Agendabundel

Kanttekeningen/Risico’s 1.1

Op een beperkt aantal plekken wordt bouwen in de hoofdgroenstructuur toegestaan Langs de Einsteindreef, de Carnegiedreef, in het stationsgebied, de Ankaradreef en bij de Vechtsebanen maken we bebouwing mogelijk omdat dit kansen biedt voor een significante kwaliteitsverbetering voor de omgeving van Overvecht Centrum, het station en de omgeving van de HOV haltes. Waar de hoofdgroenstructuur wordt geraakt, stellen we hoge voorwaarden, zoals goede inpassing in het groen, zodat de functie van de recreatieve, ecologische en groene verbinding behouden blijft. In de groenberekening hebben we hiermee rekening gehouden door 2,5 ha als verlies van groen op te nemen.

1.2

Buiten de hoofdgroenstructuur kunnen bomen worden gekapt voor bouwontwikkelingen In de hoogstedelijke gebieden en de stedelijke buurten staat groen dat geen onderdeel uit maakt van de hoofdgroenstructuur. Het gaat hier ook om oude en grote bomen. Als gevolg van de gewenste verdichting moet dit groen mogelijk (deels) wijken.

1.3

Het vergroenen van straten is afhankelijk van ambitieuze keuzes op het gebied van mobiliteit, parkeren en bouwen en financiële middelen

10

Het verminderen van het aantal straatparkeerplekken, versmallen van wegen en de beschikbaarheid van middelen om straten integraal her in te richten zijn nodig om de straten te vergroenen. 1.4

De kwantitatieve doelstelling uit de RSU van toevoeging van 80 ha groen wordt niet gehaald. Zowel op stedelijk groen als wijk- en buurtgroen halen we de doelstelling niet. Voor het stedelijk groen zit het grootste verschil in Natuurgebied Zuilen. Hier wordt conform het Startdocument Natuurgebied Zuilen (vastgesteld in de raad op 26 september 2024) 14 ha in plaats van 25 ha toegevoegd. Het verschil van 11 ha zal elders in de stad toegevoegd moeten worden. Willen we dichterbij de doelstelling komen dan zullen we ook moeten overgaan tot het verwijderen van bebouwing zoals woningen in parken en groene uitlopers en tot het verwijderen van nog meer parkeerplaatsen op maaiveld. Rekening houdende met draagvlak voor de omgevingsvisie vinden we dit geen realistisch voorstel. Overigens zijn er hoge ambities opgenomen voor het vergroenen van daken en gevels. Deze extra m2 groen zijn niet meegenomen in de groenberekening.

1.5

De doelstelling uit het coalitieakkoord om voor iedere nieuwe woning een nieuwe boom te planten lijkt niet haalbaar In het coalitieakkoord 2022 – 2026 staat ‘Ook willen we dat er voor elke nieuwe woning een nieuwe boom in de stad komt.’. Dit betekent dat voor de 5.000 toe te voegen woningen in Overvecht er ook 5.000 bomen moeten komen. Op het abstractieniveau van de omgevingsvisie kunnen wij dit niet waar maken. Bij de uitwerking van de Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht 2040 in verschillende plannen zal dit wel een uitgangspunt blijven, maar op het totaal van de wijk zal dit naar verwachting niet optellen tot 5.000 bomen extra.

1.6

Belangrijk onderdeel van de vernieuwing van Overvecht is de integrale aanpak van de openbare ruimte. Hiervoor zijn nog niet voldoende middelen beschikbaar. Het herinrichten van de openbare ruimte is randvoorwaardelijk voor het toevoegen van 5.000 extra woningen en voor het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid. Om met de vervangingsopgave van riolering en wegverharding de openbare ruimte meteen in één keer goed aan te leggen en daarmee de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van energie, klimaat, groen en mobiliteit te behalen zijn er toekomstige aanvullende middelen binnen de programmabegroting nodig. Deze middelen zijn nog niet beschikbaar.

1.7

De Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 geeft ruimte voor ontwikkelingen op gronden die niet in eigendom van de gemeente zijn. Met alleen ontwikkelingen op gemeentegrond zijn de opgaves uit de RSU voor Overvecht niet te realiseren. (Hoogstedelijke) verdichting is daarom ook voorzien op gronden die niet van de gemeente zijn, maar bijvoorbeeld van corporaties of particuliere eigenaren. Een aantal huiseigenaren heeft bij de gemeente aangegeven dat ze zich zorgen maken, onder andere over waardedaling van hun woning. De Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 laat zien waar we welke kansen zien voor de toevoeging van woningen, werkplekken en voorzieningen. Voor de uitvoering zijn we altijd afhankelijk van medewerking van eigenaren, woningcorporaties en bewoners.

1.8

Om de opgave van toevoeging van 5.000 woningen te halen, is sloop/nieuwbouw nodig In de RSU 2040 is de ambitie benoemd om in Overvecht 5.000 woningen te bouwen. Vanwege de beperkte ruimte die hiervoor beschikbaar is, zal op een beperkt aantal plekken sloop nodig zijn om de doelen te behalen. Wij zien echter ook de gevoeligheden en nadelen van sloop, waardoor we daar heel zorgvuldig mee om gaan. De Utrechtse leidraad bij sloop of renovatie is daarbij 11

leidend. Per gebiedstype hebben we toegevoegd wat het uitgangspunt is om te kiezen voor sloop of renovatie. 1.9

Noorderpark is nu de eerste zoeklocatie voor uitbreiding van sportvoorzieningen, maar de haalbaarheid van de inpassing van sport in het Noorderpark lijkt moeilijk als gevolg van UNESCO erfgoed, technische eisen (verlichting, hekwerken, parkeren) in relatie tot de inrichting van het Noorderpark. Voor de langere termijn zoeken we ruimte voor de inpassing van een sportcomplex met 3 à 4 velden. Het Noorderpark is hiervoor de eerste aangewezen zoeklocatie. Het areaal van het Noorderpark breiden we uit met ongeveer 22 ha. Het Noorderpark is echter een cultuurhistorisch en waardevol natuur- en recreatiegebied dat sinds kort de status Unesco werelderfgoed heeft. Inpassing van sport kan lastig worden.

1.10

De realisatie van de doelstellingen en het tempo daarvan is mede afhankelijk van de beschikbare middelen. Om de in de Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 benoemde doelstellingen te kunnen realiseren, zijn middelen benodigd. Voor het merendeel van de doelstellingen is het nog niet duidelijk of er voldoende middelen beschikbaar komen. De gemeente Utrecht staat bovendien net als vele andere gemeentes voor forse financiële vraagstukken. De besluiten die hieruit volgen kunnen effect hebben op een deel van de activiteiten die we in het kader van de Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 willen uitvoeren. De ambitie en de gestelde doelen blijven dan echter staan.

1.13

Voor uitvoering van de verschillende doelstellingen en maatregelen zijn veel verschillende partijen nodig. Het gaat hier onder andere om bewoners, marktpartijen (ontwikkelaars, beleggers etc.), woningcorporaties, ondernemers en organisaties uit de wijk. Of de doelstellingen zoals vermeld in de Beleidsnota omgevingsvisie 2040 behaald gaan worden is mede afhankelijk van deze partijen.

1.14

Het participatieproces heeft veel losgemaakt in de wijk We hebben een intensief participatieproces doorlopen en veel verschillende mensen gesproken. Dat heeft veel informatie opgeleverd maar ook tegengestelde belangen. Ook hebben veel bewoners hun zorgen geuit over met name de gevolgen van de mobiliteitstransitie en de verdichting. Het heeft geleid tot 622 zienswijzen. Daaruit spreekt een grote betrokkenheid, maar ook veel zorgen. Ook is er de petitie ‘Stop de vernietiging van Overvecht met de omgevingsvisie’ aangeboden. In het participatieverslag ‘De 101 waarden van Overvecht’ is een evaluatie van het participatieproces opgenomen.

1.15

De woningzoekende heeft weinig stem gehad in het participatieproces Het participatieproces heeft zich primair gericht op de wijk, en in mindere mate op omliggende buurten. Er is goed geluisterd naar wensen en zorgen van Overvechters en deze zijn gewogen. Echter, we hebben weinig gehoord over de grote vraag naar woningen, terwijl we weten dat er bijvoorbeeld een grote vraag is onder jongeren die nog thuis wonen.

Beslispunt 2

De Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 op te nemen in de ‘Omgevingsvisie Utrecht’, als onderdeel van het gebiedsbeleid van de ‘Omgevingsvisie Utrecht’ door toevoeging aan het overzicht ‘Lijst beleidsdocumenten van de Omgevingsvisie Utrecht’ en de internetpagina https://omgevingsvisieutrecht.nl.

12

Argumenten 2.1

Op deze manier leggen we de Beleidsnota als onderdeel van de Omgevingsvisie Utrecht vast. In lijn met De Utrechtse Standaard heeft dit beleidsstuk de status van beleidsnota. De Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 is onderdeel van de Omgevingsvisie Utrecht omdat het beleid gaat over het fysieke domein.

Financiën Programmabegroting De Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 draagt bij aan de doelstellingen van de volgende programma's in de programmabegroting: Ontwikkelen en wonen voor iedereen, Klimaatvriendelijke stad, Duurzame bereikbaarheid, Aantrekkelijke groene leefomgeving en erfgoed, Veilige stad, Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid, Kansrijk Opgroeien en Levendige en gezonde stad. De realisatie van de doelstellingen in deze beleidsnota en het tempo daarvan is mede afhankelijk van de beschikbare middelen in de programmabegroting. MPR De uitvoering van doelstellingen opgenomen in deze beleidsnota gaan gepaard met een grote publieke investeringsopgave. Voor ruimtelijk beleid verloopt de toekenning van financiële middelen voor een belangrijk deel via de integrale afweging in het MPR, als onderlegger bij de Voorjaarsnota. Daarnaast werkt ruimtelijk beleid ook als een handelingsperspectief voor initiatiefnemers in het fysiek domein. De investeringen die hiermee gepaard gaan zijn vooraf niet te garanderen bij vaststelling van deze beleidsnota. Een definitieve dekking is vaak niet (volledig) mogelijk. In de toekomst zal steeds per project en opgave moeten worden afgewogen. Daarbij is het op dat moment beschikbare financieel kader, zoals opgenomen in de meerjaren programmabegroting randvoorwaardelijk.

Projecten starten pas op het moment dat er voldoende financiële middelen voor het project voorhanden zijn. Investeringsopgave Uitvoering van de RSU gaat gepaard met een grote publieke investeringsopgave, ook in de fasen 1 tot en met 3 (de periode tot circa 2035). Voor een deel van deze investeringsopgave is in de meerjaren programmabegroting al financiële ruimte bestemd. Voor het ander deel is nog geen dekking beschikbaar. Voor uitbreidingsinvesteringen na 2030 zijn er nog geen middelen in de programmabegroting opgenomen. Ook is er nog geen informatie beschikbaar over de mogelijkheden van de inzet van de Nota kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen en groeimiddelen voor toekomstige projecten. De enige nu specifieke beschikbare inkomstenbron die ingezet kan worden om uitgaven te dekken zijn de middelen voor de vervangingsopgave riolering en wegonderhoud. Om de resterende opgave te overbruggen passen we diverse strategieën toe, die per opgave en per project op verschillende manieren kunnen worden gecombineerd.

De voornaamste strategieën zijn (in willekeurige volgorde): • Baathebbers betalen mee (gebruikers en/of ontwikkelende partijen, bijvoorbeeld via kostenverhaal voor bovenwijkse voorzieningen) • Inzet van toekomstige extra inkomsten uit gemeentefonds en ozb (“Groeikader”) • Inkomsten uit woningbouw en gebiedsontwikkeling (denk aan: grondexploitaties, erfpacht) • (Aanvullende) bijdragen van andere overheden • Bijsturing in projecten en/of combineren van investeringen met andere opgaven (bijvoorbeeld werk met werk). • Temporiseren van ambities en investeringen door prioritering en afwegen van keuzes. Derden De realisatie van de doelstellingen is naast de gemeentelijke beschikbare middelen ook afhankelijk van de mate en snelheid waarin door initiatiefnemers ontwikkeld wordt. Daarnaast verkennen we permanent de mogelijkheden om een beroep te doen op subsidies van Rijk, provincie en Europa. De Wijkaanpak Samen voor Overvecht is onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). Het Rijk is een partner in de wijk. Dit biedt kansen om aanspraak te maken op Rijkssubsidies en een lobby op te organiseren. 13

Grondbeleid We zullen proactief kansen moeten signaleren en benutten die aan het behalen van de opgaven bijdragen, juist ook op het vlak van ruimtelijke ontwikkelingen en nieuwe woonconcepten. Actief grondbeleid speelt daarin een cruciale rol. Het kan invulling geven aan de noodzakelijke gemeentelijke regierol. We zullen proactief de instrumenten in het grondbeleid gebruiken om de doelstellingen van de beleidsnota te realiseren. We verwachten dat voor toekomstig te openen grondexploitaties financiële ruimte nodig is om geprognosticeerde tekorten te kunnen dekken, dan wel voor de benodigde cofinanciering in relatie tot Rijkssubsidies.

Vervolg De Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 wordt na vaststelling opgenomen in het gebiedsgerichte beleid van de Omgevingsvisie Utrecht. Zij geldt daarna als het ruimtelijk kader voor alle nieuwe (bouw)plannen in de wijk. Deze omgevingsvisie is geen uitvoeringsplan met een budget. Het is een toekomstvisie die de kansen en ambities beschrijft voor de doorontwikkeling van de wijk. De visie maakt deze (bouw)plannen planologisch nog niet mogelijk. De visie verplicht de grondeigenaren en de gemeente dan ook niet om de verschillende onderwerpen uit de visie uit te voeren. Aan elk (bouw)plan dat past binnen de bedoeling van de Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 en een bijdrage levert aan de uitvoering van de Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040, kan het college en of de raad haar medewerking geven. De ontwikkeling volgt dan zoals gebruikelijk het Utrechts Planproces waarvan participatie onderdeel uitmaakt.

Participatie Bij het maken van de Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 is een intensief participatietraject doorlopen. Hierbij is gebruik gemaakt van de participatieleidraad ‘Samen stad maken’. Dat deden we omdat we het belangrijk vinden om de meningen, reacties, zorgen en wensen vanuit de inwoners en betrokkenen mee te nemen in de omgevingsvisie. In de participatie zijn drie sporen gevolgd: - Spoor 1: bij U: hierbij is de gemeente naar de bewoners en bedrijven gegaan om informatie, meningen, ideeën en zorgen op te halen; - Spoor 2: bij Ons: de gemeente heeft participatiebijeenkomsten georganiseerd, zowel breed als met een kleinere groep visiedenkers; - Spoor 3: Online: met online enquêtes en flitspeilingen is nog meer input opgehaald. - Deze drie sporen zijn twee keer doorlopen: de eerste keer in mei 2023 om eerste input op te halen, en in oktober/november 2023 om de contour omgevingsvisie te toetsen en voor deelgebieden verder uit te werken. Daarnaast is input vanuit de participatie op het eerdere concept omgevingsprogramma Overvecht gebruikt als vertrekpunt/inspiratie voor de omgevingsvisie. Gebleken is dat de omgevingsvisie speelt in de wijk. De 622 zienswijzen laten grote betrokkenheid zien, maar ook tegenstand op onderdelen. Er zijn ook veel zienswijzen binnengekomen over het participatieproces.

Deze hebben we in het participatieverslag meegenomen als reflectie op het participatieproces. In het Participatieverslag ‘De 101 waarden van Overvecht’ is het participatieproces, de resultaten en een analyse hiervan uitgebreider beschreven.

Inspraak De ontwerp omgevingsvisie Overvecht 2040 en het bijbehorende planMER lagen ter inzage van 8 april tot 20 mei 2024. De stukken werden gepubliceerd op Project: Omgevingsvisie Overvecht | de gemeente Utrecht en lagen op papier in het wijkbureau Overvecht en op het stadskantoor. Ook is er een korte film gemaakt over de omgevingsvisie. Belanghebbenden konden in de periode hun zienswijze indienen via de mail of per post. Daarnaast zijn er ook drie inloopbijeenkomsten in de wijk gehouden op 22, 23 en 25 april 2024. Hier kon ter plekke een reactieformulier worden ingevuld.

14

Er zijn in totaal 622 zienswijzen ontvangen. De zienswijzen zijn in een reactienota opgenomen en beantwoord. Op basis van de zienswijzen is een aantal wijzigingen doorgevoerd in de Omgevingsvisie, die staan beschreven in de Reactienota. Een aantal essentiële reacties leidde niet tot aanpassing van de omgevingsvisie Overvecht 2040. 1. Verzoek om autovrije zone loslaten Voor betrouwbaar HOV is het noodzakelijk om de bus over een autovrije busbaan te laten rijden. Deze is ook onderdeel van de Centrale as, die essentieel is voor het bereiken van andere doelstellingen uit de Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040. Uit de peilingen blijkt bovendien dat de opvattingen over mobiliteit zeer verdeeld zijn. Verbeteren van de verkeersveiligheid en leefbaarheid hebben voor veel bewoners prioriteit. 2. Verzoek om geen sloop/nieuwbouw particulier eigendom Met alleen ontwikkelingen op gemeentegrond zijn de opgaves uit de RSU voor Overvecht niet te halen. Wel hebben we per gebiedstype aangegeven hoe we omgaan met sloop/nieuwbouw en we zijn hier terughoudend in. We volgen de ‘Utrechtse leidraad bij sloop/nieuwbouw’. 3. Verzoek om wonen op bedrijventerrein toe te staan Woningbouw toestaan op het bedrijventerrein zal leiden tot een bedrijventerrein waar geen ruimte meer zal zijn voor bepaalde type bedrijven. Bovendien is er uit de RSU een opgave om het bedrijventerrein te intensiveren.

Ook is het de vraag of het haalbaar is om een voldoende aantrekkelijk en toekomstbestendig woonmilieu te realiseren op het bedrijventerrein. Het participatieproces heeft zich primair gericht op de wijk, en in mindere mate op omliggende buurten. Er is goed geluisterd naar wensen en zorgen van Overvechters en deze zijn gewogen. Echter, we hebben weinig gehoord over de grote vraag naar woningen, terwijl we weten dat er bijvoorbeeld een grote vraag is onder jongeren die nog thuis wonen.

Communicatie Het vaststellingsbesluit van de Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 wordt gepubliceerd in het gemeenteblad van de gemeente Utrecht. Indieners van een zienswijze krijgen persoonlijk antwoord op hun zienswijze. De definitie Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 wordt gepubliceerd op de internetpagina https://omgevingsvisieutrecht.nl.

(Niet)Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 Bijlagen informatief - Omgevingsvisie Overvecht 2025-2040 Verdieping - Participatieverslag ‘De 101 waarden van Overvecht’ - Reactienota omgevingsvisie Overvecht 2040 - PlanMER met aanvulling planMER

15

Omgevingsvisie Overvecht 2040

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 november 2024

Inhoudsopgave

A B C 2

In leid in g A.1 Intr oduc ti e A.2 Am bi ti es A.3 D oel s tel l i ngen

4 6 10 12

Visie B.1 Ov er v ec ht 2040 B.2 Gr oen & bl auw v er beter en en v er s ter k e n B.3 Vei l i g en v er bonden B.4 R ui m te v oor gr oei B.5 Ver s c hi l l end en v oor i eder een B.6 D uur z aam en toek om s tbes tendi g B.7 Sam enhang m et het M ER

14 16 24 30 38 60 68 70

C . M o n it o r en st u r en en ver an t wo o r d en C .1 Inl ei di ng C .2 Indi c ator en C .3 R i s i c o’s C .4 F i nanc i ën

72 74 75 78 85

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

3

A Inleiding

A1 Introductie Overvecht is een ruim opgezette, groene stadswijk van Utrecht. De wijk kent veel kwaliteiten, maar ook problemen. De wijk groeit mee met de stad. We willen Utrecht én Overvecht gezond, groen en prettig leefbaar houden. En tegelijk bouwen we aan meer woningen, voorzieningen, werkgelegenheid, sportvelden en een groene, veilige en prettige buitenruimte. Met de wijkaanpak Samen voor Overvecht werken we hard aan het versterken van de kwaliteiten en het aanpakken van de problemen. Zo bouwen we samen aan een betere wijk. Waar mensen met plezier wonen en werken, waar kansen zijn voor jongeren en waar het veilig is. Een wijk waar je trots op bent. De stad Utrecht krijgt meer inwoners. Het klimaat verandert. Mensen willen graag een huis, maar kunnen dat niet altijd vinden. We willen graag dat Utrecht ook in 2040 een aantrekkelijke, gezonde stad is voor iedereen. Hoe kunnen we dat samen bereiken?

6

A: Inleiding

Een antwoord op die vraag staat in een document met de titel Ruimtelijke Strategie Utrecht (hierna: RSU). De RSU geeft richting aan de ontwikkeling van de hele stad tot 2040. Utrecht blijft 'Utereg me stadsie'; een prachtige stad met een lange en rijke geschiedenis. Maar het moet ook een stad zijn die goed in kan spelen op klimaatverandering en de wooncrisis. Een stad waarin alles wat je nodig hebt dichtbij is; op tien minuten afstand. Genoeg huizen, scholen, parken, voorzieningen en sportvelden. Waar ook voldoende ruimte is voor ondernemers en initiatiefnemers. Dat wil de gemeente graag voor en met inwoners, ondernemers en andere betrokken partijen bereiken met de RSU. Wat voor de stad geldt, geldt ook voor Overvecht. Dus als we aan de slag willen om Utrecht gezond, groen en prettig leefbaar te houden, nu en in 2040, doen we dat ook voor Overvecht. In deze beleidsnota omgevingsvisie Overvecht beschrijven we de toekomst voor Overvecht. We werken hier in stappen naar toe. We behouden wat goed is en laten zien waar we de wijk kunnen veranderen en versterken. Bijvoorbeeld waar we willen bouwen en waar meer groen komt en hoe we die voorstellen voor verschillende buurten in Overvecht verder uitwerken. Op die manier beschermen we de wijk ook tegen ontwikkelingen die we niet willen.

Als we met elkaar in de beleidsnota omgevingsvisie Overvecht afspreken dat een plek groen blijft, mag je daar niet gaan bouwen.

De Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht bouwt voort op bestaande beleidskaders en strategische plannen van de gemeente Utrecht. Deze Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht is gebaseerd op een uitgebreide uitgangspuntennotitie, waarin de belangrijkste beleidsdocumenten en strategische richtlijnen zijn opgenomen die richting geven aan de toekomstige ontwikkeling van de wijk. Deze uitgangspunten vormen de basis voor het maken van afgewogen keuzes over woningbouw, mobiliteit, groenstructuren en de versterking van de leefomgeving. Waarom een beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 Op 16 mei 2023 stelde de gemeenteraad de ‘Uitgangspunten omgevingsvisie Overvecht’ vast. Vanaf hier spreken we van de ‘Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht 2040‘. Voor ruimtelijk beleid geldt vaak een lange doorlooptijd om ambities te realiseren. Daarom wordt in deze beleidsnota een doorlooptijd van meer dan 10 jaar gehanteerd.

Gezond stedelijk leven voor iedereen in Overvecht Uitgangspuntennotitie omgevingsvisie Overvecht 10-02-2023

Utrecht.nl/ Omgevingsvisieovervecht

We beschrijven in deze beleidsnota de toekomst voor Overvecht in 2040. Niemand weet hoe de toekomst er echt uit zal zien, het is dus geen foto van de toekomst. Daarom is enige mate van flexibiliteit nodig. De beleidsnota omgevingsvisie Overvecht schept kaders en benoemt belangrijke waarden maar is geen blauwdruk. De visie helpt wel om ons voor te bereiden op de toekomst en keuzes te maken. Niet alles gaat in één keer: we werken stap voor stap en de beleidsnota geeft ons daarbij de richting. Voor de uitvoering is de gemeente altijd afhankelijk van de medewerking van eigenaren en bewoners. Als bij uitwerking blijkt dat bepaalde zaken niet kunnen of er initiatieven strijdig zijn met bepaalde waarden dan zal gekeken worden in hoeverre maatwerk mogelijk is. Vertrekpunt zijn de waarden en principes die in de beleidsnota omgevingsvisie Overvecht zijn geformuleerd. Er zal vervolgens een integrale afweging moeten worden gemaakt waarbij alle belangen worden gewogen. Voor uitvoering van de verschillende ambities en maatregelen in de beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht zijn veel verschillende partijen nodig. Naast de gemeente gaat het hierbij onder andere om bewoners, marktpartijen (ontwikkelaars, beleggers etc.), woningcorporaties, ondernemers en organisaties uit de wijk. Samenwerking tussen deze partijen is essentieel om tot een kwalitatieve, integrale ontwikkeling te komen.

Het is ook een uitnodiging aan partijen om gezamenlijk te bouwen aan de toekomst van Overvecht.

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

7

Wat vind je in dit document De gemeente maakte deze beleidsnota omgevingsvisie Overvecht, maar deed dit niet alleen. Dit document is het resultaat van het werk van de gemeente en van de suggesties, ideeën en voorstellen van veel inwoners, eigenaren en ondernemers uit de wijk. Overvechters konden in mei en in oktober/ november 2023 hun stem laten horen tijdens bijeenkomsten, op verschillende plekken in de wijk of reageren op voorstellen via een online vragenlijst. Van 8 april tot 20 mei 2024 heeft de ontwerp omgevingsvisie Overvecht ter inzage gelegen. De ontwerp omgevingsvisie is naar aanleiding daarvan op verschillende punten aangepast. In de reactienota staat een samenvatting van de wijzigingen. Ook is een milieueffectrapport (planMER) opgesteld omdat de beleidsnota omgevingsvisie het kader vormt voor later te nemen besluiten over de ontwikkeling van de wijk. Het ontwerp van de beleidsnota omgevingsvisie is samen met het planMER ter inzage gelegd. De zienswijzen op de beleidsnota en het MER zijn met een gemeentelijke reactie opgenomen in de reactienota. Het advies van de Commissie mer op het planMER is verwerkt in een aanvulling planMER. In deze aanvulling is onder andere een aantal milieuonderwerpen verder uitgediept met meer gegevens over de huidige situatie en de verwachte milieueffecten en is de verbinding gelegd tussen de beleidsnota omgevingsvisie en het planMER.

Met de onderzoeksresultaten kunnen gemaakte keuzes in de Beleidsnota omgevingsvisie onderbouwd worden. Mobiliteit is daarbij een belangrijk aandachtspunt.

8

A: Inleiding

Bij de opstelling van een omgevingsvisie is op grond van art. 3.3. Omgevingswet rekening gehouden met de (Europese) milieubeginselen. Deze beginselen zijn afkomstig uit het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VwEU). Wat betekent deze visie voor huiseigenaren en huurders? Plannen of projecten die nu al in het omgevingsplan (dat is de nieuwe naam voor bestemmingsplan) passen kunnen al worden uitgevoerd. Het gaat bijvoorbeeld om het herinrichten van een straat of een dakopbouw. Voor de meeste zaken in deze omgevingsvisie zijn nog stappen en besluiten nodig om dit ook daadwerkelijk mogelijk te maken en is aanpassing van het omgevingsplan nodig. Voor grotere plannen zijn meer stappen en besluiten nodig en volgen we het Utrechts Planproces Gebiedsontwikkeling. Dat geldt ook voor plannen die de gemeente zelf heeft op plekken die van de gemeente zijn. Voor alle vervolg stappen geldt dat dit samen met bewoners, eigenaren en omwonenden gebeurt. Eigenaar van een woning of bedrijfspand Eigenaren van een woning of een bedrijfspand kunnen zelf met plannen komen als men iets wil veranderen. Bijvoorbeeld voor een opbouw. Een andere mogelijkheid is dat anderen met plannen of projecten komen die het eigendom van een ander raken. Om dergelijke plannen uit te kunnen voeren is altijd medewerking nodig van de eigenaren.

Het uitgangspunt is dat daarover het gesprek gevoerd wordt en onderhandeld over aan-/ verkoop. Op basis van deze omgevingsvisie kan geen onteigeningsprocedure worden opgestart. Hiervoor zijn altijd andere besluiten nodig.

Huurder van een woning Huurders van een woning van een woningcorporatie worden door de corporatie benaderd als er plannen zijn voor renovatie, sloop of andere wijzigingen. Ook voor deze plannen is altijd medewerking nodig van de huurders. Voor renovatie bijvoorbeeld moet 70% van de bewoners instemmen. Voor sloop geldt dat er een draagvlakmeting moet worden gehouden waarbij 60% van de bewoners instemt. Op basis van deze beleidsnota omgevingsvisie kan er dus geen woning worden gesloopt; er zijn altijd andere besluiten nodig.

•

•

Een fundamenteel recht voor elke huurder (dus ook als huurder bij een andere partij dan een woningcorporatie) is huurdersbescherming. Dit recht zorgt ervoor dat men niet zomaar uit een woning kan worden gezet. Wel kan de verhuurder het contract beëindigen met een goede reden. Leeswijzer ‘Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht 2040’ In de Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht 2040 staan de kaders voor de ruimtelijke ontwikkeling van Overvecht tot 2040. De Beleidsnota bestaat uit een drietal hoofdstukken: • A: Inleiding, met daarin de introductie, ambities en doelstellingen • B: Visie waarin de doelstellingen worden uitgewerkt • C: Monitoren, sturen en verantwoorden

•

2040’ weergeven doelstellingen. Ook zijn hier de buurtkaarten en de uitvoeringsstrategie met fasering te vinden. Reactienota omgevingsvisie Overvecht 2040. In deze reactienota staan de opmerkingen van bewoners, vastgoedeigenaren, ondernemers en andere belanghebbenden, plus onze antwoorden daarop. Participatieverslag ‘De 101 waarden van Overvecht’. We beschrijven in dit verslag hoe we Overvechters hebben betrokken bij het maken van de omgevingsvisie. En welke waarden en belangen de verschillende Overvechters hebben bij de ruimtelijke toekomst van hun wijk. Daarbij laten we zien wat Overvechters vinden van voorgestelde ideeën. En wat we vervolgens met die opbrengst hebben gedaan. We vertellen wat we hebben meegenomen en wat niet, met een uitleg waarom. Daarmee geven we inzicht in hoe we met elkaar een omgevingsvisie voor Overvecht hebben gemaakt. PlanMER met aanvulling planMER. Voor de Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht 2040 is een planMER opgesteld waarbij de mogelijke effecten van de ontwikkelingen zijn onderzocht. Aanvullend daarop is een aanvulling PlanMER gemaakt.

De volgende bijlagen zijn informatief: • Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040. In dit document worden aanvullend op de ‘Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040’ onderbouwingen en toelichtingen gepresenteerd ter ondersteuning en versterking van de in de ‘Beleidsnota omgevingsvisie

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

9

A2 Ambities voor Overvecht Overvecht is een veelzijdige wijk, met sterke kanten en minder sterke kanten: Krachten en kansen van Overvecht: Eén van de groenste wijken van Utrecht Goede voorzieningen, zoals een station en het winkelcentrum

Uitdagingen voor Overvecht: Verkeer: barrières en onveiligheid Gezondheid: laagste score in Utrecht Woningen: weinig divers aanbod

Dichtbij de binnenstad van Utrecht én het landelijke buitengebied

Veiligheid: veiligheidsgevoel op straat is laag

Diversiteit aan bewoners

Leefbaarheid: laagste score in Utrecht

Cultureel erfgoed Ruimte voor bedrijvigheid

Samen voor Overvecht Samen met bewoners, professionals en ondernemers begon een paar jaar geleden de wijkaanpak ‘Samen voor Overvecht’. Deze wijkaanpak staat voor het werken aan een wijk waar bewoners samen prettig leven. Die aantrekkelijk is voor (nieuwe) bewoners, bezoekers en ondernemers. Een wijk waar iedereen meetelt en mee kan doen. De wijkaanpak betekent onder andere dat we extra geld steken in onderwijs, werk, zorg, veiligheid en de openbare ruimte.

10

A: Inleiding

De Omgevingsvisie Overvecht past bij Samen voor Overvecht. De omgevingsvisie wil bijvoorbeeld iets doen voor een van de doelen van de wijkaanpak: plezierig wonen in een meer gemengde wijk. We willen graag dat bewoners het beter krijgen. Dat doen we door te houden wat goed is en te verbeteren wat dat nog niet is. ‘Plezierig wonen’ betekent bijvoorbeeld dat je een woning kunt vinden die bij je past, dat je kunt verhuizen als je een groter of kleiner huis nodig hebt, en dat je, zodra je de voordeur uitgaat, in een prettige omgeving bent waar je je veilig voelt.

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

11

A3 Doelstellingen voor Overvecht Opgave vanuit de stad Utrecht groeit. Van een stad met 368.000 inwoners in 2023 naar ongeveer 450.000 inwoners in 2040. Dat betekent ook voor Overvecht dat er meer nodig is. De omgevingsvisie legt ambities voor de wijk vast. Dat zijn:

+

Toevoeging van minimaal 5000 woningen

+

Toevoeging van minimaal 3000 werkplekken Uitbreiden, verbeteren en versterken van 80 hectare groen Klimaatadaptief en toekomstbestendig maken van Overvecht Uitbreiding sport- en speelvoorzieningen met 3 à 4 voetbalvelden Uitbreiding onderwijs, zorg en cultuurvoorzieningen (groeien mee met het aantal woningen) Betere verbindingen binnen de wijk en met de rest van de stad Iedereen (jong en oud) kan veilig deelnemen aan het verkeer Verandering naar aardgasvrij en circulair bouwen

12

De woningnood is groot in Utrecht. Te veel mensen kunnen geen passende woning vinden. In heel Utrecht moeten er daarom tot 2040 60.000 woningen bij komen (RSU). Daarvan zullen 5.000 woningen landen in Overvecht (Visiekaart uit de Ruimtelijke Strategie Utrecht).

Wat willen we bereiken? De omgevingsvisie geeft richting aan de ontwikkeling van Overvecht tot 2040. Wat we graag willen bereiken: • Overvecht beschikt over verschillende soorten huizen en draagt bij aan de groei van de stad. Zo kunnen mensen uit Overvecht makkelijker een passende woning vinden en van een kleine naar een grote woning of van een grote woning naar een kleine woning verhuizen. Hierdoor is er ruimte voor andere mensen die een woning zoeken. • Overvecht heeft ruimte voor (nieuwe) bedrijven en het is aantrekkelijk voor ondernemers om zich hier te vestigen. Zo kunnen Overvechters werken en ondernemen in de wijk. • Overvecht is de groenste wijk van Utrecht. Het klimaat verandert, en Overvecht verandert mee. De wijk bereidt zich voor op warmere droge zomers en plotselinge stortbuien.

•

•

•

•

•

Overvechters voelen zich gezonder en veiliger. De omgeving biedt voldoende ruimte om te sporten, spelen en bewegen. Overvecht blijft een prettige en inclusieve wijk voor iedereen, met extra aandacht voor voorzieningen, ouderen, kinderen en zorgbehoevenden. De culturele diversiteit van Overvecht blijft een kracht. Overvecht is een belangrijk onderdeel van Utrecht, door goede verbindingen voor mens en dier wordt Overvecht beter verbonden met de omliggende gebieden. Overvecht is een verkeersveilige wijk waar je prettig kan lopen, fietsen en spelen. Overvecht wordt op een duurzame manier verwarmd. Waar mogelijk wordt er circulair gebouwd. Wegen, pleintjes, groen en parken worden zoveel mogelijk ingericht en onderhouden door gebruik te maken van bestaand materiaal. Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

13

B Visie

B1 Overvecht 2040 We weten dat er spanning tussen de verschillende ambities en doelstellingen zit. We willen bijvoorbeeld het groen behouden maar ook veel woningen bouwen. Of we willen verkeersveilige dreven maar ook overal met de auto naar toe kunnen. Dat betekent keuzes maken. Om de verbetering en groei van Overvecht mogelijk te maken: Behouden en verbeteren we de kwaliteit van het groen en maken we het aantrekkelijker voor sporten, spelen en ontmoeten. Maken we meer klimaatadaptief groen door asfalt, brede trottoirs, parkeerplekken en bebouwing te vergroenen. Maken we ruimte voor nieuwe woningen en werkplekken door nieuw te bouwen, bestaande gebouwen te transformeren en op een aantal plekken te slopen. Bouwen we verschillende woningen voor verschillende doelgroepen: het aantal sociale huurwoningen blijft minimaal gelijk en we voegen woningen toe in het midden en hogere segment.

Leggen we een snelle OV-verbinding met de rest van Utrecht centraal door de wijk, met ondersteunend OV door de buurten. Rondom de haltes van het snelle OV maken we nieuwe stedelijke buurten. Zetten we de fietser en voetganger op 1 en passen we de autostructuur aan. Versterken we de buurtcentra door maatschappelijke voorzieningen en winkels te clusteren. Pakken we de (ruimtelijke) opgaven in samenhang aan. En streven we naar een optimale indeling van de bovenen ondergrond.

Deze keuzes leggen we hierna in de volgende hoofdstukken verder uit: • • • • •

16

Groen en blauw verbeteren en versterken Veilig en verbonden Ruimte voor groei Verschillend en voor iedereen Duurzaam en toekomstbestendig

B: Visie

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

17

B1 Overvecht 2040

18

B: Visie

Deze kaart geeft de themakaarten uit deze omgevingsvisie zoveel mogelijk samen in een afbeelding weer. In dit hoofdstuk wordt de kaart stap voor stap toegelicht.

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

19

B1 Overvecht 2040 In 2040 is Overvecht een diverse, veilige, groene en levendige wijk. Er is voldoende afwisseling tussen rustige woonbuurten en levendige plekken met voorzieningen en werkgelegenheid. De buurten zijn onderling goed met elkaar verbonden voor voetgangers, fietsers en met het OV. De Centrale as is daarin het hart van de ontwikkelingen. De Centrale as als hart van de ontwikkelingen Van het station Overvecht in het zuiden tot het bedrijventerrein in het Noorden: de Centrale as zorgt voor verbinding en is het hart van het vernieuwde Overvecht. Het is de plek in de wijk waar de grootste ontwikkelingen zoals het nieuwe Overvecht Centrum en het stationsgebied aan liggen. Er is ruimte voor wonen, werken en voorzieningen in een groene en autovrije omgeving waar je kunt wandelen, fietsen en elkaar ontmoeten. En waar je makkelijk op een snelle bus stapt. Deze route is daarmee de drager voor de wijkverbetering, de verdichting, de verbinding noord-zuid, het groen en mobiliteit (HOV en langzaam verkeer). We kiezen hiervoor omdat: • Het toevoegen van 5.000 woningen alleen kan met een mobiliteitstransitie naar gezonde, schone en ruimteefficiënte vervoerswijzen. De Centrale as wordt een prominente en aantrekkelijke verbinding midden door Overvecht voor hoogwaardig openbaar vervoer, fietsen en lopen.

• Langs de Centrale as ruimte is om te verdichten en we woningen kunnen bouwen met minder parkeerplaatsen door de nabijheid van HOV.

20

B: Visie

•

•

•

•

Er ruimte is om groen toe te voegen en zo Park de Watertoren en Park de Gagel beter met elkaar te verbinden en er een nieuwe parkzone ontstaat. Een grotendeels autovrije as nodig is voor betrouwbaar en snel openbaar vervoer en ruimte biedt voor kwalitatief hoogwaardige leefomgeving met veel groen, wandelen en fietsen. We hiermee noord en zuid Overvecht met elkaar verbinden en zo een nieuw stuk Overvecht maken. Door op deze plekken de verdichting te concentreren, de hoofdgroenstructuur grotendeels intact blijf én we bestaande buurten groener en meer leefbaar kunnen maken.

Ruimte voor groen Een groenstructuur ligt centraal in de wijk en het groen is vanuit iedere woning dichtbij. Er wordt veel gebruik gemaakt van de parken voor wandelen, sporten, ontspannen, spelen en ontmoeten. Robuust groen zorgt voor schaduw en verkoeling waardoor de openbare ruimte in alle seizoenen een prettige plek is om je doorheen te bewegen of te verblijven.

Veilig en verbonden Door de groei van het aantal woningen, werkplekken en voorzieningen is het huidige verkeerssysteem niet meer houdbaar. Verkeersveiligheid is door bewoners van Overvecht bovendien als belangrijkste verbeterpunt genoemd. Daarom is de verkeersstructuur voor de auto, openbaar vervoer, fiets en voetganger aangepast.

Woonbuurten De meeste nieuwe woningen en werkplekken bouwen we dus rondom de best bereikbare plekken langs de Centrale as. Dat betekent dat in de omliggende woonbuurten we de aandacht richten op kleinschalige verbeteringen, die bijdragen aan een fijne en prettige woonomgeving. De herinrichting van de openbare ruimte speelt daarbij een belangrijke rol.

Carnegiedreef - Zamenhofdreef: levendige groene promenade De Carnegiedreef – Zamenhofdreef is in 2040 een aantrekkelijke en levendige groene autovrije promenade die de bestaande en nieuwe buurten met elkaar verbindt. De ruggengraat van Overvecht van noord naar zuid, met goed openbaar vervoer en nieuwe hoogstedelijke bebouwing. Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

21

Deze impressie is een product van de gemeente Utrecht.

22

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

23

B2 Groen en blauw verbeteren

en versterken

Utrecht en Overvecht groeien en daarom is er ook meer groen nodig. We leveren samen onze maximale bijdrage om Overvecht aan het veranderende klimaat aan te passen. Groen speelt daarbij een belangrijke rol. In 2040 zijn er meer mensen in de Overvechtse buurten komen wonen en ook zij hebben groen nodig om te ontmoeten, spelen en verblijven. We maken nieuwe parken en plantsoenen en we maken pleintjes en straten groener. Iedereen heeft straks groen voor zijn deur. Bestaande groene gebieden maken we beter, mooier of toegankelijker. Meer groen (en minder autoverkeer) in de buurt draagt bij aan een betere gezondheid. Groen en minder verharding in de buurt houden water vast waar het valt en zorgen voor verkoeling op warme dagen. Verschillende soorten inheemse beplanting dragen bij aan een wijk met meer biodiversiteit. In de Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040 staat in hoofdstuk 4 gedetailleerd uitgelegd hoe groen en blauw in Overvecht verbeterd en versterkt kan worden.

De bestaande groene kwaliteit wordt behouden en beschermd.

Meer mensen in de wijk vraagt om meer aantrekkelijke groene ruimte.

24

B: Visie

De parken en groenzones krijgen een diverse programmering en zijn aantrekkelijk voor alle leeftijden.

De ontwikkelingen houden rekening met groen erfgoed, zoals de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Aantrekkelijke parken om te spelen, sporten en ontmoeten We vergroten de parken en maken ze autovrij. We richten de parken in met meer diverse beplanting die er aantrekkelijk uit ziet en biodiversiteit stimuleert. Het park is een plek om te sporten en spelen maar ook om van de rust te genieten. Groene ommetjes en sportrondjes verbinden de parken en de wijk. Bij het verbeteren van de parken is goed (licht)ontwerp belangrijk, waarbij we rekening houden met de sociale veiligheid en de ecologische kwaliteit. Bovendien zorgen we ervoor dat er altijd alternatieve routes zijn. We zetten in op beter gebruik van het groen door samen met de buurt te ontwerpen en aan de slag te gaan. Robuuste groen-blauwe verbindingen binnen en buiten de wijk We verbeteren de groen-blauwe verbindingen binnen de wijk en naar het buitengebied, voor mens en dier. De barrières van de NRU, het spoor en de Vecht overbruggen we met nieuwe wandel-, fiets- en faunaverbindingen. We zetten in op groene straten, een goede groeiplaats voor nieuwe en bestaande bomen, natuurlijke oevers, veenweide herstel, meer struiken, nestgelegenheid in gebouwen en het verbeteren van de ecologische verbindingen. Met de Centrale as verbinden we Park de Gagel met Park de Watertoren. Beschermen en versterken hoofdgroenstructuur De hoofdgroenstructuur wordt versterkt, diverser en beter verbonden.

Door tientallen hectaren verharding te vergroenen en verbindingen toe te voegen ontstaat een doorlopende structuur van de Vecht tot het Noorderpark. Langs de Einsteindreef, de Carnegiedreef, in het stationsgebied, bij de Ankaradreef en bij de Vechtsebanen maken we bebouwing mogelijk in de

hoofdgroenstructuur omdat dit kansen biedt voor een belangrijke kwaliteitsverbetering voor de omgeving van Overvecht Centrum, het station en de omgeving van de HOV haltes (zie ook de Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040, waarin dit verder wordt toegelicht). We zorgen ervoor dat de functie van de recreatieve, ecologische en groene verbinding behouden blijft en versterkt. Ook buiten de hoofdgroenstructuur staan grote bomen die we zo veel mogelijk koesteren. Bij een (hoog)stedelijke ontwikkeling geven we woningen prioriteit boven bomen. Versterken waterberging en beleefbaarheid water Een herinrichting van boven- en ondergrond maakt ruimte voor (verlaagd) groen en waterberging. Het uitbreiden van de hoeveelheid water draagt bij aan waterberging en water is ook plezierig en mooi om naar te kijken. We willen dat de waterkwaliteit goed is. Met de kano is het mogelijk om op de Klopvaart te varen en het aanleggen van natuurvriendelijke oevers verbetert de waterkwaliteit en de biodiversiteit. Koesteren en versterken Nieuwe Hollandse Waterlinie, Vechtlandschap en Natuurnetwerk Nederland Het Noorderpark-Ruigenhoek is een cultuurhistorisch waardevol natuur- en recreatiegebied dat sinds kort de status Unesco Werelderfgoed heeft. De Nieuwe Hollandse Waterlinie, het Vechtlandschap en Natuurnetwerk Nederland binnen en buiten de wijk worden gekoesterd en versterkt.

Het verbinden van deze gebieden is goed te combineren met de zoektocht naar meer oppervlaktewater, waarin water kan worden opgevangen. De ontwikkeling van het tuincentrum Steck tot groene ontmoetingsplek draagt bij aan het versterken van deze kwaliteiten. Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

25

B2 Groen en blauw verbeteren

en versterken

Groentypologieën in Overvecht In hoofdstuk 4 van de Verdieping omgevingsvisie Overvecht staat uitgelegd wat er moet gebeuren om dit toekomstbeeld te bereiken. 5.d

1 2

3

5.c

4.b

4.c

3

5.a

5.b

4.a

1. Het Groen om de stad aan de rand van Utrecht Overvecht (Noorderpark Ruigenhoek) is een bijzonder natuur- en recreatiegebied dat in 2021 als Unesco Werelderfgoed is benoemd. Stad en landschap zijn hier met elkaar vervlochten. Dit gebied vervult met een mix van recreatie, sport, natuurbeleving en water een belangrijke rol als groen om de stad voor Overvecht en Utrecht.

4. De groenblauwe verbindingen zijn aaneengesloten landschappelijke verbindingen en routes voor fietsers, voetgangers en dieren. Ze verbinden de woonbuurten met het omliggende landschap. Er is ruimte voor sport, bewegen en natuur. Barrières voor dieren worden geslecht met faunapassages boven of onder de weg.

2. De Vechtscheg is een landschappelijke structuur met betekenis voor de stad en de regio op het vlak van ecologie en recreatie: stad aan de rivier. Het gebied wordt gevormd door de Vechtdijk met lager gelegen karakteristieke (waardevolle) lintbebouwing op grote groene percelen.

3. De stadsparken zijn groene stedelijke parkruimtes met hoogwaardige verblijfskwaliteit. In de parken is voldoende ruimte voor ontspanning, buitensport, spelen en natuur. De parken zijn het domein van de voetganger, fietser, flora en fauna en dus autovrij.

26

B: Visie

5. Groene buurten. Overvecht wordt gezien als een groene wijk, maar veel woonstraten en (voor)tuinen zijn verhard en er is vergroening noodzakelijk. Er komen meer mensen wonen in de verschillende buurten waardoor de behoefte voor meer groen om te ontmoeten, spelen en verblijven nodig is. Een goede balans tussen groen en verdichten is noodzakelijk.

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

27

B2 Groen en blauw verbeteren

LEGENDA

en versterken

Noorderpark/Polderlandschap Vechtscheg Park de Gagel, Park de Watertoren, Vechtzoompark Klopvaart, NRU, Spoorzoompark Franciscusdreef, Einsteindreef, Brailledreef Carnegiedreef, Zamenhofdreef Groene voegen en groene ommetjes Woonstraten, Woonerven en plantsoenen Molenwiek en speelstraten Groene verblijfsplekken Waterstructuur Groene buurtrand Ontwikkeling raakt hoofdgroenstructuur Robuuste groene verbindingen versterken Doorlopende groenstructuur langs NRU Verbindingen voor dieren tussen Vecht en Noorderpark Uitzicht op het landschap Cultuurhistorisch groen erfgoed Nieuwe Hollandse Waterlinie (hoofdweerstandslijn) Station Utrecht Overvecht

Noorderpark Vechtscheg Park de Gagel

Vechtzoompark

Met de omgevingsvisie wordt er naast de toename van 57 ha groen stevig ingezet op kwalitatieve verbetering van het groen. We voegen meer groen toe in de wijk en in het buitengebied maken we meer ecologisch en recreatief waardevol groen. We realiseren ongeveer 23,5 hectare nieuw buurt- en wijkgroen, in de parken en in de groenblauwe routes. Dit is afhankelijk van ambitieuze keuzes op het gebied van mobiliteit, parkeren en bouwen. In de Vechtscheg en in het groen om de stad willen we ongeveer 36 ha meer recreatief en ecologisch waardevol groen maken. De RSU opgave van 80 ha groen kunnen wij niet halen. In de berekening meegenomen is de maximale afname van het potentiële groen in de hoofdgroenstructuur van circa 2,5 ha. Zie de groenopgave in de Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040.

28

B: Visie

Park de Watertoren

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

29

B3 Veilig en verbonden We geven in Utrecht voorrang aan gezonde en schone manieren van verplaatsen. We maken de weg vrij voor lopen, fietsen en openbaar vervoer. Bestaande parkeerplekken richten we zo veel mogelijk in voor spelen en verblijven. Verkeershinder, geluid en uitstoot proberen we zoveel mogelijk te beperken. In 2040 zijn de Overvechtse straten en fietspaden verkeersveilig, aantrekkelijk, groen en sociaal veilig. Overvecht blijft goed bereikbaar voor automobilisten en verbetert voor fietsers en voetgangers. Herstructurering biedt ruimte aan groen, ontmoeting en verbetert de oversteekbaarheid van de grootste barrières. Aanpassingen in de verkeersstructuur dragen daarnaast bij aan een gezondere leefomgeving (minder geluidsoverlast, betere luchtkwaliteit, meer ruimte voor bewegen).

30

Het verbeteren van de verkeersveiligheid is een belangrijke opgave.

Door de groei van de wijk zijn de huidige parkeeroplossingen niet overal houdbaar.

Veilige en aantrekkelijke routes voor voetgangers en fietsers om actieve mobiliteit te stimuleren.

Goede verbindingen binnen de wijk en met de rest van de stad.

B: Visie

Herinrichten van de buurten We gaan door met het herinrichten van buurten. Deze krijgen een veilige en aantrekkelijke inrichting als standaard buurtstraat (30 of 15 km/uur) waar fietsers en auto's samen rijden. Om dit voor alle buurtstraten mogelijk te maken gaan de grote bussen meerijden over de Centrale as. In de buurten gaat het openbaar vervoer met standaard bussen of kleiner rijden. Door de herinrichtingen wordt rijden door de buurten steeds minder logisch voor doorgaand autoverkeer. Centrale as grotendeels autovrij Om de steeds belangrijker wordende HOV verbinding door Overvecht te verbeteren (betrouwbaar, hoogfrequent, herkenbaar) is straks een route met zoveel mogelijk vrije busbaan noodzakelijk. Wanneer de grote aantallen woningen in Overvecht Centrum zijn opgeleverd willen ook deze bewoners dicht bij het groen wonen en de parken eenvoudig kunnen bereiken. De Centrale as wordt met het autovrij maken en herinrichten een belangrijke en aantrekkelijke drager voor lopen, fietsen en openbaar vervoer en een groene plek om te verblijven. Minder autoverkeer door de buurten We willen veilige en leefbare buurten, daarom gaan we het aantal auto’s door de buurten monitoren. Wanneer de mobiliteitstransitie niet snel genoeg gaat en er vanuit verkeersveiligheid en leefbaarheid te veel autoverkeer door de buurten rijdt (max.

20004000 mvt/etmaal, afhankelijk van type/locatie buurtstraat, grens samenrijden fiets en auto) gaan we na herinrichtingen onderzoeken welke maatregelen (type, locatie) er nodig zijn om de hoeveelheid autoverkeer door de buurten te verminderen. Bij deze aanvullende maatregelen kan, op volgorde van invloed, gedacht worden aan: meer snelheidsremmende maatregelen zoals bijvoorbeeld drempels, instellen 1-richtingsverkeer, toepassen filters waarbij

bepaalde groepen toch door mogen of knips voor al het autoverkeer. We zorgen hierbij altijd voor een goede bereikbaarheid voor nood- & hulpdiensten. De snelheid van de mobiliteitstransitie is sterk bepalend voor de mate waarin deze aanvullende maatregelen in de toekomst nodig zullen zijn. Sterker fiets- en wandelnetwerk binnen en buiten de wijk, stimuleren van beweging We maken een fijnmazig netwerk met herkenbare, comfortabele en veilige fiets- en wandelroutes door de wijk. Bij alle fiets- en looproutes wordt gestreefd naar voldoende schaduw (40% hoofdroutes, 30% overig). De barrièrewerking van de grote dreven, Vecht, het spoor en de NRU wordt verminderd door bijvoorbeeld toevoeging van nieuwe tunnels en bruggen. Het aantal en de precieze locatie van nieuwe verbindingen moet nog bepaald worden. Opschaling van het openbaar vervoer: sneller én lokaler De grote bussen worden gebundeld en gaan rijden over een goed ingepaste Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)-as centraal door de wijk. Het HOV over de centrale as zorgt voor een snelle, frequente en herkenbare verbinding tussen Overvecht en andere delen van de stad. Dit betekent korter wachten en sneller en comfortabeler reizen. In eerste instantie rijdt het HOV op de centrale as mee met het autoverkeer, maar op termijn worden de Carnegiedreef, Zamenhofdreef, Marnedreef en een deel van de Moezeldreef autovrij.

Ook komt er een knip voor autoverkeer op de route Mr.Tripkade/Tiberdreef ten gunste van het HOV en de ontwikkeling van het stationsgebied. Voor snel en betrouwbaar HOV zijn ook verbeteringen aan het HOV-netwerk buiten Overvecht nodig. In de buurten zal ook een bus (blijven) rijden. Dit is nodig om alle bestemmingen in de buurten goed bereikbaar te houden en de loopafstand naar bushaltes te beperken. Het buurtgerichte openbaar vervoer heeft net zoals het huidige openbaar vervoer een dienstregeling en wordt in principe uitgevoerd met standaard bussen of kleiner. Daarmee is de bus in de buurten minder bepalend voor de inrichting van de straten. Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

31

Deze impressie is een product van de gemeente Utrecht.

32

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

33

B3 Veilig en verbonden Minder parkeren op straat De druk op de openbare ruimte is hoog. Autoparkeren neemt relatief veel ruimte in beslag. Deze ruimte kan ook gebruikt worden voor bijvoorbeeld groen, spelen en lopen. Daarom zetten we in op het verminderen van het aantal parkeerplaatsen in de openbare ruimte. De invoer van betaald parkeren en het verbeteren van HOV, fiets en voetgangersverbindingen zal voor een afname van de vraag naar parkeerplaatsen zorgen. Tegelijk mogen nieuwbouw ontwikkelingen in de wijk in principe niet tot meer parkeerdruk op straat leiden. Bij grotere nieuwbouw worden daarom gebouwde parkeervoorzieningen gemaakt die collectief gebruikt kunnen worden. De route van de parkeerplek naar de woning is veilig en prettig, ook in het donker. Bij stedelijke ontwikkelingen die goed bereikbaar zijn met openbaar vervoer en fiets, worden lagere parkeernormen gehanteerd. Kleinere ontwikkelingen in de buurten (bijvoorbeeld het optoppen van bestaande flats) zien we als maatwerk. Parkeren wordt hier in principe ook niet in de openbare ruimte opgelost, omdat dit het realiseren van de groen ambitie bemoeilijkt. Verminderen van parkeerplaatsen wordt per buurt verder onderzocht. Zoals in heel Utrecht, blijft het voor mensen die slecht ter been zijn mogelijk om dichtbij huis te parkeren.

Het stallen van fietsen, scooters en scootmobielen wordt in de nieuwbouw in de gebouwen ingepast en waar mogelijk bij renovatie meegenomen.

34

Wat verandert er voor OV reizigers in Overvecht? Overvechters die nu al gebruik maken van de bus kunnen dat in de toekomt ook doen. Bussen die door de verschillende buurten rijden blijven, zij het met kleinere voertuigen en mogelijk langs andere routes en met een andere frequentie. Deze buslijnen zijn

straks vooral voor verplaatsingen binnen Overvecht, bijvoorbeeld van de woning naar een winkelcentrum, het station of naar familie of vrienden in de wijk. Voor verplaatsingen naar andere delen van de stad zijn deze buslijnen door hun lange route door de buurten relatief langzaam en daardoor onaantrekkelijk voor veel (potentiële) reizigers. Daarom komt er in Overvecht ook een nieuwe snelle, frequente en herkenbare buslijn centraal door de wijk via de Carnegiedreef en Zamenhofdreef. Voor veel bewoners zal het naar de bushaltes van deze HOV-lijn verder lopen zijn, maar deze lijn biedt wel een snellere verbinding met Overvecht Centrum, Station Overvecht en andere delen van de stad zoals het Utrecht Science Park, de binnenstad, Leidsche Rijn en Lage Weide. Bewoners en bezoekers van de bestaande buurten hebben dus straks de keuze tussen twee bus-types. Zeker voor toekomstige bewoners van de nieuwe woningen die vooral rond de HOV-haltes worden gebouwd geldt, dat deze nieuwe lijn een aantrekkelijke en voor de hand liggende reiskeuze geeft. Programma Vervoersongelijkheid We werken aan het programma Vervoersongelijkheid. Onze ambitie is dat alle Utrechters zich kunnen verplaatsen in de stad. Een deel van onze inwoners ervaren hierbij echter drempels; bijvoorbeeld vanwege een smalle beurs of omdat ze een fysieke en/of mentale beperking hebben.

Overvecht is een van de aandachtswijken in het programma Vervoersongelijkheid. Aanpassingen NRU

De gemeente en provincie Utrecht werken samen met het Rijk aan een NRU die het autoverkeer kan verwerken en bijdraagt aan de leefbaarheid in Overvecht. Een goed functionerende NRU is nodig voor het alternatief voor de Ring Utrecht (ARU), een bereikbare regio, een robuust nationaal wegennet en de leefbaarheid van Overvecht. Op dit moment is nog niet bekend welke maatregelen voor de NRU worden genomen. Daarover moeten met de provincie en het rijk afspraken worden gemaakt. De inhoud van de gemaakte afspraken is mogelijk van invloed op de uiteindelijke uitvoering van maatregelen in de wijk.

Fiets & voetgangers Bestaande routes worden veiliger en aantrekkelijker ingericht. Ontbrekende routes in de wijk en verbindingen met de rest van de stad en het Noorderpark worden toegevoegd. Een fietsroute in Overvecht Noord is in vergelijking met het Mobiliteitsplan geoptimaliseerd. Recreatieve hoofdfiets- en wandelroute Hoofdfiets- en wandelroute Doorgaande fiets- en/of wandelroute Zoekgebied nieuwe fiets-/wandelroute

Openbaar vervoer De huidige busverbindingen die door de verschillende buurten rijden blijven, maar wel met kleinere voertuigen, mogelijk langs andere routes en met een andere frequentie. Er komt in Overvecht ook een nieuwe snelle, frequente en herkenbare HOV-lijn over de Centrale as. Station Overvecht, Overvecht Centrum en Nieuw Overvecht worden belangrijke knopen in het OV netwerk. HOV (U-link) Route HOV, ligging nog te bepalen HOV-halte, exacte ligging nog bepalen Zoekgebied route buurtgericht OV (U-bus/U-flex) Buslijn (U-bus)

Auto De centrale as wordt heringericht waarbij deze van Park de Gagel tot en met Park de Watertoren autovrij wordt. Bij het spoor (Mr. Tripkade/Tiberdreef) komt een knip voor autoverkeer. Waar nodig nemen we op termijn aanvullende maatregelen in de buurten om doorgaand autoverkeer te beperken. De Centrale / HOV as is op verschillende locaties over te steken met de auto. Onder andere bij de Japuradreef/Tigrisdreef, Einsteindreef, Moldaudreef. De Centrale / HOV as kent delen waar autoverkeer meerijdt en delen waar geen autoverkeer meerijdt (in kaart aangeduid met 'autovrije zone'). Hoofdautonetwerk Wijkstraten Knip voor auto's Mogelijke locatie aanvullende maatregel Autovrije zone Zoekgebied parkeervoorziening

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

35

B3 Veilig en verbonden

LEGENDA Recreatieve hoofdfietsroute en wandelroute Hoofdfietsroute en wandelroute Doorgaande fiets- en/of wandelroute Zoekgebied gewenste nieuwe fiets-/wandelroute Route HOV (U-link) Route HOV, ligging nog te bepalen HOV-halte, exacte ligging nog bepalen Zoekgebied route buurtgericht OV (U-bus/U-flex) Buslijn (U-bus) Treinspoor NS-station Overvecht Hoofdautonetwerk Wijkstraten Knip voor auto's Mogelijke locatie aanvullende maatregel Autovrije zone Zoekgebied parkeervoorziening

Zuilen

Leidsche Rijn Lage Weide

Noordoost/Oost Utrecht Science Park Binnenstad/ Utrecht Centraal

36

B: Visie

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

37

B4 Ruimte voor groei Utrecht groeit; in 2040 wonen er ongeveer 450.000 mensen in de stad. In de hele stad zoeken we daarom ruimte voor nieuwe woningen, werkplekken, voorzieningen en groen. Ook in Overvecht. In Overvecht behouden we wat sterk is, bouwen we verder aan wat goed is en pakken we aan wat nodig is. We benutten de groei om de leefbaarheid en kwaliteit van bestaande buurten te verbeteren. De wijk wordt klaar gemaakt voor de toekomst. Op plekken die goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer (zoals langs de Centrale as) zien we kansen om meer woningen te bouwen. Daar is ruimte voor hogere gebouwen met daarin voorzieningen, woningen en werkplekken. We zorgen in Overvecht voor fijne routes en ontmoetingsplekken voor jong en oud. De ontwikkelingen gaan stap voor stap en sluiten bijvoorbeeld aan op momenten van groot onderhoud, renovatie of andere initiatieven.

Woningbouw vergroot de mogelijkheden voor een wooncarrière in de eigen wijk.

Er worden voldoende ontmoetingsplekken in de openbare ruimte gerealiseerd.

38

B: Visie

Ook werkplekken, winkels en voorzieningen groeien mee met de woningbouw.

De architectuur van nieuwe ontwikkelingen biedt de kans om meer allure te geven aan de wijk.

Overvechts karakter Bepaalde kenmerken van Overvecht geven de wijk een eigen karakter en identiteit. Zoals de parken, de ruimtelijke verschillen tussen zuid en noord en de cultuurhistorisch waardevolle elementen (zie de Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040, hoofdstuk 3, Overvechtse karakteristiek). Hier moet zorgvuldig mee worden omgegaan. Door de groei van de wijk tasten we deze Overvechtse kwaliteiten niet aan, maar versterken we ze. Hoe we dit doen verschilt per type transformatiegebied (zie pagina 46 en verder) en per uitwerking. Nieuwe ontwikkelingen passen we zorgvuldig in en voegen meerwaarde toe aan de omgeving. Nieuwe ontwikkelingen - Centrale as De meeste nieuwe woningen en werkplekken bouwen we rondom de best bereikbare plekken: 55-60% van de woningbouwopgave in Overvecht Centrum en rondom het station, bij de HOV-haltes (15-20% van de woningbouwopgave) en op het bedrijventerrein Nieuw Overvecht (alleen werken). Zo stimuleren we het gebruik van openbaar vervoer en verminderen we het autogebruik. Dit geeft niet alleen draagvlak voor een goede HOV-lijn, maar ook draagvlak voor goede voorzieningen, nieuwe werkplekken en levendige ontmoetingsplekken.