9e raadsvergadering 21 september 2023

Raadsvergadering van 21 september 2023

23

(De heer Bakker overhandigt daarop, onder applaus van de aanwezigen, de voorzitter de ingelijste tekst van het lied “De stad is nu van ons”.) De heer Bakker: Voorzitter! Ik heb van Sandy vijf minuten gekregen, dus ik ga afronden. Ik blijf de

raad en jullie graag volgen. Ik blijf graag in contact. Ik hoop dat ik jullie binnenkort ergens zie in de stad of in de mooie provincie die rond de stad Utrecht ligt.

Er werd mij vooraf gevraagd of ik nog stichtelijke woorden zou gaan spreken. Volgens mij heb ik mij heel erg ingehouden, maar één ding wil ik jullie wel meegeven: blijf actief samen met elkaar werken

aan de fijne cultuur die de Utrechtse raad zo uniek maakt, en zorg daarbij ook een beetje goed voor elkaar. Het was mij een groot genoegen. Dank jullie wel!

(Applaus.)

De voorzitter dankt de heer Bakker voor zijn prachtige woorden en zijn goede boodschap voor de raad.

Beëdiging van Jeroen Bart als tijdelijk raadslid. De voorzitter deelt mee dat Jeroen Bart in de komende tijd Ingeborg Hornsveld van de fractie van GroenLinks zal vervangen.

Proces-verbaal van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van nieuw benoemde raadsleden.

Mevrouw Bode (voorzitter commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven) leest het proces-verbaal

voor. Zij heeft met de raadsleden Jantine Zwinkels en Rik van der Graaf de geloofsbrieven onderzocht van Jeroen Bart. Jeroen Bart is op 4 september 2023 benoemd verklaard als lid van de gemeenteraad. De commissie is tot de conclusie gekomen dat hij voldoet aan de wettelijke vereisten voor het

raadslidmaatschap. Ook heeft hij geen functies die onverenigbaar zijn met het raadslidmaatschap. De commissie adviseert de raad daarom om Jeroen Bart toe te laten als lid van de raad van de gemeente Utrecht.

Bij acclamatie wordt overeenkomstig het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven besloten.

Jeroen Bart legt daarop in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven belofte af. De voorzitter feliciteert Jeroen Bart van harte en wenst hem veel succes met het raadswerk.

(Applaus.)

7. Raadsvoorstel benoeming commissieleden. Proces-verbaal van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van nieuw benoemde commissieleden.

De heer Van der Zweth (voorzitter commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven) leest het proces-

Raadsvergadering van 21 september 2023

24

verbaal voor. Hij heeft samen met de leden Marijn de Pagter en Cees Bos de geloofsbrieven

onderzocht van Emma Dolmans en Margot de Bekker. De commissie is tot de conclusie gekomen dat zij voldoen aan de door de raad in de verordening op de raadscommissies gestelde vereisten voor het commissielidmaatschap. Ook hebben zij geen functies die onverenigbaar zijn met het

commissielidmaatschap. De commissie adviseert de raad daarom om Emma Dolmans en Margot de Bekker te benoemen als lid van de raadscommissies.

Bij acclamatie wordt overeenkomstig het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven besloten.

Emma Dolmans en Margot de Bekker leggen daarop in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven belofte af.

De voorzitter feliciteert de benoemden van harte en wenst hen veel succes met het commissiewerk.

(Applaus.)

De voorzitter schorst daarop de vergadering.

(Bij heropening van de vergadering heeft mevrouw Dijksma het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan de heer Zwanenberg.) De voorzitter heropent de vergadering en stelt aan de orde: 18. Afrondende besluitvorming na het debat over de evaluatie van de verkiezingen. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) stelt dat een goed en eerlijk verloop van de verkiezingen het fundament is van de democratie, en hiervoor draagt de gemeente de verantwoordelijkheid.

Complimenten aan alle ambtenaren die reeds zijn begonnen met het treffen van de voorbereidingen

voor de verkiezingen op 22 november 2023. Ondanks het korte tijdsbestek lijken de voorbereidingen goed te gaan. Men is ook sterk afhankelijk van vrijwilligers op de stembureaus. De ChristenUnie pleit

ervoor om vrijwilligers via het aanmeldformulier te attenderen op de mogelijkheid om een dagdeel te werken, en dient daarom motie 327 (Geef vrijwilligers de keuze op verkiezingsdag) in. De

ChristenUnie verzoekt het college om met ingang van de eerstvolgende verkiezing na de Tweede

Kamerverkiezingen van november 2023 in de communicatie voor werving van vrijwilligers en op het

aanmeldformulier van vrijwilligers hen expliciet de optie te geven om een dagdeel te werken. Tevens verzoekt de ChristenUnie het college om het effect hiervan mee te nemen in de evaluatie van de verkiezingen waarop dit van toepassing is.

Niet elke stemgerechtigde is zelfstandig in staat om zijn of haar stem uit te brengen. Mensen met een verstandelijke beperking, dementie of kiezers die laaggeletterd zijn, komen er door het

ingewikkelde stembiljet niet uit. De ChristenUnie verzoekt het college daarom om zich aan te melden bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor deelname aan het experiment voor bijstand in het stemhokje op het moment dat de inschrijving daarvoor openstaat en dient daartoe motie 328 (Bijstand in het stemhokje) in.

De heer Bosch (PVV) begrijpt dat het stemhokje vervelende en schrijnende situaties kan opleveren,

maar wil van de ChristenUnie weten hoe bepaald kan worden of iemand weet wat hij wil stemmen en

Raadsvergadering van 21 september 2023

25

hoe ervoor wordt gezorgd dat hier geen misbruik van gemaakt wordt. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) wijst op de Tijdelijke experimentenwet bijstand in het

stemhokje, waarin dit aan de orde komt. Deze bepaling is opgenomen in het wetsvoorstel. De

ChristenUnie is van mening dat mensen moeten kunnen stemmen als zij ook weten waar ze op willen stemmen, zij het met de benodigde hulp.

De heer Sungur (DENK) constateert dat in de ontvangen raadsbrief staat vermeld dat de stempassen voor de Tweede Kamerverkiezingen worden verstuurd tussen 23 en 27 oktober 2023. In de

afgelopen jaren is vaak gebleken dat mensen hun stempassen kwijtraken vanwege de lange tijd

tussen het ontvangen van de stempassen en de verkiezingen zelf. Voor veel mensen is de drempel te hoog om een tweede stempas aan te vragen. Hij dient motie 329 (Stempassen zo laat mogelijk

opsturen) in om de stempassen bij de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2023 op zijn vroegst drie weken voor de verkiezingen te versturen.

De heer Bosch (PVV) vraagt de burgemeester om in te gaan op de aangenomen motie van de PVV over verkiezingsborden.

Mevrouw Dijksma (burgemeester) wijst op de raadsbrief van 6 september 2023. Conform de motie

van de PVV, de motie Verkiezingsborden als standaard, worden er 70 borden verspreid over de hele stad.

Hoewel de mogelijkheid er zeker al is, is het een misverstand dat werken met deeltijders de

organisatie per definitie makkelijker maakt. Bovendien zijn bijna alle plekken op de stembureaus inmiddels bezet, en deze bezetting bestaat voor 95% uit voltijders. Zij geeft motie 327 daarom oordeel raad.

Zij denkt dat het goed is wanneer de raad een uitspraak doet over de mogelijkheid van elke

stemgerechtigde om zelfstandig te stemmen. Het is belangrijk dat iedereen zo veel mogelijk

zelfstandig zijn of haar stem kan uitbrengen. Het college wil de gemeente daarom aanmelden voor het experiment, al zal het Rijk waarschijnlijk met een aantal kleinere gemeenten willen beginnen.

Ook zal een aantal stembureauleden voor dit punt een extra training moeten volgen. Zij kan motie 328 daarom met een positief advies aanbevelen.

Zij ontraadt motie 329 met klem. Deze motie is niet uitvoerbaar, zoals dit eerder uit het debat naar voren kwam. Voor de verkiezingen van 22 november 2023 zijn er namelijk slots ingekocht bij Post NL om de stempassen te verzenden, en deze slots kunnen niet worden gewijzigd. Mede gezien de

hoeveelheid post vanuit overheidswege bestaat de veronderstelde ruimte om deze slots te wijzigen niet. Ook kunnen eventuele fouten op de stempas niet worden gewijzigd wanneer deze korter voor

de verkiezingen worden verzonden. Ten slotte wordt de kandidatenlijst korter voor de verkiezingen verstuurd aan alle stemgerechtigden.

De heer Sungur (DENK) antwoordt dat herstel van fouten altijd mogelijk is en dat dit niet is gebonden aan de Kieswet. Daarnaast kunnen mensen een stempas aanvragen tot de laatste vrijdag voor de verkiezingen. Is het verzoek uit motie 329 eventueel een optie voor de volgende verkiezingen?

Mevrouw Dijksma (burgemeester) kan niet toezeggen om dat verzoek voor de volgende verkiezingen in te willigen. Er zijn namelijk een aantal aantoonbare redenen waarom het slot niet kan worden

gewijzigd. Daarnaast is het ook de verantwoordelijkheid van stemgerechtigden zelf om hun stempas

Raadsvergadering van 21 september 2023

26

goed te bewaren. Korter voor de verkiezingen opsturen heeft hier mogelijk geen effect op. De heer Sungur (DENK) deelt mee dat motie 329 wordt ingetrokken ten einde de discussie hierover op een later moment op een goede manier te kunnen voeren met de burgemeester.

De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. De besluitvorming zal plaatsvinden aan het einde van de vergadering.

(De heer Zwanenberg draagt hierna het voorzitterschap van de vergadering over aan mevrouw Al-Saqaff.) 21. Raadsvoorstel Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt dat het raadgevend referendum een belangrijke rol kan spelen in het versterken van de lokale democratie in Utrecht. Een raadgevend referendum moet het mogelijk maken voor niet-ingewijden om mee te denken over de politiek. Dit betekent dat publiceren van referendabele besluiten op een laagdrempelige, een algemeen bekende, een openbare en een toegankelijke wijze zou moeten geschieden. Dit is het geval wanneer de publicatie van het

Gemeenteblad wordt gehanteerd, maar dit geldt niet voor het openbare raadsinformatiesysteem. In de Verordening dient als publicatiedatum de publicatiedatum in het Gemeenteblad te worden

gehanteerd, en alle referendabele besluiten dienen daarin te worden gepubliceerd. Daarom dient hij amendement 66 (Op weg naar een uitnodigend raadgevend referendum) in.

Hij constateert dat de voorzitter van het Centraal Stembureau op advies van de

referendumcommissie bij het vaststellen van de publicatiedatum heeft vastgehouden aan de datum van het raadsbesluit (27 juni) zoals deze is toegevoegd in de agenda van de betreffende

gemeenteraad (22 juni). Dit was niet logisch, omdat de Verordening hier niet helder over was. De publicatiedatum was in dit geval essentieel om vast te kunnen stellen of het inleidende verzoek

voldoende handtekeningen van stemgerechtigde Utrechters heeft verzameld. Daarom dient hij motie 330 (Alsnog ruimte voor inleidend verzoek referendum windmolens Rijnenburg en Reijerscop) in. Hij is verheugd over het collectief referendum, maar dit is de helft van het werk. EenUtrecht pleit voor een volledig raadgevend referendum. Veel Utrechters willen graag hun mening geven over belangrijke onderwerpen en cruciale keuzes en vinden dat zij hiertoe te weinig mogelijkheden

krijgen. EenUtrecht dient daarom motie 331 (Op weg naar een volledig raadgevend referendum). De heer Dekkers (GroenLinks) dient samen met de ChristenUnie, Student & Starter, D66 en PvdA

amendement 67 in (Besluiten over belastingen niet referendabel) in. In de toelichting dient te worden toegevoegd dat een besluit over het vaststellen van het beleid over invoeren, wijzigen of afschaffen van tarieven en belasting niet in aanmerking komt voor een referendum.

De heer De Pagter (VVD) vraagt aan de heer Dekkers of "voor zover het gaat over belastingen"

betekent dat andere onderdelen van een raadsvoorstel die niet gaan over belastingen eventueel wel referendabel kunnen zijn.

De heer Dekkers (GroenLinks) bevestigt dit. Andere onderdelen die niet over belastingen gaan zouden wel referendabel moeten zijn.

Raadsvergadering van 21 september 2023

27

De heer Sungur (DENK) vraagt of er geen referendum over betaald parkeren in Utrecht kan worden gehouden wanneer dit amendement wordt aangenomen. De heer Dekkers (GroenLinks) bevestigt dat. De heer Bosch (PVV) is niet onder de indruk van motie 331 en wil een motie indienen die het

tegenovergestelde beoogt. Daarom dient hij motie 332 (Bewoners moeten nog iets te zeggen

hebben) in, waarin het college wordt verzocht om alsnog met een referendabel raadsvoorstel te komen over het invoeren van betaald parkeren in de hele stad.

De heer Sungur (DENK) zegt dat amendement 67 aantoont dat er angst is voor Utrechters die iets willen zeggen over het beleid van de coalitie omtrent betaald parkeren. Hij dient mede namens Utrecht Solidair amendement 68 in (Ook verworpen voorstellen zijn referendabel). Verworpen voorstellen dienen onderdeel te worden van de Referendumverordening.

De heer De Pagter (VVD) is van mening dat er alleen een uitzondering op een referendum moet zijn als er daadwerkelijk een referendum is geweest. Soms kan het pas bij de uitwerking van beleid duidelijk worden voor inwoners wat voor gevolgen bepaald beleid precies heeft. Ook dit latere

besluit dient referendabel te zijn. De woorden "of kon worden" dienen te worden geschrapt uit de

Verordening. Daarom dient hij samen met EenUtrecht een amendement 69 in (Alleen uitzondering als er al een referendum is geweest).

De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of de heer De Pagter voorziet dat er contant referenda worden aangevraagd, net zolang tot bepaald beleid wel lukt.

De heer De Pagter (VVD) ontkent dit en is van mening dat het goed is dat bewoners betrokken zijn

bij de besluitvorming van de gemeente. Met deze uitzonderingsgrond kan de raad bepalen dat een verdere uitwerking van een besluit niet referendabel is, en dit is onwenselijk.

Hij stelt voor om in elk raadsvoorstel op te nemen of dit wel of niet referendabel is. Daarom dient hij samen met EenUtrecht een amendement 70 in (Benoem in raadsvoorstel of het referendabel is). Voorts wijst hij op de exclusieve bevoegdheid van de raad om een referendum te organiseren synchroon aan reeds geplande verkiezingen. Artikel 3:2 eerste en derde lid dienen te worden

gewijzigd en het woord "kalenderjaar" moet worden vervangen door "jaar". Daarom dient hij samen met EenUtrecht een amendement in (amendement 71).

De voorzitter schorst daarop de vergadering voor enkele ogenblikken. De voorzitter heropent de openbare raadsvergadering en geeft het woord aan de burgemeester. Mevrouw Dijksma (burgemeester) benadrukt dat de Verordening van de raad is en dat de raad zelf bepaalt hoe deze eruitziet. Zij ontraadt amendement 66, omdat het de vraag is of dit de

duidelijkheid vergroot. In theorie zouden alle besluiten van de raad in het Gemeenteblad gepubliceerd kunnen worden, maar geen enkele gemeente in Nederland doet dit.

Voor motie 330 geldt dat de bezwaarprocedure reeds loopt en dat het belangrijk is dat deze route wordt aangehouden. De burgemeester ontraadt dus de motie.

Amendement 68 wordt ontraden, omdat er door het referendabel maken van afgewezen voorstellen

Raadsvergadering van 21 september 2023

28

een zekere onduidelijkheid bestaat over het beleid dat wel is aangenomen. De heer Sungur (DENK) meent dat verworpen voorstellen normaliter geen gevolg kennen en vraagt de burgemeester waar die onduidelijkheid exact zit.

Mevrouw Dijksma (burgemeester) verwijst naar het antwoord hierover van de Referendumcommissie. Een verworpen voorstel dat tevens referendabel is, kan leiden tot een uitspraak die betekenis heeft voor het reeds lopende beleid.

Zij stelt dat de amendementen 70 en 71 goed uitvoerbaar zijn en bedankt de VVD voor de scherpte.

Motie 69 daarentegen is minder helder. De burgermeester vraagt om een toelichting van de indiener. De heer De Pagter (VVD) antwoordt dat amendement 69 gaat over de woorden "of kon worden". Mevrouw Dijksma (burgemeester) onthoudt zich van een oordeel op amendement 69. De heer Zwanenberg (voorzitter dagelijks bestuur) gaat in op amendement 67 en de moties 331 en

332. Amendement 67 is oordeel raad. Motie 331 is uitvoerbaar en wordt positief aanbevolen. Motie 332 over betaald parkeren is tevens oordeel raad.

De voorzitter constateert dat er geen behoefte is aan een tweede termijn en sluit de beraadslaging over dit agendapunt. De besluitvorming zal plaatsvinden aan het einde van de vergadering.

(Mevrouw Al-Saqaff draagt hierna het voorzitterschap van de vergadering over aan mevrouw Dijksma.) 22. Raadsvoorstel Beleidsnota Cultuur en verordening subsidie Beleidscultuur Cultuur 2025-2028. Mevrouw Ramaker (VVD) meent dat de belangen van de Utrechtse cultuursector heel groot zijn. De

Utrechtse cultuursector is voor haar culturele uitingen afhankelijk van de subsidie van de gemeente. De gemeente Utrecht heeft per jaar € 50,2 miljoen beschikbaar, waarvan er ruim 55% reeds is

gereserveerd voor de drie grote cultuurinstellingen: Tivoli Vredenburg, de Stadsschouwburg en het

Centraal Museum. Vanaf cultuurperiode 2029-2032 dient er gekeken te worden of de subsidies voor deze drie partijen verlaagd kunnen worden. Samen met Stadsbelang Utrecht dient de VVD daarom motie 333 (Bewoners moeten nog iets te zeggen hebben) in. De motie beoogt om de 55% van het cultuurbudget te verlagen en meer beschikbaar te laten zijn voor projectsubsidies en langdurige subsidies.

De heer Van Vliet (D66) vraagt aan de VVD of dit betekent dat daarmee het aanbod van deze drie partijen minder zou worden.

Mevrouw Ramaker (VVD) antwoordt dat de VVD van deze drie partijen verwacht dat ze ook geld kunnen genereren middels hun cultureel ondernemerschap.

Zij wijst op de minstens € 17,9 miljoen die gereserveerd is voor de tweejarige en vierjarige subsidies, waarvan de beoordeling geschiedt door de Adviescommissie. Het is belangrijk dat er transparantie is over waarom leden plaatsnemen in de Adviescommissie, wie deze leden zijn en wat er verwacht wordt. Samen met Stadsbelang Utrecht, PvdA, Student & Starter, Volt en D66 dient VVD daarom

Raadsvergadering van 21 september 2023

29

motie 334 (Waarborgen transparante en gelijkwaardige beoordeling subsidies cultuurperiode 20252028) in.

Zij wil de Adviescommissie op basis van de ontvangen aanvragen aan laten geven welke organisaties in haar ogen voldoen aan een evenwichtige financieringsmix. Samen met Stadsbelang Utrecht en CDA dient VVD daarom motie 335 (Bonus voor cultureel ondernemerschap).

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) reflecteert op de Beleidsnota Cultuur. Er staan veel hippe termen

in zonder concrete boodschap. Er is weinig aandacht voor cultureel ondernemerschap. Utrecht moet op een andere manier met cultuur omgaan. De beslissingsbevoegdheid met betrekking tot

subsidieverlening moet niet bij het college worden neergelegd, maar bij de raad. Er is voor de

financiering van culturele initiatieven niet veel draagvlak onder de Utrechters. Zo was gedeputeerde Has Bakker aanwezig bij Utrecht 900. Een feest van de elite, voor de elite.

De voorzitter verzoekt de heer Bos om niet in te gaan op de keuzes van een Gedeputeerde die vanavond niet aanwezig is. Hij kan zich dus ook niet verdedigen.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) zet zijn betoog voort en stelt dat de gemeente alleen initiatieven moet financieren die ook elders geld hebben opgehaald, zodat zeker is dat er voldoende draagvlak

is. Daarom dient Stadsbelang Utrecht samen met Utrecht Solidair amendement 72 in (Cofinanciering om draagvlak te borgen).

Hij stelt dat de usual suspects van de subsidieslurpers eens goed onder de loep genomen moeten worden. Zij ontvangen mogelijk te veel subsidie. Cultureel ondernemers zouden gestimuleerd moeten worden om financieel onafhankelijk te zijn. Nieuwheid zou mee moeten wegen in de

subsidiebepaling, en daarom dient Stadsbelang Utrecht samen met Utrecht Solidair amendement 73 in (Stip op de horizon, houd die eigen broek omhoog).

Mevrouw Nolten (BIJ1) acht het van groot belang dat er in de Beleidsnota Cultuur ruimte wordt

geschapen voor jonge en nieuwe makers en dat er minder vrijblijvendheid is op het gebied van inclusie. BIJ1 bedankt wethouder Oosters voor de toezegging om stevig op de Code Culturele

Diversiteit te beoordelen. BIJ1 is van mening dat ruimte voor onderbelichte perspectieven alleen kan

worden gemaakt wanneer bestaande machtsposities niet als vanzelfsprekend worden genomen. In de beleidsnota staat dat indien nodig, de gemeente durf dient te hebben om bij grote en meer stabiele

culturele speler iets in de subsidie te snijden zodat kleine, nieuwe initiatieven extra subsidie kunnen ontvangen. In een cultureel ecosysteem wordt er samen verantwoordelijkheid gedragen voor het

groter geheel. BIJ1 maakt zich zorgen over de financiële toegankelijkheid van kunst en cultuur voor de bezoeker. Het beleid ten aanzien van de U-pas is inconsequent, onoverzichtelijk en te

vrijblijvend. Er zal een uniforme kortingsregeling moeten komen voor U-pas-houders om het

vertrouwen te scheppen dat kunst en cultuur er voor iedereen is. Daarom dient BIJ1 samen met Partij voor de Dieren amendement 74 in (Betaalbare cultuur met de U-pas).

Mevrouw De Vries (PvdD) heeft zorgen over de toekomst van de cultuursector in Utrecht. Hoewel makers weerbaar en bedreven zijn in het vinden van creatieve oplossingen, zou dit niet het

uitgangspunt moeten zijn. Het is de PvdD niet duidelijk hoe zowel de organisaties die binnen als

buiten de Beleidsnota Cultuur vallen kunnen werken aan hun toekomstbestendigheid. Daarom dient de PvdD amendement 75 in samen met Volt, EenUtrecht, BIJ1 en de ChristenUnie (Duurzaamheid opnieuw in Cultuurnota). Met dit amendement wordt in de Verordening een weigeringsgrond

Raadsvergadering van 21 september 2023

30

toegevoegd op eisen wat betreft het hebben van een visie op duurzaamheid, plus een alinea die deze eisen toelicht.

De heer Van Vliet (D66) wil van de PvdD weten wat er exact met dit amendement wordt beoogd. Mevrouw De Vries (PvdD) antwoordt dat het doel van dit amendement is om een voortzetting van de lijn te creëren conform beleid uit 2015. Beoogd wordt vooral om culturele instellingen in Utrecht te

ondersteunen in het waarborgen van de duurzaamheid. Onvoldoende borging van duurzaamheid is voor de gemeente een weigeringsgrond.

Zij is verbaasd over het feit dat er in de Beleidsnota Cultuur niets staat geschreven over het niet gebruiken van dieren in de cultuursector. Dit was reeds in de huidige nota per amendement

toegevoegd. Daarom dient PvdD mede namens BIJ1 opnieuw een amendement in tegen het gebruik van dieren in de cultuursector (amendement 76: Ook in de toekomst geen gebruik van dieren in de cultuursector). Met dit amendement wordt in de Verordening een weigeringsgrond toegevoegd op

het gebruik van dieren, plus een alinea waarin benadrukt wordt dat gemeente Utrecht de inzet van dieren bij culturele activiteiten afkeurt.

Graag hoort zij van wethouder Oosters wanneer zij de raad informeert over motie 241 (Help de cultuursector met verduurzamen).

De heer Van Vliet (D66) geeft aan dat D66 de Beleidsnota Cultuur grotendeels steunt. D66 wil meer transparantie over de Adviescommissie en meer perspectief bieden aan de culturele sector. D66

roept het college op om de communicatie met alle culturele instellingen zo helder mogelijk te laten verlopen, in elke fase van het aanvraagproces.

De heer Van Steeg (CDA) is tevreden over het debat over de Beleidsnota Cultuur en de gesprekken met de cultuurorganisaties. CDA heeft gemerkt dat er veel zorgen zijn over de toekomt, en de

Beleidsnota Cultuur geeft hier onvoldoende perspectief. Beloftes worden niet nagekomen. Daarom

dient het CDA samen met PvdA, Student & Starter en D66 motie 336 (Bied cultuur perspectief voor de lange termijn) in.

Hij wijst op de grote verschillen die er zijn tussen de subsidies voor Tivoli Vredenburg,

Stadsschouwburg en het Centraal Museum en de kleine culturele instellingen, die het moeilijk

hebben. De drie grote instellingen zouden meer kunnen doen om de samenwerking met de rest van de cultuursector te versterken. Daarom dient het CDA samen met PvdA, Student & Starter en D66 motie 337 (Verbeter samenwerking binnen de cultuursector) in.

Mevrouw Assen (PvdA) verzoekt wethouder Oosters om een gesprek te voeren met een afvaardiging van de koepels om de zorgen die er bestaan over het werkproces van de Adviescommissie weg te nemen.

Zij stelt dat er daadwerkelijk aantrekkelijk cultuuraanbod moet zijn voor Utrechters met een lager inkomen. Daarom dient PvdA mede namens GroenLinks, EenUtrecht, Partij voor de Dieren, CDA, ChristenUnie en DENK motie 338 (Aantrekkelijk cultureel aanbod voor U-pas-houders) in.

De PvdA wenst de diversiteit en inclusiviteit in de cultuursector te borgen door de Code Diversiteit en Inclusie bindend te maken en hierbij meetbare doelen op te stellen. Daarom dient PvdA samen met GroenLinks, VVD, EenUtrecht, BIJ1, PvdD en DENK motie 339 (Alle aanbieders van cultuur moeten bijdragen aan meer diverse en inclusieve sector en daarmee aan divers en inclusief aanbod) in.

Raadsvergadering van 21 september 2023

31

De heer Bosch (PVV) wijst op de recente berichten omtrent de Adviescommissie. Na de technische en

politieke vragen zoals gesteld door de PVV is nog niet helder wat het adviestraject de gemeente gaat kosten. De wethouder wordt verzocht om hier alsnog op te antwoorden.

Hij vraagt om een reflectie over het aantal ambtelijke uren dat het vinden van een Adviescommissie vereist. De gemeente zou per project het aantal ambtelijke uren moeten registeren.

Tevens wenst hij van de wethouder een reflectie op het feit dat er door de Commissie

Cultuurverkenning twee externe adviesbureaus zijn aangesteld. De PVV wil van de wethouder weten wie de adviseurs van de Commissie Cultuurverkenning hebben uitgekozen. De PVV is geen voorstander van het voortdurend inhuren van adviseurs.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) ziet dat de gemeente Utrecht € 72 miljoen bezuinigt op zorg en dat partijen daar weinig over opmerken, terwijl partijen vragen om meer middelen voor cultuur

wanneer dit budget onveranderd € 53 miljoen blijft. De stad groeit inderdaad in cultureel opzicht, maar de zorgvraag neemt ook toe.

Mevrouw Assen (PvdA) is niet bekend met het door mevrouw Hessel genoemde bedrag van € 53 miljoen dat op de zorg bezuinigd zou worden.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) antwoordt dat hierover is gesproken in de commissie. Er zal in

meer of mindere mate bezuinigd gaan worden op de Utrechtse zorg, en niet op cultuur. Bovendien is

controle op de cultuursector van essentieel belang, ook gezien de directeurs van duistere stichtingen

die zichzelf duizenden euro's toemeten. Bovendien ontvangen veel culturele instellingen subsidie van de provincie en van de fondsen.

Zij wil meer controle op de miljoenen die worden uitgegeven aan cultuur. Daarom dient Utrecht

Solidair amendement 77 (De gemeenteraad heeft zeggenschap over cultuursubsidies) in, waarin het college wordt opgeroepen om beslispunt 2c te veranderen naar “het college besluit vervolgens over de subsidieverdeling en legt deze ter goedkeuring voor aan de raad".

De heer Dekkers (GroenLinks) dient amendement 78 in (De 4 pijlers opnemen in het raadsbesluit),

waarin het college wordt opgeroepen om aan beslispunt 1 van het ontwerp raadsbesluit Beleidsnota

Cultuur en verordening subsidie Beleidsnota Cultuur 2025-2028, kenmerk 11273065, toe te voegen

als referentiekader voor de integrale afweging de vier pijlers uit de Beleidsnota Cultuur een pluriform aanbod, een inclusieve cultuursector, het stimuleren van creatief vermogen en ontwikkelruimte. De voorzitter schorst daarop de vergadering. Na heropening van de vergadering geeft de voorzitter het woord aan wethouder Oosters. Mevrouw Oosters (wethouder) begint haar beantwoording met een woord van dank aan de voorzitter. Tevens wordt de raad bedankt voor de alle bijdragen aan dit onderwerp. De wethouder benadrukt

dat met de Beleidsnota Cultuur is geambieerd om de regeldruk voor de aanvragers en de drempel voor aanvragers zo laag mogelijk te houden. Dit is dé sleutel tot een diverser cultuuraanbod in

Utrecht. De meeste voorstellen van de raad vragen echter om extra regeldruk bij de instellingen en de gemeente.

Zij reageert op motie 333 over het herzien van het budget van de grote drie instellingen. Dit gaat om een expliciete subsidieverlaging voor de grote drie instellingen. Zij geeft de motie oordeel raad.

Raadsvergadering van 21 september 2023

32

Motie 334, over de transparantie van de commissie, kan zij positief adviseren.

Zij ontraadt motie 335 over cultureel ondernemerschap. Een afzonderlijke ranking toepassen op de uitvoerbaarheid zorgt ervoor dat de beoordeling niet meer klopt.

Amendement 72, over een maximaal subsidiebedrag, ontraadt zij. Verschillende groottes van verschillende organisaties vragen om verschillende subsidiebedragen.

Amendement 73 gaat over het omhooghouden van de eigen broek. De gemeente Utrecht wil een

toegankelijke en betaalbare cultuursector voor alle Utrechters. Een rol voor de gemeente hierbij is gepast. Zij ontraadt het amendement.

Amendement 74 gat over de U-pas. Ook het college wil onderzoeken hoe de sector zo betaalbaar

mogelijk kan worden gehouden, maar dit amendement vraagt van een aantal instellingen om iets dat zij niet kunnen waarmaken. Het amendement zou tot meer aanvragen leiden, wat betekent dat

minder instellingen opgenomen kunnen worden in de Beleidsnota Cultuur. Daarom ontraadt de wethouder dit amendement.

Mevrouw Nolten (BIJ1) wijst op de culturele instellingen die reeds pilots hebben gedraaid met U-pasregelingen en pay-what-you-canmethodes. De wethouder wordt gevraagd om instellingen over de breedte uit te nodigen om dit met een consequente maatregel mee te nemen.

Mevrouw Oosters antwoordt dat het aanbod van U-pas-regelingen vanuit de cultuursector reeds

ontzettend groot is. De betekenis van een culturele instelling voor de stad weegt bovendien zwaar mee. Een rigide maatregel hieromtrent moet de wethouder ontraden.

Amendement 75 gaat over verduurzaming. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap werkt zorgvuldig aan duurzaamheidsrichtlijnen voor de sector. De gemeente wil graag samen

optrekken met de rijksoverheid als het gaat om de eisen die worden gesteld aan cultuurinstellingen omtrent duurzaamheid. Zij ontraadt het amendement.

Mevrouw De Vries (PvdD) herhaalt dat deze maatregel reeds is opgenomen in de huidige Beleidsnota Cultuur. Dit maakt ontrading van dit amendement onbegrijpelijk.

Mevrouw Oosters (wethouder) antwoordt dat deze verduurzamingseisen een extra drempel zouden zijn voor cultuurinstellingen.

Mevrouw De Vries (PvdD) wijst nogmaals op de huidige Beleidsnota Cultuur. Blijkbaar is er iets misgegaan bij het opstellen van de nieuwe beleidsnota.

Mevrouw Oosters (wethouder) is bereid om tijdens te schorsing te spreken over het amendement. Het college wil geen extra maatregelen in de nieuwe beleidsnota opnemen.

Mevrouw De Vries (PvdD) merkt ten slotte op dat iets wat reeds bestaand beleid had moeten zijn, door het college niet serieus is genomen.

Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of het amendement is overgenomen. De voorzitter antwoordt dat er in principe altijd over amendementen wordt gestemd. Mevrouw Oosters (wethouder) reageert op amendement 76 over het niet gebruiken van dieren in de

Raadsvergadering van 21 september 2023

33

cultuursector. De wethouder bekent dat er in de vertaling van commissie naar raad iets is misgegaan. Zij kan het amendement positief adviseren.

Op de vraag wanneer zij de raad gaat informeren over motie 241 antwoordt zij dat dit uiterlijk in Q2 2024 zal gebeuren.

Over motie 336, over het bieden van perspectief aan de cultuursector, merkt zij op dat de in het

dictum opgenomen verwachting voor de vrijkomende jaren onrealistisch en oneerlijk is. Zij moet de motie daarom ontraden.

De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de gemeente zelf gaat over de geschapen verwachtingen. Er

wordt een duidelijk voorbehoud beschreven in de motie. Het antwoord van de wethouder is dus geen goede grond om de motie te ontraden.

Mevrouw Oosters (wethouder) antwoordt dat in het dictum wordt opgeroepen om de middelen goed te besteden aan de culturele sector wanneer deze vrijkomen. Gezien de financiële situatie van de gemeente is dit geen eerlijke verwachting om te scheppen.

Zij reageert op motie 336, over de verantwoordelijkheid van de drie grote cultuurinstellingen. Dit zijn punten die terugkomen in de Beleidsnota Cultuur. De opdracht in de motie loopt echter vooruit op de plannen die de drie grote cultuurinstellingen voor deze beleidsnota zouden kunnen dienen.

Binnen het college bestaat het vertrouwen dat de drie instellingen deze verantwoordelijkheid ook belangrijk vinden en dat dit wordt verwerkt in hun plannen. Zij ontraadt de motie.

De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat er onder veel partijen de behoefte bestaat om te kijken naar de samenwerking tussen grote en kleine cultuurinstellingen. Ontraden van deze motie doet geen recht aan het standpunt van de raad.

Mevrouw Oosters (wethouder) stelt dat zij de motie vanuit het college beantwoordt; de hoeveelheid

partijen die onder de motie staat, is aan de raad. Opdrachten in de motie lopen vooruit op eventuele plannen die de instellingen gaan indienen.

De heer Van Steeg (CDA) zegt dat vandaag, op 21 september 2023, de Beleidsnota Cultuur én het budget van de cultuurinstellingen worden vastgesteld. Er wordt dus geen claim gelegd op de toekomst. Alles wat in het dictum staat, kan worden waargemaakt.

Mevrouw Oosters (wethouder) wijst nogmaals op de motie. Het college wordt verzocht om in gesprek te gaan met de drie grote cultuurinstellingen om bepaalde zaken die ook in de Beleidsnota Cultuur

staan serieus op te pakken. De motie loopt hiermee vooruit op eventuele plannen die de instellingen gaan indienen. Het college denkt namelijk dat deze instellingen de opdracht reeds serieus nemen.

Zij reageert op het verzoek van PvdA om met een afvaardiging van de koepels in gesprek te gaan om de zorgen die er bestaan over het werkproces van de Adviescommissie weg te nemen. De wethouder kan dit als zodanig toezeggen.

Motie 338 gaat over het aanbod voor U-pas-houders. De richting van de raad is helder, maar deze

motie levert te veel regeldruk op voor zowel de instellingen als de gemeente. Zij ontraadt de motie. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat toegankelijkheid en betaalbaarheid van cultuur reeds geborgd zou moeten zijn. Dit zou dus niet tot extra regeldruk moeten leiden.

Raadsvergadering van 21 september 2023

34

Mevrouw Oosters (wethouder) reflecteert dat de betaalbaarheid en toegankelijk van het aanbod

aspecten zijn waarop de gemeente de cultuurinstellingen rangschikt. Monitoring van de U-pas per instelling en welk aanbod hierbij wordt geregistreerd, is niet werkbaar.

Mevrouw Assen (PvdA) antwoordt dat een korting van € 1 op een kaartje van € 30 niet het soort toegankelijkheid is dat door de gemeente wordt nagestreefd.

Mevrouw Oosters (wethouder) stelt voor dat de raad beter vaststelt wat wel als een goede korting geldt. Een commissie kan dit goed beoordelen.

Mevrouw Nolten (BIJ1) vraagt aan de wethouder hoe het kan dat de grote cultuurinstellingen, die de meeste subsidie ontvangen, relatief weinig korting geven.

Mevrouw Oosters (wethouder) zegt toe om met de drie grote cultuurinstellingen in gesprek te gaan over het aanbod dat zij opnemen in de U-pas. Echter moeten ook deze instellingen hun eigen financiële gezondheid kunnen borgen.

Mevrouw Nolten (BIJ1) erkent dat grote cultuurinstellingen voor een financiële uitdaging staan. Tegelijkertijd betekent dit dat voor een groep mensen bepaalde cultuur ontoegankelijk is.

Mevrouw Oosters (wethouder) antwoord dat er stappen te maken zijn en dat zij de oproep wil doorvertalen naar de drie grote cultuurinstellingen.

De heer Dekkers (GroenLinks) legt de motie nogmaals uit. Uiteindelijk zou op basis van een beter inzicht en op basis van wat er wel en niet is aangeboden door cultuurinstellingen, een concretere betaalbaarheidsgrens kunnen worden vastgesteld.

Mevrouw Oosters (wethouder) antwoordt de gemeente beperkt is in het monitoren van het aanbod van cultuurinstellingen. Het monitoren van het aanbod legt een grote administratieve druk op de instellingen en op de gemeente.

De heer Dekkers (GroenLinks) stelt dat een eenmalige uitvraag voldoende is. Een permanente monitoring is niet noodzakelijk.

Mevrouw Oosters (wethouder) zegt dat die monitoring nu eenmaal als zodanig is opgenomen in de motie 338.

Zij reageert op motie 339 over een divers cultureel aanbod. Vanuit de Beleidsnota Cultuur moeten

alle organisaties aangeven hoe ze invulling geven aan de code op een manier die past bij de grootte

van de organisatie. Ook moeten zij aangeven hoe die invulling wordt opgevolgd. Hierop monitort de gemeente. Dit werkt beter dan de code algemeen bindend maken. Zij ontraadt de motie.

De vragen van de PVV, die eerder schriftelijk zijn gesteld door Utrecht Solidair, zal met bij goedvinden van de raad schriftelijk beantwoorden.

De heer Bosch (PVV) stelde deze vragen niet voor niets en wenst een antwoord te krijgen van de wethouder.

Raadsvergadering van 21 september 2023

35

Mevrouw Oosters (wethouder) reageert dat de hoeveelheid uren per project niet worden

geregistreerd, vanwege de administratieve lasten voor verschillende cultuurprojecten en voor het sociaal domein.

De adviesbureaus zijn gevraagd om een objectieve en onafhankelijke verkenning te maken ten

behoeve van de Beleidsnota Cultuur. Een van de twee adviesbureaus had reeds ervaring met de culturele sector in Utrecht.

Een open sollicitatie van de Adviescommissie is beoordeeld door de Sollicitatiecommissie. De

openbare vacature is gedeeld met de raad. De benoeming wordt uiteindelijk goedgekeurd door het college.

De heer Bosch (PVV) is verbaasd over het feit dat de Adviescommissie, opgeroepen door het college, zelf twee externe partijen gaat inhuren. De gemeente zou zelf die twee partijen kunnen inhuren om kosten te besparen.

Mevrouw Oosters (wethouder) zegt dat de verkenning aan het begin van het traject plaatsvond. Dit is een manier geweest om veel inzet te besparen.

Zij reageert op amendement 77 over het door de raad laten goedkeuren van subsidievoorstellen. Toekennen van subsidies zou geen politiek moeten worden. Hier is niet voor niets een onafhankelijke commissie voor ingesteld. Zij ontraadt het amendement.

Amendement 78, over de vier pijlers opnemen in het raadsbesluit, kan zij overnemen. Mevrouw De Vries (PvdD) hoort nog graag van de wethouder wanneer zij de raad informeert over motie 241.

Mevrouw Oosters (wethouder) reageert dat dit uiterlijk Q2 2024 wordt. De voorzitter schorst daarop de vergadering. Na heropening van de vergadering meldt de voorzitter dat de Partij voor de Dieren later vanavond zal terugkomen op amendement 75. De beraadslaging over het voorstel zal dan worden voortgezet.

(Mevrouw Dijksma draagt daarop het voorzitterschap van de vergadering over aan de heer Zwanenberg.) 23. Raadsvoorstel aanpak burgerberaad jaarwisseling. De heer Bosch (PVV) memoreert de toezegging van de wethouder in de commissie dat in de

vraagstelling het tijdsframe van 31 december 18.00 uur tot 1 januari 2.00 uur heel duidelijk zou

worden meegegeven aan de deelnemers van het burgerberaad. Als de wethouder kan toezeggen dat dat dit ook daadwerkelijk gebeurt, is hij daarmee tevreden. Anders zal hij in tweede termijn een amendement indienen.

De heer Van Heuven (PvdD) merkt op dat deelnemers aan het burgerberaad omgerekend nog geen € 5 per uur krijgen om belangrijke adviezen aan de gemeenteraad uit te brengen. Dit lage bedrag

benadeelt wat zijn fractie betreft de representativiteit van het burgerberaad. Zijn fractie verwacht dat vooral mensen met een laag inkomen die fulltime werken om hun salaris te verdienen, mensen die

Raadsvergadering van 21 september 2023

36

mantelzorg verlenen of mensen met kinderen die extra opvang niet kunnen betalen, zullen afzien van deelname aan het burgerberaad. Dat is jammer, want het sowieso al moeilijk om bij

burgerberaden een goede representativiteit te bewerkstelligen. In dit burgerberaad is gekozen voor

een vrijwilligersvergoeding, omdat het de verwachting is dat een hogere vergoeding ingehouden zal worden op een eventuele uitkering. Een en ander is echter nog niet goed genoeg uitgezocht. Zijn

fractie zou graag willen dat dit voor het volgende burgerberaad wel goed wordt uitgezocht. Hierover

dient zijn fractie samen met de fracties van PVV, D66, CDA, GroenLinks en ChristenUnie motie 340 in (Inclusiviteit mag wat kosten).

Zijn fractie vindt het bizar dat de circa 4 ton, nodig voor alternatieve vieringen als het

vuurwerkverbod is ingesteld, eerder nooit gevonden kon worden, maar dat er nu wel een bedrag van € 1,3 miljoen beschikbaar zou kunnen zijn als het burgerberaad daartoe besluit. Waar dit geld

opeens vandaan komt, is hem niet duidelijk; de gemeentelijke begroting is soms ondoorgrondelijk. Hoewel zijn fractie nog steeds niet tevreden is met het onderwerp van het eerste burgerberaad en daarom tegen de startnotitie was, stemt ze nu wel voor het raadsvoorstel, onder het idee: aan de slag ermee!

De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat er in de commissie een goed debat heeft

plaatsgevonden. Zijn fractie steunt het aangescherpte voorstel en is benieuwd naar de uitkomsten.

In de commissie is ook gediscussieerd over de procesbegeleiding. Hij vraagt zich af waarom die per se door een externe zou moeten gebeuren. Natuurlijk moet het onafhankelijk gebeuren, maar hij

snapt niet dat onder de 3.000 gemeentelijke medewerkers blijkbaar niemand die vaardigheden in huis heeft. De externe die de procesbegeleiding zal doen, gaat daar heel veel van leren en kennis opdoen, en gaat vervolgens weer weg, waardoor de gemeente die kennis ook weer kwijt is. Zijn fractie had een motie willen indienen om geen externe procesbegeleiding in te huren, maar de

uitvraag is op 17 september gesloten, dus die motie zou niet zo veel zin hebben. Zijn fractie zal er

echter op terugkomen, ook op de externe inhuur in algemene zin binnen participatie. Zijn fractie zal daar samen met de D66-fractie een set schriftelijke vragen over indienen.

De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat zijn fractie voorstander is van het burgerberaad, ook van het onderwerp. Wel maakt ze zich zorgen over de representativiteit van het burgerberaad. Wordt er

voldoende weging gemaakt op basis van de vier criteria die in het voorstel worden genoemd? Hij

begrijpt dat nu is gekozen voor de in het voorstel genoemde vergoeding, vanwege de belasting. Ook op andere plekken wordt de oproep gedaan om de vrijwilligersvergoeding te veranderen. Hierover dient hij motie 341 in.

Mevrouw Oosters (wethouder) kan de heer Bosch toezeggen dat het door hem genoemde tijdsframe aan het burgerberaad zal worden meegedeeld.

Motie 341, inzake de representativiteit, kan zij overnemen. In de motie worden belangrijke vragen

gesteld. Ook het college streeft ernaar om het burgerberaad zo representatief mogelijk te maken. De vragen zullen worden meegenomen in de evaluatie van het burgerberaad. Ze zullen ook worden

meegenomen in het onafhankelijk onderzoek van de Haagse Hogeschool naar burgerberaden, waar ook Utrecht aan meedoet.

Zij begrijpt de vraag van de heer Van der Zweth over de externe procesbegeleider, maar het gaat niet om de kwaliteiten die de eigen mensen niet in huis zouden hebben. Het gaat om de

onafhankelijkheid die de procesbegeleider moet uitstralen richting het burgerberaad.

Motie 341, over de representativiteit, moet zij helaas ontraden. Het gaat daarbij met name om de

Raadsvergadering van 21 september 2023

37

tweede bullet in het dictum van de motie. Het college wil de steekproef niet vergroten, omdat het onwenselijk is om uiteindelijk te veel mensen teleur te moeten stellen in dit traject. Het huidige

aantal is gebaseerd op de te verwachten respons van 4%. Er kan eventueel een tweede steekproef gehouden worden om bij te kunnen sturen als het echt misgaat. Daarmee kan wellicht worden

voldaan aan de wens van het CDA. Daarbij is het gestelde onder de tweede bullet van het dictum niet uitvoerbaar, want het is niet haalbaar om een groep van 130 deelnemers te spiegelen aan 34 subwijken, als men ook op de andere kenmerken – gender et cetera - representatief wil zijn.

Het gestelde onder de punten 1 en 3 van het dictum van motie 341 wordt door het college absoluut ondersteund. Zij kan toezeggen met die punten aan de slag te gaan.

De heer Van Heuven (PvdD) dankt de wethouder voor het overnemen van motie 340. Hij kan de motie daarom intrekken.

De heer Bosch (PVV) dankt de wethouder voor haar toezegging. Hij hoeft het door hem aangekondigde amendement nu niet in te dienen.

De voorzitter deelt mee dat aan het eind van de vergadering zal worden gestemd over het voorstel en de ingediende motie.

24. Raadsvoorstel bijdrage noodhulp aardbeving Marokko. Mevrouw Kendir (Student & Starter) merkt op dat de aardbeving in Marokko slechts een tiental

seconden duurde. Deze tragische gebeurtenis raakt iedereen diep, vooral ook alle Utrechters met een Marokkaanse achtergrond. De gedachten van haar fractie en andere collega's in de raad gaan uit naar alle slachtoffers van de aardbeving en hun families in Marokko, hier in Utrecht en waar ook ter

wereld. Het is hartverscheurend om te zien hoe natuurrampen als deze mensen in nood brengen,

gemeenschappen ontwrichten en levens verscheuren, zowel in Marokko als in Utrecht. Zij hoopt dat de hulp die hier geboden kan worden een positief verschil zal maken in het herstelproces en dat de hulp de getroffenen weer hoop, voorspoed en kracht zal geven.

In de raadsbrief wordt terecht aangegeven dat er meer duidelijkheid nodig is over hoe om te gaan

met verzoeken om noodhulp. Zij stelt voor dit gesprek te plannen voor de commissie, zodat er een helder beleid ontwikkeld kan worden voor toekomstige situaties. Dit zal ervoor zorgen dat de hulp vanuit Utrecht rechtvaardig maar ook consistent wordt verdeeld.

Zij hoop dat de raad unaniem kan instemmen met de bijdrage aan het VNG-fonds voor Marokko, om te helpen bij het herstel na de aardbeving.

De heer Koning (D66) steunt het voorstel waarin het college ruimte voorstelt om een donatie te doen. De warme woorden hierover van mevrouw Kendir ondersteunt hij namens D66 van harte.

Zijn fractie heeft wel moeite met de wijze waarop dit voorstel tot stand is gekomen. Terwijl het

budgetrecht bij de raad ligt, is er een brief van het college gekomen waarin werd aangekondigd dat

er een donatie gedaan werd, compleet met communicatie, alsof de donatie al een voldongen feit zou zijn. Gelukkig werd dat hersteld, door toch een raadsvoorstel voor te leggen. Dat is belangrijk; het was nodig dat dit werd rechtgezet.

Helaas krijgt men vaker te maken met natuurrampen. D66 wil niet dat de gemeente in een situatie komt waarin leed met elkaar moet worden vergeleken om te bepalen waar de beperkte financiële

middelen van de gemeente naartoe kunnen. De enorme ramp die Libië trof is vreselijk, maar daar

Raadsvergadering van 21 september 2023

38

doet de gemeente nu niets voor. De gemeente heeft geen beleidsdoelen en geen kader op basis

waarvan ze internationale donaties kan doen. Zijn fractie wil dat ook niet, want de gemeentelijke

financiën staan onder druk en de raad kan nu al niet aan alle ambities voldoen. Daar komt bij dat de landelijke overheid op dit punt wel doelen en beleid heeft. En Utrechters kunnen natuurlijk zelf een keuze maken voor goede doelen die zij willen steunen. Zijn fractie wil daar graag in de commissie verder over spreken. Hij wil alvast aangeven dat zijn fractie vindt dat er in principe geen

internationale donaties meer gedaan worden na deze donatie. Het voorstel zoals het er nu ligt, wordt door zijn fractie onderschreven.

De heer Bosch (PVV) spreekt over dit voorstel met een naar gevoel. Er is immers sprake van een

buitengewoon ernstige en tragische situatie in Marokko, waar bijna 3.000 mensen het leven hebben

verloren en duizenden anderen gewond zijn geraakt. De gedachten van zijn fractie gaan uit naar alle getroffenen en hun families; Utrechters die zorgen hebben over hun familieleden, vrienden en bekenden. Dat is niet niks.

Het is sympathiek dat het college overweegt een bijdrage te leveren aan het VNG-fonds. Zijn fractie had echter liever eerst een raadsvoorstel ontvangen, in plaats van via ronkende nieuwsberichten in

de medio te vernemen over deze gulle gift. De raad is het hoogste orgaan in de gemeente, maar de mededeling in de nieuwsberichten luidde "Utrecht gaat € 368.00 doneren aan Marokko", terwijl de raad dat nog niet had besloten. Is dat dan de fout van een iets te enthousiaste journalist, of is het college iets te hard van stapel gelopen? Graag hoort hij de reflectie van de burgemeester hierop.

Hij vindt het prachtig om de wereld te laten zien hoe vrijgevig Utrecht is, maar er is ook nog zoiets als het budgetrecht. Dat lijkt men in dit geval een beetje vergeten te zijn. Financiële beslissingen

zoals deze zouden toch eerst door de raad moeten worden goedgekeurd. Dat is een tikje slordig.

Dat brengt hem bij de vraag: waar trekken we de lijn? Het is een feit dat er elke dag overal ter wereld tragedies plaatsvinden. Hoe nobel de intenties ook zijn, de gemeente Utrecht kan niet de redder van

de hele wereld zijn. Wat wordt er bijvoorbeeld gezegd tegen een Sloveense Utrechter of een Libische

Utrechter? Ook daar zijn ernstige zaken aan de hand. Dat voelt toch een beetje raar. Daarom dient hij motie 342 in, waarin word gezegd dat na het aannemen van dit raadsvoorstel moet worden gestopt

met het doneren aan dit soort internationale doelen. Als de samenleving het initiatief neemt, kan de gemeente uiteraard wel faciliteren, maar dat initiatief moet vanuit de samenleving komen.

In het kader van transparantie en verantwoordelijkheden stelt hij voor om de zaken voortaan in de juiste volgorde te doen: eerst een voorstel bespreken, dan erover beslissen, en pas nadat een voorstel is goedgekeurd het nieuws verspreiden.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat Utrecht moet ophouden met het geven van

noodhulp, hoe rot hij dat ook vindt. Het geven van noodhulp gaat tussen landen onderling of via

particulier initiatief. Morgen is het Libië, overmorgen Mozambique en daarna Bangladesh. Waartoe is de gemeente op aarde? Utrecht heeft geen cent te makken. De burgemeester klaagt hierover in de pers en tegen de regering. Maar tegelijkertijd wordt er een voorstel gedaan om meevallers die we ook aan armoedebestrijding of ouderenzorg kunnen uitgeven, uit te geven aan Marokko. Deze

meevallers kunnen normaliter op basis van een integrale afweging gedoteerd worden, volgens de financiële spelregels. Hoe kun je als college de hand lichten met de door de raad opgelegde

financiële spelregels? Dat is idioot en godgeklaagd. Het is voor de zoveelste keer weer een voorbeeld van financiële willekeur, die zo kenmerkend is voor het hedendaagse Utrechtse college. Het college houdt zich niet aan de eigen spelregels. Het college zou eens consequent moeten zijn en zich niet van zijn meest slechte kant moeten laten zien.

Raadsvergadering van 21 september 2023

39

De heer Van der Zweth (PvdA) vindt de woorden van de heer Bos hard en opgepast. Ziet hij niet het dilemma van het college? De raad heeft hetzelfde nog in hetzelfde jaar vrij breed gevraagd na de

ramp in Turkije, gelet op de grote Turkse gemeenschap in Utrecht. Nu gebeurt er opnieuw een ramp, dit keer in Marokko, terwijl Utrecht ook een grote Marokkaanse gemeenschap kent. Het college heeft dat dilemma op papier gezet en met de raad gedeeld. Heeft de heer Bos daar geen enkel begrip voor? Is dat totaal onbekend voor hem?

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) hecht weinig waarde aan het waardeoordeel van de heer Van der Zweth. Hij realiseert zich dat het college door het geven van steun aan Turkije in een spagaat is

gekomen. Er waren mondelinge of schriftelijke vragen gesteld door DENK. Die vragen hebben het

college nog verder in een rottige positie geduwd. Maar het is een eigenstandige beslissing van het college geweest op grond waarvan hij nu deze conclusie trekt. Als de heer Van der Zweth het daar niet mee eens is, dan is dat zo.

De heer Van der Zweth (PvdA) stelt dat als de heer Bos het dilemma ziet, hij dan toch ook ziet dat hetzelfde bij Turkije is gebeurd? Dan is het toch het tegenovergestelde van willekeur? De grote woorden van de heer Bos passen daar voor geen meter bij.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) antwoordt dat dit de perceptie van de heer Van der Zweth is. De

heer Van der Zweth spreekt over "de grote woorden van de heer Bos", maar hij doet alleen een appel op het college om nu een keer consequent te zijn en zich niet van zijn meest slechte kant te laten zien.

Mevrouw Nolten (BIJ1) memoreert dat de heer Bos zijn betoog begon met de woorden: wat rot. Zij

nodigt hem uit om daarmee zijn bijdrage te eindigen, want ze vindt de woorden die daarna kwamen vrij ongepast.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) reageert dat hij ook aan die opmerking weinig waarde hecht.

Hij vindt dat de Utrechtse portefeuillehouder met dit soort casussen veel voorzichtiger moet omgaan. Een raadsvoorstel moet besproken worden in een commissie. Hij wijst op de kop van het persbericht van het college: Gemeente doneert € 368.000 aan Marokko; dit raakt ook de Marokkaanse

gemeenschap in Utrecht. De toon van dat bericht en de raadsbrief daarover ademen dat het college

het besluit al heeft genomen, terwijl het budgetrecht bij de raad ligt. Voor de zoveelste keer zet het college de raad weer buitenspel.

Het lijkt hem duidelijk: hulp aan Marokko of andere landen vloeit voort uit particulier initiatief of op initiatief van de regering, maar niet op initiatief van de gemeente, en zeker niet eigenstandig op initiatief van het college.

Mevrouw Nolten (BIJ1) merkt op dat de heer Bos vindt dat de raad buitenspel is gezet. Maar de raad

gaat toch nog stemmen over het voorstel? Misschien is er wat ongelukkig gecommuniceerd, maar de raad gaat nog over het voorstel stemmen. De kans van de heer Bos om iets over het voorstel te zeggen, is hem niet ontnomen.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt dat mevrouw Nolten vindt dat de raad hier zomaar over kan

stemmen. Maar het geld is al toegezegd. De raad zou het college zwaar in zijn hemd zetten als niet

Raadsvergadering van 21 september 2023

40

met het voorstel zou worden ingestemd. Met deze handelwijze heeft het college zijn hand

overspeeld. Dit is niet de manier waarop het college met de raad en het budgetrecht van de raad mag omgaan. Het voorstel had gewoon in de commissievergadering behandeld moeten worden. Mevrouw Nolten (BIJ1) hoopt dat het voorstel met vele voorstemmen in de raad zal worden aangenomen.

De heer Koning (D66) vraagt de heer Bos of hij alsnog een reactie kan geven op de vraag die de heer Van der Zweth stelde: kan hij zich voorstellen dat het college gemeend heeft, gezien de eerdere

donatie aan Turkije bij een vergelijkbare ramp, om überhaupt hierover een afweging voor te leggen aan de raad?

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het bijzonder dat het college het op deze manier heeft

aangepakt, ondanks het feit dat hij het college in de afgelopen maanden wel tien keer aangesproken heeft over het feit dat de raad buitenspel wordt gezet en dat het budgetrecht bij de raad ligt.

De heer Koning (D66) zit vooral met het punt van de consistentie. Hij begrijpt heel goed dat het

college ook zoekt naar wat de raad in dezen wil. De raad heeft nu de mogelijkheid om zich uit te

spreken. Daar wordt ook gebruik van gemaakt. Stadsbelang Utrecht doet dat ook. Maar ook hij wil gezegd hebben dat hij de bewoordingen van Stadsbelang Utrecht nogal heftig vindt.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt dat hij gedwongen wordt om nu te zeggen dat hij niet met het voorstel kan instemmen. Hij vindt dat hij nu gepiepeld wordt. Hij heeft geen eigenstandige

afweging kunnen maken. Daar heeft hij een commissievergadering voor nodig, waar een uitwisseling van gedachten plaatsvindt. Die uitwisseling heeft niet plaatsgevonden. Hij wordt nu gedwongen om een punt te zetten, om een grens te trekken en te zeggen: college, tot hier en niet verder. De heer Maas (Volt) merkt op iedereen de diepe wens heeft om Marokko te helpen en te

ondersteunen, gehoord de verhalen uit Marokko. De pijn en het verdriet in Marokko zijn voelbaar.

Zijn fractie begrijpt daarom heel goed dat het college voorstelt om geld te doneren; ze ondersteunt

dat ook. Maar de raad heeft ook de lastige taak om de brede context van zijn keuzes te overwegen. De gemeente worstelt met beperkte middelen en staat voor pijnlijke bezuinigingen. Tegen die

achtergrond is het lastig te vernemen hoe snel dit besluit is genomen. Het besluit is lastig uit te leggen als je elke euro moet omdraaien.

Over de communicatie hebben voorgaande sprekers al het een en ander gezegd. Bij een rondje

bellen met collega's in andere gemeenten heeft zijn fractie geconstateerd dat het in andere steden

heel anders is gegaan. Het is bijzonder jammer dat de raad van Utrecht niet eerst geconsulteerd is. Dit debat maakt vooral duidelijk dat er behoefte is aan duidelijke regels. Hoe gaat de gemeente

reageren op dergelijke rampen? Wat is daarbij de rol van de raad? Wat zijn fractie betreft, moet daar eens uitgebreid over doorgepraat worden.

Zijn fractie steunt de donatie aan Marokko, maar ze is kritisch over eventuele volgende donaties. De heer Van Heuven (PvdD) merkt op dat de Partij voor de Dieren de donatie aan Marokko volledig steunt. Zijn fractie wil echter drie kanttekeningen plaatsen bij het voorstel.

Het college schrijft zelf al over de precedentwerking en stelt voor om in gesprek te gaan met de raad over de werkwijze bij toekomstige rampen. Meer partijen hebben al gezegd dat dit een goed idee is.

Raadsvergadering van 21 september 2023

41

Wat zijn fractie betreft moet dit gesprek niet gaan over wanneer en aan welke landen wordt

gedoneerd, maar ook over de soort ramp en de hoogte van het bedrag – moet het bijvoorbeeld altijd € 1 per inwoner zijn?

De Partij van de Dieren vindt dat het gesprek ook zou moeten gaan over het voorkomen van rampen. Immers, door klimaatverandering zal het aantal natuurrampen alleen maar toenemen en dus ook het aantal donaties toenemen.

Het college bracht het nieuws over de donatie vorige week als een collegebesluit naar buiten, waarmee het de raad op achterstand zette. Dat beeld wordt door zijn fractie gedeeld.

Zijn fractie vindt de financiële dekking van de donatie vreemd. Er wordt een beroep gedaan op de

post onvoorzien, maar als de Partij voor de Dieren als oppositiepartij een beroep zou doen op deze

dekkingspost, zou dat gegarandeerd door het college van een negatief advies voorzien worden. Hoe

nobel het doel ook is, deze werkwijze roept vragen op, ook gezien bijvoorbeeld de discussie over het voorstel van de Partij voor de Dieren om bij de voorjaarsnota drie keer € 100.000 beschikbaar te

stellen voor dierenhulporganisaties. Het voorgestelde budget was vrij besteedbaar, maar volgens de wethouder Financiën was dat niet volgens de spelregels. Is dit budget voor de noodhulp aan

Marokko dan wel volgens de spelregels? Zijn fractie zal daar nu geen punt van maken, want ze steunt de donatie aan Marokko volledig; de hulp is gewoon hartverscheurend nodig.

Mevrouw Fattal (GroenLinks) merkt op dat de fractie van GroenLinks trots is over het feit dat Utrecht bijdraagt aan het lenigen van de nood in Marokko. Ze ziet het leed bij de inwoners van Marokko, maar ook bij de meer dan 30.000 Marokkaans-Nederlandse inwoners van Utrecht. Deze mensen

rouwen, maar zij is er ontzettend trots op dat Utrecht voor hen probeert een gebaar te maken, om iets van die rouw weg te nemen.

Tegelijkertijd hoort haar fractie ook de wens van de raad om hier verder over door te praten. Die wens is natuurlijk terecht, want rampen zullen zich vaker gaan voordoen. Het college zegt ook terecht dat er een precedentwerking uitgaat van de donatie. Zij vraagt een toezegging van de

burgemeester om een voorzet te doen voor een gesprek hierover. Een beleidskader of iets dergelijks wordt te ingewikkeld, maar de raad moet wel met elkaar wisselen hoe deze zaak in de toekomst

verder moet worden aangepakt. Het is fijn om dat gesprek te voeren aan de hand van een voorzet van het college.

Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat ook de gedachten van de CDA-fractie uitgaan naar de

vreselijke situatie in Marokko en naar alle getroffenen. Ook de CDA-fractie zal het voorstel steunen. Tegelijkertijd deelt haar fractie de mening dat het van de zotte is hoe deze procedure is verlopen. Daar moet de raad echt heel kritisch op zijn.