Agendabundel
Tekst van het document
Figuur 4.9: Verkeersituatie variant E
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
30
Resultaat intensiteiten variant E Route optimaliseren 2025: 14.900 2035: 17.700 2035V: 17.900 (+200)
2025: 10.300 2035: 10.400 2035V: 10.500 (+100)
2025: 1.300 2035: 1.600 2035V: 1.100 (-500)
2025: 3.600 2035: 4.100 2035V: 3.100 (-1.000)
2025: 2.300 2035: 2.700 2035V: 2.300 (-400)
30 2025: 24.300 2035: 27.000 2035V: 27.400 (+400)
2025: 1.100 2035: 1.100 2035V: 1.200 (+100)
2025: 18.500 2035: 20.200 2035V: 20.500 (+300)
2025: 14.600 2035: 16.300 2035V: 16.400 (+100)
2025: 4.900 2035: 5.700 2035V: 4.200 (-1.500)
2025: 1.400 2035: 1.900 2035V: 1.400 (-500)
2025: 6.200 2035: 8.000 2035V: 5.000 (-3.000)
2025: 400 2035: 400 2035V: 500 (+100) 2025: 900 2035: 1.100 2035V: 900 (-200)
30
2025: Huidige situatie 2035: 2035 autonoom 2035V: 2035 met maatregelen variant - meer mvt t.o.v. 2035 autonoom - minder mvt t.o.v. 2035 autonoom Maatregel variant
Figuur 4.10: Intensiteiten variant E
2025: 20.600 2035: 23.900 2035V: 25.300 (+1.400)
2025: 12.100 2035: 12.700 2035V: 13.900 (+1.200)
In deze variant worden maatregelen getroffen om de gewenste route via de hoofdwegen te optimaliseren en zo aantrekkelijker te maken.
Deze maatregelen hebben in zekere mate een positief effect, aangezien er meer verkeer voor de hoofdwegen kiest en minder verkeer doorheen het gebied en via de Meernbrug reist. Op de Meernbrug betekent dit ca. 25% minder verkeer.
Subvariant E2: alleen 30km/u Daarnaast heeft de gemeente ook een bijkomende variant doorgerekend, waarbij alleen het 30km/u regime op de Meerndijk en Castellumlaan is ingevoerd. Daaruit is op te maken dat de 30 km/u-maatregel (uitgaande van een best case scenario met herinrichting en 20 km/u snelheidsafname) al een groot deel van het effect veroorzaakt. Het berekende effect is op de Meernbrug -20% verkeer. Op de Castellumlaan -10% en de Zandweg/Rijksstraatweg -30%. Op de Oudenrijnseweg en de rest van de hoofdstructuur neemt het verkeer wat toe. Overigens vinden er in De Meern zelf wat verschuivingen plaats. Zo rijdt men eerder een zijstraat (Mauritslaan) van de Meerndijk in, omdat de Meerndijk zelf niet meer sneller is. Dit geldt ook voor variant E.
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
31
Variant F
Knip op de Meerndijk In deze variant wordt de Meerndijk geknipt ter hoogte van het winkelcentrum. Om te vermijden dat verkeer de sluiproute via de Mereveldlaan gaat nemen, wordt ook daar een knip toegevoegd. De voordelen en verwachtte positieve effecten van deze maatregel zijn als volgt:
• Door deze maatregel zal een deel van het verkeer van de Meernbrug af worden gehaald. • Ook wordt de route via de Meerndijk minder aantrekkelijk, of onmogelijk, waardoor de route via de Oudenrijnseweg meer gebruikt zal worden. Mogelijke negatieve gevolgen en nadelen van deze variant zijn als volgt: • Het risico bestaat dat meer verkeer door de wijken ten westen en oosten van de Meerndijk zal rijden, wat tot meer verkeersdrukte in de wijken kan leiden; • De linksaf beweging vanaf de Meernbrug naar de Zandweg door autobestuurders blijft mogelijk.
Figuur 4.11: Verkeersituatie variant F
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
32
Resultaat intensiteiten variant F Knip Meerndijk 2025: 14.900 2035: 17.700 2035V: 18.000 (+300)
2025: 10.300 2035: 10.400 2035V: 10.600 (+200)
2025: 14.600 2035: 16.300 2035V: 16.500 (+200)
2025: 1.300 2035: 1.600 2035V: 600 (-1.000)
2025: 3.600 2035: 4.100 2035V: 3.100 (-1.000)
2025: 2.300 2035: 2.700 2035V: 2.300 (-400)
2025: 4.900 2035: 5.700 2035V: 3.400 (-2.200)
2025: 24.300 2035: 27.000 2035V: 27.600 (+600) 2025: 1.100 2035: 1.100 2035V: 2.200 (+1.100)
2025: 18.500 2035: 20.200 2035V: 20.600 (+400)
2025: Huidige situatie 2035: 2035 autonoom 2035V: 2035 met maatregelen variant - meer mvt t.o.v. 2035 autonoom - minder mvt t.o.v. 2035 autonoom Maatregel variant
Figuur 4.12: Intensiteiten variant F
2025: 1.400 2035: 1.900 2035V: 500 (-1.400)
2025: 6.200 2035: 8.000 2035V: 0 (-8.000)
2025: 400 2035: 400 2035V: 500 (+100)
2025: 900 2035: 1.100 2035V: 1.900 (+800)
2025: 20.600 2035: 23.900 2035V: 25.100 (+1.200)
2025: 12.100 2035: 12.700 2035V: 14.100 (+1.400)
In deze variant wordt de Meerndijk geknipt ter hoogte van het winkelcentrum. Daarbij wordt nog een tweede knip toegevoegd op de Mereveldlaan om sluipverkeer te vermijden. Deze maatregel heeft een gewenst effect op de Meernbrug, met een daling van ca. 40% verkeer. Ook op de rondliggende wegen (Zandweg, Castellumlaan, Rijksstraatweg, en Meerndijk) is een daling in verkeersintensiteiten te zien. Echter kiest het verkeer grotendeels voor de sluiproutes door de wijken. Ondanks de extra knip op de Mereveldlaan, gaat nog steeds veel sluipverkeer doorheen de wijk ten oosten van de Meerndijk, via de Oudenrijnsingel. Ook de wijk ten westen van de Meerndijk kent veel sluipverkeer, met een verdubbeling van de intensiteiten op de Boekbinderslaan en zo’n 1200 extra verkeersbewegingen op de Marelaan. Dit sluipverkeer doorheen de wijken is een zeer ongewenst effect.
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
33
Combinatievariant 1
Busbaan openstellen voor autoverkeer + éénrichtingsverkeer op de Meernbrug Zoals eerder vermeld, zijn op basis van de eerste analyses van de voorgaande zes varianten, nog twee combinatievarianten opgesteld. Uit de modelanalyse van variant D (éénrichtingsverkeer op de Meernbrug) blijkt dat veel verkeer in noordelijke richting zal sluipen via de wijk ten westen (Boekbinderslaan) om vervolgens via de Regenboogbrug Het Weer in te rijden. Om dit ongewenst effect tegen te gaan, is de éénrichtingsmaatregel gecombineerd met het openstellen van de busbaan. Waardoor verkeer niet via de wijk, maar via de Rijksstaatweg de Regenboogbrug op kan. In deze variant wordt dus de busbaan op de Rijksstraatweg ten westen van de Meernbrug opengesteld voor autoverkeer en wordt de Meernbrug alleen toegankelijk voor verkeer in noord-zuidelijke richting. Deze maatregelen zullen naar verwachting de Meernbrug overzichtelijker maken, aangezien de linksaf beweging voor gemotoriseerd verkeer vanaf het zuiden niet langer mogelijk is.
Figuur 4.13: Verkeersituatie combinatievariant 1
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
34
Resultaat intensiteiten Combi1
2025: 14.900 2035: 17.700 2035V: 17.700
2025: 14.600 2035: 16.300 2035V: 15.300 (-1.000) 2025: 10.300 2035: 10.400 2035V: 10.400
2025: 2.300 2035: 2.700 2035V: 4.700 (+2.000) 2025: 1.300 2035: 1.600 2035V: 200 (-1.400)
2025: 4.900 2035: 5.700 2035V: 2.500 (-3.200)
2025: 24.300 2035: 27.000 2035V: 27.00
2025: 1.100 2035: 1.100 2035V: 1.100
2025: 18.500 2035: 20.200 2035V: 20.200
2025: Huidige situatie 2035: 2035 autonoom 2035V: 2035 met maatregelen variant - meer mvt t.o.v. 2035 autonoom - minder mvt t.o.v. 2035 autonoom Maatregel variant
Figuur 4.14: Intensiteiten variant Combi1
2025: 3.600 2035: 4.100 2035V: 2.700 (-1.400)
2025: 1.400 2035: 1.900 2035V: 3.700 (+1.800)
2025: 6.200 2035: 8.000 2035V: 7.500 (-500)
Deze variant combineert de maatregelen van varianten A en D. In variant D (éénrichtingsverkeer op de Meernbrug) was te zien dat veel verkeer vanuit het zuiden een sluiproute door de wijk heen ten westen van de Meerndijk en via de Regenboogbrug nam. Dit is een zeer ongewenst effect. Om die reden is gekozen om de effecten te testen wanneer de busbaan wordt opengesteld. Zo kan verkeer vanuit het zuiden nog steeds via de Meerndijk en vervolgens via de Rijksstraatweg en de Regenboogbrug naar het noorden. Om die reden is een forse toename op de Rijksstraatweg en Regenboogbrug te zien, namelijk een toename van ca. 100%, alsook op de Meridiaan en door de wijk Het Weer heen. Ook kiest minder verkeer voor gewenste route via de hoofdwegen, aangezien de route via de Rijksstraatweg aantrekkelijker is.
2025: 400 2035: 400 2035V: 400
2025: 900 2035: 1.100 2035V: 900 (-200)
2025: 20.600 2035: 23.900 2035V: 24.700 (+800)
Éénrichting Meernbrug & busbaan open
2025: 12.100 2035: 12.700 2035V: 13.200 (+800)
De voordelen op de Meernbrug (lagere intensiteiten van meer dan -50% en minder conflictstromen) blijft behouden.
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
35
Combinatievariant 2
Knip op de Meernbrug + knip op de Regenboogbrug Ook deze combinatievariant is opgesteld om het sluipverkeer door de wijk heen (Boekbinderslaan) en de Regenboogbrug – zoals te zien in variant B (Knip Meerndijk) – tegen te gaan. In deze variant worden dus zowel de Meernbrug als de Regenboogbrug geknipt. Hierdoor worden de doorgaande gemotoriseerde verkeersstromen in noord-zuidelijke richting door de wijk, over de Leidsche Rijn, volledig onmogelijk gemaakt, waardoor het verkeer wel genoodzaakt is de gewenste route via de Oudenrijnseweg of Veldhuizerweg te volgen.
Figuur 4.15: Verkeersituatie combinatievariant 2
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
36
Resultaat intensiteiten Combi2 Knip Meernbrug & Regenboogbrug 2025: 14.900 2035: 17.700 2035V: 18.300 (+600)
2025: 10.300 2035: 10.400 2035V: 10.400*
2025: 14.600 2035: 16.300 2035V: 13.500 (-2.700)
2025: 2.300 2035: 2.700 2035V: 0 (-2.700) 2025: 1.300 2035: 1.600 2035V: 300 (-1.300)
2025: 4.900 2035: 5.700 2035V: 0 (-5.700)
2025: 24.300 2035: 27.000 2035V: 28.400 (+1.400)
2025: 1.100 2035: 1.100 2035V: 200 (-900)
2025: 18.500 2035: 20.200 2035V: 21.300 (+1.100)
Figuur 4.16: Intensiteiten variant Combi2
2025: 1.400 2035: 1.900 2035V: 200 (-1.700)
2025: 6.200 2035: 8.000 2035V: 4.300 (-3.700)
2025: 400 2035: 400 2035V: 0 (-400) 2025: 900 2035: 1.100 2035V: 300 (-800)
2025: 20.600 2035: 23.900 2035V: 27.400 (+3.500)
2025: Huidige situatie 2035: 2035 autonoom 2035V: 2035 met maatregelen variant - meer mvt t.o.v. 2035 autonoom - minder mvt t.o.v. 2035 autonoom Maatregel variant
2025: 3.600 2035: 4.100 2035V: 300 (-3.800)
(*) +300 in zuidelijke richting , -300 in noordelijke richting
Deze variant combineert de maatregelen van variant B met een extra knip op de Regenboogbrug. Aangezien we in variant B veel sluipverkeer via de Boekbinderslaan zagen, is ervoor gekozen een extra knip op de Regenboogbrug te testen. Deze twee knips maakt doorgaand gemotoriseerd verkeer in noordzuidelijke richting onmogelijk, waardoor dat verkeer wel via de hoofdwegen (Veldhuizerweg en Oudenrijnseweg) moet. Dit is duidelijk te zien in de intensiteiten, met een forse daling van verkeer in het gebied, en een stijging op de hoofdwegen.
2025: 12.100 2035: 12.700 2035V: 16.500 (+3.800)
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
37
5. Analyse t.o.v het beoordelingskader
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
38
Verkeersveiligheid De Wegenscan
Met behulp van de ‘Wegenscan’ is de relatie tussen de functie, vormgeving en het gebruik van de weg beoordeeld. De Wegenscan is een door Goudappel zelf ontwikkelde tool op basis van CROW-richtlijnen, uitgevoerde onderzoeken/studies en ervaringsgetallen.
De volgende drie aspecten zijn beoordeeld: 1. Relatie functie-gebruik: is het gebruik van de weg (verkeersintensiteit) passend bij de functie van de weg (wegcategorie)?
4
2. Relatie functie-vormgeving: is de huidig vormgeving van de weg passend bij de (beoogde) functie van de weg?
3
3. Relatie vormgeving-gebruik: is het huidige (of verwachte toekomstige) gebruik van de weg passend bij de vormgeving van de weg?
1
2
Het uiteindelijke resultaat van de beoordeling per aspect en criterium is in de vorm van 4 niveau’s: slecht, matig, redelijk, en goed. De varianten hebben invloed op de intensiteiten. De intensiteiten worden onder het aspect ‘gebruik’ verwerkt. De Wegenscan is toegepast op 4 wegvakken in het onderzoeksgebied. Zie ook de figuur rechts.
Op de volgende pagina’s zijn de meest belangrijke bevindingen toegelicht.
Figuur 5.1: Onderzoek locaties Wegenscan
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
39
Verkeersveiligheid
1. Castellumlaan t.h.v. fietsstrook De Castellumlaan is een ETW30 weg met gemengd verkeer, met auto’s en fietsers in beide richtingen. Nabij de Meernbrug is een fietsstrook aangelegd, om fietsers wat ruimte te geven om op te stellen bij rood licht. Deze fietsstrook loopt maar enkele meters in noordelijke richting vanaf het kruispunt, en wordt dus niet meegerekend als volwaardige fietsstrook. De Castellumlaan scoort ‘matig’ tot ‘goed’ op de relatie tussen functie en gebruik. De autonome situatie, variant A , en variant C scoren ‘matig’, aangezien de intensiteiten te hoog zijn (>4.000 mvt/etm) voor een ETW30 weg. Bij varianten D, E, F en combi1 zijn de intensiteiten tussen 2.000-4.000 mvt/etm, wat de score tot ‘redelijk’ brengt. Echter is de score alleen bij varianten B en combi2 ‘goed’, met een intensiteit lager dan 2.000 mvt/etm. Zie ook tabel 5.1.
De relatie tussen gebruik en de fietsvoorzieningen wordt in de autonome situatie en bij de meeste varianten ‘redelijk’ beoordeeld. Dit is omdat de intensiteiten te hoog liggen (>3.000 mvt/etm) voor een gemengd profiel. Bij deze intensiteiten is ten minste een fietsstrook met breed profiel gewenst. Bij varianten B, D, combi1 en combi2 liggen de intensiteiten lager dan 3.000 mvt/etm, en scoort de weg dus ‘goed’. Zie ook tabel 5.2. Wat betreft oversteekbaarheid voor voetgangers scoort de Castellumlaan goed in alle varianten. Echter is er al meerdere keren aangegeven dat de oversteekbaarheid als moeilijk en gevaarlijk wordt ervaren. Het is dus belangrijk om de resultaten genuanceerd op te vatten. Met name gezien de verblijfs- en ontmoetingsfunctie van het Castellumplein, is de oversteekbaarheid hier bovengemiddeld van belang.
Slecht
Matig
Redelijk
Goed
tabel 5.1: Basis voor de beoordeling relatie functie en gebruik (Wegenscan)
tabel 5.2: Basis voor de beoordeling relatie gebruik en fietsvoorziening (Wegenscan)
Fietsvoorziening
Intensiteit
ETW 30 km/h
GOW 30 km/h
gemengd
fietsstrook
fietsstrook
smal profiel
breed profiel
fietspad
>10000
SLECHT
SLECHT
SLECHT
NVT
6000-10000
SLECHT
SLECHT
REDELIJK
NVT
3000-6000
REDELIJK
REDELIJK
GOED
NVT
2500-3000
GOED
GOED
GOED
NVT
0-2500
GOED
GOED
GOED
NVT
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
40
Verkeersveiligheid 2. Meerndijk t.h.v. Oranjelaan
De Meerndijk is ingericht als GOW50 weg. De rijbaan heeft gemotoriseerd verkeer in twee richtingen. Langzaam verkeer is gescheiden op de ventweg en het trottoir. De relatie tussen functie en gebruik is op deze weg goed in de meeste varianten. Alleen bij de variant F zakt de score naar ‘redelijk’, gezien de intensiteiten zakken onder 4.000 mvt/etm. Daarbij hoort namelijk een GOW30 inrichting en snelheidslimiet. Aangezien lagere intensiteiten wel gewenst zijn, is op termijn het aanpassen van het wegtype met bijhorende inrichting ook gewenst. Zie ook tabel 5.1. Slecht
Matig
Redelijk
Goed
Tabel 5.1 (kopie): Basis voor de beoordeling relatie functie en gebruik (Wegenscan)
Meerndijk
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
41
Verkeersveiligheid
3. Rijksstraatweg ten westen van de Meernbrug De Rijksstraatweg is een GOW30 weg met gemotoriseerd verkeer in twee richtingen. Echter is de weg ten westen van de Meernbrug alleen toegankelijk voor busverkeer (2 x busbaan). Alleen bij varianten A en Combi1 wordt de rijstrook in westelijke richting opengesteld voor auto’s. De ventweg ten zuiden van de Rijksstraatweg is toegankelijk voor gemotoriseerd verkeer in oostelijke richting. Echter is in de Wegenscan alleen het deel met de busbanen geëvalueerd, aangezien er een strikte scheiding is met de ventweg. Wat betreft de relatie tussen functie en gebruik, scoort deze weg in alle varianten goed. De GOW30 functie past dus goed bij het de verwachte intensiteiten in alle varianten. De relatie tussen functie en vormgeving is in zowel de autonome situatie als in alle varianten ongunstig vanwege het gebrek aan snelheidsremmers. Doordat het om een lang, recht wegdeel gaat, is er een verhoogd risico op te hard rijden en het overschrijden van de 30 km/u limiet. Hoewel dit vanuit verkeersveiligheidsperspectief minder problematisch is, gezien de duidelijke scheiding van langzaam verkeer en het ontbreken van oversteekmogelijkheden, vormt het wel een risico voor de leefbaarheid. Met name als bussen en auto’s in variant A te hard rijden, kan dit leiden tot geluidsoverlast voor omwonenden. Slecht
Matig
Redelijk
Rijksstraatweg
Goed
Tabel 5.1 (kopie): Basis voor de beoordeling relatie functie en gebruik (Wegenscan)
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
42
Verkeersveiligheid
4. Zandweg ten westen van de Meernbrug De Zandweg is een ETW30 weg met éénrichtingsverkeer voor gemotoriseerd verkeer. Ook fungeert de weg als doorfietsroute, en heeft dus een hoge intensiteit in fietsverkeer in beide richtingen. Het gemotoriseerd en langzaam verkeer zijn gemengd. Aan de zuidelijke kant zijn langsparkeerplekken.
Wat betreft de relatie functie en gebruik scoort de weg in alle varianten goed. De intensiteiten blijven laag genoeg voor een ETW30 weg. Gezien het gebruik en de functie van de weg worden snelheidsremmers verwacht om het verkeer af te remmen. Voor een doorfietsroute is dit echter onwenselijk. Wel zou overwogen kunnen worden om nabij het kruispunt snelheidsremmende maatregelen toe te passen, met name om ook het fietsverkeer daar af te remmen.
Tot slot is de relatie vormgeving en gebruik, met name de relatie tussen de parkeervoorzieningen en het fietsgebruik als ‘redelijk’ beoordeeld. Dit komt doordat er weinig schrikruimte is tussen de geparkeerde voertuigen en de fietsbaan, wat kan leiden tot onveilige situaties bij openslaande deuren, zeker gezien de hoge intensiteit van het fietsverkeer. Slecht
Matig
Redelijk
Zandweg
Goed
Tabel 5.1 (kopie): Basis voor de beoordeling relatie functie en gebruik (Wegenscan)
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
43
Verkeersveiligheid Conflicterende stromen
Tot slot is ook ingezoomd op de Meernbrug, en is de verkeersveiligheid beoordeeld op basis van de overzichtelijkheid en het aantal conflicterende stromen op de Meernbrug.
voetgangers. Dit maakt de brug aanzienlijk overzichtelijker en verbeterd de verkeersveiligheid.
Variant A: Rijksstraatweg open (richting west)
Variant E: Gewenste route aantrekkelijker
In variant A blijven alle richtingen op de brug mogelijk. Echter is er in praktijk een afname van ca. 40% van het verkeer dat vanaf het zuiden de brug op rijdt en een linksaf beweging maakt op de Zandweg. Hierdoor is minder linksaf opstelruimte nodig op de brug.
De effecten van deze variant is een afname van het verkeer op de Meernbrug en rondliggende wegen van ca. 25%. Alle bewegingen blijven echter mogelijk. De verbetering van de verkeersveiligheid is dus beperkt.
Variant B: Knip Meernbrug
Ook in deze variant blijven alle richtingen op de Meernbrug mogelijk maar wordt het wel rustiger (ca. -35%) op de Meernbrug. De verbetering van de verkeersveiligheid is dus ook hier beperkt.
In variant B is geen autoverkeer mogelijk op de brug en in noordelijke richting vanaf de Meerndijk. Hierdoor komt er veel ruimte vrij op de brug voor actief verkeer, en zijn fietsers niet meer gemengd met autoverkeer op de brug. Dit bevordert de veiligheid sterk. Echter is het van belang te benadrukken dat het verkeer nu via de Rijksstraatweg en de Regenboogbrug gaat. Dit kan mogelijk zorgen voor een verplaatsing van het probleem naar de Regenboogbrug. Overigens is dit een risico dat ook bij varianten A, B, D, F, en combi1 speelt.
Variant C: Knip Meridiaan en Zandweg In deze variant blijven alle bewegingen op de brug mogelijk. In praktijk lijdt dit tot een beperkte afname op de brug, met een afname in noordelijke richting en toename in zuidelijke richting. Wel wordt de linksaf beweging op de Zandweg fors rustiger. De verkeersveiligheid wordt dus in kleine mate verbeterd.
Variant D: Eénrichtingsverkeer Meernbrug Deze variant zorgt voor de helft minder verkeer op brug, aangezien autoverkeer in noordelijke richting niet langer mogelijk is. Hierdoor is ook de linksaf beweging op de
Variant F: Knip Meerndijk
Combi1: Eénrichtingsverkeer Meernbrug + Rijksstraatweg open (richting west) De effecten van deze variant rondom de Meernbrug zijn gelijkaardig aan variant D, alleen is het risico op het verplaatsen van het probleem naar de Regenboogbrug groter, aangezien het verkeer nu via de Rijksstraatweg en de Regenboogbrug kan. Verkeer op de brug neemt dus ongeveer de helft af, en de linksaf beweging op de Zandweg is niet meer mogelijk. Dit maakt de brug aanzienlijk overzichtelijker en verbetert de verkeersveiligheid.
Combi2: Knip Meernbrug + Regenboogbrug In deze variant is er geen gemotoriseerd verkeer op de Meernbrug en een afname van minstens 80% op de rondliggende wegen. Deze variant lijdt dus tot een aanzienlijke Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025 verbetering van de verkeersveiligheid, aangezien de brug exclusief door fietsers en voetgangers kan gebruikt worden.
44
Verkeersafwikkeling Doorstroming op kruispunten
8
De VC-waarde van een kruispunt geeft een indicatie van de kruispuntbelasting en dus van het afwikkelingsniveau. Bij ongeregelde kruispunten geldt dat je de VC-waarde zo laag mogelijk wil houden. Geregelde kruispunten, VRI’s, zijn effectief in het afwikkelen van verkeer bij een VC-waarde onder 0,7. Tussen 0,7 en 0,8 wordt het afwikkelen doorgaans lastig, en boven de 0,8 wordt de capaciteit van het kruispunt genaderd, met een overschrijding van de capaciteit bij een VC-waarde boven 1,0. Verdiepende kruispuntberekeningen kunnen hier meer inzicht in geven.
1
De onderzochte kruispunten zijn met nummers op Figuur 5.2 rechts weergegeven.
6 2
3 4
9
5 10
7
Figuur 5.2: Onderzoek locaties kruispuntdoorstroming
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
45
Verkeersafwikkeling Doorstroming op kruispunten
De VC-waarden per kruispunt per variant zijn in de tabel op de volgende pagina weergegeven. Op kruispunt 1 verslechtert de afwikkeling tijdens de avondspits bij variant C, F en combivariant 1 (C1) tot een VC-waarde boven 0,7. Dit is naar verwachting, aangezien er meer verkeer via de Europaweg zal rijden. Echter is de verslechtering beperkt, maar zit de VC-waarde in de autonome situatie al bijna aan 0,7. Op kruispunt 4 zit de VC-waarde in de autonome situatie tijdens de avondspits reeds boven 0,7. In variant C en D wordt de afwikkeling boven de grenswaarde van 0,8 getild. In variant C wordt het kruispunt rustiger t.o.v. de 2035 autonome situatie, maar de kruispuntstromen veranderen wel. Dit is verkeer vanuit Het Weer dat niet meer via de Meridiaan kan, maar nu via de Langerakbaan / Castellumlaan richting de Meerndijk rijdt. Er komt dus meer verkeer van noord naar zuid over de brug, terwijl de rechtsaf beweging vanaf de Rijksstraatweg naar de Meerndijk rustiger wordt. De noord-zuid verbinding kent meer conflicten in de regeling, waardoor de I/C waarde stijgt. Ook bij variant D wordt het kruispunt rustiger omdat zuid-noord verkeer op de brug niet meer mogelijk is door het éénrichtingsverkeer. Echter heeft het verkeersmodel hier een andere regeling gehanteerd.
Waar in de huidige situatie gemotoriseerd verkeer vanaf de Meernbrug en de Meerndijk tegelijk groen krijgen (met deelconflicten), heeft het model in de nieuwe situatie de rechtsaffer vanaf de Meerndijk een aparte fase in de regeling gegeven. Dit zorgt voor een langere cyclustijd en dus een hogere I/C waarde.
A= Busbaan Rijksstraatweg B= Knip Meernbrug C= Knip Meridiaan & Zandweg D= Eénrichtingsverkeer Meernbrug E= Routes optimaliseren F= Knip Meerndijk Combi1= Busbaan Rijkstraatweg & eénrichtingsverkeer Meernbrug Combi2= Knip Meernbrug & Regenboogbrug
Aan de hand van een kruispuntberekening kan specifieker gekeken worden naar de vormgeving, en is een optimalisatie eventueel mogelijk. Dit valt buiten de scope van dit onderzoek. De kruispunten op de hoofdwegen (kruispunten 6, 7, 8 en 10) overschrijden in de autonome situatie al de grenswaarde van 0,7, wat duidt op een slechte doorstroming. Kruispunt 9 is een turborotonde en heeft dus een grotere capaciteit en scoort daarom minder slecht. Toch ligt dit kruispunt ook tijdens de avondspits in de autonome situatie reeds boven 0,7. Deze slechte afwikkeling van verkeer op de gewenste hoofdontsluitingsroutes beïnvloedt de effectiviteit van de maatregelen die gericht zijn op het omleiden van verkeer naar deze routes. Verkeer zal slechts in beperkte mate kiezen voor deze routes, aangezien de doorstroming daar zo slecht is. Het is daarom essentieel om te benadrukken dat de doorstroming van deze kruispunten verbeterd moet worden, zodat het verkeer efficiënt via deze hoofdwegen kan worden geleid op het moment dat er maatregelen in het netwerk worden genomen. Opgelet: In het model is bij de kruispuntmodellering geen expliciete rekening gehouden met het aantal fietsers. Doordat de werkelijke cyclustijden echter zijn overgenomen, is er impliciet wel ruimte gereserveerd voor fietsverkeer.
Een inhoudelijke beoordeling hiervan is niet mogelijk op basis van het model, en valt dus buiten de scope van dit onderzoek.
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
46
<0,7 0,7-0,8
Verkeersafwikkeling
>0,8
Doorstroming op kruispunten
Tabel 5.3: VC-waarden kruispunten (OS = ochtendspits, AS = avondspits)
-
Kruispuntafwikkeling verslechtert tov autonoom
--
Kruispuntafwikkeling verslechtert sterk tov autonoom (+50%)
+
Kruispuntafwikkeling verbetert tov autonoom
++
Kruispuntafwikkeling verbetert sterk tov autonoom (-50%)
OS/AS
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
OS
0,43
0,43
0,18
0,42
0,43
0,97
0,97
0,85
0,70
0,82
AS
0,67
0,31
0,33
0,74
0,48
0,85
1,02
1,05
0,61
0,94
Variant A (Busbaan open)
OS
0,43
0,43
0,18
0,43-
0,43
0,97
0,97
0,85
0,70
0,82
AS
0,67
0,30+
0,34-
0,73+
0,48
0,85
1,02
1,05
0,61
0,93+
Variant B (Knip Meernbrug)
OS
0,45-
0,55-
0,03++
0,36+
0,40+
1,01-
1,00-
0,85
0,71-
0,79+
AS
0,68-
0,59--
0,05++
0,49+
0,38+
0,98-
0,98+
1,05
0,61
0,85+
Variant C (Knip Meridiaan & Zandweg)
OS
0,46-
0,04++
0,25-
0,60-
0,34+
0,97
1,02-
0,85
0,72-
0,79+
AS
0,70-
0,05++
0,37-
0,83-
0,43+
0,94-
1,03-
1,05
0,62-
0,85+
Variant D (1-richting Meernbrug)
OS
0,46-
0,04++
0,25-
0,52-
0,46-
0,98-
0,99-
0,85
0,70
0,81+
AS
0,68-
0,30+
0,31+
0,85-
0,50-
0,96-
1,01+
1,05
0,62-
0,87+
Variant E (Route optimaliseren)
OS
0,43
0,34+
0,08++
0,27+
0,27
1,01-
0,99-
0,85
0,71-
0,84-
AS
0,69-
0,27+
0,21+
0,47+
0,40+
0,95-
1,00+
1,05
0,61
0,96-
Variant F (Knip Meerndijk)
OS
0,45-
0,28+
0,08++
0,23+
0,25+
1,02-
0,99-
0,85
0,71-
0,77+
AS
0,72-
0,21+
0,15++
0,33++
0,36+
0,96-
1,03-
1,05
0,62-
0,80+
Combi1 (1-richting Meernbrug & busbaan open)
OS
0,44-
0,42+
0,18
0,42
0,45-
0,97
0,99-
0,85
0,70
0,81+
0,67
0,32-
0,33
0,73+
0,89-
1,01+
1,05
0,61
0,93+
Combi2 (Knip Meernbrug & Regenboogbrug)
OS
0,50-
0,00++
0,01++
0,02++
0,31+
1,05-
1,01-
0,85
0,74-
0,77+
AS
0,75-
0,01++
0,03++
0,02++
0,43+
1,02-
2035 autonoom
AS
0,48
Netwerkstudie Meernbrug augustus 20250,80+ 1,081,04+Utrecht - 20 0,64-
47
Verkeersafwikkeling Effect op stromen
De figuur rechts toont de wegvakken waarbij de IC-waarden te hoog zijn, wat betekent dat de verkeersbelasting op deze wegvakken boven capaciteit ligt. Bij geen enkele variant komt de IC-waarde op de wegvakken in het onderzoeksgebied hoger dan 0,7 uit. Dat betekent dat de afwikkeling overal redelijk tot goed is. Op wegvak niveau zijn er dus geen verwachte vertragingen rondom de Meernbrug op basis van de maatregelen. Wel is de N198 (te) druk. Op het stuk ten oosten van de Meerndijk ligt de IC-waarde boven 1,0 in beide richtingen, zowel tijdens de avond- als ochtendspits en zowel bij de autonome situatie als bij alle varianten. Het stuk ten westen van de Meerndijk heeft bij zowel de autonome situatie als bij alle varianten een IC-waarde tussen 0,9-1,0 in westelijke richting tijdens de avondspits. De verkeersbelasting op deze wegvakken ligt dus boven capaciteit. Echter komt dit al in de autonome situatie voor.
IC: <0,9 IC: 0,9-1,0 IC: >-1,0 Figuur 5.3: Onderzoek locaties wegvak capaciteit
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
48
Kwaliteit bus 8
Wegvakcapaciteit Zoals gezien op de vorige pagina’s, zijn de wegvakcapaciteiten in het onderzoeksgebied overal redelijk tot goed, met een IC-waarde onder 0,7. Op de busroutes wordt dus geen verminderde doorstroming vanwege wegvakcapaciteit verwacht.
1
Kruispunt doorstroming Wat betreft de kruispunt doorstroming, zijn met name kruispunten 1, 2, 4, 5, 6 en 10 van belang, aangezien deze op de busroutes liggen. Kruispunten 4, 6 en 10 vertonen te hoge VC-waardes. Bij kruispunt 4 tijdens de avondspits bij varianten C en D, en kruispunt 6 en 10 ten alle tijden bij alle varianten, alsook in de autonome situatie. Echter heeft de bus op kruispunten 4 en 6 prioriteit, waardoor het negatieve effect van de maatregelen niet veel invloed zal hebben op de doorstroming van de bus.
6 2
3 4
9
Bij kruispunt 2, variant A en Combi1 (het openstellen van de busbaan op de Rijksstraatweg) zou eventueel een opstelstrook kunnen aangelegd worden voor rechtsafslaand verkeer. Dit zou de kruispuntafwikkeling voor de bus kunnen verbeteren. Dit brengt echter de nodige kosten met zich mee, en lijkt vanuit de VC-waarde niet nodig.
5 10
7
Busroute Figuur 5.4: Onderzoek locaties kruispuntdoorstroming
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
49
Leefbaarheid Leefbaarheid wordt kwalitatief beoordeeld op basis van geluidsoverlast. Geluid is afhankelijk van intensiteiten en snelheid. Daarom zijn met name de volgende wegen belangrijk in de score: •
Meerndijk: De Meerndijk is een 50km/u weg, met woningen langs de weg
•
Castellumlaan & Zandweg: Beiden zijn een 30 km/u, maar hebben wel woningen nabij de weg
•
Rijksstraatweg: Hier rijdt de bus, wat een luider voertuig is. Ook is er risico op 50km/u rijden, gezien het lange rechte ontwerp van de weg
•
Wegen in woonwijken (zoals Boekbinderslaan)
gesproken. In variant A verplaatst het verkeer zich vanop de Zandweg naar de Rijksstraatweg. Deze toe- en afname zijn dus in balans met elkaar. Variant C toont een toename op de Castellumlaan, maar een afname op de Zandweg, Rijksstraatweg en Meerndijk.
In varianten B en combi1 worden de Zandweg en Castellumlaan (fors) rustiger. Ook wordt de Meerndijk wat rustiger, maar nemen de intensiteiten op de Rijksstraatweg wat toe. Dit zorgt dus voor een verbetering ten opzichte van de autonome situatie. Ook in varianten D en E is van een verbetering te spreken, aangezien de Zandweg, Castellumlaan en Rijksstraatweg afnemen in intensiteiten. Wel is er een lichte toename in de wijk bij de Boekbinderslaan. Tot slot toont combivariant 2 een sterke verbetering, gezien de forse afname van verkeer doorheen het hele gebied, aangezien het verkeer nu via de hoofwegen gaat. Variant F toont een verslechtering ten opzichte van de autonome situatie, gezien de toename in sluipverkeer door de woonwijken (Boekbinderslaan en Oudenrijksingen). Deze toenames wegen niet op tegen de afname op de Meerndijk. In varianten A en C, wordt noch van een verbetering, noch van een verslechtering
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
50
Beleid De in dit onderzoek opgestelde netwerkvarianten worden beoordeeld aan de hand van het gemeentelijke mobiliteitsbeleid. Daarbij is het Mobiliteitsplan 2040 als belangrijkste referentiekader genomen. Uit de daarin geformuleerde tien doelen zijn de volgende als meest relevant aangemerkt voor deze studie, waaraan de varianten beoordeeld worden:
Goede autobereikbaarheid voor noodzakelijk bestemmingsverkeer via snelwegen en stedelijke verbindingswegen. Stedelijke verbindingswegen moeten logische, directe routes bieden naar bestemmingen in de stad. Deze routes moeten aantrekkelijker zijn dan ongewenste wijkroutes, waarmee sluipverkeer wordt tegengegaan. • Het autoverkeer dient zoveel mogelijk geleid te worden via de stedelijke verbindingswegen rondom De Meern (zie ook Figuur 5.5): Veldhuizerweg (west), Oudenrijnseweg (oost), N198 (zuid), Landschapsbaan / B. Middelweerdbaan / Langerakbaan (noord). Hiermee wordt doorgaand verkeer via wijkontsluitingswegen zoals de Meerndijk, Meernbrug en Castellumlaan ontmoedigd.
Verblijfskwaliteit, oversteekbaarheid, toegankelijkheid en leefbaarheid: • Verbetering van de leefbaarheid op en rond het Castellumplein, dat een belangrijke verblijfsfunctie vervult en een verhoogde oversteekbaarheid van de Castellumlaan, met name ter hoogte van drukbezochte voorzieningen zoals het ijssalon.
• Betere oversteekbaarheid en veiligheid bij de Meernbrug. Meer ruimte voor voetgangers en fietsers: • Voetgangers en fietsers vragen om meer ruimte en prioriteit rond en op de Meernbrug, passend bij het gewenste verblijfs- en wijkkarakter van De Meern.
Verkeersveilige stad, zo veel mogelijk inrichten met een 30 kilometer per uur-regime: • Verkeersveiligheid is een belangrijk aandachtspunt in dit gebied, met name op de Meernbrug.
• De rest van het gebied is aangewezen als 30 km/u-zone Systeemsprong voor het openbaar vervoer: • Een robuust OV-systeem vereist dat de netwerkinrichting geen barrières opwerpt voor snelle, betrouwbare OV-routes door De Meern.
De Meern
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025 Figuur 5.5: Gewenst autonetwerk 2040 (Bron: Mobiliteitsplan Utrecht 2040)
51
Beleid Vervolgens zijn de varianten beoordeeld ten opzichte van het beleid, met name het Mobiliteitsplan 2040.
Variant A: Rijksstraatweg open (richting west)
actieve vervoerswijzen door de brug veiliger en overzichtelijker te maken. Een aandachtspunt is de handhaafbaarheid van de maatregel op rustige momenten. Dit hangt grotendeels af van de gekozen herinrichting van de brug.
Het openstellen van een busbaan is niet in lijn met beleid om “voorrang te geven aan schone manieren van vervoer die zo min mogelijk ruimte innemen”, zoals openbaar vervoer. Ook is voor het invoeren van deze maatregel akkoord nodig van de concessiehouder. Verder kan deze maatregel ervoor zorgen dat de bus wordt vertraagd. Echter valt dit nog nader te onderzoeken. Mogelijke vertraging kan wel verholpen worden met behulp van een uitvoegstrook. Ook is een extra ontsluitingsroute creëren voor de auto niet in lijn met beleid. Eventueel kan aan de hand van dosering van de verkeerslichten voorkomen worden dat de route via de busbaan sneller wordt dan de Zandweg.
Variant E: Gewenste route aantrekkelijker
Variant B: Knip Meernbrug
Combi1: Eénrichtingsverkeer Meernbrug + Rijksstraatweg open (richting west)
Deze maatregel ligt in lijn met het beleid, namelijk het stimuleren van actieve vervoerswijzen, autoverkeer via stedelijke verbindingswegen leiden en het bevorderen van de verkeersveiligheid.
Het invoeren van de maatregel op de brug ligt grotendeels in lijn met het beleid. Echter ligt het openen van de busbaan niet in lijn met het beleid (zie ook variant A).
Variant C: Knip Meridiaan en Zandweg
Deze maatregelen liggen sterk in lijn met beleid, gezien het stimuleren van actieve vervoerswijzen en autoverkeer via de hoofdwegen wordt gestuurd. Een aandachtspunt is de bereikbaarheid van het gebied voor bestemmingsverkeer. Echter zijn alle bestemmingen nog steeds per auto bereikbaar, maar niet altijd via de kortste of snelste route, zoals ook gesteld in het beleid.
Ook hier ligt het invoeren van een knip in lijn met het beleid, vanwege het prioriteren van actieve en schone vervoerswijzen. Er komt echter niet meer ruimte voor de fietser en voetganger rondom de Meernbrug.
Variant D: Eénrichtingsverkeer Meernbrug Ook deze maatregel ligt grotendeels in lijn met beleid, in verband met het stimuleren van
Deze maatregel is sterk in lijn met beleid om verkeer via de stedelijke toegangswegen te laten rijden en de overige routes herinrichten met een 30km/u regime. Echter zorgen deze maatregelen wel mogelijk voor een grote kostenpost.
Variant F: Knip Meerndijk Ook deze maatregel ligt grotendeels in lijn met het beleid, namelijk het stimuleren van actieve vervoerswijzen en verkeersveiligheid bevorderen.
Combi2: Knip Meernbrug + Regenboogbrug
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
52
Kostenindicatie Tot slot is per variant een kosteninschatting op basis van kengetallen uitgevoerd. Deze kosten geven een indicatie van de investeringskosten voor de civiele werkzaamheden. Onderstaand geeft een samenvatting van de ingeschatte kosten. Zie ook het uitgangspuntenkader van de kostenindicatie. Uitgangspunten kostenindicatie Prijzen exclusief: •
BTW
•
Aanpassingen kabels en leidingen
•
Grondaankoop
Bronnen: •
Kengetallen kleine (re)constucties 1&2, onderhoud wegverhardingen, bedrijfsterrein
•
Kostenindicaties/SSK ramingen van gerelateerde projecten
•
Bouwkostenonline
Opmerkingen: •
Indicatie van investeringskosten voor civiele werkzaamheden
•
Bandbreedte +/- 20%
•
Uitgaande van opnemen bestaande infra en gebruik van nieuwe materialen zonder hergebruik
•
Prijzen op basis van eenheidsprijzen maal oppervlakte/lengte
•
Prijzen incl. leveren en/of afvoeren tenzij anders vermeld
•
Uitgaande dat vrijkomende materialen schoon zijn
Variant A: Rijksstraatweg open (richting west) De directe kosten die gelden voor het openstellen van de busbaan in westelijke richting op de Rijksstraatweg zijn naar aanleiding van het aanpassen van wegmarkeringen en borden. De totale projectkosten (incl. afronding, excl. BTW) komen op ca. €15.000.
Variant B: Knip Meernbrug Figuur B2.1 in Bijlage 2 geeft een schets van de beoogde aanpassingen voor de maatregel ‘knip op de Meernbrug’. Hierbij gaan we uit van een aanpassing van de inrichting van de brug, om het gewenste effect (meer ruimte en overzichtelijkheid voor de actieve modaliteiten) te faciliteren. Daarnaast is niet uitgegaan van een obstakel, bollard of camera, maar wordt de knip aan de hand van borden en de herinrichting gecommuniceerd. De directe kosten vloeien voort uit het aanpassen van elementenverharding, de asfalt deklaag, de soft- en hardware van het VRI, en de belijning en bebording. De totale projectkosten zijn zo op €150.000 geschat.
Variant C: Knip Meridiaan en Zandweg Ook in deze variant zijn de kosten ingeschat inclusief herinrichting van de weg. Dit met oog op zowel functionele herinrichting als ruimte creëren voor fietsers en groen. Figuur B2.2 in Bijlage 2 toont een schets van de beoogde herinrichting. De uitgangspunten van de knip op de Meridiaan is bebording en herinrichting van de weg met groen en duidelijk fietspaden. De knip op de Zandweg wordt aan de hand van bollards aangeduid. Directe kosten die gepaard gaan met deze maatregel zijn het gevolg van het opnemen van de infra, aanbrengen van elementenverharding, afwerking van het terrein en aanbrengen van hoogwaardig groen, aanpassen van bandenlijn, en aanbrengen van betonnen keerwand(en). Dit zorgt voor een totale projectkost van ca. Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025 €400.000.
53
Kostenindicatie Variant D: Eénrichtingsverkeer Meernbrug
Variant F: Knip Meerndijk
Het aanleggen van éénrichtingsverkeer op de Meernbrug gaat ook gepaard met een beperkte herinrichting, om te vermijden dat het verkeer tijdens rustige momenten toch in noordelijke richting over de brug zou rijden. Zie ook Figuur 2.3 in Bijlage 2. De directe kosten zijn naar aanleiding van het aanbrengen van plakbanden, het aanpassen van elementenverharding, het aanpassen van het VRI en het aanpassen van belijning en bebording. Dit zorgt voor een totale projectkost van ca. €100.000.
Ook in deze variant is uitgegaan van een herinrichting van de weg (Meerndijk en Oudenrijnsingel) ter hoogte van de knips, om ruimte te creëren voor actief vervoer en groen. Ook is op de Meerndijk rekening gehouden met de busroute, en dus een bussluis opgenomen. De knip is doorgetrokken over de ventwegen aan de hand van een groenstrook. Zie ook Figuur 2.5 in Bijlage 2. De directe kosten van deze maatregel komen voort uit het opnemen van infra, aanbrengen van elementenverharding, aanbrengen van de bussluis, en aanbrengen van hoogwaardige inrichting en groen. De totale projectkosten komen zo op €250.000.
Variant E: Gewenste route aantrekkelijker Deze variant bestaat uit enkele maatregelen. Ten eerste de 30km/u-maatregel op de Meerndijk en de Castellumlaan. Hier is uitgegaan van niet alleen het plaatsen van borden, maar ook een passende herinrichting, inclusief het aanbrengen van elementenverharding en hoogwaardige inrichting en groen. Daarnaast wordt het VRI aangepast op het kruispunt Meerndijk-N198. Tot slot brengen de bypass bij de Oudenrijnseweg en vanaf de A12 de nodige kosten met zich mee, zoals een brug, het verlengen van de duiker en aanpassen van de watergang bij de Oudenrijnseweg, en het aanpassen van het VRI. De totale projectkosten van deze maatregel komen op ca. €5.000.000. De 30km/u maatregel op de Meerndijk en Castellumlaan telt voor zo’n €3.000.000. Een schets van de maatregelen is te zien in Figuur B2.4 in Bijlage 2.
Combi1: Eénrichtingsverkeer Meernbrug + Rijksstraatweg open (richting west) Combivariant 1 is een combinatie van de maatregelen en bijhorende kosten van variant A (busbaan open) en variant D (éénrichting Meernbrug). De totale projectkosten komen zo op ca. €120.000.
Combi2: Knip Meernbrug + Regenboogbrug Combivariant 1 is een combinatie van de maatregelen in variant B (knip Meernbrug), met een gelijkaardige maatregel (en bijhorende herinrichting en kosten) op de Regenboogbrug. De totale projectkosten komen zo op ongeveer €300.000.
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
54
6. Score
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
55
Score overzicht De tabellen op de volgende pagina’s geven en overzicht van de scores per variant en per criterium. De beoordeling is uitgevoerd aan de hand van een vijf-punt schaal (verbetering/verslechtering) ten opzichte van de autonome situatie. Alleen de kosten zijn aan de hand van een andere schaal beoordeeld. Zie ook figuur 6.1.
De beoordeling is het resultaat van een gedetailleerde analyse per criterium en per variant, zoals in hoofdstuk 5 is toegelicht. Tabel 6.1 op de volgende pagina biedt het overzicht van de totale scores, met een overzicht van de meest belangrijke aandachtspunten per variant. In de bijlage is de tabel nogmaals opgenomen, met daarbij de achterliggende redenering en de belangrijkste punten en overwegingen van de beoordeling, als samenvatting van de analyses uit hoofdstuk 5. Het is daarbij van belang om de voor- en nadelen per criterium zorgvuldig af te wegen en de nodige nuance in de beoordeling in acht te nemen.
Figuur 6.1: Score schaal Schaal overig
--
-
0
+
++
Schaal kosten
<€100K
€100K-250K
€250-500K
€500K-1M
>€1M
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
56
In onderstaande tabel zijn de scores voor de betreffende varianten per indicator weergegeven. De variant die het minst goed scoort op de beoordelingsaspecten is variant A: Rijksstraatweg open (richting west). Dit komt de maatregel niet in lijn is met de beleidsplannen van de gemeente. Daarnaast kan deze maatregel ervoor zorgen dat de bus meer vertraging oploopt. Ondanks dat het naar verwachting een stuk rustiger wordt op de Meernbrug, blijven alle richtingen mogelijk. Een knip op de Meernbrug (variant B) zorgt wel voor veel positieve effecten op het gebied van verkeersveiligheid, kwaliteit van de bus en leefbaarheid, en is in lijn met het beleid. Echter, een nadeel van deze variant is dat het probleem naar de Regenboogbrug wordt verplaatst. Ook ontstaat er naar verwachting sluipverkeer door de wijk (Boekbinderslaan). Variant C heeft weinig oplossend vermogen. Dit komt doordat er geen maatregelen bij de Meernbrug zelf worden genomen. Daardoor is het effect ter plaatse kleiner, en ontstaan er zelfs nadelige effecten op andere locaties (doorstroming kruispunten). Thema
Criterium
Autonoom
Variant A Rijksstraatweg open (richting west)
Variant B Knip Meernbrug
Een positief effect van variant variant D: Eénrichtingsverkeer is dat het voor een stuk minder kruisende stromen rondom de Meernbrug zorgt. Dit heeft ook een positief effect op het verblijfsgebied rondom de Castellumlaan. Het heeft echter ook een negatief effect op de kruispunten in het gebied. Variant E scoort op veel aspecten goed, maar heeft als grote nadeel dat er hoge kosten mee gemoeid zijn, door herinrichting of aanpassing van wegen. De knip op de Meerndijk (variant F) leidt tot minder verkeer op de Meernbrug, maar zorgt ook voor veel sluipverkeer in de wijk (Boekbinderslaan en rond winkelcentrum Mereveldplein). Tenslotte de combivarianten. Combivariant 1 voorkomt sluipverkeer door de wijk, maar zorgt mogelijk ook voor vertraging voor de bus. Daarnaast is het maar gedeeltelijk in lijn met het beleid. Combivariant 2 kent vele positieve effecten rondom de Meernbrug met betrekking tot veiligheid, verkeersafwikkeling en leefbaarheid. Het doorgaande verkeer kan alleen via de stedelijke verbindingswegen. De verkeersafwikkeling staat hier wel onder druk.
Variant C Knip Meridiaan en Zandweg
Variant D Eénrichtingsverkeer Meernbrug
Variant E Gewenste route aantrekkelijker
Variant F Knip Meerndijk
Combi 1 Eénrichtingsverkeer Meernbrug + Rijksstraatweg open (richting west)
Combi 2 Knip Meernbrug + Regenboogbrug
Functie-gebruik-vorm Veiligheid
Overzichtelijkheid en conflicterende stromen Doorstroming kruispunten gebied
Verkeersafwikkeling
Doorstroming kruispunten ringweg Effect op stromen (intensiteiten)
Kwaliteit bus
Effect op doorstroming busbaan Verkeersdrukte op gedeelde routes
Leefbaarheid
Geluid
Beleid
Passend bij beleid
Kosten
Totale projectkosten
Tabel 6.1: Scores overzicht
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
57
7. Afweging & conclusie
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
58
Afweging & conclusie In deze studie zijn een aantal netwerkvarianten onderzocht en doorgerekend met het verkeersmodel om te achterhalen welke varianten met meest kansrijk zijn om het gebied rondom de Meernbrug rustiger, overzichtelijker en daarmee veiliger te maken. Op basis van de analyses en scores in de vorige hoofdstukken, is in dit hoofdstuk een afweging gemaakt van de effectiviteit van de varianten. Het rapport wordt afgesloten met een advies welke varianten kansrijk zijn. De verkeersveiligheid van de Meernbrug en omliggende kruispunten en wegvakken kan het meest worden verbeterd door de brug af te sluiten voor autoverkeer. Het aantal kruisende stromen op de Meernbrug wordt hiermee fors lager. Om (doorgaand) verkeer op de ‘binnenring’ te krijgen, is variant B (knip op de Meernbrug) dus een effectieve maatregel. In het geval van variant B is er echter het risico dat het probleem zich verplaatst naar de Regenboogbrug en dat sluipverkeer via de Boekbinderslaan zal rijden. In combinatie met een knip op de Regenboogbrug (combi2) wordt dit verholpen. De combi2 variant is dan ook erg effectief in het verkeer via de gewenste ringstructuur te sturen. Lokaal verkeer kan overigens nog steeds bij woningen en voorzieningen komen, mits soms enig omrijden. Echter, deze maatregel ligt gevoelig bij ondernemers en een deel van de bewoners.
Dit werd bevestigd in de stakeholdersessie die in het kader van dit onderzoek is georganiseerd.
Éénrichtingsverkeer op de Meernbrug is ook effectief in het verbeteren van de overzichtelijkheid en verkeersveiligheid op de brug. Deze maatregel haalt ruim 50% van het verkeer af de brug, en maakt de linksaf-beweging vanaf de Meernbrug naar de Zandweg onmogelijk. Zonder ook het openen van de busbaan (combi1) ontstaat wel
het gevaar dat sluipverkeer via de Boekbinderslaan zal rijden. In vergelijking met de knip, worden in deze varianten niet alle noord-zuidelijke autoverbindingen geschrapt, wat voor meer draagvlak onder ondernemers en bewoners kan zorgen. Een nader te onderzoeken aandachtspunt bij het openen van de busbaan is een mogelijke vertraging van de bus. Ook het aantrekkelijk maken van de alternatieve route (variant E) helpt in enige mate met verkeer via de ringstructuur te sturen, met een afname van zo’n 25% op de Meernbrug. Wel blijven alle stromen mogelijk op de brug, en dus ook de risicovolle linksaf-beweging. Ook liggen deze maatregelen sterk in lijn met het beleid, en worden er geen gevoelige maatregelen, zoals knips, uitgevoerd. Wel brengt deze variant hoge kosten met zich mee. Uit bijkomend onderzoek blijkt dat de 30km/u maatregel voor een groot deel van het effect bijdraagt, mits de bijhorende herinrichting van de weg. Deze maatregel zou dan ook apart kunnen ingevoerd worden met een lagere kostenpost. Alleen het openstellen van de busbaan (variant A) leidt tot weinig verbetering, aangezien de linksaf beweging voor auto’s nog steeds mogelijk is. Ook zorgt dit maar voor een beperkte afname van verkeer op de brug, en ontstaat het risico dat de bus wordt vertraagd.
Tot slot is het effect van de knip op de Meridiaan (variant C) dermate klein wat betreft een afname van verkeer op de Meernbrug, en blijven alle richtingen mogelijk. Ook de knip op de Meerndijk (variant F) heeft geen gewenst effect, gezien het grote aantal sluipverkeer via de Boekbinderslaan en de Oudenrijnsingel.
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
59
Afweging & conclusie Echter, de potentie van de maatregelen wordt niet maximaal benut, want resultaten laten zien dat 3 van de 4 kruispunten op de ringstructuur in de autonome situatie al overbelast zijn. Alleen rotonde Veldhuizerweg – N419 kan een toename als gevolg van aanpassingen rondom de Meernbrug goed aan. Dit is dan ook de turborotonde, en het kruispunt dat als laatst is opgeleverd (na 2009). Andere kruispunten van de ringstructuur zijn dus niet ingericht op de intensiteiten als gevolg van de groei van het gebied. Doordat verkeer geen goed alternatief heeft, blijft een route door de wijk (Meerndijk/Meernbrug) een aantrekkelijke optie. Dit is met name te zien bij de varianten B (knip Meernbrug), D (éénrichting Meernbrug), en F (knip Meerndijk), waar sluipverkeer eerder kiest voor een route via een erftoegangsweg (route Boekbinderslaan) dan voor de gewenste route via de ringstructuur. Conclusie: tussen de onderzochte varianten zitten een aantal kansrijke maatregelen om de situatie rondom de Meernbrug te verbeteren: Hoofdmaatregel Autovrije Meernbrug Eénrichtingsverkeer Gewenste route optimaliseren
Uitwerkingsvariant
Kostenindicatie
Variant B: Knip Meernbrug
Ca. € 150.000,-
Combi2: Knip Meernbrug
Ca. € 300.000,-
Variant D: Eénrichtingsverkeer Meernbrug
Ca. € 100.000,-
Combi1: Eénrichtingsverkeer Meernbrug + Rijksstraatweg open (richting west)
Ca. € 120.000,-
Variant E: Gewenste route aantrekkelijker maken
Ca. € 5.000.000,-
Het meest oplossend vermogen heeft een knip voor autoverkeer op de Meernbrug. Dit vermindert het aantal afslaande bewegingen, wat naar verwachting de situatie rondom de Meernbrug rustiger, overzichtelijker en veiliger maakt. Echter, door de overbelasting van de kruispunten op de (stedelijke) ontsluitingswegen, zullen voertuigen langer onderweg zijn. Hierdoor wordt een (ongewenste) route door de wijk aantrekkelijker voor doorgaand verkeer. Sluipverkeer kan echter worden voorkomen door ook een knip op de Regenboogbrug toe te passen. Hier blijft echter de voorwaarde dat de verkeersafwikkeling op de ringstructuur dan wel op orde moet zijn. In de autonome situatie zijn hier al afwikkelingsproblemen te verwachten, ongeacht de maatregelen die bij de Meernbrug worden genomen. Een tweede kansrijke maatregel is het invoeren van éénrichtingsverkeer voor auto’s op de Meernbrug. Dit vermindert de kruisende verkeersstromen rondom de brug. Hoewel de kruispunten op de ringstructuur daardoor drukker worden, is het effect minder groot dan bij een volledige knip (variant B of Combi2). Ook hier bestaat het risico dat verkeer richting het noorden alternatieve routes door de wijk gaat gebruiken. Om dat te voorkomen kan de Rijksstraatweg in westelijke richting worden opgesteld. Dit voorkomt sluipverkeer door de wijk, maar staat wel haaks op het huidige beleid.
Varianten met éénrichtingsverkeer kunnen tevens worden gezien als een tussenstap richting een volledige knip voor autoverkeer, waarbij in de tussentijd de afwikkeling op de ringstructuur verder geoptimaliseerd kan worden. Een derde mogelijke maatregel is het aantrekkelijker maken van de gewenste route, wat ook past binnen het beleid van het Mobiliteitsplan 2040. Deze variant vereist echter aanzienlijke investeringen en brengt een hoge kostenpost met zich mee. Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
60
Bijlage 1 Overzicht intensiteiten
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
61
Figuur B1.1: Overzicht wegen
Veldhuizersweg noordwest Europaweg
Langerakbaan
Castellumlaan
Regenboogbrug Zandweg
Meernbrug
Veldhuizerweg zuidwest Boekbinderslaan
Rijksstraatweg west
Rijksstraatweg oost
Meerndijk
Oranjelaan
Veldhuizerweg zuid
Oudenrijnseweg
N198
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
62
Overzicht intensiteiten t.o.v. 2035 autonoom
A= Busbaan Rijksstraatweg B= Knip Meernbrug C= Knip Meridiaan & Zandweg D= Eénrichtingsverkeer Meernbrug E= Routes optimaliseren F= Knip Meerndijk Combi1= Busbaan Rijkstraatweg & eénrichtingsverkeer Meernbrug Combi2= Knip Meernbrug & Regenboogbrug
Tabel B1.1: Overzicht intensiteiten t.o.v. 2035 autonoom
Varianten Wegvak
2025
autonoom
A
B
Veldhuizerweg noordwest
14900
17700
200
500
150
200
300
600
Veldhuizerweg zuidwest
24300
27000
350
1000
300
400
600
1400
Veldhuizerweg zuid
18500
20200
200
1000
200
300
400
1100
Europaweg
10300
10400
-100
150
-100
100
200
Regenboogbrug
2300
2700
1400
1800
-2500
500
-400
-400
2000
-2700
Zandweg
1300
1600
-1400
-1000
-1200
-1400
-500
-1000
-1400
-1300
Castellumlaan
3600
4100
-3500
1000
-1500
-1000
-1000
-1400
-3800
Meernbrug
4900
5700
-5700
-600
-3300
-1500
-2200
-3200
-5700
Langerakbaan
14600
16300
-1500
2100
-200
100
200
-1000
-2700
Rijksstraatweg west
1400
1900
1200
-1500
-100
-500
-1400
1800
-1700
Rijksstraatweg oost
400
400
-100
-100
100
100
-400
Boekbinderslaan
1100
1100
700
-600
600
100
1100
-900
Meerndijk
6200
8000
-2300
-2000
-1500
-3000
-8000
-500
-3700
Oranjelaan
900
1100
-200
800
-200
-800
N198
20600
23900
1900
800
1400
1400
1200
800
3500
Oudenrijnseweg
12100
12700
2100
1000
1400
-1400 1400
C
D
E
F
Combi1
Combi2
Netwerkstudie Utrecht - 20 augustus 1200 Meernbrug1400 8002025
3800
63
A= Busbaan Rijksstraatweg B= Knip Meernbrug C= Knip Meridiaan & Zandweg D= Eénrichtingsverkeer Meernbrug E= Routes optimaliseren F= Knip Meerndijk Combi1= Busbaan Rijkstraatweg & eénrichtingsverkeer Meernbrug Combi2= Knip Meernbrug & Regenboogbrug
Overzicht intensiteiten totaal Tabel B1.2: Overzicht intensiteiten totaal
Varianten Wegvak
2025
autonoom
A
B
C
D
E
F
Combi1
Combi2
Veldhuizerweg noordwest
14900
17700
17700
17900
18200
17900
17900
18000
17700
18300
Veldhuizerweg zuidwest
24300
27000
27000
27350
28000
27300
27400
27600
27000
28400
Veldhuizerweg zuid
24300
27000
27000
27350
28000
27300
27400
27600
27000
28400
Europaweg
10300
10400
10400
10300
10550
10300
10500
10600
10400
10400
Regenboogbrug
2300
2700
4100
4500
200
3200
2300
2300
4700
0
Zandweg
1300
1600
200
600
400
200
1100
600
200
300
Castellumlaan
3600
4100
4100
600
5100
2600
3100
3100
2700
300
Meernbrug
4900
5700
4300
0
5100
2400
4200
3500
2500
0
Langerakbaan
14600
16300
16300
14800
18400
16100
16400
16500
15300
13600
Rijksstraatweg west
1400
1900
3300
3100
400
1800
1400
500
3700
200
Rijksstraatweg oost
400
400
400
300
300
400
500
500
400
0
Boekbinderslaan
1100
1100
1100
1800
500
1700
1200
2200
1100
200
Meerndijk
6200
8000
8000
5700
6000
6500
5000
0
7500
4300
Oranjelaan
900
1100
1100
1100
1100
1100
900
1900
900
300
N198
20600
23900
23900
25800
24700
25300
25300
25100
24700
27400
Oudenrijnseweg
12100
12700
12700
14800
13700
14100
Netwerkstudie Utrecht - 20 augustus 13900 Meernbrug 14100 13500 2025
16500
64
Bijlage 2 Schetsen kostenindicatie
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
66
Kosten: Schetsen (I)
Figuur B2.1: Herinrichting knip Meernbrug - Variant B
Figuur B2.2: Herinrichting knip Zandweg (links) en knip Meridiaan (rechts) - Variant C Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
67
Kosten: Schetsen (II)
Figuur B2.3: Herinrichting éénrichtingsverkeer Meernbrug - Variant D
Figuur B2.4: Herinrichting Meerndijk en Castellumlaan, bypass Oudenrijnseweg, A12 Variant E Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
68
Kosten: Schetsen (III)
Figuur B2.5: Herinrichting knip Meerndijk en Oudenrijnsingel - Variant F Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
69
Bijlage 3 Toelichting scores
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
70
Tabel 6.2: Scores toelichting (I) Thema
Criterium
Autonoom
Functiegebruikvorm
Veiligheid
Overzichtelijkheid en conflicterende stromen
Doorstroming kruispunten gebied
Verkeersafwikkeling
Doorstroming kruispunten ringweg
Effect op stromen (intensiteiten)
•Bijna alle kruispunten zitten nu al aan/boven capaciteit
Variant A Rijksstraatweg open (richting west)
Variant B Knip Meernbrug
Variant C Knip Meridiaan en Zandweg
Variant D Eénrichtingsverkeer Meernbrug
Variant E Gewenste route aantrekkelijker
•Zelfde score als autonoom
•Relatie functie versus gebruik overal goed
•Zelfde score als autonoom
•Verbetering functiegebruik Castellumlaan
•Verbetering functiegebruik Castellumlaan
•Alle richtingen nog steeds mogelijk •40% afname linksaf naar Zandweg
•Brug autovrij •Maar gedeeltelijke verplaatsing van verkeer naar Regenboogbrug
•Alle bewegingen mogelijk •Beperkte afname op de brug, drukker van noord naar zuid. •Linksaf wel rustiger.
•Ca. 50% minder verkeer op brug •Linksaf op Zandweg niet meer mogelijk
•Weinig verschillen t.o.v. autonoom
•Sterke verbetering kruispunten Meernbrug •Kruispunt 4 Meernbrug Rijksstraatw. wordt VC<0,7
•Kruispunt 4 MeernbrugRijksstraatw. verslechtert significant (VC>0,8) •Kruispunt 1 Europaweg verslechtert (VC=0,7)
•Weinig verschil t.o.v. autonoom
•Kruispunt 7 verbetert in AS (VC<1) •Kruispunten 6OS & 7OS verslechteren (VC>1)
•Afname bij Meernbrug en Zandweg, maar alle richtingen nog mogelijk •Verkeer verplaatst naar Rijksstraatweg en Regenboogbrug
•Eigenlijk ++ want sterke afname bij Meernbrug, maar een toename door de wijk dus +
Variant F Knip Meerndijk
Combi 1 Eénrichtingsverkeer Meernbrug + Rijksstraatweg open (richting west)
Combi 2 Knip Meernbrug + Regenboogbrug
•Verbetering functiegebruik Castellumlaan •Verbetering functiegebruik Meerndijk
•Verbetering functiegebruik Castellumlaan
•Relatie functie versus gebruik overal goed
•Afname op de Meernbrug (ca 25%) •Alle bewegingen blijven mogelijk
•Alle richtingen mogelijk •35% wel rustiger op de Meernbrug
•Ca. 50% minder verkeer op brug •Linksaf naar Zandweg niet meer mogelijk •Maar gedeeltelijke verplaatsing van verkeer naar Regenboogbrug
•Brug autovrij
•Kruispunt 4 MeernbrugRijksstraatw. verslechtert significant (VC>0,8)
•Kruispunt 4 MeernbrugRijksstraatw. verbetert significant (VC<0,7)
•Kruispunt 4 MeernbrugRijksstraatw. verbetert significant (VC<0,7). •Kruispunt 1 Europaweg verslechtert (VC>0,7)
•Weinig verschillen t.o.v. autonoom
•Kruispunt 4 MeernbrugRijksstraatw. verbetert significant (VC<0,7)
•Kruispunt 7OS verslechtert (VC>1) •Kruispunt 10OS verbetert (VC<0,8)
•Weinig verschil t.o.v. autonoom
•Kruispunt 6OS verslechtert (VC>1)
•Kruispunt 6OS verslechtert (VC>1) •Kruispunt 10OS verbetert (VC<0,8)
•Weinig verschil t.o.v. autonoom
•Kruispunten 6OS/AS & 7OS verslechteren (VC>1)
•Weinig effect op Meernbrug •Castellumlaan wordt drukker •Rijksstraatweg en Zandweg rustiger •Wel gewenste route
•Afname op de brug •Meer verkeer op gewenste route •Sluipverkeer via Boekbinderslaan
•Gelijkaardig aan D maar •iets slechter op Meernbrug •minder sluipverkeer Boekbinders •minder verkeer op Regenboogbrug
•Afname Meernbrug •maar alle richtingen nog mogelijk •veel sluipverkeer bij winkelcentrum en Boekbinderslaan
•Meernbrug even goed als D maar sluipverkeer vermeden
•Gewenste route •Minder verkeer op brug en door wijk
Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025
71
Tabel 6.2: Scores toelichting (II) Thema
Criterium
Autonoom
Variant A Rijksstraatweg open (richting west)
Variant B Knip Meernbrug
Variant C Knip Meridiaan en Zandweg
Variant D Eénrichtingsverkeer Meernbrug
Variant E Gewenste route aantrekkelijker
Variant F Knip Meerndijk
Combi 1 Eénrichtingsverkeer Meernbrug + Rijksstraatweg open (richting west)
•Kruispunt 6 verslechtert (VC>1) maar bus in prioriteit •Kruispunt 4 verbetert (VC<0,7)
•Kruispunt 1 verslechtert (VC>0,7) •Kruispunt 6OS verslechtert (VC>1), maar bus in prioriteit •Kruispunt 10 verbetert (VC<0,8)
•Weinig verschil t.o.v. autonoom
•Kruispunt 10 verbetert (VC<0,8) •Kruispunt 6 verslechtert (VC>1) maar bus in prioriteit •Kruispunt 4 verbetert (VC<0,7) •Kruispunt 1 verslechtert (VC>0,7)
•Meerndijk rustiger
•Meerndijk deels autovrij
•Busbaan Rijksstraatweg open
•Meerndijk rustiger
•Zandweg neemt beperkt af t.o.v. D
•Meerndijk autovrij maar •sluipverkeer bij Boekbinders en Oudenrijnsingel
•Zandweg, Castellumlaan fors rustiger. •Meerndijk rustiger •Rijksstraatweg neemt wat toe
•Forse afname in verkeer in gebied
•Sterk in lijn met beleid: verkeer via stedelijke ringwegen
€300.000
Effect op doorstroming busbaan
•Weinig verschil t.o.v. autonoom
•Kruispunt 4 verbetert (VC<0,7) •Kruispunt 6OS verslechtert (VC>1), maar bus in prioriteit •Kruispunt 10 verbetert
Verkeersdrukte op gedeelde routes
•Busbaan Rijksstraatweg open
•Meerndijk rustiger
•Meerndijk rustiger
•Meerndijk rustiger
Geluid
•Wisseling tussen Zandweg en Rijksstraatweg. •Risico op harder rijden op Rijksstraatweg dus telt zwaarder