Agendabundel
Tekst van het document
Lijst moties commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie 16 januari 2025 27-06-
M245 Geleidestroken
Graaf, R. van der (Rik)
2024
vrijhouden
(ChristenUnie)
Mobiliteit
27-09-
20241127 update volgt in raadsbrief
2024
Voortgangsrapportage Mobiliteit (Q1 2025) 20240910: Handelen we af via brief over fietsparkeren binnenstad in Q4 2024.
25-04-
M181 Noordelijke
Dekkers, F. (Fred)
2024
Randweg Utrecht
(GroenLinks)
Mobiliteit
01-07-
202411274 Vermeld in brief 25
08-01-
2024
oktober 2024 over ARU en
2025
uitkomsten BO MIRT en LO van 12 november 2024 20240910: Oproep uit motie richting regering en ander genoemde partijen loopt via diverse gesprekken in najaar 2024, in communicatie rondom BO MIRT (oktober) wordt dit meegenomen. 01-04-
M180 Alternatief Ring
Dekkers, F. (Fred)
2024
Utrecht
(GroenLinks)
Mobiliteit
01-06-
20241127 update in raadsbrief
2024
weerlegging onjuistheden kamerbrief alternatief ring Utrecht van 20 november 2024 20240910: De Technische Briefing voor leden van de Tweede Kamer d.d. 27 maart 2024, waar we als regio het Alternatief hebben toegelicht, was een openbare aangelegenheid.
25-04-
M170 Kom tot een
Graaf, R. van der (Rik)
2024
oplossing met de
(ChristenUnie)
politie
Mobiliteit
20-12-
240910 Wordt opgenomen in plan
2024
invoeren betaald parkeren (begin 2025).
Lijst moties commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie 16 januari 2025 25-04-
M171 Weer pick-ups en
Graaf, R. van der (Rik)
2024
SUV's uit Utrechtse
(ChristenUnie)
Mobiliteit
18-09-
20250108 Volgt in VGR Mobiliteit
2024
najaar 2024 (Q1 2025 naar de raad)
straten
240910 Wordt meegenomen in raadsbrief Q4 2024.
25-04-
M166 Bereikbaar
Passier, C.E.
2024
Utrecht
(Charlotte) (Volt)
Mobiliteit
20-12-
20241127 Wordt opgenomen in het
2024
uitvoeringsprogramma IBP en volgt in Q1 2025
02-11-
M348 Alles op alles
Pagter, M. de (Marijn)
2023
voor betere parkeerapp
(VVD)
Mobiliteit
02-02-
20241127 Gaat mee in
2024
Uitvoeringsplan Invoeren Betaald
en goede alternatieven
parkeren van Q1 2025. 20240527: Stand van zaken staat in de raadsbrief Parkeerapp bezoekersvergunning van 24 november 2023 en in de raadsbrief Stand van zaken verbeteringen parkeerapp van 14 februari 2024. 20240910: Stand van zaken is gedeeld in raadsbrief sept 2024.
22-06-
M147 Toevoegen extra
Passier, C.E.
2023
groen en bomen aan de
(Charlotte) (Volt)
Alexander Numankade
Mobiliteit
22-09-
20241127 Raad wordt in
2023
geïnformeerd in Q1 met de vaststelling van het VO. 20240313: De raad wordt hierover in Q2 2024 geïnformeerd bij vrijgave van het VO voor reactie. 20240910: De raad wordt geïnformeerd bij vaststelling Voorlopig Ontwerp (Q4 2024)
Lijst moties commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie 16 januari 2025 10-03-
M79 Verbeter
Sasbrink, A. (Anne)
2022
verkeersveiligheid
(Partij voor de Dieren)
Mobiliteit
30-06-
20250108: Afgedaan middels
03-12-
2022
Raadsbrief Voortgang programma
2024
ontsluiting
verkeersveiligheid najaar 2024 van 3
Loevenhoutsedijk
december 2024 20242711 Gaat mee in raadsbrief Voortgang programma Verkeersveiligheid (Q1 2025 naar de raad) 20122023: We hebben in juni 2023 een voorlopig ontwerp besproken met bewoners van de Loevenhoutsedijk. Het betreft het doorvoeren van beperkte verbetermaatregelen tbv verkeersveiligheid aan de Loevenhoutsedijk. Suggesties van bewoners zijn waar mogelijk verwerkt in het ontwerp. Als we meer duidelijkheid hebben over de planning nodigen we omwonenden uit definitief ontwerp. Idealiter vindt uitvoering van de werkzaamheden plaats in het voorjaar van 2024.
26-09-
M402
Ramaker, M.F.
Openbare
26-12-
2024
gezondheidscentrum
(Margreet) (VVD)
ruimte
2024
Marco Pololaan
Lijst moties commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie 16 januari 2025 11-07-
M364 Denk andersom:
Bosch, D. (David)
Openbare
11-10-
2024
Denk eerst aan mensen
(UtrechtNu!)
ruimte
2024
met een beperking 25-04-
M174 Biodiversiteit bij
Sasbrink, A. (Anne)
Openbare
28-06-
2024
zelfbeheer
(Partij voor de Dieren)
ruimte
2024
02-11-
M354 Laat de
Oudejans, A.T.
Openbare
30-06-
2023
steigerdoeken een
(Annemarijn)
ruimte
2024
springplank zijn
(Student&Starter)
02-11-
M351 Alcoholreclames
Heuven, M. van
Openbare
02-11-
2023
uit de openbare ruimte
(Maarten) (Partij voor
ruimte
2024
de Dieren) 02-11-
M344 Uitfaseren
Claasen, F. (Fred)
Openbare
02-11-
2023
lichtmastreclame
(GroenLinks)
ruimte
2024
02-11-
M353 Verban
Zweth, R. van der
Openbare
02-11-
2023
gokreclames
(Rick) (PvdA)
ruimte
2024
02-02-
M03 Bomen en geen
Hessel, Y.H. (Yvonne)
Openbare
02-05-
15-08-
2023
stompjes op het
(Utrecht Solidair)
ruimte
2023
2023
Vredenburg
Heuven, M. van (Maarten) (Partij voor de Dieren) Nolten, S.J. (Stevie) (BIJ1) Zwanenberg, P. (Pepijn) (GroenLinks) Dijkstra, G.J. (Gert) (EenUtrecht) Passier, C.E. (Charlotte) (Volt)
Lijst moties commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie 16 januari 2025
Openbare lijst van ingekomen stukken voor commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte van 16 januari 2025 Nummer 1
Ingekomen stuk Brandbrief tariefverhoging brugschut- en havengelden
Afdoeningsvoorstel In handen stellen van het college. De commissie ontvangt een afschrift van het antwoord.
2
Brief knip in Catharijnesingel
De inhoud desgewenst betrekken bij de behandeling van het voorstel Raadsbrief Programma van Eisen Bestemming Catharijnesingel (geanonimiseerd) openbaar te publiceren.
3
Brief parkeervergunningsregeling (oudere) bewoners Petitie Catharijnesingel
In handen stellen van het college. De commissie ontvangt een afschrift van het antwoord. De inhoud desgewenst betrekken bij de behandeling van het voorstel Raadsbrief Programma van Eisen Bestemming Catharijnesingel (geanonimiseerd) openbaar te publiceren. De inhoud desgewenst betrekken bij de behandeling van het voorstel Raadsbrief Programma van Eisen Bestemming Catharijnesingel (geanonimiseerd) openbaar te publiceren.
4
5
Brief bewoners over knip Catharijnesingel
Het ingekomen stuk staat voor leden, conform AVG, in iBabs achter een slotje.
Petitie (via petities.nl) Wij Inwoners, ondernemers en bezoekers van Utrecht. constateren dat: • er een plan is om de Catharijnesingel te knippen. • de knip van de Catharijnesingel is voor inwoners en ondernemers een aantasting van hun leefklimaat. • de omreisroutes via de Singels, Goylaan, Marnixlaan naar de rondwegen lange files geven met een toename aan luchtvervuiling. • de economische gevolgen voor ondernemers groot zijn, waardoor faillissementen en leegstand toenemen. • het leefklimaat en economisch klimaat van de binnenstad vermindert, na jarenlange investeringen is dit niet verstandig. en verzoeken De enige verbindingsweg tussen noord en zuid in stand te laten en af te zien van een knip van de Catharijnesingel.
Toelichting De Catharijnesingel afsluiten maakt het centrum onbereikbaar. Dit is de enige verbindingsweg tussen noord en zuid. Utrechtse inwoners, ondernemers, gehandicapten en ouderen worden ernstig aangetast in hun mobiliteit en welzijn. Omrijden is geen redelijk alternatief, want alle binnenstedelijke rondwegen zijn versmald. In de plannen is bestemming centrum, de parkeergarages onder Hoog Catharijne. Voor belanghebbenden zijn bestemmingen in het centrum, hun ouders, werk, fysiotherapeut, kapper, Stadhuis etc. Meer ruimte aan voetgangers en fietsers kan geboden worden door de Catharijnesingel fietsstraat te maken met auto te gast.
Commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte Dossiernummer
4340
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
16 januari 2025
Agendapunt
7
Titel
Raadsbrief Programma van Eisen Bestemming Catharijnesingel
ID
4557
Behandelend ambtenaar
R. Teekamp
Telefoon
06 - 42935078
r.teekamp@utrecht.nl
Datum collegebesluit Geocodering Thema Portefeuillehouder
Wethouder Van Hooijdonk
Beleidsveld
Mobiliteit
Referendabel Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)
Marjolein Friele/Cie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte
Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Mobiliteit, Groen en
5 december 2024
Openbare Ruimte Commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte Voorgesteld besluit
16 januari 2025
Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl
Aan de gemeenteraad
Behandeld door
R. Teekamp
Datum
8 oktober 2024
Doorkiesnummer
06 - 42935078
Kenmerk
12747675
r.teekamp@utrecht.nl
Onderwerp
Bestemming Catharijnesingel
Bijlage(n)
1 (PVE/VO)
Beleidsveld
Mobiliteit
Geachte leden van de raad, Met deze brief informeren we u over ons besluit om het Programma van Eisen (PVE) en Voorlopig Ontwerp (VO) Bestemming Catharijnesingel vast te stellen voor het realiseren van een geslotenverklaring voor doorgaand autoverkeer. Hiermee zorgen we voor minder doorgaand autoverkeer in en rond het centrum. Zo bieden we meer ruimte aan fietsers en voetgangers en het verbeteren van de leefbaarheid. Aanleiding Het raadsbesluit voor het weren van het doorgaand verkeer op de Catharijnesingel is genomen in 2022, als onderdeel van het Mobiliteitsplan 2040. Het PvE/VO is de uitwerking van dit besluit. De laatste jaren is het aantal voetgangers, fietsers en bussen op de drukke oost-west verbinding tussen Utrecht West/Utrecht Centraal en Utrecht binnenstad, sterk toegenomen. Met name het aantal voetgangers en fietsers zal naar verwachting flink doorgroeien, waardoor de oversteek over de Catharijnesingel nog drukker wordt. De loopverbinding tussen het station en de binnenstad willen we meer kwaliteit geven. Hiervoor is onder andere de singel hersteld en de Catharijnesingel heringericht. Ook willen we het zuidelijk deel (Bleekstraat – Marga Klompébrug) van de Catharijnesingel, net als de rest van de singels, herinrichten als fietssingel. Hiervoor is het nodig om doorgaand auto- en motorverkeer te weren.
Het weren van doorgaand autoverkeer over de Catharijnesingel draagt ook bij aan een gezond stedelijk leven met meer ruimte voor fietser en voetganger. Binnenstad en parkeergarages Hoog Catharijne als bestemming Het weren van doorgaand auto- en motorverkeer op de Catharijnesingel door een geslotenverklaring tussen de Spoor- en Stationsstraat leidt tot een vermindering van de verkeersdruk op de Catharijnesingel, wat ten goede komt aan de leefbaarheid van de binnenstad. Daarbij blijven de parkeergarages en de binnenstad goed bereikbaar en worden een eindbestemming. De
Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk
8 oktober 2024 12747675
geslotenverklaring zorgt ook dat er meer ruimte voor de overstekende fietser en voetganger bij de Marga Klompébrug en Vredenburgknoop komt.
Afbeelding 1 geslotenverklaring voor doorgaand auto- en motorverkeer tussen de Spoor- en Stationsstraat
Voor de maatregel hanteren we de volgende uitgangspunten, die afgestemd zijn met de omgeving: • Alle functies en bestemmingen aan de Catharijnesingel, waaronder Hoog Catharijne, blijven goed bereikbaar; • Communicatie over autoroutes en de geslotenverklaring is positief en gericht op alternatieve routes; • Nood- en hulpdiensten, brom- en snorfietsers, fietsers (incl. e-bike en speedpedelec), voetgangers, taxi’s, openbaar vervoer, touringcars, logistiek verkeer, gemeentelijk werkverkeer en houders van ontheffingen kunnen de geslotenverklaring passeren; • Alleen bestemmingsverkeer voor bedrijfsverzamelgebouw The Cath (aan de Westerstraat) en bewoners van Gildeveste (3511EA/EB), Radboudveste (3511EE/EG/EH/EJ) en Moreelsepark (3511EP) met een auto of motor met een geldig parkeerrecht voor een parkeerplek in P1, P2, P3 of P4 van Hoog Catharijne parkeergarages (Klepierre), kunnen voor hun voertuig(en) een ontheffing aanvragen om de geslotenverklaring te mogen passeren; • De geslotenverklaring zal in de eerste fase van het project worden gerealiseerd via bebording, (ribbel)belijning en markering. Handhaving gebeurt met behulp van ANPR camera’s. We hanteren een waarschuwingsperiode van twee maanden, voordat er over gegaan wordt op beboeting. Verkeersregelaars worden in het begin ingezet om het verkeer waar nodig in goede banen te leiden.
• In de tweede fase van het project zal op basis van monitoringsgegevens en evaluaties de verkeerssituatie zonodig aangepast kunnen worden; De geslotenverklaring wordt naar verwachting begin maart ingevoerd, na de voorjaarsvakantie.
2/4
Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk
8 oktober 2024 12747675
We gaan de maatregel implementeren, rekening houdend met de planning van andere verkeersprojecten. Vooral aan de noordzijde van het project vinden veel werkzaamheden plaats, die afstemming behoeven zodat gemotoriseerd verkeer zo begeleid mogelijk de weg naar de binnenstad vindt. Afstemming vindt plaats met verkeersprojecten: Westelijke Stadsboulevard, Lombokplein, Amsterdamsestraatweg, Smakkelaarsveld (noordzijde) en Moreelsepark ontwikkeling en Zuidpoort/Ledig Erf (zuidzijde). Afspraak is om op verkeersborden vanaf de snelweg twee hoofdroutes aan te geven, dit zijn de route Centrum-Noord en Centrum-Zuid.
Afbeelding 1 Overzicht van autoroutes Centrum Noord (oranje) en Centrum Zuid (groen)
Participatie Participatie rondom dit project heeft plaatsgevonden bij verkeersstudie Noordwest (2019) en bij het vormgeven van het Mobiliteitsplan 2040 (2021/2022). De omgeving is betrokken bij de planvorming. Sinds 2022 vindt raadpleging plaats in de vorm van agendasetting op het maandelijks bereikbaarheidsoverleg met Centrummanagement Utrecht (CMU) en actieve voorlichting aan de voorzitters van de VvE’s boven Hoog Catharijne. Omwonenden zijn ingelicht tijdens de informatieavonden Zuidpoort, CU2030 en de informatiemarkt en het wijkbericht op 24 juni 2024. Kantoren en bedrijven met veel parkeerders zijn geïnformeerd via gesprekken en een onlinebijeenkomst in 2024. Op bewonersavonden, tijdens gesprekken met de voorzitters van VvE’s boven Hoog Catharijne, tijdens de informatiemarkt en in gesprekken en informatiebijeenkomsten met kantoren, CMU en Klepierre zijn vragen en suggesties verwerkt door: -
Rekening te houden met de startmaand van het project (eerste kwartaal van 2025); Ontheffing uit te werken voor bewoners en een kantoor met een auto-parkeeringang direct gelegen aan het gebied van de wegafsluiting; Communicatie in te richten in samenwerking met CMU en Klepierre; Informatie te verspreiden via eigen en de door belanghebbenden aangegeven kanalen en middelen; Informatie over de autoroutes uit te werken in twee talen en op te stellen vanuit meerdere projecten op een autoroute (NL en ENG);
3/4
Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk
-
8 oktober 2024 12747675
Bebording voor route en parkeren autoverkeer voor start project eenduidig en gereed; Kaarten met autoroutes en parkeerroutes in grootste navigatiesystemen voor start project gereed te hebben; Monitoring in te voeren op de plekken waar bewoners knelpunten verwachten; Waarschuwen in de eerste fase van camerahandhaving; Gesprekken te organiseren rond zorgen van directe belanghebbenden; Hotels los te informeren via een direct mail en op een bijeenkomst van HoST in november.
Naar verwachting publiceren we in de tweede helft oktober 2024 het Verkeersbesluit. Er is na publicatie zes weken de tijd om bezwaar aan te tekenen op de door te voeren geslotenverklaring. Publicatie van het Verkeersbesluit gaat via de standaard kanalen. Daarnaast melden we het op onze webpagina en informeren wij belanghebbenden via onze contacten in de omgeving. De participatie is afgerond en we richten ons nu met omgevingsmanagement op het uitleggen en afstemmen met stakeholders van de verkeersmaatregel, de routes, de borden en de communicatie. Financiën Voor de dekking van deze fase hebben we 0,690 miljoen euro beschikbaar. Doordat we camerahandhaving in de eerste fase onderdeel van het project hebben gemaakt waarvoor we extra voorbereidings- en uitvoeringskosten maken en de extra werkzaamheden voor het WOO verzoek, is dit budget naar verwachting niet meer toereikend. Het aanvullende verwachte benodigde bedrag van 0,2 miljoen euro zullen we dekken we uit het investeringsbudget van Meerjaren Programma Bereikbaarheid (MPB), onderdeel van het MPR. Zoals we in het MPR 2024 vermeldden, houden we financiële ruimte in de reserve om knelpunten op lopende projecten gedurende het jaar op te kunnen vangen. In het MPB 2025 zal dit worden verwerkt.
Communicatie en planning In deze fase focussen wij op het goed informeren van alle belanghebbenden, zodat men vroegtijdig weet wat er gaat gebeuren, wie ontheffing krijgt en wat de invloed is op de bekende aanrijdroute van automobilisten en motorrijders die een bestemming rond Hoog Catharijne hebben. In augustus 2024 is met CMU en Klepierre de bereikbaarheidscommunicatie afgestemd. Oktober 2024 gaat informatie over ontheffingen, handhaving en eerste planning richting bewoners. Dan start ook de bredere communicatie met routebeschrijvingen en kaarten aan ondernemers en bureau Utrecht marketing. Dit gebeurt in het Nederlands en Engels. De routebeschrijvingen zijn bedoeld voor bewoners, bezoekers, ondernemers en logistiek, centraal staat de wegaanduiding/bebording: Centrum, Centrum-Noord en Centrum-Zuid. Deze communicatie wordt herhaald. Een maand tot twee weken voor de start met de geslotenverklaring zal de bebording (geel) met ondersteuning van tekstkarren en een informatiebord bij P5 waarschuwen en wijzen op het wijzigen van de verkeerssituatie. De eerste twee maanden van de geslotenverklaring gelden als waarschuwingsperiode, men wordt aangesproken of krijgt een waarschuwing in de brievenbus. Na deze waarschuwingsperiode zal beboet gaan worden. Op basis van monitoring, beboeting en vragen e evalueren we de effecten van de geslotenverklaring.
Het evaluatierapport delen we uiterlijk Q2 van 2026 met de gemeenteraad. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
4/4
Programma van Eisen en Voorlopig Ontwerp Bestemming Catharijnesingel 7-10-2024 Versie 6.1
1
Colofon Wethouder Lot van Hooijdonk | Verkeer en Mobiliteit Opdrachtgever Daniël Reuling | Programmamanager Projectgroep Ton Beuving | Stadsingenieurs Martin de Lange| Stadsingenieurs Jan Geert Baan I Ruimte Marjo de Kraker I Ruimte Robin Maatjes | Ruimte Maartje Pierhagen | Ruimte Tjalle Meyboom | Ruimte Projectmanagement Raoul Teekamp | Ruimte Grafische realisatie Versiedatum 7-10- 2024 Status Versie 6.1 Bestuurlijke besluitvorming Oktober 2024
2
Inhoudsopgave Bestemming Catharijnesingel .......................................................................................................................................1 Wethouder ...................................................................................................................................................2 Opdrachtgever .............................................................................................................................................2 Projectgroep.................................................................................................................................................2 Projectmanagement .....................................................................................................................................2 Grafische realisatie ......................................................................................................................................2 Versiedatum .................................................................................................................................................2 Status ...........................................................................................................................................................2 Bestuurlijke besluitvorming
..........................................................................................................................2 Inhoudsopgave ............................................................................................................................................................3 1 Inleiding ....................................................................................................................................................................5 1.1 Aanleiding ..................................................................................................................................................5 1.2 Doelstelling ................................................................................................................................................6 1.3 Studiegebied ..............................................................................................................................................7 1.4
Aangrenzende projecten en omgeving ................................................................................................9
1.5
Proces en participatie ..........................................................................................................................9
1.5.1
Participatie tot aan 2024 ..............................................................................................................9
1.5.2 Sinds 2024: Twee fasen uitvoering en lengte knip staan vast ..........................................................10 1.5.3 Bestemming Catharijnesingel ...........................................................................................................10 1.6
Leeswijzer ..........................................................................................................................................11
2 Beleidskader ...........................................................................................................................................................12 2.1 RSU 2040 ................................................................................................................................................12 2.2 Kadernota kwaliteit openbare ruimte .......................................................................................................13 2.3 Verkeersstudie Noord-West 2019 ............................................................................................................14 2.4 Mobiliteitsplan 2040 .................................................................................................................................15 2.5 Omgevingsvisie Binnenstad.....................................................................................................................15 2.6 Bestemmingsplan Catharijnesingel 2010.................................................................................................16 3 Bestaande situatie...................................................................................................................................................17 3.1 Historie
.....................................................................................................................................................18 3.2 Mobiliteit ...................................................................................................................................................18 3.3 Groenstructuur .........................................................................................................................................19 4 Ontwerp en ontwerpuitgangspunten ......................................................................................................................21 4.1 Aanpak in twee fasen...............................................................................................................................21
3
4.2 De werking van de knip in de eerste fase ................................................................................................21 4.3 Ontwerp randvoorwaarden en uitgangspunten ........................................................................................24 4.4 Bebordingsplan ........................................................................................................................................25 4.5 Monitoring verkeerseffecten.....................................................................................................................27 4.6 Handhavingsplan .....................................................................................................................................27 5 Onderzoeken...........................................................................................................................................................28 5.1
Archeologie en monumenten .............................................................................................................28
5.2
Bodem ................................................................................................................................................28
5.3
Niet gesprongen explosieven .............................................................................................................28
5.4
Ecologie/ Flora en fauna ....................................................................................................................28
5.5
Bomen ................................................................................................................................................29
5.6
Verharding .........................................................................................................................................29
5.7
Kabels en leidingen ............................................................................................................................29
5.8
Duurzaamheid ....................................................................................................................................29
5.9
Geluid .................................................................................................................................................29
5.10 Water .....................................................................................................................................................30 5.11 Procedures en vergunning .....................................................................................................................30 6 Beheer en handhaving.............................................................................................................................................31 6.1 Beheer .....................................................................................................................................................31 6.2 Handhaving ..............................................................................................................................................31 6.3 Uitzonderingen op de geslotenverklaring.................................................................................................31 7 Vervolgstappen .......................................................................................................................................................32 7.1 Planproces ...............................................................................................................................................32 7.2 Communicatie
..........................................................................................................................................32 7.2.1
Interne communicatie .................................................................................................................32
7.2.2
Externe communicatie................................................................................................................32
7.3 Planning (indicatief) .................................................................................................................................34
4
1 Inleiding Voor u ligt Het Programma van Eisen/ Voorlopig Ontwerp voor het project Bestemming Catharijnesingel (vanaf hier aangeduid als PvE/VO). Dit project is gestart in 2021 als uitvoering van een coalitieafspraak en raadsbesluit. Het project stond bekend als de ‘knip Catharijnesingel’. We gaan verder onder de naam ‘Bestemming Catharijnesingel’. In dit project realiseren we een geslotenverklaring ter hoogte van het Poortgebouw (Hoog Catharijne), gericht op het weren van doorgaand autoverkeer op de Catharijnesingel. Met deze maatregel zorgen we ervoor dat er veel minder gebiedsvreemd autoverkeer zal rijden over de Catharijnesingel en de aangrenzende wegen. En creëren we als positief effect meer ruimte voor langzaam verkeer (fiets en voetganger) om over te steken en meer ruimte voor een andere inrichting van de aangrenzende wegen (Catharijnesingel noord en zuid, Amsterdamsestraatweg, Ledig Erf, Lombokplein, etc.). Er zal op deze wegen vanwege de knip in de Catharijnesingel ook minder autoverkeer rijden. De afgelopen jaren is onderzoek verricht naar ontwerpvarianten om een 'knip’ mogelijk te maken. De voorgestelde ingrepen in de openbare ruimte zijn beperkt. Deze maatregel heeft echter in bredere zin een maatschappelijke impact op de stad, zowel op inwoners, bezoekers als forenzen/bestemmingsverkeer.
Het zal bij automobilisten in de stad, komend naar en vertrekkend uit de stad leiden tot gedragsverandering: een andere route kiezen: óf route zuid, óf route noord. De Catharijnesingel wordt een bestemming. Om dit gewenste gedrag te bereiken zijn ook oplossingen nodig anders dan civieltechnisch zoals bebording, communicatie, monitoring en digitale camerahandhaving. Deze aspecten vormen een belangrijk onderdeel van de onderbouwing voor het uit te voeren ontwerp. Het project kent twee fasen. In de eerste fase wordt de maatregel uitgevoerd met duidelijke bebording en belijning, en minimale fysieke ingrepen. Handhaving vindt plaats met digitale camera’s. Deze worden eerst uitvoerig getest, waarna een periode van waarschuwen volgt. Pas na 2 maanden start beboeten. In deze eerste fase vindt monitoring van de effecten plaats. Op basis van de bevindingen uit de monitoring kunnen in fase 2 aanpassingen in het ontwerp van de Catharijnesingel worden doorgevoerd om deze aantrekkelijker te maken als bestemming en de fietsers en voetgangers meer ruimte te geven. In dit document staan de eisen, randvoorwaarden en uitgangspunten beschreven die nodig zijn voor uitvoering van de eerste fase van deze maatregel. En die het kader vormen voor het voorlopig ontwerp voor de inrichting van de openbare ruimte. Het PvE actualiseren we aan de hand van de monitoring van de eerste fase.
Daarna maken we het ontwerp voor de tweede fase van de geslotenverklaring (mogelijk met inzet camera’s en beperkte aanpassingen op de kruispunten Paardenveldbrug en Marga Klompébrug) en werken deze uit tot een VO.
1.1 Aanleiding De Catharijnesingel loopt langs de buitenzijde van de singel die de oude binnenstad omringt en vormt de verbinding tussen de Daalsesingel aan de noordzijde en de Bleekstraat en het Ledig Erf aan de zuidzijde. Deze verbinding die vooralsnog de Amsterdamsestraatweg, Daalsetunnel, de Vondellaan en de Venuslaan bedient, zorgt voor een grote hoeveelheid aan doorgaand verkeer nabij het centrum van Utrecht. De laatste jaren is het aantal voetgangers, fietsers en bussen op de drukke oost-west verbinding tussen Utrecht West/Utrecht Centraal en Utrecht binnenstad sterk toegenomen. Met name het aantal voetgangers en fietsers zal naar verwachting flink doorgroeien waardoor de oversteek over de Catharijnesingel nog drukker wordt. De loopverbinding tussen het station en de binnenstad wil de gemeente meer kwaliteit geven. Hiervoor is onder andere de singel hersteld en de Catharijnesingel heringericht. Ook wil de gemeente het zuidelijk deel (Bleekstraat – Marge Klompébrug) van de Catharijnesingel net als de rest van de singels herinrichten als fietssingel. Hiervoor is het nodig om doorgaand autoverkeer te ontmoedigen.
5
Het optimaliseren van de verkeersregeling is op deze plek niet meer mogelijk. De gemeenteraad heeft in 2022 het besluit genomen om doorgaand autoverkeer over de Catharijnesingel niet meer te faciliteren. Naar aanleiding daarvan zijn we gaan onderzoeken hoe deze knip vorm te geven. De knip bestaat uit door een verbod van doorgaand autoverkeer ter hoogte van het poortgebouw (zie figuur 1). Hierdoor is er meer fysieke ruimte, maar vooral een kortere wachttijd om over te steken voor voetganger, fietsers en OV, waardoor beter afgewikkeld kan worden. Dit maakt de situatie overzichtelijker, het gebied blijft goed bereikbaar voor iedereen en de omgeving wordt aantrekkelijker. Bestemmingsverkeer, waaronder logistiek verkeer en auto's naar de parkeergarages rondom Hoog Catharijne, blijft in de nieuwe situatie mogelijk.
Figuur 1 Routes van verschillende weggebruikers bij een knip (Mobiliteitsplan 2040).
1.2 Doelstelling Hoofddoelstelling van het project ‘Knip Catharijnesingel’ is het weren van doorgaand autoverkeer nabij de binnenstad en het verbeteren van de oversteekbaarheid van de Catharijnesingel. Het project draagt hiernaast bij aan gezond stedelijk leven met meer ruimte voor fietser en voetganger. Het niet meer faciliteren van doorgaand autoverkeer leidt tot: • Minder auto's op de Catharijnesingel. • Meer ruimte voor langzaam verkeer bij de oversteken van de Catharijnesingel. • Het verbeteren van de leefbaarheid Amsterdamsestraatweg, Lombokplein en Ledig Erf. Dit project is een randvoorwaarde voor slagen van deze drie verkeersprojecten. • Ruimte om het zuidelijk deel van de Catharijnesingel in te richten als fietssingel. • Betere doorstroom van logistiek verkeer. Uitzonderingen op algemene geslotenverklaring De verkeersmaatregel om deze knip mogelijk te maken bestaat uit een algehele geslotenverklaring (C1). Hierop zijn uitzonderingen van toepassing en een beperkt aantal ontheffingen. Dit is onder andere nodig om ervoor te zorgen dat voor dat alle functies en bestemmingen in Hoog Catharijne goed bereikbaar blijven voor bestemmingsverkeer.
6
Uitzonderingen zijn: Nood- en hulpdiensten, brom- en snorfietsers, fietsers (incl. e-bike en speedpedelec), voetgangers, taxi’s, openbaar vervoer, touringcars, logistiek verkeer, gemeentelijk werkverkeer en houders van ontheffingen*. *Ontheffinghouder: twee categorieën verkeersdeelnemers (in omvang klein < 200): •
•
Bewoners: bewoners van Gildeveste (3511EA/EB), Radboudveste (3511EE/EG/EH/EJ) en Moreelsepark (3511EP) die houder zijn van een voertuig en die een geldig parkeerrecht hebben voor een vaste parkeerplek in P1, P2, P3 of P4 van Hoog Catharijne parkeergarages (Klepierre); Gebruikers van bestemmingen die uitsluitend bereikbaar zijn via de geslotenverklaring, waaronder kantoorgebouw The Cath.
In paragraaf 6.2 vindt u meer informatie over de uitzonderingsmogelijkheden op de geslotenverklaring.
1.3 Studiegebied
Figuur 2 Het studiegebied bevindt zich op de Catharijnesingel en loopt vanaf het noorden van de Paardenveldbrug tot ten zuiden van de Marga Klompébrug. In het gebied bevinden zich grote parkeergarages. De ingang van P1 en P2 bevindt zich in de Spoorstraat (zuidzijde) en P3 en P4 en de expeditie-toegang stationsplein, Hoog Catharijne zijn bereikbaar via de Stationsstraat (noordzijde). Parkeergarage P5 is vanaf de Catharijnesingel van zowel noord als zuid bereikbaar. Dit verandert niet na realisatie van de geslotenverklaring. Aan de Westerstraat, gelegen binnen de geslotenverklaring, bevindt zich een expeditie-uitgang voor winkelcentrum Hoog Catharijne en de entree tot de privé parkeerplaats van kantoorgebouw The Cath.
7
Figuur 3 Het gebied rond de geslotenverklaring voor doorgaand autoverkeer met parkeeringangen Het is van groot belang dat winkels, kantoren, hotels en woningen in het plangebied bereikbaar blijven. Bestemmingsverkeer betreft parkeerders en logistiek vervoer met een bestemming in het gebied. Grote stakeholders zijn NS, Kleppiere, Creative Valley en PostNL. Dit bestemmingsverkeer wordt gefaciliteerd van en naar de parkeergarages en expeditie toegang.
8
Figuur 4 Hoofdroutes vanaf snelweg Ring Utrecht naar centrum bij gerealiseerde knip Catharijnesingel
1.4 Aangrenzende projecten en omgeving Het niet meer faciliteren van doorgaand autoverkeer op de Catharijnesingel zorgt voor een verkeersreductie op het toekomstige Lombokplein, de Amsterdamsestraatweg en de route over het Ledig Erf vanaf de Venuslaan. Deze afname van autoverkeer is noodzakelijk voor het uitvoeren van deze projecten. (Verkeersstudie Noord-West (2019)). In het projectgebied speelt veel op het gebied van de openbare ruimte. De parkeergarages Paardenveld, P6 en Springhaver zijn of zullen verdwijnen, hierdoor blijven P1-P5 de grootste parkeermogelijkheid aan de oost/west kant van de stad. Er zijn 250 parkeerabonnementen in P5 beschikbaar voor de gemeente en in 2026/2027 P1 en P4 4500 fiets parkeerplekken gerealiseerd worden, hierbij verdwijnen 200 auto parkeerplekken. In het stationsgebied vinden bouwontwikkelingen plaats, zoals de gevelvernieuwing van Hoog Catharijne, de ontwikkeling van Spark (appartementengebouw), vergroening van de Moreelse tuinen en de vernieuwde ingang van Tivoli/Vredenburg. Hierdoor is er in de eerste fase van dit project extra bouwverkeer in het gebied.
1.5 Proces en participatie In het bestemmingsplan Catharijnesingel 2010 wordt een knip aan Catharijnesingel voor het eerst benoemd. In 2019 en 2020 zijn diverse studies verricht naar verkeerscenario’s om toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen aan de noordwestkant van de stad mogelijk te maken. In 2022 heeft de gemeenteraad het RSU 2040 en het Mobiliteitsplan 2040 vastgesteld, waarin de knip is opgenomen. Zie verder hoofdstuk twee. 1.5.1
Participatie tot aan 2024
Participatie rondom dit project heeft plaatsgevonden bij verkeersstudie Noord-West (2019) en het vormgeven van het mobiliteitsplan 2040 (2021/2022). De omgeving is betrokken bij de planvorming. In het kader van het PvE van dit project vindt sinds 2022 vindt raadpleging plaats in de vorm van: agendasetting op het
9
maandelijks bereikbaarheidsoverleg met Centrummanagement Utrecht (CMU) en actieve voorlichting aan de voorzitters van de VvE’s boven Hoog Catharijne. Omwonenden zijn ingelicht tijdens de informatieavonden Zuidpoort en CU2030. Uitkomsten van de maatschappelijke discussie (2019 tot nu): omwonenden zijn blij met minder auto’s maar zijn bang om opgesloten te raken in hun wijk (Hooch Boulandt) of ver om te moeten rijden voor hun boodschappen, bezoek, werk e.d. Tevens vragen zij aandacht voor de bezoekers die zij regulier ontvangen, zoals: schoonmakers, zorgverleners, boodschappendienst etc., Ondernemers vinden bereikbaarheid, parkeren en goede routebegeleiding voor automobilisten het allerbelangrijkst om alle bezoekers van de historische binnenstad en Hoog Catharijne te blijven faciliteren. Zij pleiten voor duidelijke bebording en positieve informatie in de route- en parkeerapps. 75% van de bezoekende en parkerende automobilisten komt vanuit noordelijke richting blijkt uit parkeercijfers van Klepierre. CMU waarschuwt voor een start van de reconstructie tot een geslotenverklaring in het drukke najaar (okt-dec.), omdat dan het autobezoek aan de binnenstad en Hoog Catharijne het hoogst is en er een drukke culturele agenda bij Tivoli/Vredenburg is. Logistieke belanghebbenden denken mee en zetten zich in om minder (grote) voertuigen te laten bevoorraden.
Zij geven aan dat chauffeurs en artiesten veelal uit het noorden komen aanrijden (75%). Zij horen graag op tijd als hun chauffeurs drukte kunnen verwachten vanwege afsluitingen of het wennen aan nieuwe rijrichtingen. 1.5.2 Sinds 2024: Twee fasen uitvoering en lengte knip staan vast De uitwerking van het genomen raadsbesluit is in november 2023 vertaald naar een ontwerp voor een verkeersknip in de vorm van een geslotenverklaring, die tegemoetkomt aan de wensen van de omgeving en bijdraagt aan de beoogde resultaten van raakvlakprojecten Lombok/Westplein, Amsterdamsestraatweg, Westelijke Stadsboulevard en autoluw Ledig Erf (studie Zuidpoort). Er is in 2024 gekozen voor een twee fasen aanpak met ANPR camera handhaving (zie pag. 5) De lengte van de knip loopt van de Stationsstraat tot de Spoorstraat en wordt niet ingekort om de Westerstraat goed bereikbaar te houden. Vanaf 2024 draait de communicatie en het omgevingsmanagement vooral om informeren en peilen om alle belanghebbenden vroegtijdig mee te nemen in de nieuwe aanrijdroutes. Veel belanghebbenden informeren de eigen achterban en zijn gebaat bij het vroegtijdig vastliggen van routes om hun hotelgasten, concertbezoekers, vrachtwagenchauffeurs, klanten, huurders, buren e.d. in te lichten over het gaan zien van nieuwe bebording en het anders gaan rijden naar de bekende bestemming.
We participeren niet meer, maar doen uitvoerig aan omgevingsmanagement waarbij we actief belangen afwegen die geuit of opgevraagd worden die invloed kunnen hebben op planning, communicatie of bebording. 1.5.3 Bestemming Catharijnesingel Hoofddoel van de externe communicatie wordt: positief informeren over de autobereikbaarheid van de binnenstad van Utrecht. In ‘De rode loper uit’ zijn communicatie afspraken met CMU gemaakt over het positief framen van Utrecht als aantrekkelijke winkel-, verblijf- en recreatiebestemming. Wij houden deze richtlijnen aan en noemen deze verkeersmaatregel sinds 2024 : Bestemming Catharijnesingel (voorheen: knip Catharijnesingel). Zo benadrukken we dat parkeren mogelijk is en de Catharijnesingel een eindstation voor de automobilist. Vanuit het noorden en zuiden is gekeken naar de autoroute bebording en hier blijkt dat de benamingen Centrum, Centrum-Noord en Centrum-Zuid het meest onderscheidend zijn. Deze zullen wij gaan doorvoeren in de blauw/witte bewegwijzering. Kortom: Bestemming Catharijnesingel is goed vindbaar en eenvoudig te bereiken met de (vracht)auto. In paragraaf 7.2 worden de hoofdlijnen uit het communicatieplan van Bestemming Catharijnesingel omschreven.
10
1.6 Leeswijzer Dit PVE gaat primair over fase 1. In hoofdstuk 2 vindt u het beleidskader en de ambities van de gemeente Utrecht die van toepassing zijn op dit project. In hoofdstuk 3 vindt u meer informatie over de geschiedenis en de huidige situatie van het plangebied. De randvoorwaarden, uitgangspunten en ontwerptoelichting bij het VO voor de eerste fase staan in hoofdstuk 4 beschreven. In hoofdstuk 5 beschrijven we de reeds uitgevoerde onderzoeken en de resultaten daarvan en welke vervolgonderzoeken nog nodig zijn. In hoofdstuk 6 en 7 leest u meer over toekomstig beheer, handhaving, communicatie en het vervolgproces.
11
2 Beleidskader 2.1 RSU 2040 In de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 is vastgelegd hoe de ruimtelijke ontwikkeling van Utrecht er uit kan gaan zien. Utrecht wil de groei van het aantal inwoners en banen benutten om de kwaliteit van de stad te vergroten. De ontwikkeling naar een stad met meerdere centra zorgt ervoor dat wonen, werken, groen en andere voorzieningen voor iedereen dichtbij zijn en goed bereikbaar te voet, fietsend of met het openbaar vervoer. Zo wordt de groei van de stad minder auto-afhankelijk. Het motto ‘gezond stedelijk leven voor iedereen’ wordt concreet gemaakt in projecten als het project 'Bestemming Catharijnesingel', waarin bereikbaarheid van wonen, werken en voorzieningen voor alle modaliteiten geborgd is, maar toegankelijkheid voor langzaam verkeer en verblijf voorop staan.
Figuur 5 Op de visiekaart van de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 is te zien dat naast het bestaande centrum vijf nieuwe knooppunten worden ontwikkeld: Leidsche Rijn Centrum, Overvecht,Utrecht Science Park/Rijnsweerd, Lunetten-Koningsweg en de A12 zone. Terwijl de stad nieuwe knooppunten ontwikkelt, blijft de historische binnenstad de huiskamer van de stad en regio. Door de ontwikkeling van het Stationsgebied en Beurskwartier, krijgt de historische binnenstad steeds meer samenhang met het vergrote centrum. Zo groeit het centrum mee met de ontwikkeling van de stad en regio en wordt de druk op de historische binnenstad verlicht. Een uitdaging daarbij is om ervoor te zorgen dat de stad en al haar voorzieningen toegankelijk zijn voor iedereen, uitnodigen tot ontmoeting, beweging en verbinding tussen bewoners. Het project bestemming Catharijnesingel vormt een sleutelrol in de verbindingen in het vergrote centrum.
12
Figuur 6 Het project Bestemming Catharijnesingel vormt een cruciale verbinding tussen de historische binnenstad en het nieuwe centrum rondom het stationsgebied.
2.2 Kadernota kwaliteit openbare ruimte In de kadernota Kwaliteit openbare ruimte is de hoofdstructuur van de openbare ruimte vastgelegd als uitgangspunt voor de functie en betekenis voor de verschillende delen van de stad. Daarbij zijn drie kwaliteitsniveaus gekozen: Domstad, Domstad Bijzonder en Utrechtse Allure. Bestemming Catharijnesingel ligt binnen het Alluregebied. Dit is het hoogste kwaliteitsniveau en betekent dat het wordt ingericht als een visitekaartje van de stad vanwege een grote cultuurhistorische, toeristische, ecologische of economische betekenis. Locaties in het Alluregebied hebben een unieke inrichting en een onderhoudsniveau dat daarbij past. Daarbij worden materialen gehanteerd uit het Handboek Openbare Ruimte. Ingrepen in de openbare ruimte met dit kwaliteitsniveau vragen om maatwerk.
13
Figuur 7 Op deze kaart zijn de drie Utrechtse kwaliteiten weergegeven die in de Kadernota Kwaliteit openbare ruimte zijn vastgelegd. Bestemming Catharijnesingel ligt in het gebied waar Utrechtse Allure van toepassing is.
2.3 Verkeersstudie Noord-West 2019 Het doel van de verkeersstudie Noordwest is om de overmaat van auto’s door Noordwest te verminderen met ingrepen in de verkeerscirculatie. Aanleiding voor deze studie is de voorgenomen herinrichting van de Amsterdamsestraatweg, een betere verkeersveiligheid en leefbaarheid, en het besluit om op het Westplein maximaal 15.000 mvt/etm toe te staan. In de studie zijn meerdere scenario’s uitgewerkt en verdiepende onderzoeken uitgevoerd. Daarbij is onder andere gekeken naar de ‘customer journeys’, de vormgeving van de knips/ontheffingen, maatregelen om ongewenst gedrag tegen te gaan, economische effecten en netwerkeffecten. Verder zijn er gesprekken met stakeholders gevoerd. Voorstel Begrenzen: Om de lopende verkeersprojecten in en rond het stationsgebied zo veel mogelijk te faciliteren en door te kunnen laten gaan conform de besluiten van de raad, is op basis van de inzichten uit het verdiepende onderzoek een variant ontwikkeld. Deze variant ligt in het verlengde van scenario 1 (met de knip Catharijnesingel en afslagverbod Kaatstraat), maar daar zijn een aantal begrenzingsmaatregelen aan toegevoegd. Deze begrenzingsvariant bestaat uit de volgende maatregelen: • Afslagverbod Oudenoord –Kaatstraat ten behoeve van de route Kaatstraat tot aan de Kardinaal de Jonghweg (Votulast-route).
• Op de Westelijke Stadsboulevard en het Westplein is de ontwerpcapaciteit leidend voor de intensiteiten. Hier wordt niet meer verkeer toegelaten dan de infrastructuur aan kan, de hoeveelheid autoverkeer wordt indien nodig gedoseerd (begrensd).
14
•
•
De maatregel ‘knip Catharijnesingel’ uit scenario 1 draagt bij aan minder autoverkeer op het Westplein en de Amsterdamsestraatweg zonder grote netwerkgevolgen en is daarom in deze variant opgenomen. De Catharijnesingel zelf wordt rustiger. Met name de oversteken bij Smakkelaarsveld/Vredenburg (lopen, fiets en OV) en de Moreelsebrug/Mariaplaats (fiets en lopen) profiteren hiervan in doorstroming en veiligheid. Gevolg van deze keuze is dat op de Amsterdamsestraatweg een gerichte aanpak nodig is om tot een goede en veilige inrichting te komen
2.4 Mobiliteitsplan 2040 Utrecht groeit van ruim 350.000 inwoners in 2024 naar ruim 450.000 inwoners in 2040. De mobiliteit groeit mee, terwijl de beschikbare ruimte hetzelfde blijft. Dit zal het gebruik veranderen. Voor een gezonde, kwalitatieve doorgroei van de stad is het nodig om de mobiliteit anders te organiseren. Het mobiliteitsplan 2040 is het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan. Het geldt als uitgangspunt bij verkeersprojecten van de gemeente die een bijdrage leveren aan gezond stedelijk leven. De laatste jaren is het aantal voetgangers, fietsers en bussen op de drukke oost-westverbinding tussen Utrecht West/Utrecht Centraal en Utrecht binnenstad sterk gegroeid. Met name het aantal voetgangers en fietsers zal naar verwachting flink doorgroeien waardoor de oversteek over de Catharijnesingel nog veel drukker wordt. De gemeente wil hierop voorsorteren en de loopverbinding tussen het station en de binnenstad meer kwaliteit geven. Hiervoor is onder andere de singel hersteld en de Catharijnesingel heringericht. Daarnaast wordt het zuidelijk deel van de Catharijnesingel net als de rest van de singels heringericht als fietssingel. Het optimaliseren van de verkeersregeling is op deze plek op de Catharijnesingel niet meer mogelijk. Daarom is het nodig om doorgaand autoverkeer niet langer te faciliteren.
De bereikbaarheid van alle parkeergarages aan de Catharijnesingel moet echter geborgd blijven, evenals belangrijke routes voor logistieke stromen.
2.5 Omgevingsvisie Binnenstad In de Omgevingsvisie Binnenstad Utrecht 2040 zijn de ambities voor de toekomst van de historische binnenstad vastgelegd waarbij de vier kwaliteiten van de binnenstad leidend zijn: de schoonheid van de binnenstad, de variatie van zowel het voorzieningenaanbod als plekken, de veerkracht en de ontspannen sfeer. Deze ambities zijn vertaald in een aantal richtingen. Relevant voor de openbare ruimte in het project Bestemming Catharijnesingel zijn de volgende richtingen: • Bij de inrichting van de openbare ruimte staan langzaam verkeer en verblijf voor iedereen centraal. • De schoonheid van groen- en waterstructuren wordt benut door de samenhang te vergroten in het Singelpark dat rondom de binnenstad gaat lopen en van gevel tot gevel. De bedoeling is dat het Singelpark meer continuïteit krijgt. Dat geldt ook voor het straatprofiel aan de buitenzijde van het water. Het fietssingelprincipe wordt zoveel als mogelijk rondom gecontinueerd. • Versterken van samenhang tussen de historische binnenstad en het Beurskwartier door het versterken van de dwarsrelaties in de spoorzone. • Zorgen voor een goede bereikbaarheid zodat de variatie aan functies in het gebied goed functioneert waarbij vervoer verder verduurzaamt. Vergroten van de veerkracht van het gebied door een groene, duurzame en klimaatbestendige inrichting waarbij hittestress wordt tegengegaan.
15
Figuur 8 Deze kaart uit de Omgevingsvisie Binnenstad Utrecht 2040 illustreert een aantal van de ambities die de stad heeft voor 'Bestemming Catharijnesingel'; groen, water en goede verbindingen met de omgeving voor langzaam verkeer staan centraal.
2.6 Bestemmingsplan Catharijnesingel 2010 Het bestemmingplan is erop gericht een groen en hoogwaardig verblijfsgebied te realiseren tussen Vredenburgknoop en Marga Klompébrug, terwijl de woningen, winkels, muziekcentrum TivoliVredenburg, kantoren en andere bestemmingen goed bereikbaar blijven voor parkeerders en expeditieverkeer met een bestemming in dit gebied. In het bestemmingsplan is vastgelegd dat doorgaand autoverkeer op dit traject vervalt en dat de inrichting van de openbare ruimte duidelijk maakt dat doorgaand verkeer alleen voor bepaalde doelgroepen mogelijk is (waaronder openbaar en logistiek vervoer en nooddiensten). Zo nodig kan dit door middel van dynamische afsluitingen worden gereguleerd. De inrichting stimuleert langzaam te rijden en begeleidt gemotoriseerd verkeer naar parkeergarages en expeditie-toegangen. Het bestaande straatprofiel dat is aangelegd na de reconstructie van de Stadsbuitengracht in 2020 heeft een laaggelegen wandelpad, een talud met bomenrij (geplant in 2023), trottoirs, fietspaden en rijstroken. Waar mogelijk is er een middenberm met bomenrij ingepast. De groene waterkant en bomenrijen zijn uitgangspunt voor het project ‘Bestemming Catharijnesingel'. De indeling van de verharding kan worden aangepast met de bedoeling een verblijfsgebied te realiseren dat verkeersveilig is en langzaam verkeer vooropstelt.
16
Figuur 9 De bestemmingsplankaart van het plangebied toont de juridische ruimtelijke kaders.
17
3 Bestaande situatie 3.1 Historie De Catharijnesingel was tot het eind van de 19e eeuw een belangrijke vaarweg. Het was onderdeel van de 'Keulse vaart', de belangrijkste waterverbinding tussen Amsterdam en Keulen. In het uitbreidingsplan van burgemeester Hendrick Moreelse was de Catharijnesingel de centrale vaarweg door Utrecht. Dit plan uit 1664 werd nooit uitgevoerd. De singel moest geschikt zijn voor steeds grotere schepen. Daarom werd in 1854 een deel van het bolwerk Sterrenburg gesloopt. In 1892 kwam het Merwedekanaal er. Toen raakte de vaarroute over de singel grotendeels in onbruik.
Figuur 10 Links: Het buitengebied langs de Catharijnesingel in 1850, gezien vanaf het Sterrenbosch in zuidelijke richting (J. Gerlings, Het Utrechts Archief) Figuur 11 Rechts: Ook rond 1910 kozen schippers nog voor de route over de Catharijnesingel. (Het Utrechts Archief)
In de jaren ’70 werd het noordelijk deel van de Catharijnesingel, onderdeel van de Stadsbuitengracht, gedempt voor de aanleg van een autoweg om de stad te ontsluiten voor autoverkeer. Het gedempte gedeelte kreeg de naam Catharijnebaan. Het winkelcentrum Hoog Catharijne werd hierbij over de Catharijnebaan gebouwd. Daarbij verdween het Paardenveld. Met deze veranderingen bleef van het oude beeld weinig meer over. Sinds 2020 is de Catharijnesingel in zijn oude functie hersteld en stroomt er weer water door de Stadsbuitengracht. De kortste snelweg van Nederland werd teruggebracht tot een stedelijke straat die een belangrijke verbinding vormt aan de westzijde van de binnenstad. Op het moment dat deze straat werd geopend, was er voortschrijdend inzicht over de omgang met doorgaand autoverkeer en is de basis voor Bestemming Catharijnesingel vastgelegd in het Mobiliteitsplan 2040.
3.2 Mobiliteit De Catharijnesingel is een drukke verbinding langs de binnenstad die zowel het bestemmingsverkeer voor Hooch Boulandt, de binnenstad en Hoog Catharijne en het doorgaande verkeer faciliteert. Er zijn meerdere kruispunten op de Catharijnesingel welke verbinding maken tussen het gebied buiten en binnen de singel. Hierbij vormt met name de Vredenburgknoop een drukke verbinding voor openbaar vervoer en langzaam verkeer zoals fietsers en voetgangers. Ook de zuidelijker gelegen Marga Klompébrug is een belangrijke verbinding voor langzaam verkeer die het stationsgebied en Hooch Boulandt met de binnenstad verbindt. Naast een reeks belangrijke knooppunten vormt de Catharijnesingel ook een belangrijke verkeers-, loop- en fietsverbinding die het zuidelijk deel van Utrecht met het noorden verbindt. Hierbij is er een natuurlijk verloop aan de noordzijde naar de Amsterdamsestraatweg.
18
3.3 Groenstructuur Langs de kade aan de noordzijde van het poortgebouw is een groenstrook van de singel aangebracht. Naast een reeks bomen, voegen bloemen en beplanting ecologische waarde toe aan het gebied. Ook bestaat er een groenstrook met bomen tussen de twee rijbanen. Beide groenstructuren zullen bij de uitvoer van het project worden gehandhaafd. Voorzien is om geen kwaliteit of groen te verwijderen, en zo mogelijk in de eindsituatie meer groen te faciliteren.
Figuur 12 Foto vanaf de noordzijde van de Catharijnesingel met uitzicht op het poortgebouw. Met groenstroken tussen de rijbanen en langs het water. Ook aan de zuidzijde van de beoogde locatie van de knip is een groenstrook langs het water waar een reeks bomen is aangeplant. Ook deze groenstrook blijft bij uitvoer onveranderd. Tussen de rijstroken is aan de zuidzijde in de huidige situatie weinig ruimte voor groen, als gevolg van de in- en uitrit van de parkeergarage (P5).
19
Figuur 13 Foto vanaf de zuidzijde van de Catharijnesingel met uitzicht op het Poortgebouw. Aan deze zuidzijde bevindt zich tevens het Moreelsepark, aansluitend op de verbinding van het stationsgebied met de binnenstad via de Marga Klompébrug. Het project Bestemming Catharijnesingel zal niet resulteren in een verbreding van het wegprofiel en laat het park dus ongemoeid. Hiernaast zal de beoogde afname in de verkeersintensiteit op de Catharijnesingel de locatie aantrekkelijker maken voor verblijf door bewoners en bezoekers en zal de luchtkwaliteit in het gebied mogelijk verbeteren.
20
4 Ontwerp en ontwerpuitgangspunten 4.1 Aanpak in twee fasen In de eerste fase wordt de maatregel uitgevoerd met duidelijke bebording en belijning en met minimale fysieke ingrepen. Handhaving vindt plaats met digitale camera’s en de effecten worden gemonitord. In fase twee kunnen op basis van de bevindingen fysieke aanpassingen aan de Catharijnesingel worden uitgevoerd die verder bijdragen aan de projectdoelen. Te denken valt aan aanpassingen van de kruispunten Paardenveldbrug en Marga Klompébrug om meer ruimte en oversteektijd te kunnen bieden aan fietsers, voetgangers en OV. Kleinschalige aanpassingen in de openbare ruimte rond de knip kunnen een aantrekkelijkere entree naar de parkeergarages maken. Een deel van het verkeer met bestemming Catharijnesingel zal zijn route aanpassen. Maatregelen om de eventuele nadelige effecten van dit verkeer op de nieuwe routes te ondervangen vallen ook in fase 2. Voordeel van deze aanpak in twee fasen is dat in de eerste fase met minimale fysieke ingrepen op betrekkelijk korte termijn veel effect kan worden bereikt. In fase 2 kunnen we vervolgens op basis van de daadwerkelijke effecten middelen gericht inzetten. . Ook zijn er vanuit een andere project aanpassingen mogelijk in een later stadium. In samenwerking met project Intelligente Logistiek denken we na over na over slimmere logistieke bewegingen.
Op basis van gesprekken met NS, Klepierre en PostNL verwachten we dat relatief veel logistiek verkeer de knip zal passeren. In de eerste fase kiezen we bewust voor doorgang van logistiek vervoer omdat veel van dit verkeer een bestemming heeft in het centrum/de binnenstad en bij een knip de kortste, alternatieve routes voor dit logistieke verkeer (deels door woongebieden) (te) zwaar worden belast met vrachtverkeer. Voor een vervolgfase zou dit echter kunnen beteken dat alleen goederenvervoerders met schone voertuigen ontheffing kunnen krijgen. We stemmen af met het programma goederenvervoer en het project Intelligente Logistiek over de beleidsmatig gewenste en praktische toepassingsmogelijkheden voor dit project.
4.2 De werking van de knip in de eerste fase We kiezen voor een verkeersknip met minimale fysieke ingrepen en een doorrijverbod (C1) ter hoogte van de verkeersknip. Er is geen fysieke afsluiting van de weg met barrières of een verzinkbare paal. De uitvoering in de eerste fase gebeurt met inleidende markeringen op de rijbaan, inleidende en informerende bebording en een aanpassing van het Parkeerroute Informatiesysteem (PRIS). De handhaving op de geslotenverklaring gebeurt middels digitale ANPR camera’s. Voor en na realisatie van de knip fase 1 gaan we de verkeersstromen rond de knip meten via een 0- en een 1-verkeersmeting. Voorafgaand aan de realisatie vindt uitgebreide communicatie plaats om de gebruikers tijdig en goed te informeren en voor te bereiden op deze verandering in het verkeerssysteem.
21
Figuur 14 Van noord naar zuid = van links naar rechts. Het studiegebied Bestemming Catharijnesingel. In het midden de daadwerkelijke knip ter hoogte van het Poortgebouw. We realiseren een weggedeelte, waar het autoverkeer niet meer mag komen, aangeduid als de knipzone. Daarnaast is er een groter deel van de Catharijnesingel, waar de automobilist niet meer hoeft te komen, anders dan om de parkeergarages in het gebied te bereiken, aangeduid als de parkeerzone. De kniplocatie
Figuur 15 Het deel van de geslotenverklaring ligt tussen Spoorstraat en Stationsstraat Van beide kanten, direct na de Spoorstraat en Stationsstraat, staat een C1 bord (geslotenverklaring voor alle verkeer) met een onderbord voor uitzonderingen. Op straat zijn drie diagonale strepen (zoals toegepast bij start busbaan/strook) aangebracht, gevolgd door schildering van een C1 bord. In eerste instantie plaatsen we de afslag gebod borden (D5) niet. Deze kunnen we later alsnog toevoegen als dit toch nodig blijkt te zijn. Ontwerp zuidelijk deel
Figuur 16 Situatie zuidelijk deel Spoorstraat – Marga Klompébrug De fysieke situatie blijft hier gelijk aan de huidige. Bij de ingang van de Spoorstraat is voldoende keer ruimte voor personenauto’s en busjes. De verkeerslichten blijven vooralsnog gehandhaafd, evenals het linksaf-vak vanaf de traverse richting de Mariastraat. Met bebording is aangegeven dat het hier om een doodlopende situatie gaat, waarbij uitsluitend de parkeergarages Hoog Catharijne: P1, P2 en P5 plus