Commissie Onderwijs, Werk en Economie 22-6-2022
Tekst van het document
30
35
40
45
50
55
Mevrouw Assen (PvdA) kan de vraag niet beantwoorden. In geval van een kroeg is het kosteloos. Iets begint met het uitspreken van een ambitie, het stellen van een doel en daarna gaan we kijken hoe dat bereikt kan worden. Het gesprek is daarin heel erg vruchtbaar. Dat lijkt haar belangrijk ervoor te zorgen dat mbo-studenten zich gesteund voelen. Mevrouw Chirino (CU) zegt dat sommige dingen geen geld kosten maar de PvdA koppelt incidenten aan de structuur. Voorzieningen kosten wel geld en wie gaat die betalen? Mevrouw Assen (PvdA) antwoordt dat het weigeren van mbo studenten geen incident is, dat is structureel. Het komt bij mbo studenten niet op hier melding van te maken want zij ervaren het als een feit dat zij niet als volwaardig worden beschouwd. Zij vervolgt haar betoog. Over de onderwijshuisvesting zijn door veel partijen schriftelijke vragen gesteld. Deze zijn beantwoord en er is een raadsbrief gekomen. Sommige antwoorden waren onduidelijk en zij heeft navraag gedaan. In aanvulling op GroenLinks en de VVD vraagt zij of er een overkoepelende visie kan komen op de ontwikkeling van het aantal leerlingen in de stad, hoe zich dat verhoudt tot de beschikbare huisvesting en welke tijdelijke overlooplocaties dat vraagt om problemen in de toekomst te voorkomen. Zij vraagt de wethouder op dit punt een toezegging. Daarbij kan motie 18 uit 2021 een rol spelen.
Daarin is gevraagd om een terugkoppeling van de overleggen van de schoolbesturen. Zij zou daar graag een update van ontvangen. De heer Stam (PvdA) zegt dat de ouderbijdrage in de praktijk vaak niet vrijwillig is ondanks dat dit sinds de wetswijzing wel zo zou moeten zijn. Hij is blij dat het college erop gaat toezien dat de bijdrage geen belemmering zal vormen voor het meedoen van kinderen bij activiteiten. Bij sommige scholen kan deze bijdrage oplopen tot € 516,00 zowel in het basis- als in het voortgezet onderwijs. Nu begrenzen andere gemeenten, met subsidie, de bijdrage tot € 225,00. Kan de wethouder de vrijwillige ouderbijdrage in de basis- en voorgezet onderwijs in kaart brengen en in gesprek gaan met de sector om deze te verlagen en via de gemeente te begrenzen? De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dat een vrijwillige ouderbijdrage ook vrijwillig moet zijn. Een ouder moet niet verplicht zijn het volledige bedrag te betalen. Bij sommige onderwijsinstellingen is de bijdrage verplicht gesteld en zijn daaraan sancties verbonden. Aan een vrijwillige bijdrage kun je geen maximum of minimum stellen. Er zijn ouders die niet kunnen of willen betalen. Wat heeft het verzoek van de PvdA voor invloed? Hoe kan dit leiden tot een maximering? De heer Stam (PvdA) constateert dat Stadsbelang hetzelfde probleem ziet. De ouderbijdrage is erg hoog en ouders kunnen die niet betalen.
Vervolgens moeten kinderen thuis blijven en dat mag eigenlijk niet. Bij andere gemeenten is het bedrag door een subsidie begrensd. Als er een hogere Pagina 16 van 37
bijdrage wordt gevraagd ontvangt de school minder subsidie. Kan dit drukmiddel worden gebruikt om te voorkomen dat kinderen thuis zitten? 5
10
15
20
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt over welke subsidie het hier gaat. De heer Stam (PvdA) zegt dat in Amsterdam alle soorten onderwijssubsidies gekort kunnen worden voor dit doel. De vraag om welke subsidie het hier gaat speelt hij door naar de wethouder want hij wil weten wat er in Utrecht haalbaar is. Hij vervolgt zijn betoog. Het zijn lastige en onzekere tijden voor veel inwoners. De PvdA is blij dat het coalitieakkoord fors inzet op bestaanszekerheid en is trots dat Utrecht aan de slag gaat met basisbanen. Dat is nodig om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen. Hij hoopt dat er snel een voorstel richting de raad komt. Wanneer kan dit voorstel worden verwacht? Energiearmoede is een groot probleem en zal alleen maar toenemen. Er is een aantal incidentele maatregelen getroffen en een motie ingediend om deze maatregelen structureel te maken. Hoe staat het daarmee? Gaat de wethouder zelf ook maatregelen treffen voor de winter? De PvdA heeft vaak aandacht gevraagd voor de situatie van arbeidsmigranten en hij verwacht ieder moment een plan en een budget uit Den Haag. Het is zaak zo snel mogelijk door te pakken en met een Utrechts plan van aanpak te komen, samen met partners uit het veld. Kan de wethouder toezeggen nog dit jaar met een plan te komen?
Inbreng Volt 25
30
35
De heer Stam (Volt) zegt dat Volt enthousiast is over een aantal zaken uit het coalitieakkoord. Het college wil inzetten op een latere splitsing van het voortgezet onderwijs. Daar staat Volt achter. Hij is benieuwd naar de uitwerking. Verder is hij enthousiast over de investeringen in de huisvesting en over de aandacht voor het opbouwen van digitale vaardigheden. Over de huisvesting is al uitgebreid gesproken. Denkt het college ook na over digitale onderwijsvaardigheden? Ook bij de jeugd is daar behoefte aan maar ook aan mediawijsheid. Hij is benieuwd naar de plannen van het college op dat gebied. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vindt digitale vaardigheden belangrijk om toekomstbestendig te zijn. Is Volt het met de VVD eens dat de Hackerton de aantrekkingskracht voor digitale beroepen en vaardigheden zou kunnen vergroten? De heer Stam (Volt) denkt dat dat kan. Er is veel werk in de IT en het is belangrijk dat mensen daar enthousiast voor worden. Hij weet niet of een Hackerton daar het juiste middel voor is maar in dit geval gaat het hem meer om mensen die verstandig met media kunnen omgaan.
40
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of Volt denkt dat de Hackerton juist de aandacht vergroot voor digitale vaardigheden. Er zijn tekorten in ICT beroepen.
45
De heer Stam (Volt) deelt het doel. Met een Hackerton worden juist mensen bereikt die al in de ICT zitten. Het kan maar het moet niet het belangrijkste doel zijn. Het is belangrijk dat de IT systemen van de gemeente goed worden getest en dat de gemeente weet dat de manier waarop daarmee wordt omgegaan, past bij de voorbeeldrol van de gemeente. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat het laatste, in combinatie met het genereren van aandacht voor het onderwerp, er zeker onderdeel van is. Het laatste is belangrijk en onderschrijft zij.
50
55
60
De heer Stam (Volt) vindt het jammer dat de indruk kan zijn ontstaan dat Volt dingen wil houden zoals ze zijn of dat mbo studenten niet welkom zijn in de kroeg. Dat vindt hij zeker belangrijk. De aandacht die de PvdA hier voor vraagt is meer dan terecht en Volt steunt dat mbo studenten welkom moeten zijn in kroegen want dat wekt de indruk dat er onderscheid wordt gemaakt naar opleiding. Om dat probleem goed te kunnen aanpakken is het nodig daar genuanceerder naar te kijken. Niet elk geval waarin onderscheid wordt gemaakt is terug te brengen naar een vorm van discriminatie. Er spelen ook andere factoren. Hij is benieuwd of daar ook op in wordt gegaan. Hoe wil de wethouder de aanpak vorm geven? De heer Wiegant (SP) vraagt om welke factoren het gaat. Pagina 17 van 37
De heer Stam (Volt) antwoordt dat bijvoorbeeld Olympus wordt gefinancierd door de Universiteit. Dat is de reden dat mbo-studenten daar niet altijd welkom zijn. Als we dat willen veranderen moeten we met die factoren rekening houden. 5
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) werpt het verre van zich dat dit geen probleem is in de stad. Zij sluit zich aan bij de woorden van de PvdA. De Universiteit heeft veel langer de tijd gehad om alles op te bouwen en kan het dus gemakkelijker betalen. Dat mbo-studenten niet overal welkom zijn is een probleem en structuren zijn daar geen excuus voor.
10
De heer Stam (Volt) wil niet de indruk wekken dat hij dit gebruikt als excuus. Het moet beter maar het kan niet worden gereduceerd tot een simpel probleem. Het is geen discriminatie. Als je het wilt oplossen moet er een genuanceerde oplossing op tafel komen. Het vervolgt zijn betoog.
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer Stam (Volt) excuseert zich omdat hij bij de twee eerdere debatten niet aanwezig kon zijn. In het coalitieakkoord komt het woord gratis schoollunches niet voor. Kan de wethouder dit verduidelijken? Er is een budget van een miljoen euro per jaar. Hoeveel scholen verwacht de wethouder daarmee te kunnen bereiken, welke criteria worden gehanteerd bij de keuze van de scholen en wat is het beoogde doel? Het coalitieakkoord is hier onduidelijk over. Hij is heel benieuwd hoe het college dit ziet. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of Volt het ermee eens is dat het coalitieakkoord heel duidelijk begint met de urgentie van meer gelijke kansen in de stad. Alles wat daarop volgt is erop gericht te kijken hoe we kunnen zorgen dat alle kinderen in Utrecht dezelfde kansen op school hebben. Het akkoord geeft veel sturing aan de invulling van de middelen. De heer Stam (Volt) zegt dat de gelijke kansen van het coalitieakkoord afdruipen. Het gaat hem erom wat het college beoogt te bereiken en hoe het college weet dat het gelukt is. Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat de vraag stellen, hem beantwoorden is. Wat wil Volt het college meegeven over de invulling van schoollunches door het college? De heer Stam (Volt) antwoordt dat het een voorstel is van het college. Hij is benieuwd naar de achtergrond.
Op basis daarvan kan de maatregel beter geëvalueerd worden en kan Volt zeggen wat deze ervan vindt. Over de ambitie om huiswerkvrije scholen te creëren heeft hij een aantal vragen. Hij vervolgt zijn betoog. Het maken van huiswerk is al een leerdoel op zich is. Het draagt bij aan discipline en vaardigheden en bereid kinderen voor op een vervolgopleiding. Als je nooit een opstel hebt hoeven schrijven krijg je op het hbo heel wat voor je kiezen. Hoe kijkt het college hier tegenaan en hoe kunnen leerlingen die naar zo’n school gaan vaardigheden opdoen om door te stromen. Hoe weten we achteraf of de maatregel effectief is geweest? Wat gaat het college precies doen en hoe worden de scholen geselecteerd? Volt zou daar graag wat meer inzicht in willen krijgen. Volt is gelukkig met het stuk over een menswaardige bijstand en de participatiewet. Ook vindt Volt het goed dat zou kunnen worden afgezien van de kostendelersnorm maar die ambities zijn vaag. Er is gevraagd om meer duidelijkheid en om een tijdpad. Die vragen onderschrijft hij. Hetzelfde geldt voor het ruimhartige toepassing van het armoedebeleid. Kan het college daar wat meer inzicht in geven. Waar wordt aan gedacht en hoe wordt dat vorm gegeven? Eerder ging het om de sturing op arbeidsmarktfactoren. De horeca is daar geen onderdeel van maar een aantal sectoren is dat wel.
Welke instrumenten heeft de gemeente hiervoor beschikbaar? Wat is het college van plan en hoe wordt deze maatregel, het Rekenkamerrapport indachtig, geëvalueerd. Zijn de doelen vooraf wel goed vastgesteld? Er zijn al vaker pogingen ondernomen om basisbanen te creëren, zoals de Melkertbanen. Op die pogingen is veel kritiek gekomen, vooral omdat het belangrijkste doel, de doorstroming naar regulier werk, vaak niet wordt gehaald. Volt ziet meer in een basisinkomen dan in een basisbaan. De heer Stam (PvdA) vraagt wat Volt vindt van het rapport van de WRR waarin wordt gesteld dat een basisinkomen niet werkt in het begeleiden naar een baan maar een basisbaan juist wel. De heer Stam (Volt) kent de WRR wel maar het rapport waarnaar wordt verwezen niet. Hij ontvangt dit graag van zijn collega om dit door te lezen. Pagina 18 van 37
De heer Dijkstra (Een Utrecht) vraagt of Volt bekend is met het feit dat de doelgroep vaak al in een uitkeringssituatie zit. Het gaat hier niet om een boost maar vaak om een eindsituatie. 5
10
15
20
25
De heer Stam (Volt) zegt dat dit kan. Bij eerdere experimenten met een basisbaan was de doorstroom naar een betaalde baan wel vaak het doel. Maar ook hier geldt dat in het coalitieakkoord niet duidelijk wordt welk doel beoogd wordt. Hij wil hier graag duidelijkheid over van de wethouder. Is het einddoel een zinvolle baan of is het de bedoeling dat mensen doorstromen naar een volgende baan en hoe wordt dit achteraf geëvalueerd?
Inbreng Student en Starter Mevrouw Kendir (Student en Starter) zegt blij te zijn dat er op het gebied van onderwijs maatregelen getroffen worden zoals het verstrekken van gezonde maaltijden, het aanpakken van discriminatie en het versterken van de positie van mbo-studenten. Ook wordt het gesprek gevoerd om mbo-studenten tegen gereduceerde tarieven te laten sporten. Haar partij ziet met belangstelling de aanpak van het college tegemoet. Ook is zij blij dat er aandacht is voor het tegengaan van seksuele intimidatie op scholen. Het is een abstract onderwerp dat niet zo gemakkelijk kan worden aangepakt maar daarom niet minder belangrijk. Zij vraagt de wethouder de raad jaarlijks mee te nemen in de ontwikkelingen van het tegengaan van seksuele intimidatie op scholen. De heer Simsek (DENK) zegt dat er een mooi plan ligt voor het tegengaan van seksuele intimidatie, ook binnen onderwijsinstellingen. Vindt Student en Starter dat een soortgelijke lijn getrokken moet worden als het gaat om het tegengaan van discriminatie en pesten? Mevrouw Kendir (Student en Starter) is tegen discriminatie en pesten. In het coalitieakkoord is hier aandacht voor binnen het onderwijs, op de arbeidsmarkt en bij stages. Dat vindt haar partij belangrijk. Het is wenselijk dat de gemeente, binnen haar invloedsfeer, daar verandering in brengt.
30
De heer Simsek (DENK) vindt specifieke maatregelen als het gaat om seksuele discriminatie zoals een klachtenprocedure, laagdrempelig melden, nazorg en studentenverenigingen handvatten bieden, belangrijk. Deze zouden ook specifiek toegepast moeten worden binnen het onderwijs voor wat betreft discriminatie en pesten. Wat vindt Student en Starter daarvan?
35
Mevrouw Kendir (Student en Starter) ziet geen redenen om maatregelen die daarbij helpen, niet toe te passen. Er moet ook zeker aandacht zijn voor de aanpak van discriminatie en pesten.
40
De heer Simsek (DENK) weet dat de meldingsbereidheid van discriminatie binnen het onderwijs, laag is. Hij heeft hierover schrijnende verhalen gehoord. Zou Student en Starter er heil in zien dat er handvatten worden geboden voor het invoeren van een laagdrempelige klachtenprocedure?
45
Mevrouw Kendir (Student en Starter) ziet daar zeker heil in. Het debat over het aanpakken van stagediscriminatie is meermaals gevoerd. Het aantal meldingen is het topje van de ijsberg. De drempel voor een melding ligt hoog en veel studenten hebben het gevoel dat het geen nut heeft. De partij wil dat daarover het gesprek met instellingen gevoerd wordt. Zij onderschrijft deze visie.
50
55
60
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) zegt dat het college pleit voor een eerlijke stagevergoeding en tegelijkertijd wordt gesproken over discriminatie. Hoe verhoudt een en ander zich tot elkaar? Hij kan zich voorstellen dat, gelet op de wens van een vergoeding, werkgevers zullen afhaken. Dat zal dan weer worden opgevat als stagediscriminatie terwijl dat niet zo is. Het is een financiële afweging. Het zou een eer moeten zijn om ergens stage te kunnen lopen. De mop die Student en Starter maakte ging langs hem heen. Mevrouw Van der Wilt (D66) maakt een punt van orde. Iedereen heeft de verantwoordelijkheid om vaart te maken. Zij heeft het idee dat daar wel wat steviger op ingezet kan worden zodat er niet steeds discussie is over de lengte van de interrupties. De voorzitter stemt hiermee in en voegt toe hier vanuit verschillende belangen te zitten. Zij wil iedereen aan het woord laten om een punt te kunnen maken maar wil ook niet dat het nachtwerk wordt. Zij doet een beroep op iedereen de tijd goed in de gaten te houden. Pagina 19 van 37
5
10
15
20
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt de interruptie van D66 aanmatigend. Hij stelt een vraag over een schijnbare tegenstelling tussen in het beleid, zo mogelijk stagediscriminatie en daar moet aandacht voor zijn. Hij wil dat de vraag wordt beantwoord. De voorzitter zegt dat het niet om een inhoudelijke reactie ging maar om een punt van de orde. Mevrouw Kendir (Student en Starter) ziet geen tegenstelling. Zij denkt dat als een werkgever stagiaires normaal menselijk betaald, dat geen stagediscriminatie is. De vergoeding geldt voor elke stagiaire, ongeacht diens achtergrond. Zij meldt nog dat een mistery guest een middel is om discriminatie aan te pakken. Zij vervolgt haar betoog. Haar partij is blij dat de Utrechtse schuldenaanpak, met de focus op vroeg signalering, wordt voortgezet. Armoede wordt de komende periode meer bespreekbaar want het is belangrijk het stigma rondom armoede te doorbreken. Niet een Utrechter verdient het om in schaamte op te groeien. Zij vraagt de wethouder hier aandacht aan te besteden. Ook zijn er zorgen om de energiearmoede onder studenten. Zij is blij dat de wethouder, naast de aanpak in het coalitieakkoord, heeft toegezegd in gesprek te gaan met de LCB om bij het Rijk aan te dringen op landelijke oplossingen want dit is een urgent probleem. Utrecht is een stad om in te leven.
Student en Starter is trots dat het college de komende vier jaar gaat investeren in de levendigheid van de stad. Elke inwoner moet voorzieningen om de hoek kunnen vinden. Daarom is zij blij met de investeringen in de lokale economie van de wijken. Met wijkhubs worden voorzieningen en gezelligheid dicht bij huis gebracht.
25
Mevrouw Chirino (CU) denkt dat Student en Starter niet kan bedoelen dat alle voorzieningen voor iedereen letterlijk en figuurlijk om de hoek moeten zijn.
30
Mevrouw Kendir (Student en Starter) zegt dat het de bedoeling is dat er in elke wijk genoeg faciliteiten zijn om de levendigheid op te kunnen zoeken. Dat wordt gestimuleerd door ondernemers kansen te bieden om in centra buiten de binnenstad te kunnen ondernemen. Door kritisch te kijken naar de regels en onnodige regels af te schaffen wordt het ondernemers gemakkelijker gemaakt. Als initiatiefnemers ruimte wordt geboden ontstaat er meer beweegruimte voor innovatieve vernieuwingen in de stad. Student en Starter pleitte al eerder voor een evenemententerrein en is trots dat het er gaat komen. Zij geeft de wethouder mee creatief te zijn en te kijken naar multi inzetbare terreinen.
35
Inbreng DENK 40
45
50
55
De heer Simsek (DENK) zegt dat in het coalitieakkoord aandacht is voor de aanpak van seksuele intimidatie bij onderwijsinstellingen. Hij sluit zich op dit punt aan bij wat Student en Starter heeft ingebracht. Er worden diverse maatregelen genoemd zoals een klachtenprocedure en toereikende nazorg. Daarnaast wordt studie- en studentenverenigingen handvatten geboden om seksuele intimidatie te bestrijden. Die richting steunt DENK. Wel vraagt hij zich af of dezelfde richting kan worden gevolgd als het gaat om pesten en discriminatie. Graag een reactie. Veel kinderen gaan zonder ontbijt naar school. Is de wethouder bereid om met scholen in gesprek te gaan over de mogelijkheid om kinderen op school een gratis ontbijt aan te bieden? Graag een reactie. Hij vraagt de wethouder een toezegging om ook daadwerkelijk een mystery gast in te zetten om discriminatie op de arbeidsmarkt op te kunnen sporen. Graag een reactie.
Inbreng ChristenUnie Mevrouw Chirino (CU) zegt dat het doel voor de stad is: brede welvaart met balans tussen leren, werk, circulariteit en creativiteit en met zorg voor iedereen voor wie de wereld soms te snel verandert. De markt is een middel, geen doel. Dat betekent dat sturing mogelijk is. Regulering is noodzakelijk maar voor ondernemers is het belangrijk dat er geen onnodig regels zijn die het ondernemen onmogelijk maken. Hier wordt gelukkig werk van gemaakt. Economisch actief beleid voeren is goed. Kan de wethouder de ruimte aangeven en wat de concrete ideeën zijn om de regeldruk tegen te gaan?
Pagina 20 van 37
5
10
15
20
25
Er is in het coalitieakkoord aandacht voor de rol van de gemeente in de economie. Zij vraagt de wethouder hoe dit meetbaar uitgevoerd kan worden en is te controleren. Zij sluit zich aan bij de inbreng van partijen die iets hebben gezegd over het Rekenkameronderzoek. Economie en beroepsbevolking gaan hand in hand. Ook de CU is blij dat er specifieke aandacht is voor mbo-studenten. In het akkoord staan lovende woorden over de Universiteit maar de hogeschool en het mbo zijn ook een belangrijke motor voor talent en onmisbaar voor het opleiden van mensen die werken in de verschillende gebieden binnen en buiten Utrecht. Het mbo is juist essentieel voor beroepen waar de samenleving op draait. De CU is blij met verspreiding van de nodige voorzieningen door de stad. Ook de leegstand is helaas stads breed verspreid. Het is goed dat hierop stappen worden gezet. Ziet de wethouder mogelijkheden om dit thema in kaart te brengen met de in het akkoord genoemde steun voor starters en scale-ups en hoe krijgt dit vorm? Graag een reactie. De CU omarmt de strategie om digitalisering zich niet te laten ontwikkelen tot bron van ongelijkheid en actief in te zetten als weg naar toegankelijkheid. Te denken valt aan online jongerenwerk, gratis internet op laagdrempelige locaties en een incidentele impuls voor de bibliotheek omdat deze belangrijk is bij het aanleren van digitale vaardigheden.
Zij is benieuwd naar de analyse op het debat in de commissie hierover. Ook wordt gekeken hoe in samenwerking met Stichting Leergeld, binnen de U-pas internet aangeboden kan worden. Zij vraagt of er meer gebeurt dan alleen kijken en of de raad een terugkoppeling hiervan kan verwachten. Graag een reactie. In het kader van de digitale stad wordt gesproken over de informatievoorziening van de gemeente. Deze moet voldoen aan minimale wettelijke eisen maar hoe moet de passage verder worden gelezen? Kan de wethouder dit nader toelichten? De CU is blij dat er met persoonsdata en algoritmes behoedzaam wordt omgegaan en dat er een adviescommissie start om zich te buigen over ethische vraagstukken die hiermee gepaard gaan. Kan de wethouder toelichten wat de concrete opdracht is en wanneer deze naar de raad komt?
Inbreng BIJEEN 30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Oul Fakir (BIJEEN) zegt dat de kapitalistische economie zich kenmerkt door een groeiende ongelijkheid in de samenleving. Dit leidt tot bizarre situaties. Een bibliotheek waar voorzichtig geld voor wordt vrijgemaakt en een La Vuelta die bakken met geld kost. Met de gestelde prioriteiten is haar fractie het niet mee eens. Een belangrijke vraag is in welke inwoners we wel en in welke we niet willen investeren. Niemand mag in gebrek leven en dat geldt ook voor mensen met schulden. Het convenant samenwerken voor Utrechters schuldenvrij en de actieagenda wordt uitgebreid. Hoe wordt dit concreet vorm gegeven? Helaas ziet zij in de plannen nergens terug wanneer schulden kwijt worden gescholden zodat mensen hun leven weer kunnen herpakken. Is hier onderzoek naar gedaan en wordt dit punt ook meegenomen? Racisme en discriminatie zijn voor haar fractie geen bijzaak. Utrecht beschouwd zichzelf als een progressief baken waar iedereen welkom is maar de praktijk is anders. Er zijn verschillende vormen van discriminatie waaronder arbeids- en stagediscriminatie. Zij is blij dat hier in het akkoord aandacht voor is maar de plannen gaan niet ver genoeg. Discriminatie zou moeten worden afgestraft. Bedrijven die zich hier schuldig aan maken krijgen een waarschuwing en bij herhaling komen ze op een lijst en volgt er een geldboete. De gemeente werkt dan niet langer met hen samen.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat in het akkoord staat dat als er sprake is van discriminatie, er onderzoek wordt gedaan en dat er daarna wordt doorgepakt. Is BIJEEN niet tevreden met wat er in het akkoord staat? Mevrouw Oul Fakir (BIJEEN) wil weten wat er gebeurt nadat de discriminatie is opgespoord maar concrete acties hierop vindt zij niet in het akkoord terug. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat dit te maken heeft met de opbouw van het akkoord. In het hoofdstuk ‘inclusie en discriminatie’ staat hier meer over. Er worden voorbeelden genoemd en er wordt gekeken welke middelen er ingezet kunnen worden. Mevrouw Oul Fakir (BIJEEN) komt op het laatste nog terug want ook dat klinkt vaag. Arbeidsdiscriminatie zal worden opgespoord door een mistery guest maar wat gebeurd er hierna? Welke consequenties heeft dit voor discriminerende bedrijven of organisaties? Zij hoort graag wat Pagina 21 van 37
de concrete plannen zijn. De bereidheid om alle middelen in te zetten is er volgens het akkoord. Hierover ontvangt zij graag meer informatie en duiding. 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
Inbreng Een Utrecht De heer Dijkstra (Een Utrecht) geeft de PvdA een compliment voor het voorstel van de maatschappelijke banen. Het komt niet helemaal overeen met wat zijn partij heeft ingediend over de buurtbanen. Het is een kleine moeite dit aan te passen daarom houdt hij daarvoor nu een pleidooi. De toevoeging betekent dat de 1.000 banen niet alleen van de overheid komen maar juist ook van buurt- en burgerorganisaties. De financiering zou nog steeds kunnen plaatsvinden zoals in het door hem ingediende voorstel staat beschreven. In dat geval kan er ook grootschalig worden gewerkt en niet alleen kleinschalig maar dat heeft wel consequenties voor het budget. Hij vraagt de wethouder of dit kan en ontvangt graag een reactie. Het geld bestemd voor buurtondernemers voor gezonde buurten en werk voor praktisch opgeleiden komt vrij. Er staan een paar mooie woorden in het akkoord over innovatieve starters en scale-ups. Hij pleit ervoor het geld dat voor innovatieve starters beschikbaar is om te katten naar een volwaardig programma voor groeiers en starters met als criterium werk voor de stad. Graag een reactie van de wethouder. Boekenwijsheid is goed maar ervaringsdeskundigheid is waardevol. Het ene is niet anders dan het andere maar ervaring wordt minder gewaardeerd. Ervaringsdeskundigheid staat vier keer in het coalitieakkoord maar daarbij staat wel steeds ‘betrekken’.
Dit is een gemiste kans. Hij vraagt het college met een voorstel te komen hoe ervaringsdeskundigen de plek krijgen die ze verdienen bij de overheid en bij andere organisaties.
Inbreng SP De heer Wiegant (SP) heeft veel lof voor het college op de onderwerpen waar het vanavond over gaat. Hij kan alles onderschrijven en licht er een paar zaken uit. De SP stopt liever vandaag dan morgen met de kostendelersnorm. Hij is benieuwd naar de antwoorden op de vragen hierover. Het banenplan is een mooie doelstelling op zich maar hij vraagt zich af wat het college gaat doen om het plan ook echt te laten slagen. Wat gaat het college anders doen? Aanbestedingen, aandacht voor het minimumloon, stoppen met onbetaalde werkervaringsplekken, stages en basisbanen stonden allemaal op het wensenlijstje van de SP. Hoog- en laagopgeleid wordt vervangen door theoretisch- en praktisch geschoold. Hoog en laag is een waardeoordeel dat we niet moeten willen. Er zit geen waarde aan. Tegelijk is de overwaardering van theoretisch en de onderwaardering van praktisch geschoolden niet alleen taalkundig maar ook financieel zichtbaar. Een naamsverandering verandert daar niets aan. De inzet voor huiswerkvrije scholen vindt de SP een goede zaak maar dat betekent niet dat huiswerkbegeleiding niet meer nodig is. Het is een vorm van bijles. Het zorgt voor meer educatie en dat biedt meer leeruitkomsten. De ongelijkheid verdwijnt niet als het huiswerk wordt afgeschaft. Het is goed erop toe te zien dat de ouderbijdrage echt vrijwillig is.
Een vrijwillige ouderbijdrage leidt niet alleen tot ongelijkheid onder leerlingen op dezelfde school maar ook tussen scholen onderling. Die vorm van ongelijkheid is ook onwenselijk. Gaat het college hier iets aan doen? Het programma klinkt prima als het de bijdrage aan de economie betreft, zeker als het gaat om investeringen in de wijken. De SP is wel kritisch als het gaat om de effectiviteit. Er is niet goed te bepalen wat het nu echt oplevert. Zorgt het college ervoor dat de grote som geld ook echt effectief wordt besteed en niet in een diepe put verdwijnt? De heer Stam (Volt) hoort dat de SP enthousiast is over basisbanen terwijl de fractievoorzitter van de SP hier onlangs nog tegen ageerde. Wat is het standpunt van de SP hierin? De heer Wiegant (SP) antwoordt dat er niet helemaal hetzelfde over wordt gedacht. Na de vorige periode is de SP vrij positief geweest over het initiatiefvoorstel maar over de invulling is geen eenduidigheid. Het raadslid vreest dat mensen daarin worden weggezet maar hij weet dat het de bedoeling is dat het banen zijn die mensen waardering geven.
Inbreng Stadsbelang Utrecht Mevrouw Mathoera (Stadsbelang Utrecht) zegt dat het de komende vier jaar zal gaan hoe Utrecht met zijn inwoners omgaat, gelijkwaardig of juist ongelijk. De coalitie noemt het ‘ongelijk Pagina 22 van 37
investeren voor gelijke kansen’. Stadsbelang noemt het discriminatie. Ieder individu is gelijk en dient gelijk behandeld te worden. De plannen van de coalitie zullen vergaande gevolgen hebben voor de middenklasse. Hoe gelijk is het om hen op te zadelen met alle lasten? 5
10
De heer Simsek (DENK) vraagt of het niet juist nodig is ongelijkheid aan te pakken door bepaalde structuren te doorbreken want er is geen gelijkheid. Op welke manier wil Stadsbelang dat doen? Mevrouw Mathoera (Stadsbelang Utrecht) vindt dat dit niet op deze manier moet worden aangepakt. Haar partij is voor gelijkheid en wil dat er op een gelijke manier wordt geïnvesteerd zodat er geen tweedeling ontstaat tussen de middenklasse en de lagere klassen. De heer Simsek (DENK) vindt dat als er nu al een tweedeling is. Moet die dan niet worden doorbroken en weggewerkt?
15
20
25
30
35
40
45
50
55
Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) zegt dat juridisch gelijke gevallen gelijk worden behandeld en ongelijke gevallen, ongelijk. Dat geeft al aan dat bepaalde situaties om een ongelijke behandeling vragen. Zo moet artikel 1 worden gelezen. Welk belang hangt Stadsbelang aan discriminatie? Mevrouw Mathoera (Stadsbelang Utrecht) komt hier later op terug. De heer Wiegant (SP) drukt Stadsbelang op het hart dat dictatuur van het proletariaat haken en ogen heeft. Mevrouw Mathoera (Stadsbelang) Utrecht) zegt vol in te zetten op bestaanszekerheid terwijl D66 en de PvdA landelijk hebben liggen snurken, zij hebben actief bijgedragen aan het toeslagenschandaal. Mensen met een hoog en een laag inkomen zijn oververtegenwoordigd in Utrecht. Het college wil ongelijk investeren en geld uitgeven om aan inkomenspolitiek te doen. De U-pas wordt verdubbeld en verdriedubbeld, de energierekening van minima gesubsidieerd en bijverdienen in de bijstand tot het minimumloon, wordt mogelijk gemaakt. Mensen mogen huurschulden maken, ze worden toch niet uit hun huis gezet. Tegelijkertijd worden de gemeentelijke lasten en heffingen verhoogd. Utrechters met een hoog inkomen zullen hiervan weinig gevolgen ondervinden, mensen met een laag inkomen ontspringen de dans en de middenklasse gaan het merken. De armen worden rijker en de middeninkomens armer.
Dat is de consequentie van dit groen socialistisch nivelleringsbeleid terwijl juist iedereen zou moeten profiteren. Er is geen enkele prikkel om te gaan werken want werken loont niet. De bijstand loont want het besteedbaar inkomen stijgt daar wel. De heer Simsek (DENK) vraagt of Stadsbelang onderschrijft dat het voor mensen in de bijstand niet altijd even gemakkelijk is om uit een werkloosheidssituatie te komen. Er zijn ook mensen die niet in staat zijn om te werken. Mevrouw Mathoera (Stadsbelang Utrecht) is het eens met DENK maar komt hier nog op terug. Ongelijk investeren in gelijke kansen, wat betekent dat eigenlijk als het om banen gaat? Investeren zou gelijk moeten staan aan het toevoegen van waarde. Als zij het plan leest gaat het om investeren in vrijwilligerswerk, het verdrijven van vrijwilligers uit sportkantines en buurthuizen. Het vorige college heeft gefaald bij het realiseren van het aantal banen dat volgens de afspraak gerealiseerd moest worden. Zij kan hierbij niet wijzen naar corona want reeds daarvoor schoot de aanpak al tekort. Het college heeft het, ook bij het realiseren van voldoende beschut werk, erbij laten zitten. Het UW wil zelf af van beschutte plaatsen. Hoe kan het college stellen dat er 1.000 extra banen komen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en dat er ook nog basisbanen worden gerealiseerd voor bijstandsgerechtigden.
Stadsbelang Utrecht vraagt zich af of die 1.000 banen dezelfde zijn. Graag wil zij een reactie van de wethouder op deze vragen: - wordt de banenafspraak geactualiseerd? - welke ambities heeft het college voor de invulling van banen en het bieden van beschut werk? - zijn de basisbanen met behoud van uitkering of wordt er een salaris geboden? - denkt het college dat de bijstandsgerechtigden zitten te wachten op basisbanen omdat ze nu onmogelijk uit de bijstand hangmat te krijgen zijn? Het handelen van de coalitie is mede debet geweest aan het falen van de Participatiewet. Zij vraagt herziening. Het zou het college sieren de Participatiewet uit te voeren, te beginnen met de Pagina 23 van 37
5
10
15
verplichte tegenprestatie. Als we mensen laten investeren in zichzelf met een opleiding, een stapsubsidie of werk, wordt de afstand tot de arbeidsmarkt kleiner. Het onderwijs is de verantwoordelijkheid van het Rijk en de onderwijshuisvesting die van de gemeente. Veel gemeentelijk budget wordt naar scholen geschoven maar de scholen hebben voldoende middelen, de reserves zitten vol. Scholen moeten gewoon hun werk doen. Waarom halen ze de streefniveaus voor rekenen en taal niet? Waarom moet de gemeente de ongeletterdheid aanpakken? Laat de scholen het initiatief nemen. Jammer dat er circa 5 miljoen euro wordt besteed aan de voorschool terwijl deskundigen twijfelen over het nut ervan. Gebruik middelen voor huiswerkbegeleiding voor de groepen 6,7 en 8. In de raadsvergadering kunnen initiatieven worden verwacht op het gebied van de voorschool, huiswerkbegeleiding, gelijk investeren in kansen in plaats van het naaien van de ondervertegenwoordigde middenklasse en de verplichte tegenprestatie bij de inkomenspolitiek De heer Stam (PvdA) maakt een punt van de orde. Er wordt nu al voor de derde keer gescholden in de vergadering. Daar stoort hij zich aan. Wat is het oordeel van de voorzitter hierover. De voorzitter is het met de PvdA eens. Zij stelt voor fatsoenlijk en aardig te zijn voor elkaar.
20
25
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of naaien een scheldwoord is. Als dit niet zo is kan de voorzitter het niet eens zijn met de PvdA. Het is niet aan de voorzitter daar een oordeel over te vellen. De voorzitter zegt dat het wel aan haar is een algemene opmerking te maken en zij hoopt dat de commissie op een fatsoenlijke manier met elkaar omgaan. De interpretatie van een dergelijk woord kan negatief zijn. De voorzitter schorst de vergadering.
30
35
40
45
50
55
60
De voorzitter heropent de vergadering en geeft uitleg over hoe de vergadering wordt voortgezet. De wethouders beantwoorden de vragen van alle behandelde onderwerpen. De fracties kunnen daarna vragen stellen aan de wethouder en dat is gelijk de tweede termijn. Daarna worden de toezeggingen geïnventariseerd. Als er moties in de maak zijn kunnen de fracties dat meedelen zodat iedereen dat weet.
Beantwoording wethouder De Vries Wethouder De Vries bedankt de VVD voor de grote betrokkenheid bij het mbo. De VVD heeft vragen over de samenwerking en de gewenste campus. Hij is in gesprek met het mbo om de samenwerking vorm te geven bij Strijkviertel en Lageweijde, juist omdat het gaat om leren en werken op de werkvloer en een betere aansluiting op de arbeidsmarkt. Er zijn in het verleden al gesprekken gevoerd. In maart 2021 is de raad geïnformeerd over de mogelijkheden van een campus bij Lageweijde. Dat is er niet van gekomen vanwege het gezondheidsbeleid. Een onderwijsinstelling mag niet binnen 200 meter van een rijksweg staan en de keuze van een locatie is aan het ROC. Met betrekking tot een campus moet hij de VVD teleurstellen. MBO Utrecht, het Grafisch Lyceum en ROC Midden-Nederland hebben (nagenoeg) nieuwe gebouwen. Het wordt dus een lastig verhaal. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat er nog gesprekken zouden worden gevoerd met de scholen over een campus op Strijkviertel. Wat is daarmee gebeurd? De VVD heeft het beeld dat mbo scholen het een mooi idee vinden om een campus te krijgen. Heeft de wethouder dit beeld niet? Wethouder De Vries antwoordt dat er momenteel gesprekken lopen met mbo instellingen maar deze zelf verantwoordelijk zijn en een keuze make. Dit is dus de plek waar ze zijn geëindigd.
Hij zegt de VVD toe dit punt mee te nemen in zijn gesprekken met de scholen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of er ook een terugkoppeling komt. Wethouder De Vries zegt toe in Q2 van 2023 met een terugkoppeling van de gesprekken over de mbo campus te komen. Pagina 24 van 37
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt de wethouder in deze gesprekken ook zijn suggestie voor een locatie voor een mbo campus in Rijnvliet mee te nemen. Deze zou mogelijk gevestigd kunnen worden in de oksel van de A12. 5
10
Wethouder De Vries zegt Stadsbelang dank voor de aanvulling en vervolgt de beantwoording. Het volgende punt gaat over stagediscriminatie. Er lopen momenteel gesprekken met het mbo en in principe ligt er al een plan. Tegelijkertijd is het finetunen nog aan de gang. Er is nog geen akkoord op gegeven door mbo instellingen. Hij verwacht dat dit er in Q4-2022 wel zal zijn en dan komt hij hierop terug bij de raad. Een onderdeel van het plan stagediscriminatie is de vraag hoever je daarin kunt gaan en of het alleen gaat om discriminatie bij organisatie en bedrijven. Mevrouw Oul Fakir (BIJEEN) vraagt of dit de beantwoording is van de vragen die zij heeft gesteld over arbeids- en stagediscriminatie.
15
20
25
30
35
40
45
Wethouder De Vries is alleen ingegaan op stagediscriminatie maar de vraag is breder en dat heeft hij gehoord. Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat dit voor Q1 of Q2 is toegezegd en dat het plan nu in Q42022 komt. Zij drukt de wethouder op het hart erop toe te zien dat het Q4 wordt. Wethouder De Vries zegt dat dit op zijn lijstje staat maar dat het om een gezamenlijk project gaat. Hij gaat over naar de vraag van de PvdA en Student en Starter over een integrale aanpak voor het mbo. Enerzijds waardeert hij de nuance van Volt maar tegelijkertijd is hijzelf iets minder genuanceerd. Hij verbaast zich over hoe het gaat. Niet alles hoeft als discriminatie te worden benoemd omdat er meerder zaken meespelen maar uiteindelijk gaat het over gelijkwaardigheid. Dit is een belangrijk aspect en dat neemt het college hierin mee. Je kunt het een integrale aanpak noemen want er is ook een mbo-agenda. Dit is de tijd om dit uit te diepen naar gelijkwaardigheid op meerdere vlakken. Daar komt het college zeker op terug. In 2023 wordt de raad geïnformeerd hoe dit gezamenlijk met Studentenraad 030 wordt opgepakt en uitgewerkt. Juist mbo studenten kunnen hierin iets veranderen. Met elkaar vinden we er wat van maar tegelijkertijd is er een probleem met de financiering vanuit het Rijk.
Binnen een week spelen er heel wat zaken en dat is het moment om op de veranderingen, die hierin meegenomen moeten worden, in te spelen. Hij gaat er hard mee aan de slag. De vraag van de SP over het benoemen van praktisch en theoretisch onderwijs en de waardering daarvan is een maatschappelijk issue en wordt meegenomen in de mbo agenda. Dit gaat ook over gelijkwaardigheid. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) begrijpt dat de terugkoppeling van de gesprekken over de mbo campus in Q2-2023 zal zijn maar hoopte op een eerdere terugkoppeling. Wethouder De Vries antwoordt dat er meerdere gesprekken lopen met het mbo. De kans is, gelet op de huidige nieuwbouwlocaties, erg klein dat het ervan komt. Hij neemt dit mee en komt er in Q2-2023 op terug. Een eerdere terugkoppeling is niet mogelijk omdat er urgentere zaken zijn zoals de mbo agenda. Hij heeft een toezegging gedaan maar wil ervoor waken valse verwachtingen te wekken. Als terugkoppelen eerder kan zal hij dit doen. Mevrouw Assen (PvdA) wil weten of de toezegging van de wethouder op het integrale plan van de aanpak mbo, ook echt een toezegging is.
50
Wethouder De Vries zegt dat dit een toezegging is in Q4-2022.
55
De voorzitter vat de toezeggingen van wethouder De Vries samen: • de raad in Q2-2023 in een brief informeren over de uitkomsten van de gesprekken die hij met mbo instellingen over een mbo campus in Strijkviertel heeft gehad. • het plan van aanpak stagediscriminatie in Q4-2022 nar de raad sturen. • de raad in Q4-2022 informeren hoe hij samen met partners in de stad werkt aan gelijkwaardigheid van studenten in de stad, op meerdere vlakken.
60
Beantwoording wethouder Oosters Pagina 25 van 37
5
10
15
20
25
30
35
40
Wethouder Oosters beantwoordt de vragen over evenementen. Het CDA vraagt in de zoektocht naar mogelijke permanente locaties, ook te kijken naar de regio. De regio is momenteel hofleverancier van evenementenlocaties maar er wordt nu naar een locatie binnen de gemeentegrenzen gezocht. D66 vraagt wanneer en op welke manier hierover een voorstel verwacht kan worden. Zij verwacht in het najaar (Q4-2022) de raad informatie te kunnen verstrekken over het vervolgproces maar zij kan dan nog niet met een plan komen. Het is heel belangrijk dat evenementenlocaties goed bereikbaar zijn, bij voorkeur per fiets of met het openbaar vervoer. Vaak zetten organisatoren ook pendelbussen. Bij het opstellen van de locatieprofielen is vertraging opgetreden, vooral veroorzaakt door de coronamaatregelen. In die periode was het moeilijk te kijken hoe deze op een goede manier ingevoerd kunnen worden maar het staat niet voor niets weer in het coalitieakkoord. Het college zoekt naar een manier om evenementen te faciliteren en daarbij, waar nodig, rekening te houden met de omgeving. Zij zegt toe tegelijk met de informatie over het proces te komen met voorbeelden van locatieprofielen in Q4-2022. Mevrouw Snippe (PvdD) vraagt of de locatieprofielen dit jaar ter besluitvorming naar de raad worden gezonden.
Als dat niet kan wanneer kunnen deze dan tegemoet worden gezien? Wethouder Oosters antwoordt dat het absoluut niet lukt de locatieprofielen nog dit jaar naar de raad sturen. Er moet opnieuw onderzoek worden gedaan naar de staat van de locaties. Het heeft twee jaar stil gelegen. Er wordt nu ook gezocht in een andere omgeving. Zij begrijpt dat dit frustrerend is maar het college heeft geen andere mogelijkheid. In de brief komt zij met een update. Zij kan echt niet te zeggen wanneer de locatieprofielen er zullen zijn. Zij gaat zich ervoor inzetten dat zo snel mogelijk te doen. Zodra de informatie er is stelt zij deze beschikbaar. Het streven voegt niets toe aan de belofte die zij kan maken. Het college wil in Q4 duidelijkheid hebben hoe de profielen eruit gaan zien maar moet ook rekening houden met participatie van omwonenden en evenementenorganisatoren en dat neemt tijd in beslag. Op de vraag over het statiegeldsysteem antwoordt zij dat het de ambitie is om evenementen zo duurzaam mogelijk te maken. Het afgelopen jaar is er met de beperkte capaciteit vooral ingezet op het behoud en herstel van de sector. Hier is men nog niet aan toe gekomen. Tegelijkertijd staat voor veel organisatoren duurzaamheid hoog in het vaandel en wordt het aangemoedigd. Dit punt wordt opnieuw in het bestuurlijk overleg met de branche ingebracht om te kijken hoe de plannen doorgevoerd kunnen worden.
Inmiddels wordt er ook samengewerkt met de G5 om de meest effectieve manier van verduurzaming te onderzoeken en worden organisatoren begeleid om evenementen zo duurzaam mogelijk te organiseren. Het college wil duurzame leges invoeren maar is nog niet van plan deze kostendekkend te maken. Voor buitenevenementen geldt dat er, ter stimulering, tarieven voor een minder kostendekkend niveau zijn vastgesteld. Het kostendekkend maken van leges is momenteel een significante stijging. Dat is onwenselijk aangezien de evenementenbranche uitzonderlijk hard is getroffen door de coronamaatregelen. De sector extra belasten zal het herstel ervan belemmeren. Mevrouw Snippe (PvdD) vraagt of de stad de kosten voor verduurzaming moet betalen.
45
Wethouder Oosters begrijpt dat dit zo gezien wordt. De sector doet erg zijn best de crisis te boven te komen en werken er hard aan. Evenementen hebben enorm lang stil gelegen. Dit moet je niet op deze manier willen tegenwerken. Het is juist goed de sector in deze periode een zetje in de rug te kunnen geven.
50
Mevrouw Snippe (PvdD) zegt dat het geen sector is waar iedereen plezier van heeft, sommigen hebben er juist overlast van.
55
Wethouder Oosters geeft antwoord op de vraag over het ontzien van kleine evenementen van duurzame leges. Het gaat om wijk- en buurtfeesten. Er wordt niet gekeken hoe deze kunnen worden ontzien maar juist deze evenementen verbruiken al minder energie en maken gebruik van glaswerk in plaats van plastic. Het voorstel om plantaardig voedsel te gebruiken is een goede suggestie. Dit soort evenementen zijn echt wel van een andere orde van grootte. De aanmoediging van Student en Starter om creatief op zoek te gaan naar locaties vindt zij een goede suggestie. Dat gaat zij zeker doen.
Pagina 26 van 37
Mevrouw Snippe (PvdD) heeft niet gehoord dat de wethouder is ingegaan op het statiegeld voor hardcups en de gerecyclede afvalinzameling. 5
Wethouder Oosters heeft gezegd te zullen onderzoeken hoe de evenementen zoveel mogelijk kunnen worden verduurzaamd en het grondstofgebruik is daar absoluut onderdeel van. Mevrouw Snippe (PvdD) vraagt of de wethouder specifiek kan reageren op de suggesties.
10
15
Wethouder Oosters antwoordt dat statiegeld bekers een kansrijke optie is. Het gebeurd al heel veel bij grote evenementen. Deze specifieke voorbeelden gaat zij inbrengen bij het bestuurlijk overleg met de evenementenorganisaties. De voorzitter vat de toezeggingen van wethouder Oosters samen: • in Q4-2022 de raad informeren over het vervolgproces van festivallocaties. Ze geeft hierin een update van het tijdspad, het proces en de locatieprofielen.
Beantwoording wethouder Schilderman 20
25
30
35
40
45
50
55
Wethouder Schilderman zegt dat er veel vragen zijn gesteld over de vertaling van de economische ambities in het coalitieakkoord en het Rekenkamerrapport. In het akkoord is geprobeerd bij te dragen aan de economische positionering van Utrecht binnen het regioverband. Daarvoor is het belangrijk dat Utrecht zich inzet voor de profilering op het gebied van ‘de gezonde stad’. Dat betekent dat Utrecht zich focust op bedrijvigheid op het gebied van gezondheid in brede zin maar ook een gezonde leefomgeving, inclusief klimaat en circulair. Daarbij passen digitaal onderwijs en techniek omdat deze kunnen bijdragen aan de positionering en kunnen zorgen voor werkgelegenheid. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat het samenvoegen van digitaal onderwijs en techniek geen duidelijk profiel oplevert. Hoe denkt de wethouder daarover? Wethouder Schilderman denkt daar anders over. Het overkoepelende verhaal en de focus gaat binnen al deze sectoren juist over gezondheid. Dat is het profiel. De EBU is daar de afgelopen tijd mee bezig geweest. In een stad als Utrecht zijn er verschillende sectoren waar er ook gedeelde werkgelegenheid is maar de focus ligt op deze sectoren.
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt hoe de wethouder dit rijmt met de uitkomsten van het Rekenkameronderzoek dat er geen duidelijk economisch profiel is? Wethouder Schilderman is in de beantwoording nog niet zover en zegt eerst iets over de positionering. De vertaling en de uitwerking van het akkoord moet nog een stuk concreter worden. Het college reageert nog voor de zomer op de stukken van de Rekenkamer en van de verdere uitwerking wordt bij de Programmabegroting een doorkijk gegeven. Daarin wordt ook iets gezegd over de middelen die in het coalitieakkoord hiervoor vrij zijn gemaakt. In Q1-2023 kan de raad een plan verwachten van het economisch beleid. Daarin staat de positionering centraal en ligt de focus op de sectoren die zijn genoemd. Om het concreet te maken worden het doel en de middelen daarin gespecificeerd. Het debat over een lokale economische agenda was interessant. Het college wil graag duidelijk en concreet zijn over het beleid zodat dat meetbaar is maar het beleid wordt ook samen met de regio gevoerd. Er is heel veel werkgelegenheid in relatie tot de regio. Daarnaast is het economische programma van Utrecht niet zo groot dat dit voor de hele regio kan gelden. De raad heeft de afgelopen jaren een aantal documenten aangenomen over de regionale economie. Zij heeft geen behoefte dat over te doen.
De positionering en de sectoren zijn helder, het gaat nog over de concretisering en de inzet. De VVD heeft een vraag over ondernemerssteun bij een nieuwe coronagolf. Het coronapakket loopt nog tot eind 2022. Bij een nieuwe golf kijkt zij of er nieuwe maatregelen nodig zijn. Op dat moment zal zij hierover in gesprek gaan met de raad. Zij gaat niet over eventuele digitale risico’s voor het gemeentelijke systeem maar wel zet zij zich in voor het vergroten van digitale vaardigheden. De aanpak van de VVD past daarbij. Het college houdt vast aan de aanpak via marktgroepen. Digitaal is er daar een van. Deze werkt al op tal van manieren aan verder te ontwikkeling en ondersteuning. Daar heeft zij laatst schriftelijk iets over Pagina 27 van 37
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
gezegd. Op de vraag over La Vuelta antwoordt zij dat er een hitteplan is opgesteld voor het evenement. Natuurlijk zorgt het college voor voldoende watertappunten en bijbehorende toiletten. Er is gevraagd naar een lokale munt. Het initiatief van de Utrechtse euro bestaat al en daar nemen 150 bedrijven aan deel. De overheid heeft daar onderzoek naar gedaan. Voor de gemeente zit er veel regelgeving in de weg maar niets kan bedrijven beletten hier aan mee te doen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of de Utrechtse euro ook in het gemeentelijk inkoopbeleid kan worden ingezet om lokaal ondernemerschap een plek te geven. Is de wethouder bereid dit punt in de verdere uitwerking mee te nemen. Wethouder Schilderman gaat ervan uit dat de vraag niet per se over de lokale munt gaat. Zij kan zich voorstellen dat het inkoopbeleid kan bijdragen aan zowel de lokale economie als aan de coalitiedoelstellingen. De wethouder vindt dat actief economisch beleid breder kan worden ingezet dan alleen op mbo niveau. Het CDA heeft een vraag over de verhoging van de toeristenbelasting. Uit een vergelijking tussen verschillende steden blijkt dat er verschillende methoden worden gehanteerd. Amsterdam hanteert 7% bij een gedeelte en 10% bij een ander gedeelte. Rotterdam hanteert 6,5% en Den Haag heeft een ander systeem. Utrecht beweegt richting het Amsterdamse.
Op de vraag van het CDA of er op de site wat meer informatie specifiek over Utrecht gezet kan worden zodat expats zich meer thuis kunnen voelen antwoordt zij te willen bekijken of er regionaal nog iets kan worden gezegd over typisch Utrechtse zaken. Zij vraagt zich wel af of dit nu prioriteit heeft maar gaat hier werk van maken. Blurring, 40% van het winkeloppervlak gebruiken voor alcoholvrije horeca en vice versa, werkt goed maar het is wel altijd een balans tussen verschillende belangen. Het is maatwerk. Het college bekijkt de komende tijd hoe dit gemakkelijker gemaakt kan worden en denkt daarbij ook aan de circulaire economie. De PvdD heeft een vraag over winkelleegstand. Hierop wordt een wat verschillend beleid gehanteerd. In de RSU staat hier ook iets over. Een vitale hoofdstructuur is heel belangrijk en daarin ligt de focus op het winkelend publiek. Als er veel gaten vallen is dat slecht voor de algemene economie. Buiten de hoofdstructuur is er ruimte om eventueel panden om te bouwen naar huisvesting. Het is goed ons te realiseren dat we uit een bijzondere tijd komen. De stad heeft onder corona geleden en heeft tijd en ruimte nodig om te herstellen. De wethouder deelt de insteek van de PvdD dat het streven om nog meer proefdierplekken te realiseren, ongewenst is maar zij acht de kans dat dit gaat gebeuren gering.
In het kader van de gezondheid wordt er momenteel een proefdiervrij biomedisch centrum opgezet. Zij verwacht geen verzoek voor een nieuw proefdiercentrum maar wel voor een proefdiervrij centrum. Volt vraagt naar stuurinstrumenten op marktgroepen en hoe er wordt gemeten. In het algemeen heeft zij hierover al iets gezegd maar er zijn ook andere maatregelen. Vroeger was er het Fonds Match Arbeidsmarkt. Dat is opgegaan in het coronamaatregelenpakket. Daar is geld voor opgenomen. Als er nog vragen zijn verwijst zij naar het beleidskader werk en inkomen. De CU heeft vragen over bureaucratie en ruimte in de regelgeving. Momenteel verkent het college hoe de passages over blurring en zaken die in de weg zitten, aangepast kunnen worden. Dat wordt nader uitgewerkt. Zij denkt aan het eind van het jaar (Q4) hierop een terugkoppeling te kunnen geven. Als er regels zijn die ondernemers in de weg zitten helpt het college graag. Via het programma ‘morgen mooier maken’ wordt op bepaalde plekken gewerkt aan het tegengaan van leegstand. Een deel van de vragen over digitalisering van de informatievoorziening van de gemeente vallen onder de portefeuille Organisatie en worden morgenavond beantwoord. Digitale inzet is een middel om ongelijkheid tegen te gaan omdat dit gemakkelijker te combineren is met zorgtaken. Dat levert een bijdrage maar het college bekijkt dit van meerdere kanten.
Op de vraag van Een Utrecht over de inzet van gelden voor startups en scale-ups en of dat niet anders moet antwoordt zij dat de omgeving gesubsidieerd wordt en de startups en scale-ups zelf. Het gaat erom werkgelegenheid voor de lange termijn te creëren ten behoeve van de innovatieve sector. Bij de economische positionering ligt daar de focus. Er is daarnaast ook geld om het aantal arbeidsplaatsen te laten groeien. De SP vraagt of er kritisch wordt gereflecteerd op de effectiviteit van het beleid. Zij gaat ervan uit dat het college hier scherp op wordt gehouden. In het Rekenkamerrapport staat dat subsidies goed worden verantwoord. De voorzitter vat de toezeggingen van wethouder Schilderman samen: • bij de Programmabegroting geeft de wethouder een doorkijk van het economisch beleid en zij komt in Q1-2023 met een verder uitgewerkt plan. • Voor eind van dit jaar informeert de wethouder de raad over de mogelijkheden om de regeldruk te verminderen, ook in relatie tot blurring. Pagina 28 van 37
De voorzitter schorst de vergadering. 5
De voorzitter heropent de vergadering.
Beantwoording wethouder Voortman 10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
Wethouder Voortman gaat in op de vragen over de thema’s armoede, schulden, inkomen en werk. Een aantal vragen valt buiten haar portefeuille. Verschillende fracties hebben gevraagd wanneer de uitwerking kan worden verwacht van de armoedegelden. Binnenkort stuurt het college een raadsbrief naar de raad met de planning van het nieuwe armoede- en schuldenbeleid. Een voorstel kan in het eerste kwartaal 2023 worden verwacht. GroenLinks vraagt of bepaalde verhuiskosten uit de bijzonder bijstand kunnen worden betaald. Momenteel wordt al maatwerk toegepast maar dit punt wil zij in het nieuwe beleid meenemen. Op de vraag van de PvdA naar de structurele energieregeling antwoordt zij dat hiernaar gekeken wordt maar dat zij deze in samenhang wil bekijken met de maatregelen die het Rijk neemt. Zij komt hierop terug in een dashboard brief die vlak na de zomer aan de raad wordt gezonden. Op de vraag over het gratis maken van ID bewijzen antwoordt zij dat dit wettelijk onmogelijk is vanwege het verhogen van leges voor anderen maar zij overweegt dit mee te nemen in de uitwerking van het armoedebeleid (Q1-2023). Zij geeft een windwaarschuwing af. Niet alle wensen kunnen worden gerealiseerd. Vanwege het kostenaspect worden zaken tegen elkaar afgewogen. Het voorstel van de CU over internet in de U-pas is een mooie suggestie die zij meeneemt bij de uitwerking van het armoedebeleid.
BIJEEN merkt op dat schulden niet benoemd worden. Bij de coronasanering wordt juist volop ingezet op kwijtschelding. Schulden worden afgekocht met een saneringskrediet en schuldeisers wordt gevraagd een groot deel kwijt te schelden. De gemeente scheldt vervolgens ook een deel van het krediet kwijt waardoor inwoners snel perspectief hebben op een schuldenvrije toekomst. Student en Starter roept op het stigma op armoede te doorbreken. Dat juicht zij van harte toe. Ook dat wordt meegenomen in het armoedebeleid. De VVD had een vraag over het koppelen van schulden en werk. Mensen met schulden hebben vaak veel stress zodat ze niet aan werk komen. Mensen zijn daar zelfs hun werk door kwijtgeraakt maar zij begrijpt wel de koppeling. Daarom worden er gesprekken gevoerd over ‘rondkomen’. Als iemand een bijstandsuitkering aanvraagt wordt ook de inkomenssituatie bekeken. Kan iemand rondkomen en worden alle regelingen wel benut? Zij probeert zaken meer bij elkaar te brengen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of het realistisch is om 1.000 mensen uit de bijstand te halen. Wethouder Voortman zegt dat de VVD beweert dat de limiet vorig jaar niet is gehaald. Vorig jaar zat deze op 1246 personen. Zij komt er bij het blok werk op terug. Zij vervolgt de beantwoording. Op het onderdeel inkomen zijn er vragen over de kostendelersnorm.
In het coalitieakkoord staat dat mogelijkheden worden onderzocht de norm te stoppen. Zij komt eind 2022 (Q4) met een terugkoppeling. Helemaal afschaffen betekent dat Utrecht niet wettelijk beleid gaat voeren en dat er rekening moet worden gehouden met financiële en juridische risico’s. De minister geeft aan dat de kostendelersnorm per 1 juli 2022 wordt aangepast voor jong volwassenen tot 27 jaar. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt dat Utrecht verder moet gaan dan de wettelijke kaders. Durft Utrecht dit risico te nemen? Wethouder Voortman antwoordt eerst te willen kijken wat mensen nodig hebben en daarna pas kijkt hoe het wettelijk zit maar zij ziet het als haar plicht de raad hierop te wijzen. Zij vervolgt de beantwoording. Op het onderdeel werk vraagt GroenLinks een toezegging om het gemakkelijker te maken bij te verdienen in de bijstand en wanneer de uitwerking kan worden verwacht. In de dashboardbrief van het tweede kwartaal 2022, net na de zomer, beantwoordt zij de toezegging over wat er wel en niet kan en wat de gemeente doet om meer mogelijkheden te bieden. De uitwerking komt later omdat zij in gesprek is gegaan met inwoners die ervaring hebben met parttime werken. Hun ervaringen wil zij hierin meenemen. De brief van de minister gaat hier ook op in. Verschillende fracties hebben vragen gesteld over de basisbanen.
Wat is het en wat kost het? Een basisbaan is bedoeld voor mensen die het niet redden op de reguliere arbeidsmarkt, ook niet na re-integratie inspanningen. Dat is dus niet hetzelfde als het 1.000 banenplan. Het gaat om Pagina 29 van 37
5
10
baancreatie en dus niet om bestaand werk. De kosten bedragen € 28.500 per plek. Zij werkt een plan uit dat begin 2023 (Q1) naar de raad wordt gezonden. In de vorige periode zijn de kaders vastgesteld. Het moet gaan om structurele banen, maatschappelijk nuttige activiteiten, tegen het wettelijk minimum loon, geen verdringing van vrijwilligerswerk of regulier werk en een duurzame en structurele financiële bijdrage van private partijen. Die criteria gaat zij hanteren. Samen met UW worden verschillende scenario’s bekeken. Daarnaast wordt gesteld dat basisbanen gefinancierd zouden moeten worden zoals door de heer Een Utrecht voorgesteld in een initiatiefvoorstel maar dat is niet mogelijk. De raad is hierover geïnformeerd in een raadsbrief. Het BUIG budget kan niet volledig worden ingeboekt. De heer Stam (Volt) is blij met de toelichting maar vraagt zich af wat het beoogde doel van de basisbanen is. Blijven mensen in een basisbaan als een soort oplossing of stromen ze door naar de reguliere arbeidsmarkt.
15
Wethouder Voortman antwoordt dat deze banen bedoeld zijn voor mensen voor wie op de reguliere arbeidsmarkt geen plek te vinden is. Als er genoeg werk is hoeven er geen banen te worden gecreëerd. Het zou mooi zijn als mensen vanuit een basisbaan doorstromen naar ander werk maar dat is bij voorbaat niet de bedoeling.
20
Mevrouw Dada-Anthonij (D66) vraagt of het genoemde bedrag van € 28.500 op jaarbasis is.