Agendabundel

Argumenten 1.1

Alle Utrechters moeten zich vrij door de stad kunnen bewegen Vrijheid is een groot goed. Alle Utrechters moeten zich vrij door de stad kunnen bewegen, ook Utrechters met een beperking.

1.2

Een obstakelvrije zone van tenminste 1,50 meter voor voetgangers wordt geadviseerd Voetgangers moeten elkaar veilig kunnen passeren. In diverse openbaar raadpleegbare bronnen, zoals de uitgave “Voetpaden voor iedereen” van Bouw Advies Toegankelijkheid, wordt een obstakelvrije zone van tenminste 1,50 meter geadviseerd.

1.3

Ruim voldoen aan minimale doorgangsbreedte van 0,90 meter Een persoon in een rolstoel of scootmobiel of een persoon met een kinderwagen of rollator heeft een doorgangsbreedte van zo’n 0,90 meter nodig. Het spreekt voor zich dat die doorgangsbreedte van 0,90 in de uitwerking van de norm te allen tijde beschikbaar moet zijn, ook als er straatmeubilair, groenvoorzieningen of geveltuintjes zijn geplaatst. Deze minimale doorgangsbreedte moet overigens ook in de ruimte boven de stoep beschikbaar zijn. Takken, bladeren of bloemen die over de vrije doorgang hangen, kunnen de toegankelijkheid belemmeren, met name voor blinden en slechtzienden.

1.4

Het uitgangspunt van tenminste 1,50 meter wordt al in diverse beleidsvelden gehanteerd De voorgestelde norm van tenminste 1,50 meter wordt al in diverse beleidsvelden gehanteerd. Zo bestaat dit uitgangspunt al in de Regels uitstallingen Utrecht en het Terrassenreglement.

1.5

Dit sluit aan bij het mobiliteitsbeleid In het mobiliteitsbeleid “Slimme Routes, Slim Regelen, Slim Bestemmen” is veel aandacht voor de voetganger. Toegankelijke stoepen zijn een randvoorwaarde voor het verbeteren van de bereikbaarheid voor voetgangers.

Kanttekeningen/Risico’s 1.1

Op drukke, brede wegen en pleinen is een vrije doorgang van 1,50 meter onvoldoende. Ook kunnen er (piek)momenten zijn waarop deze norm niet voldoet. We kiezen er bewust voor een norm van “tenminste” 1,50 meter te hanteren. Op diverse plaatsen in Utrecht is een vrije doorgang van 1,50 meter onvoldoende om de toegankelijkheid te waarborgen. Denk aan zaterdagmiddagen in delen van de Binnenstad.

1.2

De norm van 1,50 meter betreft een minimale norm Waar er meer ruimte is voor een grotere vrije doorgang moet deze ook worden gecreëerd of gehandhaafd. Dit voorstel beoogt niet om plekken te verkleinen waar er meer ruimte is dan 1,50 meter.

1.3

Niet alle wegen zijn breed genoeg of er is geen stoep Niet alle wegen in de gemeente zijn breed genoeg om een vrije doorgang op de stoep te realiseren van 1,50 meter, zeker niet in een monumentale stad als Utrecht. Het

7

college kan afwijken van de norm, als er geen mogelijkheid is om een stoep te realiseren van tenminste 1,50 meter. In die gevallen kan een voorbeeld worden genomen aan de richtlijnen van de gemeente Zwolle. Ook is in diverse eeuwenoude straten niet eens sprake van een stoep (bv. Nieuwegracht). Op dergelijke plaatsen kan de vrije doorgang bij een toekomstige herinrichting mogelijk worden gemarkeerd door de kleur in de bestrating. 1.4

In een shared space bestaat geen “voor voetgangers gereserveerd gedeelte van de weg” Op plaatsen waar sprake is van een gedeelde ruimte voor verkeersgebruikers (shared space), zoals bijvoorbeeld het Domplein of de Zadelstraat, is er officieel geen voor “voetgangers gereserveerd gedeelte van de weg”. Echter geldt ook daar de norm van een vrije doorgang van tenminste 1,50 meter.

1.5

Straatmeubilair of groenvoorziening kan voor korte versmalling zorgen Op stoepen die 1,50 meter breed zijn, moeten straatmeubilair of groenvoorzieningen geplaatst kunnen worden. Voor de plaatsing daarvan kan de vrije doorgang kortstondig worden versmald tot 1,20 meter of, in het uiterste geval, 0,90 meter. Een vrije doorgang van 0,90 meter is het absolute minimum om de vrije doorgang voor bijvoorbeeld een rolstoel te garanderen.

1.6

Er zijn tijdelijke uitzonderingen denkbaar De norm van 1,50 meter moet uitdrukkelijk in beginsel worden gehanteerd. Er zijn uitzonderingen denkbaar, bijvoorbeeld bij werkzaamheden. Het college kan in dergelijke gevallen van de norm afwijken. Tegelijkertijd vinden de initiatiefnemers dat de vrije doorgang ook bij werkzaamheden zoveel mogelijk moet worden gewaarborgd. Een steiger kan bijvoorbeeld ook zo worden opgebouwd, dat voetgangers er onderdoor kunnen lopen.

1.7

Bewustwording is belangrijk, handhaving is sluitstuk Het is belangrijk om Utrechters bewust te maken van de toegankelijkheidsnorm. In sommige buurten loopt al een actie “Houd de stoep vrij!”. Handhaving van bijvoorbeeld uitstallingen of fietsen is een sluitstuk. Het is een laatste middel om overtreders in de goede richting te duwen.

Beslispunt (referendabel) 2

Het college op te dragen om gemeentelijk beleid voor uitstallingen, de inrichting van de openbare ruimte en overige regelingen aan deze toegankelijkheidsnorm aan te passen.

Argumenten 2.1

Hiermee wordt het college opgedragen diverse regelingen aan te passen Nadat de raad instemt met dit voorstel, dienen diverse regelingen te worden aangepast aan de toegankelijkheidsnorm.

2.2

Dit zorgt voor eenduidige regels voor uitstallingen in de hele stad Buiten de singels wordt de norm van 1,50 meter al gehanteerd voor het plaatsen van uitstallingen. Wij stellen voor die norm ook binnen de singels toe te passen, zodat er eenduidige regels ontstaan in de gehele stad. Dat betekent dat het toegestaan wordt uitstallingen te plaatsen tot maximaal 1 meter uit de gevel, mits een vrije doorgang van 1,50 meter wordt gewaarborgd. Eventueel geplaatste gevelbankjes (zoals toegestaan in het horecakader) zijn dus niet maatgevend; de afstand vanaf de gevel is bepalend.

8

2.3

Hierdoor blijft de huidige ruimte voor terrassen bestaan In het terrassenreglement zijn al normen opgenomen over de minimale doorgangsbreedte.

Kanttekeningen/Risico’s 2.1

Door coronamaatregelen wordt nu tegen alle uitstallingen in de binnenstad gehandhaafd Het bestaande totaalverbod op uitstallingen in de binnenstad wordt op dit moment wel gehandhaafd als onderdeel van de coronamaatregelen. Om onduidelijkheid te voorkomen is het belangrijk om de invoering van nieuwe regels voor uitstallingen af te stemmen met ondernemers in de binnenstad.

2.2

Op plaatsen met een functiestrook kunnen uitstallingen in de functiestrook Op steeds meer plaatsen in de stad wordt een functiestrook ingericht, waar bijvoorbeeld terrassen, parkeerplaatsen, afvalbakken worden geplaatst. Het ligt voor de hand op die plaatsen ook de uitstallingen in de functiestrook te plaatsen. Dit moet dan echter wel worden vastgelegd in de Regels Uitstallingen.

2.3

Het toevoegen van een goot kan helpen om de toegankelijkheid te verbeteren Voor blinden en slechtzienden zijn gevels een natuurlijke gidslijn op plaatsen waar geen geleidestrook is. Op plaatsen met uitstallingen kan het dan ook helpen een goot op 1 meter uit de gevel te plaatsen die als geleiding voor de taststok kan dienen. Daarmee wordt tevens duidelijk voor ondernemers tot waar uitstallingen geplaatst mogen worden. Hier moet wat de initiatiefnemers betreft aandacht voor zijn bij (her)inrichtingen.

Beslispunt (referendabel) 3

Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte te kiezen voor een inrichting waarbij:  de vrije doorgang van tenminste 1,50 meter zoveel mogelijk wordt gemarkeerd;  fietsenstallingen zo worden geplaatst dat rekening wordt gehouden met de minimale vrije doorgang.

Argumenten 3.1

Markeringen zorgen voor duidelijkheid Duidelijke markeringen van de vrije doorgang in de openbare ruimte zijn belangrijk, bijvoorbeeld door een andere kleur bestrating te gebruiken. Zo is voor elke weggebruiker duidelijk welke ruimte moet worden vrijgehouden. In dat gebied mogen bijvoorbeeld geen fietsen of bromfietsen worden geplaatst.

3.2

Een fietsenrek direct naast de vrije doorgang zorgt van nature voor een vrije doorgang Fietsen worden zelden tot nooit pal voor een fietsenrek gezet, omdat daarmee de fietsen in het rek worden geblokkeerd. Op brede voetpaden kan een fietsenrek direct naast de vrije doorloop worden geplaatst om ervoor te zorgen dat de vrije doorloop “van nature” wordt vrij gehouden.

3.3

Het plaatsen van voldoende fietsenrekken is belangrijk, maar deze rekken op zichzelf kunnen ook een barrière vormen in de openbare ruimte Het is belangrijk om voldoende fietsenrekken te plaatsen. Bij afwezigheid van (voldoende) fietsenrekken, worden fietsen namelijk vaak tegen gevels geplaatst of aan lantaarnpalen vastgemaakt. Dat belemmert de toegankelijkheid. Wij kiezen liever voor ordelijk geplaatste stallingsplekken dan voor fietsen aan andere vormen van straatmeubilair, bomen of los geplaatst in de buitenruimte.

9

Kanttekeningen/Risico’s 3.1

De markeringen zijn niet overal nodig In woonstraten liggen markeringen niet voor de hand omdat de stoep zelf vaak al zo breed is als de vrije doorgang.

Beslispunt (referendabel) 4

In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) een bevoegdheid voor het college op te nemen om gebieden aan te wijzen waar het verboden is een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel buiten de daarvoor bestemde ruimten of plaatsen te laten staan.

Argumenten 4.1

Hiermee ontstaat een extra bevoegdheid voor het college Het college krijgt hierdoor een extra bevoegdheid om te kunnen handhaven op alle verkeerd gestalde vervoersmiddelen die de toegankelijkheid kunnen belemmeren, bijvoorbeeld in het Stationsgebied. In de aangewezen gebieden mogen fietsen en bromfietsen alleen in rekken of (inpandige) stallingen worden geplaatst.

4.2

In deze gebieden ontstaat geen discussie over gevaarlijk of hinderlijk In de gebieden die het college op basis van deze bevoegdheid aanwijst kunnen fietsen, bromfietsen of vergelijkbare vervoersmiddelen worden verwijderd, ongeacht of het vervoersmiddel gevaarlijk of hinderlijk geparkeerd is. Dit vergemakkelijkt de handhaving in deze specifieke gebieden, bijvoorbeeld op het sportpark op het Jaarbeursplein.

4.3

In met name het Stationsgebied is voldoende stallingsruimte Uit de Fietsparkeerbalans blijkt dat er ruim voldoende stallingsruimte is in het Stationsgebied, ook op piekmomenten. Daar heeft de afgelopen de afgelopen jaren miljoenen geïnvesteerd in het creëren van overdekte stallingen, zoals de grootste fietsenstalling ter wereld. De omgevingen van die stallingen kunnen worden aangewezen, zodat enerzijds het gebruik van de stallingen wordt bemoedigd en anderzijds de openbare ruimte rondom de stallingen toegankelijk is en een fraai aangezicht heeft.

4.4

Openbaar groen kan hiermee worden beschermd Het college kan ervoor kiezen (delen van) parken aan te wijzen om te voorkomen dat daar fietsen, bromfietsen of andere vervoersmiddelen worden gestald. Zo kan openbaar groen worden beschermd. Hierbij kan met name gedacht worden aan het nog te vormen Smakkelaarspark.

4.5

De bevoegdheid kan ook worden gebruikt bij evenementen, werkzaamheden of op marktdagen Het is mogelijk om deze bevoegdheid toe te passen als tijdelijke maatregel in een bepaald gebieden, bijvoorbeeld tijdens evenementen, werkzaamheden of op marktdagen.

Kanttekeningen/Risico’s 4.1

Het is van belang om de gebieden duidelijk te markeren in de openbare ruimte De gebieden moeten duidelijk worden gemarkeerd in de openbare ruimte. Hierbij kan worden gedacht aan het aanbrengen van markeringen in de bestrating en/of het plaatsen van duidelijke borden.

10

4.2

In de Binnenstad is onvoldoende (inpandige) stallingsruimte Uit diverse onderzoeken blijkt dat in de Binnenstad onvoldoende (inpandige) stallingsruimte is. Het ligt daarom voorlopig niet voor de hand om deze maatregel grootschalig in de Binnenstad toe te passen. Wel is het denkbaar dat deze maatregel kleinschalig op bepaalde knelpunten in de Binnenstad wordt toegepast, bijvoorbeeld daar waar de draaicirkel van vrachtwagens moet worden gewaarborgd of direct voor de toegang van een fietsenstalling (bv. de toegang van de fietsenstalling Stadhuis).

4.3

Met handhaving alleen zijn we er niet Handhaving is het sluitstuk. Door bewustwording te creëren dat je hinderlijk gestalde fiets ook een belemmering voor een ander kan zijn hopen we dat het aantal foutparkeerders afneemt. Ervaringen in andere steden laat zien dat het ook een kwestie van gewenning is voordat fietsers hun gedrag aanpassen.

Beslispunt (referendabel) 5

Aan de APV toe te voegen dat het verboden is een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel te parkeren als daardoor:  de functie van straatmeubilair gehinderd of belemmerd wordt;  de doorgang en opbouw op een markt wordt gehinderd of belemmerd;  het in- en uitstappen bij tram, bus, taxi of gehandicaptenparkeerplaats gehinderd of belemmerd wordt

Argumenten 5.1

We voegen hiermee concrete situaties toe uit de handhavingspraktijk Wij stellen voor in de APV een aantal concrete verboden toe te voegen. Deze situaties komen voort uit de handhavingspraktijk.

5.2

Deze verduidelijking vergemakkelijkt de handhaving Een handhaver kan gemakkelijker overgaan tot verwijdering van een fiets of bromfiets als de APV expliciet bepaalt dat het in een bepaalde situatie verboden is. Het is nu niet of nauwelijks mogelijk te handhaven als een fiets of bromfiets bijvoorbeeld de toegankelijkheid van een bushalte belemmert. Door deze aanpassingen wordt dat wel mogelijk.

Kanttekeningen/Risico’s 5.1

Er kan niet altijd worden gehandhaafd De regels in artikel 2:32, eerste lid, gelden voor de hele stad. Het is echter niet mogelijk om in de gehele stad te handhaven op verkeerd gestalde fietsen, bromfietsen of vergelijkbare voertuigen. Er moet worden geprioriteerd. Het is bijvoorbeeld op dit moment zo dat er alleen wordt gehandhaafd in gevaarlijke situaties.

Beslispunt (referendabel) 6

De toelichting op artikel 2:32 van de APV uit te breiden en daarin op te nemen wanneer sprake is van ‘gevaarlijk gestalde fietsen’.

Argumenten 6.1

Via de toelichting in de APV wordt het verschil tussen hinderlijk en gevaarlijk gestalde fietsen en bromfietsen duidelijker juridisch vastgelegd In de handhavingspraktijk bestaat een verschil tussen het handhaven op hinderlijk gestalde en gevaarlijk gestalde fietsen en bromfietsen. Dat verschil bestaat niet in de huidige APV. Door het toevoegen van een tekst in de toelichting wordt dit verschil 11

verduidelijkt. Kanttekeningen/Risico’s 6.1

De APV is er niet om alle mogelijke situaties te beschrijven Hoewel verduidelijking kan helpen, is het onmogelijk om alle situaties uit de handhavingspraktijk in de APV te noemen. Daar dient de APV bovendien niet voor.

Beslispunt (niet-referendabel) 7

De “Verordening tot wijziging van de APV Utrecht 2010: Utrecht Onbeperkt toegankelijk” vast te stellen.

Argumenten 7.1

Met dit beslispunt wordt de wijziging van de APV juridisch vastgelegd De APV moet worden aangepast. Dit beslispunt zorgt voor het vaststellen van deze wijziging.

Kanttekeningen/Risico’s 7.1

Geen

Beslispunt (referendabel) 8

Het college op te dragen op basis van de nieuwe bevoegdheid in de APV voor de duur van 2 jaar een proef te starten in een nader te bepalen deel van het Stationsgebied.

Argumenten 8.1

De nieuwe bevoegdheid moet worden uitgeprobeerd om ervaringen op te doen Door het starten van een proef kan het college ervaring opdoen en nagaan of de bevoegdheid voor het aanwijzen van gebieden (beslispunt 4) daadwerkelijk bijdraagt aan het verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte en het verbeteren van het aangezicht van de openbare ruimte. De proef kan worden gestart binnen het bestaande handhavingsprogramma openbare ruimte.

8.2

In het Stationsgebied is voldoende stallingsruimte Uit de Fietsparkeerbalans blijkt dat er ruim voldoende stallingsruimte is in het Stationsgebied, ook op piekmomenten. Dit gebied is daarom bij uitstek geschikt om te experimenteren met de nieuwe bevoegdheid, bijvoorbeeld op het Jaarbeursplein (sportpark), de omgeving van de grootste fietsenstalling ter wereld of of het nog te ontwikkelen Smakkelaarspark.

Kanttekeningen/Risico’s 8.1

Als de proef succesvol is moet structurele financiële dekking worden gevonden voor continuering of uitbreiding van de handhaving Voor een kleinschalige proef in het stationsgebied kan dekking worden gevonden in het bestaande Handhavingsprogramma Openbare Ruimte. Als de proef succesvol is, ligt het voor de hand dat meer middelen moeten worden vrijgemaakt.

12

Financiën Dit voorstel regelt een juridisch kader dat het college verder kan invullen. Aan het aanpassen van het kader zijn geen financiële gevolgen verbonden. De initiatiefnemers stellen voor dat het college een proef start met het handhaven op basis van dit nieuwe juridische kader. Deze proef kan in principe worden gedekt binnen het bestaande handhavingsprogramma Openbare Ruimte, zoals het college ook aangaf bij de behandeling van een motie op 14 november 2019.6 Eventueel kan ook dekking worden gezocht in het feit dat in 2020 minder middelen dan begroot zijn besteed aan handhaving van fietsen in de openbare ruimte. Na het uitvoeren van de pilot kan de aanpak eventueel worden uitgebreid en structureel dekking worden gezocht. De nieuwe toegankelijkheidsnorm dient bij nieuwe (her-)inrichtingen te worden geïmplementeerd. Hiervoor geldt feitelijk een overgangsperiode. De meerkosten van de nieuwe norm bij (her-)inrichting zijn verwaarloosbaar.

Vervolg Het college kan op de volgende wijze uitvoering geven aan dit raadsvoorstel: - In het stationsgebied en/of de binnenstad een proef starten met het aanwijzen en handhaven van een gebied waar het verboden is een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel buiten de daarvoor bestemde ruimten of plaatsen te laten staan. Enkele suggesties voor een dergelijke proef: o Sportpark Jaarbeursplein o Het gebied binnen een bepaalde afstand (bv. 150 meter) van de openbare fietsenstallingen rond het Centraal Station. Hierbinnen valt dan ook het Sportpark op het Jaarbeursplein. o Neude o Plein Vredenburg (bijvoorbeeld op marktdagen) o Smakkelaarsveld na de voltooiing van de werkzaamheden - Aanpassen van de “Regels uitstallingen Utrecht”, waarin de uitzonderingspositie voor de binnenstad wordt beëindigd en het plaatsen van uitstallingen in de binnenstad onder voorwaarden mogelijk wordt. - Aanpassen van overige regelingen, zoals het Handboek Openbare Ruimte, aan de toegankelijkheidsnorm, waarbij deze norm bij de (her)inrichting van straten als uitgangspunt wordt genomen.

Participatie De initiatiefnemers hebben in voorbereiding op dit raadsvoorstel met diverse maatschappelijke organisaties gesproken. Twee van deze organisaties hebben ook een schriftelijke reactie geleverd op een conceptversie van dit raadsvoorstel. Centrum Management Utrecht (CMU) Op dinsdag 6 oktober hebben de initiatiefnemers een conceptversie van dit raadsvoorstel besproken met twee vertegenwoordigers van CMU. Er werd positief gereageerd op het idee om duidelijke regels te stellen ten behoeve van de toegankelijkheid, zowel voor zowel fietsen als voor uitstallingen in de binnenstad. De vertegenwoordigers gaven aan dat ondernemers hun beklag doen dat uitstallingen soms wel worden verwijderd, maar fietsen die op of nabij dezelfde plaats staan niet. CMU gaf verder aan dat bij een gastvrije stad hoort dat ook duidelijk moet zijn wat wel en niet mag – en verwees daarbij naar de coronamaatregelen. In het kader van de coronamaatregelen worden fietsen op diverse drukke stoepen, zoals op de Lange Viestraat, actief weggehaald. CMU gaf aan dat dat wat hun betreft een positief effect heeft op de kwaliteit van de openbare ruimte.

6 Verslag raadsvergadering van 14 november 2019, pagina 84.

13

Adviescommissie voor het Ouderenbeleid (ACO) De initiatiefnemers hebben zowel voorafgaand als na afloop van het uitwerken van dit raadsvoorstel contact opgenomen met de ACO om het onderwerp te bespreken. Het eerste gesprek vond plaats op 9 juli, het tweede op 29 oktober. De ACO is positief over dit voorstel. Er moet wat de ACO betreft meer toezicht en handhaving zijn om de toegankelijkheid voor voetgangers in de binnenstad te verbeteren, met name door op te treden tegen het gedrag van fietsers in het voetgangersgebied. De ACO gaf aan zeer te spreken te zijn over het effect van verkeersregelaars die vanwege de coronamaatregelen worden ingezet. Over uitstallingen merkte de ACO nog op, dat de binnenstad vanwege de hoeveelheid bezoekers onvergelijkbaar is met andere delen van de stad. Uitstallingen plaatsen is geen probleem, maar die kunnen ook korter zijn dan één meter uit de gevel. De initiatiefnemers geven dit graag mee aan het college ter nadere overweging bij het uitwerken van eventuele nieuwe regels voor uitstallingen. Stedelijk Overleg Gehandicapten Utrecht (Solgu) De initiatiefnemers hebben zowel voorafgaand als na afloop van het uitwerken van dit raadsvoorstel contact opgenomen met Solgu om het onderwerp te bespreken. Het eerste gesprek vond plaats op 29 juni, het tweede op 5 november.

Solgu heeft voorafgaand aan het tweede gesprek een schriftelijke reactie gegeven op een conceptversie van dit raadsvoorstel. Deze is als bijlage bij dit voorstel gevoegd. Solgu kan zich in dit raadsvoorstel vinden. De initiatiefnemers zijn blij met de aanvullingen en opmerkingen van Solgu. Mede naar aanleiding van de input van Solgu is ons voorstel aangescherpt, door bijvoorbeeld de absoluut minimale doorgang van 0,90 meter scherper op te nemen. We hebben er echter bewust niet voor gekozen dit in het beslispunt van het raadsvoorstel op te nemen. We stellen immers een norm van 1,50 meter. Dat moet het uitgangspunt zijn. Afwijken van de norm kan weliswaar tot maximaal 0,90 meter, maar we hebben dat met opzet opgenomen bij de argumenten en kanttekeningen bij beslispunt 1. Fietsersbond De initiatiefnemers hebben zowel voorafgaand als na afloop van het uitwerken van dit raadsvoorstel contact opgenomen met de Fietsersbond om het onderwerp te bespreken. Het eerste gesprek vond plaats op 20 juli, het tweede gesprek op 27 november. Voorafgaand aan het tweede gesprek heeft de Fietsersbond een schriftelijke reactie gegeven op een conceptversie van dit raadsvoorstel. Deze is als bijlage bij dit voorstel gevoegd. Allereerst willen wij onze waardering uitspreken voor de constructieve gesprekken met de Fietsersbond.

Op diverse terreinen vinden we overeenstemming met de Fietsersbond, zoals het toevoegen van ruimte-efficiënte stallingsplekken op straat in de binnenstad. Het plaatsen van een fiets los op straat kost immers meer ruimte dan een fiets in een rek. Mede daarom hebben we in beslispunt 3 een en ander opgenomen over het duidelijk plaatsen van fietsenstallingen náást de vrije doorgang. Ten tweede zijn we het eens met de Fietsersbond dat het moet kunnen om je fiets even te stallen als je maar kort ergens moet zijn. Bijvoorbeeld als je iets bij de supermarkt gaat halen, of op de markt. We vinden het echter wel belangrijk dat een fiets óók dan fatsoenlijk wordt gestald – en geen overlast veroorzaakt. Ten slotte reageren we graag op het relaas van de fietsersbond over het ruimtebeslag van auto’s. We snappen dat de Fietsersbond dit punt óók bij dit voorstel aansnijdt, maar willen benadrukken dat het al dan niet opheffen van parkeerplaatsen een volledig losstaande discussie is. Dit voorstel gaat over de vrije doorgang op stoepen, trottoirs en andere wandelpaden. Daar rijden geen auto’s – en juist daarom komt het woord “auto” nauwelijks in dit voorstel voor. Als een auto op de stoep parkeert volgt een boete – of wordt de auto weggesleept. Landelijke regelgeving schrijft voor dat fietsen en bromfietsen moeten worden geplaatst op stoepen.

Het is aan de gemeente om regels te stellen voor waar en op welke manier dat mag. Dit voorstel geeft daar handvatten voor.

14

Communicatie De gemeente maakt op de website en in andere communicatie vermelding van de toegankelijkheidsnorm van 1,50 meter. De actie “Houd de stoep vrij!” wordt gecontinueerd en waar mogelijk uitgebreid. In de toekomst kan wellicht een stadsbrede campagne worden gestart om de stoepen vrij te houden (bijvoorbeeld: “houd 5 stoeptegels vrij!”). De Verordening tot Wijziging van de APV Utrecht 2010 wordt gepubliceerd in het Gemeenteblad. De Verordening treedt een dag na publicatie in werking. Daarna is het van belang dat het college de aanwijzing van gebieden duidelijk in de openbare ruimte communiceert en markeert. Nieuwe regels rondom uitstallingen worden afgestemd met maatschappelijke partners, zoals Centrum Management Utrecht, Fietsersbond en SOLGU, en daarna gepubliceerd.

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Verordening tot wijziging van de APV Utrecht 2010: Utrecht Onbeperkt toegankelijk Voorbeelden met foto’s Schriftelijke reactie Solgu Schriftelijke reactie Fietsersbond

15

1 Bijlage 1 Verordening tot wijziging van de APV Utrecht 2010 Onbeperkt Toegankelijk.pdf

Verordening tot wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening Utrecht 2010, Gemeente Utrecht (Utrecht Onbeperkt toegankelijk) De raad van de gemeente Utrecht, Gelezen het voorstel van de raadsleden Marijn de Pagter en Dimitri Gilissen d.d. 15 oktober 2020, Gelet op het bepaalde in artikel 149 van de Gemeentewet, Besluit vast te stellen de Verordening tot wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening Utrecht 2010: Artikel I De Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010 wordt als volgt gewijzigd: Artikel 2:32 komt als volgt te luiden: Artikel 2:32 Parkeren van fietsen en bromfietsen 1. Het is verboden een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel, al of niet voor onmiddellijk gebruik geschikt, te parkeren als daardoor: a. op een voetpad of trottoir de doorgang wordt gehinderd of belemmerd; b. de veiligheid of de doorstroming van of het uitzicht voor het verkeer wordt gehinderd; c. op of aan een openbare plaats hinder, overlast of schade ontstaat; d. voor een bewoner of gebruiker van het gebouw waartegen of waarvoor de fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel staat geparkeerd de doorgang of het uitzicht wordt belemmerd; e. de functie van straatmeubilair wordt gehinderd of belemmerd; f. de doorgang en opbouw op een markt wordt gehinderd of belemmerd; of g.

het in- en uitstappen bij tram, bus, taxi of gehandicaptenparkeerplaats wordt gehinderd of belemmerd. 2. Het is verboden een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel langer dan een door het college te bepalen periode te parkeren in door het college aangewezen gebieden. 3. Het college kan in het belang van de veiligheid, toegankelijkheid en ter voorkoming van hinder gebieden aanwijzen waarin fietsen, bromfietsen of vergelijkbare vervoermiddelen uitsluitend in een daarvoor bestemde voorziening mogen worden geparkeerd. 4. Het is verboden een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel in een gebied als bedoeld in het derde lid buiten een voor parkeren bestemde voorziening te plaatsen. Artikel II De toelichting bij artikel 2:32 in bijlage A van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010 komt als volgt te luiden: Artikel 2:32 Parkeren van fietsen, bromfietsen en dergelijke Het plaatsen van voertuigen is op verschillende plaatsen in de verordening geregeld, steeds met een wisselende bedoeling: de instandhouding van het plantsoen, het tegengaan van diefstal of verkeersbelangen. In dit artikel gaat het om de voorkoming van overlast. Het neerzetten van fietsen en bromfietsen tegen panden die niet door de eigenaren van de voertuigen worden bezocht of op plaatsen waar deze voertuigen hinder of schade kunnen veroorzaken, geeft vaak aanleiding tot klachten.

Artikel 2:32 geeft de mogelijkheid hiertegen op te treden. In het eerste lid wordt een aantal specifieke verboden genoemd. Het college kan bij het prioriteren van de handhaving van de verboden onder andere onderscheid maken tussen het handhaven op gevaarlijk gestalde en hinderlijk gestalde fietsen en bromfietsen. Een fiets, bromfiets of vergelijkbaar voertuig is in ieder geval gevaarlijk gestald wanneer deze: o de vrije doorgang voor nood- en hulpdiensten blokkeert;

o o o

o o o

een looproute blokkeert of zodanig belemmert dat de vrije doorgang onvoldoende toegankelijk is; voor een nooduitgang of brandkraan staat; op of dichtbij een vluchtroute staat. Het gaat hier om vluchtroutes in de openbare ruimte, die leiden van een gebouw naar een verzamelpunt of veilig punt op voldoende afstand vanuit dat gebouw; voor de in- of uitgang van een winkel staat; te dicht bij de weg of tramrails staat; op of dichtbij een blindengeleidestrook staat.

Deze lijst is niet uitputtend. Het is aan het college om nader te bepalen of een fiets gevaarlijk gestald is. In het tweede lid is de bevoegdheid voor het college opgenomen om te handhaven op zogeheten “weesfietsen”. Dit zijn fietsen die langere tijd (bv. 14 dagen) op één plek staan en schijnbaar geen eigenaar meer hebben. Het is aan het college om gebieden aan te wijzen waarin op weesfietsen kan worden gehandhaafd. Ook is het aan het college om te bepalen na welke periode een fiets als weesfiets wordt beschouwd. Het derde en vierde lid hebben betrekking op een bevoegdheid voor het college om gebieden aan te wijzen waar fietsen en bromfietsen alleen in stallingen mogen worden geplaatst. In die gebieden is het verboden om een fiets of bromfiets buiten een stalling te plaatsen. Het verwijderen van fietswrakken valt overigens onder artikel 5:5 van deze verordening. Daarbij gaat het om fietsen die in onvoldoende staat van onderhoud of in een kennelijk verwaarloosde toestand verkeren. Artikel III Citeertitel Deze verordening kan worden aangehaald als: “Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010, Gemeente Utrecht (Utrecht Onbeperkt toegankelijk)” Artikel IV Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking met ingang van 1 maart 2021.

1 Bijlage 2 Foto's met voorbeelden.pdf

Bijlage: voorbeelden met foto’s Toegang lift naar stationsplein op Smakkelaarshoek Op deze plaats staan regelmatig fietsen en bromfietsen geparkeerd, waarmee de toegang tot de lift wordt geblokkeerd. Sinds 1 september wordt hier wel af en toe gehandhaafd, maar het probleem blijft zich vaak voordoen. De afbeelding is van vrijdagavond 2 oktober, omstreeks 18:45 uur. Behalve meer handhaving kan het hier helpen om markeringen aan te brengen op de grond, waarmee de route naar de lift wordt gemarkeerd.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 1

Uitstalling Lange Jansstraat Deze uitstallingen op de Lange Jansstraat (foto: Google Street View) staan te ver op de stoep en beperken de toegankelijkheid. Het gaat om zowel de te koop staande fietsen als de borden, als de positionering van de prullenbak. Binnen het kader dat met dit initiatiefvoorstel wordt voorgesteld (hetzelfde kader als buiten de singels), mag een uitstalling maximaal 1 meter uit de gevel worden geplaatst als tenminste 1,5 meter beschikbaar blijft.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 2

Conflict verbrede boomspiegels en andere vergroening De volgende twee foto’s zijn met ons gedeeld door Solgu. Solgu schreef daarbij: Dit zijn situaties waarop 2 verschillende problemen in beeld worden gebracht. 1- De boomspiegels zijn in het kader van vergroening verbreed. Doordat het groen van de boomspiegel niet gesnoeid wordt, is het voetpad niet of nauwelijks bruikbaar. 2- De struiken aan de gevelzijde worden niet gesnoeid en groeien uitbundig over het trottoir. Omdat regels en randvoorwaarden voor vergroenen ontbreken, zien wij op veel locaties dat door deze maatregelen en ook door groene geveltuinen, er een groot conflict ontstaat met het beoogde voor meer ruimte voor voetgangers. Dit speelt in de hele stad.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 3

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 4

Belemmering van toegankelijkheid door gevelgroen In aanvulling op de vorige twee foto’s, ontvingen wij de volgende vijf foto’s van Solgu. Ze schetsen het toegankelijkheidsprobleem dat kan ontstaan bij het plaatsen van gevelgroen. De gemeente vraagt wel om 1,20 meter van de stoep vrij te houden, maar gevelgroen leidt toch af en toe tot blokkades. Dat kan ook zijn doordat een struik over de vrije doorgang van de stoep heen hangt. Solgu schreef zelf het volgende: Dit zijn situaties waar de problemen van geveltuinen in beeld worden gebracht waar bovengronds geen eisen aan worden gesteld. In de stad zien we dit in alle oude wijken en veelal is de doorgang voor kwetsbare voetgangers waaronder rolstoel en rollatorgebruikers volledig geblokkeerd. We vinden dit kennelijk in oude wijken heel normaal. Het wordt door het college zelfs gestimuleerd... Wij zijn niet tegen groen maar zouden graag randvoorwaarden zien in de verordening zodat de vrije doorgang wel gewaarborgd is of gehandhaafd kan worden.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 5

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 6

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 7

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 8

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 9

Smalle doorgang in de nieuw ingerichte Wittevrouwenstraat De laatste foto die wij van Solgu ontvingen gaat over de aandacht voor toegankelijkheid bij de herinrichting van straten. Te zien is de stoep van de Wittevrouwenstraat, die pas onlangs is heringericht. De vrije doorgang direct naast het verkeersbord is erg smal. Solgu schreef zelf: Een ander probleem zijn de obstakels die op de trottoirs worden geplaatst. neem de Herbestrating van de Voorstraat en de Wittevrouwenstraat. Ook daar is de voetganger de dupe.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 10

Moreelsepark – Moreelsehoek De fietsen op deze plaats belemmeren nota bene de toegang tot een fietsenstalling. Op deze plaats kunnen eventueel hoog/laagrekken worden geplaatst om stallingsruimte te creëren en de toegankelijkheid te verbeteren. Met de nieuwe bevoegdheid voor het college kunnen vervolgens fietsen buiten de rekken worden verwijderd.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 11

Fietsen op de hoek Croeselaan – Bolksbeekstraat Dit voorbeeld laat zien dat ook binnen de gemeente zelf meer aandacht voor toegankelijkheid welkom is. Door de plaatsing van dit omleidingsbord wordt de vrije doorgang behoorlijk beperkt. Echter blijkt ook uit dit voorbeeld dat het juist stallen van fietsen een belangrijke rol speelt bij het verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte. De actie “Houd de stoep vrij!” kan bij de bewustwording hiervan helpen.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 12

Fietsen op de stoep van de Schoutenstraat Regelmatig blokkeren fietsen de stoep op de Schoutenstraat. Voetgangers, en dus ook personen in een rolstoel of scootmobiel, moeten uitwijken naar de weg. De weg is weliswaar rustig, maar wordt wel door zowel auto’s, bevoorradingsvoertuigen als fietsen gebruikt. Zijn deze fietsen gevaarlijk gestald, omdat voetgangers hierdoor naar de weg moeten uitwijken? Of zijn ze alleen hinderlijk gestald, omdat de weg rustig genoeg is voor voetgangers om veilig te kunnen uitwijken? Volgens de nu voorgestelde toelichting op de APV worden fietsen op deze plaats als “gevaarlijk” gemarkeerd. In de voorgestelde toelichting staat immers dat fietsen gevaarlijk zijn als de vrije doorgang op het voor voetgangers gereserveerde gedeelte van de weg onvoldoende toegankelijk is.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 13

Toegankelijkheid belemmerd door keuze stalling Uit dit voorbeeld blijkt hoe belangrijk het is om als gemeente na te denken over het juiste type en de plaatsing van een fietsenstalling. In dit voorbeeld (Google Street View) zien we fietsen die zijn vastgemaakt aan een fietsnietje, maar met de voorwielen de vrije doorgang op de stoep belemmeren. Als hier een ander type stalling (voorbeeld) onder een hoek was geplaatst, zou dat de toegankelijkheid ten goede zijn gekomen.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 14

Urban Sport Park Jaarbeursplein Het bekendste voorbeeld is het Urban Sport Park op het Jaarbeursplein, waarop fietsen worden gestald vanwege de ligging bij het station. Hierover hebben de fracties van GroenLinks, D66 en VVD begin 2020 schriftelijke vragen (SV 2020/13) gesteld. De fracties stelden vast dat de gestalde fietsen het gebruik van het free run park belemmerden en dat deze gevaarlijke situaties kunnen opleveren voor de gebruikers van het park. Toch oordeelde het college dat de fietsen hinderlijk gestald zijn en dat er dus niet op wordt gehandhaafd. Er is daarna wel een hek geplaatst om het park, maar de fietsen worden er nog steeds geparkeerd. Sterker nog: regelmatig worden fietsen aan het hek vastgemaakt. Met de voorgestelde bevoegdheid voor het college om gebieden aan te wijzen waar het verboden is om fietsen buiten de stallingen te parkeren, kan hier effectief tegen worden opgetreden.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 15

Vluchtroute uit woonflat de SYP Een ander voorbeeld is de handhaving van fietsen op de vluchtroute vanaf de woontoren SYP. Deze vluchtroute moet door de bewoners van de 266 appartementen worden gebruikt. Pas na herhaaldelijke verzoeken van bewoners en de huismeester besloot de gemeente alle fietsen en bromfietsen tussen de nooduitgang van de flat en de naastgelegen weg te verwijderen. Eerder oordeelde de gemeente dat er niet kon worden gehandhaafd, omdat de fietsen hinderlijk gestald zouden zijn. De gemeente kwam later op dat oordeel terug en betitelde de fietsen alsnog als “gevaarlijk”. Het is daarmee een sprekend voorbeeld van twijfel of er sprake is van “hinderlijk” of “gevaarlijk” gestalde fietsen. Om te verduidelijken dat er in deze situaties sprake is van gevaarlijk gestalde fietsen, stellen wij voor in de toelichting op de APV op te nemen dat fietsen of bromfietsen gevaarlijk gestald zijn, als ze op of dichtbij een vluchtroute staan.

Achter de fietsen op deze foto bevindt zich één van de twee nooduitgangen van de SYP. Deze fietsen zijn nu verwijderd.

Via deze route loopt de vluchtroute naar de weg naast de SYP. Deze fietsen zijn nu verwijderd.

Bijlage 1 bij Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk, pagina 16

1 Bijlage 3 reactie SOLGU dd 29 oktober.pdf

Opmerkingen nav Initiatiefvoorstel van de VVD aan de gemeenteraad ‘Utrecht onbeperkt toegankelijk’ 29-10-2020 1. 1,5 vrije doorgang als minimum vaststellen is ok Wanneer in bestaande situaties 1,5 m niet beschikbaar is dient er een harde eis gesteld te worden dat een vrije doorgang van 0,9 m het minimum is en dat dat prioriteit heeft boven parkeerruimte van fietsen, straatmeubilair, lantaarnpalen, verkeersbroden, verkeerslichten en gevelgroen. 2. In het bovenstaande geval kan bij smalle straten buiten het centrum ook een markering bij bijvoorbeeld fietsklemmen, wenselijk zijn. Denk aan de Looierstraat (een smalle straat met zeer veel gestalde fietsen en diverse bakfietsen). Hier is wel aandacht voor extra fietsstallingen maar geen aandacht voor de bakfietsen. Dat gaat betekenen dat deze ver buiten de fietsklemmen worden gestald en de doorgang regelmatig wordt geblokkeerd…. Een markering hoe ver een fiets gestald mag worden is dan van belang. 3. Vergeet niet dat er aan geveltuinen en boomkransen ook eisen moeten worden gesteld. De gemeente is volop aan het vergroenen, maar de planten groeien vervolgens ver over het pad. Je ziet dat men wel rekening houdt dat de bestrating (tegels) 0,9 m breed zijn , maar men vergeet dat er 0,3 a 0,6 m af gaat door overhangend groen. 4. De regel dat opstallen maximaal 1 m buiten de gevel moeten worden geplaatst zou ik anders willen stellen.

Het gaat altijd om de vrije doorgang en vaak heeft een vrije doorgang naast een gevel de voorkeur (omdat de gevel een natuurlijke gidslijn vormt voor blinden en slechtzienden). In dat geval willen wij de opstallen juist minimaal op 1,5 m van de gevel ! Goede voorbeelden zijn de inrichting van het Vredenburg (gevel van TivoliVredenburg), De Mariaplaats (verlengde van de Mariastraat). 5. Wij kunnen ons in dit plan vinden, zij het dat het alleen uitvoerbaar is wanneer het ook gehandhaafd wordt. Wij raden aan om de maatregelen in het plan zo aan te passen, dat deze zoveel mogelijk voor vooral fietsers vanzelfsprekend zijn en zo min mogelijk handhaving behoeven.

Job Haug

Solgu

Stedelijk overleg lichamelijk gehandicapten Utrecht

Telefoon : 030 2803286

IBAN : NL35INGB0003673256

Churchilllaan 11 - 1e e-mail : info@solgu.nl

www.solgu.nl

3527 GV Utrecht kvk : 411 77 201

1 Bijlage 4 Reactie Fietsersbond dd 24 november.pdf

Afdeling Utrecht

VVD Utrecht T.a.v. raadsleden Dimitri Gilissen en Marijn de Pagter

Fietsersbond Utrecht

Betreft: Reactie Fietsersbond op initiatief raadsvoorstel ‘Utrecht onbeperkt toegankelijk’ Contact: Peter van Bekkum, utrecht@fietsersbond.nl

Utrecht, 22 november 2020

Beste Dimitri en Marijn, De VVD heeft een initiatiefvoorstel opgesteld voor de gemeenteraad met de titel ‘Utrecht onbeperkt toegankelijk’. Ze heeft de Fietsersbond gevraagd om een reactie op het voorstel. Met plezier gaan we in op het verzoek om een reactie.

Utrecht onbeperkt toegankelijk; wie kan daar nou tegen zijn? Natuurlijk staan we van harte achter het uitgangspunt dat Utrecht onbeperkt toegankelijk is. Voor iedereen, voor alle kleuren en gezindten. Dat niemand wordt buitengesloten. Dat iedereen kan meedoen, zich kan ontwikkelen. Zich kan ontplooien en zich vrijelijk kan bewegen in de openbare ruimte. Dat de hele (binnen)stad onbeperkt voor iedereen toegankelijk is. Op elk moment van de dag, voor elke doelgroep. Maar is dat eigenlijk wel een reëel uitgangspunt? We noemen één dilemma: de vrijheid van de één om in het weekend tot diep in de nacht in de stad te dansen en te drinken verstoort de vrijheid van buurtbewoners om ’s nachts rustig te slapen. Wat ons betreft wordt de grens van de vrijheid bereikt als de vrijheid van de één, de vrijheid van de ander inperkt. Zoals gebeurt door autoverkeer. Autoverkeer vraagt een enorm ruimtebeslag, zowel rijdend als geparkeerd. Autoverkeer, en hetzelfde geldt voor brommers en snorfietsen, die vieze stoffen uitstoten, die leiden tot gezondheidsschade. Dit leit ertoe dat mensen met gevoelige luchtwegen niet meer in de stad kunnen wonen of dagelijks last ondervinden als ze hier wel blijven wonen. Mensen met astma lopen daadwerkelijk gezondheidsschade op als ze achter een snorfiets rijden of wachten bij een verkeerslicht, door de enorm vuile uitstoot van deze voertuigen.

Gemotoriseerd verkeer zorgt voor geluidsoverlast, heeft vergelijkbare effecten op de nachtrust en daarmee op de gezondheid van inwoners.

Fietsersbond afdeling Utrecht ● utrecht@fietsersbond.nl ● www.twitter.com/FB_Utrecht ● http://utrecht.fietsersbond.nl

In het voorstel van de VVD komt meer dan 100 keer “fiets” voor. En twee keer het woord auto. Het voorstel lijkt erop gericht om het parkeren van de fiets in de (binnen)stad stevig aan banden te leggen. Wij snappen de aanleiding voor het voorstel wel: niet alle fietsers zetten hun fiets even zorgvuldig weg. En zorgen daarmee voor hinder en ergernis voor anderen: voor de jonge ouders met een kinderwagen, voor de oudere met een rollator, voor blinden die de geleidelijn nodig hebben. Deze praktijk is ook ons een doorn in het oog. Gelukkig heeft de gemeente voor het weghalen van gevaarlijk gestalde fietsen regels. Zodat fietsen weggehaald kunnen worden, bijvoorbeeld bij nooduitgangen en vluchtroutes van musea, schouwburgen en muziekcentra en van blindegeleidestroken. En dat gebeurt ook regelmatig. Dat is fijn, omdat daarmee het belang van de veiligheid van de bezoekers wordt gewaarborgd. En voor zover wij kunnen nagaan werken die regels goed. De VVD pleit er in het initiatiefvoorstel voor dat fietsen worden gestald in stallingen en minder in de openbare ruimte op de stoep. Dat zien wij ook wel zitten: we zien graag dat de gemeente ervoor zorgt dat fietser op elke straathoek in de binnenstad zijn fiets overdekt, 24 uur gratis en bewaakt kan stallen, waarbij hij/zij vlot in en uit kan rijden.

We vinden het wel verbazingwekkend dat de VVD uiterst kritisch is op de inpandige stallingen zoals die op de Mariaplaats. Inpandig stallen is inderdaad duur. Het alternatief is stallen op straat. Waarom we dat willen, illustreren we aan de hand van het Jaarbeursplein. Tot 2014 konden fietsen op het Jaarbeursplein alleen in de open lucht worden gestald. Geregeld werden daar fietsen gestolen: de grond tussen de stallingen lag bezaaid met kapotte fietssloten. Je zorgde maar beter voor een oude fiets, waarvan het niet de moeite waard was om te stelen; dan was de kans groter dat-ie er aan het eind van de werkdag nog stond. De kosten voor het opruimen van de wrakken waren voor de gemeente. Jaarbeursplein, rond 2009

Bron: https://twitter.com/Ramoncp72/status/1175399047563284480

Hoe anders is dat nu met de prachtige Jaarbeursstalling. We zagen er (vóór Corona) dure e-bikes, designfietsen en racefietsen gestald staan. De stalling is zo veilig dat je je natte regenbroek over je stuur kunt uithangen om te drogen; als je aan het eind van de middag terug komt, hangt die nog net zo netjes op z’n plek. In een inpandige, door een beheerder bewaakte stalling is je waardevolle fiets veilig gestald. Het lijkt super aantrekkelijk om je fiets in een stalling in de binnenstad te parkeren. Toch doet niet iedereen dat. We snappen dat ook wel. Soms hoef je maar heel even in de stad te zijn, voor nieuwe ‘oortjes’ bij de telecomwinkel of alleen een stuk kaas van de markt. Dan vraagt het wel wat veel tijd om je fiets in de Vredenburgstalling te zetten. Omdat je moet wachten op een beschikbaar plekje en je in de rij moet voor het inchecken. En de Stationspleinstalling is dan ook wel weer ver lopen. Logisch dat mensen voor de deur van de winkel of naast de marktkraam willen parkeren. Dichtbij je bestemming kunnen komen is één van de grote voordelen van gebruik van de fiets naar de stad! Niet iedereen wil of kan in een overdekte bewaakte stalling zijn fiets parkeren. Omdat het gewoon te ver lopen is naar de winkel voor die ene boodschap. Of, als je wat slechter ter been bent, omdat je van winkel naar winkel je fiets nodig hebt.

Omdat de helling of trap uit de ondergrondse stalling lastig is als je conditie slecht is. Of omdat er gewoon lang niet genoeg plek is voor alle fietsen van bezoekers aan de binnenstad. Of omdat er in lang niet alle delen van de stad een bewaakte stalling is. Of omdat je langer dan 24 uur in de buurt van het Centraal Station wilt stallen maar er geen geld voor over hebt. Op het Jaarbeursplein staan daardoor fietsen van langstallers. Wij vinden dat ook lelijk en ergelijk. Maar ze staan niet gevaarlijk of hinderlijk voor slechtzienden of rolstoelen, dus wat ons betreft mogen ze er blijven staan. Voor al deze fietsen moeten in de (binnen)stad voldoende hoog/laag rekken met aanbindmogelijkheid op straat beschikbaar zijn. Die bieden veel capaciteit op beperkte ruimte en zijn ook redelijk veilig voor dure fietsen zoals e-bikes en speed-pedelecs. De gemeente adviseert immers iedereen om de fiets met twee sloten ergens aan vast te zetten. Die rekken moeten overdag beschikbaar zijn voor kortparkeerders en niet de hele dag vol staan met langparkeerders. VVD-wethouder Ingrid de Bondt heeft in 2010 een prijs uitgereikt voor dit winnende idee, in het kader van de prijsvraag ‘Waar laat ik mijn fiets’. Tot op heden is met het idee van de winnaar van de prijsvraag niets concreets gedaan, in weerwil van verschillende suggesties van ons. We voegen met plezier het juryrapport toe.

Als er voldoende van zulke rekken zijn zullen de meeste fietsen ordelijk gestald worden en blijft de stad voor iedereen toegankelijk. Op verschillende plekken zijn de afgelopen jaren echter fietsenrekken van straat weggehaald. Dát heeft gezorgd voor een stevige toename van wildparkeren van fietsen. Los gestald vraagt een fiets veel meer ruimte dan in een hoog/laagrek. Fietsparkeervakken vormen daarom ook geen oplossing. We willen daarom voldoende rekken met aanbindmogelijkheid! Als er voldoende rekken vlakbij zijn, worden fietsen immers niet los gestald en blijft de rest van de stoep vrij. Op een paar plekken in de binnenstad mag je je fiets echt niet stallen, bijvoorbeeld op de Viebrug. En dat verbod wordt stevig gehandhaafd. We zagen verschillende keren dat op zaterdagmiddag een mamafiets met lage instap en twee kinderzitjes op de kar van de gemeente wordt getild. We hebben een voorstelling hoe de eigenaresse na een dag winkelen terugkomt bij de brug en haar fiets niet meer terugvindt: de radeloosheid waarmee ze daar staat met volle tassen en twee vermoeide koters… Zou ze de stad daarna nog toegankelijk vinden? De lege Viebrug met bloembakken is een prachtig gezicht, maar zorg wel dat er op straat voldoende parkeerplek voor fietsers in de buurt is. Concluderend: ja, wij zijn groot voorstander dat fietsers niet stallen op blinde geleidelijnen.

En dat er altijd voldoende ruimte vrij blijft voor kinderwagens en rollators. Maar niet overal in de stad is er daarvoor genoeg ruimte. Als er op elk moment van de week genoeg inpandige stallingsruimte beschikbaar is, op vrijwel elke straathoek van winkelgebied, kunnen we ons voorstellen dat de regels

voor hinderlijk gestalde fietsen wat strakker worden gehanteerd. We realiseren ons dat dat niet reëel is. Daarom willen we in de hele (binnen)stad voldoende hoog/laag rekken in de buitenruimte, op straat! Dus ook ín het voetgangersgebied, want aan de randen ervan is onvoldoende gelegenheid voor voldoende grote stallingen en vanaf de randen van het voetgangersgebied is voor veel mensen de loopafstand naar de winkel te groot. De boodschap van toegankelijkheid van de binnenstad zou moeten zijn en blijven: kom alsjeblieft op de fiets, in de stallingen is meestal genoeg plek en er is altíjd genoeg plek in de rekken op straat. Dan is het probleem van de hinderlijk gestalde fietsen nagenoeg opgelost. We hebben wel een suggestie voor de VVD om ruimte op straat vrij te maken, voor fietsers, kinderwagens, rollators en blinden. In de binnenstad is er nog best wat ruimte te winnen door autoparkeerplaatsen in de nabijheid van het voetgangersgebied te vervangen door fietsenrekken en fietstrommels, zowel voor bewoners als voor bezoekers. We denken daarbij met name aan de Oudegracht, aan het Janskerkhof en aan de Springweggarage. We hebben met plezier gewerkt aan deze reactie. We zijn graag bereid om desgewenst onze zienswijze mondeling toe te lichten. Onze contactgegevens: utrecht@fietsersbond.nl en 0644304099.

In afwachting van uw reactie, verblijven we, Met vriendelijke groet, Fietsersbond, Afdeling Utrecht

Peter van Bekkum Voorzitter

3 Brede welvaart 1 Brede Welvaart-Info-en-Bijdragen-deelnemers (WEB).docx

Brede Welvaart Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Werkvorm

16 februari 2021 Anne-Marijke Podt 21.00-22.30 uur Digitaal Gesprek tussen raadsleden, experts en raadsleden Gemeente Utrecht & Gemeente Eindhoven Wethouder Eerenberg (aanwezig), Wethouder Verschuure, Wethouder Klein, Burgemeester 4 ambtenaren gemeente Utrecht Daniëlle Rijnders Dit onderwerp is nog niet geagendeerd voor een debat in de gemeenteraad. Website gemeente en facebook 2 deelnemers, gemeente Eindhoven 1 deelnemer, CBS 1 deelnemer, lid Provinciale Staten 4 deelnemers, Transitiemotor

Portefeuillehouder Bertrokken ambtenaren/presentatoren Griffiemedewerker Vervolg Links naar Deelnemers

Programma  





Opening door gespreksleder Blok 1 Inspiratiedeel: CBS en de gemeente Eindhoven met gezamenlijke toelichting waarna gesprek (totaal maximaal 35 min): • CBS vertelt hoe dit is ontstaan en wat de raakvlakken zijn met bijvoorbeeld de donut economie. • Dan vertelt de gemeente Eindhoven hoe ze dit hebben aangepakt en waarom ze dit belangrijk vinden en waar ze nu staan. Blok 2 Informatiedeel door de gemeente Utrecht waarna gesprek hierover (maximaal 45 minuten): • Hoe doet de gemeente Utrecht dit, welke monitors zijn er en hoe verhouden ze zich tot elkaar? Presentatie door gemeente Utrecht, daarna gesprek waarbij ook het waardegedreven sturen en P&C cyclus kort aan bod komen. Reflectieronde en afronding

Motivatie Sinds 2018 maakt het CBS de Monitor Brede Welvaart (MBW). Brede welvaart wordt internationaal gezien als een meer complete manier om de stand van een samenleving en de kwaliteit van leven in kaart te brengen dan alleen de traditionele indicatoren zoals het bruto binnenlands product (BBP). Eind november 2020 is er vanuit het CBS ook een regionale MBW verschenen, zie hier. De gemeenteraad van Eindhoven heeft hier eerdere ervaring mee opgedaan en een bijeenkomst georganiseerd over dit onderwerp begin 2020. In september 2020 hebben zij hierover deze commissie-notitie van het Eindhovens college ontvangen, en deze besluiten genomen.

1

Daarnaast is in november 2020 ook een analyse van Arcadis verschenen over de gezonde stad. In hun ‘Gezonde Stad Index 2020’ kijken zij hoe gezond steden zijn op het gebied van milieu, buitenruimte, gebouwde omgeving, gemeenschap en mobiliteit. Utrecht staat in deze ranglijst op plek 12. De agenderende fracties willen graag met het CBS en medewerkers van de gemeente Eindhoven en de gemeente Utrecht in gesprek over de ‘brede welvaart’-benadering, de MBW voor (de regio) Utrecht en hoe brede welvaart een plek kan krijgen in de P&C-documenten en -cyclus van de gemeente. In mei 2020 ontving de raad het Dashboard Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen en Global Goals gemeente Utrecht 2020. Van de opstellers krijgen de agenderende fracties graag een toelichting op doel en opzet van dit dashboard. Waar liepen ze tegen aan bij het opstellen en hoe kan deze monitor een plek krijgen in de Utrechtse P&C-cyclus?

2

1 Links bij de Raadsinformatiebijeenkomst Brede Welvaart 16 februari 2021.docx

Links naar informatie behoren bij de Raadsinformatiebijeenkomst Brede Welvaart 16 februari 2021.

Sinds 2018 maakt het CBS de Monitor Brede Welvaart (MBW). Brede welvaart wordt internationaal gezien als een meer complete manier om de stand van een samenleving en de kwaliteit van leven in kaart te brengen dan alleen de traditionele indicatoren zoals het bruto binnenlands product (BBP). Eind november 2020 is er vanuit het CBS ook een regionale Monitor Brede Welvaart verschenen, zie hier. De gemeenteraad van Eindhoven heeft hier eerdere ervaring mee opgedaan en een bijeenkomst georganiseerd over dit onderwerp begin 2020. In september 2020 hebben zij hierover deze commissie-notitie van het Eindhovens college ontvangen, en deze besluiten genomen.

3.1 Raadsbrief Global Goals meenemen in Utrecht Monitor 1 Dossier 1582 voorblad.pdf

Raadsinformatiebijeenkomst Dossiernummer

1582

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

16 februari 2021

Agendapunt

3.1

Omschrijving

Raadsbrief Global Goals meenemen in Utrecht Monitor

ID

1632

Behandelend ambtenaar

D.S.M. van de Ven

Telefoon

030 - 28 61030

E-mail

d.van.de.ven@utrecht.nl

Datum collegebesluit

19 mei 2020

Thema Portefeuillehouder

Burgemeester Dijksma

Beleidsveld

Bestuurlijke zaken

Referendabel Raadsadviseur (lijst)

Eveline Hamelink/Werk en Inkomen, Volksgezondheid, Jeugd, Milieu/06-39276727

Geagendeerd

Vergaderdatum

Raadsinformatiebijeenkomst

16 februari 2021

Voorgesteld besluit

1 Raadsbrief Global Goals meenemen in Utrecht Monitor.pdf

Burgemeester en Wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl/

Aan de gemeenteraad

Behandeld door

D.S.M. van de Ven

Datum

14 mei 2020

Doorkiesnummer

030 - 28 61030

Kenmerk

7537801

E-mail

d.van.de.ven@utrecht.nl

Onderwerp

Global Goals meenemen in Utrecht Monitor

Bijlage(n)

1

Beleidsveld

Bestuurlijke Zaken

Geachte leden van de raad, Utrecht heeft zich in 2016 uitgeroepen tot Global Goals City. Mede op uw verzoek is in 2017 gestart met het ontwikkelen van een monitor waarmee we inzichtelijk maken hoe Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen in Utrecht op lokaal niveau zich verhoudt tot de Global Goals. Bij deze presenteren we u de Global Goals monitor die gezien kan worden als een tussenproduct. Vanaf 2021 worden de Global Goals regulier onderdeel van de Utrecht Monitor. Door te werken aan de lange termijn Utrechtse agenda van Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen, draagt de gemeente Utrecht bij aan de Global Goals. Monitoring geeft inzicht in de ontwikkeling van de stad in het perspectief van de Global Goals. De Global Goals vormen een verbindende en internationale taal die ons in staat stelt het Utrechtse verhaal te vertellen in een bredere context. Landelijk zijn er verschillende initiatieven om op internationale doelen te monitoren. Met de VNG werken we mee aan de ontwikkeling van een model voor monitoring op de Global Goals voor gemeenten. De Global Goals worden breed herkend en gebruikt, binnen en buiten de organisatie van de gemeente Utrecht. Steeds meer partijen gebruiken deze taal en verbinden zich aan deze doelen.

Vooral bij inkoop en ruimte (circulair, gebouwde omgeving) wordt de relatie met de Global Goals steeds vaker gelegd omdat het een herkenbare taal is voor afnemers, leveranciers en financiers, maar ook voor regionale partners, en bedrijfsleven. Monitoring helpt zodoende in bewustwording, maar levert ook een gedeelde taal met partners, zowel lokaal als internationaal. In deze monitor hebben we de lange termijndoelstellingen van Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen als uitgangspunt genomen en gekoppeld aan de Global Goals met passende indicatoren. Er zijn meer dan 160 indicatoren verzameld die inzicht geven in de ontwikkeling van de stad, gekoppeld aan de Global Goals. Dit geeft de huidige stand van zaken weer en kan steeds, naar aanleiding van nieuwe cijfers of indicatoren, worden aangepast. De Global Goals worden bij de volgende Utrecht Monitor meegenomen en zo verbonden aan onze reguliere manier van monitoren. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

3.2 Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen Dashboard Gemeente Utrecht 1 Gezond Stedelijk Leven voor iedereen Dashboard gemeente Utrecht.pdf

Gez ondSt edel i j kLevenvoorI eder een Dashboar dGemeent eUt r ec ht

Dashboar dvanGezondSt edel i j kLevenvoorI eder eeni nper spect i efvandeGl obalGoal s. St eedsmeeri nwoner s,wer kgever senbezoeker ski ezenvoorUt r echt .Eenst adwaari eder eenzi cht hui svoel t ,waarmens ennaarel k aaromk i j kenenj ej ezel fkuntzi j n.We wi l l enr ui mt egevenaandezegr oei ,maart egel i j ker t i j donszel fbl i j ven.Eenst evi geopdr acht ,maarookeenkansom s ament ewer k enaaneenpr et t i geeenl eef bar est advoor i eder een.Samenwer kenweaaneengezondeenpr et t i gest advoori eder een.Di tdashboar dgeef ti nz i c hti nhoewedatdoen.Hi er meel ever enwei nUt r ec htook i nt er nat i onaal onzebi j dr ageaandeGl obal Goal s. DeGl obal Goal svor meneenher kenbar eeni nt er nat i onaal gedeel det aal di el okal ei ni t i at i eveni ni nt er nat i onaal per s pec t i efzet .Bedr i j ven,over heden,k enni si nst el l i ngenen par t i c ul i er ei ni t i at i evenkennenenspr ekendezet aal . Doormi ddel vandi tdashboar dl at enwezi enwatweal sgemeent ezel fdoenom dest r at egi schedoel ent eber ei k enenhoedatbi j dr aagtaandeGl obal Goal s.Bov endi en st i mul er enweander endoorhetgoedevoor beel dt egeven.Webenut t endet aal vandeGl obal Goal sookom hetv er haal overUt r ec hti nt er nat i onaal t ek unnenv er t el l en.

Di ti nzi chthel ptal si nspi r er endver haal om metl okal e,l andel i j keeni nt er nat i onal est akehol der si nges pr ekt egaanensament ewer kender eal i ser i ngvandedoel st el l i ngen. Hetdashboar di sni etbedoel dom st edenmetel kaart ever gel i j ken.Datheef tookgeenzi nomdatdec ont ext ,ui t dagi ngenenz.vans t edenver sc hi l l en.I nz i chti ndec i j f er si s voor al bedoel dvoorbewust wor di ngenal si nputv ooranal yseenom vanel kaart el er en. DeGl obal Goal swor denbi j devol gendeUt r ec htMoni t ormeegenomenenzover bondenaanonzer egul i er emani erv anmoni t or en.

Gl obal Goal s:

DUURZAME ENERGI EVOOR I EDEREEN

Duur zameener gi evoori eder een I neenst admeteengr oei endaant al i nwoner s ,bez oeker senbedr i j v engr oei tookdev r aagnaarener gi e.Om deCO₂ ui t st oott ev er l agenenui t put t i ngv an f ossi el ebr andst of f envoort ez i j n,wer kenweaansl i mmebespar i ngen,hetopwek kenvanmeerduur zameener gi eennemenwegel ei del i j kaf s chei dv an aar dgas.Wemakenst eedsmeergebr ui kv anzonne-enwi ndener gi e,aar dwar mt eenr es t war mt ev andei ndus t r i e.Wezi j nr egi onaal enl andel i j ki nges pr ek om dezeover st apz ohaal baarenbet aal baarmogel i j kt emakenvoorUt r ec htenhaari nwoner s .I nwoner senonder nemer sk unnennual eenvoudi ge aanpassi ngendoeni nhunei genwoni ngofbedr i j f .Degemeent ehel ptdaargr aagbi j .