Bouwenvelop Ivoordreef.pdf

Uit dit onderzoek blijkt dat de nieuwe woningen op een paar na voldoen aan de TNO-richtlijn voor bezonning. De woningen die net niet voldoen bevinden zich in het carréblok aan de zijde van het plein. Gezien de kwaliteiten van de woning (oppervlak, uitzicht) en de aantrekkelijke woonomgeving is dit acceptabel. Uit de bezonningsstudie blijkt ook dat er niet of nauwelijks negatieve effecten zijn voor de omliggende woningen maar dat de dat de situatie voor een aantal woningen zelfs beter wordt. De woningen waarvoor de situatie beter wordt zijn de woningen aan de Kasaidreef. In het voor- en najaar in de vroege ochtend uren zal er eerder zon op de gevel van de woningen schijnen.

De woningen op de hoek van de Oranjerivierdreef en de Einsteindreef krijgen in de nieuwe situatie ‘s middags meer zon en ‘s avonds iets minder. De nieuwe situatie voldoet aan de ‘lichte’ richtlijn van de TNO: ten minste twee mogelijke bezonningsuren per dag in de periode van 19 februari – 21 oktober (gedurende 8 maanden) in de woonkamer.

32 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

Afbeelding: Vogelvluchtperspectief van het plan.

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 33

4.4

Gezonde leefomgeving

Algemeen De gemeente Utrecht wil gezond stedelijk leven voor iedereen mogelijk blijven maken voor de lange termijn. Dit houdt in dat iedereen gezond en prettig kan wonen en werken in de groeiende stad. Dit is onder andere uitgewerkt als speerpunt Gezonde Leefomgeving in de Nota Volksgezondheid 2019-2023 “Gezondheid voor iedereen”. Een gezonde leefomgeving is een omgeving waarin de druk op de gezondheid zo laag mogelijk is, die uitnodigt tot gezond gedrag en die mensen als prettig ervaren. De druk op gezondheid wordt ook verlaagd door een veilige buurt. Veilig wil zeggen: een buurt met een goede luchtkwaliteit, niet te veel geluidsbelasting en passende maatregelen om de gevolgen van klimaatverandering te beperken (bijvoorbeeld maatregelen tegen hittestress). Gezond wonen Het plangebied Ivoordreef grenst aan de Einsteindreef. Deze doorgaande weg kan zorgen voor geluidshinder en verminderde luchtkwaliteit in het plangebied. Daarom is het beleid om geen nieuwbouw te bestemmen voor kwetsbare groepen (ouderen, kinderen, mensen met een chronische ziekte) binnen 50 meter van de Einsteindreef en Oranjerivierdreef. In de nieuwe stedenbouwkundige opzet van het plangebied staan de woningen dichter op de Einsteindreef en de Oranjerivierdreef. De groene buffer tussen weg en woningen wordt kleiner.

In de verdere uitwerking van het ontwerp moeten daarom inpandige maatregelen worden aangebracht om de afname van luchtkwaliteit en toename van geluidshinder tegen te gaan. Mogelijke maatregelen kunnen zijn: andere situering van woningen in het bouwblok, indeling van woningen met een geluidsluwe zijde, goede ventilatievoorzieningen, grotere afstand tussen weg en woningen.

Het Utrechts Volksgezondheidsbeleid 2019-2023 nodigt initiatiefnemers van nieuwe gebiedsontwikkelingen uit om met (innovatieve) maatregelen te komen die de gezondheidseffecten door luchtverontreiniging en geluidsbelasting minimaliseren. Daarbij moet een goed binnenmilieu en een prettige woon- en verblijfskwaliteit behouden blijven. Gezonde openbare ruimte Bewoners ervaren hun leefomgeving als prettig wanneer deze goed aansluit op hun eigen beleving, wensen, vragen en ideeën over hun leefomgeving. Meer groen, mogelijkheden om dichtbij een ommetje te maken en meer biodiversiteit zijn onderdeel van een prettige leefomgeving. De openbare ruimte moet zoveel mogelijk volgens het “Groen, tenzij” principe ingericht worden, met kwalitatief goed groen dat wordt gebruikt voor sporten, bewegen, recreëren en ontmoeten in de buurt. Ook het centrale plein en de binnenhoven moeten groen worden ingericht en er moet ruimte zijn voor klimgroen en groene daken. De herinrichting van de openbare ruimte in het plangebied biedt een kans om (huidige en toekomstige) bewoners te stimuleren in beweging te komen, te sporten, recreëren en elkaar ontmoeten. Plekken waar kinderen elkaar ontmoeten, worden zo ver mogelijk bij wegen vandaan gemaakt. De openbare ruimte moet goed bruikbaar zijn voor fietsers en voetgangers. De auto is te gast.

Ook moeten fiets- en wandelroutes aansluiten op paden van en naar andere plekken in de wijk en wijkvoorzieningen. Een goed stedenbouwkundig ontwerp voor aansluiting op de wandelroutes langs de Giraffedreef, Tafelbergdreef, Kwangodreef en Oranjerivierdreef, die in het stedenbouwkundig plan zijn aangegeven, is belangrijk voor voetgangers. Zo kunnen zij zich veilig en gemakkelijk verplaatsen en zijn de openbare voorzieningen in het plangebied goed toegankelijk.

34 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

GROENE LINT VERBINDING MET GAGEL

SPEELPLEKKEN / LEEFTIJDSGROEPEN VOORTZETTEN PROGRAMMA ORANJERIVIERDREEF, HELDERE PLEK MAKEN MET EYECATCHER

Spelen en bewegen CATALYS De gebiedsontwikkeling aan de Ivoordreef komt op de plaats waar nu een sportveld en speelplek inclusief spetterbadje zijn. Deze voorzieningen TYPOLOGIE PASSEND BIJ OVERVECHT; GROENE LINT ORTHOGONALE STRUCTUUR, worden veel gebruikt VERBINDING MET GAGELPARK door de bewoners van de Ivoordreef en bewoners ZACHTERE EN HEDENDAAGSE VARIANT uit omringende buurten en voorzien dus in een behoefte van de buurt. Uitgangspunt is dat de bestaande voorzieningen in een vergelijkbare of DOORWAADBARE BUURT grotere omvang weer een plek krijgen in de nieuwe plannen. Daarom voorziet het plan hierin door de aanleg van eenHELDERE speelplek op het GESLOTEN BOUWBLOKKEN binnenplein voor 4-8 jarigen, een speelplek aan het eind van de CATALYSATOR VOOR DE BUURT Klipspringerdreef voor 8-12 jarigen en een sportveld voor 12-18 jarigen dat even groot is als het huidige veld.

Afbeelding: Sport- en speelplekken in het plan.

GOEDE MIX BEWONERS (KOOP, HUUR, SOCIAAL)

Het is belangrijk in het ontwerp rekening te houden met de zichtbaarheid, toegankelijkheid en veiligheid van deze plekken. De ruimte moet zodanig ingericht worden dat iedereen zich er welkom voelt en dat bewoners uit de omgeving zich uitgenodigd voelen om ook gebruik te maken van deze voorzieningen.

Klim en klauteren met water object

Spelen tussen het groen

Sportveld

referentie beelden speelplek plein

IVOORDREEF UTRECHT, STEDENBOUW

referentie beelden speelplek einde Klipspringerdreef

bron: Dijk&co

29

bron: Dijk&co

28

26/02/2021

Klim en klauteren met water object

13

Spelen tussen het groen

Sportveld

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 35

Wanneer de plannen voor dit gebied concreter worden, moeten huidige en toekomstige gebruikers en professionals uit de buurt hierover mee kunnen praten. Zo wordt gewaarborgd dat het ontwerp aansluit bij hun behoeftes en wensen en dat zij zich er allemaal welkom en veilig voelen (zie richtlijnen voor sociaal veilige woonomgeving). We vragen extra aandacht voor het realiseren van goede plekken voor ontmoeting voor jongeren (12-18 jaar) die geen overlast veroorzaken voor anderen. De stedenbouwkundige aansluiting van de Giraffedreef en de Tafelbergdreef op de Ivoordreef moet ervoor zorgen dat jeugd zich gemakkelijk en veilig kan verplaatsen. Wellicht kan er iets met de entree worden gedaan op de kop van de Ivoordreef aansluitend op de Klipspringerdreef waardoor buurtgenoten zich welkom voelen de Ivoordreef in te lopen. Ook de aansluiting van de wandelroutes met de Giraffedreef, Tafelbergdreef, Kwangodreef en Oranjerivierdreef moet worden uitgewerkt. De omgeving Ivoordreef kent net als de Kwangodreefbuurt een relatief hoog aandeel jeugd. Voldoende speelaanbod is daarmee belangrijk. De speel- en beweegvoorzieningen in het plangebied zijn ook bedoeld voor jeugd die vanaf de Giraffedreef en Tafelbergdreef naar het plangebied komt. Op deze wegen wordt 30 km/u gereden en zijn dus nog enigszins oversteekbaar.

Het is de bedoeling dat de jeugd uit de buurt zich welkom voelt en durft te ‘zijn’ in de nieuwe speelplek. De Kasaidreef wordt gezien als barrière, omdat het een toegangsroute vormt tot het winkelcentrum en er 50 km/u wordt gereden. Andersom is het zo dat de speelplek aan de Giraffedreef de potentie heeft een buurtplek te worden vanwege zijn oppervlakte, ook voor bewoners aan de Ivoordreef. Deze plek en de speelvoorzieningen aan de Ivoordreef kunnen samen dienen als speelweefsel, waarbij wellicht voorzieningen kunnen worden uitgewisseld die op de ene plek wel passen en op de andere niet.

Voorwaarde hiervoor is dat de speelplek op de Giraffedreef beter wordt geprogrammeerd met voorzieningen als bankjes, een watertappunt, picknickmogelijkheden et cetera. De sport- en speelvoorzieningen in het plangebied en daarbuiten moeten toegankelijk zijn voor iedereen. Utrecht wil een stad zijn waar iedereen mee kan doen en waar we niemand buitensluiten. Alle Utrechters, met en zonder een beperking, moeten alle gebouwen, de openbare ruimte en voorzieningen kunnen gebruiken. In het Uitvoeringsprogramma Utrecht voor iedereen toegankelijk zijn daarvoor uitgangspunten opgenomen. Luchtkwaliteit De luchtkwaliteit beïnvloedt in belangrijke mate de kwaliteit van de woonen leefomgeving. Bij lucht gaat het om de aanwezigheid van verontreinigende stoffen in de buitenlucht. Wegverkeer is, samen met de achtergrondconcentratie in Utrecht, in belangrijke mate bepalend voor de luchtkwaliteit. Door het plan neemt de intensiteit van het wegverkeer in de omgeving van het plangebied toe. De Utrechtse gemeenteraad heeft in 2015 via een motie (2015-78) de opdracht gegeven om lagere blootstellingswaarden voor fijnstof te realiseren waarbij gekeken wordt naar de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) advieswaarden. Er zal ook gekeken moeten worden in hoeverre dit plan bijdraagt aan de ambitie van de gemeente ten aanzien van de WHO advieswaarden voor fijn stof.

Door adviesbureau Peutz is een onderzoek naar de luchtkwaliteit uitgevoerd (d.d. 24 maart 2021, referentie KvdN/Ika/DvdH/O 16499-5-NO001), waarbij het effect van de (extra) verkeer aantrekkende werking op de luchtkwaliteit is beoordeeld. Voor de (extra verkeer aantrekkende werking is de verkeersgeneratie voor de plansituatie vergeleken met de verkeersgeneratie in de huidige situatie.

36 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

Met behulp van de NIBM-tool (de Niet In Betekenende Mate-tool) is berekend dat het effect van het extra verkeer Niet In Betekenende Mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit. Worst case wordt voor stikstofdioxide (NO2) een bijdrage aan de luchtkwaliteit berekend van 0,68 µg/m3 en voor fijnstof PM10 een bijdrage van 0,15 µg/m3. Met de NSL-monitoringstool zijn de berekende concentraties ter plaatse van het plangebied in kaart gebracht voor de jaren 2020 en 2030. NO2 in µg/m3

PM10 in µg/m3

PM2,5 in µg/m3

2020

22,5

19,6

11,9

2030

12,6

16,6

9,3

De luchtkwaliteit voldoet ter plaatse van het plangebied ruimschoots aan de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. In 2020 wordt wel voldaan aan de WHO-advieswaarde voor PM10, maar nog niet aan de WHOadvieswaarde voor PM2,5. In 2030 wordt voldaan aan de WHOadvieswaarden voor zowel PM10 als voor PM2,5. De planontwikkeling leidt in 2030 niet tot overschrijding van de WHO-advieswaarden. Door de gemeente Utrecht is in december 2020 een aanvullend luchtmaatregelpakket “Utrecht kiest voor gezonde lucht” vastgesteld, waarmee een versnelling in het behalen van de WHO-advieswaarden wordt nagestreefd. Er zijn dus geen belemmeringen voor de realisatie van het plan Ivoordreef, omdat voldaan wordt aan de grenswaarden uit de Wet milieubeheer en het plan Niet In Betekenende Mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit. In 2030 wordt daarnaast voldaan aan de WHOadvieswaarden en zorgt de planbijdrage niet voor een overschrijding van de WHO-advieswaarden.

Stikstofdepositie De biodiversiteit (soortenrijkdom) in Europa gaat achteruit. Om deze te beschermen zijn in Nederland ongeveer 160 Natura 2000-gebieden aangewezen met een Europese beschermingsstatus. Bij een bouwenvelop of bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning bij de gemeente, geldt er in principe een aanhaakplicht (artikel 2.2aa van het Besluit omgevingsrecht) voor de Wet natuurbescherming (Wnb). Een verdere toename van de stikstofdepositie kan leiden tot ‘significante effecten’ op de beschermde natuurgebieden (Natura 2000). Voor aanvragen waarbij op voorhand duidelijk is dat een Wnb-vergunning noodzakelijk is, is het loskoppelen van beide vergunningentrajecten toegestaan, zolang deze keuze is gemaakt vóór indiening van de aanvraag voor de omge-vingsvergunning. Alleen wanneer met een berekening met AERIUS Calculator wordt aangetoond dat er op voorhand geen significante bijdrage is van de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden is een Wnb-vergunning niet van toe-passing. Als er stikstofdepositie groter dan 0,00 mol N/ha/jaar plaatsvindt wordt in het kader van een Wnb-vergunning eerst een voortoets uitgevoerd.

Het project kan alsnog worden vergund als er geen significante negatieve effecten zijn in Natura 2000-gebieden of als de verslechtering van de stikstofdepositie optreedt op hectares, waarin de Kritische Depositiewaarde niet wordt overschreden .Indien in de voortoets niet kan worden uitgesloten dat er geen significante effecten optreden is vervolgonderzoek nodig in de vorm van een Passende Beoordeling. Dit is een uitgebreid ecologisch onderzoek. Extern salderen, mitigatie of een ADC-toets zijn altijd onderdeel van een Passende Beoordeling. Door adviesbureau Peutz is een onderzoek naar stikstofdepositie uitgevoerd (d.d. 24 maart 2021, Rapportnummer O 16499-3-RA-001), De stikstofdepositie in zowel de plansituatie als in de huidige situatie is inzichtelijk gemaakt en met elkaar vergeleken. Ook is de sloop- en bouwfase beoordeeld, waarbij drie scenario’s zijn doorgerekend:

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 37

Maximaal mogelijke emissie in de sloop- en bouwfase zonder significante stikstofdepositie in enig Natura 2000-gebied; Maximaal mogelijke emissie in de sloop- en bouwfase, waarbij (intern) wordt gesaldeerd met de emissie in de huidige situatie, zonder dat significante stikstofdepositie in enig Natura 2000-gebied plaatsvindt; Beoordeling haalbaarheid op basis van kentallen, zoals door de gemeente Utrecht zijn ontwikkeld en worden gehanteerd.

Geluid en milieuzonering Er zijn drie plaatsen waarvandaan geluidsoverlast zou kunnen ontstaan voor de nieuwe woningen: [ het sportveld; het balgeluid, het stemgeluid van de spelers en indien aanwezig het geluid van kijkers/publiek; [ de parkeergarage; het rijgeluid binnen de garage en dichtslaande autoportieren; [ de kerk.

Geconcludeerd wordt dat er in de gebruiksfase geen significante verslechtering plaatsvindt in enig Natura 2000-gebied. Als gevolg van de sloop- en bouwfase is er een geringe stikstofdepositie in de Oostelijke Vechtplassen als gevolg van de emissies. Indien interne saldering wordt toegepast, door de sloop- en bouwfase te salderen met de huidige situatie dan wordt er geen significante stikstofdepositie berekend voor de sloopen bouwfase uitgaande van StageIV mobiele werktuigen en elektrisch verticaal transport.

Het geluid van deze functies kan het woon- en leefklimaat van bewoners aantasten, gezien de korte afstand tot de te realiseren woningen. Het kan ook beperkingen opleveren voor de functies. Dit is in strijd met een goede ruimtelijke ordening. Daarom is onderzoek uitgevoerd naar de te verwachten geluidsniveaus op de woninggevels van bestaande en nieuw te realiseren woningen. Uit dit onderzoek blijkt dat de richtwaarden waaraan de geluidniveaus worden getoetst aanzienlijk worden overschreden bij al de drie functies. Het elektrisch versterkte muziek vanuit de kerk voldoet bovendien niet aan de geluidsvoorschriften van het Activiteitenbesluit waar de kerk aan moet voldoen.

[ [

[

In de Wet stikstofreductie en natuurverbetering worden stikstofemissies in de sloop- en bouwfase vrijgesteld van toetsing, omdat deze tijdelijk van karakter zijn. Het op de wet gebaseerde Besluit stikstofreductie en natuurverbetering zal naar verwachting pas in werking treden als de Omgevingswet in werking treedt, zodat hier voorlopig nog geen wettelijke basis aan kan worden ontleend. Wel kent de provincie Utrecht een beleidsregel, waarin stikstofdeposities in de sloop- en bouwfase zijn vrijgesteld, wanneer ze gedurende 2 jaar niet meer dan 0,05 mol N/ha/ jaar depositie tot gevolg hebben of een equivalent daarvan in meer jaren. Op basis hiervan vormt de sloop- en bouwfase geen belemmering uit het oogpunt van stikstofdepositie. Er zijn vanuit de Wet natuurbescherming daarom geen belemmeringen voor de realisatie van het plan Ivoordreef.

Voor de garage en het sportveld zijn enkele geluid reducerende maatregelen mogelijk die in dit plan worden opgenomen: een gesloten borstwering bij de garage in combinatie met absorberende platen binnen de garage; bij het sportveld zachtere tegels en rondom een net in plaat van een hek. Omdat er dan nog steeds aanzienlijke overschrijding zijn is gezocht naar compenserende maatregelen. Bij het sportveld gaat het met name om stemgeluid in de avondperiode op slaapkamerhoogte bij meest nabij gelegen woningen.

38 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

Met een circa 7 m hoog verbindingsscherm tussen de woningen kan worden bereikt dat in de tuin en slaapkamers op tenminste de 1e verdieping voldoende lage geluidniveaus heersen. Bewoners kunnen er voor kiezen om in de avond gebruik te maken van de slaapkamer(s) of tuin aan de stille achterzijde om een voldoende geluidsniveau binnen in de woningen te realiseren, is besloten om de gevelwering 5 dB beter te maken dan wat gangbaar is. Bij de parkeergarage is in de nachtperiode sprake van te hoge piekniveaus door het sluiten van autoportieren aan de zijde van de drie tegenover gelegen woningen. Omdat de geluidniveaus vanuit de garage wel voldoende laag zijn aan de achterzijde van deze woningen, en wordt aangenomen dat er slaapvertrekken grenzen aan deze achterzijde, is besloten om dit als voldoende woon- en leefkwaliteit te beschouwen, als ook deze woningen een 5 dB extra gevelwering krijgen. Bij de kerk zijn de overschrijdingen het grootst en is ook sprake van wettelijke grenswaarden die worden overschreden, ook al zijn die 5 dB ruimer dan de richtwaarde die voor dit relatief rustige woongebied geldt. Het woningbouwplan zou tot gevolg hebben dat de kerkgemeente beperkt wordt in het gebruik van het kerkgebouw en dit is in strijd met een goede ruimtelijk ordening. In een vervolgonderzoek worden twee maatregelen onderzocht om de geluiduitstraling van de kerk terug te brengen.

Door het aanbrengen van een luchtverversingssysteem kan worden voorkomen dat tijdens activiteiten klapraampjes worden open gezet. Daarmee wordt ook het geluidniveau bij bestaande woningen, waar die nu al te hoog is, teruggebracht. Uitgaande van een binnenniveau van muziekgeluid in de kerk, waarmee de kerk kan voldoen aan de grens-waarden (bij bestaande woningen) wordt berekend hoeveel het kerkdak moet worden geïsoleerd om bij de nieuwe woningen tenminste te kunnen voldoen aan de wettelijke grenswaarden.

Als dit niet voldoende reductie oplevert zal in de opzet van het bouwplan worden gezocht naar aanvullende maatregelen. Geluid van wegen Geluid heeft invloed op een gezonde leefomgeving. In het Volksgezondheidbeleid Gezondheid voor iedereen, dat in 2019 is vastgesteld door de gemeente, staat een lokale ambitiewaarde van 63 dB voor nieuwbouw langs wegen en spoorwegen (zonder aftrek artikel 110g Wgh). Als nieuwe plannen, zoals voor de Ivoordreef, leiden tot een hogere druk op gezondheid door een slechtere geluidskwaliteit, compenseren we de extra druk door aanvullende maatregelen, namelijk het creëren van een geluidsluwe zijde. Naast het volksgezondheidsbeleid zijn ook de Wet geluidhinder, de Wet ruimtelijke ordening, de Geluidnota Utrecht en (vanaf 1 januari 2022) de Omgevingswet van toepassing op het plangebied. Omdat deze planvorming voorzien is om voor die tijd planologisch te worden vastgelegd wordt deze laatste nu buiten beschouwing gelaten. In de Wet geluidhinder en bijbehorende besluiten worden voor zowel weg- als spoorwegverkeer normen gesteld voor geluidsoverlast aan nieuwe woningen. Dit gebeurt middels een voorkeursgrenswaarde en een maximale waarde/grenswaarde.

Een geluidsbelasting onder de voorkeurswaarde is zonder meer toelaatbaar, boven de maximale waarde is in de bestemming Wonen niet mogelijk en tussen de voorkeursgrenswaarde en de maximale waarde is een afweging mogelijk. Om deze afweging te kunnen maken is beleid opgesteld in de Geluidnota Utrecht. De Geluidnota komt hierop neer: dat een hogere waarde dan de voorkeurswaarde alleen kan indien iedere woning beschikt over een luwe zijde.

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 39

Hierbij moet de geluidsbelasting van alle bronnen onder de voorkeurswaarde zijn. Dertig procent van de verblijfsruimten moet zich aan deze luwe zijde bevinden en de buitenruimte bij voorkeur ook. De buitenruimte mag niet gesitueerd zijn op een plek waar de voorkeurswaarde met meer dan 5 dB wordt overschreden. Op deze manier wordt eventueel overlast van nabijgelegen wegen of treinsporen gecompenseerd met het oog op de gezondheid van bewoners. Geldende geluidsnormen

Wegverkeer

Voorkeursgrenswaarde

53 dB

Ambitiewaarde Nota Volksgezondheid

63 dB

Maximale Grenswaarde

68 dB

(Geluidsbelastingen voor wegverkeer zijn weergegeven exclusief aftrek art 110g Wgh omdat de ambitiewaarde vanuit gezondheid logischerwijs geen rekening houdt met het toekomstig stiller worden van het autoverkeer.)

De ambitie van Utrecht met betrekking tot gezonde verstedelijking ligt duidelijk hoger ligt dan de wettelijke normen. Er moet dus gestreefd worden naar lagere getallen. Verder dient in het kader van een goede ruimtelijke ordening mede op grond van de geluidnota onderzocht te worden wat het effect van de planvorming is op de omgeving (bijvoorbeeld de verkeersaantrekkende werking). Als dit effect significant is, dienen er verzachtende maatregelen te worden afgewogen. De standaardregel van de gemeente Utrecht luidt: “Voor het realiseren en veranderen van een geluidsgevoelige bestemming dient vast te staan dat de geluidsbelasting de voorkeursgrenswaarde ingevolge de Wet geluidhinder of de ten hoogst toelaatbare geluidsbelasting (hogere waarde), ingevolge het besluit Hogere waarde met inachtneming van de in dit besluit gestelde voorwaarde(n), niet overschrijdt”.

Met deze regel wordt duurzaam gewaarborgd dat de kwaliteit die de gemeente wil zien, en die wordt vastgelegd in de planologische besluitvorming, uiteindelijk ook realiteit wordt. De ontwikkellocatie Ivoordreef ligt binnen het invloedsgebied van de Einsteindreef en de Oranjerivierdreef. Naar deze gezoneerde wegen dient geluidsonderzoek voor de Wet geluidhinder te worden uitgevoerd. Met niet gezoneerde geluidsbronnen en de effecten hiervan moeten rekening worden gehouden in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Uit een eerste onderzoek is gebleken dat voor de Einsteindreef de geluidsbelasting in de buurt van de ambitiewaarde van 63 dB (zonder aftrek) ligt. Voor de Oranjerivierdreef zal deze in de buurt van de maximale ontheffingswaarde (68 dB zonder aftrek) liggen. Bij de verdere uitwerking zal ten behoeve van het bestemmingsplan en bouwplan aangetoond zal moeten worden dat iedere woning in het plan voldoet aan de grenswaarde en beschikt over een luwe gevel. Er zijn twee bouwblokken waar blijkt dat er door de morfologische vorm niet automatisch sprake is van een luwe zijde voor alle woningen, te weten A en I: het middelste bouwblok aan de Einsteindreef en het bouwblok op de hoek van de Einsteindreef en de Oranjerivierdreef.

In blok A zal dit opgelost worden door de woningen zo te ordenen dat ze allemaal voldoende verblijfsruimten aan de luwe binnenzijde van het blok krijgen. Het meest kritische punt ligt bij blok I op de hoek van de Oranjerivierdreef en de Einsteindreef. Gezien de oriëntatie van het blok is het creëren van de benodigde luwe zijde hier een grotere opgave, die een specifieke aanpassing van het blok vereist. Hier zullen inpandige balkons worden toegepast over circa 50% van de gevelbreedte. Afhankelijk van de hoogte van de geluidsbelasting zal de diepte van het balkon, de benodigde (al dan niet afsluitbare) afscherming boven de gesloten doorvalbeveiliging en de mate van absorptie van wanden en plafonds in het verdere uitwerkingsproces per woning gedetailleerd worden bepaald. Hiermee zal elke woning de beschikking krijgen over een geluidsluwe gevel zoals beoogd vanuit het geluidsbeleid en gezondheidsoverwegingen.

40 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

ROOILIJN EN PLANGEBIED Afbeelding: Aanduiding bouwblokken in het stedenbouwkundig plan.

G C

D

F

E B

IVOORDREEF UTRECHT, STEDENBOUW

26/02/2021

A

I

4

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 41

Externe Veiligheid In de directe omgeving van de Ivoordreef bevinden zich geen risicobronnen die vanuit het oogpunt van externe veiligheid relevant zijn. Op ruim twee kilometer van de locatie bevindt zich de spoorlijn naar Amsterdam waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd. Deze afstand tot de planlocatie is te groot om van invloed te zijn op de hoogte van het risico. Aanvullende onderzoeken zijn daarom niet nodig.

4.5

Afbeelding: Sportveld en parkeergarage op de hoek van de Oranjerivierdreef en Kasaidreef.

Mobiliteit

Bereikbaarheid van het plangebied De gemeente Utrecht is bezig met het opstellen van het Mobiliteitsplan 2040. Hierin kiest de stad voor minder ruimte voor geparkeerde auto’s op straat. Dit is nodig omwille van de veiligheid, leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad. Er wordt meer ruimte gemaakt voor voetgangers en fietsers door meer straten in te richten als dertigkilometerzondes. In dit plan gaat het om de Oranjerivierdreef, Klipspringerdreef en Kasaidreef. In kader van VN-Verdrag Handicap moet iedereen – ook mensen met een beperking – in staat zijn om voorzieningen te bereiken en te gebruiken. Voor de openbare ruimte gelden hiervoor de richtlijnen Voetpaden voor iedereen uit het Handboek Openbare Ruimte. De openbare ruimte is altijd goed bereikbaar voor nood- en hulpdiensten. Autoparkeren De nieuwbouw moet voldoen aan de nog vast te stellen Parkeervisie. De Ivoordreef valt onder de categorie Gebied B: stedelijk gebied zonder betaald parkeren. Voor woningen gelden dan de volgende (minimum) parkeernormen: • <55 m2 bvo: 0,43 parkeerplaats per woning • 55 - 80 m2 bvo: 0,89 parkeerplaats per woning (0,67 bij sociale en middenhuur) • 80 - 130 m2 bvo: 0,92 parkeerplaats per woning (0,69 bij sociale en middenhuur)

De Parkeervisie biedt de mogelijk om af te wijken, mits er alternatieven worden aangeboden. Te denken valt aan deelmobiliteit. Hiervoor dient een mobiliteitsplan te worden gemaakt. Het parkeren van de auto zoals in het plan is opgenomen gebeurt voor een deel op afstand. De bewoners van alle blokken, uitgezonderd blok B parkeren in de parkeergarage. De bezoekers van de blokken H, A en I parkeren ook in de parkeergarage. Hiervoor is het noodzakelijk dat zij via de bewoners toegang kunnen krijgen tot de garage. In de garage worden geen parkeerplaatsen gereserveerd. Bewoners van de eengezinswoningen krijgen vaste parkeerplaatsen, alle andere plaatsen zijn beschikbaar voor alle gebruikers. De overige bezoekers en de gebruikers van de kerk en buurtfunctie parkeren op de openbare parkeerplaatsen elders.

42 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

De parkeergarage krijgt een toegangscontrolesysteem en is niet openbaar toegankelijk. Bewoners kopen of huren een parkeerplaats. Bewoners van de eengezinswoningen hebben recht op een vaste parkeerplaats in de parkeergarage. Bewoners van de appartementen hebben recht op een zwerfabonnement. Bezoek aan de appartementen parkeert eveneens in de parkeergarage. Hiervoor zal een systeem worden aangekocht met een app. De bewoners van de appartementen krijgen een inlog voor deze app en kunnen daar het kenteken van hun bezoek ingeven. Voor hun bezoek gaat dan de parkeergarage open. Bezoek dat vaak komt, kan zelf over de app beschikken en zo zijn kenteken aanmelden. Fietsparkeren Voor de fiets geldt, behalve de parkeernorm, ook de mogelijkheid om een gezamenlijke berging voor woningen groter dan 50 m² in appartementsgebouwen te bouwen. Hierbij moet voldaan worden aan een gelijkwaardige oplossing (bouwbesluit). Ook voor het parkeren van scootmobiels moet voldoende ruimte zijn. In het plan zijn inpandige fietsparkeerplaatsen voor de nieuwe bewoners opgenomen. Deze hebben een directe aansluiting op de openbare ruimte. Voor de blokken aan de Einsteindreef is het wenselijk dat de stallingen aansluiten op de hoofdfietsroute langs de Einsteindreef. Voor bezoekers en voor het kort stallen van de fiets is het nog wenselijk om in de openbare ruimte enkele fietsstallingsopties te hebben.

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 43

CONCEPT PARKEREN: AANTALLEN PARKEERPLEKKEN AANWEZIG

IVOORDREEF UTRECHT, STEDENBOUW

26/02/2021

17

44 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

4.6

Openbare ruimte

Kwaliteit De kwaliteit van de openbare ruimte is vastgelegd in de Kadernota Openbare Ruimte (KOR). Het gaat daarbij om gebruik, inrichting en beheer. Het plangebied valt in het basisniveau ‘Domstad’. Daarbij zijn een aantal belangrijke principes leidend voor ruimtelijke kwaliteit: [ duurzaamheid; [ klimaatbestendigheid; [ toegankelijkheid; [ gezonde leefomgeving en [ ondergrond. In het Handboek Openbare Ruimte staan eisen voor onder andere voetgangerstoegankelijkheid en afvalinzameling. Alle veranderingen in de openbare ruimte moeten voldoen aan het gestelde kader. De commissie Beheer Inrichting Gebruik (BInG) ziet er op toe dat projecten conform het handboek openbare ruimte zijn.

De publieke ruimte is helder gedefinieerd en door het ontwerp is duidelijk welke functie bepaalde plekken hebben en wie er eigenaar van is. Alle publieke ruimten moeten daarom gedefinieerd zijn als straat, plein, hof, dreef of speelplek. Kasaidreef

projectgrens

Klipspringerdreef

Inrichting Het plangebied Ivoordreef wordt een autovrij gebied met volop ruimte voor langzaam verkeer, spelen en verblijven. Dit is mogelijk door de centrale parkeergarage, die op een strategische positie de meeste auto’s herbergt. De entrees van de garage, de speelplekken en de appartementengebouwen moedigen looproutes door het gebied aan, waardoor ontmoeting en de sociale veiligheid worden bevorderd. De Ivoordreef wordt een nieuwe, groene buurt in Overvecht volgens het principe ‘groen tenzij’. Alle openbare ruimte krijgt een groene inrichting tenzij dat vanwege de functionaliteit niet kan, bijvoorbeeld vanwege de toegankelijkheid van de hulpdiensten. Circa 43 % van de openbare ruimte wordt groen ingericht. projectgrens

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 45

Einsteindreef

Woonstraat

projectgrens

Centraal plein

Oranjerivierdreef

projectgrens

46 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

Deze definitie is de basis van het inrichtingsontwerp. Het inrichtingsontwerp markeert een nieuwe, informele sfeer en behoudt nadrukkelijk de aansluiting met de rest van de wijk. Het ontwerp van de Dreven sluit aan op de doorgaande profielen. Het ontwerp van de straatjes is informeel door verspringingen en tegelijkertijd Overvechts door de orthogonale vormgeving. De trottoirs van de Oranjerivierdreef, de Kasaidreef en de Klipspringerdreef worden breder en ingericht met plantvakken en (nieuwe of herplante) bomen. De straten van de nieuwe buurt worden ingericht met groenvakken langs de randen. De verharding is nodig vawege de toegankelijkheid voor de hulpdiensten. In de straatjes komen losse hagen tussen de Delftse stoepen en de openbare ruimte. De groenvakken tegen deze losse vakken bestaan uit een mengsel van vaste planten, grassen en heesters. Op een aantal locaties en langs de gevels die aan het plein grenzen, komen pergola’s of spandraden waarlangs klimplanten kunnen groeien. Deze beplanting zal bijdragen aan het groene karakter van de buurt. Het plein zelf wordt grotendeels groen met in het midden een speelplek voor jonge kinderen. Langs deze speelplek worden de randen van de plantvakken voorzien van banken om de verblijfsmogelijkheid te vergroten. De zone langs de Einsteindreef krijgt een natuurlijk karakter.

De grasvelden zullen bestaan uit ruig gras met kruiden en ook de bomen en heesters zullen deze natuurlijke kwaliteit hebben. Voetpaden door het groen verbinden de buurt met het trottoir langs de Einsteindreef. Aan het einde van de Klipspringerdreef wordt een speelplek ontworpen voor de oudere kinderen die deels onder de bomen ligt. Het idee is om hier het spetterbadje te laten terugkomen. Er wordt een fysieke barrière aangebracht om de veiligheid van de speelplek te waarborgen. Deze speelplek en de speelplek op het plein worden op zo’n manier ingericht dat verschillende leeftijden er gebruik van kunnen maken, dus ook de jongeren van 12 tot 18 jaar.

De groenstrook langs de Einsteindreef wordt smaller. Waar mogelijk worden nieuwe bomen opgenomen. Een deel van de huidige beplanting langs de Einsteindreef blijft behouden of wordt verbeterd. De nieuwe plantvakken worden voorzien van beplanting die geschikt is voor insecten en een bijdrage leveren aan de biodiversiteit. In de toekomstige situatie zullen de plantvakken ingezet worden om het regenwater vast te houden en vertraagd af te voeren. De bomen en de beplanting langs de Einsteindreef wordt zoveel mogelijk gehandhaafd. Op meerdere plekken in het plan zullen er klimplanten langs de gevels komen: de tuinmuren tussen de woningen, de fietsenstalling van Blok A, de galerijgevel van Blokken H en I en de gevel van de parkeergarage.

sfeerbeeld Kasiadreef

bron: Dijk&co

26

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 47

Afbeelding: Inrichtingsplan (Functioneel Ontwerp) voor het openbaar gebied.

nieuw nieuw te te planten planten bomen bomen

fietspad fietspad

bestaande bestaande bomen bomen

parkeerterrein parkeerterrein

struik/meerstammige struik/meerstammige kleine kleine boom boom

tuinen tuinen met met ingangen ingangen

losse losse haag haag en en verlaagd verlaagd plantvak plantvak

zitelementen zitelementen

ruig ruig gras gras

pergola pergola

trottoir trottoir langs langs de de dreven dreven

nieuwe nieuwe ondergrondse ondergrondse container container

verharding verharding voetgangersgebied voetgangersgebied

projectgrens projectgrens

speelplek speelplek ontmoetingsplein ontmoetingsplein

voetpad voetpad door door groenzone groenzone Einsteindreef Einsteindreef

48 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

Groen en bomenbeleid Het groenbeleid van de gemeente Utrecht is vastgelegd in de actualisatie groenstructuurplan 2017-2030. Daarin staan de volgende opgaven: [ stad en land verbinden; [ meer en betere kwaliteit groen in de stad; [ meer groen om de stad; [ groen en blauw voor gezonde verstedelijking en klimaatadaptatie. De bestaande en gewenste stedelijke groenstructuren zijn vastgelegd in de kaart Visie Groenstructuur 2030. Bestaand groen en de bestaande ecologie moeten worden behouden en aangesloten op het groen in de omgeving. Dit zorgt ervoor dat mensen, dieren en planten vanuit bijvoorbeeld binnentuinen naar de groenstructuur komen en terug. Bij de herinrichting van de Ivoordreef wordt gezocht naar mogelijkheden om meer ruimte groen te maken. Dit is nodig om water op te vangen en voor verkoeling in de stad te zorgen: twee manieren om de buurt klimaatadaptief te maken en dit is nodig om het huidige groen en de bomen die verloren gaan te compenseren. Straten, pleinen en binnenterreinen, daken en gevels worden daarbij zo groen mogelijk ingericht, volgens het principe ‘groen, tenzij’. De ‘tenzij’ geldt wanneer de functionaliteit niet toelaat dat een ruimte groen wordt gemaakt.

De volgende spelregels gelden als leidraad voor het groen herinrichten van het plangebied: [ Zorg dat groen zoveel mogelijk aansluit op de stedelijke groenstructuur; [ Maak per huishouden een groene plek op maximaal 50 meter afstand; [ Zorg dat elk huishouden met tenminste een raam zicht heeft op groen; [ Maak maximaal 50% van de openbare ruimte verhard; [ Maak minimaal 50% van de daken groen; [ Maak minimaal 10% van de gevels groen; [ Maak nieuwe beplanting aantrekkelijk voor mens en dier, bij voorkeur inheems;

[ [ [ [ [ [ [ [

Maak overgangen tussen hoog en laag groen door bomen, struiken, bloemrijke bermen en gras; Maak erfafscheidingen en fysieke scheidingen in de openbare ruimte zoveel mogelijk groen met hagen en klimplanten; Maak geveltuinen waar voortuinen niet kunnen of gewenst zijn; Langs wegen waar bomen staan, moet groen en verlichting zo worden ingericht dat een doorgaande vliegroute van vleermuizen mogelijk is; De openbare ruimte en de binnentuinen zijn met doorlopend groen verbonden van minimaal 2 meter breed en afwisselend in hoogte; Nieuwe grasvelden worden zoveel mogelijk bloemrijke, extensief gemaaide grasvelden; Er worden naast bomen en bloemrijke kruiden ook (clusters) van inheemse, dekkingbiedende struiken aangeplant, te bevordering van de verticale gelaagdheid en de biodiversiteit; De nieuwe beplanting is aantrekkelijk voor mens en dier en bij voorkeur inheems, rekening houdend met de Utrechtse soortenlijst.

In het bomenbeleid zet de gemeente Utrecht in op meer volwassen bomen en een groter belang van bomen in ruimtelijke projecten. Bomen helpen bij het klimaatadaptief maken van de buurt. Ze zorgen namelijk voor verkoeling bij hitte en voor wateropslag bij wateroverlast. Bomen zijn belangrijk voor de ruimtelijke kwaliteit en zorgen dat plekken herkenbaar zijn en een eigen identiteit hebben. Behoud, verplanten, herplanten of kappen worden daarom zorgvuldig tegen elkaar afgewogen. Als bomen weg moeten en niet verplant kunnen worden, dan moeten er nieuwe bomen worden geplant (herplantplicht, liefst in het plangebied en anders buiten het plangebied.). De Einsteindreef is onderdeel van de hoofdboomstructuur van de stad. Op de kaart is deze aangeduid als parkway. Het profiel van een parkway heeft aan beide zijden van de weg dubbele bomenrijen.

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 49

De gemeente wil aandacht hebben voor dit soort belangrijke boomstructuren: groepen of rijen bomen die waardevol zijn voor cultuurhistorie, voor de natuur of voor het landschap. In het hele plangebied staan 179 bomen. Dat zijn onder andere Zweedse lijsterbes, Iep, Robinia, Rode paardenkastanje, Canadese populier, Gewone esdoorn, Noorse esdoorn, Zoete kers, Gewone es, Kaukasische vleugelnoot, Gewone Acacia, Dubbele Sierkers, Zilveresdoorn, Hartbladige Es, Goudkleurige Es. Zie de bomeninventarisatie voor alle soorten in bijlage 3. Een groot aantal bomen is ouder dan 50 jaar, met name langs de Einsteindreef. 10 bomen zijn jonger dan 10 jaar. Enkele bomen zijn 55 jaar. Dit zijn grote bomen van de ‘1e orde’ die als waardevol worden beschouwd. De conditie van de meeste bomen is goed of redelijk. Er staat 1 boom op de vellijst. Er is nog geen essentaksterfte vastgesteld. Voor de gemeente geldt: elke boom is van belang. Zeker de grotere bomen wil de gemeente graag handhaven en vaker tot verplanting overgaan. 31 van de 179 bomen in het hele plangebied zijn verplantbaar, de rest is niet verplantbaar. Dat zijn de oudere bomen. Het kost 2 jaar om bomen te verplanten. De voorbereiding ervan moet al vroeg beginnen. De 31 herplantbare bomen worden in het plan opgenomen en als gemengde straatbeplanting ingezet.

Samen met de nieuw te planten bomen, het gevelgroen en de plantvakken ontstaat er een structuur die hittestress vermindert en bijdraagt aan een natuur-inclusieve wijk. Als gevolg van het plan worden 41 bomen behouden, 31 bomen verplant, 107 bomen gekapt en ca. 30 bomen bijgeplant.

Beschermde plant- en diersoorten Bij de herinrichting van een gebied als dit wil de gemeente rekening houden met biodiversiteit. Naast de soorten die in de Wet Natuurbescherming zijn vastgelegd, heeft de gemeente vastgesteld dat onderzoek moet worden gedaan naar het voorkomen van de soorten op de Utrechtse Soortenlijst (2018). “https://omgevingsvisie.utrecht.nl/ fileadmin/uploads/documenten/zz-omgevingsvisie/thematisch-beleid/ groen/2018-Nota-Utrechtse-Soortenlijst.pdf” Het plangebied is in 2017 onderzocht. Tijdens het veldbezoek werden soorten als grote brandnetel, grote weegbree, witte dovennetel en andere soorten van een zeer voedselrijke grond aangetroffen. Op basis van deze voedselrijkdom kunnen soorten als bijenorchis, moeraswespenorchis en distelbremraap worden uitgesloten. Deze soorten prefereren meer voedselarme bodems. Dit geldt ook voor soorten die floreren op vochtige oevers, zoals grote kattenstaart, moeraswederik, rietorchis en waterdrieblad. Voor deze soorten is het plangebied te droog. Naast de bovengenoemde soorten, die hogere eisen stellen aan hun habitat, staan er ook nog enkele soorten op de Utrechtse soortenlijst die juist in stedelijk gebied voorkomen. Het gaat om soorten die voorkomen op muren en bestrating, zoals gele helmbloem, tongvaren, steenbreekvaren, klein glaskruid, klein glaskruid en zwartsteel.

Geschikte onderdelen van het plangebied zijn onderzocht op aanwezigheid van deze planten. Ze zijn niet aangetroffen. De staartkolken zijn niet meegenomen in het veldbezoek, omdat aan het gebied waar die voorkomen geen werkzaamheden worden verricht. De strikt beschermde tongvaren is aangetroffen in een straatput op een parkeerplaats tegenover de flat aan de Ivoordreef en in een straatput in de Klipspringerdreef. Met uitzondering van verwilderde campanula’s worden geen andere beschermde soorten verwacht in het plangebied. Indien de met beschermde varens begroeide putten worden ontzien, wordt geen overtreding verwacht met betrekking tot artikel 8.

50 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

Het groen in het plangebied, en zeker het bosje tussen de Einsteindreef en de grote flat, is van waarde wat betreft ecologie. Het draagt bij aan de biodiversiteit van de omgeving door een verscheidenheid aan boomsoorten en er leven een aantal Utrechtse soorten die essentiële ecosysteemdiensten vervullen. Ook draagt dit ecosysteem bij aan de beleving en het karakter van Utrecht. Utrecht wil voorkomen dat deze soorten uit de stad verdwijnen. In het nieuwe plan komt veel groen terug. De nieuwe plantvakken worden voorzien van insecten minnende beplantingen die een bijdrage leveren aan de biodiversiteit. Op meerdere plekken in het plan zullen er klimplanten komen langs de gevels. In de toekomstige situatie zullen veel woningen een tuin krijgen aan de voor en achterzijde van de woning. Alle woningen en woongebouwen krijgen groene daken. De grote bestaande bomen en het groen aan de Einsteindreef zijn zeer gunstig voor de lokale fauna. In de gebouwde omgeving is er op dit moment nog weinig aandacht voor verblijven en nestkasten voor vogels, vleermuizen en insecten. In het ontwerp is meer aandacht voor verblijven in de gebouwde omgeving. Kleine ingrepen zullen al impact hebben, bijvoorbeeld kleine openingen in de hagen voor egels of de keuze voor bepaalde beplanting voor specifieke soorten.

De exacte beplanting zal in een later fase gekozen worden, maar voorkeur gaat uit naar grassen, heesters en struiken die zeer geschikt zijn voor verschillende insecten en vogels. Het slopen van bebouwing kan leiden tot overtreding van verbodsbepalingen ten aanzien van vleermuizen. Er heeft een quickscan en aanvullend onderzoek plaatsgevonden. Hieruit blijkt dat er verblijfplaatsen van verschillende vleermuissoorten aanwezig zijn. Hiervoor is ontheffing verleend door de provincie. Er zullen in totaal 308 verblijfsplaatsen voor vliegende dieren in het plan terug komen, voor elke woning een verblijf voor een dier. De exacte plekken zullen nader worden bepaald. Voor de gierzwaluw en huismus

worden er neststenen in de gevels en tuinmuren geplaatst. De gevels aan de noord- en oostzijde zijn hier het meest geschikt voor. Ook de middelgrote bomen in het plein en de tussenstraten zijn erg geschikt als leefgebied voor vogels, vooral voor de huismus. Voor aanvullende verblijfsplekken naast de bomen, beplanting en groene daken zullen er nestkasten komen in de architectuur. Deze zijn mogelijk in verticaal groene wanden, voor de mus, zwaluw en vleermuis.

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 51

Waardebepaling van bestaand groen De gelaagdheid van het groen in het plangebied is van grote waarde. Grote bomen, kleinere bomen, struiken en gras wisselen elkaar af, waardoor veel soorten een verblijfplaats kunnen vinden. Het groen heeft een bufferende werking op geluid, luchtkwaliteit, uitzicht en warmte (door verkoeling door de bomen). Daarnaast hebben het groen en de bomen een grote klimaatadaptieve waarde. Ze vangen water op, verkoelen de omgeving, vangen fijnstof af, zorgen voor schaduw en leggen CO2 vast. Omdat de meeste bomen ouder dan 50 jaar zijn, is hun waarde extra groot. In de bijlage is de gehele waardebepaling opgenomen. Groen in een leefomgeving heeft grote waarde voor de gezondheid van bewoners. Bomen en groen zorgen voor: [ een groen uitzicht vanuit de flat; [ absorptie van verkeersgeluiden die mogelijk overlast veroorzaken; [ het verbeteren van de luchtkwaliteit; [ een verkoelende werking door schaduw en waterverdamping. De Einsteindreef die grenst aan het plangebied heeft landschappelijke waarde. Deze parkway met dubbele bomenrijen aan beide zijden is onderdeel van de hoofdboomstructuur van de stad. De continuïteit van het groene profiel van de Einsteindreef is belangrijk. Deze wordt gevormd door de doorgaande rijbanen, fietspaden en wandelpaden, de bomenrijen, de groene midden- en zijbermen en de groene ruimtes aan weerszijden van de dreef.

De breedte van de groene ruimtes aan weerszijde van de Einsteindreef varieert. Ter hoogte van de Ivoordreef is deze op zijn breedst.

Diverse bouwplannen, zoals de naar voren geschoven nieuwbouw van wooncomplex Loevenhout, hebben de samenhang tussen deze groene zone en de waarde van Einsteindreef als parkway verminderd. Er is daarom niet voldoende reden om veel belang te hechten aan het behoud van de groene strook als het gaat om cultuurhistorische waarde. Door de groenstrook naast de Ivoordreefflat loopt een wandelpad. De recreatieve waarde hiervan is beperkt, de huidige aanwezige groenstrook wordt niet veel gebruikt. Buurtbewoners bewegen, spelen of sporten er niet en voetgangers en fietsers langs de Einsteindreef maken er ook geen gebruik van. Het drukke verkeer langs de Einsteindreef beperkt de verblijfswaarde. Hierdoor en doordat er beperkt zicht is vanuit de woningen op de groenstrook (dichte plint) is de sociale veiligheid van het gebied niet optimaal. De breedte van de groenstructuur wordt meer in overeenstemming gebracht met de andere delen langs de Einsteindreef waardoor er meer continuïteit en samenhang ontstaat met de andere delen van de groenstructuur. Een nieuwe ruimtelijke kwaliteit ontstaat doordat er voorkanten van woningen naar het groen gericht worden. Hierdoor wordt het groen meer onderdeel van de woonomgeving, wordt het intensiever gebruikt en verbetert de sociale veiligheid. In de herinrichting blijft een substantiële strook groen behouden aan de noordzijde van de Einsteindreef.

Hierdoor blijft het groene karakter (gras, heesters, bomen) en de continuïteit van het profiel behouden. Het ‘stadslaan” profiel met dubbele bomenrijen aan weerszijden van de weg blijft ook behouden. In de nieuwe situatie zal er een nieuw wandelpad door het groen gerealiseerd worden. De woningen zullen hierop worden aangesloten waardoor het intensiever gebruikt zal worden. Meer openheid en zicht op het groen zullen ervoor zorgen dat sociale veiligheid verbetert.

52 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

Groencompensatieplan Compensatiemaatregelen voor verwijdering van bestaand groen Voor de woningbouwplannen aan de Ivoordreef zullen een aantal vierkante meters groen en bomen verdwijnen. Hiermee verdwijnt ook een stuk van de groenstructuur met oude bomen erin. De partijen hebben samen nagedacht over hoe dit naar ‘waarde’ gecompenseerd kan worden. Daarbij zijn verschillende methodes gebruikt. Maar altijd met doel om de ‘waarden’ van dit groen te compenseren. Want we willen een gezonde leefbare en klimaatadaptieve stad. Daarnaast zijn natuurlijk ook de algemene adviezen voor groen tenzij, verbinden van de wijk, gezondheid voor bewoners, etc. toegepast. Er is gekeken naar de oppervlakte van het groen en de kwaliteit ervan. Daarnaast is er gekeken naar de biodiversiteit en specifiek naar de bomen. Er verdwijnen vierkante meters groen en bomen. Om dit te compenseren worden de volgende maatregelen gedaan (zie ook de tabel op pagina 53):

[ [ [ [ [

Verplaatsen 21 parkeerplaatsen naar de parkeergarage om groene binnenhoven te maken in blok B en C Groene daken eengezinswoningen en Blok A. Dit zijn natuurdaken met minimaal 20 sm substraat Groene gevels In de huizen worden 310 inbouw voorzieningen t.b.v. vleermuizen , huismussen en gierzwaluwen. Er worden in het plangebied 30 nieuwe bomen aangeplant. En daarnaast struiken, hagen en andere beplanting.

Van de huidige 179 bomen worden er: [ 41 bomen behouden in het plangebied [ 31 bomen verplant in het plantgebied [ 30 bomen extra bijgeplant [ 107 bomen gekapt

Op basis van een inventarisatie van de bestaande bomen (soort, stamdoorsnede, kroonprojectie, leeftijd, standplaats, conditie, kwaliteit) is gekeken welke bomen verplant kunnen worden. Er kunnen maximaal 31 bomen verplant worden. Er komen 77 minder bomen in het plan. Deze bomen passen niet in het plangebied. Deze bomen worden in Overvecht in de gebieden Taagdreef en Amazonekwartier terug geplant. Deze bomen worden vanuit het project gefinancierd. Hiermee voldoen we aan de herplantplicht. In aansluiting op het Startdocument Ivoordreef is bij de groencompensatie ook gekeken naar de waarde en betekenis van de grote bomen. De gemeente onderzoekt op het moment de mogelijkheden van herplanten naar waarde. Met dit in gedachte wordt vanuit dit specifieke project 500.000 euro gereserveerd voor het versterken van bestaande en nieuwe groenstructuren in de wijk. In de definitieve bouwenvelop nemen we op hoe de groenstructuur langs de Einsteindreef, in het bijzonder tussen Carnegiedreef en Henri Dunantplein kunnen versterken en het Groene Lint tussen Einsteindreef en het Gagelpark kunnen realiseren door het toevoegen van bomen en groen.

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 53

Berekening van de groencompensatie in vierkante meters groen, biodiversiteit en bomen Soort groen

Huidige situatie

Plan/schetsontwerp

verschil/ te compenseren

Oppervlakten Openbaar groen -waarvan struiken (ten westen vd flat) -waarvan vaste planten

12.678 m2 -1200 m2 (+/-)

7254 m2 -1488 m2 –

-0

-3010 m2 -

Particuliere Tuinen

0

40% van 2842 m2 tuinen = 1137 m2*

+1137 m2

Natuurdak met 20 cm substraat

0

80% van 3178 m2 groene daken = 2542 m2*

+2542 m2

Bruin dak (vegetatie, puin, schelpen, steentjes) voor dakbroeders

0

40% van 1611 m2 bruin dak = 644 m2*

+644 m2

gevelgroen

0

25% van 1813 m2 gevelgroen = 454 m2*

+454 m2

Aantal m2 groen totaal

12.678 m2 groen (waarvan 1581 m2 matig tot slecht van kwaliteit)

12.031 m2 totaal

647 m2 tekort ten opzichte van de huidige situatie. Dit wordt gecompenseerd door de aanplant van vaste planten en struiken = kwalitatieve verbetering*

Biodiversiteit

-5424 m2 +288 m2 (+ betere kwaliteit) +3010 m2 (+ betere kwaliteit)

54 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

Soort groen

Huidige situatie

Plan/schetsontwerp

verschil/ te compenseren

Voor de vleermuizen worden maatregelen getroffen volgens de richtlijnen van de provinciale ontheffing. Verder geen mitigerende maateregelen nodig.

Aanplant van de juisten soorten bomen, struiken en vaste planten is voldoende, aangepast ook aan deze specifieke beschermde soorten.

Aantal beschermde soorten fauna verwacht of aangetroffen (Wnb)

24

Utrechtse soorten

10

Verblijven gierzwaluw, huismus, dwergvleermuis (inbouwstenen), egelkast

0

308 verblijven (nog specificeren naar soort)

+308 verblijven. Bij de specificering van aantallen per soort ook kijken naar de inrichting van de rest van het leefgebied van voor soorten. Bij een verblijfplaats hoort ook foerageergebied, schuilplek, etc.

Aantal bomen totaal

179 bomen

102 bomen

77 bomen buiten het plangebied maar wel in de wijk Overvecht.

Aantal bomen behouden

-

41

Aantal bomen verplanten

-

31

Aantal bomen bijplanten

-

30

Aantal bomen kappen

-

107

Aanplant van de juisten soorten bomen, struiken en vaste planten voor deze soorten is voldoende.

Bomen

Financiële compensatie

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 55

IVOORDREEF INTEGRALE GROEN STRATEGIE

Afbeelding: Ivoordreef integrale groen strategie

56 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

Beschermde gebieden In het plangebied zijn maatregelen opgenomen voor bescherming van de dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden. Zie hoofdstuk 4.4, subkop Stikstofdepositie. Naast deze Europese maatregelen voor beschermde gebieden, is er ook een Nationaal Natuur Netwerk en Groene Contour. In de Provinciale Ruimtelijke Verordening (artikelen 4.11 en verder) zijn regels vastgelegd waar bestemmingsplannen aan moeten voldoen. Daarnaast moet er worden voldaan aan de Verordening Natuur en Landschap Provincie Utrecht 2017 (m.n. landschapselementen, art. 5.1.4 VNL). Archeologie en monumenten Op het moment dat het plangebied daadwerkelijk heringericht wordt, moeten de werkzaamheden voldoen aan de regels van het bestemmingsplan over archeologie. Volgens de archeologische waardenkaart (2009) van de gemeente Utrecht ligt het gebiedsplan in een zone zonder archeologische verwachting. Voor deze zone geldt op dit moment geen archeologische verwachting en geen vergunningsplicht. In het komende jaar zal het archeologiebeleid worden vernieuwd en de archeologische verwachtingswaarden waar nodig bijgesteld. Dat betekent dat voor deze locatie een archeologische verwachting gaat gelden. Archeologisch onderzoek voorafgaand aan de sloop- en/of graafwerkzaamheden is noodzakelijk wanneer bodemingrepen groter zijn dan de vrijstellingsgrens van de desbetreffende archeologische verwachtingswaarde.

Het is nog niet bekend wat de precieze verwachtingswaarde zal zijn voor deze locatie.

Ondergrond Bij plannen voor benutting van de ondergrond wordt geadviseerd het ondergronds ruimtegebruik mee te nemen in het planontwerp, zodat meervoudig ondergronds gebruik geen belemmering of nadelige beïnvloeding op elkaar heeft. De ondergrond van het plangebied is geschikt voor: [ duurzame energie uit de bodem; [ waterberging ten behoeve van klimaatadaptatie; [ ruimte voor groen; [ ondergrondse infrastructuur, zoals kabels, leidingen en parkeerkelders. Bodemkwaliteit De wijk Overvecht is in de 60-er jaren opgespoten met zand. Daarvoor was het agrarisch gebied. De voormalige sloten zijn eveneens met dit opgespoten zand gedempt. Op de locatie hebben voor zover bekend geen bodembedreigende activiteiten plaatsgevonden. De locatie Ivoordreef is in 2003 onderzocht door Acorius. Uit het onderzoek blijkt dat het gebied maximaal licht verontreinigd is en daarmee in principe geschikt voor het beoogde gebruik: wonen met tuin. In 2021 zijn een verkennend bodemonderzoek, een nader onderzoek en een asbest-in-grond-onderzoek uitgevoerd. Uit deze recent uitgevoerde onderzoeken blijkt dat de bodem over het algemeen licht verontreinigd is. Aan de zuidoostzijde van de portiekflat is een geval van ernstige bodemverontreiniging met PCB aangetoond. Deze verontreiniging hangt samen met het gebruik van PCB-houdende verven in het verleden.

Verfresten zijn bij onderhoudswerkzaamheden in de bodem geraakt. Deze verontreiniging dient gesaneerd te worden om de locatie geschikt te maken voor het gebruik. Een verontreiniging met asbest is niet aangetoond.

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 57

Ná sloop van de opstallen moet een actualiserend onderzoek plaatsvinden van de planlocatie, om de geschiktheid definitief vast te stellen. De locatie bevindt zich in de dynamische zone van het Gebiedsplan Gebiedsgericht Grondwaterbeheer. Voor Warmte Koude Opslag(WKO) en grondwateronttrekking kan worden aangesloten bij dit Gebiedsplan. WKO mag alleen in het eerste watervoerende pakket, tot circa 50 meter -mv, plaatsvinden. Het doorboren van de scheidende laag tussen eerste en tweede watervoerende pakket is niet toegestaan. Het zuidwestelijk deel van de locatie is gevoelig voor zettingen. Het noordoostelijk deel van de locatie is minder gevoelig voor zettingen. De toepassingseis voor grond voor de planlocatie is op basis van de Nota Bodembeheer 2017 – 2027 “wonen”. Grondwater De locatie bevindt zich in de dynamische zone van het Gebiedsplan Gebiedsgericht Grondwaterbeheer. Voor warmte- en koudevoorzieningen (WKO) en grondwateronttrekking kan worden aangesloten bij dit gebiedsplan. WKO mag alleen in het eerste watervoerende pakket, tot circa 50 meter -mv, plaatsvinden. Het doorboren van de scheidende laag tussen eerste en tweede watervoerende pakket is niet toegestaan. Het zuidwestelijk deel van de locatie is gevoelig voor zettingen (oranje). Het noordoostelijk deel van de locatie is minder gevoelig voor zettingen (groen).

De toepassingseis voor grond voor de planlocatie is op basis van de Nota Bodembeheer 2017 – 2027 “wonen”. De gemeente heeft zorgplicht voor het voorkomen en oplossen van structurele grondwateroverlast in openbaar gebied. Dit is vastgelegd in de wet Verankering en bekostiging gemeentelijke watertaken.

Om grondwateroverlast te voorkomen, streeft de gemeente in openbaar gebied naar een afstand tussen maaiveld en maximale grondwaterstand van minimaal 0,7 m. Het waterschap HDSR adviseert om een drooglegging van 1 meter ten opzichte van het hoogste oppervlaktewaterpeil te hanteren. Alleen als aan deze eis niet voldaan wordt en hierdoor daadwerkelijk overlast ontstaat, neemt de gemeente maatregelen. Dan zamelt zij overtollig grondwater van particuliere percelen in.

4.7

Duurzaamheid

Energie Nieuwbouwwoningen in Utrecht moeten energieneutraal worden. Dit staat in het Energieplan uit 2015, dat samen met bewoners van Utrecht is opgestelde. Dit Energieplan vormt de basis van het stedelijk energiebeleid. In 2017 is de Visie op de warmtevoorziening vastgesteld. Energieneutrale nieuwbouw moet een warmtevoorziening hebben die duurzaam, betaalbaar en betrouwbaar is. Daarbij moeten de totale maatschappelijke kosten en baten afgewogen worden met de besluitvorming over een duurzame warmtevoorziening. De gemeente stuurt aan op de ontwikkeling van open, duurzame lage-temperatuur warmtenetten, waardoor de mogelijkheden voor participatie en het inpassen van nieuwe duurzame energiebronnen worden verbeterd. In de prestatieafspraken 2021 -2025 tussen gemeente, Bo-ex en huurdersorganisaties van 1 december 2020 (paragraaf 8.1) geeft Bo-Ex aan zich in te zetten om haar nieuwbouw energieneutraal (BENG2=0) te realiseren.

58 - Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021

DE HERGEBRUIK CIRKELS VAN

1 2

niet slopen, maar laten staan

gebouwdelen laten staan

4 3

gebouwelementen terugplaatsen

gebouw(delen) verplaatsen

5 1

gebouwproducten hergebruiken

groen laten staan of verplanten

2

bomen omwerken tot straatmeubilair

marktplaats

6

gebouwelementen verplaatsen

3

7

afzet elders

8

straatmeubilair herplaatsen

4

gebouwelementen als straatmeubilair

5

straatmeubilair als grondstof

afzet elders

gebouwproducten refurbishen

gebouwproducten als grondstof

DE HERGEBRUIK CIRKELS VAN

groen openbare ruimte gebouwde omgeving

Bouwenvelop Ivoordreef, juli 2021 - 59

Circulair bouwen Utrecht wil in 2050 een volledig circulaire economie hebben. Hiertoe is op 5 november 2020 het Actieprogramma Utrecht Circulair 2020-2023 in de gemeenteraad vastgesteld. In dit actieplan staat dat circulair bouwen een goede manier is om een circulaire economie te bevorderen. De (bouw) plannen voor Overvecht maken onderdeel uit van dit actieplan. Bo-Ex heeft aangegeven te (laten) onderzoeken hoe tijdens de herinrichting van de Ivoordreef circulair gebouwd kan worden. In 2017 heeft Bo-Ex bij de gemeente aangegeven dat ze zoveel als mogelijk materialen wil hergebruiken in de nieuwe gebiedsontwikkeling. De gemeente Utrecht deed toen een uitvraag naar partijen ‘met lef’ op het gebied van circulariteit. Bo-Ex heeft, als eigenaar van de flat aan de Ivoordreef, positief gereageerd op deze uitvraag. De bestaande flat heeft een heleboel materialen in zich en het zou om allerlei redenen zonde zijn als alles wordt gesloopt, afgevoerd en gedumpt. Met behulp van een externe adviseur is in kaart gebracht welke materialen en producten in de flat aan de Ivoordreef geschikt zijn voor circulair bouwen. Dit is ook gebeurd voor de buitenruimte. Vervolgens is, op basis van de zoge-naamde circulariteitslader (R-ladder), daadwerkelijk in stappen onderzocht wat herbruikbaar is. Bij het gebouw ging dat om de volgende stappen: 1.