Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 22-6-2022

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN INZAKE DE VOORJAARSNOTA EN HET COALITIE-AKKOORD D.D. 22 JUNI 2022 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

27 juni 2022 Stadhuis, de raadszaal Geertjan Benus (Notutekst) september 2022

20

Aanwezigen: Ochtendvergadering De voorzitter, mevrouw R. Heijne en van het college de burgemeester mevrouw S. Dijksma, en de wethouder de heer D. de Vries, mevrouw L. Voortman, mevrouw E. Oosters, mevrouw R. Streefland, en voorts de leden: mevrouw M Deldjou Fard (GroenLinks), de heer F. Dekkers (GroenLinks), mevrouw J. Kleinrensink (GroenLinks), de heer M. Koning (D66), mevrouw B. van der Wilt (D66), mevrouw T. Meerding (VVD), mevrouw B. Chirino (ChristenUnie), de heer B. van Steeg (CDA), de heer H. Dijkstra (CDA) mevrouw H. Assen (PvdA), mevrouw T. Meerding (VVD), mevrouw M. Ramaker (VVD), mevrouw M. Al Saqaff (VVD), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), mevrouw S. Nolten (Bij1), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht ), mevrouw S. van den Brink (Student & Starter), de heer M. Sungur (DENK), de heer Simşek (DENK), de heer R. Wiegant (SP), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Schueler en de commissiesecretaris.

30

Verslag openbare vergadering commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën inzake de Voorjaarsnota en het coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022 Aanwezigen:..........................................................................................................................................................- 1 1. Opening en mededelingen ................................................................................................................................- 1 2. Vaststellen van de agenda ...........................................................................................................................- 1 3. Openbare orde en Veiligheid, Handhaving en Vergunningen, prostitutie, representatie, Bestuurlijke zaken, Internationale zaken, Wijkgericht werken en Participatie, Burgerzaken incl. verkiezingen, Publieksdienstverlening, Organisatie, Financiën en inkoop, Ombudszaken, Klachtafhandeling en Diversiteit (incl. Utrecht zijn we samen- 2 -

10

Ochtendvergadering 22 juni 2022

1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering omstreeks 10.00 uur, en heet alle aanwezigen welkom. Een afmelding is ontvangen van de fractie van VOLT. Mededelingen vanuit de commissie Geen. 40

Mededelingen college

Pagina 1 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

Wethouder Voortman kondigt aan dat zij vandaag piketdienst heeft voor crisismaatregelen en huisverboden. Het is mogelijk dat zij tijdens de vergadering gebeld wordt en dan wel moet opnemen. 2. Vaststellen van de agenda De voorzitter constateert dat de commissie de agenda conform het voorstel vaststelt. 50

60

3. Openbare orde en Veiligheid, Handhaving en Vergunningen, prostitutie, representatie, Bestuurlijke zaken, Internationale zaken, Wijkgericht werken en Participatie, Burgerzaken incl. verkiezingen, Publieksdienstverlening, Organisatie, Financiën en inkoop, Ombudszaken, Klachtafhandeling en Diversiteit (incl. Utrecht zijn we samen De voorzitter leidt de bespreking in. Ook het coalitieakkoord kan betrokken worden bij het debat. Financiën is gisteravond besproken. Voor dit deel staat veiligheid en bestuur op de rol. De vergadering loopt vandaag en morgen de hele dag door. Zij verzoekt de fracties hun eigen collega's op de hoogte te houden van de voortgang. De spreektijden zijn voor beide dagen. De behandeling zal plaatsvinden in twee termijnen. Mededelingen Geen

70

80

Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat veiligheid er niet vanzelfsprekend is. Zij stelt vast dat het college te weinig doet aan veiligheid. Haar fractie is blij met de investeringen. Maar er wordt ook bezuinigd op veiligheid. Bijvoorbeeld op de nachtdiensten van Toezicht en Handhaving. Het valt haar op dat het budget niet meegroeit met de groei van de stad, terwijl veel andere beleidsterreinen wel meegroeien. Zij vindt dat zorgelijk. De opgave met veiligheid wordt alleen maar groter. Zij vraagt naar de visie van de burgemeester hierop. Het college reserveert geen extra geld voor de bestrijding van straatintimidatie. Zij vindt dat opmerkelijk omdat de burgemeester zelf heeft gezegd extra geld nodig te zullen hebben. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) herkent zich niet in het geschetste beeld. Er is een pot geld bestemd voor veiligheid waarmee het college het meest wijze wil doen. Vervolgens is een paar richtingen gegeven. Een ervan is straatintimidatie. Zij vraagt hoe de VVD dat ziet. Mevrouw Meerding (VVD) haalde dat niet uit de Voorjaarsnota. Ze ziet gelabeld geld voor ondermijning en voor de gebiedsgerichte aanpak. Zij verneemt graag wanneer er wel geld is gereserveerd voor straatintimidatie. Zij vervolgt haar inbreng met de vraag aan de burgemeester wat zij niet gaat doen nu dit extra geld voor de bestrijding van straatintimidatie er niet is.

Bewoners vroegen het afgelopen jaar veelvuldig naar extra inzet van camera's in hun buurt. Zij merkt op dat het aantal camera's al 15 jaar gelijk is gebleven ondanks de groei van de stad. Het lijkt alsof er sprake is van een compromis: 10 flexibele camera’s worden toegevoegd zonder onderbouwing. Zij vraagt die van de burgemeester.

Pagina 2 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

90

100

De heer Sungur (DENK) pleit ervoor te kijken naar het aantal delicten in een gebied en niet naar de omvang van de stad. Mevrouw Meerding (VVD) is dat met de heer Sungur eens. Ook op die manier is te kijken naar de inzet van camera's. Zij herhaalt het gebrek aan onderbouwing. De heer Van Steeg (CDA) attendeert op de evaluatie. Hij vraagt of mevrouw Meerding met hem deelt dat camera's ingezet moeten worden op basis van de behoefte in de stad. Mevrouw Meerding (VVD) deelt dat uitgangspunt. Mevrouw Assen (PvdA) brengt een nuance aan. Zij vindt camera's niet altijd het middel bij elk willekeurig delict. Zij vraagt of de VVD met haar deelt dat camera's ingezet moeten worden daar waar bewezen is dat camera's effectief kunnen zijn; dus niet willekeurig bij elk delict. Mevrouw Meerding (VVD) deelt ook dat uitgangspunt. Deze inbreng van haar collega's onderstreept dat het beleid momenteel ontbreekt. Zij concludeert dat het een gemiste kans is dat dit niet is opgenomen in het coalitieakkoord. Zij vervolgt met in te gaan op participatie. Het college zegt het belangrijk te vinden om van mensen te vernemen hoe het gaat en wat ze nodig hebben, en niet alleen aan te kloppen bij hen wanneer daartoe aanleiding is. Dat onderschrijft haar fractie van harte. Daarnaast stelt het college ook dat de rol van wijkplatforms en wijkorganisaties heel erg belangrijk is.

De VVD roept ertoe op eerst de basis op orde te krijgen. Nog lang niet in iedere wijk zijn wijkplatforms. Zij is benieuwd of de wethouder dit kan toezeggen.

110

120

130

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) gaat in op organisatie. Zij zag dat bij het inhuurplatform voor extern personeel de wethouder voorziet dat er een overschrijding zal plaatsvinden van 6,6 miljoen euro op een budget van 57,9 miljoen euro. Dat is 10%. Haar fractie vindt dat heel veel. Haar fractie maakt zich daarover zorgen. Er is al een krapte op de arbeidsmarkt zoals weergegeven en daarbij komt dat de gemeente te maken heeft met langdurig ziekteverzuim waardoor externe inhuur nodig is. Zij vraagt of de wethouder wil toezeggen de raad te informeren over op welke afdeling de inhuur drukt en op welke afdeling het ziekteverzuim drukt. Zij ziet graag een gevolg van inhuur per scenario terug. Haar fractie wil weten waar de nood voor extra inzet het hoogst is. Zij vervolgt met in te gaan op diversiteit. Wat discriminatie en racisme betreft in het coalitieakkoord ziet haar fractie vooral weer een agenda. Haar fractie ziet het graag anders met concrete acties. Plannenmaken betekent niet dat er echt iets gedaan wordt. De VVD ziet graag een coördinator discriminatie en racismebestrijding voor de gemeente die dat als hoofdtaak heeft. De heer Sungur (DENK) merkt op dat die coördinator vorig jaar al is aangesteld. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) weet niet anders dan dat die zich niet gemeentebreed bezighoudt met al deze vraagstukken. Haar fractie wil graag een integrale aanpak van racisme en discriminatie.

Zij vervolgt haar inbreng met op te merken dat de VVD de prioriteiten in het coalitieakkoord niet heel erg vindt passen bij de problemen in de stad. Haar fractie mist inzet op serieuzere problemen. Er zijn mensen die niet veilig over straat kunnen vanwege hun afkomst, geslacht of geaardheid. Dat zijn de echte problemen. De VVD is van mening dat eerst basis op orde moet zijn voordat het stadsbestuur zich bezig gaat houden met het aanpassen van straatnamen. De heer Sungur (DENK) begrijpt dat de VVD voor concrete maatregelen pleit. Hij vraagt wat hij zich moet voorstellen bij “de basis op orde”. Pagina 3 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

140

150

160

170

180

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) licht toe dat eerst ingezet wordt op de door haar genoemde grote problemen zo dat mensen veilig over straat kunnen, dat ze niet in elkaar geslagen worden vanwege hun geaardheid, vrouwen niet geïntimideerd worden. Zij refereert aan de inbreng van mevrouw Meerding. Zij vraagt waarom niet meer ingezet is op die problemen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) gaat achtereenvolgens in op veiligheid, publieksdienstverlening, en P&O. Zij is heel tevreden met wat in het coalitieakkoord staat over veiligheid. Ingezet gaat worden op preventie en op doorgaan op de ingeslagen weg met de nota Grenzen stellen en Perspectief bieden. Financiering is daarvoor geregeld en er zit een aantal impulsen in om de grote uitdagingen aan te pakken. Een van de grote uitdagingen is de toenemende polarisatie en radicalisering; die veroorzaakt onrust op alle domeinen. De heer Van Steeg (CDA) vraagt of ook mevrouw Kleinrensink ziet dat op de andere domeinen zoals Jeugd en Onderwijs een koppeling gemaakt moet worden met de ondermijningsagenda met de inzet de ondermijningsagenda te versterken. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is het zeker eens daar integraal naar te moeten kijken. Daarom moet niet alleen ingezet worden op veiligheid, maar ook op de aanwezigheid van jongerenwerkers op straat. Zij hoopt dat de basis op orde ook iets doet in het vervolg. Dit akkoord zet ook in op het gevolg.

In die zin is zij het eens met heer Van Steeg. De heer van Steeg (CDA) merkt op dat in dit akkoord veel geld vrijgemaakt wordt voor de welzijnskant. Dat geld is dan dus ook bedoeld om de veiligheidsagenda te versterken. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) denkt met de basis op orde zeker ook iets te doen voor de veiligheid. Zij vervolgt haar inbreng met de uitdaging de toenemende polarisatie en radicalisering; dat veroorzaakt onrust op alle domeinen. Het coalitieakkoord stelt dat er extra aandacht zal komen voor die sentimenten die ten grondslag liggen aan polarisatie. Zij noemt het anti overheidssentiment als voorbeeld. Zij vraagt of de burgemeester nu al iets kan zeggen hoe die aandacht er uit gaat zien en wanneer de raad daarvan een uitwerking kan verwachten. Haar fractie is er trots op dat in het coalitieakkoord aandacht wordt besteed aan de aanpak van straatintimidatie; waarvoor ook de VVD zich inzet. Zij gelooft ook in de grondige aanpak van de grondoorzaken. Haar fractie is blij te vernemen hoeveel maatschappelijke organisaties in Utrecht zich al inzetten voor preventie en duurzame gesprekken voeren met potentiële daders om niet alleen het gedrag maar ook de gedachten te veranderen. Zij is benieuwd hoe de burgemeester de aanpak straatintimidatie voort zal zetten.

Zij vraagt naar een concreet actieplan en haalbare doelstellingen zo dat de raad verder kan met de monitoring van de voortgang. Haar fractie is benieuwd hoe het staat met het voorstel voor het vuurwerkverbod. Wanneer kan de raad de toegezegde uitwerking verwachten? Zij gaat er vanuit dat dit beoogd verbod nog deze jaarwisseling nog kan ingaan. Zij krijgt hierop graag de reactie van de burgemeester. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) valt mevrouw Kleinrensink op dit punt graag bij.

Pagina 4 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

190

200

210

220

230

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat de gemeente Utrecht fors investeert in de organisatie en de dienstverlening. Dat is hard nodig om de ambities in het akkoord te halen en om er te zijn voor de mensen die het het hardst nodig hebben. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat mevrouw Kleinrensink niet inging op het niet meegroeien van de capaciteit op handhaving met groei van de stad. Zij spreekt over een vuurwerkverbod. Hoe zal leeft veel vuurwerkverbod gehandhaafd worden wanneer de gemeente nu al te weinig capaciteit heeft Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat wel degelijk in veiligheid wordt geïnvesteerd. Daardoor wordt er ook geïnvesteerd in capaciteit. Momenteel is al veel capaciteit nodig voor de handhaving gedurende de jaarwisseling. Zij vraagt zich af wat meer capaciteit kost, terwijl het wel veel doet voor de veiligheid. Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt dat zij een andere lezing heeft als het gaat om de reservering van het geld voor veiligheid. Dat is in haar beleving echt gelabeld aan ondermijning en aan de gebiedsgericht aanpak. Dat betekent dat er geen extra capaciteit is voor handhaving. Mogelijk moet daarop uitleg komen van de burgemeester. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) licht toe dat haar beeld was dat er een pot geld voor veiligheid is en dat daarvoor een aantal zaken gedaan moet worden, onder meer de nota.

Zij zal hierover contact opnemen met mevrouw Meerding. De heer Sungur (DENK) vraagt of dit voor GroenLinks betekent dat dat geld dan ter discussie is te stellen. Of laat GroenLinks het hierbij. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) ziet ruimte om het gereserveerde geld ook te besteden aan de andere zaken in veiligheid. In haar beleving is dit volgens de principes in het akkoord. De heer Sungur (DENK) herhaalt zijn vraag, mocht blijken dat het geld gelabeld is en dat een deel van het geld dat nu bestemd is voor ondermijning aan andere onderwerpen bij veiligheid te besteden is. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) begrijpt de tegenstelling niet. Ook voor de ondermijningsaanpak is capaciteit nodig. Er zit al geld en het veiligheidsdomein. De versterking daarvan komt ook vanuit de ondermijningsaanpak. De heer Sungur (DENK) heeft nog geen antwoord gekregen op zijn vraag. Hij is het eens met mevrouw Kleinrensink dat er al dingen gebeuren op veiligheid. Ook hij ziet in het Coalitieakkoord dat het geld gelabeld is voor ondermijningsaanpak. Hij herhaalt zijn vraag. Wanneer de burgemeester de lezing van mevrouw Meerding bevestigt, betekent het dan voor GroenLinks dat de discussie over de inzet op veiligheid weer is open te breken. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) heeft niet de intentie om alles weer open te breken. Zij benadrukt dat er extra geld is.

Daarbinnen is te kijken hoe dat geld te verdelen. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat mevrouw Kleinrensink een eigen interpretatie geeft van het coalitieakkoord. Er wordt gekort op de handhavingscapaciteit. Wanneer alles op het gebied van veiligheid met dit geld gedaan zou moeten worden is het onvoldoende. Hij vraagt of zij dit deelt. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat de bezuiniging waarover gerept wordt ingezet is op het efficiënter gebruiken va de middelen. Zij verwijst naar de technische informatie. Zij herhaalt haar stellingname. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat het efficiënter inzetten van de middelen niet betekent dat er voldoende handhavingscapaciteit is in Utrecht. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) komt tot haar keuze vanuit de informatie dat momenteel handhavers rondlopen op momenten dat niet zij niet nodig zijn. Pagina 5 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

240

250

260

270

280

Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat de keuze die gemaakt had moeten worden dat de handhavers op de momenten dat ze nodig zijn ingezet moeten worden. Daarvoor is niet gekozen. De heer Sungur (DENK) merkt op dat in het coalitieakkoord te zien is dat zonder enige discussie in de raad de Kanaalstraat en de Damstraat werden toegevoegd als focusgebieden in het kader van de ondermijningsaanpak. Hij was daarover verbaasd en ontstemd. Vooral is gesproken over Overvecht en de Amsterdamsestraatweg. Hij vraagt naar de visie daarop van GroenLinks. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat het stadsbestuur hierop al van alles deed. Dat zat alleen bij ruimtelijke ordening. Dit geld staat nu bij veiligheid in het coalitieakkoord; dat is een brede aanpak. Dat gaat ook over het mooier maken van de straten daar, de zorg ervoor dat daar maatschappelijk werk is. Zij vindt het juist een hele mooie stap. Dit helpt daar de ondernemers omdat het gebied mooier en aantrekkelijker wordt. De heer Sungur (DENK) is heel erg voor mooi en aantrekkelijk. Hij vindt dit in het coalitieakkoord samen genoemd worden met de Amsterdamsestraatweg in het kader van de ondermijningsaanpak. Hij herkent de schets van GroenLinks niet. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat zoals hij hem uitlegt hij bedoelt is. Hij staat bij het kopje Veiligheid.

Hij had net zo goed bij ruimtelijke ordening kunnen staan of bij maatschappelijke ondersteuning. Het gaat om hele integrale aanpak. Dit is de voortzetting van waarmee het stadsbestuur verder wil. Zij vervolgt haar inbreng met in te gaan op de organisatie en de dienstverlening. Het stadsbestuur heeft veel ambities. Daarom vindt zij het goed te investeren in de uitvoeringscapaciteit. Wat haar betreft is het belangrijk echt in de uitvoering te investeren: liever meer mensen op straat of aan de telefoon dan extra beleidsstuk. Zij vraagt of het college dat principe deelt. Voor het overige vindt haar fractie het heel belangrijk dat de dienstverlening ermee rekening houdt dat mensen die het zelf kunnen ook gemakkelijk zelf kunnen doen en dat naar hen relatief weinig tijd en aandacht gaat. Maar dat juist ingezet wordt op de mensen die hulp nodig hebben, bijvoorbeeld omdat ze het niet zelf kunnen, of omdat ze een complexe vraag hebben. Zij vraagt of het college dat uitgangspunt deelt bij de uitwerking van de verdere dienstverlening voor de inwoners. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat de woorden van mevrouw Kleinrensink uit haar hart gegrepen zijn. Zij vraagt haar of ze wel eens gebeld heeft met het klantencontactcentrum. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) herkent het beeld dat dat af en toe lang duurt. Daarom is het goed om te investeren in de uitvoering.

Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of mevrouw Kleinrensink met haar deelt dat onderdeel van de verbetering ook een persoonlijker contact te kunnen hebben met vaste aanspreekpunten. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) deelt dat met haar. Zij begrijpt wel dat er een algemene ingang is bij de gemeente. Wat haar betreft staan namen onder brieven naar wie gebeld kan worden. De heer Dijkstra (CDA) vraagt wat mevrouw Kleinrensink ziet als eerste prioriteit als het gaat om de investering in publieksdienstverlening. Wat zou de commissie het college moeten meegeven voor de uitwerking. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) verwijst naar haar inbreng over het zo te regelen dat de mensen die het zelf kunnen weinig tijd nodig hebben zo dat extra ingezet wordt op mensen die extra hulp nodig hebben. Dat lijkt haar een belangrijk Pagina 6 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

principe bij de uitwerking. Het allerbelangrijkste is dat de gemeente naast mensen gaat staan en niet tegenover hen. In dat opzicht heeft de gemeente al mooie stappen gezet in de afgelopen tijd. Zij denkt dat het belangrijk is dat vast te houden.

290

300

310

De heer Dekkers (GroenLinks) gaat in op Samen Stad Maken. Zijn fractie is van mening dat daarop geen ander beleid nodig is. Daarop zijn goede uitgangspunten. Het is wel nodig het in de praktijk anders te doen. Hij bepleit het betrekken van iedereen hierbij. Dat gaat goed samen met meer ruimte voor het herstellen van vertrouwen en meer ruimte voor de groep doorzettende verbinders. Het is belangrijk echt in te zetten op het maken van participatieplannen bij de start van projecten op basis van inclusieve stakeholdersanalyse en een betere terugkoppeling van wat er gedaan is met de inbreng van inwoners. Dat betekent ook dat het stadsbestuur kritisch moet kijken naar de rol van de raad om zinvolle participatie mogelijk te maken. Binnenkort zal gesproken worden over de evaluatie van de wijkplatforms. Zijn fractie is van mening dat het de taak van de wijkplatforms is het nodige aan te passen zoals in het Wijkakkoord Overvecht is geregeld. De wijkplatforms die moeite hebben om van de grond te komen zouden goed ondersteund moeten worden wat hem betreft. De heer Dijkstra (EenUtrecht) mist in het verhaal van de heer Dekkers en in het coalitieakkoord de werkelijkheid. Hij vraagt of de heer Dekkers met hem deelt dat ongelooflijk veel mensen ontevreden zijn over hoe het gaat met participatie. De heer Dekkers (GroenLinks) refereert aan zijn inbreng over dat het in de praktijk niet goed gaat.

Hij deelt met hem ook te zien dat er veel ontevredenheid is. Wanneer het gedaan gaat worden zoals afgesproken, zal het veel beter gaan. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat wanneer er veel onvrede is er een enorme stap gezet moet worden. Deelt de heer Dekkers dat het stadsbestuur toe moet werken naar een kanteling, naar een enorme stap vooruit als het gaat om zeggenschap. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt dat de kanteling dan vooral in de praktijk moet plaatsvinden. De heer Dijkstra (EenUtrecht) denkt dan aan het op innovatieve wijze overdragen van meer zeggenschap naar de gemeenschap. De heer Dekkers (GroenLinks) merkt op dat dit elementen zijn in Samen Stad Maken. Hij citeert uit de nota. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Hij vraagt of de wethouder bereid is samen met de raad en met mensen uit de stad op korte termijn concreet uit te werken wat in de komende periode gedaan moet worden aan Samen Stad Maken.

320

330

Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) gaat in op de beleidslijn diversiteit en inclusie. Haar fractie is er enorm trots op dat in het nieuwe coalitieakkoord daarvoor een structureel groot bedrag is gereserveerd. Haar fractie is er ook trots op dat in navolging op de excuses voor het slavernijverleden van de gemeente extra middelen vrijgemaakt zijn voor het creëren van meer bewustwording over de pijnlijke bladzijde uit de geschiedenis van de gemeente. Deze coalitie gaat ook de discriminatie op de arbeidsmarkt aanpakken. Zij vindt dat een broodnodige stap. Zij vraagt het college hoe dit voornemen vorm krijgt. Haar fractie ziet graag een concreet plan van aanpak. Zij vraagt in dat opzicht een toezegging van het college.

Pagina 7 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

340

350

360

370

Het doet de heer Sungur (DENK) deugd deze woorden van GroenLinks te horen. Hij miste de steun van GroenLinks als het ging om de mystery guest op de arbeidsmarkt. Dat staat nu wel als concreet punt in het coalitieakkoord. Hij vraagt of hij er vanuit kan gaan dat GroenLinks in dat opzicht van standpunt is veranderd. Mevrouw Deldjou Fard stelt voor samen de schouders er onder te zetten nu hiervoor middelen zijn vrijgemaakt en niet te wachten totdat het Rijk dit gaat doen. Zij pleit ervoor als Utrecht hiervan werk te maken. Op het beleidsterrein van diversiteit en inclusie stelt haar fractie twee laatste vragen: sinds 2020 loopt een pilot in Utrecht waarmee Utrecht de daklozen en HBTQIjongeren een veilige plek biedt. Dit pilot is inmiddels afgerond zo bleek uit de antwoorden op de technische vragen. De uitkomsten van het pilot en welke vervolgstappen het college gaat zetten rondom dit onderwerp zijn haar fractie nog niet duidelijk. Ze krijgt graag een toezegging van het college de raad schriftelijk te informeren over de stand van zaken en over het vervolg. GroenLinks vindt het mooi dat het college is gaan zoeken naar meer plekken voor jongeren. In de stukken leest zij dat de zoektocht niet heeft geleid tot het resultaat. Daarna stopt de tekst. Zij vraagt het college of de zoektocht hier stopt en welke plannen het college heeft om de ambitie toch te realiseren.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat in het coalitieakkoord geen woord staat over institutioneel racisme en ook niet in de bijdrage van GroenLinks in deze vergadering. Recentelijk was er een onderzoek naar institutioneel racisme bij de gemeente. Hij vraagt waarom GroenLinks dit niet duidt. En waarom er geen budget is opgenomen voor een diepergaand onderzoek. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) merkt op dat haar collega van EenUtrecht zeer gedetailleerd ingaat op hoe de middelen ingevuld zouden moeten worden. Dit onderwerp staat na de zomer direct op de agenda. Dan zullen voorstellen gedaan worden hoe dit probleem gezamenlijk is op te lossen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) bestrijdt dat het hier om een detail gaat. Hij hoopt dat GroenLinks het met hem eens is dat het hier gaat om iets om acuut op te handelen. Hij vraagt of GroenLinks dat met hem deelt. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) corrigeert de inbreng van de heer Dijkstra van EenUtrecht met op te merken dat zij gezegd heeft dat zijn fractie zei dat EenUtrecht zeer gedetailleerd ingaat op hoe de middelen ingevuld zouden moeten worden. Zij herhaalt haar inbreng. Zij benadrukt dat dit onderwerp voor GroenLinks zeer belangrijk is: discriminatie en racisme aanpakken. Daarvoor zijn middelen vrijgemaakt. De heer Sungur (DENK) is het eens met een uitgebreid debat na de zomer.

Tegelijkertijd merkt hij op dat dit het moment is het geld te verdelen; dit is een integraal afwegingsmoment. Hij vraagt of GroenLinks het eens is met zijn fractie dat in dit opzicht hiervoor de nodige middelen vrijgemaakt moeten worden, om straks de plannen te kunnen waarmaken; dat het niet weer blijft bij de agenda waarvoor vervolgens geen dekking is. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) zet uiteen dat het coalitieakkoord middelen vrijmaakt om discriminatie en racisme aan te pakken in Utrecht. Zonder middelen is geen enkele agenda uit te voeren. Zij herhaalt haar inbreng dienaangaande. De heer Sungur (DENK) merkt op dat de coalitie in Rotterdam voor dit onderwerp 10 miljoen euro vrijmaakt op jaarbasis om discriminatie en racisme te bestrijden. Hij vraagt wat de raad mag verwachten van de coalitie onder leiding van GroenLinks. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) vindt deze vraag niet helder. Zij herhaalt dat Utrecht in het coalitieakkoord middelen vrijmaakt. Utrecht bepaalt zijn eigen Pagina 8 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

380

390

400

410

420

agenda's. Utrecht loopt voorop met heel veel agenda's: zij noemt de stagediscriminatieaanpak van MBO-studenten. Utrecht loopt daarin landelijk voorop. Wat haar betreft moet Rotterdam naar Utrecht kijken. De heer Sungur (DENK) heeft de indruk dat Rotterdam op dit vlak ambitieuzer is geworden dan Utrecht. Hij vindt dat een omgekeerde wereld, kijkend naar de coalities in Rotterdam en in Utrecht. Hij vraagt wat GroenLinks daarvan vindt. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) zet uiteen dat het bedrag niet zomaar uit de lucht komt vallen. GroenLinks heeft samen met DENK een onderzoek gevraagd waarin geschetst werd wat nodig is om alle voorgenomen acties in Utrecht op poten te krijgen. Dat bedrag is daaruit gekomen. Kennelijk is in Utrecht minder nodig omdat er minder aan de hand is op dit vlak. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat uit de uitwisseling tot nog toe het beeld naar boven kwam van een stad waarin het prettig leven is die vooruitgaat met daarin een hele positieve sfeer waarin drugsgebruik en ondermijning een van de belangrijkste oorzaken is voor ongelijkheid in de stad. Aan de ene kant is zijn fractie heel blij met de middelen die worden vrijgemaakt voor ondermijning. Luisterend naar de woordvoerder van GroenLinks, is het nog maar de vraag hoe de middelen worden ingedeeld. De vrijgemaakte middelen passen bij de nota die de raad heeft aangenomen.

Wat zijn fractie betreft moet het gaan om een integrale aanpak. Hij herhaalt zijn inbreng in de interrupties. Aan de andere kant las hij de tekst over het drugsakkoord. Die tekst is voor meerdere interpretaties vatbaar: aan de ene kant vrijheidblijheid. En aan de andere kant moet hard worden opgetreden. Hij vraagt hoe een en ander met elkaar te rijmen is en hij verneemt graag de visie van de burgemeester hierop. Hij ziet dat drugsgebruik steeds meer tot problemen leidt in de stad. Hij vraagt of de burgemeester bereid is met de studentenvereniging in de stad een campagne te starten om de normalisering van drugsgebruik tegen te gaan. Hij denkt dat de lijn in het beleid moet zijn dat drugsgebruik niet normaal is. Mevrouw Assen (Partij van de Arbeid) vraagt of de heer Van Steeg het met haar eens is dat wanneer UVSV een en ander signaleert, de vereniging zelf ook stappen kan nemen en niet hoeft te wachten op de burgemeester. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt bevestigend. Hij hoopt ook zeker dat de vereniging dat doet. Hij merkt ook wel dat het hier gaat om een noodkreet en dat de vereniging zegt het niet alleen te kunnen. Dit heeft ook te maken met de structuur van drugshandel die blijkbaar is ontstaan in de stad en waarbij de vereniging de gemeente nodig heeft. De heer Koning (D66) merkt op dat het goed is te kijken naar de effecten van drugsgebruik op de volksgezondheid.

Hij vindt dat niet alles over één kam geschoren moet worden. Dat is ook het pleidooi van heel veel CDA burgemeesters. Hij vraagt of de heer Van Steeg het eens is met het opnemen van die notie in het coalitieakkoord. De heer Van Steeg (CDA) vindt het ongelukkig dat D66 Utrecht het voortouw neemt in het propageren van de vrijblijvendheid in drugsgebruik. Juist hier in Utrecht is het probleem heel groot. Aan de andere kant is hij het eens met het belang van goede voorlichting en hij bevestigt dat niet alle drugs even schadelijk zijn. Daarop moet zeker ook ingezet worden. Hij pleit ervoor nu eerst in te zetten op het aanpakken van de problemen.

Pagina 9 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

430

440

450

460

470

De heer Koning (D66) proeft tot zijn genoegen de erkenning van het CDA dat op een zorgvuldige manier gekeken moet worden naar de verschillende soorten drugs en naar de schadelijkheid daarvan. De heer Van Steeg (CDA) is altijd voorstander van zorgvuldigheid. Hij herhaalt zijn pleidooi tegen normalisering van drugsgebruik. Hij ziet dat het coalitieakkoord op twee gedachten hinkt. Hij vindt dat het coalitieakkoord de problemen miskent in de stad. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of het CDA met haar fractie deelt dat ook de voedingsbodem die er is voor fout of problematisch gebruik van drugs met verslaving tot gevolg, een grond heeft in hoe mensen opgroeien in de stad, met welke kansen, en het risico dat daarmee samenhangt op problematisch drugsgebruik. De heer Van Steeg (CDA) vindt dit een moeilijke vraag en heeft de indruk dat hij dit kan delen. Hij herhaalt zijn inbreng over normalisering. Dat ondergraaft wat hem betreft de intentie met ongelijk investeren voor gelijke kansen. Mevrouw Assen (PvdA) denkt dat de ongelijk investeringsanpak er juist is doordat het stadsbestuur onderscheid maakt binnen de groep drugs die de heer Van Steeg op één hoop gooit, in het nagaan welke drugs echt problematisch is en wat effectief is in de bestrijding daarvan. Dan komt haar fractie tot de conclusie dit vanuit volksgezondheid te moeten benaderen.

De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat dit geen vraag is. Hij ziet dat nog niet in dit coalitieakkoord. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) merkt op heer Van Steeg te hebben horen zeggen dat drugsgebruik over een kam wordt geschoren met alcoholgebruik, met roken en met gokken. In het coalitieakkoord is een hele paragraaf over drugs waarin de problematische kanten worden genoemd als het gaat om verslaving. Zij vraagt of de heer Van Steeg vindt dat het juist goed is dat dit is opgenomen en dat er naar gekeken wordt. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt bevestigend. Hij merkt op dat er nog steeds geen geld is voor straatintimidatie. Hij is benieuwd hoe de burgemeester dit ziet. Dat geld moet er uiteindelijk wel komen. Hij sluit zich aan over cameratoezicht bij de inbreng van mevrouw Meerding en de heer Sungur. Hij vindt het heel erg van belang de stad als uitgangspunt te nemen. Wanneer dat gedaan wordt, verwacht hij tot de conclusie te komen dat ook het aantal vaste camera's in de stad zal groeien. Als het gaat om personeel en overhead is zijn fractie niet gelukkig met de automatische groei van de overhead. Hij ziet dat het steeds verder toeneemt. Ook hij maakt zich zorgen over de uitvoeringskracht bij gemeenten, zeker als het gaat om mobiliteit. Hierin worden zijns inziens geen duidelijke keuzes gemaakt. Hij ziet dat de krapte op de arbeidsmarkt leidt tot de enorme groei van de overheid.

Hij had een differentiatie in groei en krimp verwacht. Hij vraagt de wethouder waar de raad dit terug kan zien en hoe dat verder uit te werken is in de komende jaren. Voor wat betreft het Wijkplatform is hij het van harte eens over dat die ondersteuning verdient en dat het stadsbestuur daarop moet inzetten. Hij verwacht daarover nog een debat. De heer Dijkstra (CDA) gaat in op publieksdienstverlening. Die begint bij een gemeente die zo dicht mogelijk staat bij de inwoners. In de afgelopen jaren waren teveel voorbeelden te zien waarbij de afstand tussen de overheid en haar burgers heeft gezorgd voor schrijnende situaties. Het terugwinnen van vertrouwen van de Pagina 10 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

480

490

gemiddelde inwoner van Utrecht, begint bij het contact met de overheid. Zijn fractie heeft zich sterk gemaakt om Wijkbureau West uit het stadskantoor te krijgen en dichter bij de inwoners zelf. Hij vindt het goed dat de wethouder investeert in de publieksdienstverlening. Hij vraagt zich daarbij wel af waarop de wethouder zich wil richten. Hoe is te controleren of het uiteindelijk is gelukt om die investeringen te gelde te maken? Gaat het daarbij alleen om beter getraind personeel? Gaat het alleen om de ombudsman? Dat is het enige waarover hij nu leest. Hij leest dat steeds meer dienstverlening ook digitaal kan. Dat biedt voor veel inwoners snelheid en gemak. Tegelijkertijd zal het altijd mogelijk moeten blijven om langs te komen voor een persoonlijk gesprek. Dit lijkt hem tekst uit het coalitieakkoord van 2002 en niet uit het akkoord van 2022. Mevrouw Van der Wilt (D66) ziet tegelijkertijd in het coalitieakkoord de aanmoediging om bij moeilijke beslissingen altijd een persoonlijk gesprek te voeren. Zij vraagt hoe het CDA dit ziet. De heer Dijkstra (CDA) vindt het goed dat geïnvesteerd wordt en hij vindt het goed te lezen dat ook in het persoonlijk gesprek wordt geïnvesteerd. Hij is benieuwd te vernemen hoe straks de raad kan controleren dat het stadsbestuur iets in die zin heeft bereikt. De vraag is wat het stadsbestuur gaat bereiken.

Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met op te merken dat zijn fractie positief gestemd is over de versterking van het wijkwethouderschap. Hij zou nog liever zien dat de mensen die bij de gemeente werken meer podium krijgen in de wijk via bijvoorbeeld de wijkberichten. Hij vraagt welke concrete ambities het college heeft als het gaat om de verbetering van de publieksdienstverlening. Waar mag de raad het college aan houden?

500

De voorzitter vraagt de commissie met het oog op de tijd in de interrupties rekening te houden met de voortgeschreden tijd. De heer Koning (D66) wil dat iedereen veilig is in de stad en dat mensen zich in Utrecht veilig kunnen voelen. Een 100% veilige maatschappij is zoals overal een illusie. Hij blijft zich inzetten om geweld en bedreigingen te voorkomen. Die zijn onacceptabel. De bedreiging van de Utrechtse burgemeester in de afgelopen week was een dergelijk dieptepunt. Hij was blij te lezen dat de vermeende daders zijn opgepakt. Hij wenst via de voorzitter de burgemeester en haar gezin veel sterkte. 510

520

Zijn fractie is tevreden met de extra investering in veiligheid. Preventie en repressie gaan hand in hand wat hem betreft. De repressieve maatregelen zijn tot zijn geluk minder nodig in een samenleving waarin mensen vrij zijn en zich verantwoordelijk gedragen. Hij licht een aantal onderwerpen uit. Hij wil zich blijven inzetten om niet alleen te handhaven op fietsers maar ook op gemotoriseerd vervoer. Hij vraagt de burgemeester zich daarop te blijven richten als het gaat om haar gesprekken met het Rijk. Hij wil een stad zijn waarin jonge Utrechters de verleiding van criminaliteit kunnen weerstaan. Daar waar jonge of oudere mensen over de schreef gegaan zijn en daarvoor zijn gestraft, heeft de gemeentelijke samenleving weer een veilige plek aan hen te bieden. Hij vraagt of de burgemeester inzicht wil bieden in recidive cijfers in Utrecht zo dat de raad in staat gesteld wordt om daarop meer politieke inzet te plegen in de komende tijd.

Pagina 11 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

530

540

550

560

570

Over camera's is een akkoord gemaakt in het coalitieakkoord. Daarover zal nog een voorstel komen van de burgemeester. In het akkoord staat ook een passage over het richten van privé camera's op de openbare ruimte zoals beveiligingscamera’s en deurbelcamera's. Hij vraagt of de burgemeester daarover het gesprek wil aangaan met de Auroriteit Persoonsgegevens en met de organisatie zoals Bits of Freedom om tot een gemeentelijke aanpak te kunnen komen. Zo ja vraagt hij wanneer de burgemeester dat gesprek gaat voeren. De heer Van Steeg (CDA) vindt dit een terechte constatering van D66. Hierover staat een tekst in het coalitieakkoord. Ook hij is zoekend naar wat de gemeente kan doen om ervoor te zorgen dat de openbare weg minder gefilmd wordt. Hij vindt het coalitieakkoord wel vrijblijvend. Hij vraagt of de heer Koning dat met hem deelt. De heer Koning (D66) licht toe dat hierover een passage is opgenomen omdat de partijen constateren dat dit een issue is waarbij de privacy van mensen in het geding is en waarvoor feitelijk wettelijke grondslag is om daaraan paal en perk te stellen. Hij zou willen dat Utrecht hierin koploper wordt en dat het stadsbestuur hierin de samenwerking zoekt met de Autoriteit Persoonsgegevens. Daaruit komt weinig actie. Kennelijk heeft die autoriteit ook daartoe de mogelijkheden niet. Hij wil daarom graag onderzocht zien wat Utrecht daarin wél kan doen.

Mevrouw Meerding (VVD) gaat in op cameratoezicht. De heer Koning spreekt over beleid en het coalitieakkoord. Zij vraagt of hij kan uitleggen waar het getal vandaan komt van 10 extra flexibele camera’s. De heer Koning (D66) licht toe dat dit een politiek compromis is tussen de partijen die aan tafel hebben gezeten. Dit onderwerp is wat hem betreft ook een politiek vraagstuk. Ook de evaluatie die de commissie heeft gelezen is niet eenduidig over de locaties waar camera's bij moeten. Mevrouw Meerding (VVD) vraagt of hieraan een berekening ten grondslag heeft gelegen. De heer Koning (D66) licht toe dat met partijen hierover uitvoerig is gesproken. Gekeken is naar wat de verschillende partijen belangrijk vinden; dit is de uitkomst daarvan. De heer Sungur (DENK) mist de onderbouwing van het politieke standpunt. De heer Koning (D66) licht toe dat eerdere gesprekken in deze commissie zijn meegenomen en indachtig de woorden van de burgemeester hierover. Gekeken is naar hoe adequaat in te grijpen op locaties waar dat soms nodig is en tijdelijk een camera toe te voegen. Feitelijk wordt die ruimte gegeven met het coalitieakkoord. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met in te gaan op dat zijn fractie blij is met dat met dit coalitieakkoord ruimte is voor het uitwerken van de nog te verwachten voorstellen van de commissie Sorgdrager: sekswerk is gewoon werk.

D66 wil dat sekswerkers op uiteenlopende plekken in de stad veilig en vrij van stigmatisering kunnen werken. Hierbij onderschrijft zijn fractie van harte het coalitieakkoord dat erkent dat meer regulering meer illegaliteit in de hand werkt en dat illegaliteit meer onveiligheid in de hand werkt. Het goed organiseren van sekswerk is de sleutel tot het voorkomen van onveilig sekswerk. Omdat er financiële middelen nodig zijn voor het uitvoeren van de voorstellen van de commissie Sorgdrager, vraagt hij het college daarmee rekening te houden bij volgende begrotings- en voorjaarsnotavoorstellen. Het is tenslotte nog niet bekend wat de commissie gaat adviseren. Hij krijgt hierop graag een toezegging.

Pagina 12 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

580

590

600

610

De heer Simşek (DENK) vraagt hoe de heer Koning nu al weet dat hiervoor meer geld vrijgemaakt moet worden, terwijl de adviezen van de commissie Sorgdrager nog niet zijn uitgebracht. De heer Koning (D66) veronderstelt dat voor niets de zon opgaat en dat vanuit de commissie zaken zullen worden aangedragen die niet gratis zullen zijn voor de stad. Net als de heer Simşek kan hij daarover veel meer niet zeggen. De heer Simşek (DENK) heeft de indruk dat D66 zijn plannen wil doorzetten voor prostitutie in verschillende woonwijken en dat de uitkomsten van de commissie Sorgdrager zo geïnterpreteerd zullen worden dat daarvoor nu al plannen worden gemaakt. De heer Koning (D66) zou dan vooruitlopen op conclusies van de commissie Sorgdrager. Dat kan niemand. Een tijd geleden is er een technische informatiebijeenkomst geweest samen met de commissie. Daar is een doorkijk gegeven. Op basis daarvan stelt de heer Koning deze politieke vraag. De heer Simşek (DENK) merkt op dat heer Koning duidelijk aangeeft dat er meer geld vrijgemaakt moet worden bij een volgende Voorjaarsnota op basis van een rapport waar hij naar verwijst die nog niet is uitgekomen. Dat komt hem vreemd voor. De heer Koning (D66) legt de vraag voor bij het college om hiermee rekening te houden.

Mevrouw Chirino (ChristenUnie) is benieuwd of de heer Koning kan duiden waar het geld vandaan moet komen en de orde van grootte van het bedrag waar het om gaat. De heer Koning (D66) kan dat op dit moment niet. Er liggen nog geen concrete aanbevelingen. Mevrouw Van der Wilt (D66) gaat in op diversiteit: de vrijheid om jezelf te kunnen en mogen zijn. Die ambitie heeft Utrecht. Utrecht heeft als mensenrechtenstad op dat onderwerp nog werk te verzetten. Daarom vindt zij het goed dat er veel aandacht is voor de bevordering van diversiteit en inclusie. Racisme en discriminatie raakt iedereen. D66 vindt het van belang dat ingezet wordt op bewustwording ervan dat mensen zich niet volledig kunnen ontwikkelen wanneer dit speelt. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen dit op te pakken in samenwerking met de inwoners en organisaties in de stad, bijvoorbeeld door middel van bewustwordingscampagnes. Mevrouw Al Saqaff (VVD) is het grotendeels eens met de woorden van D66. Daarop vraagt zij zich af of zij van mening is dat de prioriteiten in het coalitieakkoord scheef liggen; zij herhaalt haar inbreng in eerste instantie. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt beide van belang. Zij leest het coalitieakkoord anders. Zij ziet voor beide aandacht: de kleine en de grote dingen. Ook die kleine dingen zijn voor mensen soms heel groot.

Het is niet aan het stadsbestuur om te zeggen dat dat niet ook belangrijk is. Zij prijst zich gelukkig met de aandacht in de thema's die ook zijn genoemd. Mevrouw Al Saqaff (VVD) is het volledig eens met D66 over dat beide belangrijk kunnen zijn. Zij heeft het gevoel dat het één groter is dan het ander: veilig over straat kunnen, staat volgens haar fractie een stap boven het veranderen van straatnamen. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt dat helder. Zij herhaalt en onderstreept haar standpunt. Zij vervolgt haar inbreng met het belang ervan dat de gemeente het goede voorbeeld geeft richting medewerkers als het gaat om diversiteit. Zij vraagt hoe het staat met de opvolging van de motie 219 “inclusief de feestdagen” van D66. Zij vraagt of de wethouder de ontwikkelingen kan delen met de raad.

Pagina 13 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

620

630

640

650

660

Als het gaat om dienstverlening van de gemeente vraagt haar fractie blijvend aandacht voor het belang van de menselijke maat. Eerder diende haar fractie daarover motie 113 in. Zij ziet graag dat het college de ambities nastreeft zoals genoemd in de beantwoording, en de raad blijvend informeert over de voortgang. Ook ziet zij graag dat bij de invulling van de rol van de lokale ombudsman juist op die ambitie een belangrijke focus gelegd. Zij vraagt of de wethouder dit kan toezeggen. Het coalitieakkoord begint haars inziens terecht met het belang van goed contact met de stad en de noodzaak van meer zeggenschap. Dat zit wat haar betreft niet alleen in instrumenten, maar juist in cultuur en in contact. Dat neemt niet weg dat instrumenten ertoe doen. D66 is erg blij dat er aandacht is voor het werken met burgerberaad en dat het college toezegt concreet aan de slag te gaan met het klimaatberaad. Wel vraagt haar fractie extra aandacht voor de stem van kinderen en jongeren in participatie. Zij ziet graag dat het college dit meeneemt in een volgende uitvoeringsagenda, bijvoorbeeld door concrete acties op te nemen als de invoer van een jongerenvragenuur, het steviger positioneren van een maatschappelijke diensttijd en inzetten op burgerschapsonderwijs op scholen. Zij vraagt of de wethouder dit kan toezeggen.

Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren ) stelt dat de stad veilig moet zijn voor iedereen, voor alle mensen en voor alle dieren en overal. Veiligheid is voor haar een heel groot goed. Haar fractie ziet veiligheid ook in relatie tot de klimaatcrisis en de biodiversiteitscrisis. Wanneer die niet beter aangepakt worden, staat de veiligheid van alles wat leeft op het spel. De veiligheid van mensen mag niet ten koste gaan van dieren. Zij vraagt zich af waarom de politie paarden en honden inzet als Utrecht een diervriendelijke stad wil zijn. Zij vraagt het college met de politie in gesprek te gaan en ervoor te zorgen dat bij demonstraties geen honden en paarden worden ingezet. Zij vraagt de toezegging van het nieuwe college. In het driehoeksoverleg van de burgemeester met het openbaar ministerie en de politie zouden ook dier, milieu en natuur standaard op de agenda meegenomen moeten worden. Zij vraagt de toezegging van de burgemeester dat toezicht, handhaving en vervolging bij dierenrechten, natuur en milieuzaken standaard op de agenda komen. De heer Koning (D66) merkt op dat de politie om haar taken effectief te kunnen uitvoeren de beredenpolitie specifieke taken heeft en ook honden bij bijvoorbeeld opsporing en bij inzet bij openbare orde-incidenten ontzettend belangrijk zijn. Hij vraagt of mevrouw De Vries de veiligheid in de stad wel serieus neemt.

Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) antwoordt bevestigend. Zij herhaalt haar inbreng over het gesprek met de politie en met het openbaar ministerie om na te gaan of er alternatieven zijn. Hier moet ook gedacht worden wat haar betreft aan dierenwelzijn. Daarin moeten ook honden meegenomen worden. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) verneemt desgevraagd van mevrouw De Vries dat paardrijden dieronvriendelijk is. De heer Dijkstra (CDA) vraagt of de politie niet goed zorgt voor de dieren. De heer Sungur (DENK) valt mevrouw De Vries bij: het gaat om demonstraties die uit de hand kunnen lopen, soms gepaard met vuurwerk of andere dingen die een naar effect kunnen hebben op paarden. Mevrouw Nolten (BijI) valt mevrouw De Vries bij. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) dankt DENK en Bij1 voor hun bijval.

Pagina 14 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

670

680

690

700

710

Zij vervolgt met inkoop. Haar fractie is blij dat er zoveel mogelijk biologisch plantenmateriaal wordt ingekocht door de gemeente. Kan het college toezeggen dat bij de inkoop van nieuw plantenmateriaal naast zoveel mogelijk biologisch zoveel mogelijk te kiezen voor inheemse soorten en lokaal geteelde planten. Met betrekking tot privacy vindt haar fractie dat zeer terughoudend omgegaan moet worden met camera's. In het akkoord las zij een dubieuze zin: “We zijn terughoudend met het toepassen van technieken zoals gezichtsherkenning en andere kunstmatige intelligentie”. Dat laat haars inziens ruimte om allerlei kanten op te gaan waarvoor haar fractie niet direct warm loopt; terughoudend zijn is voor haar fractie niet genoeg. Zij vraagt of het college kan toezeggen hoe dan ook geen gezichtsherkenning in te zetten in Utrecht. Zij vraagt wat de coalitie bedoelt met andere kunstmatige intelligentie. Ook daarover wenst zij een politieke opheldering. Mevrouw Assen (PvdA) ziet camera's bewezen hulp bieden in de vermindering van overlast. Zij vraagt of de Partij voor de Dieren van mening is dat een camera een geschikt middel kan zijn. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) antwoordt bevestigend en is zich ervan bewust dat het ook heel vaak een schijnoplossing biedt. Daar moet het stadsbestuur ook naar blijven kijken wat haar betreft.

Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of mevrouw De Vries de indruk heeft dat de gemeente Utrecht in de afgelopen jaren te gemakkelijk omging met het plaatsen van camera's. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) heeft die indruk niet. Zij sluit zich aan bij de vragen over de cijfers als het gaat om de camera's en hoe dat in de toekomst er uit gaat zien. De heer Van Steeg (CDA) oppert de suggestie als zou mevrouw De Vries voorstander moeten zijn van de toepassing van technologische mogelijkheden zoals gezichtsherkenning waardoor het cameratoezicht verfijnder kan plaatsvinden. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) antwoordt stellig ontkennend. Zij is daarvan geen voorstander. De heer Van Steeg (CDA) vraagt dan waarom de Partij voor de Dieren de verdere ontwikkeling van de techniek in de weg staat. Het kan juist leiden tot een effectiever toezicht en tot minder schending van de privacy wanneer het goed wordt toegepast. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) is het daarmee niet eens. Zij staat die verdere ontwikkeling niet in de weg. Zij is zich bewust van wanneer het gaat om privacy. Zij vindt de moeite die zij heeft met gezichtsherkenning iets anders dan het tegengaan van technologische ontwikkelingen voor ieders veiligheid. De heer Van Steeg (CDA) herhaalt zijn inbreng over het verfijnder toepassen van cameratoezicht. Hij begrijpt het verzet niet van de Partij voor de Dieren.

Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) hoorde geen vraag. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt in het licht van de privacy waarom 10 camera's niet mogen wanneer vijf camera's veilig en verantwoord geplaatst kunnen worden. Het gaat om de waardering van elke camera op zich. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) licht toe dat dit te maken heeft met de wens van haar fractie terughoudend om te gaan met het plaatsen van camera's. De heer Sungur (DENK) brengt in dat elke camera een inbreuk is op privacy. Wanneer het gaat om vijf camera's, is de vraag relevant of dat aantal in verhouding staat gelet op de inbreuk op die privacy. Wanneer het gaat om tien camera’s is die verhouding heel anders. Zijns inziens gaat het daarom.

Pagina 15 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

720

730

740

750

760

Punt van orde Mevrouw Assen (PvdA) wil de buurt- en wijkaanpak inbrengen in de commissie EDW. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat dat een deel daarvan valt onder de commissie ZWCS. Voor dat deel wil hij daar graag zijn inbreng leveren. De voorzitter merkt op dat wanneer de juiste mensen in het collegevak zitten het niet uitmaakt in welke commissie de inbreng wordt geleverd. Zij neemt ervan kennis dat het college haar mening deelt: de inbreng kan bij beide commissies. Voortzetting van het debat Mevrouw Assen (PvdA) is blij met de vele aandacht voor de aanpak van straatintimidatie. Daarvoor ijverde zij zich samen met de VVD en het CDA. Zij is benieuwd naar de antwoorden van de burgemeester op de vragen die hierover zijn gesteld. Zij vraagt aandacht voor knaldrang onder jongeren, een ander woord voor heel erg uit de plaat gaan. Dit leidt tot een explosie van overlast. Dit heeft veel negatieve impact voor de jongere zelf. In het verleden is ervaring opgedaan met het pilot gastheerschap op de Nobelstraat. Haar fractie kon niet goed terugvinden hoe dat pilot is geëvalueerd en waartoe de evaluatie heeft geleid. De bewoners gaven aan dat die evaluatie veel tevredenheid liet zien.

Zij vraagt de burgemeester of zij de evaluatie naar de raad wil sturen en of de burgemeester inderdaad kansen ziet om de lessen uit dit pilot in te zetten om de toegenomen overlast als gevolg van de knaldrang tegen te gaan. Haar fractie is blij met de afspraak in het coalitieakkoord over de mogelijkheid tot inzet van extra camera's. Het willekeurige aantal dat al zo lang vaststond maakte dat de camera's niet altijd konden blijven staan waar ze wel effectief zijn. Voor de PvdA zijn meer camera's geen doel op zich. De fractie ziet de camera's als onderdeel van een totaalpakket aan maatregelen. Als de camera's maken dat bewoners 's nachts rustig kunnen slapen, moet er de mogelijkheid zijn de camera in ieder geval tijdelijk langer te laten staan. Het is voor onder andere die bewoners veel waard dat dat nu kan. Zij vraagt de burgemeester hoe zij voor zich ziet dat dit besluit nu wordt uitgerold. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat een deel van de camera's op het lage niveau blijft zoals het was. Hij vraagt de burgemeester hoe dit besluit wordt uitgerold; hij verwacht dat er 10 openbare orde camera’s bijkomen. Het is aan de burgemeester om die in te zetten, naar haar inschatting. Mevrouw Assen (PvdA) leidt deze vraag graag door naar de burgemeester.

Zij vervolgt haar inbreng met de nadrukkelijke steun uit te spreken over de wijkplatforms in het kader van participatie en Samen Stad Maken. Zij benadrukt dat het veel beter moet. Dat verandert niet met wat op schrift is gesteld helemaal om te gooien. Zij vindt dat dit ook beter moet in de gemeentelijke organisatie en noemt in dit verband de publieksdienstverlening. Ook dat raakt volgens haar aan participatie. Bij vrijwel alle grote opgaven waarvoor de stad gesteld is (de aanpak van gezondheidsverschillen, gelijke kansen voor kinderen, iedereen een dak boven het hoofd), is het van groot belang om integraal te werken en ook in het klein wanneer het gaat om de herinrichting van een pleintje. Zij vraagt hoe het college dit organisatorisch mogelijk gaat maken zo dat de schotten doorbroken worden tussen de verschillende afdelingen, maar ook tussen portefeuilles van wethouders.

Pagina 16 van 44

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën over de Voorjaarsnota en het Coalitieakkoord d.d. 22 juni 2022

770

780

Ze maakte zojuist een kritische opmerking over het klantencontactcentrum; dat is geenszins bedoeld als kritiek op de medewerkers. Haar kritiek heeft alles te maken met hoe het klantencontactcentrum georganiseerd is. In het kader van burgerzaken uit zij haar vreugde over de komst van de lokale ombudsman. Zij vindt het belangrijk dat mensen snel en toegankelijk geholpen worden wanneer zij te hoop lopen tegen de lokale overheid. Ze noemt in het licht van de vervolgstap de PLK-middelen. Die middelen zijn al beschikbaar om dit te regelen. Zij vraagt of de burgemeester kan zeggen wanneer zij verwacht over die middelen te kunnen beschikken en of zij de raad wil informeren over het doorlopen tijdspad. In de evaluatie van de verkiezingen geeft het college aan dat het hem zorgen baart dat de verschillen in opkomst tussen de wijken toenemen. Haar fractie deelt die zorgen nadrukkelijk. Het verschil tussen Overvecht en Oost is te groot. En dit duurt al te lang: hele wijken dreigen af te haken bij de lokale democratie. Zij vraagt wat het college gaat doen om de opkomst te verhogen bij de volgende verkiezingen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de PvdA met EenUtrecht deelt dat de lage opkomst ook te wijten is aan dat mensen doorgaans te weinig zeggenschap hebben over hun eigen leefomgeving, los van alle andere oorzaken.

Mevrouw Assen (PvdA) denkt dat te kunnen delen met de toevoeging van het begrip “voelen”: te weinig zeggenschap vóelen. Zij vindt dat even belangrijk. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn met zich aan te sluiten op het punt van diversiteit blij te zijn voor de extra middelen die daarvoor vrijgemaakt worden. Ook daarover zijn interessante vragen gesteld. Ook zij wacht de antwoorden daarop af. De voorzitter geeft bij ontstentenis van VOLT het woord aan Student & Starter.

790

Mevrouw Van den Brink (Student & Starter) sluit zich aan over diversiteit bij de inbreng van andere partijen. Zij merkt op dat in het coalitieakkoord staat dat veiligheid in de kern een sociaal maatschappelijk vraagstuk is. Zij is het daarmee eens. Haar fractie is trots op de inzet van het college op preventie via een breed integrale en waar nodig gebiedsgerichte aanpak. De aandacht voor jongeren wordt vooral zeer gewaardeerd door Student & Starter en het hen bieden van perspectief voor een maatschappelijke positie. Dit doet de gemeente dichtbij de jongeren zelf, via jongerenwerkers, straatcoaches en buurtconcièrges. Zij kunnen volgens haar fractie de meeste impact maken.

800

Haar fractie is blij met de aandacht voor het tegengaan van straatintimidatie. Daarover is zojuist al veel gezegd. Zij sluit zich aan bij het verzoek van GroenLinks over informatie over de verdere aanpak en ze kijkt uit naar het antwoord van de burgemeester. Door het hele coalitieakkoord heen sijpelt de nota Utrecht Maken we Samen. Als een heuse grondhouding begint het akkoord met contact maakt de stad en een proactieve houding is daarbij ontzettend belangrijk zoals het college aangeeft te willen hebben. Niet iedereen heeft ruimte, tijd en middelen om zelf te kunnen aankloppen bij de gemeente. Het coalitieakkoord stipt bijvoorbeeld het belang van jeugdparticipatie aan. D66 deed dat zojuist in zijn inbreng ook. Hierin geeft zij mee dat het medium bepalend kan zijn wie er wordt bereikt. Zij vraagt de wethouder creatief te zijn met de middelen voor participaties. Online tools worden al genoemd. Ze denkt bijvoorbeeld ook aan participatiezuilen zo dat participatie laagdrempeliger kan. Zij