Agendabundel

11

investeringen wordt hiermee onderstreept en is daarmee een belangrijk (of belangrijkst) onderdeel geworden van onze financiële strategie. Wat doen we in 2025 en verder? We blijven zoals gezegd investeren in mensen en op plekken waar dit het hardste nodig is, binnen een financieel solide beleid. Maar wat gaan we concreet doen in 2025 en verder? De programma’s bevatten de doelstellingen en activiteiten die we in 2025 gaan uitvoeren, wanneer we verwachten deze te realiseren en wat het kost. Hieronder noemen we een aantal voorbeelden uit deze programma’s binnen de thema’s van het coalitieakkoord 2022-2026. Kansengelijkheid Utrecht wil een stad voor iedereen zijn. Een inclusieve stad waar het voor alle Utrechters goed, veilig en gezond wonen, werken en leven is. We voelen een grote verantwoordelijkheid om ongelijkheid tegen te gaan. Daarom investeren we in mensen en buurten die dit het hardste nodig hebben door middel van het principe Ongelijk Investeren voor Gelijke Kansen. In 2025, met de uitvoering van de beleidsnota Financiële Bestaanszekerheid, zetten we ons extra in voor gezinnen met kinderen. We gaan aan de slag met werk- en re-integratie-trajecten voor jongeren, huishoudens met kinderen, inburgeraars, statushouders en werkzoekenden met een structurele arbeidsbeperking.

We implementeren de wetswijziging Van school naar duurzaam werk voor jongeren tot 27 jaar voor wie de arbeidsmarkt nog op afstand staat. We zetten in op het verbeteren van de overgang tussen activering en (beschut) werk. Op het gebied van Openbare Orde en Veiligheid leggen we de focus op Utrechters en wijken en buurten waar de veiligheidsproblematiek het meest urgent is. We hebben vier prioriteiten: veiligere wijken, het tegengaan van excessen door maatschappelijke onrust, het tegengaan van ontwrichtende effecten van druggerelateerde criminaliteit en het vergroten van digitale veiligheid en online weerbaarheid. En we zetten in op het verkleinen van de gezondheidsverschillen door dit centraal te stellen in de nota Gezondheid 2023-2027. Aanpakken woningnood Woningzoekenden hebben te maken met lange wachttijden voor een sociale huurwoning. Dat geldt voor reguliere woningenzoekenden, maar ook voor kwetsbare mensen die een sociaal huurwoning nodig hebben zoals jongeren die nu verblijven in jeugdzorginstellingen, inwoners met een verblijfsvergunning en mensen die een beroep moeten doen op de maatschappelijke opvang. Het gevolg van de wachttijden is ook dat de doorstroom vanuit de sociale opvang stagneert. Daarom zet dit college vol in op de realisatie van zoveel mogelijk woningen in het sociale segment. Het tempo waarmee woningen worden ontwikkeld, is lager dan gewenst.

Dit komt omdat de grondstofprijzen en rentelasten zijn gestegen. Er is sprake van een tekort aan arbeidskrachten en we hebben te maken met de gevolgen van een vol stroomnet (netcongestie). Daarom blijven we inzetten op de Utrechtse Aanpak om de woningbouw op gang te houden. We richten ons op zowel het aanjagen van nieuwbouw als op het beter benutten van de bestaande voorraad. Wonen is een grondrecht in Nederland en wij zien het als een taak van de overheid om te zorgen dat er voldoende woningen zijn. Daarom zetten we de stap van woningmarkt naar volkshuisvesting. Tegengaan klimaatcrisis We werken aan een klimaatvriendelijker Utrecht. We richting ons hierbij hoofdzakelijk op het verduurzamen van energie en mobiliteit, op vergroening en het tegengaan van energiearmoede. Op dit moment wordt er gewerkt aan beleid om het Utrechtse energieverbruik in 2050 met 35% te verminderen. De klimaatvisie wordt in 2025 naar de raad gestuurd. De netcongestieproblematiek in de regio Utrecht is groot. Het elektriciteitsnetwerk is bijna vol. Grote gebiedsontwikkelingen en opwekprojecten komen hierdoor in de knel. Om netcongestie het hoofd te

12

bieden, gaan we onder andere energie besparen en meer isoleren en de energie-infrastructuur aanpassen. In 2025 gaan we aan de slag met het uitvoeringsprogramma Groene Schaalsprong. We gaan versnellen om gelijke tred te houden met de ontwikkeling van grijs en groen. Ook gaan we aan de slag met de aanbevelingen uit het Rekenkamerrapport. We werken aan vergroening met cofinanciering, zoals bij het icoonproject Rondje Stadseiland. We realiseren vergroening in de groenarme wijken Noordwest, West en Rivierenwijk. Als we de Groene Schaalsprong willen versnellen, betekent dit dat er ook inspanningen nodig zijn van inwoners en grondeigenaren. Natuurlijk zullen we dit van harte stimuleren. De in de Voorjaarsnota afgesproken bezuinigingen betekenen echter ook dat we alles op alles moeten blijven zetten om onze lange termijn ambities te realiseren. Een levendige en leefbare stad We werken aan een gezonde en levendige stad. Dit vraagt om investeringen in sport- en culturele voorzieningen, in winkelgebieden en in de openbare ruimte. Dit betekent dat we investeren in een nieuw zwembad in het Maximapark en dat we de sportcapaciteit op het sportpark Rijnvliet vergroten. 72 culturele instellingen die van Utrecht een lokaal en (inter)nationaal aantrekkelijke cultuurstad maken, krijgen subsidie. Deze instellingen zorgen voor culturele aanbod in alle wijken van de stad.

Met de zogenaamde impulssubsidie willen we de Utrechtse nachtcultuur bevorderen. De Utrechtse economie moet zo veel mogelijk bijdragen aan de maatschappelijke doelen van de stad. Dat is het uitgangspunt van de Actieagenda Economie ’23-’26. Kennisinstellingen en ondernemers die een bijdrage leveren aan onze maatschappelijke doelstellingen zijn daarom meer dan welkom en we starten daarom ook met het kennis- en activatieprogramma Nieuwe Economie voor ondernemers. De City Deal Binnenstad wordt uitgevoerd, waarbij de lessen uit Morgen Mooier Maken mee worden genomen om de leegstand in de binnenstad tegen te gaan. Samen met opleiders en werkgevers stimuleren we circulariteit en de arbeidsmarktparticipatie van inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt door arbeidsmarktprogramma’s en -projecten. Goede uitvoering en contact met de stad Onze dienstverlening wordt al jaren goed gewaardeerd. Toch zien we ruimte voor verbetering. Met ons beleid op dienstverlening werken we verder aan toegankelijke en betrouwbare dienstverlening voor alle Utrechters. De inwoner en diens leefomstandigheden staan centraal en daarom bieden we maatwerk als individuele omstandigheden hierom vragen. Met ons beleid Samen stad maken: Geen stad zonder U faciliteren we Utrechters om actief te zijn in de eigen omgeving en om invloed uit te oefenen op gemeentelijke plannen.

We versterken het buurt- en wijkgericht werken met het programma Samen voor Overvecht, het uitvoeringsprogramma Buurt- en wijkgericht werken en buurtagenda’s in zes buurten. Met ingang van 2025 is er een gemeentelijk ombudsman als vervanging van het Ombudsloket. Groei in balans De grote uitdagingen waar we ons voor gesteld zien, brengen dilemma’s met zich mee. Zo zijn in de RSU 2040 grote ambities geformuleerd over de groei van de stad. We willen groeien in balans en zorgen dat Utrecht zoveel mogelijk een stad voor iedereen is. Een groene en gezonde stad, die in al haar ontwikkelingen oog heeft voor het karakter van de stad. Deze ambities blijven bestaan, maar we zullen de komende jaren investeringen anders of later moeten doen. Wat we echter niet gaan doen, is stilstaan en een hek bouwen om de stad. Stilstand is achteruitgang. Daarom werken we aan de Utrechtse aanpak. Deze is vooral gericht op betaalbaar wonen. We zijn gestart met specifieke, projectgerichte maatregelen, gericht op betaalbaar wonen, waarin we soms concessies doen op eerder vastgesteld beleid om projecten vlot te trekken.

13

Meebewegen wanneer tegenwind wordt ervaren, is hierbij van belang. Als projecten door externe omstandigheden onder druk staan, ligt het meer voor de hand om per project maatwerk toe te passen, dan wanneer de omstandigheden voor woningbouw gunstig zijn. Tot slot Een sluitende begroting presenteren in financieel moeilijkere tijden is geen sinecure. Dit vraagt iets van ons allemaal: allereerst van de gemeentelijke organisatie, maar ook van organisaties in onze stad en van onze inwoners en ondernemers. Maar, zoals we in de Voorjaarsnota 2024 schreven: de huidige financiële situatie noopt tot realisme en niet tot pessimisme. Als niet alles meer kan, ga je extra kritisch kijken naar de eigen uitgaven. Alles opnieuw tegen het licht houden. Iets wat de afgelopen jaren heel veel Utrechters hebben moeten doen. Het leert ook dat misschien niet alles wat we doen nu nodig is. En het leert echt prioriteren: willen we een stad voor iedereen zijn, dan moeten we blijven investeren in diegenen die dit het hardste nodig hebben. En door financieel stabiel beleid te blijven voeren kunnen we de investeringen doen die ook echt nodig zijn, in onze inwoners en in onze prioriteiten. We repareren het dak als de zon schijnt. We schuiven niets door naar de toekomst. We kiezen nu voor de toekomst.

14

Beleidskaders Voorjaarsnota 2024 en Eerste Bestuursrapportage 2024 De Voorjaarsnota 2024 is het document waarin de integrale afweging plaatsvindt en de beleidsmatige keuzes, inclusief de meerjarige doorkijk, worden gemaakt voor het komende begrotingsjaar. De keuzes worden in de begroting nader uitgewerkt. In de eerste bestuursrapportage wordt de lopende begroting bijgesteld, zowel beleidsmatig als financieel. Coalitieakkoord Dit betreft het coalitieakkoord ‘Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat’. In de periode van 2022-2026 wordt er aan de slag gegaan met de groeiende ongelijkheid in onze stad, de grote woningnood en de klimaatcrisis.

15

Programma 's

17

Betrouwbare overheid Programmaoverzicht We zorgen voor betrouwbare dienstverlening en rechtvaardige behandeling. Portefeuillehouder(s): Sharon Dijksma, Rachel Streefland, Eva Oosters, Dennis de Vries en Linda Voortman Financiën programma Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

x €1.000 Begroting 2028

Baten

8.288

9.809

9.396

9.421

9.471

9.471

Lasten

56.793

61.677

61.151

59.659

57.753

57.654

Saldo Baten en Lasten

-48.504

-51.869

-51.755

-50.239

-48.282

-48.183

Onttrekking reserves Toevoeging reserves

978 0

676 0

0 0

0 0

0 0

0 0

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

978

676

0

0

0

0

-47.526

-51.193

-51.755

-50.239

-48.282

-48.183

Totaal

Financiële toelichting op hoofdlijnen op baten/lasten/reserves voor jaar 2025 De baten in dit programma zijn 9,4 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit:  Bovengemeentelijke samenwerking (1,1 miljoen euro)  Inkomsten uit leges burgerzaken (8,3 miljoen euro) De lasten in dit programma zijn 61,3 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit:  Raad en college (11,9 miljoen euro)  Bovengemeentelijke en internationale samenwerking (5,7 miljoen euro)  Initiatievenfonds (5,3 miljoen euro)  Wijkbureaus (8,5 miljoen euro)  Dienstverlening Burgerzaken (15,5 miljoen euro; waaronder budget voor het organiseren van verkiezingen 2,3 miljoen euro)  Dienstverlening klantcontactcentrum (8,6 miljoen euro) en Publieksdienstverlening (2,1 miljoen euro)  Subsidie voor Het Utrechts Archief (3,7 miljoen euro) Op dit programma vinden in 2025 geen mutaties op de reserves plaats. Concrete bezuinigingsmaatregelen x €1.000 Maatregel

2024

2025

2026

2027

2028

Structureel

Utrecht4Globalgoals

-

-

66

66

66

66

Verlagen initiatievenfonds

-

-

770

770

770

770

-

-

149

149

149

149

Stoppen met subsidie Stichting

Verlagen budget Samen stad maken en terugdraaien intensivering coalitieakkoord

19

Versoberen op de intensivering samen voor Overvecht (coalitieakkoord)

-

-

719

719

719

719

-

-

103

103

103

103

-

-

257

257

257

257

-

-

72

72

72

72

41

41

41

41

Fysieke locaties wijkbureaus focus aanbrengen of differentiëren over de stad Geen reserve aanhouden voor ongeplande verkiezingen Versoberen dienstverleningskanalen Stoppen met webcare, Amendement 119 (deel 1)

-

Verlagen investeringsbudget dienstverlening

-

-

-

514

514

514

Totaal

-

-

2.177

2.691

2.691

2.691

Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting.

20

Doelstelling 1: Raad en College

De gemeenteraad en het college van b&w vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Beleidsnota Standaard voor de beleidscyclus

Vastgesteld 2023

Raadstoets Bewoners en Bestuur M249 Overnemen aanbevelingen raadstoets Bewoners en Bestuur Utrecht

2023

Toelichting Kaders ten behoeve van de rolverdeling tussen raad en college, en duidelijke afspraken over sturen en verantwoording van beleid. De aanbevelingen zoals verwoord in de Raadstoets Bewoners en Bestuur in goed overleg met raad over te nemen en te verwerken in de P&C documenten Betrouwbare Overheid.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting Realisatie 2023

% Utrechters dat vertrouwen heeft in 55% (2021) de gemeenteraad

2024

Doelstelling 2025 2026

2027

51%

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteit in het begrotingsjaar  Het Dagelijks Bestuur van de Raad en de Commissie Personeelszorg Raadsorganen hebben gezamenlijk een start gemaakt met het onderzoeken van structurele aanpassingen in de werkwijze van de raad en hebben vervolgens een raadslid als trekker met drie raadsleden in de klankbordgroep en externe begeleiding de vervolgopdracht gegeven die in Q3 en Q4 van 2025 moet leiden tot concrete maatregelen voor de lopende raadsperiode en een toekomstbeeld voor de raad vanaf 2026 (interne indicator). Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen Gemeenteraad  Democratieprogramma: het Democratieprogramma richt zich op het enthousiasmeren en onderwijzen van jongere- en volwassen Utrechters over lokaal bestuur, de gemeenteraad, het besluitvormingsproces én hun eigen invloed hierop (externe indicator).  Raad in de Wijk: de raad weet wat er speelt in wijken door aanwezig te zijn, het gesprek aan te gaan, te luisteren en vragen te stellen; de raad is zichtbaar en benaderbaar voor mensen in de wijk. We hebben hier het afgelopen jaar meer aandacht besteed waardoor we met betere agenda's inwoners kunnen spreken (externe indicator).

21





Raadsinformatiebijeenkomsten: voor de beeldvorming van de raadsleden over een onderwerp worden er openbare raadsinformatiebijeenkomsten (RIB) georganiseerd die raadsleden zelf kunnen agenderen. We onderzoeken hoe wij hier een kwaliteitsimpuls aan kunnen geven (externe indicator). Het werkdrukonderzoek uit 2023 naar aanleiding van M367 Doeltreffende raad Utrecht heeft een aantal aanbevelingen opgeleverd waaraan het dagelijks bestuur van de raad invulling heeft willen geven. Zo gelden er nu eindtijden voor raadsinformatiebijeenkomsten en commissievergaderingen en is de aanvangstijd voor raadsvergaderingen vervroegd. Bovendien loopt er een pilot waarin voor een raadsvergadering twee (in plaats van drie) dagdelen worden ingepland. Ook in 2025 vindt er weer een onderzoek plaats naar de werkdruk voor raads- en commissieleden (interne indicator).

College  Het college voert het dagelijks bestuur van gemeente Utrecht binnen de kaders die door de gemeenteraad zijn vastgesteld.  Het college komt wekelijks bijeen voor besluitvorming.  Het college zet de komende jaren in op de uitvoering van het coalitieakkoord ‘Investeren in Utrecht’ waarbij de aanpak van de groeiende ongelijkheid in de stad, de grote woningnood en de klimaatcrisis de belangrijkste 3 onderwerpen zijn om een levendige leefbare stad te blijven.  De planning van de uitvoering van het coalitieakkoord wordt inzichtelijk gemaakt in de Planning & Control - cyclus.  Het college informeert de gemeenteraad onder andere via raadsbrieven over de voortgang, toezeggingen en actuele ontwikkelingen.  Collegeleden vertegenwoordigen het gemeentebestuur bij uiteenlopende gelegenheden op de diverse beleidsterreinen.  Het college betrekt de inbreng van inwoners, ondernemers en organisaties bij hun werkzaamheden.  Ook in 2025 worden voor de collegeleden (gezamenlijke) thematische werkbezoeken en kennismakingen/ontmoetingen met stedelijke en regionale partners georganiseerd.  Het college is verantwoordelijk voor een nauwkeurige en transparante uitvoering van de referendumverordening.

 Het college ondersteunt verbindende feesten en bijeenkomsten, zowel de jaarlijks terugkerende (zoals Sinterklaasintocht, 4 en 5 mei etc.) als incidentele voor inwoners die een steuntje in de rug nodig hebben. Financiën Raad en college x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten

106

0

0

0

0

0

Lasten

10.785

11.671

11.946

11.946

11.946

11.946

-10.678

-11.671

-11.946

-11.946

-11.946

-11.946

Onttrekking reserves

436

465

0

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

436

465

0

0

0

0

-10.242

-11.206

-11.946

-11.946

-11.946

-11.946

Saldo Baten en Lasten

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

22

x €1.000 Toelichting verschillen Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten. Lasten Bij Raadorganen nemen de begrote lasten toe met 0,5 miljoen euro door de hogere bezoldiging van de raad & B&W als gevolg van de groei van de stad.

Bedrag

I/S

534

S

Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2025 7 %, (2026 7 %, 2027 7 % , 2028 7 %)

Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar. De kosten voor college en raad, zoals personeelskosten, raadsvergoedingen en fractiebijdragen zijn grotendeels wettelijk verplicht of liggen vast in verordeningen. De raad kan deze verordeningen wijzigen. Beïnvloedbaar zijn ook de bijdragen aan de volksfeesten. Dit zijn bijvoorbeeld de intocht van Sinterklaas, 4 mei viering, bevrijdingsfestival, de carnavalsoptocht en de Sint Maartensprocessie. Via subsidie aan vrijwilligersorganisaties en bewonersactiviteiten draagt onze gemeente Utrecht hieraan bij. Bezuinigingen op deze bijdragen zouden ten kosten kunnen gaan van verbinding met de stad en het behoud van tradities.

Doelstelling 2: Bovengemeentelijke belangen

De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal. Beleidskader Deze doelstelling heeft geen specifiek beleidskader. Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen:

23

Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  Vanaf 1 januari 2024 tot en met december 2025 is Utrecht voorzitter van het Europese netwerk POLIS, een netwerk van Europese steden en regio’s die samenwerken op gebied van innovatieve oplossingen met betrekking tot mobiliteit (gereed in Q4 2025). Activiteiten die we niet meer doen  Als gevolg van het aannemen van amendementen 127 en 128 waarmee tot een bezuiniging op de lobby voor bovengemeentelijke belangen is besloten, is het nodig om scherpe keuzes te maken voor de lobby inzet. Dit zal invloed hebben op onze werkwijze. We denken aan: het opzeggen van lidmaatschappen van netwerken waarbij we kijken naar de impact in lobby, minder activiteiten organiseren zoals werkbezoeken en netwerkbijeenkomsten en hervormen (o.a. huurcontract beëindigen kantoor gemeente Utrecht in Den Haag). Bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2024 zijn bovendien een aantal moties aangenomen (o.a. M310 en M331) welke oproepen tot een intensivering van de lobby inzet. In het licht van voorgenoemde taakstelling is het niet zeker dat we deze intensivering kunnen garanderen.

Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen  We vertalen het Utrechtse coalitieakkoord naar lobby inzet die we onder de aandacht brengen bij bewindspersonen, Eerste en Tweede Kamerleden en in Brussel, al dan niet samen met G4, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en andere partners. Prioritering hierin is noodzakelijk omdat wij niet over voldoende middelen beschikken om met alle activiteiten die hiervoor nodig zijn aan de slag te gaan. Hierin worden keuzes gemaakt.  We bouwen verder aan een relevant regionaal en (inter)nationaal netwerk voor al onze bestuurders, met wie zij kunnen optrekken om de doelen uit het coalitieakkoord te halen en om de Utrechtse agenda te laten aansluiten op die van belangrijke partners.  We werken samen met de regio om Utrechtse belangen te behartigen zoals het aantrekken van landelijke investeringen voor de OV schaalsprong (Merwedelijn). Dat doen we onder het label Metropool Regio Utrecht. Daarbij zetten we in op het versterken van het profiel van de regio middels positionering Utrecht, Heart of Health waarbij we onder andere samenwerken met de Economic Board Utrecht (EBU).  Wij willen dat Utrecht een voortrekkersrol speelt bij de internationale klimaatdoelstellingen en daarom zoeken we zowel op regionaal, nationaal als op internationaal niveau strategische samenwerkingen op. Wij zetten ons o.a.

in voor een grotere rol van steden in de klimaatafspraken.  We werken samen met onze regiogemeenten in de UTRECHT10 (U10) aan de uitvoering van onze gezamenlijke opgaven onder andere door uitvoering te geven aan het Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP).  We zijn actief lid van onder andere de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Eurocities, ICLEI (local governments for sustainability) en POLIS (netwerk van Europese steden en regio’s die samenwerken op gebied van innovatieve oplossingen met betrekking tot mobiliteit) en nemen waar nuttig bestuurlijke posities in. In het kader van bezuinigingen bekijken we lidmaatschappen opnieuw.  We organiseren kennisuitwisseling met nationale en internationale partners door middel van ontvangst van delegaties en organisatie van werkbezoeken op verschillende onderwerpen. Ook zetten we in op het aantrekken van internationale evenementen of conferenties die passen bij de ambities van onze stad. In het kader van bezuinigingen zullen we dit in vergelijking met voorgaande jaren minder doen.  We nemen gericht deel aan internationale (economische) missies die bijdragen aan het Utrechtse profiel en vestigingsklimaat in samenwerking met partners als Rijksdienst Voor Ondernemend

24

Nederland (RVO), Regionale Ontwikkelings Maatschappijen (ROM) en Economic Board Utrecht (EBU). Financiën Bovengemeentelijke belangen x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten

1.390

1.104

1.104

1.104

1.104

1.104

Lasten

5.128

5.451

5.521

5.455

5.455

5.455

-3.738

-4.348

-4.417

-4.351

-4.351

-4.351

Onttrekking reserves

0

0

0

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

0

0

0

0

0

0

-3.738

-4.348

-4.417

-4.351

-4.351

-4.351

Saldo Baten en Lasten

Totaal

Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2025 5% , (2026 4% , 2027 4%, 2028 4%)

Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar. Bovengemeentelijke samenwerking wordt in convenanten en gemeenschappelijke regelingen, zoals U10, VNG en G4, aangegaan. Uittreding is mogelijk, maar heeft langdurige ontvlechtingstrajecten en frictiekosten tot gevolg. Internationale samenwerkingen zijn ook deels beïnvloedbaar. Hier gaat het om lokaal beleid gekoppeld aan de “Sustainable Development Goals, of Global goals (VN)”. Het is mogelijk te stoppen met de samenwerking, maar dat vraagt om een verandering van het Utrechts beleid.

25

Doelstelling 3: Betrokken Utrechters

Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk, en/of stad. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Samen stad maken. Geen Utrecht zonder U. Samen voor Overvecht Initiatievenfonds

Vastgesteld 2024 2019 2015

Toelichting Beleidsnota geeft richting aan meer zeggenschap voor Utrechters. Ambitiedocument Samen voor Overvecht. Subsidieregeling voor grote en kleine initiatieven, inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, wijk of de stad kunnen een aanvraag doen.

Voor buurt- en wijkgericht werken heeft het college eind 2024 een uitvoeringsprogramma vastgesteld. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting Realisatie 2023

2024

Doelstelling 2025 2026

2027

% Utrechters dat betrokken is in de 54% (2023) buurt bij één of meerdere activiteiten % Utrechters dat vertrouwen heeft in 53% (2023) de lokale overheid

54%

54%

55%

55%

57%

53%

53%

54%

54%

56%

% Utrechters dat vindt dat de gemeente eerlijk en open is in het contact met inwoners.

27%

27%

28%

28%

30%

27% (2023)

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  Uitvoeren van het uitvoeringsprogramma buurt- en wijkgericht werken, waaronder het versterken van het buurt- en wijkgericht werken van de organisatie.  Maken van een opzet monitoring beleidsnota Samen stad inclusief nulmeting doelstelling en indicatoren (gereed in Q1 2025).  Aanpak voor het versterken van de samenwerking met kinderen en jongeren (jeugdparticipatie) (gereed in Q2 2025).  Verwerken van leidende principes voor houding en gedrag in gemeentelijke personeelssturing (gereed in Q3 2025).  Aanpak om beter gebruik te kunnen maken van inwonerssignalen (gereed in Q4 2025). Dit is in lijn met de vastgestelde visie op dienstverlening van Publieksdienstverlening. Zie ook doelstelling 4.  Aanpak voor vergroten eigenaarschap van Utrechters, onder andere door betere samenwerking tussen gemeente, fondsen en bedrijfsleven bij ondersteuning van maatschappelijke initiatieven (gereed in Q4 2025).  We werken motie 360 ‘Ontzie plan Einstein en samen stad maken zoveel mogelijk’ uit.

26

Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen  Faciliteren van bewoners en organisaties bij hun initiatieven in buurt, wijk en stad met onder andere het Initiatievenfonds.  Bieden van laagdrempelige dienstverlening aan inwoners en ondernemers via het wijkbureau. Inwoners kunnen terecht met vragen, meldingen of ideeën over hun leefomgeving en kunnen terecht op het wijkspreekuur van de wijkwethouder.  Samen met de stad de kennis van de buurten verbinden en vertalen naar wat nodig is in buurten.  Het wijkbureau openstellen als netwerkplek voor medewerkers en professionals in de wijk om kennis en kunde over de Utrechtse buurten uit te wisselen en samen te laten komen.  Met bewoners, ondernemers en organisaties die actief zijn in de wijk de buurtagenda’s uitvoeren en prioriteiten bepalen voor het vervolg en bijsturen waar nodig.  Doorgaan met het verbeteren van samenwerking en focus in de wijkaanpak Samen voor Overvecht met extra aandacht voor het leggen van verbindingen tussen alle inzet in de wijk.  Aanscherpen van de sturing door de wijkcoalitie Samen voor Overvecht en versterken van de programmastructuur.  Samen met samenwerkingspartners analyseren van resultaten en impact van de wijkaanpak Samen voor Overvecht voor toekomstige keuzes voor Overvecht.

 Ondersteunen, faciliteren en doorontwikkeling van wijkplatforms.  Doorgaan met de reflectiegroep Samen stad maken van betrokken Utrechters en ambtenaren.  Doorgaan met online samenwerking met Utrechters via onder andere ons digitale platform DenkMee.  Werken met het kompas voor zeggenschap voor het kiezen van samenwerkingsvormen bij planen beleidsontwikkeling en uitvoering.  Werken aan het vakmanschap van onze medewerkers op het gebied van Samen stad maken door systematisch leren, trainingen, intervisie, casusbesprekingen en kennisbijeenkomsten.  Faciliteren, stimuleren en controleren op de toepassing van Samen stad maken bij gemeentelijke projecten. Financiën Betrokken Utrechters x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten

92

0

0

0

0

0

Lasten

12.194

15.009

13.784

12.762

11.372

11.372

-12.102

-15.009

-13.784

-12.762

-11.372

-11.372

Onttrekking reserves

0

211

0

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

0

211

0

0

0

0

-12.102

-14.798

-13.784

-12.762

-11.372

-11.372

Saldo Baten en Lasten

Totaal

27

x €1.000 Toelichting verschillen Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten. Lasten Wijkbureaus: Burgerberaad en budget uitvoering uitkomst burgerberaad (2024: 1,7 miljoen euro en 2025: 0 miljoen euro). Wijkbureaus: Budgetimpuls voor wijk- en buurtaanpak. Deze is toegekend voor 4 jaar (2023: 0,800 miljoen, 2024: 1,100 miljoen euro, 2025: 1,377 miljoen euro, 2026: 1,377 miljoen euro). Van de 1,377 miljoen euro beschikbaar in de begroting 2025 is:  0,826 miljoen euro voor de uitvoering van de buurtagenda;  0,344 miljoen euro voor ondersteunende en faciliterende kosten (projectleiding, bijeenkomsten, werkbudget en communicatie);  0,207 miljoen euro voor het uitvoeren van het uitvoeringsprogramma buurt- en wijkgericht werken, waaronder het versterken van buurt- en wijkgericht werken van de organisatie. Initiatievenfonds en wijkbureaus: loon- en prijscompensatie

Bedrag

I/S

-1.700

I

277

I

409

S

Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2025 32 %, (2026 32 %, 2027 36 % , 2028 41 %)

De beïnvloedbare ruimte binnen deze doelstelling betreft de structurele middelen voor het Initiatievenfonds en de bij het coalitieakkoord beschikbaar gestelde incidentele middelen voor Samen stad maken en de Wijk- en buurtaanpak inclusief de buurtagenda’s. Het Initiatievenfonds is voor lokale (wijk-)initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisatie. Het gaat om initiatieven in het sociale domein en in het ruimtelijke domein.

28

Doelstelling 4: Informatie en dienstverlening

De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Visie en meerjarenperspectief 2023-2033 op dienstverlening

Vastgesteld 2023

Toelichting Aanvullende richting gevende afspraken over de dienstverlening van de gemeente Utrecht.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting Realisatie 2023

2024

nvt

8

8

8

8

nvt

7,2

7,2

7,2

7,2

Klanttevredenheid eerstelijns contactmomenten. Klanttevredenheid Burgerzaken.

Doelstelling 2025 2026

2027

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  Verkenning op verbeteren proces naturalisatie in samenwerking met de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Verkenning gereed Q1 2025. Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen  Het aanbieden van alle vormen van de dienstverlening van Burgerzaken.  Informatievoorziening telefonisch, digitaal en fysiek (Gemeentelijk Servicepunt)  Verbetering van de dienstverlening via het programma Publieksdienstverlening, waarin ook de aanbevelingen uit het rapport over de toeslagen affaire worden meegenomen.  Uitvoeren van het project staatsloosheid.  Investeren in het aantrekken, opleiden en behouden van voldoende (nieuwe) medewerkers om aan de groeiende vraag aan dienstverlening te kunnen blijven voldoen.

29

Financiën Informatie en dienstverlening x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten

6.700

8.705

8.292

8.317

8.367

8.367

Lasten

28.686

29.546

29.900

29.496

28.980

28.881

-21.986

-20.841

-21.608

-21.179

-20.613

-20.514

Onttrekking reserves

542

0

0

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

542

0

0

0

0

0

-21.444

-20.841

-21.608

-21.179

-20.613

-20.514

Saldo Baten en Lasten

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2025 20 %, (2026 21 %, 2027 20 % , 2028 20 %)

Binnen deze doelstelling vallen de onderdelen burgerzaken, Klantcontactcentrum (KCC) en publieksdienstverlening. De lasten van Burgerzaken (wettelijke taken) en KCC zijn beperkt beïnvloedbaar. De lasten van publieksdienstverlening en de ruimte die daar in is, wordt ingezet op innovaties en/of heeft een relatie met dienstverlening elders binnen de gemeentelijke organisatie. Het is mogelijk de ruimte vrij te spelen, echter dan vinden er bijvoorbeeld geen innovaties meer plaats en vragen van burgers komen terecht bij inhoudelijke “duurdere” afdelingen. De kosten voor het Utrechts archief (HUA) zijn niet beïnvloedbaar, doordat we hier middels een gemeenschappelijke regeling in deel nemen. Er speelt momenteel een ontvlechtingstraject, maar de uitwerking daarvan is nog ongewis (Zie paragraaf Verbonden Partijen.). Voor het experiment BIZ geldt dat het gaat om een zogenaamd “gesloten systeem”. De opbrengsten vanuit de ondernemers van de woonboulevard Utrecht worden via een subsidie weer uitgekeerd aan de ondernemers.

30

Risico's Strategische programmarisico’s Maatregel In onze ambities maken we keuzes die op gespannen voet kunnen staan met wat bewoners, We zijn aan de voorkant helder over kaders en ondernemers en organisaties willen voor hun verwachtingen en vertellen en leggen uit wat we buurt of wijk waardoor die het idee kunnen krijgen wel en niet uit de participatie meenemen in onze dat de gemeente niets heeft gedaan met hun besluiten. bijdrage om het beleid te beïnvloeden. Niet, niet goed, niet tijdig kunnen leveren van informatie en/of dienstverlening door acute incidenten / calamiteiten, zoals: uitvallen van ICTsystemen, ontoegankelijkheid gebouw en landelijke ontwikkelingen Niet, niet goed, niet tijdig kunnen leveren van informatie en/of dienstverlening door onvoldoende beschikbaar personele capaciteit (kwalitatief en/of kwantitatief) om de veranderde vraag door onder andere de veranderende samenstelling van de populatie en ondermijnende criminaliteit, aan te kunnen.

Een actueel business continuïteitsplan (BCP), waarin beschreven is welke acties we ondernemen als het risico zich voordoet

Actieve arbeidsmarkt strategie gericht op uitbreiding van de vaste formatie ten opzichte van de flexibele schil en investeren in opleiding en training voor de werknemers.

De financiële risico’s zijn in een totaaltabel terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de risico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

Investeringen Niet van toepassing voor dit programma.

Verbonden partijen Omschrijving

Doel

Het Utrechts Archief

Het verwerven, bewaren en beschikbaar stellen van de archieven van de gemeenten Utrecht en Nieuwegein, de provincie Utrecht en de archieven van het Rijk in de provincie Utrecht en een omvangrijke collectie beeldmateriaal en bibliotheek over Utrecht. Via digitale dienstverlening, de studiezaal en het publiekscentrum stelt HUA de collectie ter beschikking aan de burger voor onderzoek, educatie en cultuurbeleving. Daarnaast is Het Utrechts Archief toezichthouder en kennispartner bij het informatiebeheer van de gemeenten Utrecht, Nieuwegein en verschillende decentrale overheden.

Voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen.

31

x €1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 3.694

Subsidies

Doelstelling

Omschrijving

Waarvan 'vaste' Begroting Begroting 2024 2025 verlening met jaarsubsidies

x € 1.000 Meerjarig verleend t.l.v 2025

De gemeenteraad en het college van B&W vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad Volksfeesten Ondersteunen raadgevend referendum

189 36

189 36

162 0

0 0

Totaal doelstelling 1 De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal

225

225

162

0

ROM Regio Utrecht BV Convenantbijdrage aan ROM Regio Utrecht BV Totaal doelstelling 2 Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad

188 188

0 0

188 188

0 0

3.279

3.386

0

0

3.279 3.692

3.386 3.611

0 350

0 0

Initiatievenfonds

Organiseren en uitvoeren van volksfeesten Subsidiëren van tegenstanders, voorstanders en subsidieaanvragers met een neutrale houding ter ondersteuning van het publieke debat voor campagneactiviteiten of de meningsvorming nadat een definitief verzoek tot het houden van een raadgevend referend

Het Initiatievenfonds is er voor grote en kleine initiatieven, inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, wijk of de stad kunnen een aanvraag doen.

Totaal doelstelling 3 Totaal

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.

Ontwikkelen en wonen voor iedereen Programmaoverzicht We vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil in onze stad een passende woning kan vinden. Portefeuillehouder(s): Eelco Eerenberg, Dennis de Vries, Linda Voortman, Lot van Hooijdonk en Susanne Schilderman Financiën programma Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

x €1.000 Begroting 2028

Baten

118.945

134.178

219.108

139.848

145.425

85.893

Lasten

107.859

188.139

228.807

143.749

151.353

93.060

Saldo Baten en Lasten

11.086

-53.961

-9.699

-3.901

-5.927

-7.167

Onttrekking reserves Toevoeging reserves

32.363 26.900

58.800 16.300

18.264 13.161

14.140 8.446

9.397 2.496

11.489 3.646

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

5.463

42.500

5.103

5.694

6.901

7.843

Totaal

16.549

-11.461

-4.596

1.793

974

675

Financiële toelichting op hoofdlijnen op baten/lasten/reserves voor jaar 2025 De baten in dit programma zijn 219 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit:  Inkomsten uit grondexploitaties (177 miljoen euro)  Inkomsten uit erfpachtcontracten, conversie van erfpachtrechten en meerwaardeafdrachten uit bestemmingswijzigingen op erfpachtgronden (18 miljoen euro)  Leges vergunningen en precario, boetes en dwangsommen (21 miljoen euro) De lasten in dit programma zijn 229 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit:  Kosten voor grondexploitaties, bestaande uit kosten voor verwerving, tijdelijk beheer, plan- en VAT kosten, bouw- en woonrijp maken, sloopkosten en milieumaatregelen, rente en overige kosten (124 miljoen euro)  Verrekening naar de balans van het onderhanden werk van de grondexploitaties (44 miljoen euro)  Kosten voor overige gebiedsontwikkelingen en voor ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (30 miljoen euro)  Kosten voor de bebouwde omgevingen, bestaande uit personeelskosten, bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD), juridische kosten en licentiekosten (25 miljoen euro)  Subsidies en uitvoeringskosten voor beleidsontwikkeling van het deelprogramma huisvesting en voor het realiseren van versneld toevoegen van woonruimte (8 miljoen euro) De mutaties reserves zijn 5 miljoen euro: 13 miljoen euro toevoeging en 18 miljoen euro onttrekking.

Deze hebben betrekking op:  De reserve Grondexploitaties: 4 miljoen euro toevoeging en 3 miljoen euro onttrekking;  De reserve Investeringsimpuls RSU: 9 miljoen euro toevoeging en 13 miljoen euro onttrekking;  Overige reserves: 2 miljoen euro onttrekking.

33

Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën. Concrete bezuinigingsmaatregelen x €1.000 Maatregel

2024

2025

2026

2027

2028 Structureel

Meerwaardeafdrachten na Stop de verkoop

1.000

1.027

1.027

1.027

1.027

1.027

Stoppen met aanmoedigen wooncoöperaties

-

-

-

-

134

134

-

29

29

29

29

29

incl. accres

-

22

22

22

22

22

Verminderen knelpuntenvoorziening

-

191

191

191

191

191

Risicogestuurd toezicht

-

-

411

411

411

411

1.000

1.269

1.680

1.680

1.814

1.814

Halveren inzet Verhuisadviseur senioren incl. promotie Lagere subsidie huurdersparticipatie/ doelgroepen

Totaal

Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting. De grootste mutatie in 2025 wordt veroorzaakt door de actualisatie van onze grondexploitaties, zoals in het MPR 2024 is vastgesteld. Dit effect is zowel aan de baten als de lastenkant zichtbaar.

34

Doelstelling 1: Stedelijke omgeving

Diverse en veilige stedelijke omgeving draagt bij aan de randvoorwaarden voor een prettig en gezond leven. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Vastgesteld Toelichting Ruimtelijke Strategie Utrecht 2021 Strategische visie voor de stad voor de 2040 ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Aanvulling Ruimtelijke Strategie 2022 Aanvullende richtinggevende afspraken op de Utrecht 2040 RSU2040 naar aanleiding van het coalitieakkoord. Grondprijsbrief 2023 2023 Actualisatie van de geldende grondprijzen voor het jaar 2023. Het Utrechts Grondbeleid 2024 Beschrijft de verschillende instrumenten van het grondbeleid die bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van de gemeente. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator Algemeen buurtoordeel stad

Nulmeting Realisatie 2023 7,3

2024

7,3

Doelstelling 2025 2026 7,3

2027 7,3

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  We maken in 2025 verschillende ontwikkelingen mogelijk via intentiedocumenten, bouwenveloppen, Stedenbouwkundige Plannen van Eisen, bestemmingplannen en er worden diverse tenders voorbereid.  In 2025 maken we het Omgevingsplan voor de ontwikkeling van fase 1 van Merwedekanaalzone deelgebied 6 (gereed in Q3 2025).  We starten met de bouw in Merwedekanaalzone deelgebied 5. De oplevering van de eerste bouwblokken is in 2027/2028. De laatste bouwblokken worden naar verwachting in 2033 opgeleverd.  We starten met de herinrichting van Balijeplein/-laan en/of Waalstraat Oost. Balijeplein/-laan wordt naar verwachting in 2029/2030 opgeleverd en Waalstraat Oost in 2027.  We stellen een Uitgangspuntennotitie op waarin de uitgangspunten voor de ontwikkeling van Rijnenburg worden vastgelegd. (notitie gereed in 2026)  Er zal een nieuwe tijdelijke invulling worden gerealiseerd voor het gemeentelijk bezit aan de Ravellaan 96. Het pand wordt op dit moment tijdelijk verhuurd aan socius die hier studentenwoningen exploiteert, de verhuur loopt in 2025 af. We werken aan de definitieve ontwikkeling en verwachten in 2025 een SPvE voor te leggen aan de Raad.  Naar aanleiding van de rioleringsvervanging wordt gekeken naar ruimtelijke optimalisaties van het Janskerkhof.

(gereed in 2027/2028)  Uitvoering definitieve herinrichting van het Park Paardeveld. (gereed in 2025)  We bieden het SPvE van gebiedsontwikkeling Galgenwaard aan, aan de raad, waarbij ook wordt voorgesteld de grondexploitatie Galgenwaard te openen. (ontwikkeling gereed in 2031)

35

  

We bieden het Masterplan Overvecht Centrum aan, aan de raad. (gereed in 2025) Omgevingswet: In 2025 onderzoeken wij hoe de Utrechtse omgevingsvisie zich verhoudt tot de uitgangspunten van de Omgevingswet en welke acties nodig zijn om de Utrechtse omgevingsvisie volledig in lijn te brengen met de eisen van de Omgevingswet. Erfpachtbeheer, Conversie en bestemmingswijzigingen en Uitgifte Gemeentelijke Eigendommen: Bij het einde van het 50 jarige tijdvak van de Algemene Bepalingen 1974 (AB74) worden de gewijzigde Algemene Bepalingen ter besluitvorming aangeboden inclusief de methode om de gewijzigde grondwaarde en canon vast te stellen.

Activiteiten die we niet meer doen  In verband met de bezuinigingsopgave is er geen uitvoeringsbudget voor Maarschalkerweerd Noord. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen  We werken verder aan de lopende projecten in het Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR) en continueren investeringen in de openbare ruimte en infrastructuur.  We zetten in op de Utrechtse Aanpak om de woningbouw op gang te houden en nemen gericht maatregelen om woningbouwprojecten doorgang te laten vinden.  We werken verder aan de besluitvorming voor de MIRT-verkenning OV en Wonen en MIRTonderzoek A12-zone en Rijnenburg.  We voeren een nadere verdieping uit op het ontwikkelperspectief van de stedelijke knoop Lunetten-Koningsweg.  Lombokplein: we zijn de bouwteamfase opgestart met de aannemer, we werken gezamenlijk de plannen uit tot een uitvoeringsfasering en uitvoeringsontwerp. Eneco verlegt in 2025 de stadsverwarming (tussen Damstraat en Croeselaan), vooruitlopend op de herinrichtingswerkzaamheden door onze aannemer.  We werken verder aan de herontwikkelingsmogelijkheden sport bij Nieuw-Welgelegen  Wij werken in Leidsche Rijn verder aan de ontwikkeling en bouw van woningen in Leeuwesteyn, Leidsche Rijn Centrum, Het Zand, Rijnvliet, Haarrijn en Terwijde. En zorgen voor het bouw- en woonrijpmaken van deze gebieden. Verder wordt Park Leeuwesteyn in samenspraak met bewoners aangelegd.

 Omgevingswet: de invoering van de Omgevingswet heeft op 1 januari 2024 plaatsgevonden. We bevinden ons in een transitieperiode, waarin nog een behoorlijke inzet nodig is om de instrumenten en doelen van de Omgevingswet vorm te geven. Voor 2032 zullen bijvoorbeeld alle “oude” bestemmingsplannen in het tijdelijk omgevingsplan omgezet worden naar het definitieve omgevingsplan. Voor 2027 moet de Utrechtse omgevingsvisie in lijn zijn met de eisen van de wet.  Erfpachtbeheer, Conversie en bestemmingswijzigingen en Uitgifte Gemeentelijke Eigendommen: Bij lopende erfpachtcontracten waarvan de canon niet eeuwigdurend is afgekocht wordt de periodieke vergoeding voor het gebruik van de canon in rekening gebracht en periodiek herzien. Daarnaast wordt bij alle erfpachtcontracten, op het moment dat sprake is van een wijziging van het gebruik, beoordeeld of er sprake is van een economische meerwaarde en wordt deze meerwaarde (indien van toepassing) in rekening gebracht. Financiën Stedelijke omgeving x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten

96.051

99.119

195.966

118.516

124.093

64.561

Lasten

77.979

137.548

195.014

114.592

123.928

65.987

Saldo Baten en Lasten

18.072

-38.429

952

3.924

166

-1.426

Onttrekking reserves

31.527

57.707

18.264

14.140

9.397

11.489

Toevoeging reserves

23.000

16.300

13.161

8.446

2.496

3.646

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

8.527

41.407

5.103

5.694

6.901

7.843

26.599

2.978

6.055

9.618

7.067

6.417

Totaal

36

x €1.000 Toelichting verschillen Baten Grondexploitaties: Meerjarige raming van de baten (cashflow) uit de actualisatie van de grondexploitaties conform MPR 2024. Lasten Grondexploitaties: Meerjarige raming van de lasten (cashflow) uit de actualisatie van de grondexploitaties conform MPR 2024. Strategie, Lobby en Stedelijke Sturing: In 2024 zijn incidenteel extra middelen voor implementatie Omgevingswet toegekend (corresponderende post uit de december circulaire 2023 en meicirculaire 2024). Investeringsimpuls RSU: Jaarlijkse fluctuatie (cashflow) op basis van de planning in het MPR 2024

Toelichting verschillen in reserves Onttrekkingen Reserve Grondexploitaties: De onttrekking in 2025 is lager doordat in 2024 incidentele onttrekkingen zijn geraamd, bijvoorbeeld in verband met het openen van de grondexploitatie Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn. Reserve Investeringsimpuls RSU: Met de geraamde onttrekkingen worden de lasten op het product Investeringsimpuls RSU gedekt. Deze lasten fluctueren jaarlijks en zijn in 2025 hoger dan in 2024 (gebaseerd op de planning uit het Meerjaren Perspectief Ruimte 2024). Reserve Betaalbaar wonen: De onttrekking in 2025 is lager doordat in 2024 incidentele onttrekkingen zijn geraamd in verband met het openen van de grondexploitatie Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn en voor investeringen in de openbare ruimte die nodig zijn om woningbouwprojecten op gang te houden. Reserve Europese subsidies: Vrijval in 2025 Toevoegingen Reserve Grondexploitaties: De storting in 2025 is lager doordat in 2024 incidentele stortingen zijn geraamd, bijvoorbeeld in verband met de middelen die in de voorjaarsnota 2017 beschikbaar zijn gesteld voor de Merwedekanaalzone OPG en Busstalling. De storting voor Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn uit de Voorjaarsnota 2018 is in 2025 hoger dan in 2024.

Reserve Investeringsimpuls RSU: De storting is in 2025 lager doordat in 2024 de middelen betaalbaar wonen zijn teruggestort (conform besluitvorming Programmabegroting 2023). Daarnaast zijn er hogere stortingen omdat de bedragen die beschikbaar zijn gesteld voor ruimtelijke ontwikkelingsprojecten, zoals integrale projecten (bijvoorbeeld Overvecht Amazonekwartier) en fietsverbindingen gerelateerd aan gebiedsontwikkelingen, in 2025 hoger zijn dan in 2024.

37

Bedrag

I/S

96.569

I

63.327

I

-2.370

I

-3.977

I

Bedrag

x €1.000 I/S

-37.337

I

5.753

I

-8.750

I

1.000

I

-2.762

I

-0.377

I

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2025 5 %, (2026 10 %, 2027 2 % , 2028 3 %)

Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar: - Ruimtelijke ontwikkelingsprojecten die bijdragen aan het realiseren van de ruimtelijke ambities uit de RSU 2040: In het coalitieakkoord zijn deze projecten onderdeel van het investeringspakket Groei in Balans. Het betreft lopende projecten die beïnvloedbaar zijn, maar bij beëindiging zal wel sprake zijn van kapitaalvernietiging. - Het aanjagen en faciliteren van gebiedsontwikkelingen/versnelling van woningbouw: hierbij gaat het om bijvoorbeeld kosten voor het opstellen van ontwikkelstrategieën en (omgevings-)visies, loonkosten en (op de initiatiefnemer verhaalbare) plankosten voor anterieure overeenkomsten. Strategie en ruimte brede kosten: Dit budget is o.a. bedoeld voor een (stevigere) stedelijke sturing (een van de speerpunten van het coalitieakkoord). Voor kosten die niet aan één opgave zijn toe te rekenen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de (personele) kosten van het Development Network Utrecht: het professionele vastgoednetwerk van marktpartijen en gemeente, dat zich inzet voor een duurzame (waarde)ontwikkeling van de stad. Voor het overige deel van de lasten binnen deze programmadoelstelling geldt dat het onderdelen van geopende grondexploitaties zijn met lasten en baten die netto voor een niet beïnvloedbare ruimte zorgen.

Dit geldt ook voor werkzaamheden aan erfpacht, die gedekt worden uit baten. - Voor het overige deel van de lasten binnen deze programmadoelstelling geldt dat het onderdelen van geopende grondexploitaties zijn met lasten en baten die netto voor een niet beïnvloedbare ruimte zorgen. Dit geldt ook voor werkzaamheden aan erfpacht, die gedekt worden uit baten.

Doelstelling 2: Bebouwde omgeving

De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Algemene Handhavingsstrategie bebouwde omgeving en openbare ruimte

Vastgesteld 2023

Toelichting De strategie geeft op hoofdlijnen de uitgangspunten en doelen weer voor toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving in de stad Utrecht.

38

Uniforme Uitvoerings- en Handhavingsstrategie overgedragen milieutaken

2022

Handhavingstrategie Huisvesting 2018 gemeente Utrecht

2018

Handhavingstrategie Bestaande Bouw

2017

Handhavingsstrategie bedrijven en instellingen

2014

De strategie geeft op hoofdlijnen de uitgangspunten en doelen weer voor toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving in de regio Utrecht en stuurt hiermee de werkzaamheden van de twee Omgevingsdiensten aan (RUD en OdrU). De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. Het thematische beleid bevat kaders voor de uitvoering bij VTH.

Overig thematisch beleid

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting Realisatie 2023

2024

0,10%

<0,30%

% slechte voorgevels in de kwaliteitsmonitor ten opzichte van de totale voorraad

Doelstelling 2025 2026 <0,30%

<0,30%

2027 <0,30%

De prestatie-indicatoren met betrekking tot de bebouwde omgeving kunt u vinden in het handhavingsprogramma (uitvoeringsprogramma). In het handhavingsverslag informeren we u jaarlijks over de capaciteitsinzet en de behaalde resultaten gericht op het bevorderen van een veilige en kwalitatief goede woon- en leefomgeving in Utrecht. Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  Het periodiek toezicht op milieu wet- en regelgeving bij bedrijven komt in plaats van de gemeente vrijwel geheel bij de RUD Utrecht (Omgevingsdienst) te liggen. Het soort toezicht is niet nieuw, wel wie de taken uitvoert. Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen  We toetsen vergunningsaanvragen aan het Omgevingsplan, het Besluit bouwwerken leefomgeving en overige wet- en regelgeving. We hanteren de principes van de Omgevingswet.  Wij houden toezicht op de naleving van vergunningen bij de oprichting, wijziging en sloop van gebouwen. We controleren, voor zover passen in onze rol, de uitvoering van bouwwerken volgens het Landelijk toezichtprotocol.  Wij zetten ons in om bouwhinder te voorkomen en bouwoverlast te beperken.

39

 

  

  



Wij houden toezicht op de naleving van milieuwet- en regelgeving bij bedrijven. We richten ons hierbij op het voorkomen en tegengaan van hinder, zoals geluidsoverlast. De RUD Utrecht voert het periodieke toezicht op milieu- en energiewetgeving bij bedrijven uit en behandelt meldingen van overlast van bedrijven in hun portefeuille. De RUD Utrecht houdt ook toezicht op bodemsaneringen, grondtoepassingen en bedrijfsmatige asbestsaneringen. Voor de bestaande bouw richt ons toezicht zicht naast het gebruik en de veiligheid ook op de gezondheid (binnenmilieu), energiebesparing, duurzaamheid en uitstraling van gebouwen. Samen met de woningcorporaties onderzoeken we meldingen van onrechtmatige bewoning (illegale bewoning van de sociale woningvoorraad). Wij controleren overlastmeldingen en we handhaven bij illegale situaties zoals illegale kamerverhuur en strijdig gebruik. We registreren alle meldingen. Meldingen over gevaar voor de veiligheid en gezondheid pakken we altijd op. Op basis van een goede afweging houden we projectmatig toezicht op bestaande bouwwerken. Onderwerp die we projectmatig oppakken beschrijven we jaarlijks in het Handhavingsprogramma. Het project 'Huisjesmelkers en ondermijnende criminaliteit' zetten we voort. Met het uitvoeringsprogramma Beschermen Woningvoorraad houden we datagedreven toezicht op het woonruimtegebruik in de stad.

We bestrijden negatieve effecten en misstanden zoals slecht verhuurdersschap, leegstand, toeristische verhuur en het opkopen van woningen. We voeren het toezicht uit op de regels in de Wet goed verhuurderschap, gericht op het tegengaan van onjuiste huurprijzen.

Financiën Bebouwde omgeving x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten

22.375

20.203

21.168

21.168

21.168

21.168

Lasten

23.574

25.036

25.384

24.411

23.692

23.474

Saldo Baten en Lasten

-1.199

-4.834

-4.216

-3.243

-2.524

-2.306

Onttrekking reserves

536

100

0

0

0

0

Toevoeging reserves

3.900

0

0

0

0

0

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

-3.364

100

0

0

0

0

Totaal

-4.563

-4.734

-4.216

-3.243

-2.524

-2.306

x €1.000 Toelichting verschillen Baten Prijs- en looncompensatie Lasten Overdracht taken aan RUD Afloop middelen implementatie Omgevingswet Afloop middelen uitvoeringsprogramma 'Beschermen woningvoorraad' Prijs- en looncompensatie

Bedrag

I/S

966

S

606 -1.000 -225

S S S

966

S

Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht.

40

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbaarheid voor 2025 7 %, (2026 5%, 2027 2% , 2028 1%)

Voor deze doelstelling geldt dat de beïnvloedbare ruimte relatief klein is. Het gaat om taken ten aanzien van bouw- en woningtoezicht en vergunningverlening. In beginsel is een aanzienlijk deel gemeentelijk (beïnvloedbaar) beleid. Echter, lagere personeelsinzet zal bijvoorbeeld leiden tot dalende precario en hogere juridische kosten. De overdracht van wettelijke taken (milieu, bodem en energie) naar de RUD Utrecht (Omgevingsdienst) beperkt de ruimte nog verder. Daarnaast hebben de bezuinigingen vanaf 2026 invloed op de beïnvloedbare kosten en is het percentage beïnvloedbaarheid voor 2025 en 2026 lager dan aangegeven.

Doelstelling 3: Huisvesting

Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Huisvestingsverordening

Vastgesteld 2024

Actieplan Studentenhuisvesting

2023

Leegstandsverordening

2023

Toelichting Omdat nieuwbouw tijd vraagt en omdat de woningnood hoog is, is de urgentie om de bestaande voorraad te blijven reguleren hoog. Dit doet Utrecht met de huisvestingsverordening op basis van de Huisvestingswet 2014. Een actieplan om het aanbod studentenhuisvesting, met de nadruk op onzelfstandige eenheden, te vergroten. Een verordening in om de langdurige leegstand van woonruimten te bestrijden.

41

Actieplan Middenhuur (incl. gewijzigde voorwaarden)

2022

Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 Actieplan Betaalbare koop

2021

Actieplan Wooncoöperaties

2021

Woonvisie Utrecht beter in Balans Plan van Aanpak huisvesting en ondersteuning kwetsbare groepen

2019

Actieplan om prijs en kwaliteit langjarig te borgen bij de bouw van nieuwe middenhuurwoningen. Strategische visie voor de stad voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving Actieplan om het woningaanbod in het betaalbare koopsegment in Utrecht te beschermen en te vergroten. Actieplan om meer ruimte te bieden aan bewonersinitiatieven en mensen die duurzaam betaalbaar willen wonen, door de coöperatieve woningsector een volwaardige positie te geven. Overkoepelende visie op het woonbeleid in de gemeente Utrecht. Plan van aanpak om urgente kwetsbare doelgroepen binnen korte termijn een passende woonruimte en passende ondersteuning aan te bieden.

2021

2019

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator Aantal vergunde nieuwbouwwoningen Aantal opleveringen (nieuwbouw en overige toevoegingen) Maximaal aandeel toewijzingen aan kwetsbare groepen Verhouding toewijzingen sociale huurwoningen aan kwetsbare groepen en de vraag naar sociale huurwoningen van kwetsbare groepen Verhouding aantal actieve woningzoekende en aantal toewijzingen (binnen de 70% groep)

Nulmeting Realisatie 2023

2024

Doelstelling 2025 2026

n.v.t.

3.932

3.000

3.000

3.000

3.000

n.v.t.

2.156

3.000

3.000

3.000

3.000

n.v.t.

33%

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t.

n.v.t

100%

100%

100%

100%

5%

4%

10%

10%

10%

10%

2027

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar  Wij passen de Huisvestingsverordening aan in U10 verband (2de fase groeimodel).  Twee jaar na invoering evalueren we de leegstandsverordening in 2025.  Na invoering van de Wet betaalbare huur kunnen we starten met handhaving op te hoge huur via de Wet goed verhuurderschap. We starten hier ook een campagne over.  We gaan het beleid en uitvoeringsprogramma voor het beschermen van de bestaande woningvoorraad evalueren.  We gaan van beleid naar uitvoering en herijken ons beleid in een Volkshuisvestelijk programma (beleidsnota Wonen, gereed in 2025).