Agendabundel
Tekst van het document
in voor een grotere rol van steden in de klimaatafspraken. We werken samen met onze regiogemeenten in de UTRECHT10 (U10) aan de uitvoering van onze gezamenlijke opgaven onder andere door uitvoering te geven aan het Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP). We zijn actief lid van onder andere de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Eurocities, ICLEI (local governments for sustainability) en POLIS (netwerk van Europese steden en regio’s die samenwerken op gebied van innovatieve oplossingen met betrekking tot mobiliteit) en nemen waar nuttig bestuurlijke posities in. In het kader van bezuinigingen bekijken we lidmaatschappen opnieuw. We organiseren kennisuitwisseling met nationale en internationale partners door middel van ontvangst van delegaties en organisatie van werkbezoeken op verschillende onderwerpen. Ook zetten we in op het aantrekken van internationale evenementen of conferenties die passen bij de ambities van onze stad. In het kader van bezuinigingen zullen we dit in vergelijking met voorgaande jaren minder doen. We nemen gericht deel aan internationale (economische) missies die bijdragen aan het Utrechtse profiel en vestigingsklimaat in samenwerking met partners als Rijksdienst Voor Ondernemend
24
Nederland (RVO), Regionale Ontwikkelings Maatschappijen (ROM) en Economic Board Utrecht (EBU). Financiën Bovengemeentelijke belangen x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten
1.390
1.104
1.104
1.104
1.104
1.104
Lasten
5.128
5.451
5.521
5.455
5.455
5.455
-3.738
-4.348
-4.417
-4.351
-4.351
-4.351
Onttrekking reserves
0
0
0
0
0
0
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves
0
0
0
0
0
0
-3.738
-4.348
-4.417
-4.351
-4.351
-4.351
Saldo Baten en Lasten
Totaal
Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.
De beïnvloedbaarheid voor 2025 5% , (2026 4% , 2027 4%, 2028 4%)
Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar. Bovengemeentelijke samenwerking wordt in convenanten en gemeenschappelijke regelingen, zoals U10, VNG en G4, aangegaan. Uittreding is mogelijk, maar heeft langdurige ontvlechtingstrajecten en frictiekosten tot gevolg. Internationale samenwerkingen zijn ook deels beïnvloedbaar. Hier gaat het om lokaal beleid gekoppeld aan de “Sustainable Development Goals, of Global goals (VN)”. Het is mogelijk te stoppen met de samenwerking, maar dat vraagt om een verandering van het Utrechts beleid.
25
Doelstelling 3: Betrokken Utrechters
Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk, en/of stad. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Samen stad maken. Geen Utrecht zonder U. Samen voor Overvecht Initiatievenfonds
Vastgesteld 2024 2019 2015
Toelichting Beleidsnota geeft richting aan meer zeggenschap voor Utrechters. Ambitiedocument Samen voor Overvecht. Subsidieregeling voor grote en kleine initiatieven, inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, wijk of de stad kunnen een aanvraag doen.
Voor buurt- en wijkgericht werken heeft het college eind 2024 een uitvoeringsprogramma vastgesteld. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator
Nulmeting Realisatie 2023
2024
Doelstelling 2025 2026
2027
% Utrechters dat betrokken is in de 54% (2023) buurt bij één of meerdere activiteiten % Utrechters dat vertrouwen heeft in 53% (2023) de lokale overheid
54%
54%
55%
55%
57%
53%
53%
54%
54%
56%
% Utrechters dat vindt dat de gemeente eerlijk en open is in het contact met inwoners.
27%
27%
28%
28%
30%
27% (2023)
Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar Uitvoeren van het uitvoeringsprogramma buurt- en wijkgericht werken, waaronder het versterken van het buurt- en wijkgericht werken van de organisatie. Maken van een opzet monitoring beleidsnota Samen stad inclusief nulmeting doelstelling en indicatoren (gereed in Q1 2025). Aanpak voor het versterken van de samenwerking met kinderen en jongeren (jeugdparticipatie) (gereed in Q2 2025). Verwerken van leidende principes voor houding en gedrag in gemeentelijke personeelssturing (gereed in Q3 2025). Aanpak om beter gebruik te kunnen maken van inwonerssignalen (gereed in Q4 2025). Dit is in lijn met de vastgestelde visie op dienstverlening van Publieksdienstverlening. Zie ook doelstelling 4. Aanpak voor vergroten eigenaarschap van Utrechters, onder andere door betere samenwerking tussen gemeente, fondsen en bedrijfsleven bij ondersteuning van maatschappelijke initiatieven (gereed in Q4 2025). We werken motie 360 ‘Ontzie plan Einstein en samen stad maken zoveel mogelijk’ uit.
26
Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen Faciliteren van bewoners en organisaties bij hun initiatieven in buurt, wijk en stad met onder andere het Initiatievenfonds. Bieden van laagdrempelige dienstverlening aan inwoners en ondernemers via het wijkbureau. Inwoners kunnen terecht met vragen, meldingen of ideeën over hun leefomgeving en kunnen terecht op het wijkspreekuur van de wijkwethouder. Samen met de stad de kennis van de buurten verbinden en vertalen naar wat nodig is in buurten. Het wijkbureau openstellen als netwerkplek voor medewerkers en professionals in de wijk om kennis en kunde over de Utrechtse buurten uit te wisselen en samen te laten komen. Met bewoners, ondernemers en organisaties die actief zijn in de wijk de buurtagenda’s uitvoeren en prioriteiten bepalen voor het vervolg en bijsturen waar nodig. Doorgaan met het verbeteren van samenwerking en focus in de wijkaanpak Samen voor Overvecht met extra aandacht voor het leggen van verbindingen tussen alle inzet in de wijk. Aanscherpen van de sturing door de wijkcoalitie Samen voor Overvecht en versterken van de programmastructuur. Samen met samenwerkingspartners analyseren van resultaten en impact van de wijkaanpak Samen voor Overvecht voor toekomstige keuzes voor Overvecht.
Ondersteunen, faciliteren en doorontwikkeling van wijkplatforms. Doorgaan met de reflectiegroep Samen stad maken van betrokken Utrechters en ambtenaren. Doorgaan met online samenwerking met Utrechters via onder andere ons digitale platform DenkMee. Werken met het kompas voor zeggenschap voor het kiezen van samenwerkingsvormen bij planen beleidsontwikkeling en uitvoering. Werken aan het vakmanschap van onze medewerkers op het gebied van Samen stad maken door systematisch leren, trainingen, intervisie, casusbesprekingen en kennisbijeenkomsten. Faciliteren, stimuleren en controleren op de toepassing van Samen stad maken bij gemeentelijke projecten. Financiën Betrokken Utrechters x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten
92
0
0
0
0
0
Lasten
12.194
15.009
13.784
12.762
11.372
11.372
-12.102
-15.009
-13.784
-12.762
-11.372
-11.372
Onttrekking reserves
0
211
0
0
0
0
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves
0
211
0
0
0
0
-12.102
-14.798
-13.784
-12.762
-11.372
-11.372
Saldo Baten en Lasten
Totaal
27
x €1.000 Toelichting verschillen Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten. Lasten Wijkbureaus: Burgerberaad en budget uitvoering uitkomst burgerberaad (2024: 1,7 miljoen euro en 2025: 0 miljoen euro). Wijkbureaus: Budgetimpuls voor wijk- en buurtaanpak. Deze is toegekend voor 4 jaar (2023: 0,800 miljoen, 2024: 1,100 miljoen euro, 2025: 1,377 miljoen euro, 2026: 1,377 miljoen euro). Van de 1,377 miljoen euro beschikbaar in de begroting 2025 is: 0,826 miljoen euro voor de uitvoering van de buurtagenda; 0,344 miljoen euro voor ondersteunende en faciliterende kosten (projectleiding, bijeenkomsten, werkbudget en communicatie); 0,207 miljoen euro voor het uitvoeren van het uitvoeringsprogramma buurt- en wijkgericht werken, waaronder het versterken van buurt- en wijkgericht werken van de organisatie. Initiatievenfonds en wijkbureaus: loon- en prijscompensatie
Bedrag
I/S
-1.700
I
277
I
409
S
Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.
De beïnvloedbaarheid voor 2025 32 %, (2026 32 %, 2027 36 % , 2028 41 %)
De beïnvloedbare ruimte binnen deze doelstelling betreft de structurele middelen voor het Initiatievenfonds en de bij het coalitieakkoord beschikbaar gestelde incidentele middelen voor Samen stad maken en de Wijk- en buurtaanpak inclusief de buurtagenda’s. Het Initiatievenfonds is voor lokale (wijk-)initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisatie. Het gaat om initiatieven in het sociale domein en in het ruimtelijke domein.
28
Doelstelling 4: Informatie en dienstverlening
De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Visie en meerjarenperspectief 2023-2033 op dienstverlening
Vastgesteld 2023
Toelichting Aanvullende richting gevende afspraken over de dienstverlening van de gemeente Utrecht.
Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator
Nulmeting Realisatie 2023
2024
nvt
8
8
8
8
nvt
7,2
7,2
7,2
7,2
Klanttevredenheid eerstelijns contactmomenten. Klanttevredenheid Burgerzaken.
Doelstelling 2025 2026
2027
Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar Verkenning op verbeteren proces naturalisatie in samenwerking met de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Verkenning gereed Q1 2025. Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen Het aanbieden van alle vormen van de dienstverlening van Burgerzaken. Informatievoorziening telefonisch, digitaal en fysiek (Gemeentelijk Servicepunt) Verbetering van de dienstverlening via het programma Publieksdienstverlening, waarin ook de aanbevelingen uit het rapport over de toeslagen affaire worden meegenomen. Uitvoeren van het project staatsloosheid. Investeren in het aantrekken, opleiden en behouden van voldoende (nieuwe) medewerkers om aan de groeiende vraag aan dienstverlening te kunnen blijven voldoen.
29
Financiën Informatie en dienstverlening x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten
6.700
8.705
8.292
8.317
8.367
8.367
Lasten
28.686
29.546
29.900
29.496
28.980
28.881
-21.986
-20.841
-21.608
-21.179
-20.613
-20.514
Onttrekking reserves
542
0
0
0
0
0
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
542
0
0
0
0
0
-21.444
-20.841
-21.608
-21.179
-20.613
-20.514
Saldo Baten en Lasten
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal
Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.
De beïnvloedbaarheid voor 2025 20 %, (2026 21 %, 2027 20 % , 2028 20 %)
Binnen deze doelstelling vallen de onderdelen burgerzaken, Klantcontactcentrum (KCC) en publieksdienstverlening. De lasten van Burgerzaken (wettelijke taken) en KCC zijn beperkt beïnvloedbaar. De lasten van publieksdienstverlening en de ruimte die daar in is, wordt ingezet op innovaties en/of heeft een relatie met dienstverlening elders binnen de gemeentelijke organisatie. Het is mogelijk de ruimte vrij te spelen, echter dan vinden er bijvoorbeeld geen innovaties meer plaats en vragen van burgers komen terecht bij inhoudelijke “duurdere” afdelingen. De kosten voor het Utrechts archief (HUA) zijn niet beïnvloedbaar, doordat we hier middels een gemeenschappelijke regeling in deel nemen. Er speelt momenteel een ontvlechtingstraject, maar de uitwerking daarvan is nog ongewis (Zie paragraaf Verbonden Partijen.). Voor het experiment BIZ geldt dat het gaat om een zogenaamd “gesloten systeem”. De opbrengsten vanuit de ondernemers van de woonboulevard Utrecht worden via een subsidie weer uitgekeerd aan de ondernemers.
30
Risico's Strategische programmarisico’s Maatregel In onze ambities maken we keuzes die op gespannen voet kunnen staan met wat bewoners, We zijn aan de voorkant helder over kaders en ondernemers en organisaties willen voor hun verwachtingen en vertellen en leggen uit wat we buurt of wijk waardoor die het idee kunnen krijgen wel en niet uit de participatie meenemen in onze dat de gemeente niets heeft gedaan met hun besluiten. bijdrage om het beleid te beïnvloeden. Niet, niet goed, niet tijdig kunnen leveren van informatie en/of dienstverlening door acute incidenten / calamiteiten, zoals: uitvallen van ICTsystemen, ontoegankelijkheid gebouw en landelijke ontwikkelingen Niet, niet goed, niet tijdig kunnen leveren van informatie en/of dienstverlening door onvoldoende beschikbaar personele capaciteit (kwalitatief en/of kwantitatief) om de veranderde vraag door onder andere de veranderende samenstelling van de populatie en ondermijnende criminaliteit, aan te kunnen.
Een actueel business continuïteitsplan (BCP), waarin beschreven is welke acties we ondernemen als het risico zich voordoet
Actieve arbeidsmarkt strategie gericht op uitbreiding van de vaste formatie ten opzichte van de flexibele schil en investeren in opleiding en training voor de werknemers.
De financiële risico’s zijn in een totaaltabel terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de risico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.
Investeringen Niet van toepassing voor dit programma.
Verbonden partijen Omschrijving
Doel
Het Utrechts Archief
Het verwerven, bewaren en beschikbaar stellen van de archieven van de gemeenten Utrecht en Nieuwegein, de provincie Utrecht en de archieven van het Rijk in de provincie Utrecht en een omvangrijke collectie beeldmateriaal en bibliotheek over Utrecht. Via digitale dienstverlening, de studiezaal en het publiekscentrum stelt HUA de collectie ter beschikking aan de burger voor onderzoek, educatie en cultuurbeleving. Daarnaast is Het Utrechts Archief toezichthouder en kennispartner bij het informatiebeheer van de gemeenten Utrecht, Nieuwegein en verschillende decentrale overheden.
Voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen.
31
x €1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 3.694
Subsidies
Doelstelling
Omschrijving
Waarvan 'vaste' Begroting Begroting 2024 2025 verlening met jaarsubsidies
x € 1.000 Meerjarig verleend t.l.v 2025
De gemeenteraad en het college van B&W vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad Volksfeesten Ondersteunen raadgevend referendum
189 36
189 36
162 0
0 0
Totaal doelstelling 1 De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal
225
225
162
0
ROM Regio Utrecht BV Convenantbijdrage aan ROM Regio Utrecht BV Totaal doelstelling 2 Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad
188 188
0 0
188 188
0 0
3.279
3.386
0
0
3.279 3.692
3.386 3.611
0 350
0 0
Initiatievenfonds
Organiseren en uitvoeren van volksfeesten Subsidiëren van tegenstanders, voorstanders en subsidieaanvragers met een neutrale houding ter ondersteuning van het publieke debat voor campagneactiviteiten of de meningsvorming nadat een definitief verzoek tot het houden van een raadgevend referend
Het Initiatievenfonds is er voor grote en kleine initiatieven, inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, wijk of de stad kunnen een aanvraag doen.
Totaal doelstelling 3 Totaal
Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.
Ontwikkelen en wonen voor iedereen Programmaoverzicht We vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil in onze stad een passende woning kan vinden. Portefeuillehouder(s): Eelco Eerenberg, Dennis de Vries, Linda Voortman, Lot van Hooijdonk en Susanne Schilderman Financiën programma Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
x €1.000 Begroting 2028
Baten
118.945
134.178
219.108
139.848
145.425
85.893
Lasten
107.859
188.139
228.807
143.749
151.353
93.060
Saldo Baten en Lasten
11.086
-53.961
-9.699
-3.901
-5.927
-7.167
Onttrekking reserves Toevoeging reserves
32.363 26.900
58.800 16.300
18.264 13.161
14.140 8.446
9.397 2.496
11.489 3.646
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves
5.463
42.500
5.103
5.694
6.901
7.843
Totaal
16.549
-11.461
-4.596
1.793
974
675
Financiële toelichting op hoofdlijnen op baten/lasten/reserves voor jaar 2025 De baten in dit programma zijn 219 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit: Inkomsten uit grondexploitaties (177 miljoen euro) Inkomsten uit erfpachtcontracten, conversie van erfpachtrechten en meerwaardeafdrachten uit bestemmingswijzigingen op erfpachtgronden (18 miljoen euro) Leges vergunningen en precario, boetes en dwangsommen (21 miljoen euro) De lasten in dit programma zijn 229 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: Kosten voor grondexploitaties, bestaande uit kosten voor verwerving, tijdelijk beheer, plan- en VAT kosten, bouw- en woonrijp maken, sloopkosten en milieumaatregelen, rente en overige kosten (124 miljoen euro) Verrekening naar de balans van het onderhanden werk van de grondexploitaties (44 miljoen euro) Kosten voor overige gebiedsontwikkelingen en voor ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (30 miljoen euro) Kosten voor de bebouwde omgevingen, bestaande uit personeelskosten, bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD), juridische kosten en licentiekosten (25 miljoen euro) Subsidies en uitvoeringskosten voor beleidsontwikkeling van het deelprogramma huisvesting en voor het realiseren van versneld toevoegen van woonruimte (8 miljoen euro) De mutaties reserves zijn 5 miljoen euro: 13 miljoen euro toevoeging en 18 miljoen euro onttrekking.
Deze hebben betrekking op: De reserve Grondexploitaties: 4 miljoen euro toevoeging en 3 miljoen euro onttrekking; De reserve Investeringsimpuls RSU: 9 miljoen euro toevoeging en 13 miljoen euro onttrekking; Overige reserves: 2 miljoen euro onttrekking.
33
Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën. Concrete bezuinigingsmaatregelen x €1.000 Maatregel
2024
2025
2026
2027
2028 Structureel
Meerwaardeafdrachten na Stop de verkoop
1.000
1.027
1.027
1.027
1.027
1.027
Stoppen met aanmoedigen wooncoöperaties
-
-
-
-
134
134
-
29
29
29
29
29
incl. accres
-
22
22
22
22
22
Verminderen knelpuntenvoorziening
-
191
191
191
191
191
Risicogestuurd toezicht
-
-
411
411
411
411
1.000
1.269
1.680
1.680
1.814
1.814
Halveren inzet Verhuisadviseur senioren incl. promotie Lagere subsidie huurdersparticipatie/ doelgroepen
Totaal
Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting. De grootste mutatie in 2025 wordt veroorzaakt door de actualisatie van onze grondexploitaties, zoals in het MPR 2024 is vastgesteld. Dit effect is zowel aan de baten als de lastenkant zichtbaar.
34
Doelstelling 1: Stedelijke omgeving
Diverse en veilige stedelijke omgeving draagt bij aan de randvoorwaarden voor een prettig en gezond leven. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Vastgesteld Toelichting Ruimtelijke Strategie Utrecht 2021 Strategische visie voor de stad voor de 2040 ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Aanvulling Ruimtelijke Strategie 2022 Aanvullende richtinggevende afspraken op de Utrecht 2040 RSU2040 naar aanleiding van het coalitieakkoord. Grondprijsbrief 2023 2023 Actualisatie van de geldende grondprijzen voor het jaar 2023. Het Utrechts Grondbeleid 2024 Beschrijft de verschillende instrumenten van het grondbeleid die bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van de gemeente. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator Algemeen buurtoordeel stad
Nulmeting Realisatie 2023 7,3
2024
7,3
Doelstelling 2025 2026 7,3
2027 7,3
Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar We maken in 2025 verschillende ontwikkelingen mogelijk via intentiedocumenten, bouwenveloppen, Stedenbouwkundige Plannen van Eisen, bestemmingplannen en er worden diverse tenders voorbereid. In 2025 maken we het Omgevingsplan voor de ontwikkeling van fase 1 van Merwedekanaalzone deelgebied 6 (gereed in Q3 2025). We starten met de bouw in Merwedekanaalzone deelgebied 5. De oplevering van de eerste bouwblokken is in 2027/2028. De laatste bouwblokken worden naar verwachting in 2033 opgeleverd. We starten met de herinrichting van Balijeplein/-laan en/of Waalstraat Oost. Balijeplein/-laan wordt naar verwachting in 2029/2030 opgeleverd en Waalstraat Oost in 2027. We stellen een Uitgangspuntennotitie op waarin de uitgangspunten voor de ontwikkeling van Rijnenburg worden vastgelegd. (notitie gereed in 2026) Er zal een nieuwe tijdelijke invulling worden gerealiseerd voor het gemeentelijk bezit aan de Ravellaan 96. Het pand wordt op dit moment tijdelijk verhuurd aan socius die hier studentenwoningen exploiteert, de verhuur loopt in 2025 af. We werken aan de definitieve ontwikkeling en verwachten in 2025 een SPvE voor te leggen aan de Raad. Naar aanleiding van de rioleringsvervanging wordt gekeken naar ruimtelijke optimalisaties van het Janskerkhof.
(gereed in 2027/2028) Uitvoering definitieve herinrichting van het Park Paardeveld. (gereed in 2025) We bieden het SPvE van gebiedsontwikkeling Galgenwaard aan, aan de raad, waarbij ook wordt voorgesteld de grondexploitatie Galgenwaard te openen. (ontwikkeling gereed in 2031)
35
We bieden het Masterplan Overvecht Centrum aan, aan de raad. (gereed in 2025) Omgevingswet: In 2025 onderzoeken wij hoe de Utrechtse omgevingsvisie zich verhoudt tot de uitgangspunten van de Omgevingswet en welke acties nodig zijn om de Utrechtse omgevingsvisie volledig in lijn te brengen met de eisen van de Omgevingswet. Erfpachtbeheer, Conversie en bestemmingswijzigingen en Uitgifte Gemeentelijke Eigendommen: Bij het einde van het 50 jarige tijdvak van de Algemene Bepalingen 1974 (AB74) worden de gewijzigde Algemene Bepalingen ter besluitvorming aangeboden inclusief de methode om de gewijzigde grondwaarde en canon vast te stellen.
Activiteiten die we niet meer doen In verband met de bezuinigingsopgave is er geen uitvoeringsbudget voor Maarschalkerweerd Noord. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen We werken verder aan de lopende projecten in het Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR) en continueren investeringen in de openbare ruimte en infrastructuur. We zetten in op de Utrechtse Aanpak om de woningbouw op gang te houden en nemen gericht maatregelen om woningbouwprojecten doorgang te laten vinden. We werken verder aan de besluitvorming voor de MIRT-verkenning OV en Wonen en MIRTonderzoek A12-zone en Rijnenburg. We voeren een nadere verdieping uit op het ontwikkelperspectief van de stedelijke knoop Lunetten-Koningsweg. Lombokplein: we zijn de bouwteamfase opgestart met de aannemer, we werken gezamenlijk de plannen uit tot een uitvoeringsfasering en uitvoeringsontwerp. Eneco verlegt in 2025 de stadsverwarming (tussen Damstraat en Croeselaan), vooruitlopend op de herinrichtingswerkzaamheden door onze aannemer. We werken verder aan de herontwikkelingsmogelijkheden sport bij Nieuw-Welgelegen Wij werken in Leidsche Rijn verder aan de ontwikkeling en bouw van woningen in Leeuwesteyn, Leidsche Rijn Centrum, Het Zand, Rijnvliet, Haarrijn en Terwijde. En zorgen voor het bouw- en woonrijpmaken van deze gebieden. Verder wordt Park Leeuwesteyn in samenspraak met bewoners aangelegd.
Omgevingswet: de invoering van de Omgevingswet heeft op 1 januari 2024 plaatsgevonden. We bevinden ons in een transitieperiode, waarin nog een behoorlijke inzet nodig is om de instrumenten en doelen van de Omgevingswet vorm te geven. Voor 2032 zullen bijvoorbeeld alle “oude” bestemmingsplannen in het tijdelijk omgevingsplan omgezet worden naar het definitieve omgevingsplan. Voor 2027 moet de Utrechtse omgevingsvisie in lijn zijn met de eisen van de wet. Erfpachtbeheer, Conversie en bestemmingswijzigingen en Uitgifte Gemeentelijke Eigendommen: Bij lopende erfpachtcontracten waarvan de canon niet eeuwigdurend is afgekocht wordt de periodieke vergoeding voor het gebruik van de canon in rekening gebracht en periodiek herzien. Daarnaast wordt bij alle erfpachtcontracten, op het moment dat sprake is van een wijziging van het gebruik, beoordeeld of er sprake is van een economische meerwaarde en wordt deze meerwaarde (indien van toepassing) in rekening gebracht. Financiën Stedelijke omgeving x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten
96.051
99.119
195.966
118.516
124.093
64.561
Lasten
77.979
137.548
195.014
114.592
123.928
65.987
Saldo Baten en Lasten
18.072
-38.429
952
3.924
166
-1.426
Onttrekking reserves
31.527
57.707
18.264
14.140
9.397
11.489
Toevoeging reserves
23.000
16.300
13.161
8.446
2.496
3.646
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves
8.527
41.407
5.103
5.694
6.901
7.843
26.599
2.978
6.055
9.618
7.067
6.417
Totaal
36
x €1.000 Toelichting verschillen Baten Grondexploitaties: Meerjarige raming van de baten (cashflow) uit de actualisatie van de grondexploitaties conform MPR 2024. Lasten Grondexploitaties: Meerjarige raming van de lasten (cashflow) uit de actualisatie van de grondexploitaties conform MPR 2024. Strategie, Lobby en Stedelijke Sturing: In 2024 zijn incidenteel extra middelen voor implementatie Omgevingswet toegekend (corresponderende post uit de december circulaire 2023 en meicirculaire 2024). Investeringsimpuls RSU: Jaarlijkse fluctuatie (cashflow) op basis van de planning in het MPR 2024
Toelichting verschillen in reserves Onttrekkingen Reserve Grondexploitaties: De onttrekking in 2025 is lager doordat in 2024 incidentele onttrekkingen zijn geraamd, bijvoorbeeld in verband met het openen van de grondexploitatie Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn. Reserve Investeringsimpuls RSU: Met de geraamde onttrekkingen worden de lasten op het product Investeringsimpuls RSU gedekt. Deze lasten fluctueren jaarlijks en zijn in 2025 hoger dan in 2024 (gebaseerd op de planning uit het Meerjaren Perspectief Ruimte 2024). Reserve Betaalbaar wonen: De onttrekking in 2025 is lager doordat in 2024 incidentele onttrekkingen zijn geraamd in verband met het openen van de grondexploitatie Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn en voor investeringen in de openbare ruimte die nodig zijn om woningbouwprojecten op gang te houden. Reserve Europese subsidies: Vrijval in 2025 Toevoegingen Reserve Grondexploitaties: De storting in 2025 is lager doordat in 2024 incidentele stortingen zijn geraamd, bijvoorbeeld in verband met de middelen die in de voorjaarsnota 2017 beschikbaar zijn gesteld voor de Merwedekanaalzone OPG en Busstalling. De storting voor Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn uit de Voorjaarsnota 2018 is in 2025 hoger dan in 2024.
Reserve Investeringsimpuls RSU: De storting is in 2025 lager doordat in 2024 de middelen betaalbaar wonen zijn teruggestort (conform besluitvorming Programmabegroting 2023). Daarnaast zijn er hogere stortingen omdat de bedragen die beschikbaar zijn gesteld voor ruimtelijke ontwikkelingsprojecten, zoals integrale projecten (bijvoorbeeld Overvecht Amazonekwartier) en fietsverbindingen gerelateerd aan gebiedsontwikkelingen, in 2025 hoger zijn dan in 2024.
37
Bedrag
I/S
96.569
I
63.327
I
-2.370
I
-3.977
I
Bedrag
x €1.000 I/S
-37.337
I
5.753
I
-8.750
I
1.000
I
-2.762
I
-0.377
I
Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.
De beïnvloedbaarheid voor 2025 5 %, (2026 10 %, 2027 2 % , 2028 3 %)
Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar: - Ruimtelijke ontwikkelingsprojecten die bijdragen aan het realiseren van de ruimtelijke ambities uit de RSU 2040: In het coalitieakkoord zijn deze projecten onderdeel van het investeringspakket Groei in Balans. Het betreft lopende projecten die beïnvloedbaar zijn, maar bij beëindiging zal wel sprake zijn van kapitaalvernietiging. - Het aanjagen en faciliteren van gebiedsontwikkelingen/versnelling van woningbouw: hierbij gaat het om bijvoorbeeld kosten voor het opstellen van ontwikkelstrategieën en (omgevings-)visies, loonkosten en (op de initiatiefnemer verhaalbare) plankosten voor anterieure overeenkomsten. Strategie en ruimte brede kosten: Dit budget is o.a. bedoeld voor een (stevigere) stedelijke sturing (een van de speerpunten van het coalitieakkoord). Voor kosten die niet aan één opgave zijn toe te rekenen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de (personele) kosten van het Development Network Utrecht: het professionele vastgoednetwerk van marktpartijen en gemeente, dat zich inzet voor een duurzame (waarde)ontwikkeling van de stad. Voor het overige deel van de lasten binnen deze programmadoelstelling geldt dat het onderdelen van geopende grondexploitaties zijn met lasten en baten die netto voor een niet beïnvloedbare ruimte zorgen.
Dit geldt ook voor werkzaamheden aan erfpacht, die gedekt worden uit baten. - Voor het overige deel van de lasten binnen deze programmadoelstelling geldt dat het onderdelen van geopende grondexploitaties zijn met lasten en baten die netto voor een niet beïnvloedbare ruimte zorgen. Dit geldt ook voor werkzaamheden aan erfpacht, die gedekt worden uit baten.
Doelstelling 2: Bebouwde omgeving
De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Algemene Handhavingsstrategie bebouwde omgeving en openbare ruimte
Vastgesteld 2023
Toelichting De strategie geeft op hoofdlijnen de uitgangspunten en doelen weer voor toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving in de stad Utrecht.
38
Uniforme Uitvoerings- en Handhavingsstrategie overgedragen milieutaken
2022
Handhavingstrategie Huisvesting 2018 gemeente Utrecht
2018
Handhavingstrategie Bestaande Bouw
2017
Handhavingsstrategie bedrijven en instellingen
2014
De strategie geeft op hoofdlijnen de uitgangspunten en doelen weer voor toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving in de regio Utrecht en stuurt hiermee de werkzaamheden van de twee Omgevingsdiensten aan (RUD en OdrU). De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. Het thematische beleid bevat kaders voor de uitvoering bij VTH.
Overig thematisch beleid
Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator
Nulmeting Realisatie 2023
2024
0,10%
<0,30%
% slechte voorgevels in de kwaliteitsmonitor ten opzichte van de totale voorraad
Doelstelling 2025 2026 <0,30%
<0,30%
2027 <0,30%
De prestatie-indicatoren met betrekking tot de bebouwde omgeving kunt u vinden in het handhavingsprogramma (uitvoeringsprogramma). In het handhavingsverslag informeren we u jaarlijks over de capaciteitsinzet en de behaalde resultaten gericht op het bevorderen van een veilige en kwalitatief goede woon- en leefomgeving in Utrecht. Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar Het periodiek toezicht op milieu wet- en regelgeving bij bedrijven komt in plaats van de gemeente vrijwel geheel bij de RUD Utrecht (Omgevingsdienst) te liggen. Het soort toezicht is niet nieuw, wel wie de taken uitvoert. Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen We toetsen vergunningsaanvragen aan het Omgevingsplan, het Besluit bouwwerken leefomgeving en overige wet- en regelgeving. We hanteren de principes van de Omgevingswet. Wij houden toezicht op de naleving van vergunningen bij de oprichting, wijziging en sloop van gebouwen. We controleren, voor zover passen in onze rol, de uitvoering van bouwwerken volgens het Landelijk toezichtprotocol. Wij zetten ons in om bouwhinder te voorkomen en bouwoverlast te beperken.
39
Wij houden toezicht op de naleving van milieuwet- en regelgeving bij bedrijven. We richten ons hierbij op het voorkomen en tegengaan van hinder, zoals geluidsoverlast. De RUD Utrecht voert het periodieke toezicht op milieu- en energiewetgeving bij bedrijven uit en behandelt meldingen van overlast van bedrijven in hun portefeuille. De RUD Utrecht houdt ook toezicht op bodemsaneringen, grondtoepassingen en bedrijfsmatige asbestsaneringen. Voor de bestaande bouw richt ons toezicht zicht naast het gebruik en de veiligheid ook op de gezondheid (binnenmilieu), energiebesparing, duurzaamheid en uitstraling van gebouwen. Samen met de woningcorporaties onderzoeken we meldingen van onrechtmatige bewoning (illegale bewoning van de sociale woningvoorraad). Wij controleren overlastmeldingen en we handhaven bij illegale situaties zoals illegale kamerverhuur en strijdig gebruik. We registreren alle meldingen. Meldingen over gevaar voor de veiligheid en gezondheid pakken we altijd op. Op basis van een goede afweging houden we projectmatig toezicht op bestaande bouwwerken. Onderwerp die we projectmatig oppakken beschrijven we jaarlijks in het Handhavingsprogramma. Het project 'Huisjesmelkers en ondermijnende criminaliteit' zetten we voort. Met het uitvoeringsprogramma Beschermen Woningvoorraad houden we datagedreven toezicht op het woonruimtegebruik in de stad.
We bestrijden negatieve effecten en misstanden zoals slecht verhuurdersschap, leegstand, toeristische verhuur en het opkopen van woningen. We voeren het toezicht uit op de regels in de Wet goed verhuurderschap, gericht op het tegengaan van onjuiste huurprijzen.
Financiën Bebouwde omgeving x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten
22.375
20.203
21.168
21.168
21.168
21.168
Lasten
23.574
25.036
25.384
24.411
23.692
23.474
Saldo Baten en Lasten
-1.199
-4.834
-4.216
-3.243
-2.524
-2.306
Onttrekking reserves
536
100
0
0
0
0
Toevoeging reserves
3.900
0
0
0
0
0
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves
-3.364
100
0
0
0
0
Totaal
-4.563
-4.734
-4.216
-3.243
-2.524
-2.306
x €1.000 Toelichting verschillen Baten Prijs- en looncompensatie Lasten Overdracht taken aan RUD Afloop middelen implementatie Omgevingswet Afloop middelen uitvoeringsprogramma 'Beschermen woningvoorraad' Prijs- en looncompensatie
Bedrag
I/S
966
S
606 -1.000 -225
S S S
966
S
Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht.
40
Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.
De beïnvloedbaarheid voor 2025 7 %, (2026 5%, 2027 2% , 2028 1%)
Voor deze doelstelling geldt dat de beïnvloedbare ruimte relatief klein is. Het gaat om taken ten aanzien van bouw- en woningtoezicht en vergunningverlening. In beginsel is een aanzienlijk deel gemeentelijk (beïnvloedbaar) beleid. Echter, lagere personeelsinzet zal bijvoorbeeld leiden tot dalende precario en hogere juridische kosten. De overdracht van wettelijke taken (milieu, bodem en energie) naar de RUD Utrecht (Omgevingsdienst) beperkt de ruimte nog verder. Daarnaast hebben de bezuinigingen vanaf 2026 invloed op de beïnvloedbare kosten en is het percentage beïnvloedbaarheid voor 2025 en 2026 lager dan aangegeven.
Doelstelling 3: Huisvesting
Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Huisvestingsverordening
Vastgesteld 2024
Actieplan Studentenhuisvesting
2023
Leegstandsverordening
2023
Toelichting Omdat nieuwbouw tijd vraagt en omdat de woningnood hoog is, is de urgentie om de bestaande voorraad te blijven reguleren hoog. Dit doet Utrecht met de huisvestingsverordening op basis van de Huisvestingswet 2014. Een actieplan om het aanbod studentenhuisvesting, met de nadruk op onzelfstandige eenheden, te vergroten. Een verordening in om de langdurige leegstand van woonruimten te bestrijden.
41
Actieplan Middenhuur (incl. gewijzigde voorwaarden)
2022
Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 Actieplan Betaalbare koop
2021
Actieplan Wooncoöperaties
2021
Woonvisie Utrecht beter in Balans Plan van Aanpak huisvesting en ondersteuning kwetsbare groepen
2019
Actieplan om prijs en kwaliteit langjarig te borgen bij de bouw van nieuwe middenhuurwoningen. Strategische visie voor de stad voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving Actieplan om het woningaanbod in het betaalbare koopsegment in Utrecht te beschermen en te vergroten. Actieplan om meer ruimte te bieden aan bewonersinitiatieven en mensen die duurzaam betaalbaar willen wonen, door de coöperatieve woningsector een volwaardige positie te geven. Overkoepelende visie op het woonbeleid in de gemeente Utrecht. Plan van aanpak om urgente kwetsbare doelgroepen binnen korte termijn een passende woonruimte en passende ondersteuning aan te bieden.
2021
2019
Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator Aantal vergunde nieuwbouwwoningen Aantal opleveringen (nieuwbouw en overige toevoegingen) Maximaal aandeel toewijzingen aan kwetsbare groepen Verhouding toewijzingen sociale huurwoningen aan kwetsbare groepen en de vraag naar sociale huurwoningen van kwetsbare groepen Verhouding aantal actieve woningzoekende en aantal toewijzingen (binnen de 70% groep)
Nulmeting Realisatie 2023
2024
Doelstelling 2025 2026
n.v.t.
3.932
3.000
3.000
3.000
3.000
n.v.t.
2.156
3.000
3.000
3.000
3.000
n.v.t.
33%
n.v.t
n.v.t
n.v.t
n.v.t
n.v.t.
n.v.t
100%
100%
100%
100%
5%
4%
10%
10%
10%
10%
2027
Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar Wij passen de Huisvestingsverordening aan in U10 verband (2de fase groeimodel). Twee jaar na invoering evalueren we de leegstandsverordening in 2025. Na invoering van de Wet betaalbare huur kunnen we starten met handhaving op te hoge huur via de Wet goed verhuurderschap. We starten hier ook een campagne over. We gaan het beleid en uitvoeringsprogramma voor het beschermen van de bestaande woningvoorraad evalueren. We gaan van beleid naar uitvoering en herijken ons beleid in een Volkshuisvestelijk programma (beleidsnota Wonen, gereed in 2025).
42
Wij ontwikkelen de samenwerking met corporaties door en geven uitvoering aan de samenwerkingsafspraken met corporaties en huurdersorganisaties via een Uitvoeringsakkoord (continu gedurende looptijd tot en met 2026). Wij stellen de huisvestingsopgave voor de (T)huis voor Iedereen doelgroepen vast (jaarlijks gereed in Q4). Regionale woonzorgvisie opstellen (uitvoeringsafspraken met de regio waaronder fair share van aandachtsgroepen, eerste helft 2025), Wij voeren de acties beter benutten bestaande woningvoorraad uit.
Activiteiten die we niet meer doen De eerste twee jaar van de coalitieperiode lag het accent op het opzetten van nieuw en aanvullend beleid. Het accent verschuift in deze fase naar uitvoering en realisatie. Met de beleidsnota wonen wordt een stap gezet om te evalueren en agenda te vormen voor een verdergaande aanpak van de transitie van woningmarkt naar volkshuisvesting. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen Uitvoeren Actieplan Studentenhuisvesting. Uitvoeren Actieplan Utrechtse Wooncoöperaties. Adviseren in gebieden om te komen tot meer gemengde wijken. Uitvoeren actieplan Betaalbare koopwoningen. We zetten ons blijvend in voor het realiseren van meer sociale woonplekken (kwetsbare en bijzondere groepen en reguliere woningzoekenden). We geven uitvoering aan diverse maatregelen voor het beschermen van de bestaande woningvoorraad waaronder opkoopbescherming. We voeren de leegstandsaanpak corporaties en leegstandsverordening uit. We blijven uitvoering geven aan de Wet goed verhuurderschap. We blijven ons inzetten voor het evenwichtig verdelen van schaarse betaalbare woonruimte en passen indien nodig de Huisvestingsverordering aan. Uitvoeren regelgeving zelfbewoningsplicht en het antispeculatiebeding voor nieuwbouwwoningen. Uitvoeren van het uitvoeringsprogramma Realisatie Sociale huisvesting 2024-2026 via de tredenaanpak: 1.
Permanente woningbouw; 2. Samenwerking in de regio; 3. Optimaliseren van de bestaande voorraad; 4. Inzet van eigen vastgoed en/of aankoop van vastgoed; 5. Tijdelijke woningbouw. Operationele woonruimte verdeling (Volkshuisvestingsdiensten). Uitvoeren Actieplan Middenhuur. Beleidssignalering, inspelen op actuele ontwikkelingen en monitoring van het wonen in Utrecht. wij geven uitvoering aan de regionale Woondeal. Updaten Actieplan Middenhuur naar aanleiding van het Landelijk beleidskader middenhuur vervalt, omdat het onderdeel wordt van de nieuwe beleidsnota wonen. Vaststellen van een lokale integrale Woonzorgvisie vervalt omdat dit onderdeel wordt van de beleidsnota wonen en de Sociale Visie Utrecht 2040. Jaarlijks opstellen prestatieafspraken (is ondervangen via de samenwerkingsafspraken die gelden voor een duur van drie jaar).
43
Financiën Huisvesting x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten
519
14.856
1.974
164
164
164
Lasten
6.306
25.554
8.409
4.746
3.733
3.599
-5.787
-10.698
-6.435
-4.582
-3.569
-3.436
Onttrekking reserves
300
993
0
0
0
0
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
300
993
0
0
0
0
-5.487
-9.706
-6.435
-4.582
-3.569
-3.436
Saldo Baten en Lasten
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal
x €1.000 Toelichting verschillen Baten In 2025 ontvangen we minder subsidies (SPUKS) voor specifieke tijdelijke woningbouwprojecten. Lagere rentebaten Loon- en prijscompensatie Lasten Tegenover lagere baten ivm SPUKS staan ook lagere lasten Incidentele middelen Fonds Betaalbare Koop in 2024 In 2025 vallen incidentele lasten weg; subsidiemiddelen huisvesting kwetsbare doelgroepen (€ 0,292 miljoen), Wet goed verhuurderschap (€ 0,357 miljoen) en Taskforce (€ 0,344 miljoen). Het budget voor het Programmateam Sociale Huisvesting neemt af in 2025. Bezuinigingsmaatregelen (verhuisadviseurs en subsidie huurdersparticipatie) Lagere rentelasten Loon- en prijscompensatie
Toelichting verschillen in reserves
Bedrag
I/S
-12.867
I
-22 7
I S
-12.867 -3.000 -993
I I I
-492
I
-50
S
-12 269
I S
Bedrag
x €1.000 I/S
993
I
Onttrekkingen In 2025 worden er geen onttrekkingen uit de reserves gedaan (in 2024 betroffen de onttrekkingen bestedings- en dekkingsvoorstellen, die via de algemene dekkingsreserve lopen) Toevoegingen Binnen deze doelstelling zijn er geen toevoegingen die dienen te worden toegelicht.
44
Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.
De beïnvloedbaarheid voor 2025 58 %, (2026 25 %, 2027 5 % , 2028 1 %)
De beïnvloedbare lasten zijn incidentele budgetten toegekend uit het coalitieakkoord bijvoorbeeld budget voor Taskforce Versneld Toevoegen Woonruimte en budget voor studentenhuisvesting. Personeelscapaciteit is noodzakelijk om versneld tijdelijke woonruimte te realiseren, beleidsontwikkeling voor mogelijke regelgeving en om de huidige tekorten in de woningmarkt voor kwetsbare doelgroepen aan te pakken.
Risico's Strategische programmarisico's Ongunstige marktomstandigheden zoals stijgende rente, stijgende bouwkosten, schaarste bouwmaterialen en beschikbaarheid personeel (zowel markt als gemeente) zetten het bouwtempo onder druk. Als gevolg hiervan neemt de woningbouwproductie af.
Door de complexe marktomstandigheden, gebrek aan sociale huurwoningen en stagnatie van de doorstroming dreigen in toenemende met Utrechters (reguliere en kwetsbare doelgroepen
45
Maatregel Optimaliseren in projecten en/of het bijstellen van de ambities: Project specifieke maatregelen die de haalbaarheid van een project mogelijk vergoten via de Utrechtse Aanpak. Subsidies vanuit zowel gemeente, provincie als rijksoverheid. Zoals Rijkssubsidies als de Start Bouw Impuls (SBI) en Woning Bouw Impuls (WBI). Inzet op tijdelijke woningbouw op gepaste locaties. Lobby voor externe bijdragen. Aanpassen van het Utrechts Plan Proces (UPP) gericht op verkorten voorbereidingstijd van bouwplannen (bekijken van de eenduidigheid, efficiëntie en kwaliteit van besluitvorming en werkprocessen). Samen met marktpartijen (zoals partners DNU, Stadsakkoord) zoeken naar slimme oplossingen. Blijvende inzet op voortgang permanente productie, realisatie flexwoningen, beter benutten bestaande voorraad, regionale samenwerking en inzet eigen vastgoed
die afhankelijk zijn van sociale huurwoningen) tussen wal en schip te vallen.
Verslechtering van congestiesituatie vormt risico voor bouwprojecten. Utrecht zit op dit moment in congestiefase 1, waarin geen nieuwe grootverbruikaansluitingen mogelijk zijn. Zonder ingrijpende maatregelen gaat Utrecht in 2025 naar congestiefase 2, waarin ook geen nieuwe kleinverbruikaansluitingen mogelijk zijn.
Beperkingen met betrekking tot stikstofdepositie kunnen leiden tot vertraging of afstel van ruimtelijke projecten.
Bijdragen vanuit derden (waaronder Rijk en andere overheden) zijn onvoldoende om de opgaven en ambities uit de RSU 2040 te kunnen realiseren.
Continu monitoring van de ontwikkeling woonvraag door kwetsbare doelgroep in relatie tot aanbod sociale huurwoningen. Lobby voor ondersteuning vanuit Rijk, provincie. Zet op versterkte samenwerking met wooncorporaties. De Utrechtse Energy Board waar gemeente lid van is werkt aan een pakket van maatregelen om verslechtering van de congestiesituatie te voorkomen, zie raadsbrief 6 juni 2024. De netbeheerders beoordelen in het najaar van 2024 of deze maatregelen voldoende effect hebben. Uitbreiding elektriciteitsinfra, met name het hoofdnet door Tennet en Stedin. Realisatie 2029. Betere netbenutting, bijvoorbeeld via alternatieve (dal)contracten i.c.m. batterijen. Stimuleren van lokale oplossingen door netbewust te ontwikkelen zoals de pilot in de Merwedekanaalzone. Lobby richting Rijk om passende maatregelen te treffen. Samen met de provincie Utrecht onderzoeken of de rechterlijke uitspraak effect tav stikstof heeft op de bouwproductie in de komende jaren en wat eventuele mogelijkheden zijn om te versnellen. We zetten in op zoveel mogelijk inzet van schoon of elektrisch materieel om de emissies in de bouwfase zo laag mogelijk te houden. De bekostiging van verstedelijking staat centraal in onze aanpak voor lobby en public affairs. Mobiliteit is de grootste kostenpost in de RSU-ambities, met de ov-schaalsprong als belangrijkste component.
De ov-schaalsprong krijgt hierin dan ook bijzondere aandacht. Mobiliteitsmaatregelen zijn nodig om onze woningbouwambities te realiseren.
De financiële risico’s zijn in een totaaltabel terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de risico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.
46
Investeringen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de investeringen per programma. Per doelstelling is daaronder een aparte tabel met toelichting opgenomen. Een nadere specificatie van de geautoriseerde en de voor 2025 nog te autoriseren investeringen is opgenomen in de desbetreffende investeringsstaten (geheime bijlage bij de programmabegroting). Zie de paragraaf investeringen voor een toelichting op de verschillende categorieën en uitgangspunten en een totaaloverzicht van alle investeringen. Wij vragen autorisatie voor het bedrag van de Programmabegroting 2025; vanaf 2026 worden de verwachte kredieten opgenomen waarvoor nu nog geen autorisatie wordt gevraagd. Totaal investeringen programma Ontwikkelen en wonen voor iedereen Ontwikkelen en wonen voor iedereen Vervangingsinvesteringen Uitbreidingsinvesteringen A Routine-investeringen Totaal
x €1.000 Geautoriseerd Programma Programma Programma Programma t/m 2024 begroting 20 begroting begroting 202 begroting 2 25 2026 7 028 0 13.143 0 0 0 29.310 0 0 0 0 64 0 0 0 0 42.517 0 0 0 0
Doelstelling Stedelijke omgeving x €1.000 Doelstelling Ontwikkelen Geautoriseerd Programma Programma Programma Programma en wonen voor iedereen t/m 2024 begroting 20 begroting begroting 202 begroting 2 25 2026 7 028 Vervangingsinvesteringen 13.143 0 0 0 0 Uitbreidingsinvesteringen A 29.310 0 0 0 0 Routine-investeringen 64 0 0 0 0 Totaal 42.517 0 0 0 0
Verbonden partijen Omschrijving
Doel
Regionale uitvoeringsdienst (RUD)
Het verlenen van milieuvergunningen en toezicht en handhaven van milieuregels.
Vleuten de Meern zelfstandig B.V.
Uitvoeren van grondexploitatie
Voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen.
47
x €1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 3.929
0
Subsidies
Doelstelling
Omschrijving
Waarvan 'vaste' Begroting Begroting 2024 2025 verlening met jaarsubsidies
x € 1.000 Meerjarig verleend t.l.v 2025
Herontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans Lesgeven in een grootstedelijke context Ruimtelijke plannen
Lesgeven in een grootstedelijke context Bijdrage aan lokaal platform/ initiatieven voor onderzoek, debat, en infovoorziening over architectuur, stedenbouw en landschap
Totaal doelstelling 1 Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekende Doelgroepen
Stedelijke huurders participatie en vertegenwoordiging, informatiepunt studentenhuisvesting
Totaal doelstelling 3 Totaal
Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.
400 79
400 79
0 79
0 0
479
479
79
0
72
50
50
0
72 551
50 529
50 129
0 0
Klimaatvriendelijke stad Programmaoverzicht We leveren samen met de stad onze maximale bijdrage om klimaatverandering te beperken. Portefeuillehouder(s): Lot van Hooijdonk Financiën programma Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
x €1.000 Begroting 2028
Baten
5.789
8.614
6.346
286
286
286
Lasten
14.441
20.209
16.623
10.612
8.192
8.192
Saldo Baten en Lasten
-8.653
-11.595
-10.276
-10.327
-7.907
-7.907
Onttrekking reserves Toevoeging reserves
572 3.970
675 0
100 0
100 0
100 0
100 0
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves
-3.398
675
100
100
100
100
Totaal
-12.051
-10.920
-10.176
-10.227
-7.807
-7.807
Financiële toelichting op hoofdlijnen op baten/lasten/reserves voor jaar 2025. De baten in dit programma zijn 6,346 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit: Rijksmiddelen: Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) (5,98 miljoen euro) De lasten in dit programma zijn 16,623 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: Buurtenaanpak Aardgasvrij (4.43 miljoen euro) Gebouwen verduurzamen (2,72 miljoen euro) Aanpassen Infrastructuur (2,09 miljoen euro) Bronnen verduurzamen (1,76 miljoen euro) Publiek eigendom (1,70 miljoen euro) Bedrijven en maatschappelijke organisaties (1,48 miljoen euro) De mutaties reserves zijn 0,1 miljoen euro. Deze hebben betrekking op: Jaarlijks wordt er een bedrag aan de reserve onttrokken ter dekking van de kosten voor diverse subsidieregelingen en verduurzamingsmaatregelen binnen de opgave Energietransitie. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën. Concrete bezuinigingsmaatregelen x €1.000 Maatregel
2024
2025
2026
2027
2028 Structureel
Taakstelling energietransitie: mix maatregelen
-
1.601
1.701
1.701
1.701
1.701
Totaal
-
1.601
1.701
1.701
1.701
1.701
49
Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting. Het financieel meerjarenbeeld van dit programma geeft nog geen inzicht in de middelen die vanuit het Rijk worden ontvangen voor de uitvoering van het Klimaatakkoord vanaf 2026. De getoonde afname van het lasten en baten budget vanaf 2026 geeft hierdoor nog een vertekend beeld. Op basis van de afspraken die zijn gemaakt met het rijk over deze regeling mogen deze bedragen meerjarig in de begroting worden verwerkt. In afwachting van de rijksbegroting en de mogelijke veranderingen in de wijze van uitkeren wordt de bijstelling van de meerjarenbegroting voor wat betreft de klimaatmiddelen in de bestuursrapportage 2025 meegenomen.
50
Doelstelling 1: Energieverbruik
Energieverbruik gebouwde omgeving in 2050 met 35% afgenomen ten opzichte van 2020, alle mogelijkheden voor duurzame energieproductie zijn benut en energie-infrastructuur is aangepast op duurzame bronnen. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Uitvoeringsprogramma Elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 2023-2026
Vastgesteld 2024
Uitvoeringsprogramma verduurzaming Bedrijventerrein en 2024-2028
2024
Actualisatie uitvoeringsprogramma's energie besparen gebouwde omgeving
2023
Programma Besparen
2022
Programma zon op dak en netoplossingen
2022
Transitievisie Warmte deel I en deel II
2021
Regionaal Uitvoeringsprogramma 1.0 (RES U16)
2021
Toelichting Via twee programmalijnen: inpassing infrastructuur en netbewuste stad willen we structureel bijdragen aan knelpunten op het elektriciteitsnet. In dit uitvoeringsprogramma geven we aan langs welke 4 sporen we op bedrijventerreinen aan de slag gaan met verduurzaming: netcongestie en energiehubs, energiebesparing, verduurzaming bedrijfsprocessen en lobby richting rijksoverheid. Actualisaties van de uitvoeringsprogramma’s 2024 voor wonen en bedrijven en maatschappelijke organisaties behorende bij het vastgestelde programma besparen gebouwde omgeving. In het programma is een strategie, visie en doelstelling op energie besparen in de gebouwde omgeving van Utrecht uitgewerkt voor woningen, bedrijven en maatschappelijk vastgoed. In het programma is een strategie, visie en doelstelling voor zon op dak uitgewerkt en een aanpak voor netcongestie oplossingen die gelieerd zijn aan de zonnepanelen op daken. Deel I van de transitievisie warmte beschrijft de strategie en visie. Deel II beschrijft wanneer en in welke buurten we aan de slag gaan met de voorbereidingen om aardgasvrij te worden. In de RES 1.0 staat opgenomen hoe de regio 1,8 Terawattuur (TWh) aan wind- en zonneenergie in 2030 wil opwekken en welke warmtebronnen mogelijk beschikbaar zijn. Utrecht zet zich in om een bijdrage van 0,523 TWh te leveren aan dit regionale bod.
Voor deze doelstelling is nieuw beleid in de maak (de Klimaatvisie).
51
Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator
Nulmeting Realisatie 2023
2024
Verandering energieverbruik gebouwde omgeving tov 2020. % gebouwen zonder aardgasaansluiting % duurzame warmte
2020
-4,7%
-5,8%
-7,0%
35%
37%
38%
2020
Medio 2024 Medio 2024 54%
60%
60%
65%
65%
Aantal GWh opwek
2021
171 GWh
153 GWh
164 GWh
178 GWh
189 GWh
2020
Doelstelling 2025 2026
2027 -8,2%
Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar Uitvoering geven aan beleidsnota Opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030 (indien door de raad vastgesteld in 2024) doorlopend. In de markt zetten of zelf realiseren van zonne-eilanden Nedereindse Plas (afhankelijk van raadsbesluit hierover). Oprichting publiek warmtebedrijf als de raad hiertoe besluit (Q2 2025). Bouwen en onderhouden van een netwerk van energieambassadeurs onder gemeentelijke regie (het netwerk moet eind 2024 in uitvoering gaan). Activiteiten die we niet meer doen Aandeelhouderschap Stedin. Zie raadsbrief 20 december 2023: Raadsbrief Aandeelhouderschap Stedin Utrecht Als onderdeel van de uitvoeringsprogramma energie besparen gebouwde omgeving onderzoeken we met het stopzetten van het jouwhuisslimmer voorbeeldwoning in Overvecht en hoe we het laten zien van een voorbeeld in de praktijk op een andere manier kunnen inzetten. Elektrisch koken: Stadsbrede aanpak en gemeentelijke inzet in samenwerking met woningcorporaties lijkt ingewikkeld en vooralsnog niet haalbaar. Dit wordt verder toegelicht in de raadsbrief over de warmtetransitie (Q4 2024). Wel hebben corporaties zich gecommitteerd aan de doelstelling uit de transitievisie warmte en benutten natuurlijke momenten om complexen aan te pakken.
Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen Activiteiten bij doelstelling: aantal GWH opwek Vergunningverlening Geluidswal A12 (gereed Q2 2025) Begeleiding realisatie zon op Haarrijnseplas en zon in Ockhuizen. en geothermie. Deze twee activiteiten komen voort uit onderzoek naar energie ontwikkelbedrijf. Mede op basis van deze projecten wordt bepaald of en hoe we energie ontwikkelbedrijf daadwerkelijk gaan oprichten. Activiteiten die bijdragen aan o.a. de doelstelling: % duurzame warmte We blijven samenwerken met partners aan realisatie van warmtebronnen. Doorlopend 2025. Besluitvorming over warmteprogramma (actualisatie Transitievisie Warmte) Q2 2025, inclusief bronnenstrategie gereed.
52
Uitvoering geven aan Uitvoeringsprogramma Elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 20232026. Door te werken aan netbewuste oplossingen en de inpassing van de trafohuisjes in samenwerking met Stedin voor de buurten. Uitvoering geven aan Uitvoering programma zon op dak en netoplossingen.
Activiteiten die bijdragen aan o.a. de doelstelling: % gebouwen zonder aardgasaansluiting We passen het tempo van het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen aardgasvrij aan op basis van de context waarbinnen we die moeten opstellen (wetgeving, medewerking Eneco). Routekaart voor aanpak aardgasvrij binnenstad opstellen en wijkuitvoeringsplan Oog in al (gereed eind 2025). Uitvoering geven aan keuze gemaakt op basis van op te stellen scenario's vervolg OvervechtNoord. Keuze is voorzien eind 2024 en uitvoering in 2025. Activiteiten bij doelstelling: Verandering energieverbruik gebouwde omgeving t.o.v. 2020 Intensiveren van het programma besparen gebouwde omgeving om de beschikbare subsidiemiddelen voor isolatiemaatregelen zoveel mogelijk in 2025 uit te geven. We Intensivering de aanpak VvE's en energiescans MKB. Uitvoering geven aan uitvoeringsprogramma verduurzaming bedrijventerreinen inclusief intensivering van de inzet door de inzet van beschikbare Rijksmiddelen. Toewerken naar besluitvorming over uitvoeringsbedrijf voor buurtaanpak aardgasvrij gereed in Q4 2025. Financiën Energieverbruik x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten
5.789
8.614
6.346
286
286
286
Lasten
14.441
20.209
16.623
10.612
8.192
8.192
Saldo Baten en Lasten
-8.653
-11.595
-10.276
-10.327
-7.907
-7.907
Onttrekking reserves
572
675
100
100
100
100
Toevoeging reserves
3.970
0
0
0
0
0
-3.398
675
100
100
100
100
-12.051
-10.920
-10.176
-10.227
-7.807
-7.807
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal
x €1.000 Toelichting verschillen Baten Rijksmiddelen Energiearmoede en Nationaal Isolatieprogramma (NIP) zijn nog niet opgenomen in de begroting 2025. Lasten Rijksmiddelen Energiearmoede en Nationaal Isolatieprogramma (NIP) zijn nog niet opgenomen in de begroting 2025. Bezuinigingsmaatregelen Voorjaarsnota 2024: Taakstellende bezuiniging Energietransitie Loon- en prijsindexatie
53
Bedrag
I/S
-2.463
I
-2.463
I
-1.601
S
793
S
Toelichting verschillen in reserves
Bedrag
x €1.000 I/S