Agendabundel

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:09:59]: Mevrouw Nolten.

Stevie Nolten (BIJ1) [00:10:02]: Ja, ik hoor de VVD weer praten over hardwerkende Utrechters. Om maar te verbloemen dat het niet moet hebben dat ze vooral opkomen voor de rijken. Maar kan de VVD dan op zijn minst erkennen dat hardwerken niet voor iedereen evenveel oplevert. En dat dus vermogensongelijkheid creëert.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:10:20]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:10:22]: Voorzitter, ja, ik herken dat hard werken niet voor iedereen evenveel oplevert. Maar daarom zegt de VVD ook niet van nou, we moeten helemaal niks doen voor die onderkant. Wij zeggen alleen, kijk naar heel Utrecht. Ook mensen die die OZB opbrengen verdienen het om iets van dat geld terug te zien. En die verdienen het niet dat er alleen maar betaald parkeer in de hele stad over hun rug wordt ingevoerd. Dat ze als pinautomaat worden gebruikt. En dat als zij dan een keer naar het college toekomen met de vraag. Ik wil graag dat mijn straat wordt heringericht. Of ik wil graag een extra BOA. Dat het antwoord dan altijd nee is.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:10:57]: Mevrouw Nolten.

Stevie Nolten (BIJ1) [00:10:58]: Volgens mij heeft het ook vooral te maken dat het antwoord op extra BOA en extra camera vanuit de raad ook gewoon nee is. Dus dan is mevrouw Meerding een minderheid.

Tess Meerding (VVD) [00:11:08]: Nou voorzitter, als dat uw antwoord is, als u in gesprek bent met een inwoner van Utrecht, u bent in de minderheid, dan denk ik dat hij daar niet zo tevreden mee is. Mijn oproep is nu juist, ja er zit hier een links college, maar dat betekent volgens mij niet dat

5

je alleen maar naar de onderkant van de samenleving moet kijken. Volgens mij moet je dan ook oog hebben voor die mensen die het geld binnenbrengen, want dat is eerlijk.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:11:33]: De heer Koning. Maarten Koning (D66) [00:11:34]: Poeh, de onderkant van de samenleving. Je zou er maar toe behoren. Niet het type woorden wat D66 zou gebruiken. Maar goed, ik zie dat de VVD er met gestrekt been in gaat. En dat is misschien ook wel te verklaren na een paar verkiezingsnederlagen landelijk. En dan denken ze zichzelf daarmee misschien weer wat relevant te maken. Wat ik vooral zie, is dat we vandaag een debat hebben over een programmabegroting. En die programma begroting voor 2026, daarin wordt de OZB gewoon met de indexatie, zoals dat jaarlijks gebeurt, wordt die verhoogd. En ik denk dat VVD dat al moet toegeven, niet waar.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:12:18]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:12:19]: Voorzitter, dit debatje hebben we vorige keer ook gehad. En toen heb ik gezegd, het klopt dat dit keer, alleen dit jaar, de OZB niet verhoogd wordt. Tegelijkertijd zijn de cijfers die ik net noemde, net zo waar. In de afgelopen vijf jaar is de OZB al met 52% gestegen, bovenop de inflatie. En dat is een politieke keuze die inwoners keihard raakt. En ik vind het eigenlijk ook niet bij D66 passen dat ze daar aan mee heeft gewerkt.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:12:47]: De heer Koning.

Maarten Koning (D66) [00:12:49]: Ja, dankzij dat landelijke kabinet wat er zat, werd het ravijnjaar 2026 een levensgroot probleem voor heel veel gemeentes, waaronder die van ons. En toen hebben we heel, heel, heel hard moeten werken om dat af te wenden. Onder andere door te bezuinigen. Iets waar ik de VVD altijd over hoor van, joh, ga bezuinigen. Nou, dat heeft dit college gedaan. En we hebben een stukje naar de lastenknop gekeken, inderdaad. Kunt u zich er iets bij voorstellen dat op het moment dat je verantwoordelijkheid neemt in een stad, Dat je zo'n soort combinatie maakt in je beleid.

6

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:13:21]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:13:23]: Voorzitter, ook dit heb ik al vaak verteld. Ja, er is een korting geweest vanuit het Rijk van ongeveer 30 miljoen. Maar het totale tekort in 2024 al was 96 miljoen. Een heel groot deel is dus echt door het collegebeleid veroorzaakt. En ja, dan moet je verantwoordelijkheid nemen, dan moet je moeilijke keuzes maken. Maar wat dit college heeft gedaan is vooral de reserves volledig leegtrekken. Het appeltje voor de dorst opeten. En het bedrag wat uiteindelijk aan bezuinigingen wordt doorgevoerd, is vele malen kleiner dan het bedrag dat uit de spaarpot is gehaald. Dus als we het dan hebben over verantwoordelijkheid nemen, vindt de VVD dat absoluut geen goede keuze. Het appeltje voor de dorst is opgegeten en het volgende college wordt met de problemen opgezadeld.

Maarten Koning (D66) [00:14:12]: Het beeld wat hier geschetst wordt hebben we ook gewoon verre van ons werpen. Want het is gewoon niet correct. Zowel de bedragen die er genoemd worden en het beeld over dat we dingen zouden doorschuiven. Nee, nee. Juist met deze programma begroting stellen we financieel orde op zaken. En ik denk dat dat heel erg mooi is en gewenst in deze tijd.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:14:31]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:14:33]: Ja, D66 zegt dat er met deze programma begroting financieel orde op zaken wordt gesteld. Maar in dezelfde programma begroting wordt het risico aangegeven dat wij mogelijk onder preventief toezicht van de provincie worden gesteld. En dan zie ik ook nog als klap op de vuurpijl vandaag allemaal voorstellen voorbij komen van coalitiepartijen die denken, nou. Het kan nog wel een stapje verder. Ik doe nog een greep uit de kas. Ik dien een voorstel in en ik ga lekker die algemene dekkingsreserve leeghalen. Dat vind ik echt geen goed financieel beleid. En ik denk ook dat er geen accountant te vinden is die dat wel goed beleid vindt.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:15:09]: De heer Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA) [00:15:11]: 7

Ja, voorzitter. De OZB bij een gemiddelde woning betaalt in Utrecht er nu zeg maar 35 euro in de maand. Dat is afgelopen jaar verhoogd met 4 euro in de maand. Dat is een Broodje Mario per maand. Denkt mevrouw Meerdink echt dat als we aan die Utrechters vragen, we willen zoals de VVD zegt, armoederegelingen uitkleden, minder nieuwbouwprojecten doen, minder vergroening, en dan krijgt u die 4 euro terug, dat broodje Mario in de maand, dat de Utrechters daarin meegaan?

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:15:39]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:15:40]: Ja, voorzitter. De heer Van der Zweth rekent het elke keer weg, maar deze cijfers kloppen ook niet, zoals hij ze nu voorrekent. De OZB is namelijk veel meer gestegen, want de woningprijs is gestegen. Dus die OZB neemt al automatisch toe, zonder dat je wat doet. Vervolgens komt er nog een inflatiecorrectie over. En vervolgens zegt dit college dan in heel veel jaren ook nog, wij doen daar nog een extra percentage bovenop. Bijvoorbeeld in 2025 nog weer 12% bovenop die stijging die er al is door de systematiek. Dus ja, wij vinden dat heel erg fors. En het is ook in een breder plaatje. Het is in combinatie met bijvoorbeeld het invoeren van betaald parkeren in de hele stad. Ook daar zijn dezelfde mensen weer de pinautomaat van dit college. En dat moet gewoon echt stoppen.

Rick van der Zweth (PvdA) [00:16:30]: Voorzitter, het zijn letterlijk de bedragen die erbij horen. Bij de gemiddelde woning betaalt een Utrechter nou zeg 450 euro ietsje minder per jaar. Dat is 35 euro per maand. Dat is inclusief die 12% verhoging waar mevrouw Meerding moord en brand over scheelt. Moord en brand. En de VVD, dat weten we van hun toekomstbegroting, hun alternatieven, die haalt geld weg bij de UPAS. Die haalt wel geld weg bij de inkomenstoeslag. Die gaat minder mensen helpen naar werk. De impact die dat heeft op de levens van mensen die daar afhankelijk van zijn, is tientallen, twintigtallen, vele malen groter dan wat deze 4 euro, dat broodje Mario per maand, doet voor de mensen in hun koopwoning.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:17:08]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:17:10]: Voorzitter, misschien kan de heer Van der Zweth zich voorstellen wat het doet als je bijvoorbeeld 20 jaar geleden een huis in Ondiep hebt gekocht. Een wijk die nu inmiddels ook in opkomst is en waar de huizenprijzen dus heel erg zijn gestegen. Als je dan kijkt naar wat je 8

voorheen 20 jaar geleden aan OZB betaalde en wat je nu betaalt, is dat echt een hele forse stijging. En dan hebben we het over mensen die vaak niet zoveel te besteden hebben. En die kunt u wel gaan uitleggen, ja op papier is uw woning heel veel meer waard geworden. Dus u kunt dit makkelijk betalen, want het is maar een broodje Mario. Maar voor die mensen is dat wel veel geld. Dus nee, ik ben het niet met u eens dat het maar een klein bedrag is. En nogmaals, het is een optelsom van steeds maar weer dezelfde groep belasten. En die groep ziet geen positieve resultaten daarvan terug. Verder stelt u nog een paar dingen over de posten waar wij op zouden bezuinigen. Dat is gedeeltelijk waar. Wij zouden inderdaad, als het gaat om de armoedebestrijding, dan worden nu de bijstandsuitkeringen natuurlijk gewoon op een normale manier uitgekeerd. Maar Utrecht heeft bedacht dat ze ook nog heel veel extra's geeft. Ook veel meer extra's dan bijvoorbeeld een stad als Rotterdam. En wij zeggen daarvan, ja inderdaad, als het moeilijke tijden zijn en je moet bezuinigen, dan zouden wij daar als VVD een stapje minder gaan doen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:18:27]: Laatste keer, meneer Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA) [00:18:29]: Ja, voorzitter. Ik zou Rotterdam dan niet als licht het voorbeeld op dit terrein nemen. Dit zijn mensen die anders niet rondkomen. Het bedoelde, de keuze van de VVD is helder. En het klopt niet deels, wat mevrouw Meerding zegt. Want ik heb letterlijk de VVD-dekking hier voor me. Het klopt geheel. De VVD kiest. Die zegt dat broodje Mario per maand dat de meeste mensen, veruit de meeste mensen met een koopwoning, prima kunnen betalen. Daar gaan we moord en brand over schreeuwen. Daar trappen we om ons heen en slaan we om ons heen. Want het kan niet, het zal niet, het mag niet. En de mensen die het niet kunnen missen, daar pakken we het van weg. Die stemmen toch niet op ons. Maakt het de VVD uit en gaan we door. De keuze is helder. Ik ben blij dat een linkscollege in deze stad heel bewust deze maakt. keuze wel anders

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:19:08]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:19:10]: Ja, voorzitter. Ik zei gedeeltelijk, omdat meneer Van der Zweth weer iets aanhaalt wat ik vorige keer ook heb uitgelegd. Namelijk het begeleiden van meer mensen naar werk. Daar draaien we namelijk een bezuiniging terug. En daarom staat die in onze toekomstnota. Maar wij begeleiden dus meer mensen naar werk.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:19:26]:

9

Ik stel voor dat u betoog vervolgt.

Tess Meerding (VVD) [00:19:31]: Ja, want 24% meer gemeentelijke belastingen dan de gemiddelde Nederlander dus. En dat is echt een fors verschil. En een verschil dat ook heel erg is toegenomen onder dit college. En dat terwijl Utrechters niet ineens meer waar voor hun geld krijgen. Afval blijft staan, straten voelen nog steeds onveilig en de lasten blijven alleen maar stijgen. Dat voelt diep oneerlijk. Dus voorzitter, dat kan en moet anders. Utrechters verdienen een gemeentebestuur dat zorgvuldig met hun portemonnee omgaat. Een bestuur dat prioriteiten stelt en dat levert op haar kerntaken. Daarom komt de VVD met alternatieve voorstellen. Voorstellen die laten zien dat het ook anders kan. Ik begin met verkeer. De VVD wil meer investeren in verkeersveiligheid. Op onveilige plekken als de Draaiweg en de Meerenbrug lopen al onafhankelijke onderzoeken. Maar er is nog geen geld om dan ook echt maatregelen te treffen. En als VVD willen we hiervoor alvast 6 ton beschikbaar stellen, zodat het college voortvarend met de maatregelen aan de slag kan. En daarvoor dien ik het volgende amendement in.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:20:42]: En dat amendement krijgt ook een nummer. En dat is 174.

Tess Meerding (VVD) [00:20:49]: Dan nog iets over parkeren. Op 1 november is betaald parkeren ingevoerd in Kanaleneiland Noord. En daar hebben heel veel mensen last van. Maar specifiek de bewoners van ongeveer 60 appartementen aan de Bernadottelaan. Naar aanleiding van discussie in de commissie dienen we daarom de volgende motie in. En daarvan luidt het dictum, draagt het college op met de verhuurder afspraken te maken over een structurele oplossing voor de bewoners van deze appartementen aan de Bernadottelaan. En de raad hierover uiterlijk in Q2 2026 te informeren. Tot die tijd in de overgangsregeling het tarief voor een eerste parkeervergunning in rekening te brengen. De raad tevens in Q2 2026 te informeren over de lessen die het college hieruit trekt. En vergelijkbare situaties in de toekomst te voorkomen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:21:35]: De motie krijgt nummer 532. Tess Meerding (VVD) [00:21:38]: Dan over naar het onderwerp vaccinaties. Voorzitter, als ouder wil je eigenlijk maar één ding. Dat je kind gezond opgroeit. Vaccinaties spelen daarbij een cruciale rol, maar vaccinaties beschermen pas echt als voldoende kinderen zijn ingeënt. Helaas daalt de vaccinatiegraad in Utrecht al jaren en dat gaat naar een zorgwekkend laagpunt. De VVD vindt dat we een tijd moeten keren en daarom stellen we voor om extra geld vrij te maken om de vaccinatiegraad te

10

verhogen. Hiervoor dien ik het amendement in met de titel Vaccinatiegraad moet omhoog, trek extra budget uit.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:22:10]: Amendement krijgt nummer 175 en een vraag van de heer Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA) [00:22:14]: Ja, voorzitter. Waar komt dat budget vandaan?

Tess Meerding (VVD) [00:22:17]: Wij gaan iets minder doen uit de nota WAAVA.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:22:22]: Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA) [00:22:23]: Ik heb een amendement voor me waar de nota WAAVA wordt genoemd, maar ook de evenementenleges.

Tess Meerding (VVD) [00:22:30]: Dat klopt volgens mij niet. Volgens mij staat die in het beslispunt. Maar dat beslispunt stond ook al zo in het raadsbesluit.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:22:41]: Laatste punt van orde, ja?

Rick van der Zweth (PvdA) [00:22:43]: Ja, of ben ik per abuis? Ja, ik heb een ander amendement.

Tess Meerding (VVD) [00:22:51]:

11

Voorzitter, volgens mij is het zo dat in die zin stonden de evenementenleges al, maar daar maken wij geen wijziging in. Dus ik geef in ieder geval bij deze duidelijk aan dat het niet onze bedoeling is daarop te bezuinigen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:23:04]: Kijk, volgens mij is het ook op dit punt gewoon een technische vraag. Oké, interruptie van de heer Sungur.

Mahmut Sungur (DENK) [00:23:14]: Ja, voorzitter, als het niet je bedoeling is, dan schrap hem toch met het amendement. Waarom staat het er dan nog in?

Tess Meerding (VVD) [00:23:21]: Nou, voorzitter, volgens mij wordt er nu een discussie gemaakt over iets wat best wel duidelijk is. Want de tekst die wordt aangepast in het amendement, die is met een andere kleur gemarkeerd. Maar als je een zin aanpast in een raadsbesluit, dan moet je wel de volledige zin overnemen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:23:40]: Ik denk dat mevrouw Meerding gewoon nu verder gaat met haar verhaal.

Tess Meerding (VVD) [00:23:45]: Ja, volgens mij is de inhoudelijke intentie heel duidelijk. Geen bezuiniging op de evenementen. Goed, dan over naar het onderwerp afval. Het verzamelen van afval en het zorgen voor een schone stad behoren tot de kerntaken van de gemeente. En toch gaat dit nog te vaak mis. Veel Utrechters ergeren zich terecht aan de vele vuilniszakken die naast de afvalcontainers worden gezet en vervolgens ook nog eens niet op tijd worden opgehaald. En daarom dient de VVD de volgende motie in, waarvan het dictum luidt laagdrempelige experimenten te organiseren met grof vuil verzamelplaatsen in verschillende vormen bijvoorbeeld in een gemarkeerd vlak of met een open verzamelbak. En deze experimenten te houden op meerdere locaties in verschillende wijken. En te bekostigen binnen de bestaande middelen voor afvalinzameling en bijplaatsingen. En bij positieve effecten dit om te zetten naar beleid. En dit wordt mede ingediend namens een aantal andere partijen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:24:34]: Motie krijgt nummer 533. 12

Tess Meerding (VVD) [00:24:38]: Goed, dan over naar goed bestuur. De VVD vindt dat te veel stukken in de Utrechtse gemeenteraad geheim worden verklaard, waardoor inwoners belangrijke informatie en besluiten missen. Vooral bij grote investeringen die nog niet aanbesteed zijn, moet dit transparanter kunnen. En daarom dien ik vandaag een motie in die oproept tot minder geheimhouding. En meer openheid over de gemeentelijke investeringen. Waarvan het dictum luidt, draagt het college op financiële bandbreedtes toe te passen bij investeringen of clusters van investeringen. Naar het voorbeeld van het ministerie van Defensie. En bovenstaande als uitgangspunt op te nemen in het verbeterplan grip op investeringen. En te hanteren bij raadsvoorstellen over investeringen die aanbesteed worden.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:25:16]: Motie krijgt nummer 534.

Tess Meerding (VVD) [00:25:19]: Tot slot, veiligheid kan dan natuurlijk niet ontbreken. En voor veiligheid hadden wij ook een amendement om de twee extra boa's in de binnenstad te behouden. Maar daarvoor sluiten we graag aan bij het voorstel dat het CDA daar zo meteen over indient. Voorzitter, na bijna vier jaar is de balans duidelijk. Dit college heeft de financiële problemen niet opgelost. Er hangt nog steeds een donkere wolk boven Utrecht. Utrecht verdient beter dan dat. Utrechters verdienen een gemeentebestuur dat goed op de portemonnee let, focust op kerntaken en haar inwoners niet langer als pinautomaat behandelt. 18 maart is er echt iets te kiezen. Wij kiezen voor een andere koers voor Utrecht.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:26:01]: Dank u wel. Dan gaan we verder met de volgende fractie. Een première als fractievoorzitter, mevrouw Fattal, zal namens GroenLinks het woord voeren.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:26:37]: Dank u wel, voorzitter. Utrecht is een stad van verzet. Van Truus van Lier tot Hollanditis, het verzet tegen de kernwapens. Van het queer verzet met de eerste roze zaterdag in Utrecht in 1986 tot de reboot van de Dolomina's en Peace Now posters die in elke straat hangen. Onze stad is doordrenkt met strijdlust voor een beter morgen. En misschien is het die liefde voor verzet wat heeft gemaakt dat ik hier in Utrecht ben komen wonen. Want het was een dappere daad van verzet van mijn ouders wat maakt dat ik besta. Verzet het in ons DNA. Het is hoe we in het leven staan. Daarom deed het me ook zo goed en was ik te lijktijd weinig verbaasd om bij de Kamerverkiezingen te zien dat hier in Utrecht altijd verzet blijft bestaan tegen de lelijke extreemrechtse wind die door ons land waait. Want de zachte krachten hebben zeker 13

gewonnen. Het is ook niet gek dat die zachte krachten juist hier in Utrecht gewonnen hebben, want hier laten we al jaren zien wat links voor je fixt als je voor ze kiest. En dat binnen de ongelooflijk beperkte kaders van Den Haag we dat nog steeds kunnen doen. Want de afgelopen vier jaar hebben we radicaal gekozen voor nou elkaar omkijken. Voor mensen die wat meer geld hebben vragen om wat meer te betalen. Zodat we mensen die het moeilijk hebben een beetje kunnen helpen. En we hebben behoorlijk veel voor elkaar gekregen de afgelopen jaren. En ja, dat hebben we ook voor een deel gedaan met wat hogere belastingen voor mensen die een huis hebben. Toch wel een groep die net wat meer te besteden heeft dan veel andere uitzeggers in de stad. Die huren en jaarlijks hun huur omhoog zien gaan.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:27:58]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:28:00]: Voorzitter, is mevrouw Fattal het met mij eens dat het niet alleen gaat over mensen die een huis hebben, maar bijvoorbeeld ook mensen die een auto hebben? Alle wijken waar zo meteen betaald parkeren ingevoerd gaat worden, dat geldt volgens mij voor heel veel Utrechters die daardoor getroffen worden.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:28:12]: Mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:28:14]: Ook mensen die een auto hebben moeten daarvoor gaan betalen. Nu is dat niet per se waar ik in mijn verhaal over praat. Wij voeren betaaldparkeren in omdat wij willen dat de stad vooral wordt voor kinderen die kunnen spelen, voor groen, voor verkoeling, voor ontmoeting. Maar het klopt inderdaad dat ook mensen die een auto hebben, nogmaals ook wel de wat meer vermogende mensen in de stad, ook meebetalen aan onze plannen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:28:35]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:28:37]: Oké, maar dan ben ik wel benieuwd. Die 20 miljoen die er zo meteen jaarlijks wordt opgehaald met de invoering van betaald parkeren, dat gaat dan allemaal naar meer groen, speeltuinen. Kan ik dat verwachten? 14

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:28:47]: Mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:28:48]: Voorzitter, wat je kunt verwachten is dat wij de speerpunten uit het coalitieakkoord, betaalbaar wonen voor iedereen, het vergroenen van de stad en het verduurzamen van onze energie, en sociale voorzieningen voor iedereen die het nodig heeft, gaan betalen. En dat doen we onder andere met de inkomsten die we bij betaald parkeren krijgen. Ja, daar hoort dus ook vergroening van de stad bij.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:29:07]: De heer Van Steeg.

Bert van Steeg (CDA) [00:29:09]: Maar als mevrouw Fattal dat zegt, dat klopt toch gewoon niet? Het nieuwe college wordt de opdracht gegeven om te zoeken naar geld voor de groei van de stad. Ook daar zit gewoon een financieel gat. Dat is toch ook gewoon zo? Dat moet mevrouw Fattal toch ook gewoon herkennen?

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:29:22]: Dat klopt ook, alleen wordt mij gevraagd wat doen wij met de inkomsten die we uit verschillende hoeken krijgen. Daar hoort OZB bij, daar hoort betaalparkeren bij, daar hoort van alles bij. Ook het geld dat we van het rijk krijgen. En er staat heel duidelijk in ons coalitieakkoord en ook in deze begroting waar wij op inzetten in ons beleid. En dat is het vergroenen en verduurzamen van de stad, betaalbaar wonen en sociale voorzieningen. En daar blijven wij altijd voor staan.

Bert van Steeg (CDA) [00:29:41]: Maar die ruimte is er dus niet dat de stad wil groeien. Is er nog steeds een financieel gat en kan daar niet in geïnvesteerd worden? Dat klopt toch ook?

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:29:49]: Misschien begrijp ik de vraag van het CDA niet helemaal, als hij het kan verhelderen.

15

Bert van Steeg (CDA) [00:29:54]: Nou, er wordt nu voor de groeimiddelen, daar is nu geen ruimte meer voor, voor de komende jaren. Het nieuwe college moet daar keuzes in maken. Dus als mevrouw Fattal zegt, ja, wij gaan dat geld investeren in de stad, dat is maar heel gedeeltelijk waar. En dat was eigenlijk bij het begin van deze college toch heel anders.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:30:13]: Ik snap hem. Nee, dat is ook complex. En we hebben natuurlijk ook al jaren gezegd, de kerndoelen die wij als gemeente proberen uit te voeren, ook als het gaat om jeugdzorg, als het gaat om integratie en inburgering, dat komt steeds verder onder druk te staan, omdat wij van het Rijk gewoon niet de middelen krijgen die we daarvoor nodig hebben. Dus ja, het klopt dat als we de stad verder zien groeien, en daar willen we ook op inzetten, want we willen ook dat nieuwe Utrechters hier kunnen komen wonen en dat fijn kunnen doen. Dat dat steeds nijpender wordt. En dat betekent dat we keihard moeten prioriteren. Dat doen we ook helaas in deze begroting. Met pijnlijke keuzes daarin. Maar ik sta er nog steeds voor. En ik zie dat ook terug in deze begroting. Dat wij die drie speerpunten overeind houden. En daar ben ik ontzettend trots op.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:30:46]: Laatste keer meneer.

Bert van Steeg (CDA) [00:30:48]: Maar dan is het ook wel wat makkelijk om inderdaad alleen maar naar het Rijk te wijzen. Ik denk dat we ook toe moeten naar een betere samenwerking met het Rijk. En kijken hoe we dat beter kunnen maken. Maar het is dus wel zo dat er inderdaad echt wel een financieel gat ligt. Ook voor de komende jaren. Ook voor een nieuw college.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:31:03]: Voorzitter, ik hoor het CDA vaak zeggen dat we een betere samenwerking met het Rijk moeten hebben. Dat siert ze ook en ze staan nu aan het roer landelijk. Dus ik hoop ook van harte dat het gaat gebeuren. Helaas zijn bij veel uitdagingen waar wij voor staan in Utrecht, gaat die samenwerking niet zo goed. En dat komt niet vanwege de inzet van het college wat hier zit. Het komt vanwege de inzet van het Rijk. Dus ik hoop van harte dat dat de komende jaren wat beter gaat.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:31:21]: Gaat u verder. Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:31:23]: 16

Dank u wel. Zoals ik zei, met één koffietje per maand, extra belasting voor mensen met een huis, zorgen wij dat dat geld direct wordt terug gezwemt in de portemonnee van Utrechters en in de straat waar we allemaal elke dag op lopen. We bouwen weer woningen voor als je net in de stad komt studeren, net in Nederland bent gekomen, voor je kinderen die uit huis gaan, waarvan een heel groot percentage betaalbaar. We geven meer dan andere steden laagdrempelig geld aan Utrechters die het nodig hebben. Utrechters waren zelfs bereid om vrijwillig nog meer te gaan betalen aan hun mede-Utrechters. En konden dat met de crowdfundingsactie van de bestaansbalans door onze eigen wethouder Linda Voortman ook goed doen. Geld dat direct weer op de bankrekening van Utrechters komt.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:31:56]: Mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [00:31:59]: Dank u wel, voorzitter. Staat GroenLinks onder betaalbaar wonen vijf hoge opgestapelde containers voor 900 euro per maand? Want dat is de sociale huisvesting van nu.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:32:08]: Mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:32:09]: Dat beeld herken ik niet.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:32:12]: Gaat u verder.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:32:13]: Dank u. En we vergroenen en verduurzamen onze stad. We hebben een eigen initiatief van collega Rachel Heijnen aangenomen gekregen om onze lucht veel schoner te maken door houtstook tegen te gaan. En zo kunnen onze kwetsbare ouderen en onze kinderen gezond blijven door schone lucht in te ademen. Dat is de kracht van een grassroots sociaaldemocratische klimaatbeweging. Want wij laten Utrecht al jaren zien wat voor een fijne stad je er voor terugkrijgt.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:32:35]: 17

Mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [00:32:37]: Dank u wel, voorzitter. Is GroenLinks op de hoogte van het rekenkamerrapport dat de hele stad versteend is de afgelopen jaren en dat het te weinig groen is toegevoegd? Ik doe de rekenkamer, want dat nemen we tenslotte serieus. En die hebben dat ook al gezegd. Wat vindt u daarvan? Want ik hoor u een heel ander verhaal vertellen dan wat er werkelijk gebeurt.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:32:57]: Wij nemen zeker de uitkomsten van het rapport van de Rekenkamer super serieus. En wij zien ook dat het echt uitdagend is om de stad, die ook blijft groeien, toch te vergroenen. Gelukkig doen we vandaag ook een aantal goede voorstellen. Wij zelf, maar ook Volt, die wij mede indienen, die zal ik straks noemen, om toch die vergroening van de stad een extra impuls te geven.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:33:14]: Gaat u verder.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:33:16]: Ja, want voorzitter, in Den Haag vinden we het allemaal nog moeilijk, moeilijk. Maar hier zijn we allang begonnen met werken aan een eerlijke stad voor ons allemaal. En dat zeg ik natuurlijk niet voor niks. Want dit is de laatste keer dat GroenLinks een inbreng gaat doen bij de programmabegroting. U zegt dus dat er hier gelachen en gejuicht wordt. Nou, dat is fijn. Helaas gaan we nog voortbestaan, dat moet ik erbij zeggen. Onze partij is weliswaar opgericht in Den Haag, maar het hart is echt hier in Utrecht. GroenLinks is opgericht in 1990, een fusie van de PPR, PSP, de EVP en de CPN, de communistische partij. Maar haar hart zal altijd hier liggen, want jarenlang voerden we ook vanuit de raad hier een sterk verhaal vanuit onze socialistische, radicale en groene waarden. GroenLinks gelooft niet in sleutelen aan wat er al is, we geloven in systeemverandering, in radicaal anders denken, om zij die het het meest nodig hebben, ook als dat ten koste gaat van iets anders, echt te helpen. En ook vandaag in deze programmabegrotingsbehandeling doen we dat weer. We zijn het college dankbaar voor deze begroting, waarin duidelijk onze kernwaarden uit het coalitieakkoord overeind staan. En wij doen nog een aantal aanvullende voorstellen om deze begroting nog meer in lijn te krijgen met die kernwaarden. We willen het nog groener en nog duurzamer.

Ik zei het net ook al in reactie op mevrouw Hessel. En daarom dienen we met D66, Een Utrecht, de Partij van de Arbeid en ChristenUnie het amendement in Realiseer het Merwede Park met de strekking dat we het vergroeningsproject Merwede Park versneld willen realiseren met 1,1 miljoen vanuit de algemene dekkingsreserve.

18

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:34:35]: Amendement krijgt nummer 176 en een vraag van de heer Snijder.

Ruben Snijder (Student & Starter) [00:34:40]: Ja, dank voorzitter. Er wordt in het amendement aangehaald dat groen belangrijk is en dat vinden wij uiteraard ook. Tegelijkertijd lopen natuurlijk ook afspraken over de roeiers in het Merwede gebied. Hoe moeten wij dat zien? Gaat het nu in het geding komen met dit voorstel of is dat niet het geval?

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:34:55]: Nee, met dit voorstel doen wij niet een inhoudelijke wijziging van de plannen. Dus we houden gewoon vast aan de plannen voor Merwede, voor het rondje Stadseiland en dus ook het conferant Roeie. Want wij vinden dat ook heel belangrijk.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:35:05]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:35:07]: Ja, voorzitter. Bij dit voorstel wordt de dekking gehaald uit de algemene dekkingsreserve. Daarvan staat nu juist in de programmabegroting dat daar geen ruimte meer is. Dat we daar nog meer uithalen dat we onder preventief toezicht van de provincie komen te staan. Dus hoe moet ik het voorstel van GroenLinks daarmee ruimen?

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:35:24]: In deze begroting heeft het college voorgesteld om nog extra middelen toe te stoppen in de algemene dekkingsreserve, bovenop wat er nu al in zit. Wij kiezen ervoor om iets minder toe te voegen dan wat er wordt voorgesteld, zodat wij de belangrijke impuls aan onze stad kunnen geven die nodig zijn, zoals op groen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:35:39]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:35:40]:

19

Het college geeft daarbij aan dat dat hard nodig is, omdat we anders onder preventief toezicht worden gesteld. Dus wat gebeurt er als u dit eruit haalt?

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:35:51]: Ja, nogmaals, het gaat om examineren die we toestopen. Wij blijven kijken naar het weerstandsvermogen van de gemeente. Die blijft gewoon op één. Geen paniek. We snappen de zorgen die het college daarbij geeft. Daar hebben we kennis van genomen. En tegelijkertijd zien we ook de gigantische opgave waar wij voor staan in onze stad. Het vergroenen en verduurzamen van de stad. Dat doen we niet zomaar als hobby. Dat doen we omdat het brood nodig is. Omdat de temperatuur blijft stijgen als je de stad niet radicaal vergroent. En dus stoppen we daar nu geld bij.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:36:14]: Laatste keer mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:36:15]: Nou voorzitter, alle reden tot paniek zou ik zeggen. Het weerstandsvermogen staat nu al op één. Dat is het minimale punt. Daar mogen we niet onder zakken. Dus ik ben heel erg bang dat met wat GroenLinks hier doet, we echt nog verder in de problemen komen. Maar ik wacht het antwoord van de wethouder financiën ook graag af.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:36:33]: Nou dat afwachten van het antwoord lijkt mij ook goed. Maar ik kan de VVD ook geruststellen dat het weerstandsvermogen op één blijft. Want ook dat is voor GroenLinks belangrijk voor een wendbare toekomst van de gemeente.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:36:43]: Gaat u verder.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:36:44]: Dan dien ik graag een motie in van mijn collega Rachel Heijne. Het voorzorgsprincipe bij staalslakken voor het beschermen van mensen en dieren in onze stad. Met de dictum daagt het college op de ontwikkelingen rond om de regelgeving met betrekking tot gebruik van staalslakken op de voet te volgen. En indien er in Q4 2026 nog geen zicht is op regelgeving vanuit het Rijk, zelf regels met betrekking tot gebruik van staalslakken op te nemen in het

20

omgevingsplan en de raad hierover te informeren in Q4 2026. En die dien ik mede in met LINK, PvdA, Volt, ChristenUnie en EenUtrecht.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:37:11]: Motie krijgt nummer 535 en een vraag van de heer Van Heuven.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [00:37:16]: Goede motie, we staan er inhoudelijk achter. Waarom we er niet onder staan is dat we vinden dat het hier nogal traag gaat. Als GroenLinks grote woorden heeft over systeemverandering, waarom moeten we dan een heel jaar wachten om dit in een eigen omgevingsplan te verwerken?

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:37:28]: Fijn dat we dat doel delen, voorzitter. En wij voelen ook die urgentie. Er komt regelgeving vanuit het Rijk. Als die er is, kan de gemeente veel makkelijker daarbij aansluiten. Maar als die niet komt, en daar hebben wij op zich ook wel zorgen over, dan moeten we ook wel met deze motie een deadline stellen en gewoon zelf aan de slag. En het is wel goed om erbij te zeggen dat er nu geen sprake is van deze staalslag in onze stad. Dus de urgentie wordt gevoeld, maar ook niet op deze manier.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [00:37:50]: Maar de twijfel is inderdaad heel groot of het uit het Rijk komt. Dan zouden we er gewoon eigenlijk nu al aan de slag moeten gaan. Waarom dan nog gewoon een jaar wachten? Want die problemen met staalslakken zijn gewoon echt immens.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:38:00]: Ja, maar voorzitter, het is een beetje onzin om te gaan zeggen dat we het zelf maar moeten gaan fixen. Terwijl we gewoon weten dat er een grote kans dat er wat komt. Wat zou kunnen betekenen dat we nu iets gaan regelen dat we straks dan weer helemaal op de schop moeten gooien. Dat is gewoon echt super onhandig. Dus ik heb liever dat we even kijken wat er komt. Nogmaals, die deadline wordt gesteld. Als dat niet komt vanuit het Rijk, moeten we het gewoon gaan doen. Maar wel op een verstandige manier.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [00:38:18]: Laatste keer, de heer Van Heuven.

21

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [00:38:20]: Maar we kunnen het Rijk hier niet in vertrouwen. Want het Rijk heeft gewoon het bedrijfsleven gevolgd en heeft allerlei dingen gedaan. Op het allerlaatste moment ook regelgeving afgezwakt onder lobby van het bedrijfsleven. Ik heb op dit punt geen fiducie in het Rijk. Ik ben benieuwd waar mevrouw Fattal het wel vandaan houdt.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:38:35]: Laten we heel helder zijn, voorzitter. Ik heb geen vertrouwen in het Rijk als het gaat om groenbeleid of duurzaamheidsbeleid. Maar deze gesprekken zijn gevoerd en deze dingen zijn gezegd. Dus daar kan ik op vertrouwen. En nogmaals, deze motie is echt heel helder. Er staat een deadline in, daar moeten we mee aan de slag. Maar als wij eventjes kunnen wachten om ervoor te zorgen dat het beleid dat we hier gaan maken ook echt effectief gaat zijn, dan doe ik liever dat, dan dat we nu onze eigen onzin gaan creëren en dat straks maar moeten aanpassen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:38:59]: Gaat u verder.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:39:01]: Dan, voorzitter, dien ik nog een amendement in namens mijn collega Maartje Vermeulen. Verhoog de vaccinatiegraad. Want we maken ons grote zorgen om de lage vaccinatiegraad. En juist vanuit ongelijk investeren in gelijke kansen willen we de gezondheid van onze stad beschermen. En die heeft de strekking dat er incidenteel in 2027 en 2028, 2029 110.000 wordt vrijgemaakt. En na 2029 structureel 170.000 euro naar de aanpak voor het verhogen van de vaccinatiegraad gaat. En dit bedrag vanaf 2027 in middeling te brengen op de voorgestelde toevoeging aan de algemene dekkingsreserve. Deze neem ik in namens PvdA, ChristenUnie, Student & Starter en D66.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:39:33]: En het amendement krijgt nummer 177. Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:39:36]: Dan voorzitter dien ik nog een motie namens mijn collega Meike Hellevoort. Omdat we juist onze mensen die hard werken voor onze stad en net wat verder van de arbeidsmarkt staan willen helpen om niet in de knel te komen. En zij heeft het dictum, daagt het college op om bij UW aan te dringen en UW waar nodig te faciliteren om deze middelen nog dit jaar uit te keren. Zodat medewerkers de compensatie dit jaar nog ontvangen. En samen met UW zorg te dragen dat deze compensatie niet ten koste gaat van de uitkering. En er zijn mede-indieners denk ik, maar die heb ik even niet scherp.

22

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:40:03]: Motie krijgt nummer 536.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:40:07]: Voorzitter, een laatste motie namens mijn collega Deldjou Fard. Deze gaat over het zoveel mogelijk zieke kinderen uit Gaza opvangen in Utrecht. En deze verzoekt het college om zich actief in te zetten om zoveel mogelijk zieke kinderen uit Gaza in Utrecht op te vangen en te behandelen. Daarbij te zorgen voor passende opvang van de ouders of verzorgers van deze kinderen. Zodat zij hen kunnen begeleiden en ondersteunen tijdens hun behandeling. En in de lobby richting het Rijk ook te benadrukken dat zij zoals gebruikers deze kosten gewoon vergoeden. Zodat deze kosten niet worden afgewent tot op ziekenhuizen of gemeentes. En deze dien ik in namens ook de PvdA, DENK, BIJ1, LINK, Student & Starter, Partij voor de Dieren, D66 en EenUtrecht.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:40:40]: De motie krijgt nummer 537.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:40:44]: Voorzitter, naast deze voorstellen die wij zelf allemaal indienen, dienen wij ook een heleboel voorstellen mede in met andere partijen die jullie zo zullen horen. Een voorstel om de opvang te versterken van de Partij van de Arbeid. Iets wat echt kwetsbaar is, ook vanwege bezuinigingen van het Rijk. Een voorstel van D66 om meer middelen in te zetten om geweld tegen vrouwen te bestrijden. Iets waar ik me persoonlijk enorme zorgen om maak. Een voorstel van de PvdA om het verkeer veiliger te maken bij de Draaiweg. En een voorstel van Volt voor het vergroenen van de Amerhof. En er komt ook een mooi voorstel van D66 voor de transkliniek. Al deze voorstellen zullen jullie GroenLinks ook onder zien vandaag.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:41:14]: De heer Van Heuven.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [00:41:16]: Ik had nog wel een vraag waarom GroenLinks niet meedoet aan ons amendement om een heel bos in Rijnenburg te gaan financieren.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:41:24]: 23

Ja, voorzitter. Het is een heel interessant voorstel. Tegelijkertijd hebben we het even bekeken. Het gaat uit van een lange afschuiftermijn van bomen. Dat is een interessante gedachte, maar er werd ook door het college gezegd dat dat eigenlijk niet kan op deze manier. Jammer, want we hadden het ook graag gezien. Dus we zijn het heel erg eens met die ambitie, maar de wijze waarop het gefinancierd wordt vinden we erg complex.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [00:41:43]: Dit is een heel erg bureaucratisch antwoord voor een partij die net zegt voor systeemverandering te zijn. En zeker voor een partij die groen links is, wordt nou gezegd we volgen het college en het kan niet. Maar het kan wel, als je gewoon op een nieuwe manier naar geld kijkt, als je op een nieuwe manier naar bomen gaat kijken. Ik citeer hier trouwens niet D66, maar mezelf.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:42:03]: Daar denkt menigeen toch anders over. Mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:42:09]: Voor het leuke aan voor systeemverandering zijn is natuurlijk dat wij het kunnen invullen zoals we dat willen. En dat is ook niet leuk. We moeten ook besturen. We moeten de stad gewoon goed besturen. En dat betekent ook dat als je je financiën op een bepaalde manier wil inzetten, dat je dat wel verstandig moet doen. Dat is geen leuk antwoord, maar dat is wel wat het is. Dus we staan achter de groene ambitie. Maar ik vrees toch echt dat dat ook gewoon uitvoerbaar moet zijn. En dat is op deze manier gewoon niet het geval.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:42:27]: Laatste keer, meneer Van Heuven.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [00:42:28]: Maar het is wel uitvoerbaar. Bomen kunnen gewoon minstens 50 jaar oud worden. En de afschrijftermijn kan je dus over 50 jaar doen. Zeker in een bos, met allerlei mooie dieren. En daar moet GroenLinks hartstikke blij mee zijn. Dus ik snap nogmaals dit bureaucratische antwoord niet.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [00:42:42]: Ja, voorzitter, we gaan nu steeds meer in debat over hoe precies deze financieringswijze door het Parlement van de Dieren dan wordt aangehaald. Ik stel voor dat dat vooral met het college plaatsvindt. Ik leg uit waarom wij als fractie dit hebben beoordeeld, hebben gezegd. Dit vinden 24

wij ingewikkeld. En laten we zo het antwoord van het college vooral afwachten als het gaat over de details. Ik ging naar mijn laatste stuk toe, voorzitter. Want een huwelijk met de PvdA, die komt eraan. En die lag altijd al voor de hand. Want dat was, net als elke relatie, niet iets wat aankwam waar je, maar iets waar je in gelooft. En elke dag weer voor werkt. En ik ben zelf afgelopen zomer getrouwd. Dus ik mag inmiddels wijs advies geven aan mensen over het geheim van een goede relatie. En voor mij zijn dat de komende drie dingen die ik hierbij graag inzet voor mijn liefdesverklaring aan de PvdA. Ten eerste, wanneer je partner iets zegt wat je niet begrijpt, kun je beter nieuwsgierigheid tonen in wat je partner drijft in plaats van daar een oordeel over hebben. Dus, lieve PvdA'ers, ik beloof dat als ik iets hoor wat ik voor geen meter begrijp, ik niet zal lopen drammen op mijn eigen mening, maar vanuit nieuwsgierigheid zal kijken hoe we samen tot iets beters kunnen komen. Ten tweede, je moet beseffen hoe tof het eigenlijk is dat je een partner hebt gevonden met wie je alles wil delen. Dat is niet vanzelfsprekend. Dus lieve PvdA'ers, wat is het bijzonder dat we elkaar zo goed liggen en wat heb ik zin om dat in de komende jaren nog veel meer uit te gaan bouwen. Ten derde, dat je jezelf kan zijn, je meest gekke kinderlijke zelf, zonder bang te zijn dat je veroordeeld wordt.

Dus lieve PvdA'ers, ik beloof dat ik altijd mezelf zal zijn en dat ik jullie altijd zal accepteren voor wie jullie zijn zonder oordeel. En dan rond ik echt bijna af, voorzitter, want ik heb nog één laatste punt. Ik wil heel graag afzwaaiend, fractievoorzitter, Julia Kleinrensink nog even bedanken. Ik waardeer het enorm dat de hele raad is gaan klappen. Want onze fractie is je zo ontzettend dankbaar, lieve Julia. Je hebt zoveel voor ons betekend. Vanuit verbinding, vanuit enorme kracht. Julia is iemand die zo'n verbindend vermogen heeft, maar ook zo'n sterke ruggengraat. En zo erg haar ogen op de bal heeft als het gaat om strategie. En toch al dat iedereen het gevoel heeft, geeft dat dat niet zo het geval is. Terwijl ze ongelooflijk veel bereikt vanuit verbinding en liefde. Ze heeft me echt heel veel geleerd over hoe leiderschap, authentiek leiderschap eruit ziet. En het is alleen maar vanwege haar dat ik hier vandaag sta en dit kon doen. Dus ontzettend veel bedankt namens de hele fractie, niet alleen namens mij.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:45:01]: Dank u wel. Heel mooi. Dan gaan we nu naar weer een première als fractievoorzitter. Maar niet als première, u heeft al het woord gevoerd als fractievoorzitter. De heer Van Steeg.

Bert van Steeg (CDA) [00:45:28]: Ja, voorzitter. Het is inderdaad niet de eerste keer, maar toch. Dank. Voorzitter, we kijken terug op de afgelopen vier jaar. Op wat het college gedaan heeft. En met name ook de financiële huishouding die het college achterlaat. En wij zijn daar kritisch op. Dat hebben we ook eerder laten weten. Er worden steeds hogere bijdragen gevraagd van onze inwoners en die inwoners moeten maar wennen aan betaaldparkeren en hogere lasten. De schatkist is ondertussen leeg en een nieuw college moet op zoek naar groeimiddelen om de financiering van de stad en de groei van de stad te betalen. Voorzitter, het kan echt anders en we kunnen meer ruimte geven aan Utrechters. Wij zijn de afgelopen weken in gesprek gegaan met de stad en hebben deze voorstellen op papier gezet. En daar komt ook een heel helder beeld naar voren. Dat mensen een betrouwbaar beleid willen. En dat is voor ons ook een belangrijk uitgangspunt. Bijvoorbeeld 25

als het gaat over de woningmarkt. Wij vinden het onbegrijpelijk dat die doorstroming minder wordt door de verhuisadviseur af te schaffen. Petra Kramer uit Kanalen en dat spraken we. En die zei dat moet je niet doen want het maakt het juist moeilijker voor ouderen om door te stromen. En geeft juist minder plek op de woningmarkt. Daarom het amendement om de verhuisadviseur te behouden.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:46:38]: Amendement krijgt nummer 178.

Bert van Steeg (CDA) [00:46:41]: Betrouwbaar en realistisch is ook het parkeerbeleid al lang niet meer in onze stad. We willen een beleid dat gericht is op leefbare wijken, niet op een vollere schatkist. En als we auto's van de straat weg willen halen, moeten we juist het parkeren in de parkeergarages aantrekkelijk houden. Daarom het amendement Vollere garages, legere straten.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:46:59]: Amendement krijgt nummer 179.

Bert van Steeg (CDA) [00:47:02]: En voorzitter, ook op het gebied van veiligheid vinden we het eigenlijk onbegrijpelijk dat de BOA's worden afgeschaald in deze programma begroting. Juist nu het zo moeilijk is bij Hoog Catharijne onder het Bollendak, moeten die behouden worden. En we hebben wat discussie over de financiering, maar we hebben daarom het buitengewoon opsporingsamendement om de BOA's te behouden.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:47:25]: Het amendement krijgt nummer 180.

Bert van Steeg (CDA) [00:47:27]: Voorzitter. We blijven bouwen aan een stad op mensenmaat, zoals we ook de afgelopen jaren hebben gedaan. En dat betekent een mooie en toegankelijke openbare ruimte. En dat betekent onder andere ook een graffiti-regeling. Dan zult u denken, ja daar heb je ze weer, het CDA. En mevrouw Zwinkels zit in de Tweede Kamer. Maar het grappige is, dat we juist door inwoners in de stad en door ondernemers benaderd worden die zeggen, breng dat ding nou alsjeblieft weer terug, we willen eraan meebetalen. Nou, als dat het geval is, dan verwacht ik ook dat we hier in

26

de raad steun zullen krijgen voor een nieuw voorstel. Dus ik roep u op dit amendement ook echt te steunen. Het gaat dus om een klein bedrag en ondernemers willen daaraan meebetalen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:48:09]: Het amendement krijgt nummer 181.

Bert van Steeg (CDA) [00:48:11]: Ook gesteund door de VVD en Utrecht Solidair. Voorzitter, we zien ook als het gaat over openbare ruimte dat mensen zich storen aan de bijplaatsingen in de stad. En we hebben ook daar inwoners in de meren onder andere gesproken. En die hebben gewoon zelf het initiatief genomen om mensen op te roepen te stoppen met die bijplaatsingen. En dat werkt gewoon. En dat willen we steunen. En dat doen we onder andere met het amendement samen bewust van bijplaatsingen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:48:34]: Het amendement krijgt nummer 182. Bert van Steeg (CDA) [00:48:36]: Mede gesteund door de heer Van Heuven van de Partij voor de Dieren. Voorzitter, het laatste deel van mijn betoog gaat over samen verantwoordelijkheid nemen voor de stad. We zien dat er minder geld is in de sociale basis en we hebben steeds opgeroepen om dat sociale netwerk in de wijken te versterken. En we zien ook dat de maatschappelijke organisaties die daarbij betrokken zijn, daarmee bezig zijn. En ook dat willen we graag steunen en dat doe ik met de volgende motie. En die motie heet Maak Samen Welkom in de Praktijk en die draagt het college op. In overleg met betrokken organisaties te kijken op welke manier samen welkom bijeenkomsten kunnen worden gefaciliteerd in iedere wijk. Daarbij voor iedere wijk te bepalen op welke schaal dit moet worden georganiseerd. En vanuit het transitiebudget 200.000 euro beschikbaar te stellen voor organisaties in de informele zorg. En de raad te informeren over de uitvoering in Q1 2026. Mede gesteund door de VVD.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:49:21]: Motie krijgt nummer 538.

Bert van Steeg (CDA) [00:49:23]: Daarnaast zien we dat het niet goed gaat met het aantal jongeren. Meer jongeren komen in de bijstand en minder jongeren komen juist weer uit de bijstand. Aan de andere kant zien we dat er juist ruimte is in de buig, 3 miljoen, om daar gebruik van te maken. Daarom dien ik het

27

amendement in om daar meer in te investeren, in de jongeren aan het werk houden en ook ze weer aan het werk krijgen. En het amendement heet investeren in het perspectief voor jongeren.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:49:49]: Amendement krijgt nummer 183 en een vraag van de heer Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA) [00:49:53]: Ja, voorzitter. Ik begin met een compliment. Fijn dat Van Steeg meteen begint met meer geld voor werk en inkomen. Niet vanzelfsprekend bij CDA, dus heel fijn. Maar in de alternatieve voorjaarsnota van het CDA stond precies het tegenovergestelde. Daar werd bijna een miljoen geschrapt op de uitvoering van werk en inkomen. Dus is het CDA nou tegen meer geld voor werk en inkomen of voor meer geld voor werk en inkomen?

Bert van Steeg (CDA) [00:50:14]: Dat is een hele goede vraag. We zijn juist voor een goede investering op die plekken waar het nodig is. En we zien juist dat het als het gaat over jongeren in de bijstand, dat dat afgelopen jaar met 10% is gestegen. En dat het ook in de uitstroom, dat het absoluut niet goed gaat. En zeker als het gaat om deze... Deze groepen willen juist dat we naast ze staan en dat ze aan de slag blijven, dat ze perspectief houden. Juist ook voor de langere termijn. En als we dan zien dat er bij het buigbudget 3 miljoen over is, wat ook juist hiervoor kan worden gebruikt, dan zeggen we gebruik het daarmee. En het betekent ook wel dat je ook moet kijken naar waar het iets minder kan. Want inderdaad, het gaat om heel veel geld. En wij proberen altijd wel scherp te kijken of je dat goed en waar je dat investeert.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:50:52]: Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA) [00:50:53]: Ja, maar voorzitter. Nu wordt er niet gezegd waar het dan minder kan. Dus dan ben ik eigenlijk eens met alles wat tegenhoudelijk zijn. Maar hij heeft die gat in zijn alternatieve voorjaarsnota zitten.

Bert van Steeg (CDA) [00:51:01]: In de alternatieve voorjaarsnota staat inderdaad een verlaging. En dat gaat over het algemene budget werk en inkomen. Dit is extra geld wat ook beschikbaar is. En anders, volgens mij weet de heer Van der Zweth dat goed. Want hij heeft dit punt ook vaker gemaakt. Dit is geld wat 28

anders aan de algemene middelen wordt toegerekend. En ik denk als we daar een uitdaging hebben. Dat we daar een deel in ieder geval van moeten kunnen gebruiken nu.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:51:22]: Gaat u verder.

Bert van Steeg (CDA) [00:51:23]: Voorzitter, dan nog een laatste motie. Ik heb deze motie ook al eerder eigenlijk ingediend. We hebben het in het debat ook over gehad. Maar ik denk toch dat het goed is, omdat het toch over de programma begroting gaat, om daar nog een keer een oproep toe te doen. En die motie die heet Borg de stem van Utrechters. En die draagt het college op in een begroting een aparte subsidieregeling in te richten voor de uitvoering van het VN-verdrag gehandicapt en de financiering van belangenorganisaties. Twee. De mogelijkheden voor extra ruimte voor de subsidieregeling voor de stem van Utrecht is te onderzoeken. En drie, de raad bij de voorjaarsnood 2026 te informeren over extra financiële ruimte om de stem van Utrecht daadwerkelijk te verbreden en te versterken. En gaat over tot orde vandaag. Mede gesteund door de heer Bosch en de heer Dijkstra.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:52:00]: Motie krijgt nummer 539.

Bert van Steeg (CDA) [00:52:02]: Voorzitter, acht voorstellen van het CDA Utrecht voor een mooier en beter Utrecht. Het CDA is er klaar voor, want het kan echt beter in onze mooie stad. Dank u wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:52:13]: Dank u wel. Dan gaan we verder met een bijdrage van D66. Het woord is aan de heer Koning.

Maarten Koning (D66) [00:52:37]: Voorzitter. Wat wij doen, wat wij zeggen, de keuzes die wij maken, die doen ertoe. Het bepaalt de toekomst van onze stad. Van de kleinste acties tot de grootste besluiten. Wanneer ik vanochtend, voordat ik de deur uit stap, een knuffeltje geef aan mijn zoontje. En wanneer we aan het einde van deze lange dag zullen stemmen over waar Utrecht volgend jaar 2 miljard aan uitgeeft. De laatste begroting van deze coalitieperiode. En als de afgelopen jaren ons iets duidelijker hebben gemaakt, dan is het wel dat we niet overal grip op hebben. Van de coronapandemie, de vluchtelingenstroom uit Oekraïne, de woningbouwcrisis tot een 29

antidemocratisch kabinet vol prutsers. Het waren grote uitdagingen waarin we roeiden met de riemen die we hebben. En dat maakt het trots dat we in Utrecht laten zien dat het wel kan. Ik citeerde daar trouwens niet de heer Van Heuven. Ondanks de verschillen in deze raad weten we elkaar vaak te vinden. Die weg vooruit kan je alleen vinden door samen te werken met de inwoners van Utrecht. Wat Utrechters verbindt, dat is samen de schouders eronder zetten, elkaar helpen en in gesprek blijven met elkaar. Dat zien we bij de Sint-Maartensparade, bij de gezamenlijke iftar en wanneer we samen herdenken, zoals op 4 en 5 mei bij Keti Koti of bij de tramaanslag. Dat we die momenten samen beleven, dat is een groot goed. En in onze stad doen we het anders dan op veel andere plekken in het land, met positiviteit en optimisme. We omarmen de toekomst. Ik denk meer dan waar dan ook. Dat zit in de genen van Utrechters. Dankzij de samenwerking van raad, college en inwoners lukte het om in deze periode van het Russisch gas af te komen, om plan Einstein verder uit te rollen, om koploper in duurzaamheid te worden en om een voorbeeldgemeente te zijn voor schoolontbijtjes en lunches. De openbare ruimte kreeg een boost in de wijken waar dat het hardst nodig is. En met de Utrechtse aanpak redden we vele duizenden woningen.

De circulaire economie wordt aangejaagd en de komst van Rijnenburg en de Merwedelijn zijn onomkeerbaar wanneer we in januari het besluit nemen over het raadsvoorstel daarover. En dat is dan nog maar een fractie van wat deze raad voor elkaar kreeg. Voorzitter, de middelen waarmee we dat doen zijn beperkt en in de afgelopen jaren moesten we scherpe keuzes maken. Ravijnjaar 2026 is omgebogen naar een sluitende begroting waarin bescheiden investeringen gedaan kunnen worden. En dan kom ik bij onze voorstellen. Voorzitter, brede welvaart is een steeds belangrijker kader voor hoe we beleid maken en beoordelen. Welzijn gaat niet alleen over economische groei. Het gaat over gezondheid, over duurzaamheid, over kansen en over sociale samenhang. De Utrecht Monitor laat dat al mooi zien, maar krijgt in onze besluitvorming nog te weinig aandacht. Daarom dienen wij een motie in samen met de Partij voor de Dieren, GroenLinks, Volt, Student & Starter, VVD, Partij van de Arbeid, EenUtrecht en ChristenUnie. Met als dictum draagt het college op de Utrecht Monitor vanaf de verantwoording over boekjaar 2025 toe te voegen aan de P&C-cyclus als bijbehorend document bij de jaarstukken. En gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:55:55]: Motie krijgt nummer 540.

Maarten Koning (D66) [00:55:57]: Het college heeft in deze programmabegroting een paar voorstellen gedaan die wij van harte steunen. Zoals de financiering van de WAFA, waarmee we circulair slimmer worden als gemeente. En, voor ons misschien wel het belangrijkst, dat de evenementenlezers in 26 niet omhoog gaan. En tegelijk zien wij dat er nog een aantal onderwerpen zijn die echt niet kunnen wachten en nu aandacht vragen. Voorzitter, één daarvan is femicide. Afgelopen zomer werd Nederland opgeschikt door verschillende seksuele geweldsincidenten gericht op vrouwen. De incidenten die de media halen, die zijn het topje van de ijsberg. Want elke acht dagen wordt er in ons land een vrouw vermoord. En dan zijn er nog zoveel geweldsincidenten die helemaal niet gemeld worden uit angst voor daders of wegen schaamte. Voorzitter, femicide en geweld tegen vrouwen moeten harder worden bestreden met preventie, met hulp, met bewustwording en met 30

bestraffing. En wij vinden dat de Raad geld vrij moet maken dat de burgemeester kan matchen met rijksmiddelen. Daarom dienen wij samen met GroenLinks, PvdA, DENK, Student & Starter, Een Utrecht, Stadsbelang Utrecht en ChristenUnie een amendement in met een investering oplopend naar 2 ton per jaar structureel.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:57:04]: Amendement krijgt nummer 184. Vraag van mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [00:57:11]: Ja, voorzitter. De heer Koning weet dat de VVD dit voorstel natuurlijk eigenlijk heel graag zou willen steunen op de inhoud. Maar hij benoemt in zijn inbreng nu niet waar dat geld vandaan komt. En volgens mij is dat ook hier, uit de algemene dekkingsreserve, waar we al een probleem mee hebben, waar al een risico voor loopt. Hoe ziet de heer Koning dat?

Maarten Koning (D66) [00:57:32]: D66 is natuurlijk net zoals we de VVD ook kennen een partij die het belangrijk vindt dat we solide financiën hebben. Wij hebben daarom natuurlijk ook bij het college en ambtelijk zijn we te raden gegaan. Op het moment dat we niet die investeringen zouden doen in de reserve blijven we dan ook solide. Blijft het weerstandsvermogen voldoende namelijk minimaal 1. Dat is het geval. Dus wat dat betreft, financieel is dit solide. Ja, we doen iets minder geld naar de algemene dekkingsreserve. En daarmee dekken we dit voorstel.

Tess Meerding (VVD) [00:58:12]: Ja, voorzitter, financieel kan het dan misschien net, blijkbaar volgens de technische beantwoording. Maar we balanceren wel op het randje van de afgrond. Want juist over die algemene dekkingsreserve wordt gezegd, er moet extra geld ingestort worden om financieel solide te blijven. En nu zie ik dit voorstel, maar ook heel veel andere voorstellen, waar geld uit die reserve wordt gehaald. Dat is toch geen solide financieel beleid? Maarten Koning (D66) [00:58:34]: Ik ga herhalen wat ik zeg. Weerstandsvermogen is solide. Staat netjes op 1. Ook wanneer we dit amendement en nog een aantal andere amendementen aan zouden nemen. Maar ik wil iets terugleggen bij de VVD. Want als u erkent dat femicide zo'n groot probleem is. Dat er door het Rijk wordt geïnvesteerd om daar een aanpak op te zetten. En dat we dat ook lokaal willen doen. Dit is wel een voorstel wat gewoon draait om mensenlevens. En ik hoop echt aan het einde van de dag dat VVD dit voorstel met ons steunt.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:59:07]: 31

Mevrouw Meerding, laatste keer.

Tess Meerding (VVD) [00:59:08]: Ja, en wordt aangesproken. Nou, ik denk dat niemand hier ter discussie kan stellen dat ik femicide een belangrijk onderwerp vind. Maar we zitten hier vandaag ook om het over de begroting te hebben. We hebben het ook over hoe we onze stad doorgeven naar een volgend college. En ja, ik vind dat dat echt niet kan op deze manier. En daarom ben ik inderdaad kritisch op de dekking van dit voorstel.

Maarten Koning (D66) [00:59:28]: Ja, we zullen horen hoe uiteindelijk ook de VVD over dit voorstel stemt. En ik hoop echt, dat is echt een uitgestoken hand, ik hoop dat we dit samen kunnen doen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:59:36]: Mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [00:59:40]: Dank u wel, voorzitter. Wat vindt D66 ervan dat Hoog Catharijne na twaalf uur 's avonds wordt afgesloten en wij allemaal bezoekers van het uitgaansleven langs zeer donkere wegen naar het station gaan leiden in verband met femicide?