebagatelliseerd. Hij vraagt of het college onderkent dat het stadsbestuur hier wezenlijk een stap vooruit moet maken en volgend jaar minimaal 2 miljoen euro moet vrijmaken hiervoor, oplopend naar 5 miljoen euro in 2025, bijvoorbeeld voor initiatiePagina 23 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1110

1120

1130

1140

1150

ven zo dat (1) Utrechters eigen voorstellen kunnen doen bij projecten van gemeente en derden (2) Utrechters de dienstverlening van de gemeente en organisaties beoordelen in opdracht van de gemeente en (3) het organiseren van meer zeggenschap, door buurtraden meer zeggenschap te geven over het Initiatievenfonds daar waar buurten of subwijken dat ook willen. Dit als voorbeeld waaraan het geld te besteden is. Hij vraagt of het college het met zijn fractie eens is dat hier substantieel extra budget bij moet. Zijn fractie zal met voorstellen komen. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of de heer Dijkstra in deze raad tot nu toe proeft als zou de raad bagatelliseren dat het niet goed gaat met participatie. De heer Dijkstra (EenUtrecht) complimenteert zijn collega's in de raad; hij ziet dat nagenoeg iedereen zich inzet voor burgers die zich kwaad maken. Als het gaat om de analyse lopen de meningen in de raad uiteen. Hij mist vaak de urgentie en hij mist ook dat de onvrede in de samenleving leeft en dat dat inderdaad de reden is waarom actieve burgers afhaken. Mevrouw Assen (PvdA) denkt dergelijke burgers ook te kennen. Zij begrijpt niet goed waarom dit dan met 5 miljoen opgelost zou moeten worden wanneer zij ziet dat dit nadrukkelijk zit in gebrek aan persoonlijk contact, in het aantal paarse krokodillen bij het hebben van contact met de gemeente.

Zij ziet niet goed waarom dit 5 miljoen euro moet kosten. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat mevrouw Assen hierin volstrekt gelijk heeft. Er zijn ook veel voorbeelden te geven die mogelijk zelfs geld opleveren, maar zeker niets kosten. Hij benadrukt dat niet alles gratis is. Wanneer de gemeente taken overdraagt, kost het soms ook extra geld. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of EenUtrecht met haar deelt dat de mate waarin aan iets prioriteit wordt gegeven, niet één op één afhangt van het geld dat er heen gaat. De heer Dijkstra (EenUtrecht) houdt eraan vast dat een beetje extra geld cruciaal is voor de verwezenlijking. Hij is ongelofelijk blij met het klimaatberaad. Hij vraagt of daarvoor geld gereserveerd is. (Op dit punt sluit de computer van de heer Dijkstra zich en komen spreker en de voorzitter overeen de SP tussentijds het woord te geven met instemming van de commissie). De heer Wiegant (SP) merkt op dat alle onderwerpen langsgekomen zijn. Hij vindt over het algemeen een goede richting spreken uit de stukken. Wat hem betreft staat preventie boven repressie. Dat is duidelijk opgenomen in de stukken. Hij vindt dat DENK een interessante opmerking maakte over het Zandpad; hij kreeg uit de tekst precies het omgekeerde idee: nu staat de deur open dat het Zandpad niet doorgaat. Dat is best een verandering met hoe het hieraan vooraf ging. Hij was daar blij mee.

Hij is ook blij met de inzet op de spreiding van kleinere locaties in plaats van een hele grote. Hij complimenteert het college daarmee. De heer Simşek (DENK) vraagt of de SP het eens is met hem dat de deur niet op een kier zou moeten staan om het Zandpad alsnog te gebruiken. De heer Wiegant (SP) is het erover eens dat die locatie niet meer haalbaar lijkt en niet wenselijk. Wat hem betreft is het glas half vol. De heer Simşek (DENK) houdt vast aan zijn indruk dat het college een prostitutiezone wil vestigen op het Zandpad en daarvoor alle middelen gebruikt om dit door te drukken. De heer Wiegant (SP) houdt vast aan zijn half volle glas. Pagina 24 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

Mevrouw Chirino (ChristenUnie) is het zowel oneens met DENK als met de SP. Wat haar betreft is gedegen en genuanceerd gekeken in het coalitieakkoord. Zij weerspreekt de versie van de SP over de draai de andere kant op. Hiermee rondt de heer Wiegant (SP) zijn inbreng af.

1160

1170

1180

1190

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. In het verlengde van het klimaatberaad is op 10 maart jl. in deze raad een motie aangenomen voor burgerberaden. Hij vraagt of er geld gereserveerd is voor meerdere burgerberaden in de komende vier jaar. Hij ziet dat niet. Hij hoopt het wel. Er is geen reservering opgenomen voor een referendum. Vorig jaar is daartoe een poging gedaan. Hij legt de vraag voor of het verstandig is daarvoor geld te reserveren. Hij gaat ervan uit dat het zo goed als zeker is dat in de komende periode een nader onderzoek zal plaatsvinden naar discriminatie en racisme, ook bij de gemeente zelf. Hij vraagt of daarvoor extra budget nodig is om dat te reserveren. Zijn fractie onderstreept het belang ervan dat de gemeente maximaal transparant is. Dat zal het aantal bezwaren en aanklachten en WOO aanvragen verminderen. Hij vraagt of het college met zijn fractie eens is dat die relatie er een op een ligt zo dat het college daaraan iets kan gaan doen. Hij is het eens met de inbreng van het CDA over de dienstverlening. Hij uit zijn zorgen over de groei van het personeel en in het bijzonder van de externe inhuur. Hij vraagt of op die groei een kritische zelfreflectie op kan komen van het college. Hij vernam gisteren dat een aantal gemeentelijke taken door buurtorganisaties kan worden gedaan. Meer ambtenaren is niet altijd meer productie.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) verwacht een reflectie van het college. Zij reageert op de inbreng van de heer Dijkstra met op te merken dat de stad heel veel ambities heeft. Het stadsbestuur wil die allemaal waarmaken. Zij vindt het heel belangrijk dat er mensen zijn die stappen kunnen zetten om de klimaatcrisis tegen te gaan, om de wooncrisis tegen te gaan, maar ook ambtenaren die contact hebben met de inwoners in het kader van de participatie. Zij merkt op dat het tijd kost. Daarvoor zijn mensen nodig. Zij vraagt of de heer Dijkstra met haar deelt dat het dan ook goed is om voor een organisatie te zorgen die dat aankan. Nu piept en kraakt het daar. Zij is er trots op die stap te maken: een gedegen beleid naar de organisatie. De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft in zijn praktijkervaring meegemaakt dat gekozen werd voor een kleiner team om meer productie te kunnen leveren. De heer Dijkstra (CDA) vraagt of EenUtrecht het met hem eens is dat het niet alleen gaat om meer ambtenaren; het gaat in zijn beleving juist om meer inhuur. Hoe kijkt EenUtrecht daar naar? De heer Dijkstra (EenUtrecht) voelt het zelfde als het CDA. Hij prijst de gemeente met de komst van de gemeenbtelijke ombudsmens. Hij dankt het college daarvoor. De voorzitter schorst de vergadering voor 5 minuten en heropent de vergadering en ze gaat kort in op de orde van de vergadering.

1200

De beantwoording Burgemeester Dijksma gaat allereerst in op de inbreng van diverse fracties over de reservering van de middelen voor veiligheid in het coalitieakkoord. Zeker kijkend naar de verschillende bedragen is zij blij met het gegeven dat 3 miljoen euro is gereserPagina 25 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1210

1220

1230

1240

veerd voor dit belangrijke thema. In het akkoord zijn de middelen gelabeld aan ondermijning en aan de uitvoering van de nota. Dit is een voorwaarde voor het Rijk om het geld te kunnen cofinancieren. Voor Overvecht is 3 miljoen euro beschikbaar gesteld. Binnenkort zal de burgemeester de raad laten weten bezig te zijn met een nadere aanvraag. Dan is het des te belangrijker dat het gemeentebestuur zelf een basis legt voor de uitvoering. De burgemeester bevestigt dat er druk ligt op de organisatie; in het bijzonder betreft dat handhaving. In het kader van openbare orde en veiligheid heeft de gemeente te maken met een toenemend aantal demonstraties. Ook de radicalisering brengt veel meer werk met zich mee. Ook nieuwe thema's worden opgepakt, zoals straatintimidatie. De burgemeester bevestigt dat de organisatie onder druk staat. De onderhandelende partijen hebben besloten niet alleen geld vrij te maken voor beleid maar ook voor uitvoering. Zij adviseert de raad te wachten totdat het akkoord vertaald wordt in de begroting. Dan is na te gaan hoe het stadsbestuur het zo organiseert dat ook de basis van de organisatie geen gaten laat zien. De burgemeester zal niet kunnen beantwoorden aan de vraag naar extra boa's. Dat gesprek zal in de komende maanden vervolgd moeten worden: wat kan er nog en waartoe is het college bereid.

Met betrekking tot het cameratoezicht zet de burgemeester uiteen dat zij beter tien flexibele camera's erbij heeft, dan bij wijze van spreken honderd in de lucht. Zij nam er kennis van dat DENK graag naar Rotterdam kijkt. Haar collega Aboutaleb krijgt 100 extra camera's. De burgemeester vindt de zorgvuldige inzet van de camera's een belangrijk aandachtspunt op een wijze die past bij de stad en bij de problematiek. Wat haar betreft moet dit een sluitstuk zijn zodra de gemeente geen andere mogelijkheden meer heeft. Richting mevrouw Nolten bevestigt de burgemeester dat dit gebeurt in een beleidskader. De raad ontvangt eind van het jaar een nieuw kader op basis van de beleidsevaluatie. Daarover zal de raad een besluit nemen. Zij verantwoordt zich jaarlijks voor het totale cameragebruik. Het beleid en de inzet van de flexibele camera's wijzigt elke drie maanden. Daarover ontvangt de raad een inhoudelijke redenering. Geuzenwijk als een voorbeeld waar de wijk om camera’s vroeg. Te zien was dat de camera op die desbetreffende plek goed functioneerde. De bewoners waren boos op de gemeente toen de camera werd weggehaald; de discussie is niet zwart-wit. De burgemeester noemt de privacy-functionaris als het gaat om de bescherming van de privacy. Utrecht staat er niet slecht voor op dat onderwerp. Het college hecht daaraan.

Dit is niet voor niets een belangrijk thema in het coalitieakkoord. De heer Koning vroeg aandacht voor het beleid jegens private camera's. Mevrouw Nolten (Bij1) dankt de burgemeester voor de verheldering. Zij begrijpt dat nu vanuit de bewoners wordt beredeneerd; zij vraagt of de burgemeester met haar deelt dat het voor mensen die zich door de stad verplaatsen wel degelijk een andere ervaring is, ook al is hier een terugkoppeling in de raad. Burgemeester Dijksma houdt dat voor mogelijk. En zij verwacht dat die ervaring ook wisselend zal zijn. Zij bevestigt dat er mensen zijn die dit vervelend vinden. Velen trekken zich er minder van aan. Dat is uiteindelijk ook subjectief. De heer Koning verzocht haar in gesprek te gaan met enkele bij name genoemde organisaties over het thema van private camera's en het zicht op de openbare ruimte. Het lijkt de burgemeester altijd goed om na te gaan of daarover een gesprek te voeren is. Zij weet nu niet tot hoe ver haar invloed reikt. Zij kondigt aan in Q4 het

Pagina 26 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1250

1260

1270

1280

1290

camerabeleid te zullen presenteren. Het lijkt haar goed om dit onderwerp daarin mee te nemen. Zij zal verslag doen van de voortgang hierop. Met betrekking tot de polarisatie en radicalisering gaat zij in op de inbreng van mevrouw Kleinrensink. De burgemeester bevestigt de intensivering die daarop te verwachten is. Het gaat dan vooral om de inhoud. Aanvankelijk koppelde het college dit thema aan fundamentalisme vanuit verschillende geloofsovertuigingen. Tegelijkertijd is te zien dat nu aandacht nodig is voor mensen die rabiate opvattingen hebben over autoriteiten, voor mensen met anti-overheidssentimenten. In Utrecht zijn we Samen ontwikkelt het gemeentebestuur verder door. De raad kan op enig moment nieuwe voorstellen verwachten. De koerswijziging is als het ware al ingezet. Ook daar kijkt het college breder. Gevraagd is naar een brief over het vuurwerkverbod. Belangrijk is de stand van zaken te kennen. Zij wil heel graag technische voorstellen maken om zaken voor elkaar te krijgen. Wanneer zij op voorhand kan zien dat die voorstellen op weerstand zullen stuiten in de raad, weegt zij de menskracht die nodig is om in te zetten op de voorstellen. De burgemeester zal de raad een brief sturen met daarin voorstellen, ook als het gaat om de te bewandelen route. Die brief zal voor de zomer de raad bereiken. Het is dan van belang voor de burgemeester dat de raad hom of kuit geeft.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt dit ingewikkeld. Eerder is gezegd dat er een voorstel kwam. Dat zou helpen wanneer dat vanuit het college kwam. Punt is dat de raad moet hom of kuit geven door over het voorstel te stemmen. Zij verzoekt de burgemeester na te gaan hoe ver daarin te gaan is en het voorstel te doen zoals eerder is aangekondigd. Burgemeester Dijksma bevestigt dat het voorstel op haar agenda staat. Zij stelt een marsroute in het vooruitzicht. Dan is het belangrijk dat er snel duidelijkheid komt over wat de raad wil. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) verwacht dat een bespreking van een dergelijk voorstel in het najaar is dit de plannen voordat de jaarwisseling plaatsvindt. Burgemeester Dijksma bevestigt dat dat voorstel naar de raad komt. Het lijkt haar dan goed dat voorstel snel te bespreken. De burgemeester gaat in op de vragen van de diverse fracties over straatintimidatie. Zij bevestigt dat hiervoor niet apart is gelabeld. Desalniettemin vindt zij het van dermate groot belang om dit wel op te pakken. Mevrouw Kleinrensink nodigde het college uit een actieplan in te brengen en vervolgstappen te zetten. De burgemeester antwoordt daarop bevestigend. Zij zal binnen de bestaande begroting middelen vrijmaken om hiermee aan de slag te gaan. Zij bevestigt dat het gaat om 150.000 euro. Deze inspanningsverplichting heeft zij zichzelf opgelegd.

Gesproken is over de normalisering van drugsgebruik. Enkele vragen zijn gesteld over drugs en seks. Wethouder Eerenberg is de portefeuillehouder. Zij verwijst naar de mogelijkheid om bij volksgezondheid hierover te spreken. Wanneer het gaat om het thema drugscriminaliteit in relatie tot drugsgebruik bevestigt de burgemeester zich zorgen te maken over die normalisering van drugsgebruik, en dan vooral als het gaat om harddrugs, de burgemeester noemt cocaïne in dit verband. Ook het gebruik van MDMA kan ontwrichtende effecten hebben. In dit licht is goede voorlichting van belang; belangrijk daarbij is te vertellen dat het niet altijd veilig is. Zij noemt het begrip knaldrang zoals gezegd door mevrouw Assen. Dat speelt extra een rol. De burgemeester is bereid om in gesprek te gaan met de studenten die dit aangekaart hebben. Zij stelt voor in overleg met de wethouder hier naar kijken. Zij vraagt daarvoor begrip. Pagina 27 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1300

1310

1320

1330

1340

De heer Simşek (DENK) vraagt waarom het college de ambitie heeft om mee te doen met het wietexperiment wanneer de burgemeester nu aangeeft dat het niet normaal is. Feitelijk wordt daar geëxperimenteerd met legalisering van verschillende soorten soft drugs. Het stadsbestuur stelt toch ook normen. Burgemeester Dijksma zou de beantwoording van die vraag willen overlaten aan wethouder Eerenberg. Hij is de portefeuillehouder op dit onderwerp. De heer Simşek (DENK) verneemt desgevraagd dat de burgemeester aanneemt dat de portefeuillehouder over zijn eigen portefeuille wil spreken. Zij vervolgt haar beantwoording. De heer Van Steeg (CDA) bedankt de burgemeester voor de antwoorden. Hij begrijpt haar woorden goed. Ook hij gaat ervan uit dat het college met één mond spreekt; hij doet de suggestie contact op te nemen met de studentenvereniging om er iets aan te doen. Burgemeester Dijksma zal dit met haar collega bespreken en nagaan wat het college kan doen. Partijen vinden elkaar hier waar de volksgezondheid een belangrijk uitgangspunt is. Zij benadrukt dat er verschil in effect is van de verschillende middelen. Het gaat ofwel om het gebruik die vormen kan aannemen waardoor het middel gevaarlijk wordt, of om het middel zelf met een inherent gevaar.

De burgemeester oppert die subtiliteit in de discussie niet uit het oog te verliezen en tegelijkertijd niet te doen alsof drugscriminaliteit alleen een issue is over criminelen; met de bestelling van het lijntje, werkt de besteller ergens aan mee. De burgemeester geeft de heer Van Steeg gelijk en bevestigt dat de situatie rond lachgas haar niet bevalt; er zit vertraging op de lijn op landelijk niveau. Zij verwacht een ingewikkelde discussie met de raad. Mogelijk moet het stadsbestuur een volgende stap zetten in sommige wijken waar het verbod niet is en de effecten van het gebruik van lachgas merkbaar zijn. Dat kan de burgemeester alleen doen met steun van de raad. Zij wil de noodzaak uitgebreid beargumenteren. Zij vermoedt dat niet lang daarna het gebruik ervan in de hele stad verboden is. De zorgen bij de professionals zijn enorm groot. De heer Van Steeg (CDA) vraagt of de burgemeester dan op korte termijn een voorstel zal doen aan de raad. Burgemeester Dijksma vermoedt nog voor de zomer. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt meer informatie over de vertraging waarmee de gemeente te maken heeft. Dit vraagt zij om te beoordelen wat de raad al of niet eerder moet besluiten. Burgemeester Dijksma antwoordt dat de vertraging in het juridische ligt. Dat moet via de Raad van State door het parlement. In de wetssystematiek betekent een vertraging meteen een half jaar verder.

De heer Koning ging in op het gemotoriseerd vervoer en de handhaving daarop. De burgemeester zet uiteen dat dit politiek ingewikkeld ligt. Justitie blijft dat moeilijk vinden. Het gemeentebestuur blijft samen met partners in de G4 daarop druk uitoefenen. Zij is het zeer eens met D66 dat dit de volgende stap moet zijn. Het pilot nu gaat hele positieve resultaten tegemoet; zij zou niet weten waarom niet. De recidive cijfers zijn er vooral op landelijk niveau. Via het zorg en toezicht verhaal en het eigen kanaal verwacht de burgemeester beter zicht te krijgen op wat de gemeente laat zien. Zij vindt het belangrijk in de persoonsgerichte aanpak goed te kijken naar wie terugvalt en wie voorgoed uit de criminaliteit gehaald wordt. De burgemeester zal zich inspannen dat thema beter in beeld te brengen.

Pagina 28 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1350

1360

1370

1380

1390

Zij heeft begrepen dat er discussie is over de inclusieve straatnamen. Zij merkt op dit juist enorm goed te vinden: dat mensen zich herkennen in de stad met hun voorouders of achtergrond. Ze noemt een actie in Den Haag als voorbeeld. Mevrouw El Saqaff (VVD) licht toe dat wat haar betreft de discussie niet is over het al of niet vervangen van straatnamen. Zij heeft inbreng geleverd op de gestelde prioriteiten. Zij geeft de voorkeur aan prioriteit aan de mensen die op straat geïntimideerd worden. Zij vindt straatnamen niet geheel onbelangrijk maar de aanpak van straatintimidatie belangrijker. Burgemeester Dijksma bevestigt dat zij de aanpak van straatintimidatie een belangrijk punt vindt en zij verwijst naar haar desbetreffende inbreng. Het gaat hier om nieuwe delen van de stad waar nieuwe namen gezocht moeten worden; dat ook daar naar gekeken wordt. Recentelijk zijn namen gebruikt van verzetsheldinnen uit de Tweede Wereldoorlog. Dit is geen extra werk. Mevrouw El Saqaff (VVD) benadrukt dat het haar gaat om de aandacht van het college. Burgemeester Dijksma zet uiteen dat er een commissie namens het college nadenkt over nieuw te benoemen straten. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de ombudsman. De burgemeester zal in de komende tijd moeten verkennen hoe dat zo goed mogelijk en efficiënt te kunnen doen.

Zij hoopt dat de gemeente dit zo kan inrichten dat burgers zich laagdrempelig kunnen melden met een eventuele klacht voor de lokale ombudsman. Van belang is de opvolging van de klachten goed in het vizier te houden. Mevrouw Assen (PvdA) neemt aan dat de lessen uit een eerdere ervaring met een lokale ombudsvrouw worden meegenomen. Mogelijk hoeft er niet veel opnieuw uitgevonden te worden. Burgemeester Dijksma zet uiteen dat het daarbij zowel om positieve als negatieve ervaringen gaat. De ombudsfunctie destijds is ook niet zomaar op enig moment verdwenen. Zij noemt in dit verband een enorme overhead en hoge kosten. Zij benadrukt dat het van belang is daar op een goede manier naar te kijken. De bedoeling is haar compleet helder. Daarmee gaat ze aan de slag. Zij zal een voorstel indienen. Inbreng is geleverd over de paarden, de honden en de politie. De burgemeester zet uiteen dat het gaat om landelijk ingezette middelen. Die middelen worden ingezet om te voorkomen dat erger nodig is. Dan eindigt het met traangas of vuurwapens. Dat wil de overheid absoluut niet. Een alternatief leidt al snel tot escalatie. Zij zal dit niet aan de orde stellen in de Driehoek. Zij vindt dat de politie de dieren op een verstandige en proportionele manier inzet. Zij licht toe dat de afweging is een verdere escalatie te voorkomen.

Als het gaat om dieren en milieu en natuur standaard op de agenda van de Driehoek heeft de Driehoek die op de agenda wanneer dat nodig is. Geen enkel onderwerp staat standaard op de agenda. Over de boa's is een lastig punt aangesneden. Zij heeft begrepen dat de minister voornemens is om op heel korte termijn een brief te schrijven aan de gemeente en aan de Kamer hoe het kabinet wenst om te gaan met die motie. De burgemeester vindt het belangrijk die brief af te wachten. De burgemeester meldt een gesprek te hebben gevoerd met het college voor de Rechten van de Mens. Zij zag ook de uitspraak van dat college. Gezamenlijk is vastgesteld dat het verder voeren van het maatschappelijk debat belangrijk is. Dat is nodig in de samenleving. Ze wil op enig moment terugkomen over de wijze waarop. Zij wil afspreken dat zodra de brief van minister er is en zij precies weet wat daarin staat, zij een voorstel aan de raad zal doen over de gevolgen daarvan voor de gemeente.

Pagina 29 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1400

1410

1420

1430

1440

De heer Simşek (DENK) ziet de noodzaak niet om de brief van minister af te wachten. Het gaat om een lokale aangelegenheid waarover de gemeente zelf gaat; de gemeente kan een besluit nemen. Ten tweede merkt hij op dat het college voor de Rechten van de Mens een hoger orgaan is dan de landelijke overheid. Wanneer dat college zegt dat het toegestaan moet zijn, en een overgrote meerderheid van de Utrechtse raad dit zegt, lijkt het hem vreemd de brief van de minister af te wachten waarvan het doel ervan bekend is: de wet zoveel mogelijk tegenhouden. Burgemeester Dijksma merkt op dat in deze redenering een aantal veronderstellingen zit. Die veronderstellingen zijn feitelijk onjuist. Zij weerspreekt dat het college voor de Rechten van de Mens een hoger orgaan is. Dat hogere orgaan is het parlement. Het parlement heeft gesproken en de minister moet daarmee omgaan. Wat in deze brief zal staan, is nog niet bekend. Zij wil niet op voorhand al conclusies trekken. De burgemeester heeft juridisch advies ingewonnen over de redenering van de fractie van DENK over dat het een lokale aangelegenheid is. Het advies van de concernjuristen is dat er wel degelijk een verantwoordelijkheid is voor de minister. Haar aankondiging was ook dat ze die verantwoordelijkheid wilde versterken. De burgemeester benadrukt dat het gaat om gevoelige materie.

De burgemeester wil op basis van die brief een afweging kunnen maken om met die afweging terug te komen bij de raad en dan gezamenlijk de vervolgstappen vaststellen. Zij ontraadt de raad dat nu te doen. De heer Simşek (DENK) merkt op dat het College voor de Rechten van de Mens een uitspraak doet op basis van mensenrechtenverdragen. Die verdragen staan boven de grondwet en de hiërarchie. In dat opzicht is een uitspraak van dat college leidend en zou het stadsbestuur dat ook als een leidraad moeten nemen. Hij vraagt of de burgemeester het daarmee eens is. Burgemeester Dijksma benadrukt en bevestigt de uitspraak van dat college een belangwekkende te vinden. Zij onderscheidt dat van een juridisch belangrijke uitspraak. Daarin zit het verschil. Het is maatschappelijk een belangrijke uitspraak. De heer Koning (D66) vraagt de burgemeester of zij het in de kern van de zaak eens is met de raad dat het ook een juridisch argument is dat het college als werkgever hierin een belangrijke rol heeft richting de handhavers. En hij vraagt of de burgemeester de boodschap wil overbrengen in Den Haag dat deze raad van mening is hier wel ook zelf over te gaan. Burgemeester Dijksma merkt op dat de minister dat weet. Dat speelt niet alleen in deze raad; dat speelt ook in andere grote gemeenten. Het nationale parlement heeft zich anders uitgesproken.

Zij adviseert de gemeenteraad het niet op scherp te zetten en dat de gemeente aan het kortste eind trekt als het gaat om de machtsverhoudingen. Zij vraagt de ruimte van de raad hierover een wijs gesprek te kunnen voeren, ook met de minister. Mevrouw Assen stelde een vraag over de Nobelstraat. De burgemeester antwoordt dat er geen voldragen evaluatie is. Er is ervaring opgedaan; die was super positief. De voormalige wethouder mevrouw Klein en de burgemeester waren in overleg gegaan met de bewoners van de Nobelstraat naar aanleiding van de brandmail aan de burgemeester over de stapeling van geluidsoverlast en andere vormen van overlast. Het college heeft al besloten hiermee aan de slag te gaan. Het instrument waarmee positieve ervaringen is opgedaan zal daarin een plek krijgen. Mevrouw Assen (PvdA) licht toe dat haar vraag breder bedoeld was: of die ervaring voor de rest van de stad is in te zetten nu die problematiek op meer plekken speelt. Pagina 30 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1450

1460

Burgemeester Dijksma antwoordt dat die ervaring niet gratis is. Daarvoor moeten middelen vrijgemaakt worden bij de begroting; burgemeester heeft die middelen niet. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of iets van een terugkoppeling te verwachten is met bijvoorbeeld ook wat het heeft gekost zodat de raad daarin een afweging kan maken. Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend. Het college zal dit instrument op een aantal plekken in de stad inzetten. Dat zal met incidenteel geld gaan. Zij vindt dat ook met grote spelers in de markt het gesprek aangegaan moet worden; bij hen speelt dezelfde problematiek. Zij wil dan weten wat zij kunnen doen. Mevrouw Assen (PvdA) ziet dit als iets dat ook aan Jeugd raakt en dat ook in het belang is van de jongeren die soms voor de overlast zorgen. Om een inschatting te maken voor de Voorjaarsnota vraagt zij of het haalbaar is om daarin op korte termijn iets van inzicht te geven. Burgemeester Dijksma vraagt of mevrouw Assen hier de kosten bedoelt van het inzetten van stewards. Mevrouw Assen (PvdA) antwoordt bevestigend en misschien iets van die positieve resultaten zodat de raad daarmee op de hoogte is. Burgemeester Dijksma antwoordt dat de resultaten op basis zijn van de gesprekken met de omgeving. Zij heeft daarvan geen formele evaluatie. Het gaat om de ervaringen hiermee bij alle partners. Die zijn allemaal positief.

Ze kan daarvan niet veel meer op schrift stellen dan wat zij nu vertelt. Zij kan de kosten wel in beeld brengen. Hiermee rondt zij haar beantwoording af. Gemiste vragen? Mevrouw Nolten (Bij1) miste de beantwoording van haar vragen over het wietexperiment: of de situatie met de coffeeshopeigenaren onveranderd is, of er nu wel een situatie is waarin aan de eisen van deelname voldaan kan worden en of de opname in het akkoord daardoor niet vertraagd is.

1470

De heer Dijkstra (EenUtrecht) miste het antwoord op zijn vraag of de burgemeester kon reflecteren op de tegenstelling aan de ene kant van het denken in aantallen zoals dat in het coalitieakkoord gebeurt als het gaat om de camera's, en het denken in noodzakelijkheid met aantallen als uitkomst. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) miste een verduidelijking op gezichtsherkenning en andere kunstmatige intelligentie. Mevrouw Assen (PvdA) brengt de vraag over de verkiezingen voor het voetlicht. 1480

De heer Simşek (DENK) verneemt desgevraagd dat wethouder Eerenberg zal ingaan op zijn vraag over sekswerk. De beantwoording Burgemeester Dijksma licht toe dat de beantwoording van de vragen over het wietexperiment ressorteert bij wethouder Eerenberg. Mevrouw Nolten (Bij1) merkt op dat het wiet-experiment vooral bedoeld is om de criminele keten te doorbreken. Om die reden heeft zij de vraag aan de burgemeester gesteld.

Pagina 31 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1490

1500

1510

1520

1530

Burgemeester Dijksma vat de vraag op als een onderdeel van progressief drugsbeleid. Zij beantwoordt de vraag alsnog in het kader zoals mevrouw Nolten dat bedoelde. Zij licht toe dat er een wens is vanuit het coalitieakkoord om hieraan bij te dragen. Zij heeft dat eerder ook uitgesproken. Dat is niet zo maar geregeld. Het is juist dat er een aantal issues zijn bij de coffeeshophouders waardoor zij aarzeling hebben om mee te doen. Het college merkt dat het gesprek hierover in Den Haag niet van een leien dakje gaat. Het ligt niet voor de hand om criteria te wijzigen. Achter de schermen wordt gesproken over de vraag hoe dit eventueel wel mogelijk is. Daarbij worden de shophouders altijd meegenomen. Dat dit een inzet is is ook geen verrassing voor shophouders. De condities waaronder zij zouden kunnen meedoen zijn voor hen belangrijk. Het college weet dat ook. Het college gaat er niet aan voorbij. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de vraag of de verkiezingsopkomst. De burgemeester denkt dat het een opdracht is voor alle bestuurlijk betrokkenen om dit op te pakken; dit is niet alleen voor het college. Opkomstbevordering is wat haar betreft aan politieke partijen zelf. Het college heeft heel veel gedaan in de afgelopen periode door extra stemlocaties te realiseren, door drempels te verlagen, door het geven van extra voorlichting.

Ze maakt zich zorgen over de verschillen in opkomst tussen de verschillende wijken. Die verschillen zijn wat haar betreft niet normaal en ook niet goed voor de stad. Zij ziet hierin niet een mogelijkheid tot een quick fix vanuit de burgemeester. Hierover zal ook maatschappelijk gedebatteerd moeten worden over de achtergronden hiervan en over wat hieraan te doen is. Dat heeft mogelijk met meer te maken dan alleen opkomstbevordering. De heer Simşek (DENK) is blij dat de burgemeester erkent dat de grote verschillen in opkomst problematisch zijn. Hij vraagt of de burgemeester het eens is met zijn fractie dat in de buurten met de laagste opkomst slechts één stembureau was op dag één en twee van de verkiezingen. Burgemeester Dijksma merkt op dat zij dit lastig te beantwoorden vindt. Juist op de eerste twee dagen is geprobeerd de stembureau's die destijds beschikbaar waren gelijkelijk te verdelen. Dat betekent dat in elke wijk er maar één open was. Dat was ervoor bedoeld om mensen in de gelegenheid te stellen alvast te stemmen. De meeste mensen deden dat op de verkiezingsdag zelf. Wanneer het een oplossing zou zijn om meer stembureaus neer te zetten op die eerste dagen, zou zij dat doen; zij denkt dat dat niet de oplossing is. Mevrouw Assen (PvdA) deelt die opvatting van de burgemeester.

Zij pakt de handschoen graag op; misschien ligt er een rol voor de raad om met het instrumentarium van de raad op de agenda te zetten. Ze denkt dat de raad op zoek is naar een analyse en een aanpak die niet in de middelen die de burgemeester schetst. Daarom denkt zij dat gezamenlijk opgetrokken moet worden. Zij refereert aan de paarse Krokodil-voorbeelden die zij noemde van teleurgestelde bewoners. Zij stelt voor hier op een vervolg te plannen. Burgemeester Dijksma wil zich hier niet van afmaken. Wanneer zij iets kan bijdragen, doet zij dat dolgraag. Zij ziet dit ook vanuit haar verantwoordelijkheid van burgemeester voor iedereen. Zij wil ook weten waarom mensen niet gaan stemmen en wat daarachter zit. Dit vraagt een gemeenschappelijke aanpak en dit moet een gemeenschappelijke zoektocht zijn. Zij gaat in op de vraag over gezichtsherkenning en benadrukt dat het college dat niet gaat doen als het gaat om de inzet van camera's. Pagina 32 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1540

Als het gaat om de tegenstelling die de heer Dijkstra van EenUtrecht heeft genoemd zet de burgemeester uiteen dat zij denkt dat in deze raad een limiet politiek noodzakelijk is. Kijkend naar de tekst van de evaluatie is te zien dat het aantal niet uit moet maken maar wel de oorzaken en het antwoord op de vraag of het daadwerkelijk helpt. Tegelijkertijd begrijpt de burgemeester in een politieke context te opereren met partijen die daarvan iets vinden; zij respecteert dat. Zij zal ervoor zorgen dat er een inhoudelijk goed beleidskader komt waarbij datgene wat de evaluatie zegt, namelijk pas het toe op het moment dat het nodig is, er altijd in zit. Dan kan het hooguit zo zijn dat het stadsbestuur tegen de grens van de mogelijkheden aanloopt. Zij constateert dat zij een stapje verder is het dan in de vorige periode. Zij heeft besloten dit zonnig in te zien.

1550

De heer Simsek (DENK) verneemt van de voorzitter dat hij zijn vraag bij de volgende commissie kan herhalen als een gemiste vraag. Zij concludeert dat hiermee de vragen zijn beantwoord. Tweede termijn voor dit blokje Geen behoefte aan.

1560

Toezeggingen Mevrouw Assen (PvdA) verneemt dat de burgemeester de raad vóór het zomerreces zal informeren over de kosten die gemoeid zijn met het pilot Nobelstraat. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) vraagt of het voorstel voor de ombudspersoon onder de toezegging hoort. Burgemeester Dijksma antwoordt dat dat in het coalitieakkoord zit. Dat voorstel komt naar de raad op enig moment. De heer Koning (D66) merkt op dat de burgemeester heeft gezegd dat er een gesprek gaat komen met organisaties over toezicht in de openbare ruimte met private camera’s en dat dat in dezelfde brief zal komen over cameratoezicht eind dit jaar. De voorzitter antwoordt bevestigend. Dit wordt niet als een afzonderlijke toezegging genoteerd.

1570

De voorzitter geeft het woord aan het college voor het vervolg van de beantwoording.

1580

Wethouder De Vries hoorde de behoefte van GroenLinks aan een ontmoetingsplek voor jongeren. Hij zet uiteen dat dat nogal wijkafhankelijk is. In Ondiep is vooral in het fysieke domein weinig ruimte voor jongeren. In andere wijken ligt dat anders. De vraag is of het gaat om ruimte in de buitenruimte of daadwerkelijk een plek in een jongerencentrum. Het college is doorlopend in gesprek met Stichting Jou. De wethouder wil toezeggen hierover verder in gesprek te gaan met deze stichting, vooral als het gaat om het bereik van jongeren en of de juiste jongeren worden bereikt. Er zijn wijken met ontmoetingsplekken voor jongeren, specifiek ook in het jongerencentrum. Hij zal hierover een terugkoppeling geven in Q4. Hij hoorde een vraag bij het CDA. Hij vindt het fijn dat die fractie zo positief is over de rol van de wijkwethouder. Dit zal zich verder gaan vormen in de komende periode. Gevraagd werd ook hoe ervoor te kunnen zorgen dat meer mensen vanuit de gemeente de rol in de wijk pakken. Dat heeft een relatie met de wijkaanpak en vooral ook specifiek het Wijkbureau. Het college ziet het Wijkbureau echt als de plek die Pagina 33 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

1590

toegankelijk zou moeten zijn in de wijk. Daar liggen tegelijkertijd ook kansen om die rol van het Wijkbureau te versterken en het Wijkbureau sterker te betrekken in de wijkaanpak. Dat wordt daarvan een onderdeel. De ChristenUnie stelde een vraag over een verhuisadviseur voor ouderen. De wethouder deelt mee dat die er al is en dat die interessante resultaten boekt. Dit is ook aangegeven in het actieplan. Het college wil dit doorzetten en verder optimaliseren. Hierover zal het college in overleg gaan met de woningcorporaties. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op in relatie tot het Wijkbureau en de plek in de wijk, dat een aantal weken geleden in het debat over de bibliotheek de plek van de bibliotheek aan de orde kwam als plek van de wijk. Haar fractie riep ertoe op om dit in relatie tot elkaar te zien. Zij vindt het goed om dat mee te geven en te benadrukken.