Agendabundel

Bundel - Raadsinformatiebijeenkomst van 15 januari 2026 1

Verkeersveiligheid op en rond de Meernbrug in de Meern Tijd: 19:30-20:30 Locatie: Grote Trouwzaal Portefeuillehouder: Wethouder Maatoug Agendeerders Marijn de Pagter (VVD), Fred Dekkers (GroenLinks), David Bosch (UtrechtNu!), Joost Vasters (D66), Hessel Stellinga (CDA), Sander Denneman (Volt) en Titus Stam (PvdA) Motivatie: De gemeenteraad heeft in 2024 gevraagd om een onafhankelijk onderzoek naar de verkeersveiligheid op en rond de Meernbrug in De Meern. De bevindingen en conclusies van die onderzoeken zijn eind november 2025 gepubliceerd. Tijdens deze Raadsinformatiebijeenkomst willen we: - vragen stellen aan de onderzoekers en betrokken ambtenaren naar aanleiding van de onderzoeken (15-30 minuten) - omwonenden en ondernemers laten reageren op de verschillende alternatieven voor korte en lange termijn (45-60 minuten) Met de opbrengst van de Raadsinformatiebijeenkomst kunnen we met elkaar in debat gaan en het college richting meegeven op basis van de input tijdens deze bijeenkomst. Beantwoording SV 2022 nr. 32 over Verkeer Meernbrug Zandweg en Rijksstraatweg Netwerkstudie Meernbrug Rapportage Cameraonderzoek Meernbrug Raadsbrief Bevindingen en conclusies verkeersveiligheidsonderzoek Meernbrug Inbreng Fietsersbond RIB verkeersveiligheid rond de Meernbrug Informatie over RIB

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2022, NUMMER 32

Datum Van Behandeld door Doorkiesnummer E-mailadres Kenmerk Beleidsveld

24 maart 2022 College B&W R.L.G. Dobbelsteijn 14030 roel.dobbelsteijn@utrecht.nl 9878795 Mobiliteit

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2022 nummer 32 van raadsleden De Pagter (VVD), Schipper (SP), Bosch (PVV), De Boer (GroenLinks) en Van Steeg (CDA) van 10 februari 2022 over ‘Verkeer Meernbrug, Zandweg en Rijksstraatweg’. De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd. Vraag 1 Welke cijfers heeft het college over de veiligheid op en rond dit kruispunt in de afgelopen vijf jaar? Antwoord 1 Sinds 1 januari 2017 registreerde de politie zes verkeersongevallen op de kruising Castellumlaan, Meernbrug, Zandweg en één verkeersongeval op de kruising Meernbrug, Meerndijk, Rijksstraatweg. Dit zijn de door de politie geregistreerde ongevallen, waarvan de exacte locatie bekend is. Omdat de politie niet bij alle ongevallen is, worden niet alle ongevallen geregistreerd. Vooral de lichte ongevallen kennen een onderregistratie. Daarnaast wordt ook niet van alle ongevallen de exacte locatie geregistreerd. Drie van de zeven ongevallen vonden eind 2017 plaats. Het meest recente ongeval was mei 2021. Het is daarmee geen hoog genoteerde locatie in de VOC (Verkeers Ongevallen Concentratie) lijst.

Vraag 2 Is het college bereid met verkeerscamera's onderzoek te doen naar de verkeersveiligheid, zoals dat ook is gebeurd bij het verkeersplein op 't Goylaan? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet? Antwoord 2 In de structurele Voortgangsrapportage verkeersveiligheid staan de verkeersveiligheidsknelpunten in de stad benoemd en welke maatregelen we nemen. Daarbij wordt de afweging gemaakt waar vanuit verkeersveiligheid maatregelen het hardst nodig zijn. Gezien de ongevallencijfers en de inrichting, vinden we de Meernbrug geen groot verkeersveiligheidsknelpunt, als we dit vergelijken met de andere verkeersveiligheidsopgaven in de stad. Een verdiepende analyse (eventueel met cameraonderzoek) vinden wij daarom nu niet nodig.

Vraag 3 Welke maatregelen heeft het college overwogen om de veiligheid op dit kruispunt te verhogen? Welke maatregelen hebben omwonenden aangedragen? Is er ook een volledige fysieke herinrichting overwogen? Graag een volledig overzicht met toelichting waarom de maatregel wel of niet is uitgewerkt. Antwoord 3 Er zijn in het verleden al diverse aanpassingen gedaan in de omgeving van de Meernbrug om het verkeersveiliger te maken. Daarbij zijn de omwonenden betrokken. Dit betrof bijvoorbeeld een aanpassing van de Meernbrug (verbreding met een goede fietsstroken op de brug), betere belijning op het kruispunt zelf en een betere aansluiting op de Meerndijk, die inmiddels ook heringericht is en een zone 30 km regime kent. Dit geldt zowel voor de noord- als voor de zuidkant. Ook is het Castellumplein als ‘shared space’ ingericht, waarbij later (na meldingen door gebruikers) nog een fietsstrook is toegevoegd richting de brug. Ook is op vraag van ouders van fietsende leerlingen de verkeerlichtenregeling aangepast. Voor de ontsluiting van de wijk Nyevelt richting het noorden zijn in het verleden verschillende varianten onderzocht, die ook door omwonenden waren aangedragen. Gebruik van de busbaan in één of twee richtingen is daarbij bekeken, maar uiteindelijk afgevallen vanwege risico op doorgaand autoverkeer, kosten en hinderen van de doorstroming van het busverkeer.

Uiteindelijk is gekozen voor de Zandweg als heenroute en de parallelweg Rijksstraatweg als terugroute voor het autoverkeer. Omwonenden hebben in het verleden ook aangedragen om een nieuwe fietsbrug te maken t.h.v. de De Woerdlaan, zodat fietsers de Meernbrug zouden kunnen mijden. Dit is verkend, maar niet haalbaar gebleken. Het bleek praktisch onmogelijk om een veilige aansluiting te maken om de busbaan te kruisen en goed aan te sluiten op de Burgemeester Taets van Amerongenlaan. Wij achten de huidige inrichting voldoende veilig. De huidige situatie geeft geen aanleiding tot extra maatregelen. Uiteraard zijn we altijd bereid om, samen met bewoners, te kijken naar verbeteringen, waarbij we eventuele maatregelen afwegen tegenover andere wensen in de stad. Vraag 4 Door ouders en leerlingen wordt de route vanaf Castellum naar basisschool Drie Koningen als onveilig ervaren. Is het college bereid om samen met ouders te werken aan een veilige schoolroute? Antwoord 4 Het Castellumplein is recent heringericht. De Castellumlaan zal in 2023 ingericht worden als 30 km zone. Hiermee kunnen we dit deel van de schoolroute verder verbeteren. Bij de herinrichting van de Castellumlaan zullen we de school en buurtbewoners betrekken. We kijken in overleg met de school naar verbetermogelijkheden van de rest van de route ten zuiden van de Meernbrug.

De herontwikkeling van het gebied ten zuidwesten van de Meernbrug biedt hiervoor mogelijk kansen. Vraag 5 Wat vindt het college van de optie om het verkeerslicht en het opstelpunt komende van de Castellumlaan te verplaatsen naar de kruising met de Zandweg – en daarbij ook een fietsverkeerslicht op de Zandweg toe te voegen? Antwoord 5 Het beleid van de gemeente Utrecht is om het aantal met verkeerslichten geregelde kruispunten, waar dat kan, te beperken. Wij zien hier geen aanleiding om de lichtenregeling uit te breiden. De Zandweg is een belangrijke hoofdfietsroute, waar de doorstroming van het fietsverkeer centraal staat. Verkeerslichten zouden deze beperken en leiden tot het negeren van rood licht.

2

Vraag 6 Is deze meting uitgevoerd en zo ja, wanneer en waar zijn deze metingen met de raad gedeeld? Antwoord 6 Er zijn in 2018 en 2019 metingen en kentekenonderzoeken uitgevoerd. De totale verkeersstromen op de Meerndijk en omgeving zijn gemeten en zijn kentekenonderzoeken gedaan om te bepalen of het verkeer op de Meerndijk bestemmingsverkeer is of doorgaand verkeer. De totale verkeersbelasting op de Meerndijk was circa 7.000 motorvoertuigen per dag. Deze ordegrootte geldt voor 2018 en 2019. Dit getal is niet als te hoog of als laag te bestempelen. Het getal geeft geen aanleiding om maatregelen te treffen. Het percentage doorgaand verkeer op de Meernbrug is relatief gering, ca 15%. De hoeveelheid doorgaand verkeer is in beide jaren ongeveer gelijk gebleven. Ook dat is op zichzelf niet een aanleiding om maatregelen te treffen. In mei 2021 zijn er ten zuiden van de Meernbrug (Meerndijk) opnieuw tellingen gedaan. Daar kwam een werkdaggemiddelde van 6.425 motorvoertuigen uit. Hierbij dient rekening te worden gehouden met het feit dat deze tellingen plaatsvonden tijdens corona, toen het verkeersbeeld op vrijwel alle wegen in Utrecht rustiger was.

Vraag 7 Heeft het college zicht op hoeveel doorgaand verkeer (tussen Letschertweg en Langerakbaan) gebruik maakt van de route over de Meernbrug? Zo nee, is het college bereid hiernaar onderzoek te doen? Antwoord 7 De totale intensiteiten waren in 2018 en 2019 ongeveer 7.000 motorvoertuigen per dag. 15% hiervan betrof toen doorgaand verkeer (1.000 motorvoertuigen). Dat is een relatief gering aandeel. Wij zien geen aanleiding om hier opnieuw onderzoek naar te doen. Vraag 8 Zijn er plannen om de Castellumlaan en Vicuslaan te herinrichten naar 30 km/h, aansluitend op het profiel van de Meerndijk? Zo ja, wanneer? Hoe wordt de buurt hierbij betrokken? Antwoord 8 Ja, er zijn plannen voor een herinrichting van de Castellumlaan, vanwege vernieuwing van de riolering. De planning is deze in 2023 uit te voeren. De buurt zullen we bij de herinrichting betrekken en verder informeren. De weg valt al binnen de 30 km zone en zal bij de herinrichting zo worden ingericht. Ook op de Vicuslaan willen we op termijn een 30 km/uur snelheidslimiet invoeren. Hiervoor is een herinrichting van de straat nodig. We kijken voornamelijk naar mogelijkheden om verschillende werkzaamheden te combineren (er zijn vooral kansen bij het vervangen van de riolering) voor het herinrichten van straten naar 30 km/uur. Dit bespaart kosten en geeft minder overlast, als de weg bijvoorbeeld maar één keer open hoeft.

De komende jaren zien we echter nog geen mogelijkheden om op de Vicuslaan een 30 km/uur snelheidslimiet in te voeren. De wijk Nyevelt is vanaf Meernbrug bereikbaar met de auto via de Zandweg en de Regenboogbrug. De verbinding tussen Regenboogbrug en Boekbinderslaan is in twee richtingen opengesteld, zoals aangegeven in de commissiebrief van 2009. Uitrijden van de wijk kan via de ventweg van de Rijksstraatweg. Hiervoor is de openstelling van een deel van de busbaan niet nodig en niet gewenst. Hiervan is in het verleden weliswaar tijdelijk sprake geweest (tot 2011), maar op dit moment geen haalbare of gewenste optie aangezien de provincie hiervoor geen toestemming zal geven en hier de doorstroming van het OV prioriteit heeft. In het verleden heeft het tijdelijke gebruik van de busbaan door autoverkeer bovendien geleid tot overlastmeldingen langs de Rijksstraatweg, dus dan zou het probleem verschuiven.

3

Vraag 9 De betreffende commissiebrief is nu niet online vindbaar. Kan het college deze en andere oude commissiebrieven op termijn online plaatsen en omsluiten via ureka.utrecht.nl? Antwoord 9 Oudere commissiebrieven (uit de periode 2008 – 2013) komen op termijn in online beschikbaar. De digitale ontsluiting van deze brieven neemt echter nog enige tijd in beslag. Vraag 10 Wanneer en om welke reden is het college van het in de commissiebrief genoemde besluit teruggekomen? Antwoord 10 Het college heeft nooit besloten tot openstelling van de busbaan voor de ontsluiting van de wijk Nyevelt. De openstelling was een tijdelijke situatie tot 2011, die door de provincie werd gedoogd, maar nu niet meer haalbaar en wenselijk is. In 2007 zijn verkeersbesluiten genomen voor de instelling van de busbaan en de verkeerscirculatie van het autoverkeer. Deze zijn in 2011 ingevoerd. De huidige circulatie is in lijn met het antwoord in de commissiebrief van 2009. Vraag 11 Wanneer en om welke reden heeft het college besloten om het autoverkeer in westelijke richting over de fietsstraat op Zandweg te geleiden, in plaats van over de Rijksstraatweg? Antwoord 11 Het verkeersbesluit om de Rijksstraatweg aan te wijzen als busbaan en de bijbehorende verkeerscirculatie is in 2007 genomen. De rijrichting op de Zandweg in westelijke richting bestaat ongeveer 25 jaar.

Tijdens de voorbereiding van het besluit in 2007 hebben we gekeken hoe De Meern het beste in de nieuwe verkeersstructuur kon passen. Uitgangspunt was dat de woongebieden zo autoluw mogelijk moesten worden. Door een extern adviesbureau zijn diverse onderzoeken verricht om te bepalen hoe alle gebieden goed bereikbaar konden worden en doorgaand verkeer zo min mogelijk zou optreden. Daarbij is ook een aantal varianten bekeken voor de ontsluiting van Nyvelt. Het betrof hier varianten waarbij de Rijksstraatweg voor autoverkeer toch open zou blijven, of in twee richtingen of in één richting en de huidige circulatie. De conclusie toen was dat het op enigerlei wijze openhouden van de Rijksstraatweg voor autoverkeer op een aantal criteria negatief uitpakt. Dit geldt met name op het gebied van intensiteiten (waaronder hoog aandeel doorgaand verkeer), financiën, doorstroming busverkeer en de effecten op de ruimtelijke ontwikkelmogelijkheden (o.a. geluidsbelasting) in het centrum van De Meern. De huidige situatie met een afgesloten Rijksstraatweg en éénrichtingsverkeer draagt het sterkst bij aan het voorkomen van doorgaand autoverkeer op de Rijksstraatweg en door de woongebieden. Ook wordt hiermee gestimuleerd dat dit verkeer gebruik maakt van de hoofdinfrastructuur (Letschertweg Veldhuizerweg - Burg. Middelweerweg - Oudenrijnseweg).

Het eerder ingestelde éénrichtingsverkeer op de Zandweg draagt in voldoende mate bij tot het voorkomen van doorgaand autoverkeer. Vraag 12 Is het college bereid (opnieuw) onderzoek te doen naar de verkeerscirculatie in het gebied rond de Meernbrug en daarbij ook expliciet na te gaan hoeveel verkeer dagelijks onnodig de Meernbrug, Zandweg en Regenboogbrug gebruikt? Zo nee, waarom niet? Antwoord 12 Wij zien geen aanleiding om de verkeerscirculatie uitgebreid te onderzoeken. De huidige circulatie biedt voldoende ontsluiting voor autoverkeer voor de wijk Nyvelt, zorgt voor goede doorstroming voor fiets- en busverkeer op de hoofdroutes en leidt niet tot onevenredige belasting van de Meernbrug,

4

Zandweg of Regenboogbrug. Wel zullen we tellingen te doen op de Zandweg en de ventweg van de Rijksstraatweg om inzicht te krijgen in de hoeveelheid verkeer. Vraag 13 Is het college bereid om na te gaan of de busbaan op de Rijksstraatweg in één richting of beide richtingen open kan worden gesteld tussen de Meerndijk en Boekbinderslaan? Zo ja, wanneer verwacht het college de raad hierover te informeren? Zo nee, waarom niet? Antwoord 13 De busbaan is voorbehouden voor busverkeer en de doorstroming daarvan. Wij zien geen noodzaak de busbaan hier open te stellen voor ander verkeer dan busverkeer. Zie voor de onderbouwing de antwoorden op vragen 11 en 12. Vraag 14 Welke kansen ziet het college om bij de busbaan en parallelstrook groen (struiken en bomen) toe te voegen? Antwoord 14 De berm aan het water biedt ogenschijnlijk de meeste ruimte (bovengronds) om groen toe te voegen, hoewel daar al een rij bomen staat. Ter plaatse van de smalle berm met hekwerk lijkt enkel een haag tot de opties te behoren. Het groen langs het water vormt onderdeel van de stedelijke groenstructuur en is als natuurrijk grasland aangemerkt op de natuurwaardenkaart. Hiermee zal rekening moeten worden gehouden om niet te veel natuurwaarden te niet te doen.

De geschiktheid om struiken en bomen toe te passen is daarbij van meerdere factoren afhankelijk, zoals ondergrondse groeiruimte, kabels en leidingen en beheerbaarheid. Indien gewenst is om hier struiken te planten, dient de mogelijkheid daartoe nader onderzocht te worden. Vraag 15 Kan er meer groen worden toegevoegd als de busbaan wordt opengesteld en de parallelstrook wordt ingericht zoals op het deel van de Rijksstraatweg tussen de Meerndijk en Meentweg? Antwoord 15 Het college ziet geen aanleiding om de busbaan open te stellen voor autoverkeer. Er is dan ook geen aanleiding om over te gaan tot aanpassing van de parallelweg ten faveure van ruimere groenstroken. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

5

Bijlage:

Schriftelijke vragen verkeer Meernbrug, Zandweg en Rijksstraatweg 10 februari 2022

Vragen: Het komende jaar worden de ontwikkelingen rond de Meerndijk en Castellumlaan in De Meern voltooid. Daarmee wordt de vernieuwing van het Hart van De Meern afgerond. Een mijlpaal! Eén van de doelen van het vernieuwen van het centrum van De Meern was om het centrum om te vormen naar een verblijfsgebied. Het is de bedoeling dat meer doorgaand verkeer wordt gestimuleerd om rond De Meern heen te rijden (via bijvoorbeeld de Langerakbrug). In 2009 zijn mede daarom allerlei keuzes gemaakt over de afwikkeling van het verkeer op en rond de Meernbrug, bijvoorbeeld over de Rijksstraatweg. Dit is destijds gecommuniceerd naar de raad bij commissiebrief met kenmerk 09.097829. Daarna is het onderwerp nog diverse keren aan de orde gekomen. Zo heeft het college bijvoorbeeld op 31 oktober 2018 nog een raadsbrief gestuurd. Naar aanleiding van een e-mail van een omwonende en gesprekken met omwonenden vragen VVD, SP, PVV, GroenLinks en CDA zich af hoe deze maatregelen worden geëvalueerd en hoe de verkeersveiligheid bij de Meernbrug kan worden verbeterd. Daarom hebben de fracties devolgende vragen.

Verkeersveiligheid De kruising bij de Meernbrug wordt door veel omwonenden genoemd als onveilig kruispunt. 1. Welke cijfers heeft het college over de veiligheid op en rond dit kruispunt in de afgelopen vijf jaar? 2. Is het college bereid met verkeerscamera's onderzoek te doen naar de verkeersveiligheid, zoals dat ook is gebeurd bij het verkeersplein op 't Goylaan? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet? 3. Welke maatregelen heeft het college overwogen om de veiligheid op dit kruispunt te verhogen? Welke maatregelen hebben omwonenden aangedragen? Is er ook een volledige fysieke herinchting overwogen? Graag een volledig overzicht met toelichting waarom de maatregel wel of niet is uitgewerkt. 4. Door ouders en leerlingen wordt de route vanaf Castellum naar basisschool Drie Koningen als onveilig ervaren. Is het college bereid om samen met ouders te werken aan een veilige schoolroute? 5. Wat vindt het college van de optie om het verkeerslicht en het opstelpunt komende van de Castellumlaan te verplaatsen naar de kruising met de Zandweg – en daarbij ook een fietsverkeerslicht op de Zandweg toe te voegen?

6

Andere routes voor verkeer over de Meernbrug Mogelijk kan een deel van het verkeer over de Meernbrug andere routes nemen. In de raadsbrief van 31 oktober 2018 gaf het college aan dat de raad in 2019 wordt geïnformeerd over uitkomsten van metingen naar doorgaand verkeer. 6. Is deze meting uitgevoerd en zo ja, wanneer en waar zijn deze metingen met de raad gedeeld? 7. Heeft het college zicht op hoeveel doorgaand verkeer (tussen Letschertweg en Langerakbaan) gebruik maakt van de route over de Meernbrug? Zo nee, is het college bereid hiernaar onderzoek te doen? 8. Zijn er plannen om de Castellumlaan en Vicuslaan te herinrichten naar 30 km/h, aansluitend op het profiel van de Meerndijk? Zo ja, wanneer? Hoe wordt de buurt hierbij betrokken? Inwoners van het noordelijke deel van Nyevelt moeten nu autorijden over de Meernbrug, de Zandweg (een fietsstraat) en daarna weer over de Regenboogbrug om hun buurt te bereiken. In omgekeerde richting kunnen zij gewoon over de Rijksstraatweg rijden en hoeven zij de bruggen niet onnodig over te steken. In de commissiebrief van 26 oktober 2009 gaf het college het volgende aan: Uit vele zienswijzen blijkt de wens om Nijevelt ook vanuit het noorden te kunnen bereiken. Hieraan komen wij tegemoet door het weggedeelte Rijksstraatweg tussen de Boekbinderslaan en de Meridiaan (Regenboogbrug) in twee rijrichtingen open te houden.

Hieruit blijkt dat het de bedoeling was om de busbaan op de Rijksstraatweg in twee richtingen open te stellen in dit gebied. Later is er klaarblijkelijk voor gekozen om het autoverkeer richting Nyevelt over de fietsstraat op de Zandweg te geleiden. 9. De betreffende commissiebrief is nu niet online vindbaar. Kan het college deze en andere oude commissiebrieven op termijn online plaatsen en omsluiten via ureka.utrecht.nl? 10.Wanneer en om welke reden is het college van het in de commissiebrief genoemde besluit teruggekomen? 11.Wanneer en om welke reden heeft het college besloten om het autoverkeer in westelijke richting over de fietsstraat op Zandweg te geleiden, in plaats van over de Rijksstraatweg? 12.Is het college bereid (opnieuw) onderzoek te doen naar de verkeerscirculatie in het gebied rond de Meernbrug en daarbij ook expliciet na te gaan hoeveel verkeer dagelijks onnodig de Meernbrug, Zandweg en Regenboogbrug gebruikt? Zo nee, waarom niet? 13. Is het college bereid om na te gaan of de busbaan op de Rijksstraatweg in één richting of beide richtingen open kan worden gesteld tussen de Meerndijk en Boekbinderslaan? Zo ja, wanneer verwacht het college de raad hierover te informeren? Zo nee, waarom niet?

Van busbaan naar buslaan 14.Welke kansen ziet het college om bij de busbaan en parallelstrook groen (struiken en bomen) toe te voegen? 15.Kan er meer groen worden toegevoegd als de busbaan wordt opengesteld en de parallelstrook wordt ingericht zoals op het deel van de Rijksstraatweg tussen de Meerndijk en Meentweg?

7

Gesteld door: • Marijn de Pagter, VVD • Tim Schipper, SP • David Bosch, PVV • Heleen de Boer, GroenLinks • Bert van Steeg, CDA

8

Netwerkstudie Meernbrug Rapport

Kenmerk

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht

Datum

20 augustus 2025 1

INHOUDSOPGAVE Managementsamenvatting

4

1. Inleiding

7

2. Probleemanalyse

10

3. Beoordelingskader

18

4. Netwerkvarianten en modelberekeningen

20

5. Analyse t.o.v. het beoordelingskader

38

6. Score

55

7. Conclusie

58

Bijlage 1: Overzicht intensiteiten

61

Bijlage 2: Schetsen kostenindicatie

66

Bijlage 3: Toelichting scores

70

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

2

Colofon

Opdrachtgever

Gemeente Utrecht

Titel rapportage

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht

Kenmerk

019961.250716.R1.02

Projectteam Goudappel

Bas Alferink Edith Goderis Anna Visser Johannes Beuckens Thomas Groot

Datum

20-08-2025

Status

Definitief

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

3

Managementsamenvatting

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

4

Managementsamenvatting In het gebied rond de Meernbrug en Meerndijk in De Meern speelt al jarenlang een verkeerskundige problematiek. Het gebied is namelijk erg druk door een mix van conflicterende verkeersstromen, zoals veel doorgaand verkeer, een doorfietsroute en schoolgaande kinderen. De situatie is onoverzichtelijk en er is een gebrek aan ruimte, wat ertoe leidt dat het als onveilig wordt ervaren. Ondanks meerdere ingrepen in de afgelopen tien jaar, blijft de situatie complex. De gemeente Utrecht heeft Goudappel gevraagd om een netwerkstudie uit te voeren waarbij een aantal varianten met behulp van het verkeersmodel wordt doorgerekend om het effect inzichtelijk te krijgen.

Analyse De Meernbrug is de afgelopen jaren steeds drukker geworden. Dit komt door de veranderende functie van het gebied: waar dit oorspronkelijk niet bedoeld was als belangrijke verkeersader, vervult het die rol in de praktijk inmiddels wel, mede door de groei van Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern. De schouw, het cameraonderzoek en de stakeholderbijeenkomst tonen dan ook aan dat het een druk kruispunt is, waar geregeld onveilige verkeersituaties optreden. Het probleem doet zich grotendeels voor door het relatief hoge aantal doorgaand verkeer op de Meernbrug en conflicterende verkeersstromen zoals afslaand (fiets)verkeer. Echter gaat doorgaand verkeer idealiter via de ringstructuur (Veldhuizerweg, Oudenrijnseweg) en niet via de Meerndijk/Meernbrug hebben, zoals ook benoemd in het gemeentelijk beleid. Er zijn zes netwerkvarianten opgesteld om de verkeersveiligheid op de brug te

verbeteren, met als uitgangspunt het sturen van doorgaand verkeer via de gewenste route. Daarna zijn twee combinatievarianten verder onderzocht.

Netwerkvarianten De verkeersveiligheid van de Meernbrug en omliggende kruispunten en wegvakken kan het meest worden verbeterd door de brug af te sluiten (knip) voor autoverkeer. Het aantal kruisende stromen op de Meernbrug wordt hiermee fors lager. Echter, bij enkel een knip op de Meernbrug ontstaat het risico dat het probleem zich verplaatst naar de Regenboogbrug en dat sluipverkeer via de Boekbinderslaan zal rijden. In combinatie met een knip op de Regenboogbrug wordt dit verholpen. Deze combivariant is dan ook erg effectief in het verkeer via de gewenste ringstructuur te sturen. Lokaal verkeer kan overigens nog steeds bij woningen en voorzieningen komen, mits soms enig omrijden. Andere varianten die ook een positief effect hebben op de verkeersveiligheid rondom de Meernbrug, maar iets minder effectief zijn, betreffen: • Éénrichtingsverkeer op de Meernbrug (50% minder verkeer en risicovolle linksafbeweging vanaf de brug naar de Zandweg is niet meer mogelijk. Zonder ook het openen van de busbaan ontstaat wel het gevaar dat sluipverkeer door de wijk gaat rijden (via de Boekbinderslaan);

• Ook het aantrekkelijk maken van de alternatieve route helpt in enige mate met verkeer via de ringstructuur te sturen, met een afname van zo’n 25% op de Meernbrug. Wel blijven alle stromen mogelijk op de brug, en dus ook de risicovolle linksaf-beweging. Tevens brengt deze variant hoge kosten met zich mee. Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

5

Managementsamenvatting Ook zijn er netwerkvarianten die minder bijdragen aan het verbeteren van de verkeersveiligheid rond de Meernbrug. Alleen het openstellen van de busbaan leidt tot weinig verbetering, aangezien de linksaf beweging voor auto’s nog steeds mogelijk is. Ook zorgt dit maar voor een beperkte afname van verkeer op de brug, en ontstaat het risico dat de bus wordt vertraagd. Tot slot is het effect van de knip op de Meridiaan dermate klein wat betreft een afname van verkeer op de Meernbrug, en blijven alle richtingen mogelijk. Ook de knip op de Meerndijk heeft geen gewenst effect, gezien het grote aantal sluipverkeer via de Boekbinderslaan en de Oudenrijnsingel.

Ringstructuur De meest kansrijke varianten zorgen ervoor dat het doorgaande verkeer via de ringstructuur (stedelijke verbindingswegen) wordt geleid. Echter, de potentie van de maatregelen wordt niet maximaal benut. De resultaten laten zien dat 3 van de 4 kruispunten op de ringstructuur in de autonome situatie al overbelast zijn. Alleen rotonde Veldhuizerweg – N419 kan een toename als gevolg van aanpassingen rondom de Meernbrug goed aan. Dit is dan ook het kruispunt dat als laatst is opgeleverd (na 2009). Andere kruispunten van de ringstructuur zijn dus niet ingericht op de intensiteiten als gevolg van de groei van het gebied. Om die reden wordt de potentie van de maatregelen niet maximaal benut.

Echter – ondanks de beperkte capaciteit op de ringwegen – is een knip op de Meernbrug (in combinatie met een knip op de Regenboogbrug) het meest effectief om (doorgaand) verkeer op de ‘ring’ te krijgen. Lokaal verkeer kan nog steeds bij woningen/voorzieningen komen (moet soms wel iets omrijden), en doorgaand verkeer wordt geleid via daarvoor bestemde wegen. Echter ligt deze maatregel wel gevoelig bij ondernemers en een deel van de bewoners, vanwege de bereikbaarheid van de woningen en het winkelcentrum.

Kortom Tussen de onderzochte varianten zitten een aantal kansrijke maatregelen om de situatie rondom de Meernbrug te verbeteren. Echter, doordat de kruispunten op de (stedelijke) ontsluitingswegen overbelast zijn, is verkeer aanzienlijk langer onderweg en wordt een (ongewenste) route door te wijk heen interessanter voor doorgaand verkeer. In de autonome situatie zijn hier al afwikkelingsproblemen te verwachten, ongeacht wat je bij de Meernbrug doet. Vanuit het beleid – Mobiliteitsplan 2040 – is het onwenselijk dat doorgaand verkeer via de Meerndijk en Meernbrug rijdt, maar om dit te bewerkstelligen dienen de alternatieven op orde te zijn.

Doordat verkeer geen goed alternatief heeft, blijft een route door de wijk (Meerndijk/Meernbrug) een aantrekkelijke optie. Dit is dan ook te zien aan de grote aantallen sluipverkeer dat in sommige varianten kiest om door de wijken heen te rijden, in plaats van via de ringstructuur, die in principe sneller zou zijn. Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

6

1. Inleiding

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

7

Aanleiding Verkeersdrukte en (ervaren) onveiligheid

Scope van het onderzoek

In het gebied rond de Meernbrug en Meerndijk in De Meern doet zich al jarenlang een verkeerskundige problematiek voor. Verkeer kiest voor de route via de Meernbrug en Meerndijk, in plaats van de meer voor de hand liggende en beleidsmatig gewenste hoofdroute via de Langerakbrug en Oudenrijnseweg. Deze verkeersstromen leidt tot overbelasting van de Meernbrug, die bovendien een belangrijke schakel vormt in zowel het regionale fietsnetwerk (via de Zandweg) als het openbaar vervoer-netwerk (via de Meerndijk en Rijksstraatweg). Ondanks meerdere ingrepen in de afgelopen tien jaar, blijft de situatie complex en onveilig.

In de Utrechtse raad is in juli 2024 een amendement aangenomen om onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar maatregelen ter verbetering van de veiligheid van beide kruispunten rondom de Meernbrug, om precies te zijn de kruising ZandwegCastellumlaan ten noorden van de brug en de kruising Rijksstraatweg-Meerndijk ten zuiden van de brug. De gemeenteraad heeft uitgesproken behoefte te hebben aan een onafhankelijk onderzoek dat niet alleen de situatie objectief beoordeelt, maar ook inzicht geeft in kosteneffectieve maatregelen. Hiermee wil de raad onderbouwd richting kunnen geven aan eventuele toekomstige investeringen. Daarbij wordt expliciet opgemerkt dat er op dit moment geen middelen beschikbaar zijn voor grootschalige, dure ingrepen. Daarom is het van belang om te kijken naar maatregelen die effectief zijn op netwerkniveau, met oog voor haalbaarheid, betaalbaarheid en impact.

De brug zelf is fysiek ingeklemd tussen twee kruispunten, wat zorgt voor een beperkte verwerkingscapaciteit en verhoogde drukte tijdens de spitsuren. Tegelijkertijd doorkruisen hier verschillende verkeersfuncties elkaar: doorgaand gemotoriseerd verkeer, fietsverkeer op schoolroutes en voetgangers in een verblijfsgebied. Dit leidt tot spanningen in het gebruik van de openbare ruimte en zorgt voor een verhoogd gevoel van onveiligheid onder gebruikers. Uit ambulancegegevens blijkt dat zich in de afgelopen tweeënhalf jaar zes slachtofferongevallen hebben voorgedaan, waarvan vier op het kruispunt met de Zandweg.

Een lange geschiedenis van maatregelen Ondanks een lange reeks aan maatregelen sinds 2013, zoals de herinrichting van kruispunten, de aanleg van een fietsstraat, het terugbrengen van de snelheid naar 30 km/u en het aanbrengen van fysieke maatregelen op de Meernbrug, is een structurele oplossing uitgebleven. Recent onderzoek naar een aparte voetgangersbrug toont aan dat de gemeente nog steeds zoekt naar mogelijkheden om de situatie te verbeteren.

Omdat al meerdere maatregelen genomen zijn op locatieniveau, verwacht de gemeente Utrecht dat de subjectieve en objectieve veiligheid vooral kan worden verbeterd door ingrepen in het autonetwerk, waardoor verkeersdruk op beide kruisingen minder groot wordt en het verkeersbeeld rondom de Meernbrug overzichtelijker. De gemeente Utrecht heeft Goudappel gevraagd om een netwerkstudie uit te voeren waarbij een aantal varianten met behulp van het verkeersmodel wordt doorgerekend om het effect inzichtelijk te krijgen.

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

8

Aanpak Om tot een integrale beoordeling van de situatie op en rond de Meernbrug te komen, is een stapsgewijze onderzoeksaanpak gehanteerd. Deze aanpak is gericht op het verkrijgen van inzicht in de huidige verkeerssituatie, het verkennen van kansrijke oplossingsrichtingen en het objectief afwegen van varianten op basis van effectiviteit en haalbaarheid.

beoordelingskader opgesteld. Dit kader bevat relevante beoordelingsaspecten zoals verkeersafwikkeling, verkeersveiligheid, leefbaarheid, en impact op openbaar vervoer, en de verhouding tussen effectiviteit en kosten. Het beoordelingskader is in overleg met de opdrachtgever vastgesteld.

Analyse huidige situatie

Op basis van de bevindingen uit de schouw, bestaande onderzoeken, het beleidskader en een stakeholderbijeenkomst zijn kansrijke varianten opgesteld. Hierbij is nadrukkelijk gekeken naar de veranderde functie van het gebied: waar de route Meerndijk-Castellumlaan oorspronkelijk niet bedoeld was als belangrijke verkeersader, vervult het die rol in de praktijk inmiddels wel.

De eerste stap bestond uit het uitvoeren van een uitgebreide verkeerskundige analyse van de huidige situatie. Dit aan de hand van een stakeholderbijeenkomst, schouw, en diverse mobiliteitsanalyses. Tijdens de stakeholderbijeenkomst zijn samen met belanghebbenden - waaronder bewoners, ondernemers, scholen, en ouder verschillende onderwerpen besproken. Het doel van de bijeenkomst was om inzicht te krijgen in de huidige situatie, in de zorgen die leven bij de betrokkenen, in belangrijke aandachtspunten waar rekening mee moet worden gehouden, en in mogelijke oplossingsrichtingen. Vervolgens is de schouw is uitgevoerd door een gecertificeerde verkeersveiligheidsauditor. Deze observatie vond plaats tijdens de ochtendspits en avondspits, zodat inzicht is verkregen in de dynamiek van verschillende verkeersstromen onder wisselende omstandigheden. De focus lag hierbij op de verkeersveiligheid, doorstroming en het gedrag van weggebruikers rondom de Meernbrug en de aanliggende kruispunten. Tot slot is een herkomst en bestemming analyse uitgevoerd op basis van TomTom-data.

Opstellen beoordelingskader Om de effectiviteit van oplossingsrichtingen systematisch te kunnen beoordelen, is een

Ontwikkeling kansrijke varianten

Verkeersmodellering De voorgestelde varianten zijn doorgerekend met het verkeersmodel van de gemeente Utrecht (VRU 3.5). Voorafgaand aan de modellering zijn de verkeerstellingen vergeleken met modeluitkomsten voor het tussenjaar 2025 om de representativiteit van het model te toetsen. Analyse en afweging

De resultaten van de verkeersmodellering zijn geanalyseerd en per variant gescoord aan de hand van het beoordelingskader. Daarbij is tevens een globale kosteninschatting gemaakt op basis van kengetallen. Dit biedt een onderbouwde basis voor een integrale afweging van de varianten en het formuleren van een voorkeursrichting. Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

9

2. Probleemanalyse

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

10

Analyse huidige situatie Verkeersstructuur

Voorzieningen

De gewenste hoofdroutes voor de verkeersontsluiting voor autoverkeer in het gebied lopen via de Oudenrijnseweg (ten oosten), de Burgemeester Middelweerdbaan (ten noorden), de Veldhuizerweg (ten westen) en de N198 (ten zuiden). De Meerndijk en de Rijksstraatweg zijn belangrijke assen binnen het openbaar vervoernetwerk. Via deze wegen lopen busverbindingen die de wijk ontsluit en verbindt met Utrecht CS, Gouda (107), en Woerden (102), en vanaf Station Vleuten naar Science Park (28) en Station Bilthoven (29). De Meernbrug zelf vormt een noord-zuidverbinding over de Leidse Rijn. Ten westen daarvan ligt, ter hoogte van de Meridiaan, de Regenboogbrug, die eveneens een tweerichtingsverbinding over het water biedt. Aan de oostzijde sluit de Langerakbrug aan op de Oudenrijnseweg. Tussen deze twee bruggen ligt nog een aparte fietsbrug over de Leidse Rijn.

De Meernbrug ligt in een gebied met een verblijfsfunctie met diverse voorzieningen. Zo heeft het Castellumplein een belangrijke en levendige verblijfsfunctie en functioneert als ontmoetingsplek voor jong en oud, met onder andere de Marekerk en een ijssalon.

Vanaf de Meernbrug is de Zandweg ingericht als eenrichtingsverkeer: aan de westkant van de brug in westelijke richting en aan de oostzijde in oostelijke richting. De Meerndijk en de Castellumlaan zijn beide ingericht als tweerichtingswegen in noordzuidelijke richting. Verder vormt de Zandweg een belangrijke schakel in het fietsnetwerk: deze tweerichtingsweg fungeert als onderdeel van het regionale fietsnetwerk.

Ten noorden van de Meernbrug ligt de woonwijk Het Weer. Langs de Zandweg bevinden zich diverse voorzieningen, waaronder een apotheek, een huisartsenpraktijk en een kinderdagverblijf. Aan de oostzijde van de Meerndijk ligt het winkelcentrum Merenveldplein, alsook meerdere scholen. Ook ten westen van de Meerndijk is een school gevestigd. Verder westelijk, voorbij de Europaweg, bevinden zich aanvullende voorzieningen zoals een winkelcentrum en diverse scholen. Tot slot is er in het gebied rondom de brug een mix van oude en nieuwe bebouwing en wordt er in het gebied nog ontwikkeld. Echter vormen de oude dorpskernen natuurlijke centra met een dorps karakter en kleinschalige bebouwing. Voor een overzicht van de situatie en ligging van de genoemde infrastructuur en functies wordt verwezen naar de kaart op de volgende pagina.

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

11

Winkelcentrum Vleuterweide

Stedelijke verbindings-/ontsluitingswegen Eenrichtingsweg Bus Apotheek

Langerakbaan Winkelcentrum Veldhuizen

Winkelcentrum School (aantal cirkels = aantal scholen in de buurt) Castellumplein met belangrijke verblijfsfunctie en voorzieningen (ijssalon, kerk, horeca)

Winkelcentrum Mereveldplein

Figuur 2.1: Huidige situatie Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

12

Schouw Op 24 maart 2025 is een schouw uitgevoerd bij de Meernbrug in Utrecht om inzicht te krijgen in de verkeersafwikkeling, het gedrag van weggebruikers en de verkeersveiligheid op dit complexe en drukke kruispunt. De observaties zijn uitgevoerd tijdens de ochtendspits (07:30–09:00 uur) en avondspits (16:00–17:30 uur), waarbij met name de piekbelasting tussen 08:10 en 08:30 uur opvallende knelpunten zichtbaar maakte.

Algemene bevindingen • Verkeerslichten en deelconflicten: Er zijn diverse deelconflicten bij gelijktijdige groenfasen voor auto-, fiets- en voetgangersverkeer. Met name fietsers vanaf de Meerndijk en overstekende voetgangers bevinden zich gelijktijdig op het kruispunt met autoverkeer. • Ruimtelijke vormgeving: De visuele herkenbaarheid van het kruispunt Castellumlaan-Zandweg (met name vanaf de Castellumlaan) is beperkt, wat het overzicht en de oriëntatie belemmert. • Verkeersveiligheid: Er is sprake van onduidelijkheid over voorrangssituaties, roodlichtnegatie (door zowel fietsers als voetgangers) en onwenselijke manoeuvres (zoals rijden tegen de rijrichting in). Dit leidt regelmatig tot bijna-conflicten.

• Capaciteitsproblemen: Regelmatig blokkeert wachtend verkeer op de Meernbrug de Rijksstraatweg, met als gevolg dat bestuurders door rood rijden om het kruispunt te verlaten. De beperkte opstelruimte voor fietsers op de brug leidt tot terugslag op

de Zandweg. Daarnaast zorgt ook het gebrek aan opstelruimte voor auto’s voor terugslag op Meerndijk en Castellumlaan. • Gedrag en perceptie: Fietsers passeren vaak links langs wachtrijen en houden zich niet altijd aan voorrangsregels. Enkele weggebruikers gaven aan het kruispunt als onveilig te ervaren, zeker bij drukte of slechte weersomstandigheden.

Spitsafhankelijke verschillen • In de ochtendspits is sprake van een duidelijke verkeerspiek door schoolverkeer. De grootste voetgangersstroom bevindt zich dan aan de oostzijde van het kruispunt. Onvoldoende opstelruimte voor fietsers leidt tot blokkades van de kruising. • In de avondspits zijn de verkeersstromen minder intens op het kruispunt zelf, maar ontstaan juist lange wachtrijen op de Meerndijk en Castellumlaan. Ook dan komt roodlichtnegatie regelmatig voor, net als het blokkeren van de Rijksstraatweg door beperkte afwikkelingscapaciteit richting de Zandweg.

Conclusie Met name in piekbelasting tijdens de ochtendspits staat De Meernbrug onder grote druk. De combinatie van hoge verkeersintensiteiten van verschillende modaliteiten, beperkte opstelruimte, visuele onduidelijkheid en conflicterende verkeersstromen zorgt voor een verhoogd risico op onveilige situaties en doorstromingsproblemen. Op de volgende pagina zijn enkele foto’s en observaties te zien.

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

13

Foto’s schouw

Wachtend verkeer op de Meernbrug en Castellumlaan vanaf de Castellumlaan

Wachtend verkeer richting de Meernbrug blokkeert de Zandweg. Fietsers moeten om de auto heen.

Wachtend verkeer vanaf de Castellumlaan blokkeert de Zandweg

Geparkeerde auto op de stoep op de Meerndijk

Wachtend verkeer richting de Meernbrug vanaf de Castellumlaan

Kruisende en conflicterende stromen auto’s en fietsers over de Meernbrug, Castellumlaan en Zandweg

Auto wil gebruik maken van de groenfase op de Meernbrug, maar moet wachten op het fietsverkeer richting de Zandweg.

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

14

Stakeholderbijeenkomst De stakeholderbijeenkomst vond plaats op 18 maart 2025. Tijdens de stakeholderbijeenkomst werd het onderzoek en proces toegelicht en konden de aanwezigen aandachtspunten en oplossingsrichtingen aanstippen. Wat betreft de oplossingsrichtingen, kwamen de volgende ideeën ter sprake:

• Openstellen van de busbaan op de Rijksstraatweg (Meernbrug richting Regenboogbrug) voor autoverkeer; • Aanpassen van de rijrichting op de Zandweg om de risicovolle linksaf beweging vanaf de Meernbrug naar de Zandweg te voorkomen; • Beperken van de opstelruimte op de Meernbrug om meer ruimte vrij te maken voor verkeer dat de Zandweg op wil.

Daarnaast werd met name door de ondernemers in het gebied het belang van een goede bereikbaarheid benadrukt, bijvoorbeeld van en naar de winkelcentra. Maatregelen zoals knips in het netwerk liggen dan ook gevoelig bij ondernemers en enkele bewoners. Voor een uitgebreid overzicht van de stakeholderbijeenkomst, zie ook het rapport Verkeersveiligheidsonderzoek Meernbrug (juli 2025, DTV), en het Verslag Stakeholdersessie Verkeersveiligheidsonderzoek Meernbrug (maart 2025, Gemeente Utrecht).

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

15

Herkomst en bestemming analyse TOMTOM-analyse in noordelijke richting

Een herkomst-bestemming analyse is uitgevoerd op de Meernbrug aan de hand van TomTom data. Op de Figuur 2.2 rechts is deze analyse van het verkeer in noordelijke richting op de brug te zien. Daaruit blijkt dat circa 15 à 20 procent van het verkeer op de Meernbrug in noordelijke richting afkomstig is van de A12. Ongeveer een kwart van het verkeer heeft een bestemming ten noorden van de wijk. Daarnaast maakt circa 35 procent van de voertuigen gebruik van de Zandweg als vervolgroute. Tot slot rijdt ongeveer de helft van het verkeer via de Castellumlaan in noordelijke richting verder de wijk uit.

Figuur 2.2: Herkomst- bestemmingsverkeer Meernbrug in noordelijke richting (Bron: TomTom)

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

16

Herkomst en bestemming analyse TOMTOM-analyse in zuidelijke richting

Ook voor het verkeer op de Meernbrug in zuidelijke richting is een analyse uitgevoerd. Hieruit blijkt dat circa 35 procent van het verkeer via de brug in zuidelijke richting doorrijdt naar de A12. Ongeveer 40 procent van het verkeer is afkomstig van buiten de Meern, met een herkomst ten noorden en westen van het gebied. Daarnaast slaat circa 10 procent van het verkeer aan de zuidzijde af richting de N228.

Figuur 2.3: Herkomst- bestemmingsverkeer Meernbrug in zuidelijke richting (Bron: TomTom)

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

17

3. Beoordelingskader

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

18

Tabel 3.1: Beoordelingskader

Thema

Beoordelingskader

Criterium

Beoordelingsmethode

Functie-gebruikvorm

De Wegenscan: De ‘Wegenscan’ is een hulpmiddel om de relatie tussen de vormgeving, functie en het gebruik van een weg te beoordelen.

Overzichtelijkheid en conflicterende stromen

Kwalitatieve beoordeling op basis van intensiteiten en expert judgement.

Doorstroming kruispunten gebied

VC-waarden op kruispunten in het gebied.

Doorstroming kruispunten ringweg

VC-waarden op kruispunten op de stedelijke ontsluitingsweg (Veldhuizerweg, Langerakbrug/Oudenrijnseweg, N198).

Effect op stromen (intensiteiten)

IC-waarden op wegen in het gebied en op de stedelijke ontsluitingsweg.

Effect op doorstroming busbaan

Kwalitatieve beoordeling van de te verwachten doorstroming (o.b.v IC-waarden op de weg).

Verkeersdrukte op gedeelde routes

Kwalitatieve beoordeling van de te verwachten doorstroming (o.b.v. VC-waarden op de kruispunten).

Leefbaarheid

Geluid

Kwalitatieve beoordeling o.b.v. intensiteiten, snelheid, en bebouwing.

Beleid

Passend bij beleid

Beleidsanalyse en gesprekken met opdrachtgever.

Kosten

Totale projectkosten

Inschatting op basis van kengetallen.

Veiligheid

Om de varianten op effectiviteit te kunnen afwegen, is een beoordelingskader opgesteld. Aan de hand van het beoordelingskader worden de varianten gescoord op diverse criteria. Hierbij is in brede zin gekeken naar diverse (10) criteria zoals verkeersafwikkeling, verkeersveiligheid, leefbaarheid, en impact op het OV. Ook de afweging tussen de effectiviteit en de kosten van de maatregel is een belangrijk aspect om mee te wegen. Het beoordelingskader is in overleg met de opdrachtgever vastgesteld. Een overzicht van

Verkeersafwikkeling

het beoordelingskader is in tabel 3.1 rechts te zien. De beoordeling van de varianten is op basis van verschillende tools, modelberekeningen, en expert judgement uitgevoerd. Tot slot is deze beoordeling omgezet in een score met een vijf-stappen schaal per criterium. Zo kunnen de varianten op een overzichtelijke manier gewogen worden op basis van hun voor- en nadelen.

Kwaliteit bus

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

19

4. Netwerkvarianten en modelberekening

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

20

Netwerkvarianten Opzet van de netwerkvarianten Waarom netwerkvarianten Op basis van de uitgevoerde probleemanalyse en de wens om de verkeersveiligheid rondom de Meernbrug structureel te verbeteren, is in deze fase van het onderzoek verkend welke netwerkaanpassingen daarvoor kansrijk kunnen zijn. Omdat de gemeente Utrecht reeds diverse maatregelen op locatieniveau heeft getroffen, ligt de focus nu op het terugdringen van de verkeersdruk via ingrepen in het bredere autonetwerk. Door het autoverkeer anders te geleiden, kan de druk op de kruisingen bij de Meernbrug afnemen en ontstaat een overzichtelijker en veiliger verkeersbeeld. Bij het opstellen van de varianten is nadrukkelijk rekening gehouden met de veranderde functie van het gebied. Waar dit gebied oorspronkelijk niet als hoofdroute voor autoverkeer bedoeld was, is het dat in de praktijk inmiddels (ongewenst) wel geworden. De varianten zijn dus opgesteld met oog op verkeer via de gewenste stedelijke ontsluitingswegen te sturen. Daarnaast zijn de varianten ook opgesteld met focus op het ontlasten van de meest risicovolle stromen en bewegingen op de brug.

Opstellen van de varianten In overleg tussen Goudappel en de gemeente zijn in eerste instantie negen varianten opgesteld, gebaseerd op ideeën en uitgangspunten van beide partijen. Deze varianten zijn verkend en besproken, waarna een selectie is gemaakt van de zes meest kansrijke netwerkaanpassingen. Deze zes varianten zijn op de volgende pagina’s toegelicht. De afgevallen varianten zijn:

• Omdraaien rijrichting Zandweg (geheel stuk ten westen van de Meernbrug): risico op doorgaand verkeer op de Zandweg • Omdraaien rijrichting Zandweg (tussen Meridiaan en Meernbrug): risico op doorgaand verkeer op de Zandweg

• Knip Viscuslaan-Castellumlaan: doet weinig aan de complexiteit van de Meernbrug

Combinatievarianten De gekozen zes varianten zijn doorgerekend aan de het verkeersmodel (zie ook de volgende paragraaf). Op basis van de resultaten van de modelberekeningen van de zes varianten, zijn vervolgens nog twee combinatievarianten opgesteld en doorgerekend.

Modelberekeningen De maatregelen van de netwerkvarianten beïnvloeden hoe het verkeer zal rijden, aangezien bepaalde routes (on)aantrekkelijker of (on)mogelijk worden. De herverdeling van het verkeer is aan de hand van het VRU 3.5 gemodelleerd. Ten eerste is de autonome situatie in 2035 doorgerekend. Dat is de verwachte situatie in 2035 zonder bijkomende verkeersmaatregelen. Vervolgens zijn de varianten doorgerekend in het prognosejaar 2035. Daarbij is gekeken naar een unimodale toedeling. Dat wil zeggen dat het bestaande gemotoriseerd verkeer herverdeeld wordt en een modal shift (verandering van vervoersmiddel) dus buiten beschouwing is gelaten. Het totale gemotoriseerd verkeer blijft dus gelijk, alleen wordt het anders verdeeld over het netwerk. Op de volgende pagina’s zijn de varianten toegelicht en zijn per variant de intensiteiten Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025 op de meest belangrijke routes te zien. In Bijlage 1 is een tabel-overzicht te zien met alle intensiteiten per variant.

21

Variant A

Busbaan openstellen voor autoverkeer in beide richtingen In deze variant wordt de busbaan op de Rijksstraatweg ten westen van de Meernbrug opengesteld voor autoverkeer. De voordelen en positieve punten zijn als volgt: • Veelvuldig genoemde oplossing tijdens stakeholderbijeenkomst. Naar verwachting zal deze oplossing dus breed gedragen worden bij de inwoners en ondernemers;

• Vermindering van linksaf beweging door autobestuurders vanaf de Meernbrug op de Zandweg; • Verkeer dat vanaf het zuiden richting Het Weer rijdt, kan via de Rijksstraatweg en de Regenboogbrug. Deze route heeft geen grotere omrijdfactor. Naar verwachting zal het verkeer zich dus verdelen over de twee routes. Mogelijke negatieve punten en nadelen van deze variant zijn als volgt:

• Eventuele vertraging voor de bus wanneer de baan met regulier verkeer wordt gedeeld. Dit effect moet echter nader onderzocht worden. Overigens zijn hier ook maatregelen mogelijk om de vertraging voor de bus zo minimaal mogelijk te houden (doseren, uitvoegstrook). • Gaat in tegen beleid (OV stimuleren, STOMP); • Mogelijk verplaatsing van het verkeer en zo ook het probleem naar de Regenboogbrug. Dit vergt mogelijk aanpassingen op de Regenboogbrug; • Linksaf Meernburg naar Zandweg voor autobestuurders nog steeds mogelijk; • Het is van belang dat het VRI op de Meernbrug niet zo wordt afgesteld dat de doorstroming voor de auto bevorderd wordt en zo een extra drukke en aantrekkelijke ontsluitingsweg wordt gecreëerd. • Voor deze ingreep is akkoord nodig vanuit de concessieverlener (provincie Utrecht).

Figuur 4.1: Verkeersituatie variant A

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

22

Resultaat intensiteiten variant A Busbaan Rijksstraatweg open

2025: 14.900 2035: 17.700 2035V: 17.700

2025: 10.300 2035: 10.400 2035V: 10.400

2025: 14.600 2035: 16.300 2035V:

2025: 2.300 2035: 2.700 2035V: 4.100 (+1.400) 2025: 1.300 2035: 1.600 2035V: 200 (-1.400)

2025: 4.900 2035: 5.700 2035V: 4.300 (-1.400)

2025: 24.300 2035: 27.000 2035V: 27.00

2025: 1.100 2035: 1.100 2035V: 1.100

2025: 18.500 2035: 20.200 2035V: 20.200

2025: Huidige situatie 2035: 2035 autonoom 2035V: 2035 met maatregelen variant - meer mvt t.o.v. 2035 autonoom - minder mvt t.o.v. 2035 autonoom Maatregel variant

Figuur 4.2: Intensiteiten variant A

2025: 3.600 2035: 4.100 2035V: 4.100

2025: 1.400 2035: 1.900 2035V: 3.300 (+1.400)

2025: 6.200 2035: 8.000 2035V: 8.000

Het openen van busbaan betekent dat verkeer vanuit het zuiden vanaf de Meerndijk ook via de Rijksstraatweg en Regenboogbrug kan rijden. Deze route is met name interessant voor het verkeer dat in Het Weer moet zijn. Dit is ook te zien in de intensiteiten: ca. 1400 voertuigen nemen de route via de Rijksstraatweg en Regenboogbrug in plaats van de Meernbrug en Zandweg. Op de Meernbrug is dit goed voor zo’n 25% minder verkeer.

2025: 400 2035: 400 2035V: 400

2025: 900 2035: 1.100 2035V: 1.100

2025: 20.600 2035: 23.900 2035V: 23.900

2025: 12.100 2035: 12.700 2035V: 12.700

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

23

Variant B

Knip op de Meernbrug In deze variant wordt de Meernbrug geknipt. De voordelen en verwachtte positieve effecten van deze maatregel zijn als volgt: • Doorgaand verkeer wordt gedwongen een alternatieve route te nemen; • Geen autoverkeer meer op de brug; • Nog slechts 1 linksaf beweging mogelijk voor de auto. De onveilige verkeersstromen worden dus weggehaald; • In lijn met beleid aangezien actieve vervoerswijzen worden gestimuleerd. Mogelijke negatieve gevolgen en nadelen van deze variant zijn als volgt: • Mindere autobereikbaarheid naar het winkelcentrum vanuit het noorden;

• Verminderde bereikbaarheid voor ouders die kinderen naar de scholen brengen met auto; • Risico op meer verkeer over de Zandweg, met name verkeer dat vanuit het noorden rechtsaf slaat en via de Rijksstraatweg naar de Meerndijk gaat.

Figuur 4.3: Verkeersituatie variant B

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

24

Resultaat intensiteiten variant B Knip Meernbrug 2025: 14.900 2035: 17.700 2035V: 17.900 (+200)

2025: 10.300 2035: 10.400 2035V: 10.300 (-100)

2025: 1.300 2035: 1.600 2035V: 600 (-1000)

2025: 3.600 2035: 4.100 2035V: 600 (-3.500)

2025: 2.300 2035: 2.700 2035V: 4.500 (+1.800)

2025: 4.900 2035: 5.700 2035V: 0 (-5.700)

2025: 24.300 2035: 27.000 2035V: 27.400 (+400)

2025: 1.100 2035: 1.100 2035V: 1.800 (+700)

2025: 18.500 2035: 20.200 2035V: 20.400 (+200)

2025: Huidige situatie 2035: 2035 autonoom 2035V: 2035 met maatregelen variant - meer mvt t.o.v. 2035 autonoom - minder mvt t.o.v. 2035 autonoom Maatregel variant

Figuur 4.4: Intensiteiten variant B

2025: 14.600 2035: 16.300 2035V: 14.800 (-1.500)

2025: 1.400 2035: 1.900 2035V: 2.100 (+1.200)

2025: 6.200 2035: 8.000 2035V: 5.700 (-2.300)

2025: 400 2035: 400 2035V: 300 (-100)

De knip op de Meernbrug maakt de Meernbrug autovrij, en maakt de noord-zuid route via de Castellumlaan, Meernbrug en Meerndijk, en via de Zandweg en Het Weer onmogelijk. Dit is ook te zien in de intensiteiten, met een afname in verkeer over die routes. Een deel van het verkeer kiest voor de gewenste route via de hoofdwegen rondom (Oudenrijnseweg, Veldhuizerweg, N198). Echter neemt een deel van het verkeer de sluiproute via de Regenboogbrug, door de wijk heen ten westen van de Meerndijk (Boekbinderslaan) in noordelijke richting, en de Rijksstraatweg voor verkeer in zuidelijke richting. Dit is een ongewenst effect.

2025: 900 2035: 1.100 2035V: 1.100 2025: 12.100 2035: 12.700 2035V: 14.800 (+2.100) 2025: 20.600 2035: 23.900 2035V: 25.800 (+1.900)

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

25

Variant C

Knip Meridiaan (t.h.v. Zandweg) & knip Zandweg (t.h.v. Zandweg 188) In deze variant wordt de Meridiaan vlak voor de Zandweg geknipt in combinatie met een knip op de Zandweg ten hoogte van Zandweg 188. Dit is het punt waar de Zandweg van een tweerichtsweg in een éénrichtingsweg overgaat. De voordelen en verwachtte positieve effecten van deze maatregel zijn als volgt:

• Circa 10% van het verkeer op de Meernbrug wordt eraf gehaald, met name het verkeer dat via de Meernbrug naar Het Weer rijdt; • Daardoor wordt de linksaf beweging op de Zandweg een stuk rustiger. Mogelijke negatieve gevolgen en nadelen van deze variant zijn als volgt: • De lus Zandweg – Regenboogbrug – Rijksstraatweg blijft behouden; • Naar verwachting een beperkt effect, met name tijdens de ochtendspits. Zo wordt bijvoorbeeld het verkeer dat richting de sportvelden gaat via een andere route gestuurd, maar deze verkeersbewegingen vinden niet plaats tijdens de ochtendspits; • Doorgaand verkeer blijft grotendeels in stand.

Figuur 4.5: Verkeersituatie variant C

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

26

Resultaat intensiteiten variant C Knip Meridiaan & Zandweg 2025: 14.900 2035: 17.700 2035V: 18.200 (+500)

2025: 14.600 2035: 16.300 2035V: 18.400 (+2.100)

2025: 1.300 2035: 1.600 2035V: 400 (-1.200)

2025: 10.300 2035: 10.400 2035V: 10.550 (+150)

2025: 3.600 2035: 4.100 2035V: 5.100 (+1.000)

2025: 2.300 2035: 2.700 2035V: 200 (-2.500)

2025: 4.900 2035: 5.700 2035V: 5.100 (-600)

2025: 24.300 2035: 27.000 2035V: 28.000 (+1.000)

2025: 1.100 2035: 1.100 2035V: 500 (-600)

2025: 18.500 2035: 20.200 2035V: 21.200 (+1.000)

2025: Huidige situatie 2035: 2035 autonoom 2035V: 2035 met maatregelen variant - meer mvt t.o.v. 2035 autonoom - minder mvt t.o.v. 2035 autonoom Maatregel variant

Figuur 4.6: Intensiteiten variant C

2025: 1.400 2035: 1.900 2035V: 400 (-1.500)

2025: 6.200 2035: 8.000 2035V: 6.000 (-2.000)

De knip op de Meridiaan en Zandweg houdt verkeer tegen dat via de Meernbrug naar het Weer rijdt via de linksaf beweging op de Zandweg.

Zoals te zien in de intensiteiten heeft deze maatregel de gewenste effecten en rijdt het verkeer nu meer via de gewenste hoofdstructuur. Echter is het effect op de Meernbrug beperkt, met een afname van maar 600 voertuigen. Daarnaast is een behoorlijke toename op de Castellumlaan te zien.

2025: 400 2035: 400 2035V: 300 (-100) 2025: 900 2035: 1.100 2035V: 1.100

2025: 20.600 2035: 23.900 2035V: 24.700 (+800)

2025: 12.100 2035: 12.700 2035V: 13.700 (+1.000)

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

27

Variant D

Eenrichtingsverkeer op de Meernbrug In deze variant wordt de Meernbrug alleen toegankelijk voor éénrichtingsverkeer in zuidelijke richting. De voordelen en verwachtte positieve effecten van deze maatregel zijn als volgt: • Linksaf vanaf de Meernbrug op de Zandweg is niet langer mogelijk voor autobestuurders; • Ongeveer de helft minder doorgaand verkeer op de brug; • De ondernemers in het zuiden langs de Meerndijk blijven bereikbaar vanuit het noorden; • Er wordt ruimte vrijgemaakt op de Meernbrug die voor fietsers kan ingericht worden.

Mogelijke nadelen en negatieve effecten van deze variant zijn als volgt: • Doorgaand verkeer van noord naar zuid blijft mogelijk; • Mogelijk sluipverkeer via de Regenboogbrug in noordelijke richting.

Figuur 4.7: Verkeersituatie variant D

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

28

Resultaat intensiteiten variant D Éénrichtingsverkeer Meernbrug 2025: 14.900 2035: 17.700 2035V: 17.850 (+150)

2025: 10.300 2035: 10.400 2035V: 10.300 (-100)

2025: 14.600 2035: 16.300 2035V: 16.100 (-200)

2025: 1.300 2035: 1.600 2035V: 200 (-1.400)

2025: 3.600 2035: 4.100 2035V: 2.600 (-1.500)

2025: 2.300 2035: 2.700 2035V: 3.200 (+500)

2025: 4.900 2035: 5.700 2035V: 2.400 (-3.300)

2025: 24.300 2035: 27.000 2035V: 27.300 (+300)

2025: 1.100 2035: 1.100 2035V: 1.700 (+600)

2025: 18.500 2035: 20.200 2035V: 20.400 (+200)

2025: Huidige situatie 2035: 2035 autonoom 2035V: 2035 met maatregelen variant - meer mvt t.o.v. 2035 autonoom - minder mvt t.o.v. 2035 autonoom Maatregel variant

Figuur 4.8: Intensiteiten variant D

2025: 1.400 2035: 1.900 2035V: 1.800 (-100)

2025: 6.200 2035: 8.000 2035V: 6.500 (-1.500)

2025: 400 2035: 400 2035V: 400

Via deze maatregel wordt verkeer in noordelijke richting over de Meernbrug onmogelijk gemaakt. Dit zorgt voor een afname van verkeer op de Meernbrug van meer dan 50%. Ook worden de wegen rondom de brug, met name de Castellumlaan, Zandweg, en Meerndijk rustiger met een afname van ca. 1500 voertuigen. Net zoals bij variant B, kiest een deel van het verkeer voor de gewenste route via de hoofdwegen, maar kiest een deel ook voor de sluiproute via de wijk ten westen van de Meerndijk (Boekbinderslaan). Dit is met name verkeer dat vanuit het zuiden richting het Weer rijdt, dat anders via de Meernbrug en Zandweg gaat en nu via de wijk en de Regenboogbrug rijdt.

2025: 900 2035: 1.100 2035V: 1.100

2025: 20.600 2035: 23.900 2035V: 25.300 (+1.400)

2025: 12.100 2035: 12.700 2035V: 14.100 (+1.400)

Netwerkstudie Meernbrug Utrecht - 20 augustus 2025

29

Variant E

Gewenste route aantrekkelijker maken In deze variant wordt de gewenste route via de Oudenrijnseweg in plaats van de Meerndijk aantrekkelijker gemaakt aan de hand van de volgende maatregelen: • 30 km/h op Castellumlaan en Meerndijk (vanaf de meest zuidelijke rotonde); • Bypass vanaf de Oudenrijnseweg naar de N198 (naar noord naar west) met VRI maatregelen op het kruispunt met de Meerndijk; • Minder lang groen voor verkeer vanaf de A12 naar de Meerndijk; • Bypass vanaf de A12 naar de N228 op. Deze maatregelen maken de route via de Meerndijk minder aantrekkelijk, waardoor de keuze sneller zal gemaakt worden om de route via de Oudenrijksweg te volgen. Deze maatregelen zijn in lijn met het beleid. Echter zijn dit meer ingrijpende en kostbare maatregelen aangezien aanpassing van de infrastructuur nodig is. Ook is het van belang dat de hele inrichting van de Meerndijk wordt aangepast, en niet alleen borden worden geplaatst, om de effectiviteit van deze maatregel te benutten.