7e raadsvergadering 10 juli 2025 (transcriptie)

Sharon Dijksma (Voorzitter): Interruptie van mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Dank u wel, voorzitter. Bent u niet bang voor weer hele duurbetaalde krachten die aan huwelijksbemiddeling en tegen vechtscheiding zijn, waar dan het geld naartoe gaat terwijl het weinig effect heeft?

69

Rik van der Graaf (ChristenUnie): Nee, voorzitter. Ik kijk uit naar mensen die fatsoenlijk betaald worden om heel belangrijk werk te doen om relatieproblematiek en scheidingen in deze stad te voorkomen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Rik van der Graaf (ChristenUnie): Voorzitter, dit college heeft onder moeilijke omstandigheden koers gehouden. Kwetsbare groepen zoveel mogelijk ontzien en is blijven investeren in deze stad en doet dat ook met de stad. En met die inzet gaan we de toekomst hoopvol tegemoet. Met oog voor wie het nodig heeft, opstaan tegen onrecht en samen zoeken naar het goede voor Utrecht.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dank u wel. Dan gaan we naar BIJ1. Het woord is aan mevrouw Nolten. Ja, even misschien dat de vraag aan mij was, gaan we door tot we alle fracties hebben gehad? En het antwoord is ja, want het voorstel was om dat te doen en daarna twee uur te gaan schorsen. Mag ook anderhalf voor voor mij, maar ik weet niet. Kijk, dat kunnen we zo even zien. Kijk, als we als we nu dit tempo volhouden, zijn we echt wel ruim voor twee uur, denk ik aan de schorsing toe. Dus dat gaat gewoon goed. En dan hebben we dat allemaal in één klap gehad. Kunt u allemaal een beetje nadenken over moties, amendementen. Dat was ook de bedoeling. Dus dan gaan we nu gauw naar mevrouw Nolten van BIJ1.

Stevie Nolten (BIJ1): Dank, voorzitter. We leven in een tijd waarin onmenselijkheid beleid is geworden, waarin de rijken rijker worden, vluchtelingen worden gecriminaliseerd en fundamentele rechten worden afgebroken. Hiertegen verzetten wij ons. Verzet dat zichtbaar moet zijn op straat, maar ook in beleid, in budget en in keuzes. Daarom dienen wij vandaag vijftal voorstellen in. Terwijl het kabinet racistische wetten invoert die ongedocumenteerde mensen strafbaar maken, kiest BIJ1 voor radicale solidariteit. We maken geen onderscheid tussen mensen met of zonder papieren. We bouwen aan een stad die bescherming biedt en geen vervolging. Daarom dienen we vandaag een aantal voorstellen ook mede in. Maar ook de motie op weg naar Utrecht-Vrijhavenstad, juist nu. Samen met Partij voor de Dieren, Groep Zwanenberg en EenUtrecht, met het dictum Draagt het college op concrete beschermingsmaatregelingen of zogenoemde firewalls te onderzoeken en uit te werken en daarbij gebruik te maken van kennis van bestaande vrijhavenssteden in Europa en de VS, in kaart te brengen welke structurele voorzieningen en samenwerkingsverbanden nodig zijn om deze visie duurzaam te realiseren, bijvoorbeeld middels het verstrekken van stadskaarten voor ongedocumenteerde mensen en de uitwerking hiervan terug te koppelen aan de Raad in Q4 van 2025.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie krijgt nummer 376.

70

Stevie Nolten (BIJ1): Wat doen we met een stad als we mensen op de straat opsturen omdat ze het verkeerde paspoort hebben terwijl zij op de vlucht zijn? Utrecht mag zich niet voegen naar de uitsluitingspolitiek van Den Haag, zeker nu zij de subsidie voor derde landers per september stopzetten en deze groep wederom tussen wal en schip draagt te vallen. Vandaar de motie om verlengondersteuning voor derde landers uit Oekraïne, samen met EenUtrecht en Partij voor de Dieren, met de volgende strekking, de opvang, zorg en bescherming van derde landers uit Oekraïne met een jaar te verlengen. met een dekking van eenmalig 150.000 euro uit de opbrengsten van de single-use plastic.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie 377.

Stevie Nolten (BIJ1): En dan. Transrechten staan wereldwijd onder druk. Utrecht moet een stad zijn waar transpersonen niet alleen tijdens Pride gevierd worden, maar net als iedere Utrechter toegang hebben tot zorg, bescherming en gemeenschap. Wij zijn dan ook blij dat de wethouder heeft toegezegd om de toekomstscenario's voor het vervolg van de transcliniek uit te willen werken. Wel blijft de timing van de oplopende huidige subsidie ongelukkig. BIJ1 komt daarom met de volgende motie Onderzoek verlening van de Utrechtse transcliniek pilot samen met D66, Groep Zwanenberg, Partij voor de Dieren, Volt, PvdA, Student & Starter, GroenLinks, EenUtrecht en Horizon, met het volgende dictum, te onderzoeken hoe de periode tussen het aflopen van de pilotsubsidie en de nieuwe raadsperiode slash de aanstelling van een nieuw college overbrug kan worden en de scenario's voor te leggen aan de raad en de raad voor de programma begroting 2025 hierover te informeren.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 378.

Stevie Nolten (BIJ1): In een stad waar verhuurders structureel misbruik maken van de woningnood, is het onacceptabel dat we huurders hun enige onafhankelijke vangnet ontnemen. De gemeente neemt wel de wettelijke taken van het huurteam over, maar laat juist de bovenwettelijke taken vallen, precies die onderdelen die huurders echt in staat stellen om misstanden aan te vechten. Dit gaat om cruciale ondersteuning, zoals hulp bij het terugvorderen van teveel betaalde huur of borg en begeleiding bij procedures. En laat je dit wegvallen, dan geef je malafideverhuurders vrij spel voor intimidatie, woeker huren en het onthouden van rechten. Daarom pleiten we ervoor om het huurteam niet weg te bezuinigen en dienen we de motie in Bescherm huurrechten behoudt het huurteam samen met EenUtrecht. Met het volgende dictum Draagt het college op te onderzoeken of het huurteam Utrecht in haar huidige hoedanigheid inclusief bovenwettelijke taken behouden kan worden, hierover in gesprek te gaan met het huurteam en te onderzoeken onder welke voorwaarden voortzetting mogelijk is, met een financiële onderbouwing te komen en alternatief voorstel in de aanloop naar de programmabegroting 2025 en de raad hierover uiterlijk dan te informeren.

71

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie nummer 379, mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Hoe gaan we de huurders beschermen die van één gemeentepand zitten, die via socius en anderen verhuurd worden die zomaar mensen, 180 man, op straat zetten? Hoe gaan we daar de bescherming tegen doen?

Stevie Nolten (BIJ1): Nou, wij hebben, zoals mevrouw Hessel weet, daar ook voorstellen voor ingediend om dat te voorkomen. Helaas zijn die hier niet aangenomen. Daar balen wij ook ontzettend van. Het is wel zo dat deze groep, ik denk dat zij doelt op de Ravellaan, als ik dat goed heb, en anders moet ze mij even corrigeren, dat zij vandaag ook een zwart boek aanbieden aan socius, zodat de gemeente kan leren van deze misstanden. Dus ik raad haar ook zeker aan om dit ook te lezen, net als wij.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Ik heb het al.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Stevie Nolten (BIJ1): Tot slot, wie herdenkt vecht tegen het vergeten. En tijdens de herdenking van de Nakba in 1948 herinneren we de gedwongen verdrijving van honderdduizenden Palestijnen. En staan we ook stil bij de voortzetting hiervan in het heden. Decennia van koloniale onderdrukking, etnische zuivering en bezetting. Hebben één vrijheid ruimte voor de Palestijnse gemeenschap om haar pijn en strijd zichtbaar te maken.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Dit wil ik een punt van orde. Ik vind het te gek dat er zulke statements hier worden gemaakt in de gemeenteraad. We hebben het over de voorjaarsnota. Ik ben het namelijk helemaal niet eens met die theorie over de NASA. En ik vind het te gek dat dit in de gemeenteraad allemaal plaatsvindt.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Hessel, u neemt het woord terwijl u het nog niet eens had.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Oh, sorry, maar ik vind dit gewoon niet kunnen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ja, dat heeft u duidelijk gemaakt. En volgens mij is het woord nu aan mevrouw Nolten, want ik meen dat ze een voorstel gaat doen.

72

Stevie Nolten (BIJ1): Ik ga inderdaad een voorstel indienen. Volgens mij was dit ook geen punt van orde, maar een inhoudelijk punt. Ik ga over mijn eigen woorden en over onze eigen filosofie. Daarom komt mijn voorstel. BIJ1 vraagt dus ruimte om de Palestijnse gemeente om haar pijn en strijd zichtbaar te maken, zoals ze dit afgelopen mei ook voor het eerst deden op het Domplein. Daarom dienen we de motie in Erkenning en ruimte voor Utrechtse nakbaarherdenking, samen met DENK, EenUtrecht, Groep Zwanenberg en Partij voor de Dieren met het dictum Organisaties die de Nakba herdenking jaarlijks willen herdenken en die daar behoefte aan is met hen mee te denken over de vorm en locatie van de herdenking, bijvoorbeeld op basis van ervaring met andere herdenkingen, zoals de afgelopen jaren ook met Keti koti is gedaan om actief te communiceren dat er fondsen zoals initiatieffondsen en of subsidies openstaan om aanvraag te doen voor deze herdenking en met de vertegenwoordiging uit het college aanwezig te zijn op de jaarlijkse Utrechtse Nakba herdenking.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 380. Mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Dank u wel, voorzitter. Zullen we ook op de dag dat Masha Amini werd vermoord en al die jongeren werden opgehangen toen hebben we allemaal een stukje van ons haar afgeknipt. Iedereen kent nog die televisiebeelden. Zullen we dat ook jaarlijks gaan doen, dat we een stukje van ons haar afknippen om Masha Amini en al die jongeren in Iran niet te vergeten, die ook op dit moment vermoord worden?

Sharon Dijksma (Voorzitter): Wacht even, de teller loopt niet bij u en dat had wel gemoeten. Excuses. Uw vraag was duidelijk, mevrouw Nolten.

Stevie Nolten (BIJ1): Ja, ik weet niet waarom mevrouw Hessel dit verpakt als een soort van verwijt, want het is niet zo dat BIJ1 tegen andere mensenrechten schendingen is. Ik nodig mevrouw Hessel ook zeker om daarvoor op de bres te springen als zij zich daardoor groepen voelt en BIJ1 kiest voor deze. En net als dat we dat ook met andere herdenkingen doen, bijvoorbeeld als Keti Koti. Dus ik zie niet waarom dit op deze manier zo gebracht wordt.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Stevie Nolten (BIJ1): Voorzitter. Onze voorstellen zijn geen middenweg. Ze zijn een radicale politieke keuze voor solidariteit, voor bescherming, voor een stad waar ieder mens telt. En het is tijd dat Utrecht deze keuze ook expliciet maakt. Tot zover. Dank u wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ik moet nog vermelden dat het voorstel dat u heeft gedaan rondom derde landers een amendement was. En daar had ik nog geen nummer aan verbonden. En dat wordt nummer 151. 73

Dan gaan wij verder met EenUtrecht. Het woord is aan de heer Dijkstra.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Utrechters, Raad, voorzitter. Ik wil het met u hebben over de beleidsbubbel. Kijk, wat is dit boek? En hoe we die, staat hier ook, hoe we die liefdevol laten leeglopen. Schik niet, dit wordt geen boekpromotie. Hoewel, in het zomerreces is het wel een aanrader, dus neem het vooral mee. Dus dat wel. Ik wil eerlijk zeggen dat ik er zelf nog een paar hoofdstukken aan zou willen toevoegen. Ik weet van iemand die dat al gelezen heeft. Ik zie haar knikken, maar ik kom er zo op. Het boek pleit in ieder geval voor praktijkgericht beleid, minder papieren beleid en meer ruimte voor bewoners. Dat zijn dus twee dingen. Meer ruimte voor een bewoner en minder beleid. Twee kanten van één medaille. Het een kan niet zonder het ander, is mijn stelling. Sterker nog, teveel beleid, regels, protocollen en ambtenaren ontneemt de burgers alle zuurstof en verstikt de kracht in onze lokale gemeenschappen. Kijk, dit jaar zullen we als EenUtrecht in een tegenbegroting laten zien hoe je meer ruimte voor de bewoner kunt maken. Hartnodig in een tijd waarin steeds meer mensen zich afvragen, word ik eigenlijk nog wel gehoord, waarin de overheid niet naast mensen lijkt te staan, maar tegenover hen. Alvast even een voorproefje van onze tegenbegroting. Ik ben zo enthousiast erover, dat moet ik toch even over zeggen.

2,3 miljoen gaan we uittrekken voor een sterke democratie, betere participatie, burgerberaden, kritische media, belangenbehartiging en goed onafhankelijk onderzoek naar burgertevredenheid. En ook nog eens 8,23 miljoen voor bewoners aan het roer, bewonersfonds, een servicebureau, buurtbudget en het mogelijk maken dat publieke taken worden overgenomen door de bewoners zelf of in organisaties. Dat is dus die ene kant van die medaille. Maar vandaag wil ik het graag met u allen hebben over die andere kant van die medaille. Want meer bewoners, zoals ik al zei, kan alleen na minder beleid. Daarom onze eerste motie. Minder beleid, meer bewoners. Dat is natuurlijk een logische titel na mijn inleiding. Dat zal duidelijk zijn. Want zeg eens eerlijk. Wie heeft het overzicht nog in de brei aan beleidsnota's, visies, uitvoeringsprogramma's en voortgangsbrieven? En hoe vaak zitten er bij een buurtbijeenkomst zelfs meer ambtenaren dan bewoners? De afgelopen tien jaar is het aantal ambtenaren bijna 50 procent toegenomen, ook per inwoner. Bij al onze moties vandaag dacht ik. Ik doe een beetje huiswerk. Voorzitter, bij elke motie heb ik in de bijlage even zo'n grafiekje gemaakt. Dat is een soort van U, van Utrecht. Daar ziet u heel duidelijk per inwoner hoe het aantal ambtenaren drastisch toeneemt. Dat is toch echt iets aan de hand. Dus kijk er vooral eens in. Dat is echt interessant.

Daar moeten we iets mee. Beleid lijkt een doel op zich te zijn geworden, maar het mag nooit het echte werk in de weg gaan zitten. Dat staat ook in het boek. Beperkt beleid natuurlijk, uitsluitend in de vorm van beknopte kaders, moet juist ruimte maken voor gemeenschappelijk kracht. Vergeet niet, beleid is een uitvinding van de twintigste eeuw. Ooit konden we zonder en de wereld draaide prima. Let wel, ik pleit niet voor het afschaffen van beleid. Wel voor verscherpt, verkort en dominant kaderstellend beleid. Want uiteindelijk moet het papierleidend zijn, maar de praktijk buiten. Dus vandaar is het onze oproep in de motie minder beleid meer bewonen. Met als opdracht voor het college. Daar komt ie. 1. Breng in beeld welk deel van de ambtenaren bezig is met beleid of alleen maar beleid of een deel van beleid. 2. Een voorstel te doen hoe dit aandeel omlaag kan en wat het onder andere betekent voor— hoe we met elkaar fysische en beleidsnota's opvragen en vaststellen.

74

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie krijgt nummer 377. Want dat was het amendement van net. Dus deze motie krijgt alsnog dit nummer. Ik zie meerdere handen. Mevrouw Kleinrensink en daarna de heer Van der Graaf.

Julia Kleinrensink (GroenLinks): Ik vroeg me af hoeveel deze motie gaat opleveren aan extra bureauwerk en dus nog— meer op het kantoor zitten.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Die had ik verwacht, voorzitter, deze vraag. Daar had ik me nou echt op geprepareerd. Want als je pleit voor minder en je gaat vervolgens. Kijk, het is een beetje flauw toch? Ik denk dat de vragensteller het ook wel zich realiseert. Kijk, als ik hier een pleidooi voor. Het is echt een oprecht pleidooi. Ik kijk er echt goed naar. Voor minder beleid en ook, denk ik, daardoor minder ambtenaren, minder drukte. Dan is het natuurlijk niet zo dat ik hier als EenUtrecht vervolgens geen vragen meer kan stellen of een actieplan kan vragen. Natuurlijk moeten we hier besluiten vragen en kabels vragen, zo beknopt mogelijk. Dat blijven we met elkaar doen. Ik begrijp de vraag, maar laten we hem niet zwart-wit maken. Dat zou ik even terug willen geven

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Kleinrensink.

Julia Kleinrensink (GroenLinks): Het is ook een hele terechte oproep van u, alleen ben ik verbaasd dat we in een soort metasysteem komen waar er ook nog eens gerapporteerd moet worden over het volgende. De oproep deel ik, maar de motie doet volgens mij precies het omgekeerde van uw oproep. Dat zou ik jammer vinden.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Het zou toch heel raar zijn als je op een gegeven moment een oproep doet van. Ik vraag om een trendbreuk, om kritisch te kijken, niet automatisch door te groeien, maar om kritisch te kijken of we niet te veel met elkaar dat beleid maken en met veel beleidsambten daarnaar te veel bezig zijn. Het zou toch raar zijn als ik dan zou zeggen dat dat klipt in één keer weg. Nee, je moet altijd verstandig blijven nadenken. Dat kan ook op een hele scherpe, korte analyse. En niet zomaar iets doen, nee. Daar moet je een voorstel voor maken en een voorstel over schrijven. Natuurlijk moet je dat doen. Blijven verstandig nadenken. Dat pleidooi heb ik niet gehouden om dat af te schaffen, zeker niet.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De heer van der Graaf.

Rik van der Graaf (ChristenUnie): Een vraag hierover. Goed om dat ook aan het college te vragen. Wij delen ook helemaal de ambitie op meer uitvoering en wat minder opschrijven. Dat is 75

natuurlijk goed. Daar doen we ook al heel veel op in de organisatie. Volgens mij herkent de heer Dijkstra dat ook. En herkent de heer Dijkstra ook dat er tegelijkertijd dan ook een verantwoordelijkheid bij ons als Raad ligt. Dat heel bewust wegen de hoeveelheid moties die we indienen, de hoeveelheid vragen die we stellen en de hoeveelheid inbreng die we doen.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Ja, een hele goede vraag. Dus dank. Dat erken ik. Het betekent ook iets voor ons. Dus ik daag ook het college uit en ook de ambtelijke top om dat ook dan terug te spelen. En dat verwacht ik ook. Ik verwacht ook iets anders, een kritische houding terug. Dus het is een samenspel van zowel de raad als het stadsbestuur, als van de ambtelijke top. En anders gaan we hier niet uitkomen. Maar we moeten het wel keren. Want zoals ik net al liet zien, zoals het nu automatisch doorgroeit en we doordoen, dan moet je echt een keer tot dat inzicht komen dat we dat anders moeten kunnen doen. En nogmaals, waarom zeg ik het? Omdat het ook de kosten gaat voor ruimte creëren voor die gemeenschap. Anders gaan we die kanteling naar een kleinere overheid en een grotere gemeenschap echt niet kunnen maken.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Van der Graaf.

Rik van der Graaf (ChristenUnie): Nou, daar ben ik blij mee, dat de heer Dijkstra ook erkent dat daar iets voor onszelf zit. En dan is het natuurlijk wel de vervolgvraag. Als daar iets voor onszelf zit en de heer Dijkstra erkent dat, de heer Dijkstra wil ook een trendbreuk. Wat gaat de heer Dijkstra dan zelf doen om daarin voorop te gaan? Welke trend gaat hij daar zelf in breken?

Gert Dijkstra (EenUtrecht): U weet, ik ben vaak lang van stof, maar zover ik weet heb ik. Ik heb hier niet nooit gevraagd om hele grote moties. Ik weet nog dat ik dat tot grote verrassing van wethouder Oosters dat ik zelfs zei dat ik daar niet op zat te wachten. Dat was mij helemaal niet nodig geweest. Zelfs op mijn hobby, om het zomaar even plat te zeggen, over participatie, had ik geen behoefte aan een enorme nota Geen Utrecht zonder u. Recent hebben we een prachtige noot over sociale visie. Kijk naar wethouder Voortman, sociale visie 2040. Het had allebei op 1 A4 of 2 A4 gekund. Ik heb er nooit om gevraagd. Ik zal het ook niet vragen. Ik hoop dat anderen met mij dat ook meer en meer gaan doen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Laatste keer Van der Graaf.

Rik van der Graaf (ChristenUnie): Tot slot, voorzitter. Spijtig dat u dan een trend teweeg wil brengen, maar dan zelf daar ook niet in meegaat. Wat mij betreft zou het heel verstandshuis u zelf dan ook zeggen dan ga ik ook daarin voorop en probeer ook daarin een stapje te minderen. En dan kan volgens mij de recht van de Raad daar ook in volgen. Dus fijn dat u in ieder geval erkent dat het een gedeelde verantwoordelijkheid is.

76

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Ja, zeker. En ik hoop dat de vraagsteller ook mijn opmerking is net zojuist beoordeeld. Ik heb volgens mij al geprobeerd daar een voorbeeld in te geven door een aantal keer al te roepen dat dat voor mij niet nodig was geweest. Goed.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder. De heer Dekkers.

Fred Dekkers (GroenLinks): Ja, maar ik heb een punt van orde. Ik probeer de nummering bij te houden en ik zie een IBAPS dat. Sharon Dijksma (Voorzitter): Ja, daar had ik net iets over gezegd.

Fred Dekkers (GroenLinks): 377 al weggegeven is aan de laatste motie van...

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ja, daar heb ik net een poging gedaan, maar daar was ik niet duidelijk genoeg om uit te leggen dat dat een amendement had moeten zijn. Dat amendement heeft 151 als nummer gekregen. Daarmee bestond motie 377 feitelijk niet. En die heeft u nu gekregen. En de eerstvolgende motie krijgt nummer 381. En dan klopt het systeem als een bus. Maar het is inderdaad even. Je moet even goed schakelen. Excuus daarvoor. Ik heb geprobeerd het te zeggen. Even refreshen, ja, mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD): Ja voorzitter, ik kan me een heel groot deel vinden in het betoog wat de heer Dijkstra net heeft gehouden. Waar ik wel benieuwd naar ben, de VVD heeft natuurlijk zelf ook een voorstel om echt voorzienend ambtenarenapparaat te gaan snijden. Ik denk met iets minder papierwerk en echt met iets meer gewoon bezuinigen. Gaat de heer Dijkstra dat ook steunen?

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dijkstra.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Volgens mij wel. Volgens mij wel. Ik zit zoveel moties door te ploegen de afgelopen paar uur. Ik wil voorkomen dat ik iets hier roep dat ik straks moet corrigeren, maar ik vermoed van wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Goed. Is dat genoeg? U kent mij. Nee, er is meer nodig. Deze ene motie gaat niet genoeg zijn. Dus we gaan op naar nummer twee, voorzitter. In de Voorjaarsnota staat dat wij werkzaamheden willen overlaten aan de stad. Nou, het stadbestuur is de stad 77

ingegaan, komt terug, zegt tegen ons, zat ook in de Voorjaarsnota. We hebben geleerd, want het werkt niet als de gemeente aan al deze partijen in de stad gaat vragen dit over te nemen en tegelijkertijd een bezuiniging te realiseren. Deze partijen, de zogenaamde burger- en buurtorganisaties vanuit de gemeenschap zelf, geven aan Ik citeer uit die Voorjaarsnota dat dan ook andere samenwerkingsvormen en een andere rol van de gemeente nodig is. Maar gek genoeg, wat doet die gemeente? Dat zien we. De gemeente koopt steeds vaker diensten, grootschalig en op stedelijk niveau in. Denk aan sociaal makelen, cliëntondersteuning, sportbegeleiding en straks ook aanvullende zorg als arbeidsmatige activering. Wat betekent dat nou voor de praktijk? Dat is heel belangrijk. dat bewonersorganisaties geen kans meer maken, niet omdat ze niet goed zijn in wat ze zouden kunnen doen, maar omdat ze te klein zijn of klein zijn en vaak lokaal gericht op één buurt. En dat staat niet aan op de manier waarop de gemeente wil inkopen. Kortom, zo maakt het stadsbestuur het onmogelijk voor de gemeenschap hier in onze stad om echt iets van de gemeente aan publieke taken over te nemen. Vandaar onze tweede motie met een passende titel, vind ik zelf, Kleiner inkopen, meer bewoner met als opdracht 1 te verkennen welke nieuwe samenwerkingsvormen nodig zijn…., 2.

Specifiek te kijken hoe in bijzonder in het groene en sociaal domein hoe diensten kleiner en toegankelijker kunnen worden gecontracteerd, drie, te onderzoeken hoe bij inkoop toegankelijkheid voor gemeenschapspartijen als criterium kan worden meegenomen en vier, uiterlijk februari 2026, hierover een beknopt voorstel aan de gemeenteraad te presenteren.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie nummer 381.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): En dan ten slotte, voorzitter. Hoe beginnen we morgen met deze, ja ik noem het een trendbreuk of een omslag, door letterlijk in beweging te komen? Een klein beetje een kwinkslag verraste ik alvast. Dat kan ik ook, soms. Meestal ben ik serieus, dat geef ik toe. Vandaar onze derde motie. Minder beleid, meer erop uit. Met als opdracht aan het college 1 op korte termijn maandelijks een beleidsloze dag in te voeren. Leuk, ik kijk ernaar uit. Een dag waarin ambtenaren niet schrijven, maar luisteren. Niet vergaderen, maar ontmoeten. Niet achter een scherm, maar in de wijk. En 2 en de wijze waarop over te laten aan de ambtenaren zelf in samenspraak met de stad. Want als we echt willen weten... Oh, u moet even een nummer doen. Wacht, ik stop.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 382.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Want als we echt willen weten wat er speelt in Utrecht, dan moeten we daar zijn waar de mensen zijn. Voorzitter, als we dit samen durven doen, dan bouwen we iets wat nu te vaak ontbreekt. meer eigenaarschap bij bewoners, betere benutting van buurtvoorzieningen, meer tevredenheid en meer meedoen. En uiteindelijk ook, is mijn overtuiging, lagere kosten of wel slimmer bezuinigd. Dat is een bijvangst, zeg ik erbij. Dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar het kan en het gebeurt soms al ook in onze stad, in Utrecht zelf. Dus laten we het groter maken, is mijn oproep. Niet meer beleid, maar betere besluiten. Niet meer regels, maar meer ruimte. Niet meer overheid tegenover mensen, maar een kleinere 78

overheid die naast mensen staat. Help Utrecht op weg naar een stad die echt voor ons allemaal is. Dus steun onze moties. Alvast dank.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dank u wel. Dan gaan we verder met Stadsbelang Utrecht. Het woord is aan de heer Bos.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Ja, voorzitter. Vertrouwen. Het is een groot goed dat vaker voor lief wordt genomen. Vertrouwen komt de voet en gaat de paard. Dat de gemeente betrouwbaar moet zijn, spreekt voor zich. Toch wordt vaak vergeten dat vertrouwen een actieve daad is. Het vertrouwen van de Utrechters is niet iets wat gratis wordt weggegeven. Het is aan ons om te verdienen. met voorspelbaar, logisch en eenduidig beleid. Tegelijkertijd mogen we meer vertrouwen hebben in de kracht van onze inwoners, organisaties en instellingen. Veel mensen weten heel goed wat nodig is voor hunzelf en voor de stad. Vertrouwen betekent dus ook kunnen loslaten. De samenleving kan veel dragen als wij als overheid de ruimte geven, echt luisteren en ondersteunen waar nodig. Voor het Verstandsplan Utrecht hecht aan vertrouwen. Wij vertrouwen erop dat gebruikers van de U-pas zelf het beste weten waar ze hun budget aan willen besteden. De regeling is verworden tot een weerwaal aan kortingen, soms met dubieuze aanbieders. Het is tijd om dit systeem om te vormen. Wij stellen voor schaf de fysieke pas af, stort het bedrag direct op de rekening van wie er recht op heeft, vrijheid in besteding, vertrouwen in mensen.

Daarom heeft de motie-U-pas zijn beste tijd gehad met als dictum het U-pasbudget direct te storten op de rekening van bewoners die daar recht op hebben, zonder voorwaarden over de besteding de U-pas in de huidige pasvorm af te schaffen. Voorzitter.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie krijgt nummer 383.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Femicide is de meest voorspelbare moord, vaak voorafgegaan door dwingende controle. Toch blijft het onder de radar. We willen dat Utrecht dit geweld erkent voor wat het is. Het is een high-impact crime. Niet alleen het fysieke geweld, maar ook het psychische geweld, het stalken, het isoleren. Daarom de motie geweld tegen vrouwen als high-impact crime met als dictum gendergerelateerde geweld in samenspraak met de driehoek voortaan te bestempelen als high-impact crime. Ook lichter begrijpen binnen dat patroon, zoals stalking of psychisch geweld, mee te nemen, prioriteiten en middelen in te zetten die passen bij een high-impact crime. Voorzitter.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 384.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Het vertrouwen van de FC Utrecht-supporters is weg. De burgemeester blijft weigeren om publiekelijk in gesprek te gaan. Supporters verdienen geen achterkamertjes, maar openheid. Wij zeggen herstel het vertrouwen met daden. Niet later, maar nu. Daarom de motie Herstel vertrouwen FC Utrecht supporters met als dictum voor eind Q3 79

2025 een openbaar gesprek te organiseren met verschillende supportersverenigingen van FC Utrecht, waar tenminste de burgemeester bij aanwezig is. Openbaar, zei ik.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie 385.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Voorzitter. Tivoli is een prachtige instelling met een nog prachtiger subsidiebedrag. Iedere Utrechter betaalt mee, maar het is tijd voor zelfredzaamheid. Tegelijkertijd sterven onze essen. Wij zeggen minder subsidie voor Tivoli, meer middelen voor het groen van de stad. Daarom de motie Afbouwen subsidierelatie Tivoli-Vredenburg met als dictum de subsidie van Tivoli voor 2026 jaarlijks met minimaal 2,5% af te bouwen. 100.000 euro van de vrijgekomen middelen in te zetten voor de aanpak van essenstaksterfte en de rest toe te voegen aan de algemene middelen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 386.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Ik zag dat mijn tijd doorliep, dus ik neem aan dat die enigszins gecorrigeerd wordt. Voorzitter. We kunnen niet eeuwig blijven doorschuiven. Structurele uitgaven horen structureel gedekt te zijn. Dat is de basis van een solide financieel beleid. Maar ook dit jaar zien we weer tijdelijke dekkingen voor structurele taken. Het WMO-armoedebeleid, de energietransitie. Het college houdt de schijn op van een sluitende begroting, maar schuift tekorten door naar morgen. Dat is onverantwoord en onbetrouwbaar. Daarom de motie structureel dekken van structurele uitgaven, met als dictum Bij de programmabegroting 2026 in beeld te brengen welke structurele uitgaven nu tijdelijk worden gedekt. Voor deze uitgaven concrete voorstel te doen voor structurele dekking. Dan wel heldere keuzes over beëindiging of versobering. Tijdelijke dekking expliciet als risico op te nemen in het financiële meerjarenbeleid. de raad uiterlijk in het najaar 2025 te informeren, zodat besluitvorming kan plaatsvinden in samenhang met de begoningskeuze voor 2026 en verder. Voorzitter.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nog even een nummer, namelijk 387.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Ik zag dat mijn tijd weer doorliep. Voorzitter.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Meneer Bos, straks heeft u een punt van orde gemaakt dat eigenlijk ook een interruptie was. Toen hebben we dat niet gecorrigeerd. We zullen er goed op letten, maar volgens mij gaat het echt wel goed.

80

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Daar teken ik toch protest tegen aan. Want wat bij de ene een persoonlijke nood is, is bij de ander onttrekking van spreektijd. Dat is toch wel bijzonder. De energietransitie stokt, niet door gebrek aan goede bedoelingen, maar door gebrek aan netcapaciteit. We blijven bouwen, opwekken en aansluiten, zonder na te denken over wat het net aankan. Daarom het voorstel om batterijopslag verplicht te maken bij nieuwbouw en grootschalige renovatie. Neem het energiebeslag als norm op in ruimtelijk beleid en stop met stapelen van gemiddelijke subsidies op bestaande landelijke regelingen, zoals het Warmtefonds. Versnippering helpt niemand. Daarom de motie Batterijopslag bij nieuwbouw en renovatie met als dictum in beleid vast te leggen dat bij nieuwbouw en sloopnieuwbouw standaardvoorzieningen voor energieopslag, zoals batterijen, worden opgenomen, voorschootse grootschalige renovatie vergelijkbare richtlijnen te ontwikkelen en bij de programmabegroting 2026 inzichtelijk te maken welke ondersteuning of normering nodig is, te verkennen hoe vrijkomende middelen uit beëindigde subsidieregelingen kunnen bijdragen hieraan. Voorzitter. Ook de motie over de kilowattbeslagnorm in ruimtelijk beleid.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Misschien ga ik deze motie eerst even een nummer geven. Dat is nummer 388.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Ook de motie-kilowatt-beslagnorm in ruimtelijk beleid met als dictum een norm voor maximaal energiebeslag per woning en per vierkante meter vast te stellen, deze te verankeren in omgevingsvisie en toetsingskades, netbeheerders vroegtijdig te betrekken bij grote projecten, de Raad uiterlijk bij de vaststelling van de NPR 2026 te informeren over de rekenmodellen en de kosten.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Wacht even, want dit is weer een nieuwe motie, dus dat wordt motie op 389.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): En de motie effectievere inzet via warmtefonds, met als dictum bij 1 januari 2026 overlappende subsidieregelingen te beëindigen. Inwoners actief te verwijzen uit, trouwens ook leningmogelijkheden. inwonersactief te verwijzen naar het Nationaal Warmtefonds en de vrijgekomen middelen in te zetten voor de energiebalansopslag en maatwerk. De raad hierover te informeren bij de programmabegroting 2026.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie krijgt nummer 390.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Hoorste, we bouwen, maar laten mensen zitten. Letterlijk. Senioren blijven wonen in gezinswoningen, omdat er geen goed alternatief is. Met de pilot voor gestapelde knarrenhof slaan we drie vliegen in één klap. Doorstroming, leefbaarheid en passende zorg nabij. Een onderzoek daarnaar. Past precies bij het nieuwe woonbeleid van de 81

stad. Daarom de motie gestapelde knarrenhoven verankeren in woonbeleid, net als dictum, te onderzoeken of en in hoeverre gestapelde knarrenhoven in Utrecht met minimaal 15 tot 25 levensloopbestendige appartementen en gezamenlijke voorzieningen geïntegreerd kunnen worden verankerd in gebiedsplannen en te realiseren appartementencomplexen. Hiervoor locaties te identificeren binnen bestaande wijken in lijn met woonagendas en bereikbaarheid, op te nemen in de gebiedsprogramma's, in samenwerking met woningcorporaties, burgerinitiatieven en zorgpartners de haalbaarheid, grondregie en financieringstructuur te onderzoeken, inclusief de grondprijzenbeleid, de Raad uiterlijk bij het vaststellen van de voorjaarsnota te informeren over de voortgangen en verwachte effecten op doorstroming, zelfredzaamheid en zorgkosten. Voorzitter. In Utrecht is veel verboden.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Deze motie krijgt een nummer. Dat is nummer 391.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): In Utrecht is veel verboden, maar wat precies? Wat gebeurt er als je je er niet aan houdt? Niemand die het weet. De gemeente maakt regels alsof het snoep is. Maar vergeet het allerbelangrijkste, handhaving. En als je regels niet handhaaft, dan moet je ze schrappen. Want inwoners raken gefrustreerd. Niet alleen omdat ze beperkt worden, maar ook omdat ze zien dat regels zonder gevolgen zijn. Dat ondermijnt vertrouwen. En vertrouwen moeten we terugwinnen, met duidelijkheid. Daarom de motie, Handhaving met als dictum om vooreind Q4 naar de Raad en Overzicht te sturen, van alle verboden in de gemeente Utrecht en hoe daar wel of niet gehandhaapt op wordt, inclusief hoeveelheid boetes.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie krijgt nog een nummer, namelijk 391.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Voorzitter, we hebben het gehad over geld voor minima, femicide, sport, cultuur, financiën, energie, wonen, veiligheid en oververtrouwen. Vertrouwen begint met keuzes, met helderheid, met eerlijkheid over wat wel en niet kan. Stadsbelang Utrecht kiest niet voor mooie praatjes. maar voor duidelijk beleid, voor echte ruimte voor inwoners, voor vertrouwen dat je niet hoeft te verdienen, maar dat je krijgt totdat je het beschaamt. En daarmee sluit ik mijn inbreng af. Dank u wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dan gaan we verder met de fractie Utrecht Solidair. Het woord is aan mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Goedemiddag. Geen moties dit keer. Er is hier zoveel mis. Verkeersbeleid, orvondes, aanrijdingen, dodelijke aanrijdingen, Vleutenseweg twee kinderen, sekswerkbeleid, zandpad lichter. Nee, wij gaan het in de parkeergarage in Wijk C doen. We willen festivals met een darkroom. Ik heb in heel Utrecht gevraagd wie wil er een darkroom bij een festival? Dan zegt iedereen wat? En of het nou Overvecht Centrum is? Niemand wil dat geloven. Maar dit heeft deze gemeenteraad besloten. Dus ik heb maar één voorstel, mensen. 82

Kies volgend jaar anders. Hoeft niet mij. CDA zou ik adviseren. Natuurlijk ook mezelf. Ja, dat is tenminste nog een beetje principieel. Want de grootste bomenkappers in Utrecht is GroenLinks. Alle oude bomen worden gekapt. Als je goed gaat kijken naar de armoede neemt toe, ik noem het wel eens de armoedeindustrie, want overal kom je ook mensen tegen in die functies. Ongedocumenteerden, waarom zijn ze daar zo blij mee? Dat valt namelijk niet na te trekken. Er gaat heel veel geld naartoe, maar die kunnen de mond niet open doen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): U bent door uw tijd heen.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Ja, dus ik zou zeggen stem volgend jaar anders, want moties heb je bij deze gemeenteraad geen enkele zin meer, of bij dit college moet ik zeggen, sorry, niet gemeenteraad, bij dit college geen zin meer.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dank u wel. Dan gaan we verder met UtrechtNu!. Het woord is aan de heer Bosch. Stilte in de zaal. Ik weet dat het bijna lunchtijd is, maar toch. Het woord is aan de heer Bosch.

David Bosch (UtrechtNu!): Dank u wel, voorzitter. Ik hoop dat ik het kan lezen met deze bril. Steeds meer als ik op het AD Utrecht nieuwsblad RTV Utrecht of De Duif kijk en daar weer een plannetje van de gemeente zie opduiken, dan voel ik het in mijn hele lijf. Het borrelt, het draait en mijn adem die stopt. Utrecht, wat doen wij hier onszelf toch allemaal aan? Zoals velen weten ben ik in de jaren negentig naar Utrecht gekomen. Vanuit het ingedutte Almelo voelde Utrecht als een openbaring. Een grote stad met een warm dorpshart. Echte mensen, Utrechtse mensen. Ondernemend, recht door zee, jochies, wijfies. Een stad met een ziel. Maar die ziel, voorzitter, waar is die gebleven? Waar het ooit klopte, klopt het nu leeg. De Utrechtse mentaliteit lijkt verbannen naar de randen van de regio Nieuwegein, Maasen. waar echte Utrechters massaal de stad uit zijn verdreven. Hun plek is ingenomen door bakfietsbeleiders, subsidiepelgrims en de culturele bovenlaag die denkt dat een avondje VPRO kijken engagement is. We zien dat een stad die stukje bij stukje wordt uitgehold. Gentrificatie, veralleenstaandisering, culturele steriliteit. Utrecht verandert in een soort etalage. Mooi van buiten, maar van binnen helemaal leeg. En soms voelt het of Utrecht met een G op sterven naar dood is. Als ze nog leeft, ligt ze aan het infuus. Alhoewel, van buiten is het ook niet altijd even mooi.

Denk aan die vuilniszakken, de bijplaatsingen, de bergen met fietsen. UtrechtNu! kiest wel voor de stad, niet voor de façade, maar voor de mensen die haar maken. Wij zeggen stop die grentificatie, stop het uitverkopen aan de stad, aan projectonderwerplaatsen en beleidsdromes zonder bodem. En dan, voorzitter, Er wordt ook altijd toch weer gesneden en in het sociale domein meer of mindere maten. Andere keuze, noemt het college dat dan. Slimmere keuze. Maar ondertussen blijft men vrolijk geld aan het geven aan ideologische mobiliteitsplannen en cultuurprojecten waarvan alleen de urgentie op papier bestaat. En is dit nou zuur of negatief? Nee, ik zou het eerder gewoon realisme willen noemen, voorzitter. Het realisme van de stad. Ik heb één amendement en zeven moties, dus ik ga even kijken hoe snel dat gaat. Amendement Raam de inkomsten uit de toeristenbelasting minder ruim. Mede namens de VVD. De voorjaarsnota 2025 willen wij aanpassen, omdat de 83

toeristenbelasting wordt gebaseerd op een trendanalyse. Wij willen dat die gaat op gematigde groei, conform de scenario's van het onderzoek van SWECO.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Het amendement krijgt nummer 152.

David Bosch (UtrechtNu!): Ja, of hoe spreek je dat uit, weet ik veel. Dan een motie over de leges bij evenementenvergunningen. Verhogen van leges naar 100% raakt ook kleinschalig en gratis evenementen zoals Koningsdag, Sint Maarten, Vrijmarkt, etc. Die zaken die Utrecht Utrecht maken, dat remt de levendigheid in de stad en kost Utrecht op termijn juist geld. Minder toeristen, minder dagjes mensen, lagere inkomsten, leges, belastingen, parkeergeld en schade aan de citymarketing. Dit noemen wij korte termijnwinst, lange termijnverlies. En dan heb ik het dictum, Verzoekt het college naast de toezegging van de brief de onderzoeken of dit is altijd bij mij zo'n feest. Het huidige beleid in zaken de kostendekken en evenementenvereniging kan worden heroverwegen. Een scenario kan worden uitgewerkt samen met de brancheorganisaties. Een onderscheid wordt gemaakt tussen type evenementen, bijvoorbeeld cultureel, wijkgericht, commercieel, inclusief de mogelijke verstappings- en vrijstellingen, de economische en maatschappelijke gevolgen, hoge OZB-integrale kaartkulen uitgebracht, inclusief de toeristenbelasting, OZB-werkgelegenheid, privaciteitsmediawaarde, de raad hiervoor naar de zomeruitdruk vierde kwartaal.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 393.

David Bosch (UtrechtNu!): Dit moeten we toch stoppen, het voorlezen van die stomme teksten. Dan een motie over horecavergunningen, samenwerking en lastenverlichting. De motie vraagt uiterlijk een Q3-inzicht te geven op de kostenbouw van evenementenvergunningen en de bijschrijving van leidinggevenden. Daarnaast blijft het voor een vereenvoudiging van de procedures zoals zelfcertificering bij eenvoudige horecaaanvragen en met steeksproefwijzige controle. En de handhaving moet ook gericht zijn op hoofdzaken, niet op kleine overtredingen zonder risico.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 394.

David Bosch (UtrechtNu!): Ja, dat was nog helemaal niet de dictum, maar als ik het niet hoef voor te lezen, vind ik het goed.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Die moet u wel voorlezen. En als u kortere zinnen in zo'n dictum maakt, gaat dat ook een stuk sneller.

84

David Bosch (UtrechtNu!): Ja, dat weet ik. Het is niet altijd feest. Uiterlijk in het derde kwartaal inzicht te geven op de kosten en doorlooptijden van het stellen van de legestarieven, het verschil in de horecavergunning inclusief de bijschrijving van leidingevende, te onderzoeken of eenvoudige horecaaanvragen laag risico, zoals wijzigingen. Versneld gekopen kunnen worden afgehandeld. De mogelijkheden voor verkende handhaven kunnen risico's zetten. Zeer beperkte overschrijdingen. Uitgangspunten te betrekken bij de gelijke regels voor maatwerk, menselijke benadering, actieve goede voorbeelden en backpressen uit de gemeente te benutten. De raad hier uiterlijk in het vierde kwartaal, maar in ieder geval voor het gelijk met de Q4, te informeren en zonodig voorstellen toen dan verder de lastenverlaging en procesverbetering.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder met uw volgende motie? De tijd tikt door.

David Bosch (UtrechtNu!): Ja, ik zie het. Het zal zo zijn. Dan heb ik nog een motie. Met een goed in sigaar roken is geen onrust token. We hebben namelijk allemaal een mail gehad van het Utrechtse genootschap der sigarenrokers. En dat is een steeds verder gemarginaliseerde groep Utrechters die door de overheid wordt weggezet als paria's, terwijl zij natuurlijk zorgen voor de gemeenschapszin, sociale samenhang en het degusteren van sigaren feitelijk immaterieel erfgoed is. Ik wil het college ook een sigaar aanbieden, mits op de voorwaarde dat de heer Eerenberg hem dan ook rookt. Verzoekt het college in overleg te treden met de Utrechtse genootschap der sigarenrokers en over de mogelijkheid tot tijdelijk gebruik van gemeentelijke grond van kleinschalige clublocatie, te oordelen of binnen bestaat een flexibel gebruik van ruimte aan dit soort initiatieven, mits de voorwaarden rond overlast, beperking, openbare ruimte en einddata worden voldoen, daarvoor dekking en extra financieel ruimte benutten die in de meisjecirculatie ontstaan. Dit werkt in de programmabegroting 2026. De raad hierdoor uiterlijk over Q1 2026 te informeren.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie 395.

David Bosch (UtrechtNu!): Motie. Efficiënt en klantvriendelijke horecalokket. De titel zegt het al. We willen eigenlijk een efficiënte horecalokket, een Rotterdams voorbeeld met één digitale loket. Verzoekt het college uiterlijk in het derde kwartaal van 2025 inzichtgevende kost- en doorlooptijden vaststellen van de legesvergunningen van de verschillende horecavergunningen, inclusief bijvoorbeeld het bijschrijven van leidinggevende, het onderzoeken van een eenvoudig en laag risico, de wijzigingen en lijnen in het kleine terras, versneld of gekopen kunnen worden afgehandeld voor de certificering, actief goede voorbeelden en best practices uit andere gemeentes te benutten, de Raad hier uiterlijk in het kwartaal maar uiterlijk voor de horecabrief te informeren en zonodig

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 396. Gaat u gauw verder.

85

David Bosch (UtrechtNu!): Cultuursubsidies en zelfstandige reflectie. Deze motie gaat niet over bezuinigen op cultuur, maar over de hervorming van de beter zelfrechten van de grote gesubsidieerde instellingen. De grote drie ontvangen 30 miljoen per jaar meer dan andere culturele instellingen bij elkaar. Er is behoefte aan meer transparantie, zoals de aankoop van Tivoli en een eerlijke verdeling van de middelen. verzoekt het college te onderzoeken op welke wijze de subsidievereniging van het cultureel domein kan worden hervormd, zodat de instellingen worden gestimuleerd meer eigen inkomsten te genereren en te beperken, en daarbij de criteria op te stellen, sturen en exportatiekracht, zoals bezoekersaantallen, eigen inkomsten en kostenefficiëntie, instellingen te verplichten, periodieke financiële zelfinservatie aan te leveren, die worden meegenomen in subsidieverlening, te betrekken of de instellingen zoals het hoogt beter kunnen opgaan in andere, niet gesubsidiëerde filmhuizen of commerciële alternatieven. Ik raad hierover uiteindelijk in het eerste kwartaal 2026 te informeren.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dat is motie 397. U bent door uw tijd heen. U heeft volgens mij nog twee moties, is dat correct? Ja. Wilt u dan van die beiden gewoon een dictum voorlezen?

David Bosch (UtrechtNu!): Dat zijn joekels van dictums, maar goed.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Misschien moet u daar echt iets aan gaan doen.

David Bosch (UtrechtNu!): Ja, dat zou kunnen. Volgende keer.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Leest u dit eerste dictum voor van de volgende motie?

David Bosch (UtrechtNu!): De motie heet Grip op zorggeld, efficiëntie, fraudeaanpak en kostenbeheersing. Het dictum is de bestaande fraudebeheersing hetzelfde termijn te versterken door systematisch in beeld te brengen waar de grootste risico's miswerken. Doelmatige bestedingen liggen structureel te rapporteren of te uitvoeren. Gevoerde materiële controles die resultaten van de opvolging van fraudezaken te onderzoeken of aanvullende digitale detectie, methode of data-analyse kunnen opleiden aan efficiëntere fraudebestrijding. De mogelijkheden te onderzoeken door organisatorische en digitale verbeteringen binnen de gemeentelijk uitvoerend individueel en sociaal domein kosten te besparen. Het vierde kwartaal te rapporteren over. De effecten van de boodgenoemde maatregelen, een vergelijking met de aanpak in de andere grote steden, Amsterdam, Rotterdam, Griekenland, bla, bla, bla. De raad hierover periodiek te informeren in het eerste kwartaal van 2026.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie nummer 398 en de laatste.

86

David Bosch (UtrechtNu!): Die heet Angst tot aanzet, verbetering, zorg voor een bekend en toegankelijk klachtenloket. Verzoekt het college in kaart te brengen welke maatspraken van angstcultuur bij het indienen van klachten over zorg aanbieden ze in het sociaal termijn. Onder meer door gesprekken te voeren met cliënten, cliëntorganisaties omvang, cliëntondersteuningsklachten over functionarissen en relevante professionals van alles te onderzoeken, voorstellen te doen om klachten beter bekend te maken door een flink aantal bullets, maatregelen te treffen, waarborg de cliënten niet onnodig te verwijzen naar een zorgaanbieding zeker wanneer de klacht over de zorgaanbieding gaat. Raad uiterlijk in het vierde kwartaal om te even uit te informeren en dit onderzoek, de voorgenomende acties, een heel verhaal en dan gaat over tot orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ja, 399 uur. Dank u wel, meneer Bosch.

David Bosch (UtrechtNu!): Dank u wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ik ben voor de uitzondering coulant geweest. U bent niet iemand die vaak over de spreektijd heen gaat. Dat weten we ook allemaal. De heer Zwanenberg. Ik mis volgens mij een enorme grap, maar dat kan aan mij liggen.

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): Dank u wel, voorzitter. Ik begon onze eerste algemene beschouwing met de zin, ik ben een gelukszoeker. En dat ben ik nog steeds. En ik ben daarin niet de enige, er wonen er zelfs ruim 18 miljoen van in ons land. Elk mens is namelijk een gelukszoeker en heeft recht op vrijheid, veiligheid en de ruimte om zichzelf te kunnen zijn. Gelukkig zit Utrecht vol in op menswaardige opvang van vluchtelingen, het huisvesten van statushouders en zorgen we voor een veilige plek voor ongedocumenteerde mensen. Natuurlijk staan we onder de motie van de Partij van de Arbeid die zij indiende over het huisvesten van statushouders. Utrecht is een mensenrechtenstad en elk mens heeft recht op een plek om te schuilen of juist een plek om zichzelf te vieren. Elk mens heeft het recht om een gelukszoeker te zijn. Helaas lijken ze aan de Tweede Kamer heel anders over te denken. Want toen de PVV onlangs weer op het welbekende haat dragen hondenfluitje blies, kreeg ze ineens steun van partijen die zichzelf in de media zo vaak selectief op de borst slaan als verdedigers van mensenrechten. Of partijen die pronken met het woord staatsrechtelijk. Voor ons staat echt als een paal boven water dat geen mens illegaal is. Het criminaliseren en dehumaniseren van ongedocumenteerde mensen is politiek bedrijven over de rug van de meest kwetsbare mensen in onze samenleving.

Wat ons betreft is het echt diep triest dat we daar al in 2025 bij zijn aangekomen. Daarom roepen wij Utrecht op om hier niet aan mee te werken en in plaats van haat en uitsluiting te kiezen voor solidariteit, medemenselijkheid en bouwmachtigheid. Daarvoor hebben wij een motie met als titel Verzet tegen de asielwet. Deze motie heb ik opgesteld in nauwe samenwerking met de Partij van de Arbeid en Bij1, wordt mede ondersteund door Volt, Partij voor de Dieren, GroenLinks, DENK, Horizon, ChristenUnie, D66, Student & Starter en EenUtrecht. De dictum luidt, spreekt uit als Utrecht niet mee te werken aan een strafbaarste stelling van ongedocumenteerde mensen, te alle tijden te bewerkstelligen dat hulp 87

aan ongedocumenteerde mensen niet bestraft wordt, en het college op te roepen om samen met andere steden ferm en strijdvaardig te lobbyen voor medemenselijkheid en tegen deze wet, en gaat erover tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie 400. Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): Voorzitter, we hebben ook drie voorstellen op het gebied van broedplaatsen. Deze creatieve werkplekken zijn essentieel in onze stad en we onderschrijven de ambitie van dit college om 80.000 vierkantmeter toe te voegen de komende vijftien jaar. Maar een aantal zaken kunnen nu al beter wat ons betreft. Zoals meer ruimte geven voor zelfbeheer bij broedplaatsen. Dat zorgt voor meer eigenaarschap en kan kostenverlagend werk op duurprijs. Daarom hebben wij moties samen met EenUtrecht, GroenLinks en BIJ1. Middels dictum draagt het college op. Om te onderzoeken of het bij nieuwe broedplaatsen mogelijk is zelf weer in te zetten, ten einde te komen tot een lagere huurprijs en dit mee te nemen in de Plannenregel Broedplaatsen, gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie 401.

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): Ik weet dat ik de motie heb aangepast, maar dan heb ik hier natuurlijk niet het goede dictum. Dat is interessant. Ik ga gewoon verder. Soms worden plannen tot na de verbouwing tijdelijk als broedplaats beheerd. Denk aan de oude gevangenis en het Pieter Baan Centrum, waar het plan was om zowel tijdelijkheid als na de verbouwing ruimte te bieden aan creatieve werkplekken. We zien het regelmatig ook misgaan. Bij het Pieter Baan Centrum krijgen commerciële huurders nu plekken die eigenlijk bedoeld waren voor creatieve makers. We staan natuurlijk onder de motie van D66 hierover ook, maar we willen ook nog een motie indienen om het beheer als broedplaats ook in de tijdelijkheid beter te verankeren. Daarom hebben wij samen met BIJ1 en Volt een motie met als dictum. Het draagt het college op om bij dit soort situaties binnen de afspraken te maken met de eigenaar van deze panden, niet alleen na de verbouwing, maar ook voorafgaand daaraan, het beheer van deze gebouwen als broedplaats stevig te verankeren en het mee te nemen in de planregel Broedplaatsen gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie 402.

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): We krijgen van meerdere kanten signalen dat steeds vaker verhuurde ateliers een aantal dagen van de week leeg staan, omdat sommige makers gewoon behoefte hebben aan een flexibele werkplek, in plaats van een atelier voor zeven dagen per week. Daarom hebben we samen met GroenLinks en BIJ1 daarover een motie, middels dictum, draagt het college op om bij nieuwe broedplaatsen maximaal 20% in te richten als flexibele werkplek. Dit vast te leggen in de planregel broedplaatsen gaat over tot de orde van de dag. 88

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie 403.

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): Voorzitter, het Stadhuis is geen raafrand en ook geen broedplaats, maar ook hier gebeuren hele mooie dingen. Er zijn prachtige tentoonstellingen en exposities hier in het stadhuis. Een van de werken die hier ooit hing, hangt nu ook wel eens aan de fractiekamer. Met deze tentoonstellingen halen we bovendien mensen het Stadhuis in en voorzien we in Utrecht in broodnodige expositie ruimte voor lokaal talent. Doodzonde dat weg te bezuinigen. Daarom zijn we een aantal partijen op zoek gaan naar alternatieve dekking. Dat is echt niet makkelijk, maar er valt wat te kiezen. Wij hebben namelijk drie moties hierop. De eerste, met als dictum, draagt het college op de exposities in het stadhuis te behouden. Daarvoor als dekking de extra financiële ruimte te benutten die met de meicirculair is ontstaan en dit te verwerken in de programmabegroting 2026, gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie 404.

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): De tweede is. De Voorjaarsnota 2026 vast te stellen met dien verstanden dat de meevallende resultaten uit de inkomsten van parkeergarages van 2024 niet volledig in de reserve gaan, maar 20.000 euro, of zoveel als nodig, wordt gebruikt. om de exposities in het stadhuis te behouden bij de voorjaarsnota 2026, op zoek te gaan naar structurele dekking, en gaat over tot de orde van de dag. Een tweede motie over hetzelfde onderwerp, he? Ja, zeker. En ik heb er drie zelfs. Oh, kijk eens aan.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie 405.

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): En de derde is dan de voorjaarsnota 2026, met de dikte voorjaarsnota 2026, vast te stellen met dien verstanden dat er 20.000 euro of zoveel als nodig is, wordt gereserveerd uit de reserve ICT. om de exposities in stadhuizen behouden en met de voorjaarsnota 2026 op zoek te gaan naar een structurele dekking. Hij gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie 406.

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): Voorzitter. Bij de commissie-ROG vroeg D66 aandacht voor een drietal plekken in de stad die beter benut konden worden. Het Zandpad was er één van. Toevallig had ik namens GroenLinks toen nog in 2016 al een heel goed plan daarvoor. Het realiseren van een aantal lichtplaatsen. Die haalden het toen niet. En ook de motie in 2017 van Stadsbelang Utrecht, die samen met GroenLinks en partij van de Dieren werd ingediend 89

haalt het niet. Maar driemaal scheepsrecht, zo hopen wij. Dus nu hebben wij een retromotie, zeggen we dan maar. Samen met Stadsbelang Utrecht, Partij voor de Dieren, VVD, GroenLinks, Student en Starters, CDA en UtrechtNu!. Driemaal scheepsrecht met als dictum. Draagt het college op de mogelijkheid te onderzoeken van het aanleggen van maximaal tien lichtplaatsen aan het Zandpad. Hierbij in acht te nemen dat deze lichtplaatsen uitsluitend bedoeld zijn voor historische schepen. De ecologische oevers te beschermen door toegang tot deze schepen te realiseren met een smalle loopplank en een Raad om de uitkomsten te informeren, uitstel ik u 2126. Dan gaat de motie over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 407.

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): En dan nog, voorzitter. In Amsterdam opende een kleine maand geleden…

Sharon Dijksma (Voorzitter): Wacht even. De heer Van der Graaf.

Rik van der Graaf (ChristenUnie): Ja, voorzitter. Misschien toch wel even een checkvraag. Ik neem aan dat deze boten dan, als die daar terugkomen, bedoeld zijn om in te wonen.

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): Zeker. Dit zijn historische schepen om op te wonen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Passier.

Charlotte Passier (Volt): In de basis steunen wij deze motie, maar onze zorg zit er vooral bij dat er nog steeds sekswerkplekken kunnen worden gerealiseerd aan het Zandpad kan de heer Zwanenberg daar nog iets over zeggen?

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): We hebben het plan goedgekeurd dat sekswerkplekken hier in Wijk C gaan komen. Daar wonen natuurlijk ook mensen, dus dit confronteert ons bedrijf absoluut niet als er in de toekomst nog sekswerkplekken gaan komen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Oké, gaat u verder.

90

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): In Amsterdam opende een kleine maand geleden de expositie Wij zijn hier en die laat zien dat moslims al generaties lang onderdeel maken van de Nederlandse samenleving. De expositie is samengesteld door het Moslimarchief en naar Amsterdam trekt deze expositie ook nog door naar Den Haag. Wat ons betreft verdient deze tentoonstelling ook een Utrechtse editie. Daarom hebben wij samen met EenUtrecht en DENK een motie met als dictum. Verzoek het college om te zoeken of de genoemde expositie inclusief een wandelroute en of fietsroute naar Utrecht gehaald kan worden. Het gesprek aan te gaan met het Moslimarchief om te zien wat er nodig is om dit te verzorgen, en bij de voorjaarsnota 2026 met een voorstel te komen om de expositie Wij zijn hier naar Utrecht te halen. En gaat over tot de orde van de dag.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie 408.

Pepijn Zwanenberg (groep Zwanenberg): Voorzitter, ik begon dit betogen als gelukszoeker en ik ben het nog steeds natuurlijk, dus ik eindig ook als zodanig. Want of het nu gaat om een vluchteling die veiligheid zoekt, een kunstenaar die ruimte nodig heeft om te creëren of een jongere die zichzelf kan zijn dankzij transzorg; elk mens zoekt zingeving en elk mens zoekt geluk. En wij staan voor een stad die dat erkent, beschermt en mogelijk maakt voor alle mensen. Dank u wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dan zijn wij daarmee aan het einde gekomen van de eerste termijn vanuit de Raad. We gaan nu twee uur schorsen. Gebruik die tijd goed, zou ik erbij willen zeggen. En dan zie ik om vier uur u allen terug. De vergadering is geschorst.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ik heropen de vergadering en ik zou iedereen willen vragen om zijn plek in de zaal in te nemen. Voordat we overgaan tot beantwoording van alle moties, amendementen en de vragen vanuit de Raad in eerste termijn van het college, zou ik heel graag kort aandacht willen vragen voor iets wat ik vanochtend al aankondigde. Want Marijn de Pagter die heeft namens ons allen heel veel werkdruk eigenlijk geleverd om werkdruk te verminderen. En volgens mij is dat met het aannemen van het voorstel ook een heel mooi resultaat geworden. En we wilden dat niet zomaar voorbij laten gaan, dus we hebben een heel mooi cadeautje voor jou, Marijn, gekocht. Al zeggen we het zelf, hè? Een fantastische, prachtige vulpen. Dus die wilden we je heel graag even overhandigen. Kijk. Dan gaan we nu toch over naar de eerste termijn van het college. Uiteraard gaat traditiegetrouw de wethouder Financiën starten. Daarna komen in loco volgorde de overige wethouders aan het woord. Ik sluit af en alleen dat stukje zal ik even worden vervangen. Jullie kunnen verder van mijn voorzitterschap genieten of je eraan ergeren. Whatever. Het woord is aan wethouder Schilderman.