Agendabundel

Maarten Koning (D66) [00:59:58]: Dat is een debat wat we vorige week gevoerd hebben in de commissie VWF, waar mevrouw Hessel niet was. Maar waar we heel uitgebreid bij stil hebben gestaan. D66 heeft daar toen aan gegeven dat we dat niet als een fijne maatregel zien. We hebben toen ook van de burgemeester gehoord waarom zij dit wel echt heel belangrijk acht. We hebben er volgende week nog een keer een debat over, want D66 heeft er een voorstel op aangekondigd.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:00:26]: Mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [01:00:30]: Dank u wel, voorzitter. Nou, natuurlijk, iedereen zal beamen, femicide. Maar waarom twee ton uitgeven? Want denkt u daarmee... Kijk, wij zijn in Nederland het laagste land in Europa met femicide. De minst aantal moorden. We staan op plaats 32 van de 34 van Europese landen. In 32

Pakistan wordt elke tien minuten een vrouw vermoord. Dan hebben we het over iets anders. Hoe denkt u met twee ton femicide te voorkomen? Want ik hoor altijd van ja, we gooien er wat geld in. Maar ja, rekenkamer laat zien dat dat geld heel vaak bij allerlei projectleiders en communicatiemedewerkers komen. Wat wilt u doen met die twee ton?

Maarten Koning (D66) [01:01:07]: Ik zou heel graag wat meer urgentie willen horen vanuit mevrouw Hessel over dit onderwerp. En ook dat we hier geld in gaan investeren. Want er zijn eigenlijk drie verschillende financieringsmogelijkheden. Eentje is dat we dat doen met dit amendement. Eentje is wat de burgemeester al heeft toegezegd. Ook te zoeken in de bestaande begroting welke programma's sluiten hierop aan. En kunnen we ook extra hierop inzetten. En rijksmiddelen. En dan hebben we straks gewoon echt een goede pot waar we verschillende maatregelen mee kunnen nemen. En daarover zijn verschillende ideeën in deze raad. En daarvan, ik wil nu met dit amendement het geld regelen. En dat we aan het einde van dit jaar, dat staat al gepland, een debat gaan hebben over hoe we dat dan precies uit gaan geven. En dan weten we ook hoeveel geld dat precies is.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:01:55]: Gaat u verder.

Maarten Koning (D66) [01:01:57]: Ja, dan een voorstel.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:01:59]: Nee, toch niet. Mevrouw Passier.

Charlotte Passier (Volt) [01:02:03]: Ja, dank voorzitter. Wij herkennen ons helemaal in de woorden van de heer Koning. Alleen, we vragen ons wel af, samen met Stadsbelang Utrecht, dienen we een motie in tegengaan voor een gendergerelateerd geweld en femicide maakt pas echt kansrijk opgroeien. Waarom staat D66 daar niet onder?

Maarten Koning (D66) [01:02:21]: Wij kiezen echt ook om hier een paar prioriteiten en een paar pakketpalen te slaan. Ik denk dat dit amendement met 2 ton structureel, dat dat ook echt de impact gaat maken. En helemaal in lijn is met wat we vorige week ook in het vorige debat bespraken. En dat is waarom D66 deze keuze maakt. 33

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:02:46]: Mevrouw Passier.

Charlotte Passier (Volt) [01:02:47]: En wat maakt dat D66 de burgemeester niet zelf de kans wil geven om met goed beleid te komen?

Maarten Koning (D66) [01:02:55]: Nou, dat heb ik juist net geprobeerd toe te lichten. Dat wat we precies gaan doen met deze middelen, dat dat ook nog onderdeel van gesprek is in de komende tijd. En ik hoor over gender gerelateerd geweld en dat staat inderdaad specifiek in. Het voorstel wat u doet. Maar die hoort ook wat ons betreft ook in dat bredere stuk over bewustwording. Over het tegengaan van geweldsincidenten. Want dat hangt natuurlijk allemaal samen met het vreselijke fenomeen van femicide. Dus ook hier weer eigenlijk een uitnodiging om ons amendement te steunen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:03:35]: Gaat u verder.

Maarten Koning (D66) [01:03:35]: Dan een voorstel over verkeersveiligheid. Op Lagenweide gebeuren nog te vaak ongelukken. Ondernemers maken zich terecht zorgen. Samen met de provincie en de gemeente wordt al gekeken naar oplossingen, maar er is nu geld nodig om echt het verschil te maken. Ons amendement stelt een half miljoen beschikbaar voor één van de gevaarlijkste plekken. We vragen het college om ook ondernemers en provincie te inspireren om bij te dragen. Dit amendement dient D66 samen in met PvdA, Volt, GroenLinks, Student & Starter, ChristenUnie en LINK. En overigens heeft dezelfde dekking namelijk wat er voorgesteld wordt om naar de algemene dekkingsreserve te brengen iets in mindering zodat dit amendement kan worden bekostigd.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:04:19]: Amendement krijgt nummer 185.

Maarten Koning (D66) [01:04:22]:

34

En we kijken uit naar het amendement over de draaiweg wat de PvdA straks met onze steun indient. Dan, een van de eerste successen in deze raad was de start van een transzorgkliniek. En de afgelopen drie jaar heeft die kliniek transpersonen een veilige plek gegeven, broodnodige zorg geleverd die zij anders niet hadden gekregen. Dat moeten we koesteren en dat moeten we blijven doen. Daarom dienen we het amendement wat daartoe leidt, samen in met BIJ1, Student & Starter, Partij voor de Dieren, Een Utrecht, GroenLinks, Partij van de Arbeid, Volt en LINK.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:04:53]: Amendement krijgt nummer 186 en een vraag van mevrouw Alblas.

Kirsten Alblas (ChristenUnie) [01:04:59]: Dank voorzitter. Op zich een mooi voorstel. We hebben wel een vraag, want er zijn ook veel mensen van buiten Utrecht die hier gebruik van maken. Dat laat ook de noodzaken zien van die kliniek. Tegelijk roept dat de vraag op of in elk geval Den Haag en Amsterdam, want daar komen veel mensen vandaan, en mogelijk ook andere gemeentes niet ook zouden moeten of kunnen meebetalen hieraan. Hoe kijkt D66 daarnaar?

Maarten Koning (D66) [01:05:23]: Ja, aan de ene kant snap ik die vraag. Aan de andere kant zie ik, wij hebben echt wel zorg te dragen voor de mensen ook in onze regio. Kijk, Utrecht heeft gewoon een regiofunctie op heel veel vlakken. Cultureel vlak, maatschappelijk vlak. En ook op vlak van zorg voor deze functie. Wat ik mij meen te herinneren is dat Amsterdam ook zo'n soort functie heeft van een transkliniek. En ja, hem vragen mee te betalen lijkt me niet zo goed. Den Haag en Rotterdam, weet ik niet precies hoe het staat. Maar ik zou het eigenlijk om willen draaien. Ik zou liever willen kijken naar kunnen wij onze ChristenUnie en deze 60 raadsleden in die steden inspireren om daar ook initiatief te nemen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:06:11]: Alblas?

Kirsten Alblas (ChristenUnie) [01:06:13]: Nou, dat is een voorstel om zo over na te denken inderdaad. En tegelijk denken wij, als we dit wel zouden doen, zouden we dan niet juist ook vanuit Utrecht, waar we dus dit al hebben, niet meer mensen kunnen helpen in plaats van dat het elders nog opgezet moet worden. Hoe kijkt D66 daar dan naar? Dat het juist voordelen kan hebben om het wel te doen.

Maarten Koning (D66) [01:06:34]: 35

Dat vind ik ook een interessante denkrichting. Dus ook daarin zouden we weer samen kunnen werken en samen kunnen optrekken van zijn er misschien Hagenezen, Hagenaren die hier gebruik van maken in Utrecht om dat gesprek dan te voeren met de raadsleden daar. Ik vind het eigenlijk wel een goed idee. Laten we kijken hoe we daarin kunnen samenwerken buiten dit debat om.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:06:59]: Mevrouw Ablas, laatste keer op dit punt.

Kirsten Alblas (ChristenUnie) [01:07:01]: Ja, tot slot... Nou lijkt me goed om nog zover door te praten en tegelijk wil ik ook graag de oproep doen aan D66 om deze vraag wel ook bij de wethouder of bij het college neer te leggen om te kijken wat er wel ook al nu al vanuit het college kan. Zou dat kunnen?

Maarten Koning (D66) [01:07:18]: Laten we ook vragen, er gaat natuurlijk een antwoord komen op dit amendement, wellicht is het college bereid om daar ook even op te reflecteren. Dan, voorzitter, kraamzorg. Onlangs voerden we hier buiten de programma-begroting.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:07:32]: Mevrouw Hessel, ik denk nog op het vorige punt, toch? Ja, gaat u gang.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [01:07:37]: Ja, dank u wel, voorzitter. Er is in Utrecht meer transzorg. We hebben meer genderklinieken die mensen helpen. En wat vindt D66 ervan? Waar ik een beetje moeite mee heb met de transkliniek. Dat is, je moet aan een van de voorwaarden voldoen. Of je moet gerationaliseerd zijn of ongedocumenteerd of sekswerker. En ik vind dat allemaal anderen uitsluiten. Ik vind transzorg moet dan gewoon openstaan voor iedereen. En niet voor deze drie groepen. Wat vindt u daarvan?

Maarten Koning (D66) [01:08:10]: Het hele idee is juist ook dat we kwetsbare groepen hiermee helpen en ondersteunen. En dat vinden wij een uitstekend idee. Kijk, op het moment dat mensen ook zorg kunnen krijgen bij andere organisaties en andere instellingen, dan hoeft het elkaar niet uit te sluiten.

36

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [01:08:28]: Dank u wel voorzitter. Ja, dan heb ik het dus goed begrepen, want ik was drie jaar geleden wel voor, omdat ik hoorde dat er lange wachtlijsten en dat er voor iedereen zorg nodig was. Maar het is dus echt voor ongedocumenteerden. Want het blijkt dus ook dat 44% wat daar geholpen wordt vluchteling is. En ja, kijk, we kunnen niet hier de hele wereld helpen. Wij hebben hier in Nederland ook moeten vechten voor de homorechten. Ik heb ook vele groepen gesteund in het verleden. We zijn al een end gekomen. En iedereen zal die strijd moeten voeren. Want anders loopt het hier over. Dus wat dat betreft geen steun voor deze transkliniek om dit voor te zetten. Voor zo'n beperkte groep. Kunt u zich daarin vinden?

Maarten Koning (D66) [01:09:09]: Nee, het gaat echt om een groep van kwetsbare Utrechters. En ook een bredere groep dan dat, dus dat is ook zo. Maar al met al is het gewoon een brede groep. En denken wij dat deze functie in de stad gewoon heel erg belangrijk is. We zijn er heel trots op dat we dit hebben kunnen organiseren aan het begin van deze collegeperiode. En we zouden nog trotser zijn op het moment dat dit amendement kan worden aangenomen en we dit structureel kunnen maken.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:09:37]: Laatste keer mevrouw Hessel. Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [01:09:39]: Dank u wel voorzitter. Ik snap het dat u graag goed wilt doen. Maar snap u dat het heel moeilijk is voor een gemeente waarin bejaarden niet meer goed eten. De hele zorg voor ouderen is helemaal uitgekleed. Mensen die zitten allemaal in nood. Gewone Utrechters die in nood zitten. We kennen de ondernemers die failliet gaan door gemeentebeleid. Zo zijn er heel veel groepen die we in Utrecht moeten helpen. En dan is het toch een beetje raar dat we zeggen, ja sorry, we hebben voor uw maaltijd geen geld, ouderen. We hebben voor uw uitje geen geld meer. Maar we hebben wel geld voor een transzorg, voor een vluchteling die ongedocumenteerd is en in Amsterdam verblijft, maar hier naartoe komt. Begrijpt u dat dat voor mensen heel erg storend wordt in Utrecht?

Maarten Koning (D66) [01:10:28]: Ik deel helemaal niet het beeld wat er geschetst wordt. En ik wilde het toch ook bij je aangeven. Dank dat u destijds via de voorzitter het voorstel gesteund heeft. En we hopen ook nu weer op steun natuurlijk voor het voorstel. Gaat u verder. Oh, wacht. De heer van...

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:10:49]: Gaat u verder.

37

Maarten Koning (D66) [01:10:50]: Voorzitter, dan over kraamzorg. Onlangs voerden we hier buiten de programmabegroting al een debat over. Maar gezien de tijdslijnen voor de brief aan de formateur moeten we nu echt vaart maken. Samen met het college vinden wij het onacceptabel dat er deze zomer 30 kwetsbare gezinnen, 30 pasgeboren baby's, geen kraamzorg kregen door personeelstekorten. Er is actie nodig en die willen wij ook politiek kracht bijzetten. Daarom dienen wij de motie Utrecht in de pres voor kraamzorg in samen met PvdA, Een Utrecht, BIJ1, GroenLinks, Utrecht Nu!, ChristenUnie, Student & starter, LINK en Partij voor de Dieren. Met het volgende dictum draagt het college op. 1. Met een brede alliantie van zorgpartijen en gemeenten te lobbyen voor de afschaffing van de eigen bijdrage als onderdeel van het nieuwe regeerakkoord. En dit standpunt mee te nemen in de brief richting de informateur en expliciet in de lobby te benoemen dat de Utrechtse gemeenteraad hierachter staat. 2. Daarnaast te lobbyen voor betere inzet in de wijken met de grootste tekorten in de kraamzorg. En gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:11:47]: Motie krijgt nummer 541.

Maarten Koning (D66) [01:11:49]: Een punt nog verdient aandacht in het bijzonder. Over digitale en fysieke weerbaarheid en een trauma-bestendige ICT hebben we het in het commissiedebat gehad en daar de noodklok geluid. Wij steunen het amendement wat ChristenUnie indient om de weerbaarheid van onze gemeente te versterken, want dat is broodnodig. Onlangs nog zagen we dat de meeste mensen bijvoorbeeld niet voorbereid zijn op 72 uur zonder drinkwater. En D66 blijft hier aandacht voor vragen, want in de komende tijd moet er echt in weerbaarheid geïnvesteerd worden in brede zin. Voorzitter, D66 wil dat Utrecht een stad is waarin we laten zien het kan wel. Tegen de stroom in, soms tegen de klippen op. Waar we samenwerken in soms bijzondere en onvermoede verbanden. Omdat we weten dat je alleen verder komt als je over je schaduw heen stapt en soms iets inlevert voor het collectief. We kijken er naar uit om door te werken aan een Utrecht waarin inwoners en bezoekers vrij zijn, maar ook een vangnet hebben als het even moeilijk is. Waar Utrechters tolerant naast elkaar samenleven. Waar van alles te beleven valt en waar het niet uitmaakt wie jij bent of waar je vandaan komt. Dat Utrecht, dat is onze droom. En daar blijven wij onvermoeibaar aan werken.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:13:00]: Dank u wel. Ik zag mevrouw Passier en daarna de heer Van Steeg.

38

Charlotte Passier (Volt) [01:13:04]: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde eigenlijk een interruptie plegen op het stuk over kraamzorg. Maar toen hoorde ik water. En u snapt dat ik die kans niet voorbij laat gaan. Dus die grijp ik met beide handen aan. Ja, want ik hoor D66 zeggen, of de heer Koning, dat D66 zich blijft inzetten voor water. En in het verleden hebben wij verschillende moties ingediend om vaart te maken met de watertransitie. Elke keer stemde D66 tegen. Dus ik ben blij met deze woorden. Maar kunnen wij dan ook steun krijgen van D66 voor onze motie met betrekking tot uitgangspunten, notitie, herziening, visiewater en riolering? Wat onder andere hiermee te maken heeft.

Maarten Koning (D66) [01:13:44]: Ik moet in alle eerlijkheid zeggen, die is langsgekomen bij mij, maar we moeten het daar echt als fractie nog beter over hebben. Hij staat mij onvoldoende voor de geest om daar nu direct een antwoord op te kunnen geven. Als u hem straks indient, dan heb ik hem weer scherp. Sorry, misschien niet het meest bevredigende antwoord, maar ik heb even niet beter.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:14:05]: Dan gaan we naar de heer Van Steeg.

Bert van Steeg (CDA) [01:14:07]: Ja, ik hoorde toch de heer Koning grote woorden gebruiken van tegen de stroom in en al dat soort dingen. En tegelijkertijd zien we, er wordt net weer wat geld aan de algemene reserves toegevoegd. En meteen komt D66 met drie voorstellen om al dat geld weer te gaan gebruiken. Waar zijn dan die moedige keuzes? Ik bedoel, dat wordt gewoon samengedaan met alle coalitiepartijen. Dat is toch een beetje het probleem wat hier plaatsvindt. Dat er gewoon, als er weer wat geld is, dat het wordt uitgegeven en dat juist die keuzes uitblijven.

Maarten Koning (D66) [01:14:36]: Voor D66 zit die moedige keuze in durven kiezen om een heel verkeersonveilig knooppunt aan te pakken. Daarmee ondernemers die daar ook geconfronteerd worden met heftige ongelukken daar in de buurt ook een stuk tegemoet te komen. Dus wij hebben echt gekeken met deze voorstellen over femicide, over verkeersveiligheid en over transzorg. Ook naar wat wordt nou breed in de raad gedeeld als onderwerpen waarop het belangrijk is te investeren. En dat is echt de reden waarom wij ervoor kiezen. Deze drie dingen hebben wij amendementen op. En ik hoop zeker op die van verkeersveiligheid en over femicide ook echt de medewerking van CDA.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:15:19]: 39

Van Steeg.

Bert van Steeg (CDA) [01:15:20]: Ja, we zullen er zeker ook kritisch naar kijken. Maar de vraag is vooral, en het laat ook vooral zien, dat juist nu er weer wat ruimte is, dat juist dat geld daarvoor wordt gebruikt. Als u nou echt een moedige keuze had gemaakt, dan had u juist in die begroting gekeken, van dat plan, daar kan wel wat af. En had u ruzie gemaakt met uw coalitiepartners, dat begrijp ik heel goed, maar dat gaat u uit de weg. U zegt gewoon van hier is een pot met geld, we gaan het gebruiken en alle coalitiepartijen doen mee. Ja, dat vind ik geen moedige keuze.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:15:45]: De heer Koning.

Maarten Koning (D66) [01:15:46]: Er zitten natuurlijk andere moedige keuzes in. Dus er is ook een keuze om de rekening voor investeringen niet te leggen bij inwoners. In 26 gaat de OZB niet omhoog. Dat had best een keuze kunnen zijn die coalitiepartners heel graag hadden willen maken. Maar die wordt niet gemaakt. Dus ik denk dat je ook naar het grotere plaatje moet kijken. En dat daar heel veel moois in zit waar het het CDA ook zal kunnen waarderen.

Bert van Steeg (CDA) [01:16:16]: Ik waardeer het zeker dat de OZB een jaar niet omhoog gaat. Dat vind ik mooi. Maar we zien gewoon dat de bodem van de schatkist bereikt is. En ik vind het echt een godsbede dat D66 zegt, wij maken moeilijke keuzes. Maar dat doen we juist niet. Want als dat geld er niet was geweest, als die toevoeging er niet was geweest, hadden we deze voorstellen van D66 niet gezien. Dus die keuze wordt niet gemaakt.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:16:40]: De heer Koning.

Maarten Koning (D66) [01:16:41]: Als het geld er niet was geweest, dan hadden we niet kunnen investeren in femicide en in verkeersveiligheid. En dat zijn de keuzes die D66 hier wil maken. Omdat het gewoon grote problemen zijn die daadwerkelijk een gevaar vormen voor Utrechters op dit moment. En dat gevaar willen we wegnemen.

40

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:17:02]: Dank u wel. Volgens mij gaan we daarmee naar een volgende spreker. En dat is de heer Van Heuven namens de Partij voor de Dieren.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [01:17:25]: Als Partij voor de Dieren roepen we stevast Utrecht kan groener, klimaatbestendiger, diervriendelijker en socialer. En dat is ook echt noodzakelijk. Utrecht groeit als kool en als Partij voor de Dieren zijn wij dol op kool, maar onze stad is geen groente. En stuur op groei vinden wij dus ongezond. We zien overal in de stad de gevolgen daarvan. Dieren komen in de knel, er is veel te weinig groen, de stad wordt steeds heter en de klimaatcrisis dendert maar door. En de reactie van het college is dan vaak, we doen echt alles wat we kunnen, er is niets meer mogelijk. Maar voorzitter, dat klopt natuurlijk niet. Het college blijft kiezen voor meer economie en voor meer steen, voor meer bedrijven, voor meer kantoren en ga zo maar door. En voor minder geld naar de klimaatcrisis. En ook minder geld naar belangrijke sociale uitgaven. We hebben daarom een tegenbegroting gemaakt waarin we laten zien dat het anders kan. En toen we de tegenbegroting overhandigden aan de wethouder Financiën lieten ze zich ontvallen. Ik weet niet of ik het mag citeren, maar ik doe het toch. Mooi document, leesbaar en het meeste kan ook technisch. Kijk, daar waren we blij mee. Hele goede kritiek. En dank ook aan iedereen die keihard heeft meegewerkt aan die tegenbegroting. Zeker ook aan onze steuning en zeker ook aan de afdeling Help met Printen.

Want dat was nogal ingewikkeld. Met veel plezier en trots dienen we dan ook onze tegenbegroting in als amendement.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:18:38]: Amendement krijgt nummer 187.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [01:18:44]: En in onze tegenbegroting blijkt dat Utrecht niet een beetje, maar veel klimaatbestendiger, diervriendelijker, socialer en ook groener kan. En op dit laatste punt komen we ook met een innovatief voorstel. Laten we de aankoop van bomen zien als een investering. Dus niet meer, we kopen elk jaar een bepaalde hoeveelheid bomen vanuit een veel te krap budget. Nee, we gaan gewoon een hele partij bomen in één keer kopen. En dat doen we als een investering en dat schrijven we af over 50 jaar. Dat is een nieuw idee, vinden wij leuk om mee te gaan experimenteren. En die 50 jaar is ook heel terecht. Want als je bomen goed verzorgt, of juist met rust laat, worden ze met gemak 50 jaar oud. En op deze manier kunnen wij een heel bos Rijnenburg financieren. Dat is ons tweede amendement.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:19:23]: Amendement krijgt nummer 188. Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [01:19:27]: 41

Een doorn in ons oog is hoe wij omgaan met kerstbomen. Ik had het net over een bos en nu over kleine kerstbomen maar symbolisch superbelangrijk, want hartstikke leuk en gezellig. Maar is het niet echt nodig om levende bomen om te hakken naar onze stad te slepen, dan ernaar te kijken terwijl een boom afsterft en de boom daarna te vernietigen. We doen het jaarlijks met 21 bomen betaald uit gemeenschapsgeld. Laten wij dit geld investeren in groen dat gewoon kan blijven. En daarom een amendement samen met Een Utrecht en LINK. Met de wegwerp kerstboom. Waarin wij het dus voorstellen om 19.500 euro anders te gaan besteden. Zodat we geen wegwerp bomen meer hoeven te kopen. Maar gewoon permanente bomen kunnen kopen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:20:05]: Amendement krijgt nummer 189.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [01:20:08]: Hier hoort wel een motie bij, ook omdat de kerstbomen meebetalen vanuit het initiatievenfonds. En daar zitten weinig regels aan en er moet dus een extra regel gemaakt worden. En daarom mede namens LINK de motie duurzaamheid in het initiatievenfonds, draagt het college op te onderzoeken op welke juridische gronden duurzaamheid, zoals het kappen van kerstbomen en eventuele andere bomen, onderdeel kan worden van de beoordeling van het aanvragen bij het initiatievenfonds. En dit vervolgens op te nemen in een nadere regel.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:20:35]: Motie krijgt nummer 542.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [01:20:38]: Ja, ik zei het net, de stad groeit als kool. Er komt steeds meer economie, steen en het groen en maatschappelijke voorzieningen blijven achter. Bij de ruimtelijke strategie werd door het college een barcode gepresenteerd. Die heb ik nu te weinig tijd voor om uit te leggen, maar de groei zou in balans plaatsvinden. Wel, na vaak doorvragen blijkt die barcode gewoon kapot. Want wat we willen kan niet gerealiseerd worden. En daarmee is de ruimtelijke strategie niet alleen achterhaald, maar wat de Partij voor de Dieren betreft ook failliet. En tegen die RSU waren wij altijd al. Maar laten we gewoon die barcode fixen. Met de volgende motie, samen met Een Utrecht, Volt en LINK: Maak de barcode inzichtelijk, draagt het college op per bouwplan dat aan de raad wordt voorgelegd inzichtelijk te maken welke onderdelen van de barcode in dat bouwplan boven en welke onder de normen van de barcode scoren.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:21:28]: Motie krijgt nummer 543.

42

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [01:21:29]: De hoeveelheid reclame in onze stad is overweldigend. De reclames zijn vaak niet goed voor mens en planeet, maar de gemeentelijke begroting is er wel afhankelijk van. Helemaal stoppen met reclame in de openbare ruimte, dat onderwerp zetten we vorig jaar op de agenda in onze tegenbegroting, blijkt duurder dan gedacht. En daarmee is het probleem dus eigenlijk groter dan we vreesden. En wij als Partij voor de Dieren stellen voor om te gaan sparen voor het afbouwen van reclame in de openbare ruimte. En dat zou wat ons betreft kunnen door het invoeren van reclamebelasting, zoals andere gemeentes inmiddels doen. En dat kan je dus doen op uitingen die te zien zijn vanaf de openbare weg. In Utrecht hebben we die reclamebelasting nog niet. En daarom stellen we met bijeen voor en met link tijd voor drastisch minder reclame een motie. Een plan uit te werken voor een reclamebelasting in Utrecht. Waarbij de baten van deze reclame worden geïnvesteerd in de afbouw van reclame in de openbare ruimte.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:22:22]: Motie krijgt nummer 544.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [01:22:26]: En dan voorzitter, als Partij voor de Dieren zouden we geen Partij voor de Dieren zijn zonder voorstellen voor dieren. En we hebben er vandaag twee. In de programmabegrotings commissie brachten de productie en de verkoop van vormgratis sprake. De productie in Nederland is niet toegestaan, de verkoop wel. En in Utrecht wordt het ook gewoon verkocht in een aantal restaurants en in de groothandel. Dat kunnen we helaas niet verbieden. Daar hebben we het Rijk voor nodig. Maar wij kunnen wel uitspreken een foie gras-vrije gemeente te willen zijn. En daarom met Een Utrecht, BIJ1 en LINK een motie Utrecht foie gras-vrij. De Raad spreekt uit dat Utrecht een foie gras-vrije gemeente wil zijn. En draagt het college op het standpunt in te nemen en uit te dragen dat Utrecht een foie gras-vrije gemeente wil zijn. Deze uitspraak over te brengen aan Koninklijke Horeca Nederland Utrecht. En de restaurants en de groothandels die vrouwgraaf verkopen. En de restaurants en de groothandel te verzoeken om dat niet meer te doen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:23:19]: Motie krijgt nummer 545.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [01:23:21]: En tot slot een amendement voor meer welzijn van duiven. Samen met LINK. Start met duiventillen in de begroting 2026 vast te stellen. Waarbij wij de 70.000 euro gaan besteden aan het realiseren en het onderhouden van duiventillen. En als dekking te gebruiken de extra storting in de algemene dekkingsreserve.

43

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:23:41]: Even kijken, dat is een motie. Amendement. Amendement, aha precies. Dat wordt 190. Amendement 190.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [01:23:48]: Deze opmerking over de algemene dekkingsreserve leidt mij wel tot het volgende punt, mijn laatste punt. De coalitie heeft een onderlinge coördinatie geld verdeeld dat naar de algemene dekkingsreserve zou gaan. Het is natuurlijk een goed recht om dit zelf te doen en ook in meerderheid onderling te verdelen, maar wij zijn hier wel een beetje chagrijnig over. Vooral omdat de coalitie bijna altijd oppositievoorstellen over geld wegstemt. En nu worden we geconfronteerd met een lawine aan voorstellen met steeds dezelfde dekking. Waarbij wij niet gevraagd zijn om mee te denken of eventueel te polsen. Wat vinden jullie ervan? Nee, er wordt namens ons gedacht. De heer Koning zei dat net. We hebben onderwerpen op de agenda gezegd waarvan wij denken dat de Raad het goed vindt. Nou vinden wij als Partij voor de Dieren een aantal van die voorstellen ook echt wel goed. Maar hoe deze taart zeg maar gewoon onderling verdeeld is, dat vinden wij niet oké. En wij staan daarmee voor een verdrongen feit. En dat brengt me ook wel weer tot de vrees dat als wij als oppositie gebruik maken van hetzelfde petje, van hetzelfde potje, dat dat glashard zo meteen weggestemd gaat worden door de coalitie. Dus daarom bij deze oproep laten jullie allemaal eens even lekker voor onze duiventillen stemmen. Dank u wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:24:54]: Dank u wel. Mevrouw Passier, wilde u nog een vraag aan de heer Van Heuven stellen?

Charlotte Passier (Volt) [01:24:59]: Geen vraag, maar wij gaan niet voor de duiven tillen stemmen waarschijnlijk. Maar wel steun aan deze oproep van de heer Van Heuven.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:25:08]: Oké, goed. Dank u wel. Ik stel voor dat we echt een hele, hele korte mini-break doen van max vijf minuten. En dan zie ik u daarna weer terug. De vergadering is geschorst.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:32:34]: Ik heropen de vergadering en het woord is aan de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van der Zweth.

44

Rick van der Zweth (PvdA) [01:32:44]: Dank, voorzitter. Hoe vaak mag je nou een bijdrage beginnen als je net een liefdesverklaring te horen hebt gekregen? Ik zat blozend in de bankjes over het huwelijk tussen GroenLinks en PvdA. En dan denk ik, een goed huwelijk is volgens mij dan als je het beste uit elkaar naar boven gaat halen. En ik denk dat dat zeker kan, want wij delen als toekomstige partners altijd die strijd voor sociaal-democratische waarden van gelijkheid en solidariteit. We delen het geloof in een Mooiere toekomst met zorg voor elkaar en zorg voor een gezonde planeet voor de generaties na ons. En samen geloven we in die verandering. Die kan, die moet gebeuren. Juist voor de mensen die dat het hardste nodig hebben. Dus volgens mij komt dat helemaal goed. En dan is het natuurlijk ook voor de PvdA Utrecht het laatste slotdebat. En ik heb bij de voorjaarsnota jullie er al in meegenomen. Over onze oprichting in 1946. Over in de Tivoli dat de PvdA Utrecht werd opgericht. Onze rijke traditie als doorbraakpartij voor een sterke democratische rechtsstaat. En hoe we dat verder vorm hebben gegeven met die eerlijke verdeling van kennis, inkomen, macht. En dat we om dat te halen altijd de sterkste schouders hebben gevraagd om de zwaarste lasten te dragen. Die idealen zijn onverminderd van belang. Juist in de tijd waar die verworvenheden onder druk staan.

En met GroenLinks wint dat alleen maar aan kracht. Onze partijen samen hebben afgelopen decennia met verschillende coalitiepartners laten zien hoe effectieve politiek eruit ziet. Dat je als linkse politiek wel iets voor mensen kan betekenen. Dat je wel iets voor elkaar krijgt. En dat je daar een stad voor terug krijgt waar we omkijken naar elkaar en ons ook echt voorbereiden op de toekomst die komen gaat. En ook afgelopen vier jaar hebben we dat als GroenLinks en PvdA, maar ook met andere coalitiepartners gedaan. Ondanks dat Utrecht constant wordt tegengewerkt door die rechtse wind in Den Haag. En dat hebben we kunnen doen hier lokaal door de sterkste schouders de zwaarste lasten te laten dragen. Huiseigenaren betalen 4 euro, ik zei het, een broodje Mario of een wat luxere kop koffie per maand. En daardoor kunnen wij hier in Utrecht voorzieningen overeind houden. En kunnen we de noodzakelijke keuzes voor solidariteit, voor duurzaamheid, die kunnen we hier lokaal maken. En met succes, want onze coalitie heeft afgelopen vier jaar veel neergezet. Ik noem er maar drie, maar er is nog veel meer. Eén, de omslag naar volkshuisvesting is ingezet. We bouwen veel, grotendeels betaalbaar, en niet voor de winst, maar gewoon om in te wonen. Solidariteit staat voorop, dus ondanks het rigoureus snijden in onze budgetten door het Rijk, gaat er meer geld naar armoede.

Kinderen in armoede, de inkomentoeslag, het is allemaal gestegen. En drie, duurzaamheid staat centraal met radicale keuzes. De massale vergroening van de stad, maar ook het oprichten van een publiek warmtebedrijf in eigen handen. We laten in Utrecht al jaren zien wat een fijne stad je terugkrijgt voor die solidariteit. En in Den Haag vinden ze het allemaal nog heel moeilijk en kan het allemaal niet. Maar wij laten hier zien dat we allang zijn begonnen met het werken aan een eerlijke stad die klaar is voor de toekomst. Voorzitter, wij hebben natuurlijk bij deze begroting ook onze eigen voorstellen. Begin het met dakloosheid. Want dat moet tot het verleden behoren. En we hebben steeds discussie in deze raad als er iets moet gebeuren dat er weer geen budget is. En dat moet veranderen voor de acute situaties in de toekomst. Daarom dienen we een amendement in. Voldoende opvang met de reserve. Om een opvangreserve van 2 miljoen in te stellen, die we flexibel kunnen inzetten op acute opvangvragen. En dit te betalen vanuit de storting die je dan niet doet op de algemene dekkingsreserve. Namens mijn collega Raaijmaker, ook namens GroenLinks, D66, ChristenUnie, Een Utrecht en BIJ 1.

45

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:36:11]: Amendement krijgt nummer 191 en een vraag van mevrouw Hessel. Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [01:36:16]: Dank u wel voorzitter. De afgelopen vier jaar bent u onderdeel geweest van dit college. De dakloze opvang is zeer verslechterd. Er slapen veel meer mensen buiten. We hebben net weer dat tentenkamp gehad. De dagopvang voor daklozen is nu van tien uur morgens tot vier uur middags. Het is alleen maar achteruit gegaan. En dan hoor ik u hele mooie dingen voor de toekomst zeggen. Maar waarom zou het straks wel lukken als het de afgelopen vier jaar schijnbaar niet gelukt is?

Rick van der Zweth (PvdA) [01:36:48]: Voorzitter, landelijk heeft niet meegeholpen daaraan. Alle budgetten die we hadden voor asiel en de LVV en dergelijke zijn eronder uitgetrokken. Dus dat maakt het echt ontzettend lastig. Maar juist zo'n amendement als we nu weer indienen, laat zien waar we voor staan en dat we dat willen doen. Dus juist voor die acute situaties wel weer wat te doen. En dan zie je dat het uitmaakt wie er aan de knoppen zit.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:37:07]: Gaat u verder.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:37:10]: Helemaal goed. Dan wil ik ook meteen over ditzelfde onderwerp een toezegging vragen. Geen voorstel, geen nummer. En dat is dat we recent een brief kregen en daar werd gezegd dat dan de opvang alleen maar open gaat bij code rood. Wij herinneren ons echt iets anders. Als het onder nul gaat, als het stormt, en dan moet de storm schijnbaar een naam hebben, maar in ieder geval meer dan bij code rood. Dus ik vraag een toezegging van de wethouder dat die brief niet klopt en dat wat ik hier zeg wel klopt of met een accent erbij, maar dat dat de juiste route is die we in Utrecht hanteren. Dan een tweede voorstel over de draaiweg. Ook afgelopen weken zagen we weer een ernstig ongeluk hier plaatsvinden, helaas. En gelukkig is de raad eens gezind dat er op dit kruispunt echt wat moet gebeuren, dat dat heringericht moet worden. En daar wordt al naar onderzocht. Er is geen budget voor om dan uiteindelijk, als er uit onderzoek blijkt wat er moet veranderen, om dat ook te veranderen. En daarom is er nu een voorstel om daar budget voor vrij te maken uit de storting van de algemene dekkingsreserve 7,5 ton. Voor het verbeteren van de verkeersveiligheid van de draaiweg. Dat doet namens collega Stam, mede namens D66 GroenLinks Partij voor de Dieren, Volt, Student & Starter, de ChristenUnie, Stadsbelang Utrecht en Utrecht Solidair.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:38:12]:

46

Amendement krijgt nummer 192.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:38:17]: Dank u wel. Dan een ander voorstel over de eerste duizend dagen van kinderen. We noemen dat de kansrijke stad. Die zijn cruciaal voor de kansen die zij kregen in hun latere leven. En wat ons betreft moeten we daar ambitie voor hebben om dit uit te breiden. En daar in de volgende periode een besluit over te nemen. Wij dienen daarom een motie in om zich in te spannen voor een sociaal... Eh, verkeerde. Om ons in te spannen... Nee, dat klopt niet. Verzoekt het college om de volgende voorjaarsnota inzichtelijk te maken welke elementen uit de aanpak kansrijke start doorgetrokken kunnen worden naar de aanpak jong kind en wat dit vraagt aan de capaciteit en middelen. En dat daar ook nieuwe elementen die effectief geacht worden voor de aanpak jonge kind inzichtelijk te maken. Namens collega Assen, GroenLinks, D66, Student & Starter en Een Utrecht.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:39:01]: Motie 546.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:39:04]: Ja, voorzitter. Dan nog een voorstel op ruimtelijke ontwikkeling. Bij sloopnieuwbouw van corporatiewoningen hebben we heel terecht altijd een sociaal plan. Dat is bij particuliere ontwikkelingen niet. Bij de Jan van Galen en huizingalaan hebben we als raad laten zien dat dat wel kan. En dat was een welkome uitzondering. En wat ons betreft moet dat ook voor het krachtstation dienen. En zover wij weten is dat ook behoorlijke eensgezindheid tussen verhuurder en huurder, omdat op een goede manier te doen en daar dus een draagvlakmeting en sociaal plan te krijgen. Een motie draagt het college op zich in te spannen voor een sociaal plan met draagvlakmeting onder de huurders. Dit vast te leggen in anterieure overeenkomst met de eigenaarsontwikkelaar van het krachtstation en je over terug te rapporteren aan de raad. Namens collega Stam, GroenLinks, Volt, Een Utrecht en LINK.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:39:44]: Motie krijgt nummer 547 en een vraag van de heer Koning.

Maarten Koning (D66) [01:39:49]: Dat klinkt natuurlijk sympathiek, zoals we dat wel eens noemen. Dat is een draagvlakmeting. Maar zou de PvdA dit ook willen wanneer er zou blijken dat dit toch wel de boel echt stagneert?

Rick van der Zweth (PvdA) [01:40:03]: 47

Voorzitter, bij ons zijn huurdersrechten niet voorwaardelijk aan de uitkomst die we zelf willen. Maar volgens mij hoef je hier nooit een nee uit te komen. Want het punt van die draagvlakmeting is juist dat je overeenstemming bereikt over dat sociaal plan. Waardoor iedereen aan boord is, je uiteindelijk steunen voor je draagvlakmeting gewoon door kan. Maar wel gedwongen wordt om goed naar de huurders te luisteren.

Maarten Koning (D66) [01:40:24]: Ja, maar we hebben hier natuurlijk ook gewoon een verantwoordelijkheid over wat afspraken zijn. Dus in 2018 is er al afgesproken dat er hier sprake is van sloopnieuwbouw. En daarnaast is dit krachtstation in een van de tranches over besloten. Dus dit is toch most naar de maaltijd? Het kan toch niet zo?

Rick van der Zweth (PvdA) [01:40:45]: Dat zeker niet, want we zitten in de fase van de bouwen envelop en daar is hij op absoluut heel logisch. Eerder kan bijna niet, zeg maar in die zin. En wat hier ook speelt, zeg ik tegen de heer Koning, dat bijna alle huurders, of zo niet alle, hebben een vast contract. En kunnen daar ook recht aan ontlenen en kunnen dus rechtszaken starten en de boel gaan traineren. Terwijl als je een draagvlakmeting hebt en je hebt daar de voorwaardelijke steun voor, dan heb je dat dus ondervangen en kan je meteen door. Dus volgens mij zit er zelfs winst in voor het project.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:41:11]: Laatste keer, meneer Koning.

Maarten Koning (D66) [01:41:12]: Ik hoop in ieder geval dat PvdA met open vizier ook kijkt naar wat de appreciatie is van het voorstel. Want wij maken ons er echt wel zorgen over. En ik denk dat het niet een voorstel is waar we mee zouden moeten gaan.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:41:31]: Ja, voorzitter. Dat is natuurlijk de eigen afweging van D66. Mijn boodschap is dan toch tweeledig. Eén, vergis je niet. Huurders kunnen zich ook ergens tegen verzetten als je dit niet doet. Dus het is helemaal niet zeker dat dat sneller is. En twee, huurdersrechten zijn echt wat waard. Zou ik ook tegen de heer Koning willen zeggen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:41:48]: De heer Snijder. 48

Ruben Snijder (Student & Starter) [01:41:50]: Ja, en toch, voorzitter, klinkt dit toch wel echt als een geitenpaadje op het moment dat dus toch dat draagvlak er niet ligt. En we hebben wel met elkaar die afspraken gemaakt in de trans. Dus al ruim van tevoren. Dus waarom op dit moment... En geen rekening houden met het grote risico dat we niet die broodnodige studentenwoningen kunnen gaan realiseren.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:42:06]: Voorzitter, wat we in die tranche hebben besloten, dat blijft overeind staan. Dat verandert hierdoor niet. Alleen, je moet die draagvlakmeting dan behalen, zeg maar, als ontwikkelaar en als gemeente. En dat kan gewoon door goed afspraken te maken met de huurders. Ja, als de heer Snijder dat als een risico ziet, dan denk ik, ja, dan doe je dat proces dus ook niet goed. Ga gewoon zitten met je huurders, kom dat overeen. Dan stemmen de huurders voor, heb je draagvlak, kan u voort. Maar over huurrechten heen stappen, wat de heer Snijder nu insinueert, omdat het allemaal anders misschien wel in gevaar komt, daar ben ik echt niet voor.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:42:34]: De heer Snijder.

Ruben Snijder (Student & Starter) [01:42:34]: Ja, dank voorzitter. En dat hoort u ons uiteraard ook niet zeggen. Huurrecht is uiteraard belangrijk, dat vinden wij ook. Alleen het is wel zo, op het moment dat de draagvlak er niet blijkt, of er is een conflict, dat we wel tijd en geld aan het verspillen zijn, terwijl die woningen er gewoon moeten komen. Dus ik ben wel benieuwd van de wethouder of dit dan klopt, dat u nu net via de voorzitter in uw betoog aan het verkondigen bent.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:42:52]: Ja, voorzitter, dat moet u aan de wethouder vragen. En ik zeg er maar meteen bij, in het kaststation nu, daar zitten ook al studentenwoningen. Dus het is niet dat er helemaal niks is. En het is vergelijkbaar met andere situaties waar ik de heer Sneijder een heel ander verhaal heb horen opsteken over de huurrechten en hoe we dat met elkaar moeten doen. Volgens mij is het heel helder en roep ik de heer Snijder op, ga staan voor huurrechten, geef huurders positie en het gaat het project ook nog helpen. En laat het niet afhankelijk zijn van of uw eigen ambities daarin haalbaar zijn.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:43:17]: Ja, nog een keer op dit punt, meneer Snijder. 49

Ruben Snijder (Student & Starter) [01:43:18]: Ja, dank voorzitter. Om het dan toch wel even duidelijk te maken. Het zijn twee verschillende situaties. Bij Ravellaan, want daar refereert de heer Van der Zweth aan. Dan gaat het om een pand waar de gemeente ook gedeeltelijk voor verantwoordelijk is geweest. Dat is nu niet het geval. Dus ik wil dat wel even duidelijk markeren. En dat u eigenlijk die woorden ook terugneemt.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:43:34]: Voorzitter, terugnemen dat is wel heel heftig bij zoiets. Dus, zeker niet. Ga ik niet terugnemen. Maar, wat een overeenkomst is. U noemt het een verschil, maar wat een overeenkomst is. Is dat de gemeente hier wel iets kan betekenen voor die huurrechten. En als u dat wil. Moet u gewoon voor de motie stemmen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:43:49]: Gaat u verder.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:43:51]: Dank voorzitter. Er komen nog andere belangrijke voorstellen mede namens ons. Zo komt er budget voor femicide, voor vaccinaties. De financiering van de transkliniek wordt eindelijk structureel en dat geeft zekerheid. Er komt een flinke impuls voor groen, weer, want dat hebben we afgelopen jaar echt veel gedaan. Hartstikke goed, nu weer. Rondje Stadseiland en Amerhof. En er komt budget voor de broedplaatsen. Goede, wezenlijke wijzigingen en die dienen we dan ook van harte mede in. En een niet financieel voorstel, maar die we toch even willen onderstrepen, die D66 heeft gedaan, mede namens ons, de oproep rondom kraamzorg richting Den Haag, om die eigen bijdrage af te schaffen en vooral op de kwetsbare gebieden te richten. Zeer belangrijk en goed passend bij ongelijk investeren voor gelijk.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:44:30]: Meerding.

Tess Meerding (VVD) [01:44:39]: Voorstellen die allemaal extra geld kosten. En dan heb ik eigenlijk weer dezelfde vraag. Is dat nou goed financieel beleid? En lopen we niet dat risico waarvoor gewaarschuwd wordt voor het preventief toezicht van de provincie? Rick van der Zweth (PvdA) [01:44:50]:

50

Ik ben heel blij dat mevrouw Meerding dat aan mij vraagt. Want ik zat net al. Heel goed. Er wordt helemaal niet gezegd dat er nu preventief toezicht gaat komen. Er wordt gezegd op het moment dat je dat niet zou doen, dus dat er niet extra wordt gestort in de reserve. Want we halen niks uit de reserve. We zeggen doe die extra storting niet. en het blijkt dat je min 12 miljoen krijgt bij de tweede bestuursrapportage, dan zou het kunnen dat er preventief toezicht zou ontstaan. Maar daar heb je eerst allemaal gesprekken over. Dus ik zeg één, we onttrekken niks. Ik zeg twee, dan moet die 12 miljoen zich voordoen. En uit mijn schriftelijke vragen blijkt dat dat elke keer lager uitvalt aan het einde van het jaar dan het nu is. Drie, je moet geen andere meevallers hebben tegen die tijd die dit al oplossen. Vier, we verwerken de tweede bestuursrapportage altijd pas bij de voorjaarsnoten. En dat geeft gewoon kans om bij te sturen en daarmee voorkom je preventief toezicht. Dus geen zorgen mevrouw Meerding, alles komt goed.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:45:42]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [01:45:43]: Nou voorzitter, meneer Van der Zweth heeft anders aardig veel tekst nodig om mij uit te leggen waarom dit niet gaat gebeuren. Het staat in de programmabegroting, uw eigen programmabegroting, wordt dit risico aangegeven. En ja, alle dingen die u noemt, als het tegenvalt, dan komt er wel preventief toezicht. En die kans is vrij groot, want we hebben gezien dat er veel tegenvalt deze periode.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:46:05]: Ja, voorzitter. Als mevrouw Meerding een kortere versie wil, dan zeg ik, dit is pas aan de orde als het blijkt dat je inderdaad min 12 miljoen als tegenvaller hebt. En dat moeten we allemaal nog maar zien. En dat zien we altijd op een later moment dan nu. Namelijk bij de voorjaarsnota, pas in juni. En mevrouw Meerding zegt, ik lees heel vaak heel veel tegenvallers. Dat deel ik met haar. Het ravijnjaar en al die malaise uit Den Haag zorgt steeds voor tegenvallers. Maar je hebt hier ook heel vaak meevallers, omdat helaas niet alle ruimteontwikkelingen die we willen op tijd lukken. En dan valt er weer geld vrij. Dus dat weten we allemaal nog niet. Er zit misschien tegen die tijd een nieuw kabinet, dat kan het ook weer anders maken. Dus loop er niet op vooruit, zou ik zeggen tegen mevrouw Meerding. We gaan niet onder preventief toezicht komen. En in juni weegt men af hoe verder. En dan zien we wel of dit zich allemaal voordoet.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:46:54]: Dank u wel. Volgens mij was u aan het einde van uw bijdrage. Dat betekent dat ik naar Volt ga, naar mevrouw Passier.

Charlotte Passier (Volt) [01:47:25]: 51

Ja, dank voorzitter. Een duurzaam, inclusief en toekomstbestendig Utrecht ligt ons aan het hart. En net zoals we onze leefomgeving niet oneindig kunnen uitputten, kunnen we onze schatkust ook niet oneindig aanspreken. De bodem is bereikt en dat betekent dat we nu echte keuzes moeten gaan maken. Keuzes die Utrecht toekomstbestendig maken. Dat vraagt van ons als bestuur twee dingen. Helder zijn over waar bewoners inspraak op hebben en dan ook echt gehoor geven aan hun stem. En strategisch vooruitkijken en oplossingen bieden voor de uitdagingen die voor ons liggen. Wat ons betreft gebeurt dit nu nog te weinig. Volt wil vooruitkijken. Niet alleen tot het einde van deze collegeperiode, maar 20 en in 100 jaar vooruit. Zodat Utrecht straks nog steeds zo'n fijne plek is om te wonen als nu. Zodat we een goede huis hebben om in te wonen en zodat kinderen in groene straten kunnen spelen. Voor de Utrechters van nu en voor onze kinderen. Dat betekent dat we beter naar Utrechters moeten luisteren en woord bij daad moeten voegen bij participatie en samen stad maken. Dat betekent dat we geld besteden aan de verkeersveiligheid van bijvoorbeeld de draaiweg en projecten waar bewoners enthousiast over zijn en die hard nodig zijn, zoals het vergroenen van de Amerhof.

Willen we van de Amerhof een echt groen plein maken met ruimte om elkaar te ontmoeten en te spelen, dan is volgens een grove raming ongeveer een miljoen nodig. Samen met GroenLinks en ChristenUnie dienen we het amendement Startbudget voor Groene Amerhof in om alvast een eerste start te maken.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:48:48]: Dat wordt amendement 193.

Charlotte Passier (Volt) [01:48:54]: En daarnaast dienen we nog een motie in om de overige middelen bij de voorjaarsnota te reserveren. Zodat het vergroenen van de Amerhof helemaal kan worden aangepakt. Dit doen we met de motie reserveer aanvullende middelen vergroening Amerhof. Mede ingediend door de Partij voor de Dieren met als dictum. De gemeenteraad besluit om, mits bij de integrale afweging ruimte beschikbaar is bij de voorjaarsnota 2026. De extra benodigde middelen voor het vergroenen van de Amerhof op te nemen in het NPR. En gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:49:19]: Motie krijgt nummer 548.

Charlotte Passier (Volt) [01:49:24]: Dan duurzame huisvesting. Een deel van de oplossing is bouwen en iedereen in deze raad wil dat. Wij ook, het liefst gisteren al in Rijnenburg. Maar zoals ik in de commissie ook al zei, je kan niet wonen in een huis zonder water en elektra. En daarmee maak ik een bruggetje naar strategisch vooruitkijken en oplossingen bieden voor de uitdaging die voor ons liggen. Voorzitter, geen water, geen woning. Het is eigenlijk heel simpel. Al over vijf jaar dreigt een drinkwater tekort in onze regio en dat betekent dat we geen woningen meer kunnen bouwen. Volt heeft al 52

meerdere voorstellen ingediend om vaart te maken met de watertransitie. En tot nu toe ging deze coalitie en ook het college daar niet in mee. Het resultaat is dat er niets is gebeurd sinds de waarschuwingen die over watertekorten binnenkwamen. En des te belangrijker dat we nu versnellen zo hard we kunnen. Ik ben dus echt oprecht blij dat we D66 zojuist worden zeggen dat ze water belangrijk vinden. En ik ga er dan ook vanuit dat ze ons voorstel nu wel steunen. Wat is anders in deze raadzaal nog waar? Daarom vandaag geen voorstel waarmee we het college opdragen om vaart te maken met de watertransitie. Maar we dienen wel met Een Utrecht en Partij voor de Dieren een motie in om de raad beter in positie te brengen. Gezien het enorme belang van de watertransitie met ons dictum draagt het college op. 1. Voorafgaand aan de herzieningsvisie water en riolering een startnotitie aan de raad voort te leggen waarin tenminste de leidende principes en uitgangspunten voor het opstellen van de herziening zijn opgenomen. En deze uiterlijk voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 aan te bieden in de vorm van een raadsvoorstel. 2. In deze startnotitie tevens de nut en noodzaak van de watertransitie en de toegevoegde waarde ten opzichte van de bestaande beleidsnota's en relevante kaders toe te lichten. En gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:51:02]: Motie krijgt nummer 549.

Charlotte Passier (Volt) [01:51:08]: Dan over naar energie. We zijn blij met de stappen die het college het afgelopen jaar heeft gezet op het gebied van energie. Dat is hard nodig, want vanaf 1 januari komen zelfs woningen op de wachtlijst voor een aansluiting op het net. Op 5 november hebben we een brief gekregen over de septembercirculaire. Maar uit die brief blijkt niet duidelijk of de CDOKE-middelen nu gelabeld zijn of niet. En daarom pleiten wij ervoor om deze middelen te blijven inzetten voor het tegengaan van de klimaatcrisis en de weerbaarheidsopgave waar we met elkaar voor staan. Met de motie vrije CDOKE is niet oké. Mede ingediend door Partij voor de Dieren met als dictum. De gemeenteraad vraagt het college om het volledige bedrag te gebruiken voor het versnellen van de duurzaamheidstransitie. En twee, bij de voorjaarsnota 2026 expliciet duidelijk te maken hoe en waarvoor dit geld gebruikt wordt. En gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:51:55]: Motie krijgt nummer 550.

Charlotte Passier (Volt) [01:52:00]: Voorzitter, zoals ik aan het begin al zei, de bodem van onze schatkist is bereikt. Vorig jaar dienden we een motie in voor meer grip op investeringen en we pleiten er regelmatig voor om kritisch te zijn op investeringen die we doen. Dat is nog onvoldoende gerealiseerd. Tijdens de coalitieonderhandelingen zal dit ongetwijfeld aan de orde komen. Daarnaast hebben we nog altijd te maken met de grote hoeveelheid reserves en in deze voorjaarsnoten komen daar zelfs 53

drie nieuwe bij. Wat ons betreft moeten stevig worden gesneden in het aantal reserves en mogen er geen nieuwe reserves worden ingericht. Daarom dienen wij met Een Utrecht en de ChristenUnie de motie Minder is meer in met als dictum. Draagt het college op om in het voorjaar 2026 vooruitlopend op het aanpassen van de nota reserves en voorzieningen de raad middels een raadsbrief te informeren over de uitwerking van bovenstaande overwegingen waaronder tenminste a. het halveren van het aantal reserves b. het versterken van het inzicht van de raad Onder andere door in de P&C-producten en bij de programma-begroting meer aandacht te besteden aan de duiding en prognoses van de bestedingen van de reserves. c. Voor de doelstelling vorming, opheffing, aanwending, hoogte of maximering, hoogte en looptijd van reserves duidelijker dan nu te monitoren spelregels te formuleren. d. Inzicht te geven in wie er precies bevoegd is om reserves aan te wenden. e. In te voeren als er twee jaar geen uitputting van de reserve is geweest deze aan de raad ter opheffing voor te leggen. f. Hoe de eventuele ruimte in reserves bij de integrale afweging vorm kan krijgen. En beslis punt 2. Bij het uitwerken van de raadsbrief leden van de adviescommissie, controle en financiën en de account te betrekken. En gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:53:36]: Zo, dat kost wat spreektijd. Motie 551.

Charlotte Passier (Volt) [01:53:41]: Deze motie diende ik in namens Ruud Maas. Voor de volgende keer houden we de tekst wat korter. Voorzitter, ik rond af, Volt wil kansen benutten en verantwoordelijkheid nemen. Kijken vooruit, luisteren naar inwoners en staan voor financieel goed bestuur.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:53:56]: Dank. Dank u wel. Dan gaan we verder met Student & Starter De heer Snijder. Ruben Snijder (Student & Starter) [01:54:20]: Voorzitter, het is 13 november 2025. We zijn hier als raad bij elkaar. In een stad waar jongeren mee besturen en hun stem laten horen. Het voelt alsof we op een kruispunt zijn. Niet alleen politiek, maar maatschappelijk. Er is behoefte aan richting. Begrijpelijk in een tijd van grote onzekerheid. Oorlog in Oekraïne, genocide in Palestina, klimaatverandering, woningnood en mentale druk. Jongeren voelen het aan alles. De toekomst is niet vanzelfsprekend meer. Juist daarom moeten we blijven bouwen aan een stad die wel toekomst biedt. Een stad die weerbaar 54

is. Eerlijk en hoopvol. Besturen in deze tijd is niet eenvoudig. Zeker niet in de afgelopen vier jaar. Waarin we te maken kregen met crisis en moeilijke keuzes. Toch hebben we doorgezet. En dat verdient erkenning. Opa Snijder zei laatst, de stille zee maakt nog geen goede matroos. En dat klopt. Juist in lastige tijden leer je koers houden, verantwoordelijkheid nemen en samen sturen. En dat hebben we deze raadsperiode als partij, met jonge mensen, laten zien. Als we praten over toekomst begint dat bij iets fundamenteels. Een plek om te wonen. Een thuis. En juist daar knelt het. Terwijl wachtlijsten langer worden, verdwijnen studentenwoningen en friendswoningen. In 2024 alleen al werden er 810 particuliere studentenkamers verkocht. Elke verdwenen kamer is een verloren kans van de jongeren om hier te blijven. En in een stad waar één op de vier dakloze mensen jonger is dan 27 is dat een groot alarmsignaal. Utrecht moet laten zien dat we jongeren hier niet alleen welkom zijn om te leren, maar ook om te wonen en een leven op te bouwen. Daarom dienen wij de motie Versnel bouw voor studenten nu particuliere kamers wordt verkocht in met als dictum. Verzoekt het college bij de voorbereiding van de aankomende tranches binnen de Utrechtse aanpak actief te bezien waar projecten met studenten en jongerenhuisvesting met prioriteit versneld kunnen worden.

Waar nodig maatregelen, inclusief onconventionele en structurele mogelijkheden in kaart te brengen om versnelling van studenten- en jongerenhuisvesting mogelijk te maken. En de raad hierover te informeren bij de aankomende bouwtranches.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:56:18]: Motie krijgt nummer 552.

Ruben Snijder (Student & Starter) [01:56:21]: Maar een stad is meer dan een thuis. Ze moet ook veilig zijn. We moeten meer doen tegen femicide. Na raadsbrede steun hiervoor moeten we wort bij daad voegen. Daarom steunen wij het voorstel van D66 om hier extra middelen voor vrij te maken. En veiligheid vraagt ook om weerbaarheid, want in een stad die weerbaar is, voel je je prettiger.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:56:43]: Mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [01:56:46]: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor nu weer de pleidooi voor femicide, maar wat vindt u ervan dat juist de opvang vol zit? Dat er nu heel veel vrouwen bij familie in moeten, omdat er bijna geen plek meer is in de vrouwenopvang. Want ik denk dat daar de beveiliging tegen femicide mee begint. Dat een vrouw weg kan lopen en onderdak vindt, veilig en beschermd.

Ruben Snijder (Student & Starter) [01:57:10]:

55

Ja, voorzitter, er wordt gevraagd wat ik daarvan vind en dat vind ik erg.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:57:17]: Gaat u verder.

Ruben Snijder (Student & Starter) [01:57:21]: Samen met ChristenUnie dienen we daarom ook een voorstel in om hier ook midden voor vrij te maken. Tegelijk vragen we duidelijkheid. In de commissie gaf de burgemeester aan dat er gewerkt werd aan een lijst met hoge urgente opgaven. Geschat op zo'n 3 miljoen euro. We willen vandaag graag horen wanneer deze nou daadwerkelijk naar de raad komt. Kunnen we ervan op aan dat dit in Q4 2025 daadwerkelijk bekend is aan ons? De toekomst vraagt niet alleen om veiligheid, maar ook om ruimte om te creëren, om te zijn. Utrecht barst van het talent, van jonge makers die onze stad kleur geven. Maar broedplaatsen verdwijnen en nieuwe initiatieven lopen vast in regels en ruimtegebrek. Dat is zonde. Want een stad zonder ruimte om te maken is een stad die stilvalt. En laten we eerlijk zijn, een stad zonder kunst en cultuur is als een fiets zonder zadel. Je komt er misschien op vooruit, maar het wordt er niet echt leuker op. Daarom dienen we een amendement in om structureel te investeren in maakruimte voor jonge makers. Niet als luxe, maar als noodzaak voor een levendige en inclusieve stad.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:58:19]: Amendement krijgt nummer 194.

Ruben Snijder (Student & Starter) [01:58:20]: En dan een thema dat letterlijk raakt aan leven en dood. Metale gezondheid. Elke dag overlijden gemiddeld vijf mensen door zelfdoding. Achter elk cijfer schuilt een naam, een klasgenoot, een collega, een kind. Iedere gemiste kans op een tijdige hulp kan één leven te veel kosten. Daarom dienen we samen, DENK, Een Utrecht, de ChristenUnie en de VVD, de motie Suïcidepreventie van vrijblijvendheid naar vanzelfsprekendheid in met ons dictum, inzichtelijk te maken hoe reismiddelen worden ingezet, scenario's uit te werken voor extra inzet van capaciteitsmiddelen en samenwerking en de raad hierover uiterlijk bij de voorjaarsnota in 2026 te informeren.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:58:57]: De motie krijgt nummer 553 en een vraag van de heer Dijkstra.

Gert Dijkstra (EenUtrecht) [01:59:02]:

56

Betekent dit ook dat de jongerenpartij Student & Starter ons amendement versterkt programma mentale gezondheid voor jongeren gaat steunen?

Ruben Snijder (Student & Starter) [01:59:10]: Voorzitter, nou dan moeten we eerst even de motie op inhoud nog verder gaan beoordelen en dat zullen we later vandaag met u mededelen.

Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:59:16]: Dijkstra.

Gert Dijkstra (EenUtrecht) [01:59:20]: Is de heer Snijders ook bewust dat hier ruim 100.000 op wordt bezuinigd volgend jaar en dat wij dat gaan repareren met dit amendement? En zodat we overwegend kunnen zijn om toch te zeggen nu al publiekelijk dat steunen wij.

Ruben Snijder (Student & Starter) [01:59:34]: Ja voorzitter en op zich begrijp ik de vraag wel en de wens ook. Terecht de wens van de heer Dijkstra. Maar het is natuurlijk ook zo dat we er schriftelijke vragen over hebben gesteld. Dat we hier ook nog een debat over gaan voeren om te kijken wat er meer mogelijk is. En wat ons betreft hoort die vraag dan ook gedeeltelijk daar thuis. Zonder dat we nu direct het bedrag gaan oormerken aan een specifiek stukje. Dus vandaar dat wij er nog even wat langer over na gaan denken. Ook mede dus omdat we al het debat met elkaar daarover aangaan.