Agendabundel
Tekst van het document
4.408
84.152
-79.744
79.744
0
0
0
0
6695
Daklozenopvang
0
24.619
-24.619
24.965
346
1.200
854
0
6.143
316.155
-310.012
309.673
-339
1.200
1.539
0
0
440
-440
440
0
0
0
0
Totaal Ondersteuning op Maat 6367
Versnelling Overvecht: Gezonde Wijk
Derde begrotingswijziging 2021 raad – blad 30 van 36
Utrecht stad waar inwoners gezond&veerk
6640
Totaal Volksgezondheid
2.654
29.072
-26.418
26.156
-262
0
262
0
2.654
29.512
-26.858
26.596
-262
0
262
0
6006
Jeugd en Veiligheid
0
4.870
-4.870
4.870
0
0
0
0
6033
IB AUTO Cameratoezicht
0
494
-494
494
0
0
0
0
6063
Samenwerkingsverbanden
0
786
-786
786
0
0
0
0
6064
Gemeenschappelijke Regeling
0
30.324
-30.324
30.324
0
0
0
0
6065
Basis op orde
552
8.029
-7.477
7.322
-155
0
155
0
6066
Zorg en Veiligheid
66
2.189
-2.123
2.123
0
0
0
0
6067
Ondermijning
410
2.504
-2.094
2.023
-71
0
71
0
6068
Veiliger Digitale stad
0
30
-30
30
0
0
0
0
6069
Verkeersveiligheid
0
325
-325
325
0
0
0
0
6091
Veilig ondernemen
0
193
-193
193
0
0
0
0
6283
Thor Veiligheid
0
1.084
-1.084
1.084
0
0
0
0
6284
THOR Wijkveiligheid
0
2.334
-2.334
2.334
0
0
0
0
6285
THOR Jongerenoverlas
0
1.334
-1.334
1.334
0
0
0
0
6286
THOR Evenementen
0
265
-265
265
0
0
0
0
6366
Versnelling Overvecht: Veiligheid
0
612
-612
612
0
0
0
0
6437
Vergunning. & handhaving bijzond. wetten
Totaal Veiligheid
414
2.073
-1.659
1.659
0
0
0
0
1.442
57.446
-56.004
55.778
-226
0
226
0
6180
Productie en Programmering
0
46.479
-46.479
46.026
-454
285
739
0
6183
Participatie Cultuur
0
6.773
-6.773
6.676
-97
103
200
0
6185
Programmering Musea
0
9.411
-9.411
9.411
0
0
0
0
6186
Participatie Media
Totaal Cultuur
0
791
-791
791
0
0
0
0
0
63.454
-63.454
62.903
-551
388
939
0
6216
Accommodaties maatsch. activiteiten
0
11
-11
11
0
0
0
0
6375
Jongerenwerk
0
2.814
-2.814
2.814
0
0
0
0
6376
Iedereen kan meedoen
0
852
-852
852
0
0
0
0
6377
Samen in de wijk
0
87
-87
87
0
0
0
0
6378
Zorgen voor elkaar
0
432
-432
432
0
0
0
0
6379
Kinderrechten, inspraak en participatie
0
111
-111
111
0
0
0
0
6474
Topsport- en talentontwikkeling
0
415
-415
415
0
0
0
0
Derde begrotingswijziging 2021 raad – blad 31 van 36
6475
Accomodaties beleid en ontwikkeling
500
2.836
-2.336
2.294
-42
0
42
0
6485
Sportstimulering
851
4.805
-3.954
3.954
0
0
0
0
6486
Sportevenementen
0
548
-548
548
0
0
0
0
6650
Verwijsindex en Jeugdmonitor
0
57
-57
57
0
0
0
0
6651
Jeugd en vrije tijd
0
550
-550
550
0
0
0
0
6652
Utrecht Zijn We Samen (preventie)
0
205
-205
205
0
0
0
0
6653
Anti-discriminatie
0
635
-635
635
0
0
0
0
6654
LHBTI
0
121
-121
121
0
0
0
0
6656
Diversiteit
0
155
-155
155
0
0
0
0
6671
Accommodaties MO (MO)
0
1.855
-1.855
1.838
-16
0
16
0
6672
Samenlevingsinitiatieven
0
10.793
-10.793
10.793
0
0
0
0
6675
Inf onderst basisvaardigheden volwassene
2.752
4.720
-1.968
1.968
0
0
0
0
6676
Informele ondersteuning, vrijwilligerswe
0
8.217
-8.217
8.217
0
0
0
0
6736
Zwembaden UVO
462
1.698
-1.235
3.259
2.024
2.300
276
0
6737
Zwembaden SB
4.300
8.827
-4.527
4.527
0
0
0
0
6738
Buitenaccommodaties UVO
1.451
6.545
-5.095
3.096
-1.998
0
1.998
0
6739
Buitenaccommodaties SB
1.466
4.749
-3.283
3.283
0
0
0
0
6746
Binnensportaccommodaties UVO
316
2.147
-1.831
1.617
-213
0
213
0
6747
Binnensportaccommodaties SB
4.102
9.693
-5.591
5.591
0
0
0
0
6748
Accommodaties Welzijn
0
Totaal Samenleven en Sport
805
6.430
-5.625
5.625
0
0
0
17.005
80.310
-63.305
63.059
-247
2.300
2.547
0
6740
Vastgoedbeheer DMO
0
-48
48
-48
0
0
0
0
6749
Facilitair beheer MFA's SB
1.130
1.454
-325
325
0
0
0
0
6750
Gemeentelijk vastgoed optimaal gebr.UVO
24.158
8.167
15.991
-29.533
-13.542
10.717
24.258
0
6751
Gemeentelijk vastgoed optimaal gebr.SB
0
Totaal Utrechts Vastgoed
0
10.241
-10.241
10.044
-197
0
197
25.288
19.814
5.474
-19.212
-13.739
10.717
24.455
0
551
-6.023
6.574
-6.574
0
0
0
0
6042
Financiering
6044
Frictiefonds Leidsche Rijn
0
-1.918
1.918
-1.918
0
0
0
0
6045
Aandelen en concessies
1.426
0
1.426
-1.426
0
0
0
0
Derde begrotingswijziging 2021 raad – blad 32 van 36
6046
Onroerende-zaakbelastingen woningen
40.231
4.412
35.820
-35.820
0
0
0
0
6047
Precario-/Hondenbelasting
1.490
296
1.194
-1.194
0
0
0
0
6048
Gemeentefondsuitkering
824.271
0
824.271
-824.271
0
0
0
0
6049
Stelposten
0
5.316
-5.316
-28.917
-34.233
79.527
113.760
0
6053
Onroerende zaakbelastingen niet woningen
75.214
1.042
74.172
-74.172
0
0
0
0
6054
Toeristenbelasting
5.025
0
5.025
-5.025
0
0
0
0
6060
SP Onvoorzien
0
159
-159
159
0
0
0
0
Totaal Algemene Middelen
948.207
3.283
944.924
-979.157
-34.233
79.527
113.760
0
50300
Algemeen
0
54
-54
54
0
0
0
0
50304
BCS Concernmanagement F&C (product)
0
581
-581
581
0
0
0
0
50316
BCS Concernmanagement Strategie (prod.)
0
1.413
-1.413
1.413
0
0
0
0
50318
BCS Bestuurs- en Concernonderst. (prod.)
0
3.446
-3.446
3.446
0
0
0
0
50320
Staf BCS
0
1.040
-1.040
1.040
0
0
0
0
50322
BCS Concernposten
0
1.356
-1.356
1.356
0
0
0
0
50400
Staf
0
10.575
-10.575
10.575
0
0
0
0
50406
Human resource Mangement prod
2
-19
22
-22
0
0
0
0
50415
Projectmanagementbureau afd
447
945
-498
498
0
0
0
0
50417
Onderzoek afd
48
1.493
-1.445
1.445
0
0
0
0
505000
IPM/Domstad IT
5
905
-900
900
0
0
0
0
505001
CIO
0
3.369
-3.369
3.369
0
0
0
0
505005
IT Regie afd.
29
5.716
-5.687
5.687
0
0
0
0
505010
IT Delivery afd.
215
17.131
-16.915
16.915
0
0
0
0
50505
Concern Control (prod.)
0
1.035
-1.035
1.035
0
0
0
0
M&O
2.110
51.393
-49.283
48.577
-706
0
706
0
507000
CM afd.
0
1.955
-1.955
1.955
0
0
0
0
507010
Financien afd.
0
5.986
-5.986
5.986
0
0
0
0
507020
JZ afd.
0
4.690
-4.690
4.690
0
0
0
0
507030
Aanbesteding afd.
0
84
-84
84
0
0
0
0
508000
MCN Management
1
1.171
-1.170
1.170
0
0
0
0
506
Derde begrotingswijziging 2021 raad – blad 33 van 36
508010
MCN Corporate en Strategie
4
999
-995
995
0
0
0
0
508020
MCN Media en bestuur
0
1.238
-1.238
1.238
0
0
0
0
508030
MCN Advies 1
13
470
-458
458
0
0
0
0
508040
MCN Advies 2
9
283
-274
274
0
0
0
0
508045
MCN Advies 3
0
-7
7
-7
0
0
0
0
508050
MCN Newsroom en Redactie
1
681
-680
680
0
0
0
0
510
VTH Vergunningen
0
4.319
-4.319
4.319
0
0
0
0
511
UVO Overhead
0
1.845
-1.845
1.845
0
0
0
0
512
WI Unit Participatie
462
7.409
-6.947
6.828
-119
0
119
0
513
Burgerzaken
15
1.624
-1.609
1.609
0
0
0
0
515
VG Jeugdgezondheidszorg
57
3.555
-3.498
3.498
0
0
0
0
534
MO Leerlingzaken
0
4.131
-4.131
4.131
0
0
0
0
535
Veiligheid RIEC
0
1.053
-1.053
1.053
0
0
0
0
536
Wk Wijkbureau Overvecht
0
1.923
-1.923
1.923
0
0
0
0
537
Kostenplaatsen Culturele Zaken
0
485
-485
485
0
0
0
0
538
Ruimte Overhead
0
9.347
-9.347
9.347
0
0
0
0
6034
Adviesdienst IB
0
-10.676
10.676
-10.676
0
0
0
0
CIO prod.
0
3.521
-3.521
2.921
-600
0
600
0
805001 805005
IT Regie prod.
0
375
-375
375
0
0
0
0
805010
IT Delivery prod.
699
19.576
-18.877
18.877
0
0
0
0
807000
CM prod.
0
132
-132
132
0
0
0
0
807010
Financien prod.
171
275
-105
105
0
0
0
0
807020
JZ prod.
25
-718
743
-743
0
0
0
0
807030
Aanbested. Prod.
0
835
-835
835
0
0
0
0
808080
MCN basis
2
818
-816
816
0
0
0
0 0
P502
Kostenplaatsen Stadswerken
Totaal Overhead 6055
Vennootschapsbelasting
Totaal Vennootschapsbelasting Totaal
0
13.919
-13.919
13.919
0
0
0
4.316
181.737
-177.421
175.996
-1.425
0
1.425
0
0
250
-250
250
0
0
0
0
0
250
-250
250
0
0
0
0
1.473.436
1.543.244
-69.808
0
-69.809
170.786
240.594
0
Lasten en baten, toevoegingen en onttrekkingen zijn opgenomen als positieve getallen. In de saldokolommen betekent een positief getal (+) een voordeel en een negatief getal (-) een nadeel.
Derde begrotingswijziging 2021 raad – blad 34 van 36
Tabel 6. Categorisering naar aard en oorzaak van de mutaties van de derde begrotingswijziging 2021
Categorie
Nummers van de betreffende mutaties
Aan elkaar gekoppelde baten en lasten. Deze mutaties volgen bijvoorbeeld uit toekenningen van subsidies of bijdragen van derden (provincie, Europa), toe- of afname in de vraag naar kostendekkende producten en besluitvorming over kostendekkende tarieven. Omdat hiermee de omvang van de baten wijzigt, moeten deze door de raad worden vastgesteld. Over de mutaties in de baten kan geen afweging plaatsvinden, omdat deze één op één zijn gekoppeld aan uitgaven.
2, 4, 11, 12, 13, 18
Verbijzondering van mutaties/besluiten die eerder op hoofdlijnen zijn verwerkt. Besluiten werken soms tot in diep detailniveau door in de begroting. Bij de besluitvorming wordt de financiële verwerking daarom vaak op hoofdlijnen gedaan, waarna deze in een volgende wijziging verder wordt verfijnd.
1, 3, 6
Terugkerende handmatige boekingen begrotingstechnisch regelen. Verdeling van kosten over de programma’s en programmaonderdelen gaat soms handmatig op basis van nacalculatie. Als die verdeling jaar op jaar vrijwel gelijk is, is het efficiënter om die verdeling begrotingstechnisch te regelen.
5, 7, 9, 10, 15, 16, 17
Wijzigingen kostentoerekening inzet personeel/materieel. Heroverweging van inzet van personeel en/of materieel kan effect hebben op de kostentoerekening aan de programma’s. Op dat moment moeten de kosten in de begroting weer aan het juiste programma(onderdeel) worden toegerekend. Herstel van eerder onjuist verwerkte wijzigingen. Dit is bijvoorbeeld aan de orde wanneer baten en/of lasten per abuis niet aan het juiste programma zijn toegekend. Aanpassing van kapitaallasten. Wanneer investeringsprojecten gereedkomen, worden deze geactiveerd en moeten de kapitaallasten worden verwerkt in de begroting. Besluitvorming hierover heeft plaatsgevonden bij de investeringsaanvraag of –staten of –bijvoorbeeld- in een investeringsprogramma als het Meerjarenperspectief Onderwijshuisvesting (MPOHV). De uitwerking vindt plaats in de technische begrotingswijziging. Daarnaast actualiseren we de rente- en afschrijvingscomponenten van de annuïteiten.
8, 14
Derde begrotingswijziging 2021 raad – blad 35 van 36
Derde begrotingswijziging 2021 raad – blad 36 van 36
3.2 Nagekomen agenderingen 1 Nagekomen agenderingen Commissie VBF 16 december 2021.doc
Nagekomen agenderingen Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën (Vast te stellen door de commissie op 16 december 2021) Datum, soort stuk en onderwerp, wethouder
Verzoek (wat vraagt de afzender?)
Datum: 9 december 2021
Afzender: Fred Dekkers, GroenLinks, Erik van der Marel, VVD, Has Bakker, D66, Irene Sinteur, PvdA
Soort stuk: Burgerberaad in Utrecht, brief aan de raad d.d. 22 november 2021 Beleidsterrein: Wijkgericht werken en participatie Wethouder: Klein Commissiegriffier: Jochim Schueler
RIB n.a.v. de brief Burgerberaad in Utrecht van 22 november 2021 over de vragen Wat is een burgerberaad? Waarom is het zinvol het burgerberaad toe te voegen aan de verschillende vormen waarmee we Samen Stad Maken in Utrecht vormgeven? Wat kunnen we van burgerberaden leren voor stadsgesprekken en wat kunnen we van stadsgesprekken leren van burgerberaden? Welke onderwerpen lenen zich voor een burgerberaad in Utrecht?
Behandeladvies griffie (+ datum, + behandelduur+uitnodigingen+ meepraters/toehoorders) Voorstel: 1. Agenderen voor een digitale RIB 2. Tijd: 60 minuten 3. Agenderen voor de commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 4. Tijd: 60 minuten.
Commissiedebat: Meningsvorming door discussie tussen raadsleden en met het college n.a.v. de brief Burgerberaad in Utrecht van 22 november 2021 over de vragen: Is het zinvol het burgerberaad toe te voegen aan de verschillende vormen waarmee we Samen Stad Maken in Utrecht vormgeven? Welke onderwerpen lenen zich voor een burgerberaad in Utrecht? Wat is er nodig om een burgerberaad een stevig mandaat te geven en hoe wil de gemeenteraad betrokken zijn bij een burgerberaad? Datum: 15 december 2021
De gemeenteraad is verzocht om voor 3 februari 2022 een zienswijze kenbaar te maken ten aanzien
Behandelvoorstel: Agenderen voor de commissie VBF rekening
Soort stuk: Raadsvoorstel Zienswijze Kadernota VRU 2023
van de door de Veiligheidsregio Utrecht aangeboden concept Kadernota 2023.
Portefeuillehouder: Dijksma
In de kadernota 2023 zijn de financiële en beleidsmatige kaders voor de begroting van 2023 opgenomen conform artikel 4.3 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. De kadernota vormt het startpunt van het proces van begroting en verantwoording. De begroting van 2023 wordt in het voorjaar van 2022 opgesteld. Voordat het bestuur de begroting 2023 definitief vaststelt, wordt deze eveneens voor een zienswijze aan de gemeente aangeboden.
Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid Commissiegriffier: Jochim Schueler
Datum: 15 december 2021 Soort stuk: Raadsvoorstel Wensen en bedenkingen VRU: Oprichting Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio's Portefeuillehouder: Dijksma Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid
Op 4 oktober jl. heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 voorzitters veiligheidsregio, mede op advies van de Bestuurlijke Advies Commissie Brandweer het principebesluit genomen tot het oprichten van een stichting Risicobeheer, die veiligheidsregio’s adviseert op het thema risicobeheer rondom ongevallen en schade en voor de veiligheidsregio’s verzekeringen inkoopt. De gemeenschappelijke regeling van de Veiligheidsregio Utrecht voorziet in de mogelijkheid tot het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon.
houdend met de fatale termijn van 3 februari 2022. De kadernota 2023 bevat extra bijdragen van gemeenten vanwege loon- en prijsaanpassing en een herijking van de ijkpuntscores, maar bevat geen extra bijdragen voor nieuw beleid. Dit overwegende wordt een behandeltijd van 45 minuten voorgesteld.
Behandelvoorstel: Agenderen voor de commissie VBF rekening houdend met de fatale termijn van 3 februari 2022. Voorgestelde behandeltijd is 60 minuten.
Commissiegriffier: Jochim Schueler De gemeenteraden van deelnemende VRU-gemeenten worden gevraagd hun wensen en bedenkingen kenbaar te maken aan het Algemeen Bestuur van de VRU. Op basis van alle reacties zal het Algemeen Bestuur van de VRU een definitief standpunt bepalen. Datum: 15 december 2021
Afzender: Bert van Steeg, CDA, Ismael El Abbassi, Denk, Tess Meerding, VVD, Cees Bos, SBU
Soort stuk: RIB Bedelverbod De fractie van CDA, Denk, VVD en SBU willen graag
Voorstel: 1. Agenderen voor een RIB (met meepraters en experts) 2. Tijd: 60 minuten
2
Burgemeester Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid Commissiegriffier: Jochim Schueler
breed geïnformeerd worden over de wenselijkheid en het nut van de invoering van een bedelverbod in Utrecht. In een groot aantal Nederlandse steden is inmiddels een bedelverbod ingevoerd. Ook in Utrecht hebben ondernemers in de binnenstad, Kanaalstraat en Damstraat herhaaldelijk opgeroepen om een dergelijk verbod in te stellen. De genoemde fracties willen graag weten in hoeverre er een relatie is tussen bedelen en rondtrekkende bendes en financiering van criminele netwerken via bedelen. Daarnaast worden zij graag geïnformeerd in hoeverre lokale ondernemers, bezoekers en bewoners worden gehinderd door bedelen. Ook willen zij meer duidelijkheid over de toegevoegde waarde van een bedelverbod voor handhaving. Als laatste wensen zij stil te staan bij de alternatieven die kunnen worden geboden voor bedelen op straat.
Datum: 15 december 2021
Afzender: Bert van Steeg, CDA, Rachel Streefland, CU David Bosch, PVV
Soort stuk: RIB Lachgasverbod Burgemeester Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid Commissiegriffier: Jochim Schueler
De fracties van CDA, ChristenUnie en PVV willen graag geïnformeerd worden over de mogelijkheid van een algeheel verbod op lachgas in de gemeente Utrecht. Recent is de raad geïnformeerd over de evaluatie van het partiële lachgasverbod zoals dat in Utrecht is ingevoerd. De evaluatie biedt aanknopingspunten om te kijken naar uitbreiding van het partiële verbod. Een andere reden om hiernaar te kijken, kan het toenemend aantal verkeersongelukken zijn, dat wordt gelieerd aan lachgas. Daarnaast wordt steeds duidelijker welke risico’s gebruik van lachgas met zich meebrengen voor de gezondheid van met name jongeren. Over de resultaten van het huidige lachgasverbod, de relatie tussen lachgas en verkeersongelukken en de gezondheidseffecten wensen genoemde fracties geïnformeerd te worden.
Voorstel: 1. Agenderen voor een RIB (met meepraters en experts) 2. Tijd: 60 minuten
3
Datum: 15 december 2021
Afzender: Mahmut Sungur (DENK)
Onderwerp: Spreektijden en Fractiebudget
Al sinds de invoering van spreektijden in de commissie is dit punt een onderwerp van gesprek in het presidium. Er is structureel door met name kleinere fracties aangegeven dat de verdeling van spreektijden niet rechtvaardig is en de kleinere fracties onvoldoende ruimte geeft om hun politieke standpunt uit te dragen. DENK is van mening dat grote partijen geenszins beslag kunnen leggen op de spreektijd van kleinere partijen en hen de ruimte ontnemen om deel te nemen aan het politieke debat. We horen daar graag de zienswijze van het college op en gaan graag in debat met de overige fracties. Het onderliggend stuk betreft de Verordening op de raadscommissies Gemeente Utrecht.
Burgemeester Beleidsterrein: Bestuurlijke Zaken Commissiegriffier: Jochim Schueler
Voorstel: 1. Agenderen voor de commissie VBF 2. Tijd: 45 minuten
Een ander punt is de structureel toenemende werkdruk en daarmee gerelateerde ondersteuning/financiering van de raadsfracties. DENK is van mening dat het eerste uitgangspunt van de gemeenteraad zou moeten zijn het faciliteren van raadsfracties zodat zij hun controlerende, kaderstellende en volksvertegenwoordigende taak goed kunnen uitvoeren. Dat is het fundament van onze democratische rechtsstaat. Op dit moment is deze ondersteuning al beperkt en daar lijkt nu ook nog eens afbreuk aan gedaan te worden door de tijdelijke bijdrage die is afgesproken in 2019 niet structureel te maken. Graag gaan wij hierover in alle openheid in debat met als doel om het fractiebudget op een aanvaardbare peil te brengen zodat fracties hun medewerkers daadwerkelijk kunnen betalen op uurloon van 14 euro en het niet blijft bij een foto op twitter. Hierbij zal onder andere een parallel getrokken worden met de zevende wethouder (en staff), toenemende ambities en taken voor gemeenten, werkdruk in relatie tot gezondheid en goed
4
werkgeverschap, vergelijking met de rest van G4 en het stemgedrag van geestverwanten aldaar etc. Ook de toenemende taken zoals het zelf organiseren van de RIB’s die eerder door de Griffie werden gedaan zullen aan bod komen. Het onderliggend stuk is de Verordening op Financiële Bijdrage aan Fracties Gemeente Utrecht 2019.
5
3.2.1 Burgerberaad in Utrecht, brief aan de raad d.d. 22 november 2021 1 Dossier 2363 voorblad.pdf
Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën Dossiernummer
2363
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
16 december 2021
Agendapunt
3.2.1
Omschrijving
Burgerberaad in Utrecht, brief aan de raad d.d. 22 november 2021
ID
2533
Behandelend ambtenaar Telefoon E-mail Datum collegebesluit Geocodering Thema Portefeuillehouder
Wethouder Klein
Beleidsveld
Wijkgericht werken en participatie
Referendabel Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)
Jochim Schueler/Cie Veiligheid, Bestuur en Financiën/06-42238564
Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Veiligheid, Bestuur en
16 december 2021
Financiën Voorgesteld besluit
1 Burgerberaad in Utrecht verslag en voorstel.pdf
1
Burgerberaad in Utrecht? Utrecht dd 22 november 2021 Aan de gemeenteraad van Utrecht
Beste mensen, Zoals u weet – u was allen uitgenodigd- heeft er in Utrecht een expeditie Burgerberaad plaatsgevonden. We gingen uitzoeken: burgerberaad wat is dat? Wat zijn de voor- en nadelen? Bij welke ervaringen in Utrecht sluit het aan? Wat zijn goede vragen voor een burgerberaad? Wat is er nodig om het op zinvolle wijze in te zetten en te organiseren? Met plezier bieden wij hierbij de uitkomsten aan van deze Expeditie. Onze conclusie: laten we het gaan doen. En laten we doorgaan met leren over burgerberaad. Aan onze expeditie deden inwoners, ambtenaren en ook een aantal gemeenteraadsleden mee. Aan het einde spraken we af dat het burgerinitiatief -ontstaan vanuit de TransitieMotor 030, de leiding neemt in het vervolg van dit traject. U vindt in dit document onze bevindingen en graag stellen wij voor dat u, als gemeenteraad, zich dit eigen maakt en tot het besluit komt om burgerberaad te gaan invoeren in Utrecht. Namens het initiatief, Louise Boelens en Theo Blom E: utrechtregio@detransitiemotor.nl T: 06- 21590926 (Louise Boelens)
Inhoudsopgave 1. Ons programma p.2 2. De conclusies in grote lijnen p.2 3. Aansluiting bij de Utrechtse praktijk p.3 4. Vraagstukken/ thema’s voor een burgerberaad p.3 5. Burgerberaad in de wijk p.3 6. Het verslag van de expeditie: geleerde lessen p.4 7. Reactie van de ambtenaren op dit document p.7 8. Lijst van deelnemers p.8 9. Eindnoten p.8
Expeditie Burgerberaad in Utrecht? Verslag E: utrechtregio@detransitiemotor.nl T 06- 21590926
2 1. Ons programma: (1) 22 september: kennismaking, presentatie en vragen over burgerberaad met expert Eva Roversi, inventarisatie van belangrijke vragen en aandachtspunten. Dit is verwerkt in een checklist voor bijeenkomst twee. (2) 13 oktober: uitwisseling opgedane inzichten; inleidingen over Burgertop Lunetten 2017 en Stadsgesprekken Energie 2015; uitdieping in subgroepen; korte uitwisseling m.b.t wat vind je belangrijk? Tussentijds is de voorbereidingsgroep (twee inwoners, raadslid, ambtenaar) bijeengeweest om te interpreteren, voor te bereiden en de grote lijn (waar werken we naartoe) vast te houden. (3) 3 november: De opbrengst uit deze sessies is verwerkt in een concept document dat is besproken. Tevens spraken we over wat goede thema’s / vraagstukken zijn om voor te leggen aan een burgerberaad. 2. De conclusies in grote lijnen In een burgerberaad komen burgers, al dan niet met anderen, samen voor een beraadslaging over een vraagstuk dat leeft in de gemeenschap, of waarvoor de politiek hun inzichten nodig heeft. Het beraad kan bijeen geroepen worden door burgers zelf of door de politiek. Het is een vorm van deliberatieve democratie. De groep burgers in het beraad vormt (zo goed mogelijk) een afspiegeling van de gemeenschap namens wie zij beraden. De methodiek van gewogen loting wordt hier veelal voor gebruikt. Essentieel is het mandaat.
Van te voren worden er afspraken gemaakt wat er gebeurt met de uitkomsten. Het meest vergaande model is dat de uitkomst direct wordt overgenomen (met controle op het proces van het burgerberaad), een minder vergaand mandaat is ook voorstelbaar. Van zeer groot belang is dat álle voorstellen uit het burgerberaad een serieuze behandeling en verantwoording krijgen (geen cherry-picking) en dat de uitkomsten dus echt zwaar wegen! Essentieel is ook dat het mandaat politiek is gedekt. Je kunt naar burgerberaad kijken vanuit het oogpunt van participatie van burgers. Burgerberaad is dan een hele mooie vorm omdat de burgers de leiding hebben in het beraad. Het is hun beraad, hun invloed wordt gehonoreerd (zeggenschap) en zij kunnen volgen wat er met hun inbreng wordt gedaan. Dit voorkomt ‘participatie-frustratie’. Burgerberaad kan ook worden benaderd als onderdeel van politieke besluitvorming en daarmee als een aanvulling op de representatieve democratie. M.b.t. lastige maatschappelijke vraagstukken wordt de wijsheid en de gezamenlijke denkkracht van burgers ingezet om tot oplossingen/ oplossingsrichtingen te komen die de politiek vervolgens overneemt/ uitwerkt/ naar beleid vertaalt. Ervaringen leren dat burgerberaden hiertoe goed in staat zijn. Burgers delibereren (doen een beraadslaging) namens zichzelf, vanuit hun ervaringen en perspectieven.
Uit onderzoek blijkt dat de burgers in zo’n beraad goed in staat zijn om vanuit het eigen perspectief naar gezamenlijke oplossingen/ oplossingsrichtingen te geraken. Ervaring leert ook dat het voor de politiek van belang is erop te kunnen vertrouwen dat het burgerberaad aantoonbaar eerlijk, evenwichtig en onafhankelijk verloopt. Onafhankelijke procesbegeleiding speelt een rol, aangedragen expertise vanuit alle gezichtspunten, dialogen en inclusieve besluitvorming. Uiteraard is ook de samenstelling van het burgerberaad van groot gewicht. Is het een afspiegeling? En als dat niet helemaal het geval is, wat kun je doen om wel alle
Expeditie Burgerberaad in Utrecht? Verslag E: utrechtregio@detransitiemotor.nl T 06- 21590926
3 invalshoeken op tafel te krijgen? Er zijn ondersteunende methodieken om de toegankelijkheid en de diversiteit qua inbreng te vergroten.
3. Aansluiting bij de Utrechtse praktijk In Utrecht is ervaring opgedaan met participatieprocessen die lijken op burgerberaad. Denk bijvoorbeeld aan de Stadsgesprekken en denk aan processen zoals mbt Visie Kanaalstraat/Damstraat. Belangwekkende ervaringen waar we helaas vanwege de tijd maar gedeeltelijk bij konden stilstaan. Wel werd duidelijk dat er relevante leerpunten zijn om te integreren als de stap naar burgerberaad wordt gezet. Te denken valt bijvoorbeeld aan: * rol van ambtenaren (grote rol in stadsgesprek, dat heeft voordelen en nadelen -zie verderop); * wijze waarop de raad betrokken is * wijze waarop de conclusies van het burgerberaad vorm krijgen * inzetten van een ‘procesgroep’ om te waarborgen dat alle invalshoeken worden meegenomen (te leren uit Visie Kanaalstraat/Damstraat) * leren van de projectaanpak: intensiteit, begroting, begeleiding, processtappen, wijze waarop informatie wordt vergaard en aangeboden. NB In diverse steden is ervaring opgedaan met de zogeheten G1000 aanpak. Ook van hen kunnen we leren omtrent: hoe bevorder je dat het burgerberaad van de burgers is? Hoe betrek je politiek en gemeentelijke organisaties? Wat is de rol van andere stakeholders zoals maatschappelijke instellingen en ondernemers?
4. Vraagstukken/ thema’s voor een burgerberaad De expeditie is nieuwsgierig naar wat een Utrechts burgerberaad zou vinden van ‘grote’ thema’s zoals: hoe gaan we om met de ruimte in Utrecht? Wat betekent de groei van de stad voor de huidige inwoners? Wat zijn oplossingsrichtingen voor de woonproblematiek en de toenemende tweedeling daarin? Hoe kan Utrecht de duurzaamste stad van Nederland worden?; hoe wordt/blijft Utrecht een stad voor iedereen? Hoe versnellen we de energietransitie in Utrecht? Hoe kunnen we biodiversiteit herstellen? Klimaatbeleid: voor welke uitgangspunten en maatregelen willen we gaan? Hoe ziet een jeugdzorg eruit die werkt? Wat wil Utrecht met haar drugsbeleid en de maatschappelijke impact daarvan? Ook werd geopperd om te beginnen met een thema dat raakt aan ‘verbinding’. Te denken valt aan een burgerberaad waar heel veel ideeën en voorstellen worden ontwikkeld voor het fijner en inclusiever samenleven in Utrecht en de Utrechtse wijken. Werken aan de stad als gemeenschap. Het plan is ook dat het burgerinitiatief (waaronder onder andere de inwoners die meededen aan deze expeditie) gaat peilen in de stad -met name bij andere platforms- waarover een eerste burgerberaad in Utrecht zou moeten gaan.
5. Burgerberaad in de wijk We bespraken de ervaring in Lunetten met hun Burgertop in 2017 en de recente ervaring met Burgertop Groenontwikkelplan. Beide zijn door bewoners geïnitieerd en georganiseerd. De gemeente werkt mee door te helpen bij het loten en beschikbaar stellen van expertise en deskundigen. Van de 1200 gelote mensen kwamen in 2017 80 personen en in 2021 50 personen. De groep was steeds redelijk divers m.b.t. leeftijd en spreiding over de wijk. Mensen die er vooral op afkomen zijn degenen die zich betrokken voelen bij de wijk en daarover willen meepraten. Het effect van de twee burgertops was, naast een goede en werkbare opbrengst qua besluiten, ook dat een grotere groep Expeditie Burgerberaad in Utrecht? Verslag E: utrechtregio@detransitiemotor.nl T 06- 21590926
4 mensen daadwerkelijk actief wordt in de wijk. De expeditie vond dit een stimulerend verhaal. Het zou mooi zijn als we iets kunnen organiseren opdat andere wijken hiervan leren.
6. Het verslag van de expeditie: Geleerde lessen (1) Wat is burgerberaad Burgers beraden zich over een vraagstelling die speelt in de gemeenschap. Zij kunnen dit doen op eigen initiatief (zoals de Burgertop Lunetten) of op verzoek, bijvoorbeeld van de gemeente (zoals de Stadsgesprekken Energie). Expert Eva Rovers gaf ons vijf spelregels: helder mandaat, gewogen loting van de deelnemers (afspiegeling), onafhankelijkheid, deliberatief proces en transparantie. Volgens ons zijn dit punten om naar te streven, maar is het niet zo dat we pas spreken van burgerberaad als aan al deze voorwaarden wordt voldaan. (2) Burgerberaad heeft zeggingskracht Hoe beter het lukt om het burgerberaad een afspiegeling te laten zijn van de betreffende wijk/ stad/, des te meer waarde wordt gehecht aan de uitkomsten. Een klacht bij participatieprocessen is immers (vanuit de overheid) dat veel groepen zich niet laten horen. De kracht van een burgerberaad is dat met meer stelligheid kan worden gezegd dat het om uitspraken námens de betreffende gemeenschap gaat. (3) Burgerberaad is deliberatieve democratie In het burgerberaad draait het om een goede beraadslaging tussen mensen die er onbevangen met hun eigen levenservaring in stappen.
Van belang is dat ze a) echt met elkaar in gesprek zijn, b) zich kunnen verdiepen in het thema, c) de expertise kunnen inroepen die nodig is, en d) middels dialoog en eerlijke besluitvorming tot inzichten en aanbevelingen komen. Idealiter is er voldoende tijd en budget om alles te doen wat het burgerberaad nodig vindt. Ook moeten er geen belemmeringen zijn om deel te nemen. Onkosten zoals kinderopvang moeten in ieder geval worden vergoed. Over een vergoeding voor aanwezigheid, hebben we niet uitgebreid gesproken. Bij de Stadsgesprekken Energie 2015 is dit gebeurd, maar later niet meer. Toch is voorstelbaar dat dit voor sommige potentiële deelnemers zeer relevant is. (4) Burgerberaad heeft een mandaat Vormen van participatie zoals bewonersbijeenkomsten en inspraak leiden vaak tot frustratie, omdat inwoners vaak niet weten waartoe hun bijdrage wordt gevraagd en wat er precies mee gebeurt. Vaak wordt de overheid verweten dat ze doen aan cherry-picking en/of dat de burger mag meedoen aan ‘hun besluitvorming’. Kortom, burgers ervaren geen eigenaarschap. Burgerberaad kan hier een antwoord op zijn. Dat betekent niet dat de aanbevelingen 1 op 1 worden overgenomen, maar wel dat van te voren duidelijk is wát er met de aanbevelingen gebeurt.
Als de raad er niet voor kiest om zich vooraf een-op-een te committeren aan de uitkomsten, kan het worden behandeld als een zwaarwegend advies waar de gemeenteraad enkel om hele zwaarwegende redenen van af zou kunnen wijken. (5) Burgerberaad bevordert actief worden van inwoners In beide Utrechtse voorbeelden kwam naar voren dat het burgerberaad een activerende werking heeft voor de deelnemers. Na afloop van de Stadsgesprekken Energie zeiden mensen dat ze nu zelf aan de slag gingen met de energietransitie en dat ook wilden uitdragen in hun omgeving. Na de Burgertop Lunetten ontstonden allerlei werkgroepen die zaken in de wijk oppakten.
Expeditie Burgerberaad in Utrecht? Verslag E: utrechtregio@detransitiemotor.nl T 06- 21590926
5 Een burgerberaad kan heel goed beide aspecten in zich bergen: samen een visie ontwikkelen op de toekomst én dat vertalen naar concrete acties en dat op gang brengen. Met name burgerberaden in wijken zullen dit effect hebben. Op het niveau van de stad of het land ligt het accent meer op de aanbevelingen t.a.v. beleid, dus op de bijdrage aan politieke besluitvorming. (6) Burgerberaad om tot politieke besluiten te komen Wij leerden uit de voorbeelden uit Frankrijk (klimaat) en Ierland (abortuswetgeving) dat het mogelijk is dat een burgerberaad besluiten neemt die enkel door de politiek of een referendum bekrachtigd hoeven te worden. We leerden ook dat de politiek dat heel moeilijk vindt (Frankrijk bv.)ii. In de huidige representatieve democratie is het vertegenwoordigend orgaan immers het hoogste orgaan en spreekt zij al namens de burgers. Burgerberaden worden echter vaak georganiseerd omdat het de politiek niet lukt om een doorbraak (abortus/ klimaatcrisis) te bereikeniii. De vraag is daarom van belang: wat heeft het vertegenwoordigend orgaan (gemeenteraad) nodig om de besluiten van het burgerberaad te kunnen overnemen? Te denken valt aan: kaders vooraf, afspraken over het proces, monitoring, een rol voor de politici tijdens het burgerberaad, maatschappelijke inbedding, en controle op proces achteraf.
(7) Burgerberaad in relatie tot referendum en preferendum In onze expeditie werd gezegd dat het referendum eigenlijk ook een vorm is van burgerberaad: burgers kunnen deelnemen aan allerlei debatten en gesprekken en uiteindelijk spreken ze zich uit over stelling A of B. Toch is burgerberaad iets anders. Het referendum is een vorm van directe democratie, bij burgerberaad spreken we over ‘deliberatieve democratie’. De nadruk ligt hier op het feit dat een groep námens de burgers zich uitspreekt na een proces van onderzoek en beraadslaging (delibereren). Er wordt wel geëxperimenteerd om deze twee te combineren: het burgerberaad formuleert voorstellen die door de hele bevolking bekrachtigd kunnen worden in een referendum. In Ierland (abortus) was dit een succes, waarbij vermeld moet worden dat het referendum nodig was omdat het om de grondwet ging. (8) Intermezzo: het preferendum Een bezwaar bij een referendum is dat het makkelijk kan leiden tot een polarisatie waarbij de inhoud verloren gaat. Een alternatief biedt het preferendum waarbij bijvoorbeeld alle aanbevelingen uit het burgerberaad kunnen worden voorgelegd aan de bevolking. Ze kunnen ieder voorstel een waardering geven. Als er veel voorstellen zijn krijgt iedere burger er willekeurig bijvoorbeeld tien voorgelegd. En dit kan worden aangevuld met een methodiek om ook vast te stellen wat de volgorde in belangrijkheid is.
(zie het artikel van David van Reybrouck in NRC dd 8 oktober 2021 waarin hij verwijst naar de WRRiv). (9) Burgerberaad vormt een afspiegeling van de bevolking, lukt dat? Ook bij burgerberaad is het lastig om een volledige representatie te bereiken. Extra inspanningen helpen enigszins: persoonlijke benadering (goede uitnodigingsbrief, aanbellen of opbellen); veel bekendheid geven aan het burgerberaad vooral op bepaalde plekken of middels contacten met doelgroepen. Ook kun je bij de loting gebruik maken van ‘stratificatie’: de loting vindt plaats in twee (of meerdere) stappen. Een hele grote groep wordt geloot, mensen melden zich aan, dan maak je groepen op basis van verschillende criteria: (bijv. geslacht, leeftijd, postcode) waarna je de volgende loting neemt. Een optie die wel wordt gebruikt is dat er bij de 1e loting een vragenlijst wordt meegestuurd om meer zicht te krijgen op welke groepen reageren. De antwoorden gebruik je bij de volgende stappen. Zo wordt er bijvoorbeeld gevraagd naar sociaal economische situatie en culturele achtergrond, maar het is ook mogelijk om te vragen naar hoe men zich vooraf verhoudt tot de vraagstelling van het burgerberaad (zo waarborg je dus bijvoorbeeld dat in een burgerberaad over Expeditie Burgerberaad in Utrecht? Verslag E: utrechtregio@detransitiemotor.nl T 06- 21590926
6 klimaat ook klimaat-sceptici deelnemen). In onze expeditie werd ook opgemerkt dat als er meer en meer burgerberaden worden georganiseerd het vanzelf ook meer vanzelfsprekend wordt om mee te doen. Idealiter wordt het burgerberaad ervaren als een belangrijk onderdeel van het democratisch stelsel. Een interessante ervaring uit de Stadsgesprekken Energie is dat bleek dat de mensen die meededen dit vooral deden omdat ze het zagen als kans om mee te praten. (10) Burgerberaad is van de burgers In de Burgertop Lunetten waar 80 inwoners van de wijk bijeenwaren werd begonnen met de vraag: wat is voor jou belangrijk? Op basis van de antwoorden werden onderwerpen gekozen en in groepen verder uitgediept. Deskundigen waren aanwezig en werden geraadpleegd wanneer een groep daaraan behoefte had. Hiermee werd beoogd dat de deelnemers zelf sturing gaven aan het burgerberaad. De Stadsgesprekken Energie 2015 waren georganiseerd door ambtenaren en er was één expertise bureau aanwezig om informatie aan te dragen. Door sommige deelnemers werden vraagtekens geplaatst: was de aangedragen informatie wel onafhankelijk? Expert Eva Rovers onderscheidde in het burgerberaad drie fasen: leren, delibereren en concluderen.
Dat riep vragen bij ons op: als je meteen zo inzet op het leren van deskundigen, maak je dan van de burgers niet halve-politici? En ook: hoe zorg je dat de aangereikte expertise onafhankelijk is en alle perspectieven omvat? Een oplossing lijkt te zijn om altijd te starten met het burger-perspectief, dus met vragen zoals: wat vind jij belangrijk? Wat zijn je zorgen? Wat is je droom? Hoe heb jij er mee te maken en welke vragen heb je? Deze insteek was ook te herkennen in de Stadsgesprekken Energie: het 1e gesprek ging over ‘je droom voor Utrecht in 2030’. In het tweede gesprek werden op basis hiervan scenario’s ontwikkeld. Ook spreekt het voor zich dat er veel expertise moet worden aangeboden, met een diversiteit aan invalshoeken. Tevens staat het de deelnemers aan het burgerberaad vrij om -naar eigen inzicht- nog andere deskundigheid in te schakelen. (11) Het proces en de werkvormen In de expeditie hebben we diverse ervaringen gehoord over het proces en de werkvormen. We hebben er niet uitvoerig over kunnen spreken. Belangrijk vinden we evenwel: -Toegankelijkheid: Denk aan rolstoelen en andere handicaps waarvoor voorzieningen aanwezig moeten zijn; onkostenvergoedingen; plaats en tijdstippen die gunstig zijn. Maar denk ook aan vormen van communiceren en informatie aanbieden die minder alleen op het verbale zijn gericht. - Gelijkwaardigheid: iedere deelnemer telt.
Dat betekent dialoog i.p.v. debat, nadruk op luisteren, ruimte geven, etc. Bij de aanvang afspraken maken over dit soort regels. En ook valt te denken aan een opbouw van eerst in tweetallen, dan viertallen en dan achttallen (aanpak G1000). Dit waarborgt dat iedereen meteen zijn/haar stem laat horen. - Onafhankelijkheid: degenen die het burgerberaad organiseren moeten op geen enkele wijze belangen hebben bij de uitkomsten. Hoewel bv na de Stadsgesprekken Energie – ontworpen en begeleid door ambtenaren- de deelnemers hierover redelijk tevreden waren, maakt dit het toch problematisch om het burgerberaad door ambtenaren te laten begeleiden. Zij kennen immers maar al te goed de agenda en doelen van het bestuur waarvoor ze werken. Tijdens het burgerberaad kunnen dilemma’s zich voordoen waarin zij zich niet neutraal zullen voelenv. Door Eva Rovers werd bovendien gewezen op de verwachtingen van burgers. Er is een toenemend wantrouwen naar de overheid en politiek; dit kan afstralen op de ambtenaren en daarmee worden zij niet als neutraal ervarenvi - Besluitvorming: idealiter komt het burgerberaad toe aan het maken van keuzes. Er zijn kaders (bv financieel) die afdwingen dat er afwegingen moeten worden gemaakt. Hoe worden deze besluiten
Expeditie Burgerberaad in Utrecht? Verslag E: utrechtregio@detransitiemotor.nl T 06- 21590926
7 genomen? Een dialoog kán tot consensus leiden, dat gebeurt ook vaak maar niet altijd. Dit punt behoeft nog verdieping. Wat zijn de mogelijkheden van bijvoorbeeld sociocratie, consent en/of deep democracy? - Gespreksbegeleiding: onafhankelijke begeleiders ondersteunen dat alle deelnemers aan het woord komen, dat er gelijkwaardigheid en respect is. (12) Opvolging Belangrijk werd ook gevonden dat de resultaten worden opgevolgd en bijgehouden. In Frankrijk bij het burgerberaad klimaat hebben de burgers zelf een groep opgericht die de follow-up nauwkeurig volgt. Dit kan echter ook door de organisator of opdrachtgever van het burgerberaad worden georganiseerd. In een G1000-burgertop wordt aan het einde een klankbordgroep of monitorgroep opgericht die de opvolging van het burgerberaad volgt. (13) Kosten De burgertop in Lunetten deed het met een budget van € 5.000,- Het betreft hier een burgerinitiatief dat werd gerund door vrijwilligers. De kosten betroffen vooral logistiek, zalen, catering, enkele ondersteunende professionals. De Stadsgesprekken Energie 2015 hebben zo’n € 500.000,- gekost. De grootste uitgaven betroffen de inzet van de ambtenaren zelf en de ingehuurde experts. Het is lastig te bepalen of dit goedkoper had gekund. Ook werd opgemerkt dat participatieprocessen altijd (veel) geld kosten.
Wanneer de politieke besluitvorming in een stroomversnelling komt door het burgerberaad wordt er ook veel bespaard.
7. Reactie van de ambtenaren die hebben deelgenomen aan de expeditie Het concept van het onderhavige document is voor publicatie gelezen door de ambtenaren die hebben meegedaan. Zij schreven ons: Complimenten voor de samenvatting van de bijeenkomsten ! Hierbij nog onze aandachtspunten: * Doel van de expeditie en de beschrijving ervan is helder; het doel was te onderzoeken wat deze vorm van democratie betekent, dat was leerzaam en zinvol om te doen en dat staat goed in het stuk. * Over representativiteit is veel gesproken, conclusie is dat het aandacht vergt en er veel do’s en don’ts bij komen kijken en dat volledige representatief niet bereikt kan worden. Door de loting komen vanzelf veel sectoren in een BB, kans is groot dat er dus naast bewoners ook bv ondernemers, docenten, en andere categorieën worden geloot waarmee je toch een brede vertegenwoordiging uit de samenleving krijgt. Inclusiviteit is belangrijk! * Mandaat moet overeenkomen met vraagstuk. Het mandaat moet maatwerk zijn. Het hoeft niet áltijd te betekenen: overnemen van advies als dat aan de opdracht voldoet. Kan ook bijvoorbeeld zijn: raad zal openbaar beraadslagen mét het burgerberaad over hun advies, of zoiets. * In het stuk staan een aantal onderwerpen benoemd die bij een BB zouden kunnen passen.
Het gaat er om dat met deze info de raad kan besluiten om het middel BB in te zetten wanneer ze daar aanleiding toe ziet. * Het idee is ook om te gaan experimenteren en ervaringen op te gaan doen met deze vorm van deliberatieve democratie als aanvulling op andere bestaande instrumenten. * Een Burgerberaad (of Burgertop per wijk) kan een mooie aanvulling zijn op Samen Stad Maken. * Breder input ophalen bij organisaties en bewoners vinden we belangrijk. Afgesproken was dat de initiatiefnemers: - Organisaties in de stad en/of burgers in de wijken raadplegen. - Dit stuk aanbieden ter bespreking met de raad en dat de raadsleden dit agenderen.
Expeditie Burgerberaad in Utrecht? Verslag E: utrechtregio@detransitiemotor.nl T 06- 21590926
8 - Initiatief nemen om een verkiezingsdebat hierover te organiseren Als er een vervolg komt, laat ons weten, dan kijken we wie hieraan deel kan nemen.
8. Deelnemers aan de expeditie Inwoners: Louise Boelens (3x); Theo Blom (1x); Guus Dix (1x); Cock van der Kaaij (2x); Fatima Jadir (2x); Paul Huijsman (3x); Horia Afilal (2x) ; Mart Kievits (2x); Faraaz Ramdjanberg (1x); Hanna Gonsalves (1x); Marleen van Ooijen (2x); Mike Levy (3x); Chad van de Burg (3x) Ambtenaren: Jacomijn Baart (1x); Rik Korst (3x); Desiree van de Ven (3x); Jennifer Rack (1x); Andrea Berghuizen (3x); Lars Schotel (3x); Yfke Faber (1x) Griffie: Ties de Thije (2x) Gemeenteraad: Has Bakker (2x); Erik van der Marel (2x); Fred Dekkers (3x); Jantine Zwinkels (1x)
i
Eva Rovers publiceert al langere tijd over burgerberaad. Zij is mede oprichter van Bureau Burgerberaad dat zich vooral inzet voor burgerberaad klimaat en milieu. ii President Macron organiseerde deze ‘Assembly de Cilmat’ en zegde toe dat op drie jokers na, alle voorstellen overgenomen zouden worden. Na afloop bleek dit echter niet zijn bevoegdheid te zijn. Het parlement heeft bitter weinig van de uitkomsten -die internationaal werden gewaardeerd- overgelaten. iii Uiteraard is een politieke impasse niet de enige aanleiding voor burgerberaad. Vaak draait het wel om lastige en/of complexe maatschappelijke vraagstukken. De Stadsgesprekken Energie 2015 weren georganiseerd weldegelijk tegen de achtergrond van een impasse. De discussie over windenergie was behoorlijk spaak gelopen en werd o.i.v. het stadsgesprek weer aangegaan. Ook werd gezegd dat bv over klimaat er veel gevoelens zijn van machteloosheid waardoor mensen ook zelf niet tot actie overgaan. Burgerberaad helpt doordat het gevoel van invloed voedt. Het samen sleutelen aan een probleem genereert positieve energie. iv NRC 8 oktober 2021 https://www.nrc.nl/nieuws/2021/10/08/geef-burgers-echte-invloed-op-hetklimaatbeleid-met-het-preferendum-a4061204 v Zowel in Utrecht als in bijvoorbeeld Zeist zijn stadsgesprekken/ burgeradviesgesprekken georganiseerd en begeleid door ambtenaren.
Ambtenaren zelf vinden het erg leuk en zinvol om dit te doen. Ze leren erg veel, ze krijgen beter contact met inwoners en zicht op succesvolle participatie. vi IPSOS Politieke Barometer 20 september 2021
Expeditie Burgerberaad in Utrecht? Verslag E: utrechtregio@detransitiemotor.nl T 06- 21590926
3.2.2 Zienswijze kadernota 2023 Veiligheidsregio Utrecht 1 Raadsvoorstel Zienswijze Kadernota 2023 VRU.docx
Voorstel aan de gemeenteraad
Zienswijze Kadernota 2023 Veiligheidsregio Utrecht Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Geheim
Openbare Orde en Veiligheid Openbare Orde en Veiligheid G.P.C. Klabbers 9537867 3 februari 2022 Nee
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De bijgevoegde brief vast te stellen als zienswijze op de ontwerp Kadernota 2023 VRU, waarin de raad aangeeft in te stemmen met de kadernota.. Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Samenvatting De gemeenteraad is verzocht om voor 3 februari 2022 een zienswijze kenbaar te maken ten aanzien van de door de Veiligheidsregio Utrecht aangeboden concept Kadernota 2023. Het college adviseert om in te stemmen met de voorliggende kadernota 2023.
Context Aanleiding Per brief van 22 november 2021 heeft de secretaris van het bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) de kadernota 2023 van de Veiligheidsregio Utrecht aan onze raad aangeboden. Daarin is verzocht om uiterlijk 3 februari 2021 een zienswijze kenbaar te maken. In de kadernota 2023 zijn de financiële en beleidsmatige kaders voor de begroting van 2023 opgenomen conform artikel 4.3 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. De kadernota vormt het startpunt van het proces van begroting en verantwoording. De begroting van 2023 wordt in het voorjaar van 2022 opgesteld. Voordat het bestuur de begroting 2023 definitief vaststelt, wordt deze eveneens voor een zienswijze aan de gemeente aangeboden. Gemeentelijke bijdrage De bijdrage van de gemeente Utrecht voor het gemeentelijk basispakket stijgt in 2023 tov 2022 met € 1,093 miljoen. De verhoging van de bijdrage is een direct gevolg van de toepassing van de loon- en prijsaanpassingen en een herijking van de ijkpuntscores. Dit is een uitvloeisel van eerder gemaakte afspraken met alle gemeenten in de VRU. Door de herijking van de ijkpuntscores stijgt het relatieve aandeel van de gemeente Utrecht in VRU en daarmee eveneens de bijdrage van de gemeente Utrecht aan de VRU.
Juridische context Conform artikel 4.3 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht wordt er een kadernota opgesteld die voor een zienswijze aan u moet worden voorgelegd. Beoogd effect In de kadernota 2023 zijn de financiële en beleidsmatige kaders voor de begroting van 2023 opgenomen conform artikel 4.3 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. De kadernota vormt het startpunt van het proces van begroting en verantwoording. De begroting van 2023 wordt in het voorjaar van 2022 opgesteld. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad Geen
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
De bijgevoegde brief vast te stellen als zienswijze op de ontwerp Kadernota 2023 VRU, waarin de raad aangeeft in te stemmen met de kadernota.
Argumenten 1.1
De kadernota 2023 bevat extra bijdragen van gemeenten vanwege loon- en prijsaanpassing en een herijking van de ijkpuntscores, maar bevat geen extra bijdragen voor nieuw beleid In de kadernota ligt de nadruk op ontwikkelingen die geen effect hebben op de hoogte van de gemeentelijk bijdrage. In het beleidsplan VRU 2020-2023 is opgenomen dat er voor nieuw beleid geen extra bijdragen wordt gevraagd aan de deelnemende VRU-gemeenten. 2
1.2
De VRU houdt rekening met de onder druk staande gemeentefinanciën De VRU geeft aan zich te realiseren dat de gemeentefinanciën onder druk staan en binnen de bestuurlijk vastgestelde kaders actief zoekt naar mogelijkheden om de gemeentelijke bijdrage verder te beperken.
Kanttekeningen/ Risico’s 1.1
De bijdrage van de gemeente Utrecht voor het gemeentelijk basispakket stijgt in 2023 t.o.v. 2022 met 1,093 miljoen euro. De bijdrage voor het gemeentelijk basispakket stijgt t.o.v. 2022 met 1,093 miljoen euro. De verhoging van de bijdrage is een direct gevolg van de gemeente Utrecht voor het gemeentelijk basispakket veroorzaakt door de toepassing van de loon- en prijsaanpassing en een herijking van de ijkpuntscores. De toepassing van de reguliere loon -en prijssystematiek heeft geen directe gevolgen voor de gemeentelijke begroting daar de gemeente Utrecht eveneens gecompenseerd wordt voor loon- en prijsaanpassingen (circa 0,991 miljoen euro). Conform artikel 4.2 A van de Gemeenschappelijke Regeling vormen de ijkpuntscores van het Gemeentefonds voor het onderdeel Brandweer en Rampenbestrijding de grondslag voor het relatieve aandeel van de gemeenten in de totale bijdrage voor het GBTP. Door de herijking van de ijkpuntscores stijgt het relatieve aandeel van de gemeente Utrecht in de VRU en daarmee eveneens de bijdrage van de gemeente Utrecht aan de VRU. De ijkpuntscore van de gemeente Utrecht bedraagt in 2022 33,33% en stijgt in 2023 naar 33,55%.
1.2
De verwerking van de invulling van het restant taakstelling Repressieve Efficiency Utrecht zorgt voor een toename van de ijkpuntscore voor de Gemeente Utrecht van € 0,016 miljoen. Bij de invoering van het verdeelmodel voor de gemeentelijke bijdrage in 2015 is besloten tot een specifieke bezuinigingstaakstelling van € 1,8 miljoen voor het gebied van de gemeente Utrecht om het financiële nadeel van gemeente Utrecht als gevolg van de invoering van het nieuwe verdeelmodel af te bouwen. Het beoogde effect van de bezuiniging is bereikt. De taakstelling van € 1,8 miljoen is destijds volledig verwerkt in de bijdrage voor het gemeentelijk basistakenpakket (GBTP). Nu het resterende deel wordt ingevuld via het individueel gemeentelijk pluspakket (IGPP) vindt een saldo-neutrale overheveling plaats van het GBTP (stijging) naar het IGPP (afname). In de begroting 2022 is een deel (€ 0,236 miljoen) daarvan al (saldoneutraal) verwerkt. Het resterende deel (€ 0,047 miljoen) wordt in de kadernota verwerkt. Tegelijkertijd zorgt dit wel voor een toename van de ijkpuntscore voor de Gemeente Utrecht van € 0,016 miljoen. De herijking van de ijkpuntscore leidt per saldo tot een verhoging van de deelnemersbijdrage in 2023 t.o.v. 2022 (circa 0,168 miljoen euro). De verhoging van de gemeentelijke bijdrage m.i.v.
1 januari 2023, als gevolg van een herijking van de ijkpuntscores is niet voorzien in de begroting en zal daarom worden verwerkt in de voorjaarsnota 2022.
Financiën Uit de kadernota 2023 van de VRU blijkt dat de bijdrage voor het gemeentelijk basispakket stijgt ten opzichte van 2022 met 1,093 miljoen euro. Deze stijging is conform de regels die zijn vastgesteld in het verdeelmodel voor de gemeentelijke bijdragen voor de deelnemende VRU-gemeenten. De verhoging van de bijdrage is een direct gevolg voor de gemeente Utrecht voor het gemeentelijk basispakket veroorzaakt door de toepassing van de loon- en prijsaanpassing en een herijking van de ijkpuntscores. De toepassing van de reguliere loon -en prijssystematiek heeft geen directe gevolgen voor de gemeentelijke begroting daar de gemeente Utrecht eveneens gecompenseerd wordt voor loon- en prijsaanpassingen (circa 0,991 miljoen euro). 3
De herijking van de ijkpuntscore leidt per saldo tot een verhoging van de deelnemersbijdrage van de gemeente Utrecht in 2023 ten opzichte van 2022 (circa 0,168 miljoen euro). De verhoging van de gemeentelijke bijdrage met ingang van 1 januari 2023, als gevolg van een herijking van de ijkpuntscores is niet voorzien in de begroting en zal daarom worden verwerkt in de voorjaarsnota 2022 van de gemeente Utrecht.
Vervolg Als de raad akkoord gaat met de zienswijzebrief wordt deze aan de VRU verzonden.
Participatie Over dit voorstel heeft geen participatie plaatsgevonden.
Communicatie Naast het verzenden van de zienswijzebrief is geen aanvullende communicatie voorzien.
Niet-Referendabel Op dit raadsbesluit is de Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht niet van toepassing omdat het een raadsbesluit betreft over stukken van een gemeenschappelijke regeling (artikel 3 lid 2 onder i Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht).
Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Zienswijzebrief van gemeenteraad op concept Kadernota 2023 Veiligheidsregio Utrecht Bijlagen informatief - Concept kadernota 2023 Veiligheidsregio Utrecht - Aanbiedingsbrief concept Kadernota 2023 Veiligheidsregio Utrecht
4
1 Concept zienswijze aan VRU Kadernota 2023.docx
Gemeenteraad Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl/gemeenteraad
VERSIE VOOR BESLUITVORMING Veiligheidsregio Utrecht t.a.v. mevrouw I. van Elderen-Verhoeven Archimedeslaan 6 3584 BA UTRECHT
Behandeld door
GPC Klabbers
Datum
3 februari 2022
Doorkiesnummer
14 030
Ons kenmerk
9537867
Gwenn.klabbers@utrecht.nl
Onderwerp
Zienswijze kadernota 2023 Veiligheidsregio Utrecht
Uw kenmerk
21.0003139
Verzonden
Uw brief van
22 november 2021
Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden
Bijlage(n)
Geachte mevrouw Elderen-Verhoeven, Per brief van 22 november 2021 heeft het dagelijks bestuur van Veiligheidsregio Utrecht de ontwerp kadernota 2023 aan ons aangeboden. Daarbij zijn wij in de gelegenheid gesteld om uiterlijk op 3 februari 2022 een zienswijze bij u in te dienen. In deze brief is onze zienswijze verwoord. Deze kadernota 2023 is in lijn met onze verwachting; wij stemmen in met de kadernota 2023. Ervan uitgaande dat wij u hierbij voldoende geïnformeerd hebben. Hoogachtend, Gemeenteraad van Utrecht,
de griffier, Merel van Hall
de voorzitter, Sharon A.M. Dijksma
1 Kadernota VRU 2023.pdf
Kadernota VRU 2023 Vastgesteld algemeen bestuur 8 november 2021
Colofon Stafafdeling Bestuur & Control Team Planning & Control Documentnummer: Vastgesteld op: Door:
21.0003647 8 november 2021 Algemeen bestuur VRU
Inhoudsopgave
1 1.1 1.2
Inleiding Achtergrond Opbouw kadernota
5 5 5
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
Financieel kader Bijstelling ijkpuntscores gemeentefonds Loonaanpassing Prijsaanpassing Lasten FLO-overgangsrecht Brede doeluitkering Rampenbestrijding Samenvatting mutatie GBTP financieel kader
6 6 8 9 10 10 11
3 3.1
Ontwikkelingen Concessievergoeding openbaar meldsysteem
12 12
4 4.1 4.2
Risico’s Omgevingswet Taakdifferentiatie brandweer (verplichtend of niet verplichtend karakter van de brandweer)
13 13
5
Bijdrage gemeentelijk basistakenpakket
15
6
Vergoeding individueel gemeentelijk pluspakket
16
7 7.1 7.2
Bijlagen Bijlage 1: Uitkering gemeentefonds, onderdeel B&R Bijlage 2: Meerjarenraming bijdragen en vergoedingen 2023-2026
17 17 18
13
Pagina
4
1 Inleiding 1.1
Achtergrond In de kadernota 2023 zijn de financiële en beleidsmatige kaders voor de begroting van 2023 opgenomen conform artikel 4.3 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. De kadernota vormt het startpunt van het proces van begroting en verantwoording (zie figuur 1). Figuur 1: proces begroting en verantwoording VRU
De gemeenten worden in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze over de algemene financiële en beleidsmatige kaders naar voren te brengen. Alle zienswijzen worden betrokken bij het opstellen van de begroting van 2023. De begroting 2023 wordt in het voorjaar van 2022 opgesteld. Voordat het bestuur de begroting 2023 definitief vaststelt, wordt deze eveneens voor zienswijzen aan de gemeenten aangeboden. De gemeenten hebben op deze manier twee gelegenheden om invloed uit te oefenen op de begroting van de VRU.
1.2
Opbouw kadernota In de kadernota ligt de nadruk op de ontwikkelingen die effect hebben op de hoogte van de gemeentelijke bijdrage. We maken onderscheid tussen de technische toepassing van het financiële kader (hoofdstuk 2) en de overige ontwikkelingen en risico’s (hoofdstuk 3 en 4). In het beleidsplan VRU 2020-2023 is opgenomen dat voor nieuw beleid geen extra bijdragen wordt gevraagd aan gemeenten. De opgenomen onderwerpen zijn daarmee beperkt tot exogene ontwikkelingen en risico’s. Hieruit volgt dat beleidsbijstellingen enkel betrekking hebben op bestaand beleid. In hoofdstuk 5 worden de effecten uit hoofdstuk 2, 3 en 4 op de bijdrage voor het gemeentelijk basistakenpakket (GBTP) weergegeven. In hoofdstuk 6 wordt de vergoeding voor het individueel gemeentelijk pluspakket (IGPP) per gemeente inzichtelijk gemaakt.
Pagina
5
2 Financieel kader 2.1
Bijstelling ijkpuntscores gemeentefonds Conform artikel 4.2 A van de Gemeenschappelijke Regeling vormen de ijkpuntscores van het Gemeentefonds voor het onderdeel Brandweer en Rampenbestrijding de grondslag voor het relatieve aandeel van de gemeenten in de totale bijdrage voor het GBTP. Momenteel wordt in opdracht van het Rijk onderzocht hoe het gemeentefonds opnieuw kan worden verdeeld. Het beoogde moment van invoering van de nieuwe verdeling is 1 januari 2023. Bestuurlijke consultatie over een aangepast voorstel voor een nieuwe verdeling van het gemeentefonds vindt plaats in het najaar van 2021. Het beoogde moment van invoering van de nieuwe verdeling is 1 januari 2023. De begroting van de VRU wordt jaarlijks gebaseerd op de meest actuele septembercirculaire. De individuele bijdrage per gemeente in de kadernota 2023 is daarmee nog gebaseerd op de huidige verdeling van het gemeentefonds. Zodra de herijkte verdeling van het gemeentefonds definitief is vastgesteld, kunnen de nieuwe ijkpuntscores bij het opstellen van de (geactualiseerde) begroting 2023 worden toegepast in het verdeelmodel voor de gemeentelijke bijdrage. Verdelingsgrondslag GBTP 2023 In tabel 1 zijn de percentages voor 2023 opgenomen op basis van de septembercirculaire. Deze ijkpuntscores leiden niet tot een verandering van de totale bijdrage voor het GBTP.
De ijkpuntscores worden alleen gebruikt om de verdeling tussen de gemeenten onderling te berekenen. Op totaalniveau is de bijstelling van de ijkpuntscores dus per saldo neutraal. Per gemeente kunnen wel verschuivingen plaatsvinden, afhankelijk van de ontwikkeling van de ijkpuntscores. Tabel 1: verdelingsgrondslag (relatief aandeel ijkpuntscores) bijdrage GBTP Verdelingsgrondslag bijdrage GBTP Begroting 2022
Kadernota 2023
Renswoude Eemnes Oudewater Woudenberg Montfoort Lopik Bunnik Bunschoten Rhenen Wijk bij Duurstede Baarn Leusden IJsselstein De Bilt De Ronde Venen Soest Houten Utrechtse Heuvelrug Woerden Vijfheerenlanden Stichtse Vecht Nieuwegein Veenendaal Zeist Amersfoort Utrecht
0,39% 0,61% 0,65% 0,77% 0,89% 0,95% 1,06% 1,27% 1,32% 1,52% 1,75% 1,89% 2,02% 2,92% 2,97% 3,00% 3,05% 3,38% 3,42% 3,68% 4,34% 4,46% 4,57% 4,58% 11,22% 33,33%
0,39% 0,62% 0,63% 0,77% 0,89% 0,95% 1,05% 1,28% 1,32% 1,52% 1,72% 1,90% 2,01% 2,91% 2,95% 2,98% 3,05% 3,34% 3,41% 3,69% 4,22% 4,51% 4,54% 4,56% 11,25% 33,55%
TOTAAL
100%
100%
Gemeente
Pagina
6
De gemeenten met de grootste stijging in het relatieve aandeel zijn de gemeente Utrecht, Amersfoort, Nieuwegein, Leusden en Eemnes. Bij de gemeenten Utrecht, Amersfoort en Leusden vindt de groei plaats binnen het huidige bebouwde gebied waardoor ook de mate van verstedelijking toeneemt. Bij Utrecht en Leusden neemt de waarde van de OZB niet-woningen daarbij ook toe. Bij de gemeente Nieuwegein en Eemnes is sprake van een uitbreiding van het aantal woonruimten en bebouwde oppervlakte. Ook neemt de OZB-waarde van niet-woningen bij de gemeente Eemnes flink toe. De gemeenten met de sterkste afname in het relatieve aandeel zijn de gemeente Stichtse Vecht en de gemeente Oudewater. Bij de gemeente Stichtse Vecht neemt de compensatie voor meerkernigheid af, vermoedelijk omdat twee kernen samensmelten. Er is geen sprake van krimp van de afzonderlijke kernen. Uit een aanvullende analyse van CBS-cijfers op kernniveau blijkt dat het vermoedelijk gaat om de kernen Maarssen en Maarssenbroek. De daling in het relatieve aandeel van de gemeente Oudewater wordt veroorzaakt door een daling van het aantal woonruimten in 2020 en de daling van het aantal woonruimten werkt door in de gemiddelde verstedelijkingsgraad.
In bijlage 1 zijn de bedragen opgenomen die de gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds voor het onderdeel Brandweer en Rampenbestrijding voor de jaren 2020 tot en met 2023, zoals berekend in de septembercirculaire 2021 van het gemeentefonds. Verwerking invulling restant taakstelling Repressieve Efficiency Utrecht Bij de invoering van het verdeelmodel voor de gemeentelijke bijdrage in 2015 is besloten tot een specifieke bezuinigingstaakstelling van € 1,8 miljoen voor het gebied van de gemeente Utrecht om het financiële nadeel van gemeente Utrecht als gevolg van de invoering van het nieuwe verdeelmodel af te bouwen. Het beoogde effect van de bezuiniging is bereikt en zelfs meer dan dat. Het samenstel van bezuinigingsmaatregelen heeft ervoor gezorgd dat ook Utrecht inmiddels tot de ‘voordeelgemeenten’1 behoort. Het grootste deel van de taakstelling is gerealiseerd in de periode 2015 tot en met 2018. Het resterende deel van € 0,3 miljoen wordt ingevuld door vanaf 2022 een besparing door te voeren op het individueel gemeentelijk pluspakket van gemeente Utrecht. Hiermee wordt de taakstelling volledig gerealiseerd. De taakstelling van € 1,8 is destijds volledig verwerkt in de bijdrage voor het gemeentelijk basistakenpakket (GBTP).