Agendabundel

Bundel van de Raadsinformatiebijeenkomst van 16 februari 2021

1

Sportakkoord Tijd: 19.30 - 20.30 uur Beleidsveld: Sport / Wethouder van Ooijen Digitale raadsinformatiebijeenkomst: gesprek van raadsleden met experts en aangemelde meepraters. Agenderenden:Has Bakker (D66), Lau Bosse (PvdA), Tessa Sturkenboom (S&S), Kenneth de Boer (SBU), Martijn van Dalen (VVD), Bert van Steeg (CDA). Motivatie RIB: In 2019 is het Nationale Sportakkoord vertaald naar de Utrechtse samenleving en is het Utrechts Sportakkoord gesloten. Met het Utrechts Sportakkoord worden impulsen gegeven aan 13 speerpunten, verdeeld over 4 thema’s: 1. Vitale sportaanbieders 2. Positieve sportcultuur 3. Inclusief sporten en bewegen 4. Topsport en Talentontwikkeling (in juli 2020 toegevoegd) De agenderende fracties willen graag door de trekkers van het Utrechts sportakkoord geïnformeerd worden over de voortgang. Ook horen zij graag vanuit sportaanbieders (in brede zin) hoe zij het sportakkoord ervaren, wat goed gaat en wat beter kan (zowel voor als nu tijdens corona). Vragen die de fracties hierbij hebben: •Kan het college in de aanloop naar de Rib een overzicht geven van activiteiten, resultaten en financiën i.r.t. het sportakkoord? •Wat gaat goed, wat werkt? •Wat lukt(e) -ook voor corona- nog niet goed en waarom niet? •Hoe wordt omgegaan met corona i.r.t.

het sportakkoord? Welke rol kan het sportakkoord spelen in de situatie post-corona? •Welke impact wordt er met het sportakkoord gemaakt, werkt de methodiek van het ‘challengen’ of aanname- komen vraag en aanbod nog niet voldoende bij elkaar? oHoe is amendement A2019/37 (over ondersteuning van vitale sportclubs) in de praktijk gebracht? •Kan geschetst worden wat de relatie is/wordt tussen het sportakkoord en de nieuwe sportagenda en andere sport-beleidsdocumenten? •Hoe zien de vervolgstappen van het sportakkoord eruit? Link naar Sportakkoord Utrecht.docx Amendement Impuls sportclubs Utrehts Sportakkoord.pdf Presentatie-RIB-Utrechts-Sportakkoord-.pptx Sportakkoord-Info-en-Bijdragen-deelnemers_WEBversie.docx Bijdrage-COSBO-Ouderen-in-beweging-RIB-Sportakkoord.pdf

2

Utrecht Onbeperkt Toegankelijk

Tijd: 19.30 - 21.00 uur Digitale raadsinformatiebijeenkomst: gesprek van raadsleden met betrokken ambtenaren en ( uitgenodigde) belanghebbenden. Beleidsterrein: Mobiliteit, Openbare Ruimte, Maatschappelijke ondersteuning, Handhaving/ wethouders: Van Hooijdonk en Diepenveen Agenderenden: Jan Wijmenga (CU), Susanne Schilderman (D66), Gertjan te Hoonte (VVD), Jantine Zwinkels (CDA), Anne Sasbrink (PvdD), Bülent Isik (PvdA), Tim Schipper (SP) en Henk van Deún (PVV), Thijs Weistra (GroenLinks). Motivering:: Het initiatiefvoorstel heeft een dubbel doel, aan de ene kant een minimale norm instellen voor de vrije breedte van de ruimte die voetgangers hebben, en aan de andere kant de introductie van een nieuwe bevoegdheid om in bepaalde gebieden op te treden tegen hinderlijk geplaatste fietsen. De agenderende fracties willen graag in een RIB een ambtelijke toelichting op de bestaande praktijk: * Hoe wordt nu omgegaan met minimale breedtes voor voetgangers, hoe wordt nu de 0,9 m (minimum) en 1,5 m (gewenste breedte) gehanteerd, bijvoorbeeld in relatie tot fietsnietjes, ander straatmeubilair en geveltuinen? * Welke voordelen of bezwaren heeft het aannemen van het initiatiefvoorstel voor de praktijk van het ontwerpen van de openbare ruimte? * Wat is de huidige praktijk m.b.t.

verwijderen van fietsen, wat verandert dit voorstel aan de werkwijze? Is binnen de bestaande capaciteit voor handhaving voldoende ruimte om de doelen van het initiatiefvoorstel te halen? * Wat is de huidige praktijk ten behoeve van het weghalen van meer autoparkeerplaatsen ten behoeve van de minimale breedte voor voetgangers? * Wat is de huidige praktijk ten behoeve van het omvormen van wegen naar gemengd gebruik voor voetgangers, fietsers en auto’s? * Hoe willen de initiatiefnemers omgaan met de diverse plekken in de stad waar de 90 centimeter niet wordt gehaald en waar ook niet de ruimte is die te halen? Daarnaast willen de agenderende partijen ook de ruimte geven aan een toelichting van de iniatiefnemers voor het voorstel en (in het tweede deel van de RIB) aan insprekers die een belang hebben bij dit voorstel. Wij denken hierbij in elk geval aan CMU, Solgu en de Fietsersbond, maar mogelijk dat ook andere insprekers deel willen nemen (bijv. ondernemersverenigingen). Utrecht-onbeperkt-toegankelijk-Info-en-Bijdragen-deelnemers (WEB).docx RIB Utrecht Onbeperkt Toegankelijk - Inspraakreactie Solgu en Cosbo.pdf Presentatie-RIB-Utrecht-Onbeperkt-Toegankelijk.pdf 2.1

Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk Dossier 1516 voorblad Raadsvoorstel Utrecht onbeperkt toegankelijk.docx Bijlage 1 Verordening tot wijziging van de APV Utrecht 2010 Onbeperkt Toegankelijk.pdf Bijlage 2 Foto's met voorbeelden.pdf Bijlage 3 reactie SOLGU dd 29 oktober.pdf Bijlage 4 Reactie Fietsersbond dd 24 november.pdf

3

Brede welvaart Tijd: 21.00 - 22.30 uur Beleidsveld: o.a. Economie, Volksgezondheid en Financiën, Global Goals / wethouders: o.a. Verschuure, Eerenberg en Klein, Burgemeester Digitale raadsinformatiebijeenkomst: gesprek van raadsleden met betrokken ambtenaren en uit te nodigen experts. Agenderenden: Has Bakker (D66), Fred Dekkers (GrLi),Dimitri Gilissen (VVD), Tessa Sturkenboom (S&S), Jantine Zwinkels (CDA), Lisa Arnold (PvdA) Motivering: Sinds 2018 maakt het CBS de Monitor Brede Welvaart (MBW). Brede welvaart wordt internationaal gezien als een meer complete manier om de stand van een samenleving en de kwaliteit van leven in kaart te brengen dan alleen de traditionele indicatoren zoals het bruto binnenlands product (BBP). Eind november 2020 is er vanuit het CBS ook een regionale MBW verschenen, zie hier. De gemeenteraad van Eindhoven heeft hier eerdere ervaring mee opgedaan en een bijeenkomst georganiseerd over dit onderwerp begin 2020. In september 2020 hebben zij hierover deze commissie-notitie van het Eindhovens college ontvangen, en deze besluiten genomen. Daarnaast is in november 2020 ook een analyse van Arcadis verschenen over de gezonde stad. In hun ‘Gezonde Stad Index 2020’ kijken zij hoe gezond steden zijn op het gebied van milieu, buitenruimte, gebouwde omgeving, gemeenschap en mobiliteit. Utrecht staat in deze ranglijst op plek 12.

De agenderende fracties willen graag met het CBS en medewerkers van de gemeente Eindhoven en de gemeente Utrecht in gesprek over de ‘brede welvaart’-benadering, de MBW voor (de regio) Utrecht en hoe brede welvaart een plek kan krijgen in de P&C-documenten en -cyclus van de gemeente. In mei 2020 ontving de raad het Dashboard Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen en Global Goals gemeente Utrecht 2020. Van de opstellers krijgen de agenderende fracties graag een toelichting op doel en opzet van dit dashboard. Waar liepen ze tegen aan bij het opstellen en hoe kan deze monitor een plek krijgen in de Utrechtse P&C-cyclus?

Brede Welvaart-Info-en-Bijdragen-deelnemers (WEB).docx Links bij de Raadsinformatiebijeenkomst Brede Welvaart 16 februari 2021.docx 3.1

Raadsbrief Global Goals meenemen in Utrecht Monitor Dossier 1582 voorblad Raadsbrief Global Goals meenemen in Utrecht Monitor.pdf

3.2

Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen Dashboard Gemeente Utrecht Gezond Stedelijk Leven voor iedereen Dashboard gemeente Utrecht.pdf

4

Vervoer voor iedereen Tijd: 21.30 -22.45 uur Beleidsveld: Maatschappelijke ondersteuning / Van Ooijen, Van Hooijdonk Digitale raadsinformatiebijeenkomst: gesprek van raadsleden met betrokken ambtenaren en uit te nodigen experts/meepraters. Agenderenden: Rik van der Graaf (CU), Hester Assen (PvdA), Dimitri Gilisen (VVD), Corine van Dun (D66), Tessa Sturkenboom (Student en Starter), Henk van Deun (PVV), Kenneth de Boer (Stadsbelang Utrecht) Gemeente Utrecht staat voor een grote vervoersopgave. Enerzijds op het gebied van het bieden van passend vervoer voor iedereen, anderzijds op het gebied van bereikbaarheid. Vernieuwing van het doelgroepenvervoer en een goede aansluiting op het (aanvullend) openbaar vervoer is nodig om vervoer voor iedereen te realiseren. Hiervoor is een aantal uitgangspunten geformuleerd die het kader geven voor het doelgroepenvervoer van de gemeente Utrecht voor de komende jaren met een goede aansluiting op het mobiliteitsbeleid. Het opnieuw aanbesteden van het sociaal recreatief vervoer per december 2023 is hierbij de eerste concrete uitdaging Motivering RIB De visie betreft de opgave van doelgroepenvervoer en de aansluiting hiervan op het (aanvullend) openbaar vervoer. De geformuleerde uitgangspunten kunnen in de uitwerking het verschil maken vervoer voor iedereen beschikbaar te houden.

De agenderende fracties willen in de Raadsinformatiebijeenkomst geïnformeerd worden door het ambtelijk apparaat (vanuit mobiliteit en maatschappelijke ontwikkeling) over het proces rondom het opstellen van deze visie, waaronder het participatieproces, en welke randvoorwaarden hierbij van toepassing waren. De fracties ontvangen graag een verder toelichting op de verschillende rollen van gemeente en provincie als het goed om het beschikbaar stellen van vervoer voor iedereen. Daarnaast willen de agenderende fracties graag door experts bijgepraat worden over de beschikbaarheid van doelgroepenvervoer en alternatieven voor aanvullend openbaar vervoer de uitvoerbaarheid daarvan en over de gevolgen van dit raadsvoorstel. Ook aan hen wordt gevraagd een presentatie voor te bereiden waarin resultaten van pilots worden toegelicht bijvoorbeeld U-Flexin de schaakbuurt en andere vormen van kleinschalig vervoer. We zouden graag meer willen horen over op welke plekken er in Utrecht nog vervoersarmoede voor komt en op welke manier dat inzichtelijk te maken is. Recent is er onderzoek naar dit fenomeen gedaan door het CBS wellicht is dit onderzoek er bij te betrekken. Ook zouden de agenderende fracties graag van o.a. de fietsmeesters horen hoe de pilot rondom de fietsenbank loopt. En verwachten we een toelichting op welke manieren deelmobiliteit voor iedereen toegankelijk wordt gemaakt.

De agenderende fracties zouden ook graag horen waar de knelpunten voor kleine aanbieders van vervoer liggen en die van hen te horen. De agenderende fracties willen in het tweede gedeelte van de Raadsinformatiebijeenkomst in gesprek gaan met (maatschappelijke) insprekers om hun mening over het raadsvoorstel en de consequenties ervan te horen. Het raadsvoorstel is een breed plan met een zes uitgangspunten als doel de lucht in Utrecht vervoer voor iedereen toegankelijk te maken. Daarom horen de fracties ook graag hoe partijen in de stad tegen het raadsvoorstel aan kijken. De agenderende fracties denken voor deze Raadsinformatiebijeenkomst er aan om de volgende meepraters uit te nodigen: * Fietsersbond * Veilig Verkeer Nederland * COSBO * Ouderenbond * SOLGU * Clientenraad WMO Bijdrage-Stichting-Buurtmobiel-handboek-Mobiek-in-de-buurt-Rib-Vervoer-voor-iedereen..pdf Vervoer-voor-iedereen-Info-en-Bijdragen-deelnemers-WEB.docx Presentatie RIB Vervoer voor iedereen definitief GU.ppt

4.1

Visie Vervoer voor iedereen Dossier 1426 voorblad Raadsvoorstel Visie Vervoer voor iedereen.docx Visie Vervoer voor iedereen.pdf

1 Sportakkoord 1 Link naar Sportakkoord Utrecht.docx

https://www.sportakkoordutrecht.nl/sportakkoord/

1 Amendement Impuls sportclubs Utrehts Sportakkoord.pdf

2,0Ltic,1 Itucteit t - -1-01

D66

cMi

Utrecht

utrecht

ru:wd ' 11- 7 -'2017

upt-t: IAA)

ge

student starter

Amendement Impuls sportclubs Utrechts Sportakkoord

PodX fc DA DE

gEtwrst

2-

t

De gemeenteraad van Utrecht, bijeen op 11 lull 2019, tijdens de gemeenteraad ter bespreking van het raadsvoorstel Resultaatsbestemming 2018, Constaterende dat: • Sport plezier geeft, het mensen verbindt en het de gezondheid van alle Utrechters vergroot; • Veel Utrechters sporten en bewegen, in vergelijking met andere gerneenten nneer dan gemiddeld; • •

Utrecht de konnende jaren in hoog tempo groeit en dit de vraag naar nnaatschappelijke voorzieningen zoals sport (verder) doet toenemen; Op 2 februari 2018 tijdens het Politiek Sportcafe VSU het (politieke) Utrecht Sportakkoord is gesloten tussen een meerderheid van de partijen momenteel vertegenwoordigd in de Utrechtse raad.

Overwegende dat: • • • •

Sportverenigingen een belangrijke rol spelen in zowel de sportwereld als de Utrechtse sannenleving; Het vaak vrijwillige kader van de vereniging - zoals trainer, coach, jury - essentieel is voor goed functionerende sportclubs en er sterk aan bijdraagt dat mensen blijven sporten; Sportclubs een broedplaats van talent zijn, zowel voor de sporter als voor het kader, en wij dit talent willen ondersteunen; De groei van de stad het nodige vraagt van de clubs om hierop goed voorbereid te zijn, waarvan voorbeelden zijn: zoektocht naar nieuw (jong) kader om zich vrijwillig in te zetten voor de club, omgaan met groeiend ledenaantal (wachtlijsten), betere onderlinge samenwerking tussen clubs, enz.

Besluit beslispunt 3 van het raadsvoorstel resultaatsbestemming 2018 als volgt te wijzigen: • De resultaatsbestemming 2018 vast te stellen met dien verstande dat: Het in de bijlage op pagina 4 onder Stedelijke ontwikkeling genoemde beslispunt ten aanzien van een bedrag van 200.000 euro voor het 'project Asbestdaken' niet wordt ingezetl; In de bijlage op pagina 14 onder Sport als beslispunt wordt toegevoegd dat een totaalbedrag van 200.000 euro wordt bestemd voor 'vitale sportclubs' in het kader van het Utrechts Sportakkoord2, in het bijzonder voor het ondersteunen van clubs met hun kaderontwikkeling, inzet van vrijwilligers en onderlinge samenwerking; De uitvoering van deze ondersteuning wordt afgestemd met, dan wel wordt uitgevoerd door, Sport Utrecht; Deze bestennmingsreserve gelijkelijk wordt ingezet voor de jaren 2020 en 20213; De totalen in de bijlagen in overeenstemnning worden gebracht met deze wijziging. En gaat over tot de orde van de dag.

akker

Eva Oosters

veren VVD

Student & Starter

Het wetsvoorstel inzake het asbestverbod per 2025/2028 is op 4 juni 2019 door de Eerste Kamer verworpen. Er is geen zicht op een verbod op korte termijn. Voor het project Asbestdaken blijft nog 75.000 euro over voor personele inzet en/of communicatiemiddelen. Indien er sprake is van een mogelijk nieuw verbod, zal dit bedrag mogelijkerwijs weer een intensivering behoeven. 2

aZ ,

Hierbij wordt aangesloten bij het Utrechts Sportakkoord waaraan de gemeente Utrecht, Sport Utrecht en sportorganisaties werken, en

dat op 5 juli 2019 gesloten is. 3 Utrecht ontvangt voor de jaren 2020 en 2021 vanuit de Rijksoverheid (VWS) in het kader van het Nationaal Sportakkoord financiering. Door dit amendement !evert Utrecht co-financiering voor het Utrechts Sportakkoord en wordt de taart groter gemaakt.

1 Presentatie-RIB-Utrechts-Sportakkoord-.pptx

Raadsinformatiebijeenkomst over het Utrechtse Sportakkoord 16 februari 2021

Utrechts Sportakkoord Op 5 juli 2019 is het Utrechts Sportakkoord ondertekend door sportclubs, organisaties en andere partijen die zich verbonden voelen met en zich willen inzetten voor een veilig, inclusief en sportief sportklimaat in Utrecht. Nog steeds sluiten partners aan en zijn het er inmiddels meer dan 150. Wij zetten ons gezamenlijk in voor het realiseren van de ambitie dat iedereen in Utrecht kan sporten en bewegen. Dit doen wij aan de hand van vier thema’s: vitale sportaanbieders, een positieve sportcultuur, inclusief sporten en bewegen en topsport en talentonwikkeling , waarbij het laatstgenoemde thema in juni 2020 is toegevoegd. Deze vier thema’s vormen belangrijke pijlers voor een sportklimaat in Utrecht waarin iedereen die dat wil, kan sporten en bewegen. De vier thema’s zijn sterk met elkaar verweven: iedereen kan meedoen, met plezier en binnen een veilige omgeving, bij vitale sportaanbieders, op zijn/haar niveau. Karin Pannekoek , Inge Voorhout, Nelly Voogt en Amarens Genee zijn de trekkers van het Utrechts Sportakkoord. Zij hebben een belangrijke rol in het verbinden van partijen die een bijdrage kunnen en willen leveren aan de deelthema’s en zij ondersteunen bij het (gezamenlijk) opzetten van challenges.

Toegekende challenges (tot 31/12/2020)

Financien Voor de uitvoering van het Utrechts Sportakkoord ontvangen we van het Rijk in 2019, 2020 en 2021 jaarlijks 0,2 miljoen euro uitvoeringsbudget. Met amendement 2019/A37 impuls sportclubs sportakkoord is hier voor 2020 en voor 2021 jaarlijks 0,1 miljoen euro aan toegevoegd. Dit budget is toegevoegd aan het budget voor de challenges alliantie en sportaanbieders.

Challenges op de kaart (tot 31/12/2020)

Sportakkoord in verbinding Er zijn veel raakvlakken tussen het Utrechts Sportakkoord en de Utrechtse Sportagenda. In de Utrechtse Sportagenda worden de belangrijkste (beleids)thema’s voor de komende tijd geagendeerd. De speerpunten uit het Utrechts Sportakkoord komen daarin herkenbaar terug, en zijn impulsen op bestaand en nieuw beleid. De toegevoegde waarde van het Sportakkoord is verbinding, samenwerking en kennisdeling met de betrokken partijen en ondertekenaars. Gezamenlijk vergroten we de impact! www.sportakkoordutrecht.nl Aanvraagloket: Product - Sportakkoord, subsidie aanvragen - Online loket (utrecht.nl) Contact met trekkers: info@sportakkoordutrecht.nl Via deze links kun je goede voorbeelden vinden: • Mooi filmpje over Kees Grovenstein – Sport voor een Toekomst #challengebuurtsportcoach: https://youtu.be/M5Ofo404sYE • Promofilmpje van Inviplay #challengealliantie: https://www.facebook.com/watch/?v=364252761628469 • Filmpje Krav Maga #challengesportaanbieders: https://www.sportakkoordutrecht.nl/inclusief/krav-maga-voormensen-met-een-beperking/

1 Sportakkoord-Info-en-Bijdragen-deelnemers_WEBversie.docx

Sportakkoord Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Soort bijeenkomst Werkvorm Portefeuillehouder Bertrokken ambtenaren/presentatoren Griffiemedewerker Vervolg

16 februari 2021 Gertjan te Hoonte 19.30 – 20.30 uur Digitaal Bespreken van het Utrechtse Sportakkoord. Gesprek tussen raadsleden en genodigden. Maarten van Ooijen 2 ambtenaren, Sport Willemien Kok Dit onderwerp is nog niet geagendeerd voor een debat in de gemeenteraad. Website gemeente en facebook Deelnemer, VIDIUS 4 deelnemers Sportakkoord Deelnemer, 3x3 unites (initiatiefnemer en aanvrager challenge) Deelnemer, schoonrijdersvereniging (initiatiefnemer en aanvrager challenge) Deelnemer Deelnemer, COSBO-Stad-Utrecht Deelnemer, Solgu

Links naar Deelnemers

Programma Welkom en opening Presentatie van Nelly Voogt (trekker van het Sportakkoord) en gesprek/vragen hierover Toelichting door 2 initiatiefnemers & aanvragers van een challenge; hoe ervaren zij het Sportakkoord werkt het? wat werkt goed en wat minder? wat is er nog nodig Gesprek tussen raadsleden en deelnemers Reflectieronde

1

Motivatie Has Bakker (D66), Lau Bosse (PvdA), Tessa Sturkenboom (S&S), Kenneth de Boer (SBU), Martijn van Dalen (VVD), Bert van Steeg (CDA). In 2019 is het Nationale Sportakkoord vertaald naar de Utrechtse samenleving en is het Utrechts Sportakkoord gesloten. Met het Utrechts Sportakkoord worden impulsen gegeven aan 13 speerpunten, verdeeld over 4 thema’s: 1. Vitale sportaanbieders 2. Positieve sportcultuur 3. Inclusief sporten en bewegen 4. Topsport en Talentontwikkeling (in juli 2020 toegevoegd) De agenderende fracties willen graag door de trekkers van het Utrechts sportakkoord geïnformeerd worden over de voortgang. Ook horen zij graag vanuit sportaanbieders (in brede zin) hoe zij het sportakkoord ervaren, wat goed gaat en wat beter kan (zowel voor als nu tijdens corona). Vragen die de fracties hierbij hebben:  Kan het college in de aanloop naar de Rib een overzicht geven van activiteiten, resultaten en financiën i.r.t. het sportakkoord?  Wat gaat goed, wat werkt?  Wat lukt(e) -ook voor corona- nog niet goed en waarom niet?  Hoe wordt omgegaan met corona i.r.t.

het sportakkoord? Welke rol kan het sportakkoord spelen in de situatie post-corona?  Welke impact wordt er met het sportakkoord gemaakt, werkt de methodiek van het ‘challengen’ of -aanname- komen vraag en aanbod nog niet voldoende bij elkaar? o Hoe is amendement A2019/37 (over ondersteuning van vitale sportclubs) in de praktijk gebracht?  Kan geschetst worden wat de relatie is/wordt tussen het sportakkoord en de nieuwe sportagenda en andere sport-beleidsdocumenten?  Hoe zien de vervolgstappen van het sportakkoord eruit?

Bijdrage Deelnemer, Solgu Sport is belangrijk in een samenleving, om fit te blijven en ook om anderen te ontmoeten. Sport wordt echter niet door iedereen gezien als iets wat bij het leven hoort. “Dat is voor mensen die er goed in zijn.” Of “Op school moest het en werd ik altijd als laatste gekozen bij indeling van teams. Ik heb een hekel aan sport.” Of “Ik kan niet sporten met mijn lijf of in mijn conditie.” Een consulent aangepast sporten werkt vraaggericht: mensen die willen sporten maar niet weten hoe, kloppen aan met een vraag. Het deel van de doelgroep dat denkt dat sporten iets voor anderen is, zal niet aankloppen. Gezonde leefstijl door beweging Sport is misschien niet voor iedereen, maar dat is bewegen wel. Je huis uitkomen, en alleen of samen met anderen bewegen, ieder naar zijn eigen mogelijkheden. Bewegen is een essentieel onderdeel van een gezonde leefstijl. Bovendien is ruim een derde van onze zorgkosten gerelateerd aan een ongezonde leefstijl. Daarom moet er naar mijn mening aandacht zijn voor bewegen voor iedereen.

2

Als je voor inclusief sporten bent, wat in het Sportakkoord genoemd staat, moet je niet alleen sportclubs toegankelijk maken en openstellen voor iedereen, maar moet je ook beweging organiseren. Door: - toegankelijke stoepen zodat iedereen een ommetje in de buurt kan maken; - toegankelijke parken; - en manieren om iedereen uit te nodigen om te bewegen. Er zijn wel initiatieven als de ‘Beweegvriendelijke wijk’ in NoordOost, beweegmakelaars en buurtsportcoaches voor kinderen. Er is ook een beweegmaatjes project waarbij vrijwilligers worden gekoppeld aan mensen die willen bewegen. Dat klinkt goed, ik heb alleen geen idee hoe uitnodigend en effectief al deze initiatieven zijn. Of het mensen aanspreekt die hiervoor het minst openstaan. De meeste gezondheidswinst valt namelijk te behalen door mensen die inactief zijn, uit hun huis te trekken. Het zou handig zijn te weten wat de opbrengst is van alle initiatieven die ik noemde om te bepalen wat er verder moet gebeuren. Wat te doen? Mijn pleidooi is om (communicatie-)beleid te ontwikkelen waarmee mensen worden uitgenodigd die zich niet aangesproken voelen om te gaan sporten. Mensen zouden ongeacht hun lichamelijke conditie regelmatig het huis uit moeten gaan, anderen ontmoeten, gestimuleerd worden om te bewegen, om gezond te leven. Het Solgu helpt mee door advies te geven over toegankelijke ommetjes en -parken.

We willen ook meedenken over hoe je mensen kunt benaderen, met name de mensen die door hun lichamelijke beperking inactief zijn. Misschien moeten we wel een Beweegakkoord maken waarvan sport een onderdeel is. Het is te vergelijken met een piramide: aan de basis ligt bewegen voor iedereen. In de top zitten de excellente topsporters, waartoe overigens ook de kandidaten voor de Paralympische Spelen horen.

3

1 Bijdrage-COSBO-Ouderen-in-beweging-RIB-Sportakkoord.pdf

Ouderen in beweging Inbreng COSBO bij RIB over Sportakkoord Utrecht, 16 februari 2021 COSBO vraagt aandacht voor bewegen door ouderen. We weten dat in beweging blijven belangrijk is om gezond te blijven, zowel fysiek als mentaal. Maar mensen die merken dat niet alles meer zo makkelijk gaat als vroeger, kunnen wat dat betreft onzeker zijn. Wij pleiten daarom voor laagdrempelige mogelijkheden om te bewegen en inzet om ouderen hiervoor te enthousiasmeren, bijvoorbeeld door beeldmateriaal waarin zij zich kunnen herkennen. Een poster met een fitte dertiger komt misschien voor sommigen aantrekkelijk over, ouderen kunnen er juist door worden afgeschrikt. We denken dat de Utrechtse sportmakelaars een nog actievere rol moeten krijgen dan nu. Ze moeten de tijd krijgen om ouderen actief bij de hand te nemen, aan elkaar te koppelen en soms een heel nieuw beweegaanbod voor hen te creëren. COSBO is betrokken bij twee inspirerende projecten die er op gericht zijn om ouderen op een laagdrempelige in beweging te krijgen. Deze brengen we graag onder de aandacht, omdat we hopen dat hier in de toekomst ouderen in de hele stad van kunnen profiteren. Beweegvriendelijke Wijk Noord Oost De doelstelling is om fysiek bewegen te koppelen aan sociale contacten en cognitieve/culturele vaardigheden: drie vliegen in één klap.

Op drie plekken in de wijk Noord Oost komen knooppunten (zogenaamde ‘hubs’), van waaruit beweegactiviteiten voor ouderen worden georganiseerd. ‘De Derde Helft’ is één van die knooppunten (accent op fysiek bewegen). Het tweede komt bij het ZIMIHC-theater (accent op cultuur) en het derde bij het Griftpark (accent op sociale contacten). Sommige activiteiten gaan bij alle knooppunten worden aangeboden. Door Corona worden momenteel alleen online activiteiten kunnen aangeboden, maar bovenstaande mix is ook daarin aanwezig. Vanuit een buurtpact, getekend door veel verschillende partners in de wijk, zal de beweegvriendelijke wijk verder gestalte krijgen. Sociaal Vitaal in Kleur Oudere migranten vinden moeilijk aansluiting bij activiteiten die niet in hun taal worden gegeven en niet goed aansluiten bij hun cultuur, terwijl zulk aanbod juist wel heel welkom is. Eenzaamheid en gezondheidsproblemen komen bij deze groepen vaker voor. COSBO en DOCK werken sinds januari samen met het landelijke Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten (NOOM) om juist aan hen trainingen Sociaal Vitaal in Kleur aan te bieden, om precies te zijn wordt gedacht aan een Marokkaanse, een Turkse en een Chinese groep. Deelnemers worden actief geworven om wekelijks mee te doen aan een cyclus van fysieke trainingen in combinatie met een programma over gezonde leefstijl en sociale vaardigheden.

De lessen vinden dicht bij huis plaats. Zolang corona het trainen in groepen nog onmogelijk maakt, zal gebruik worden gemaakt van creatieve oplossingen via beeldbellen of 1-op-1 in de buitenlucht. Het project is in andere steden al met succes aangeboden. Deelnemers waren na afloop aanwijsbaar fitter (dat werd in fit-tests gemeten) en hadden meer sociale contacten. De animo om na afloop van de training in beweging te blijven was groot. Wij hopen dat u het project met aandacht zult volgen en waar mogelijk ondersteunen om bestendiging en uitbreiding in de toekomst mogelijk te maken. (Zie voor meer informatie de links hieronder).

Meer informatie over Sociaal Vitaal:  Over Sociaal Vitaal in Kleur: https://netwerknoom.nl/sociaal-vitaal-in-kleur/  Over Sociaal Vitaal algemeen: https://www.allesoversport.nl/thema/meedoen-door-sport-enbewegen/sociaal-vitaal-geeft-ouderen-veerkracht/  Over de gezondheid van oudere migranten: Rapport De gezondheid van oudere migranten in de vier grote steden, als PDF te vinden op internet.  Over eenzaamheid onder oudere migranten: https://gerontijdschrift.nl/artikelen/eenzaamheid-onder-oudere-migranten/

2 Utrecht Onbeperkt Toegankelijk 1 Utrecht-onbeperkt-toegankelijk-Info-en-Bijdragen-deelnemers (WEB).docx

Utrecht onbeperkt toegankelijk Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Soort bijeenkomst Werkvorm

16 februari 2021 Maarten Koning 19:30-21:00 uur Digitaal Bespreken initiatiefvoorstel Gesprek tussen raadsleden, genodigden en deelnemers. Lot van Hooijdonk en Kees Diepeveen 1 ambtenaar, Gemeente Utrecht Joost Gerrits De gemeenteraad debatteert over dit onderwerp tijdens de vergadering van de commissie Stad & Ruimte op 4 maart as. Website gemeente en facebook 1 deelnemer, Solgu 2 deelnemers, gemeente Utrecht 3 deelnemers 1 deelnemer, St Centrummanagement Utrecht 1 deelnemer, Fietsersbond 1 deelnemer, Actiegroep Binnenstad030 1 deelnemer, Wmo-Cliëntenraad

Portefeuillehouder Bertrokken ambtenaren/presentatoren Griffiemedewerker Vervolg

Links naar Deelnemers

Programma     

Presentatie ambtelijke organisatie (max 15min.) Inbreng genodigde organisaties (in totaal max 30 min.) Presentatie initiatiefnemers (VVD) (max 15min.) Vragen raadsleden (max. 30 min.) Reflectieronde

Motivatie Het initiatiefvoorstel heeft een dubbel doel, aan de ene kant een minimale norm instellen voor de vrije breedte van de ruimte die voetgangers hebben, en aan de andere kant de introductie van een nieuwe bevoegdheid om in bepaalde gebieden op te treden tegen hinderlijk geplaatste fietsen. De agenderende fracties van CU, D66, VVD, CDA, PvdD, PvdA, SP, PVV en GroenLinks, willen graag in een RIB een ambtelijke toelichting op de bestaande praktijk: Hoe wordt nu omgegaan met minimale breedtes voor voetgangers, hoe wordt nu de 0,9 m (minimum) en 1,5 m (gewenste breedte) gehanteerd, bijvoorbeeld in relatie tot fietsnietjes, ander straatmeubilair en geveltuinen? Welke voordelen of bezwaren heeft het aannemen van het initiatiefvoorstel voor de praktijk van het ontwerpen van de openbare ruimte?

1

-

Wat is de huidige praktijk m.b.t. verwijderen van fietsen, wat verandert dit voorstel aan de werkwijze? Is binnen de bestaande capaciteit voor handhaving voldoende ruimte om de doelen van het initiatiefvoorstel te halen? Wat is de huidige praktijk ten behoeve van het weghalen van meer autoparkeerplaatsen ten behoeve van de minimale breedte voor voetgangers? Wat is de huidige praktijk ten behoeve van het omvormen van wegen naar gemengd gebruik voor voetgangers, fietsers en auto’s? Hoe willen de initiatiefnemers omgaan met de diverse plekken in de stad waar de 90 centimeter niet wordt gehaald en waar ook niet de ruimte is die te halen?

Daarnaast willen de agenderende partijen ook de ruimte geven aan een toelichting van de iniatiefnemers voor het voorstel en (in het tweede deel van de RIB) aan insprekers die een belang hebben bij dit voorstel. Wij denken hierbij in elk geval aan CMU, Solgu en de Fietsersbond, maar mogelijk dat ook andere insprekers deel willen nemen (bijv. ondernemersverenigingen).

Bijdrage Deelnemer, Wmo-Cliëntenraad Mis ik in uw opgaven het vervoer per scootmobiel? Deelnemer Ik vind dat er rond elke school een schoolzone moet komen Deelnemer, Fietsersbond De inbreng van de Fietsersbond is al toegevoegd aan het raadsinitiatief Deelnemer, Actiegroep Binnenstad030 Binnenstad030 heeft twee zienswijzen ingediend ondersteund door bijna 500 voornamelijk binnenstadsbewoners waarin uitgebreid gemotiveerd gepleit wordt voor het slim afsluiten van de binnenstad met beperking van de snelheid tot 15 km/ uur. De tweede zienswijze was nodig omdat het kan Zuidpoort duidelijk maakt hoe beperkend (en onnodig milieuvervuilend) het mobiliteitsplan is voor bewoners- en (zakelijk) verkeer dat een legitieme bestemming heeft in de binnenstad. Door slim af te sluiten kan je dat voorkomen, kan je flexibel zijn en kan je de menselijke maat terugbrengen in de rigide matrix die het mobiliteitsplan oplegt. Ik zal de zienswijzen naar het e-mailadres sturen. Deelnemer Inspraak reactie namens Solgu en Cosbo toegevoegd aan de stukken op internet voor deze bijeenkomst

2

1 RIB Utrecht Onbeperkt Toegankelijk - Inspraakreactie Solgu en Cosbo.pdf

Utrecht 15 februari 2021 Reactie van Solgu & Cosbo naar aanleiding van voorstel ‘Utrecht onbeperkt toegankelijk’

Allereerst doet het ons goed dat alle partijen voortdurend aandacht vragen voor toegankelijkheid voor voetgangers. Wat wij lastig vinden is dat de voetganger in conflict situaties het onderspit delft. Wij zien beleidsvoornemens met meer ruimte voor de voetganger. Met als resultaat: Extra brede voetpaden met parkeerstroken voor auto’s, laad- en losstroken voor vrachtauto’s, terrassen, bomen enz. We zien ook dat deze parkeerplaatsen op de stoep voor vrachtauto’s en personenauto’s veel meer ruimte innemen dan de reguliere parkeerhavens. Er ontstaan overal conflicten met de ruimte die voetgangers nodig hebben. In de wijk Ondiep is parkeren op stoep al een aantal jaren ingevoerd. Vanaf de oplevering monitoren wij de situatie en we zien dat de auto’s letterlijk alle ruimte hebben ingenomen en dat er veel auto’s buiten en over de aangeduide parkeerstroken parkeren. Dagelijks staan er auto’s bovenop en voor opritten voor rolstoelgebruikers. Omdat parkeren op de stoep steeds gewoner wordt zien we ook dat smalle trottoirs geblokkeerd worden door auto’s, terwijl een auto hier helemaal niet mag parkeren. Hoogstwaarschijnlijk zijn de meeste automobilisten zich niet bewust dat ze iets doen dat niet de bedoeling is. De inrichting is kennelijk voor veel automobilisten onduidelijk. Terwijl in oude wijken met parkeerhavens automobilisten wel goed parkeren.

Ons standpunt is dat de inrichting zo vanzelfsprekend moet zijn, dat weggebruikers begrijpen wat de bedoeling is en zich ook zo gedragen. De noodzaak van handhaven moet ten alle tijden worden voorkomen. Enerzijds omdat de meeste mensen van goede wil zijn en eerder een pluim verdienen, anderzijds omdat er eerlijk gezegd geen capaciteit is om te handhaven. N.a.v. punt 1 Op verzoek van de gemeente Utrecht is, naar aanleiding van de herinrichting van de Mariaplaats, 1,5 vrije doorgang als wenselijk minimum opgenomen in de 1 richtlijn ‘Voetpaden voor iedereen’ (wijzigingsdatum 22-09-2016). In principe is het geweldig als 1,5 m als minimum wordt vastgesteld, maar dit is niet overal realistisch. Wanneer de smalle voetpaden in Oog in Al worden verbreed naar 1,5 m is er vervolgens voor de helft van de auto’s geen parkeerruimte. Wij zien nu al, dat in deze smalle straten veel auto’s half op de stoep parkeren, waardoor er helemaal geen ruimte is voor voetgangers met of zonder beperking. 1,5 m vrije doorgang is een mooie wens, maar voor onze achterban heeft het handhaven van de minimale vrije doorgang van 90 cm prioriteit. Denk aan lantaarnpalen, bomenkransen, laad- en losplaatsen, parkeerplaatsen voor fietsen enz. Zelfs bij de nieuwe inrichtingen van Voorstraat, Witte Vrouwenstraat en Lange Nieuwstraat zien we dit voortdurend fout gaan.

Nieuwe criteria zijn mooi maar het handhaven van bestaande afspraken heeft voor ons voorrang !

1

Voetpaden voor iedereen is de richtlijn voor toegankelijkheid waar het Handboek Openbare Ruimte van de gemeente Utrecht zich op baseert Solgu Stedelijk overleg lichamelijk gehandicapten Utrecht Churchilllaan 11 - 1e 3527 GV Utrecht Telefoon : 030 2803286

IBAN : NL35INGB0003673256

e-mail : info@solgu.nl

www.solgu.nl

kvk : 411 77 201

N.a.v. punt 2 Op het gebied van uitstallingen van winkeliers zouden wij graag een duidelijker beleid willen zien. In de nieuwe bestratingen zoals bijvoorbeeld de Voorstraat en de Witte Vrouwenstraat is naast de ruimte voor de voetganger een functiestrook voor obstakels als auto’s, bomen, terrassen enz opgenomen. Toch zien we dat winkeliers de voetgangers zone opnieuw gebruiken voor uitstallen en reclameborden. De vrije doorgang gaat met dit dubbele beleid ten gronde, daar was de functiestrook voor bedoeld !

N.a.v. punt 3 We zien dat fietsklemmen vervangen worden door fietsnietjes terwijl de geparkeerde fietsen bij fietsnietjes ca 1,5 x zoveel ruimte in nemen. Ook zien we dat fietsparkeerplaatsen niet zijn ingericht op afwijkende fietsen, daardoor ontstaan er met name in de oude wijken met jonge gezinnen problemen rond het parkeren van bijvoorbeeld bakfietsen. Bij de herinrichting van straten is er extra aandacht voor nodig voor verschillende type fietsen, juist om handhaven te voorkomen !

Nietje Ca 190 cm

Nietje Ca 120 cm

Nietje Ca 120 cm Ca 300 cm

Fietsklem Ca 110 cm

Ca 190 cm

Vrije ruimte !

N.a.v. punt 4, 5, 6, 7 en 8 Wij zijn het helemaal eens dat er in de stad plekken zijn waar, voor een gegarandeerde doorgang voor voetgangers te weinig ruimte is, wanneer er ook fietsen worden geparkeerd. Hier mag streng worden gehandhaafd ! Deze handhaving moet ook op uitgaanstijden plaats vinden, omdat wij ervaren dat grote delen van de binnenstad dan volledig geblokkeerd worden door fietsen die overal op smalle trottoirs worden geparkeerd. Maar nogmaals: De huidige inrichting van de openbare ruimte laat veel te wensen over en moet zo zijn dat handhaving niet of nauwelijks nodig is !

Namens het Solgu en het Cosbo

02 | 03

Opmerkingen nav Initiatiefvoorstel van de VVD aan de gemeenteraad ‘Utrecht onbeperkt toegankelijk’ 29-10-2020 1. 1,5 vrije doorgang als minimum vaststellen is ok Wanneer in bestaande situaties 1,5 m niet beschikbaar is dient er een harde eis gesteld te worden dat een vrije doorgang van 0,9 m het minimum is en dat dat prioriteit heeft boven parkeerruimte van fietsen, straatmeubilair, lantaarnpalen, verkeersbroden, verkeerslichten en gevelgroen. 2. In het bovenstaande geval kan bij smalle straten buiten het centrum ook een markering bij bijvoorbeeld fietsklemmen, wenselijk zijn. Denk aan de Looierstraat (een smalle straat met zeer veel gestalde fietsen en diverse bakfietsen). Hier is wel aandacht voor extra fietsstallingen maar geen aandacht voor de bakfietsen. Dat gaat betekenen dat deze ver buiten de fietsklemmen worden gestald en de doorgang regelmatig wordt geblokkeerd…. Een markering hoe ver een fiets gestald mag worden is dan van belang. 3. Vergeet niet dat er aan geveltuinen en boomkransen ook eisen moeten worden gesteld. De gemeente is volop aan het vergroenen, maar de planten groeien vervolgens ver over het pad. Je ziet dat men wel rekening houdt dat de bestrating (tegels) 0,9 m breed zijn , maar men vergeet dat er 0,3 a 0,6 m af gaat door overhangend groen. 4. De regel dat opstallen maximaal 1 m buiten de gevel moeten worden geplaatst zou ik anders willen stellen.

Het gaat altijd om de vrije doorgang en vaak heeft een vrije doorgang naast een gevel de voorkeur (omdat de gevel een natuurlijke gidslijn vormt voor blinden en slechtzienden). In dat geval willen wij de opstallen juist minimaal op 1,5 m van de gevel ! Goede voorbeelden zijn de inrichting van het Vredenburg (gevel van TivoliVredenburg), De Mariaplaats (verlengde van de Mariastraat). 5. Wij kunnen ons in dit plan vinden, zij het dat het alleen uitvoerbaar is wanneer het ook gehandhaafd wordt. Wij raden aan om de maatregelen in het plan zo aan te passen, dat deze zoveel mogelijk voor vooral fietsers vanzelfsprekend zijn en zo min mogelijk handhaving behoeven.

Job Haug

03 | 03

1 Presentatie-RIB-Utrecht-Onbeperkt-Toegankelijk.pdf

Toegankelijkheid Openbare Ruimte in de praktijk

Raadsinformatiebijeenkomst 16 februari 2021

Herbert Tiemens

www.utrecht.nl/fiets

Toegankelijkheid Openbare Ruimte in de praktijk • Herinrichtingspraktijk en beoordeling plannen via de BING • Anderhalvemeter maatregelen als gevolg van corona

• Handhaving fietsen

Herinrichtingspraktijk en beoordeling plannen in BING • Trottoirbreedte bij voorkeur 1,80 meter • Vrije ruimte (streefmaat) 1,50 meter • Grensmaat 0,90 meter • Handboek Bouw Advies Toegankelijkheid

Vooroorlogse wijken

Anderhalvemeter maatregelen als gevolg van Corona • Wachtruimte vergroten op trottoir, parkeerplaats opheffen tbv fietsparkeren (Biltstraat, Merelstraat)

Anderhalvemeter maatregelen als gevolg van Corona • Fietsparkeerverboden, klemmen weghalen (Viebrug, Jansbrug)

Anderhalvemeter maatregelen als gevolg van Corona • Loopruimte markeren (Vredenburg)

Handhaving: Wat is wat? Weesfiets of Wrak?

Gevaarlijk of overlast?

• Weesfiets is al langere tijd niet meer is gebruikt. Houdt een stallingsplek bezet. • In hele stad maximaal 28 dagen. • Rondom stations en in winkel- en uitgaansgebied 14 dagen.

• Gevaarlijk als er voor voetgangers en ander verkeer gevaarlijke situaties ontstaan. We verwijderen deze (brom)fietsen meteen, zonder eerst te waarschuwen. • Bijv. vluchtroute, nooduitgang, aanrijroute hulpdiensten, blindengeleide strook, etc.

• Wrak: een fiets die niet kan rijden.

• Overlast als hij op een plek staat die bedoeld is voor iemand anders. Als pilot waarschuwen we en geven fietsers 10 minuten de tijd om hun (brom)fiets ergens anders neer te zetten. Gebeurt dat niet, dan verwijderen we hem. • Gehandicaptenparkeerplaatsen, laaden losplaatsen en taxistandplaatsen.

Handhaving fietsen • Acuut gevaar (doorgangen, nooduitgangen, blindengeleidestroken, evacuatieruimte Jaarbeursplein en Stationsplein) • Weesfietsen 2 x per jaar bij 28 dagen, 4 x per jaar bij 14 dagen

Herinrichting Oosterkade en Westerkade

2.1 Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk 1 Dossier 1516 voorblad.pdf

Raadsinformatiebijeenkomst Dossiernummer

1516

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

16 februari 2021

Agendapunt

2.1

Omschrijving

Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk

ID

1564

Behandelend ambtenaar Telefoon E-mail Datum collegebesluit Thema Portefeuillehouder

Wethouder Van Hooijdonk

Beleidsveld

Mobiliteit

Referendabel Raadsadviseur (lijst)

Gijs Corten/Mobiliteit/gijs.corten@utrecht.nl

Geagendeerd

Vergaderdatum

Gemeenteraad

8 december 2020

Raadsinformatiebijeenkomst

16 februari 2021

Commissie Stad en Ruimte

4 maart 2021

Voorgesteld besluit

1 Raadsvoorstel Utrecht onbeperkt toegankelijk.docx

Initiatiefvoorstel aan de gemeenteraad

Utrecht onbeperkt toegankelijk Beleidsvelden Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Geheim

Maatschappelijke Ondersteuning, Openbare Ruimte en Mobiliteit Raadsorganen Marijn de Pagter en Dimitri Gilissen 8274429 8 december 2020 Nee

Raadsleden De Pagter en Gilissen stellen de raad voor te besluiten: 1. Ten behoeve van de toegankelijkheid van de openbare ruimte voor iedereen een toegankelijkheidsnorm te definiëren voor de vrije doorgang op het voor voetgangers gereserveerde gedeelte van de openbare weg, die inhoudt dat deze vrije doorgang tenminste 1,50 meter is. 2. Het college op te dragen om het gemeentelijk beleid voor uitstallingen, de inrichting van de openbare ruimte en overige regelingen aan deze toegankelijkheidsnorm aan te passen. 3. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte te kiezen voor een inrichting waarbij:  de vrije doorgang van tenminste 1,50 meter zoveel mogelijk wordt gemarkeerd;  fietsenstallingen zo worden geplaatst dat rekening wordt gehouden met de minimale vrije doorgang. 4. In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) een bevoegdheid voor het college op te nemen om gebieden aan te wijzen waar het verboden is een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel buiten de daarvoor bestemde ruimten of plaatsen te laten staan. 5. Aan de APV toe te voegen dat het verboden is een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel te parkeren als daardoor:  de functie van straatmeubilair gehinderd of belemmerd wordt;  de doorgang en opbouw op een markt wordt gehinderd of belemmerd;  het in- en uitstappen bij tram, bus, taxi of gehandicaptenparkeerplaats gehinderd of belemmerd wordt.

6. De toelichting op artikel 2:32 van de APV uit te breiden en daarin op te nemen wanneer sprake is van ‘gevaarlijk gestalde fietsen’. 7. De “Verordening tot wijziging van de APV Utrecht 2010: Utrecht Onbeperkt toegankelijk” vast te stellen. 8. Het college op te dragen op basis van de nieuwe bevoegdheid in de APV voor de duur van 2 jaar een proef te starten in een nader te bepalen deel van het Stationsgebied. De raadsleden,

Marijn de Pagter

Dimitri Gilissen

1

Samenvatting Onze stad lijkt niet zo toegankelijk als je misschien zou denken. Iemand die goed ter been is vindt ook als het drukker is en er barrières in de openbare ruimte staan wel zijn of haar weg. Voor mensen voor wie dat niet geldt is het vaak veel lastiger. Denk hierbij aan mensen met een beperking, ouderen of kinderen. Dan kan een verkeerd geplaatste uitstalling of fiets, bankje, terras of geveltuintje opeens een niet te nemen hindernis zijn. Om Utrecht ook voor deze groepen toegankelijk te maken en te houden stellen de initiatiefnemers voor een gemeentebrede norm voor fysieke toegankelijkheid van de openbare ruimte te introduceren. Dit voorstel leidt ertoe dat het gemeentelijk beleid voor uitstallingen, de inrichting van de openbare ruimte en overige regelingen aan deze toegankelijkheidsnorm worden aangepast en dat de gemeente op overtreding hiervan kan handhaven. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte zou met deze norm moeten worden gewerkt waarbij de initiatiefnemers een voorkeur hebben voor een inrichting waarbij het voor voetgangs gereserveerde deel (dat vrij dient te blijven) wordt gemarkeerd. Fietsenstallingen worden zo geplaatst dat ook rekening wordt gehouden met deze norm. Dit voorstel wijzigt ook de regels voor het verwijderen van hinderlijk gestalde fietsen, bromfietsen of vergelijkbare vervoermiddelen.

Het college krijgt de bevoegdheid gebieden in de stad aan te wijzen waar deze vervoermiddelen niet buiten stallingen mogen worden gestald. Ook wordt het verboden deze vervoermiddelen te stallen op plekken waardoor het gebruik van straatmeubilair, de opbouw van een markt of het in- en uitstappen bij tram, bus, taxi of gehandicaptenparkeerplaats wordt gehinderd. Tot slot draagt dit voorstel het college op een twee jaar durende proef te starten met het aanwijzen een nader te bepalen deel van het Stationsgebied waar geen fietsen, bromfietsen of vergelijkbare vervoermiddelen mogen worden geparkeerd.

Context Aanleiding Jaarlijks vindt in oktober de ‘Week van de toegankelijkheid’ plaats. Tijdens deze week wordt aandacht gevraagd voor het thema toegankelijkheid, met als doel het vergroten van bewustzijn en het zetten van stappen richting een toegankelijke samenleving voor iedereen. Dat doel onderschrijven de initiatiefnemers: wij willen dat Utrecht een gemeente wordt die toegankelijk is voor iedereen. Utrecht werkt sinds 2007 aan die toegankelijkheid, eerst met Agenda 22 en nu met het VN-verdrag handicap. Doel van het VN-verdrag handicap is het bevorderen, beschermen en waarborgen van de mensenrechten van mensen met een beperking. Toegankelijkheid is een belangrijk grondbeginsel van het verdrag. In juni 2020 heeft de Utrechtse gemeenteraad de Agenda en het Uitvoeringsprogramma ‘Utrecht voor iedereen toegankelijk’ vastgesteld, waarin de ambities voor de komende jaren worden geschetst. Jaarlijks wordt ook de Utrechtse Toegankelijkheidsprijs uitgereikt waarmee de gemeente Utrecht initiatieven die een bijdrage leveren aan het vergroten van toegankelijkheid in het zonnetje zet. In 2020 was Stichting Vrienden van De Roef winnaar van de prijs, de jaren daarvoor vielen o.a. de Voedseltuin Overvecht, Stichting Appeltaartconcerten en Harmonieorkest Vleuten in de prijzen. De openbare ruimte in Utrecht is schaars, met name rond het Centraal Station en in de oude binnenstad.

Dat brengt uitdagingen met zich mee over het verdelen van deze schaarse openbare ruimte: waar kun je je fiets of auto parkeren? Waar kan een ondernemer zijn terras of een uitstalling plaatsen? En vooral: hoe blijft de openbare ruimte toegankelijk voor iedereen, in het bijzonder voor mensen met een beperking? We kijken naar toegankelijkheid als een brede maatschappelijke opgave, zowel fysiek als sociaal. Om Utrecht steeds wat meer toegankelijk te maken hebben we onze ogen voor dit initiatief gericht op het vraagstuk van de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Dit hebben we gedaan door de ogen van gebruikers met daarbij in het bijzonder aandacht voor mensen met een beperking. We komen tot de conclusie dat er nog regelmatig ‘barrières’ in het straatbeeld te vinden zijn. In dit voorstel introduceren

2

we een gemeentebrede norm die de minimale eis voor fysieke toegankelijkheid in de openbare ruimte vastlegt. Ook introduceren we een instrumentarium om te kunnen handhaven op deze norm. Beoogd effect We willen graag dat Utrecht toegankelijk wordt en blijft voor iedereen. Het doel van dit voorstel is een norm te introduceren die een bijdrage levert aan het toegankelijk houden van de openbare ruimte, met name op die plekken waar de druk op de openbare ruimte groot is. Tegelijkertijd verduidelijken we de regels voor het parkeren van fietsen en brommers en voor het plaatsen van uitstallingen binnen de singels. Eerdere besluitvorming en relevante stukken In chronologische volgorde zijn de volgende besluiten, moties en raadsbrieven van belang.  Ten aanzien van het plaatsen van fietsen in de openbare ruimte verzocht de raad op 29 juni 2006 om bij het fietsverwijderingsregime te werken met een onderscheid tussen ‘gevaarlijk’ en ‘hinderlijk’ gestalde fietsen.  Ten aanzien van uitstallingen informeerde het college de raad op 29 januari 2008 dat handhaving van uitstallingen in de binnenstad alleen zal worden voortgezet in “aperte gevallen” (commissiebrief 29 januari 2008, kenmerk 08.021650, niet online raadpleegbaar)  Op 1 december 2009 stelde het college de Regels Uitstallingen Utrecht vast.

 Op 28 maart 2013 stelde de raad de Nota Stallen en Parkeren vast, waarin handhaving op zowel gevaarlijk als hinderlijk gestalde fietsen werd geïntensiveerd. Dit handhavingsbeleid is eind 2013 of begin 2014 aangepast, zoals blijkt uit een raadsbrief van 14 juli 2014.  Op 30 juni 2016 stemde de raad in met het meerjarenperspectief bereikbaarheid 2016, waarin onder andere was opgenomen op termijn te handhaven op hinderlijk fietsparkeren in gebieden waar voldoende stallingsruimte beschikbaar is. Op dezelfde datum stemde de raad in met “amendement” A27, waarin het college werd opgedragen niet te handhaven op hinderlijk gestalde fietsen en jaarlijks te evalueren of het aantal hinderlijk gestalde fietsen is verminderd.  Op 22 december 2016 stemde de raad in met de kadernota kwaliteit openbare ruimte  Op 8 maart 2018 stemde de raad onder andere in met het Terrassenreglement, waarin regels over de vrije doorgang bij terrassen zijn opgenomen.  Op 29 februari 2020 ontving de raad een brief over het starten van een proef waarbij handhavend wordt opgetreden tegen (brom/snor)fietsen die op invalidenparkeerplaatsen, laad- en losplaatsen en taxistandplaatsen staan.

 Op 18 juni 2020 stemde de raad in met het Raadsvoorstel Agenda en Uitvoeringsprogramma ‘Utrecht voor iedereen toegankelijk’  De raad nam bij de behandeling van het Meerjarenperspectief Ruimte 2020 kennis van de Fietsparkeerbalans 2019.

Huidige situatie Er is nu geen algemene Utrechtse norm voor toegankelijkheid Utrecht hanteert op dit moment geen duidelijke norm over welk deel van de stoep beschikbaar moet zijn voor voetgangers. Fietsen bijvoorbeeld mogen volgens de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) niet worden geparkeerd als “de doorgang wordt gehinderd of belemmerd”, maar het is niet duidelijk wanneer daarvan sprake is. Voor uitstallingen en terrassen bestaat wel een duidelijke norm. In de Regels uitstallingen Utrecht en het Terrassenreglement 2018 is een norm van 1,50 meter opgenomen. Wij willen deze norm breder vastleggen en toepassen. Wat zijn de regels voor uitstallingen? Het college stelt regels voor uitstallingen, zoals reclameborden. Deze regels zijn vastgelegd in de Regels uitstallingen Utrecht. Daarin staat onder andere het volgende: 1. een uitstalling mag maximaal 1 meter uit de gevel worden geplaatst; én 3

2. er moet tenminste 1,50 meter van de stoep1 beschikbaar blijven. Verder staat er in de regels dat er geen enkele uitstalling mag worden geplaatst binnen het gebied dat wordt begrensd door de Singels. Dat is opvallend. Iedereen die zich wel eens in de Binnenstad begeeft, weet dat dit verbod in de praktijk niet wordt gehandhaafd.2 De uitstallingen worden sinds 2008 gedoogd, nadat handhaving op het verbod tot opschudding had geleid. Het college handhaaft alleen in “aperte gevallen (veiligheid en bruikbaarheid van de weg)”. Suggestie voor vernieuwing regels uitstallingen De initiatiefnemers vinden het goed dat uitstallingen in de binnenstad worden gedoogd, maar constateren ook dat de regels door dit gedoogbeleid onduidelijk zijn geworden. Wij doen daarom de suggestie aan het college om de Regels Uitstallingen zodanig aan te passen dat in de binnenstad dezelfde algemene regels gaan gelden als in de rest van de stad. Dat zorgt voor duidelijkheid. Dit is uitdrukkelijk een suggestie; het college is eventueel aan zet om nieuwe regels vast te stellen. Het ligt voor de hand de aanpassing van de regels nader te bespreken met maatschappelijke partners, zoals CMU, ACO en SOLGU. In voorbereiding op dit initiatiefvoorstel hebben de initiatiefnemers ook met deze en andere partners gesproken.

De regels voor het parkeren van fietsen en bromfietsen zijn niet altijd duidelijk Op diverse plaatsen in Utrecht zijn de regels voor het parkeren van fietsen en bromfietsen onduidelijk. Zo staat er op veel plaatsen in de stad het verkeersbord E3 (verbod fietsen en bromfietsen te plaatsen). Toch zijn daar vrijwel altijd fietsen en bromfietsen geparkeerd. Handhaven van het verkeersbord E3 is moeilijk, om niet te zeggen onmogelijk. Een overtreding kan namelijk in principe alleen worden bestraft met een boete3. Verwijderen kan alleen in uitzonderlijke gevallen.4 In de praktijk is het opleggen van een boete onmogelijk. Het is namelijk bijna nooit bekend wie de eigenaar van de fiets is. Er kan alleen een boete uitgedeeld worden als sprake is van “heterdaad”. Fietsen kunnen dus niet zonder meer op basis van het verkeersbord worden verwijderd. Verwijderen van een fiets kan alleen plaatsvinden op grond van een regel in de Algemene Plaatselijke Verordening. Bromfietsen Verkeersbord E3 op Hollandse Toren, achter Overigens kan bij bromfietsen wel altijd een boete worden opgelegd op grond van verkeersbord E3, omdat TivoliVredenburg. een brommer een kenteken heeft en er op kenteken kan worden bekeurd. Toch staan er ook regelmatig brommers geparkeerd op deze plaatsen. Er lijkt weinig te worden gehandhaafd.

1 Officieel: het voor voetgangers gereserveerde gedeelte van de weg. 2 Het verbod wordt nu tijdelijk wel gehandhaafd in verband met de coronamaatregelen. 3 Deze boete bedraagt op dit moment €35,- voor fietsen en €65,- voor bromfietsen (Feitenboekje 2020) 4 Artikel 170, eerste lid, Wegenverkeerswet

4

Hoe zit het met handhaving op verkeerd gestalde fietsen en bromfietsen? In de APV zijn diverse algemene verboden opgenomen omtrent het plaatsen van fietsen en bromfietsen. Het is in de hele gemeente verboden een fiets, bromfiets of vergelijkbaar voertuig te stallen als daardoor: a. op een voetpad of trottoir de doorgang wordt gehinderd of belemmerd; b. de veiligheid of de doorstroming van of het uitzicht voor het verkeer wordt gehinderd; c. op of aan een openbare plaats hinder, overlast of schade ontstaat; of d. voor een bewoner of gebruiker van het gebouw waartegen of waarvoor de fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel staat geparkeerd de doorgang of het uitzicht wordt belemmerd. De gemeente Utrecht handhaaft niet altijd op deze verboden. In de uitvoering bestaat sinds 2006 een onderscheid tussen “gevaarlijk” en “hinderlijk” gestalde fietsen. Dit onderscheid bestaat uitdrukkelijk niet in de APV. Politieke context De handhaving op hinderlijk gestalde fietsen is al jaren politiek gevoelig. De meerderheid van de gemeenteraad is van mening dat niet (generiek) op hinderlijk gestalde fietsen moet worden gehandhaafd. Met dit voorstel wordt dat besluit uitdrukkelijk niet teruggedraaid. De initiatiefnemers willen juist een doorbraak forceren in het politieke debat en het college een nieuw kader meegeven waarbinnen handhaving in bepaalde gebieden mogelijk is.

Er wordt dus via dit voorstel uitdrukkelijk niet gekozen voor handhaving op alle verkeerd gestalde fietsen. Wel kan het college met het voorgestelde kader gericht handhaven op verkeerd gestalde fietsen:  in bepaalde, aangewezen gebieden waar fietsen alleen in een stalling mogen staan;  als op een stoep een vrije doorgang wordt belemmerd. Verder constateren wij dat er een grijs gebied bestaat tussen gevaarlijk en hinderlijk gestalde fietsen. Het is voor inwoners, handhavers en ook raadsleden niet duidelijk wanneer een fiets precies hinderlijk en wanneer deze gevaarlijk is gestald. Wij hebben in de bijlage bij dit voorstel een aantal voorbeelden geschetst. Verduidelijking van het onderscheid is wat ons betreft gewenst. Via een nieuwe toelichting op de APV hopen wij dat te bereiken. Overigens moet handhaven natuurlijk altijd gezien worden als sluitstuk. Het is een laatste middel om overtreders in de goede richting te duwen. Met waarschuwingen in de openbare ruimte en het vergroten van bewustwording kan hopelijk al veel worden bereikt, maar handhaven kan nodig zijn. Er is voldoende ruimte in stallingen rondom het station De afgelopen jaren heeft Utrecht veel geïnvesteerd in bereikbaarheid voor de fiets. Een voorbeeld daarvan is het bouwen van (tien)duizenden fietsenstallingen in het stationsgebied en de binnenstad. De eerste 24 uur is het stallen van de fiets gratis.

Uit de Fietsparkeerbalans 2019 blijkt dat er in het Stationsgebied voldoende fietsenstallingen zijn. Gemiddeld zijn bijna 7.000 fietsenstallingen vrij in het stationsgebied. Ook op piekmomenten is er voldoende stallingsruimte. Een meting op een dinsdag in november 2019 tussen 10 en 12 uur wees bijvoorbeeld uit dat ongeveer 20% van de beschikbare stallingen vrij was.5 Ondanks dat er veel ruimte is in inpandige stallingen bij het station, staan op veel stoepen en weggedeelten rondom het station fietsen geparkeerd. Niet zelden beperken deze fietsen de toegankelijkheid van de openbare ruimte. In de bijlage bij dit voorstel hebben wij een aantal voorbeelden uiteengezet.

Vergelijking met andere G4-gemeenten In voorbereiding op dit voorstel is navraag gedaan bij de andere G4-gemeenten over hun beleid rondom het parkeren van fietsen en brommers. Amsterdam, Rotterdam én Den Haag hebben een bepaling in de APV opgenomen waarin staat dat het college gebieden kan aanwijzen waar het 5 Dit bleek uit ambtelijke navraag.

5

verboden is om fietsen buiten de daartoe bestemde voorzieningen te plaatsen. Amsterdam en Rotterdam maken daarvan actief gebruik, Den Haag alleen als tijdelijke maatregel bij bijvoorbeeld Prinsjesdag of wegwerkzaamheden. Amsterdam In Amsterdam zijn gebieden aangewezen rond alle stations, aan- of afmeerplaatsen en drukke plaatsen (zoals rond het Rembrandtplein, Leidseplein, etc.). Verkeerd gestalde fietsen worden na 1 uur verwijderd en naar het Fietsdepot gebracht. Bij een onveilige situatie, bijvoorbeeld als een fiets een nooduitgang blokkeert, kan de gemeente Amsterdam de fiets direct (zonder waarschuwing) weghalen. Rotterdam In Rotterdam zijn de gebieden rond de stations aangewezen als plaatsen waar je je fiets alleen in de stallingen, fietsenrekken of andere aangegeven plaatsen mag parkeren. Er zijn duidelijke (brom)fietsparkeerzones ingericht. (Brom)fietsen en scooters die geheel of gedeeltelijk buiten de parkeerzone staan, worden zonder waarschuwing verwijderd en naar Fietspunt gebracht. Den Haag In Den Haag maakt het college alleen gebruik van de bevoegdheid in de APV om gebieden aan te wijzen bij evenementen of wegwerkzaamheden. Voorafgaand aan Prinsjesdag worden fietsen bijvoorbeeld gelabeld en zo nodig weggehaald.

Belang van een onbeperkt toegankelijke stad De vrijheid om te gaan en staan waar je wilt is een groot goed. Tegelijkertijd is dit niet voor iedereen een vanzelfsprekendheid. De openbare ruimte biedt soms (ongewild) een uitdaging voor mensen die minder of niet goed ter been zijn, ouderen of mensen met een beperking. Als Utrecht willen we een stad zijn die welkom is voor iedereen en waar iedereen zich thuis kan voelen. Een minimale norm introduceren voor de toegankelijkheid is dan ook niet een eindpunt maar een startpunt. Als stad maken we werk van een toegankelijke openbare ruimte. Zo zorgen we voor goede verharding waar dat nodig is, zijn er voldoende plekken (bankjes) waar mensen kunnen uitrusten en dragen we als gemeente eraan bij dat er voldoende sanitaire voorzieningen beschikbaar zijn. Naast duidelijke regels over wat wel en niet mag, willen we ook een stuk bewustwording creëren dat ‘jouw fiets of uitstalling’ ook iemand anders in de weg kan staan en dat het verstandiger is om een daartoe aangewezen stalling of stallingsplek te zoeken. Als het aan ons ligt draagt de gemeente de boodschap ‘een toegankelijke stad maak je samen’ dan ook actief uit en worden mensen op hun gedrag aangesproken alvorens er handhavend wordt opgetreden.

6

Beslispunt (referendabel) 1

Ten behoeve van de toegankelijkheid van de openbare ruimte voor iedereen een toegankelijkheidsnorm te definiëren voor de vrije doorgang op het voor voetgangers gereserveerde gedeelte van de openbare weg, die inhoudt dat deze vrije doorgang tenminste 1,50 meter is.