7e raadsvergadering 10 juli 2025 (transcriptie)

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 339. Een vraag van mevrouw Kleinrensink.

Julia Kleinrensink (GroenLinks): Kunt u ook iets zeggen over wat de impact zou zijn op de school die daar zit, de school Limus? Daar zijn wij namelijk wel benieuwd naar om afweging te maken.

Jantine Zwinkels (CDA): Zeker, heel kort. Op zich staat de sporthal daar los van, maar het lijkt ons een goed plan dat de school wel gebruik kan maken van de sporthal. Dat zou onze inzet zijn. Dank, voorzitter. Ook op andere terreinen zien we dat het college gaten laat vallen. Daarom biedt ons amendement continuïteit op veiligheid, waarmee we zorgen dat investeringen meegroeien met de stad.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Amendement krijgt nummer 136

Jantine Zwinkels (CDA): Een derde punt waar het korttermijndenken op de loer ligt, is het wegbezuinigen van de verhuisadviseur. Het ging er al over. Die is waardevol voor de doorstroming gelepte woningnood. Dus dat zou erg onverstandig zijn. En daarom onze amendement behoudt de verhuisadviseur.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Amendement krijgt nummer 137.

Jantine Zwinkels (CDA): Dan kom ik bij mijn tweede punt. Een stad op mensenmaat, prettige en leefbare wijken, in balans en proportioneel. En dat laatste blijkt niet het geval te zijn bij de verhoging van de leges. Daarom onze motie Een maatschappelijk tarief voor evenementenleesjes. Met het volgende dictum. 1. Een maatschappelijk tarief voor evenementenlezers uit te werken dat niet hoger is dan 25% van het tarief dat voor 2027 bij de Voorjaarsnota 2024 is vastgesteld. 2. De verminderde opbrengst als gevolg hiervan in kaart te brengen en een alternatief dekkingsvoorstel te doen, anders dan binnen de evenementenlezers 24

zelf. 3. De aanvraag van evenementenlezers voor maatschappelijke instellingen te vereenvoudigen en toepasbaar te maken op de wensen van deze instellingen. Tot slot de raad bij de programmabegroting van 2026 te informeren over de uitwerking hiervan. Die dien ik mede in namens de heer Dijkstra van EenUtrecht.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 340 en de heer Koning heeft een vraag

Maarten Koning (D66): Ik hoorde toen ik klein was altijd, de maatschappij dat ben jij, dus de maatschappij dat bent u, dat ben ik. Maatschappelijke evenementen, volgens mij is letterlijk ieder evenement wat er plaatsvindt in onze stad een maatschappelijk evenement. Kunt u dat ook volgen?

Jantine Zwinkels (CDA): Dank, voorzitter. Ja, zeker. Dat ben ik ook met de heer Koning eens. Dat is absoluut het geval. Ik kan me wel voorstellen dat er verschillen bestaan tussen of een sportvereniging een evenement organiseert of bijvoorbeeld een Sint Maarten — we hadden er net al eventjes over — of er ook een wat meer commercieel ingestoken evenement plaatsvindt. Ik denk dat daar wel verschillen tussen bestaan. Definities zijn dan inderdaad lastig. Ik denk dat dat een vervolginterruptie zou zijn. Daarom ben ik ook heel erg benieuwd of het college bereid is om dit voor ons verder uit te zoeken.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De heer Koning.

Maarten Koning (D66): In de basis bent u het dus met D66 eens dat eigenlijk voor alle evenementen waarvoor die leges verhoogd worden dat dat ook problematisch kan zijn?

Jantine Zwinkels (CDA): Dank, voorzitter. Ja, we hebben dat gezien met elkaar. En dan mogen we ook wel kritisch naar onszelf kijken dat we daarover hebben besloten op die manier als raad. Soms zie je ook de gevolgen direct op je afkomen. Dat is niet de gewenste uitwerking geweest. Wat wij nu doen, is wij stellen dus een korting voor voor die maatschappelijke initiatieven. En we hopen dat we daar in ieder geval die volksfeesten et cetera mee kunnen behouden. En als we ook op andere vlakken dingen met elkaar kunnen doen, dan ben ik daar wel benieuwd naar. Maar proportionaliteit kwam ook naar vorm in inbreng. Wij zijn er ook voor om te kijken wat past ook bij Utrecht. Wat kunnen we aan als stad als het gaat om evenementen?

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

25

Jantine Zwinkels (CDA): Dank voorzitter. Even kijken. Ik was gebleven bij de stad op mensenmaat. Je thuis en onderdeel voelen van bij je wijk of buurt. De gemeente dichtbij en die weten wat er speelt. Dat is de belangrijke functie van onze wijkbureaus, waar we met ons amendement behoud zichtbaarheid en contact in de wijk voor alle Utrechters op in willen zetten. De noodzaak van betaalbare midden huurwoningen is heel erg groot. Daarom onze motie. Geef voorrang aan het segment dat achterloopt met het volgende dictum. draagt het college op 1. bij concrete woningbouwontwikkelingen recht te doen aan de mate waarin de verschillende segmenten in de te verwachte totale woningvoorraad en in de harde plankcapaciteit achterlopen op de streefpercentages van de beleidsnota wonen en 2. daarbij in lijn met motie nr. 286 niet automatisch voorrang te geven aan het sociale segment binnen de totale opgave betaalbaar wonen. Die dien ik mede in namens D66 en de VVD.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 341. En de heer Van der Zweth heeft een vraag.

Rick van der Zweth (PvdA): Ja, voorzitter. We zien in Utrecht nu dat het percentage sociaal blijft gelijk. Het percentage middenhuur neemt helaas iets af, omdat woningen duurder worden, de nieuwe wet betaalbare huur. Betekent deze motie dan dat als een project nu voor ligt, maar in een beginfase voor 40% sociaal, 35% middenhuur, dat dat dan misschien 35% sociaal moet gaan worden en 40% midden huur, dat je dat omdraait om dit voor elkaar te krijgen?

Jantine Zwinkels (CDA): Nee, dat betekent het niet. Wij willen ook vasthouden aan die percentages van 40% en 35%, zoals die staan beschreven, in de beleidsnoten wonen. Daar hebben we ook voor gestemd voor die beleidsnoten, zoals u weet. Dus daar willen we niet aan tornen. Maar wij zeggen wel dat het middensegment in de praktijk achterblijft. We krijgen het moeilijk voor elkaar. Daar moeten we echt een been bij trekken als gemeente. Daar moeten we extra inzet op plegen. Daar moet je dus ook voor kijken. Hoe ga ik dat percentage van die 35% dan halen? Dus dat is wat we hiermee willen bereiken.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De heer van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA): De dictum zegt zelf dat de motie 286 moet worden uitgevoerd. De indiener zegt nu dat de nota wonen moet worden uitgevoerd. Dus dit is een motie om te zeggen dat wat we al twee keer hebben uitgesproken als Raad, nog een keer uit te spreken, maar verder helemaal niks te veranderen. Dat is wat hiervoor ligt.

Jantine Zwinkels (CDA): Dank voor de vraag. Tenminste, het was een soort vraag, voorzitter. Ik denk wel degelijk dat we met elkaar nog iets te veranderen hebben, want in de praktijk blijkt gewoon dat we dat percentage van 35% helemaal niet halen. U gaf het zelf net ook al aan, dat we zelfs achterlopen, dat het achterblijft. Dus mijn enige oproep is, laten we dat eventjes niet 26

vergeten en laten we ervoor zorgen dat we dat in de praktijk ook echt met het bouwen van woningen in onze projecten, bij de ruimtelijke ontwikkeling, ook voor elkaar weten te boksen. En daar vragen wij aandacht voor, inderdaad. Dus ik hoop wel degelijk dat er iets na deze motie gaat veranderen. Ik zou het heel graag willen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Laatste keer Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA): Als we dan een plan hebben waar je die 35% midden, helaas om wat voor reden dan ook, dat legt de wethouder Ehrenberg dan uit op dat moment, net niet haalt. Of je moet het met een deelbetaalbare koop doen. Maar er zit wel 40% sociaal. Dan zegt dus mevrouw Zwinkels, dan moet sociaal ietsje lager, want dan haal je zeker middenhuur. Dat klopt dan toch? Want als dat het niet is, dan snap ik niet zo goed wat we bespreken aan een voorstel hier.

Jantine Zwinkels (CDA): Volgens mij is het niet zo ingewikkeld. Volgens mij moet je gewoon kijken of het ons per project ook lukt om middenhuurwoningen toe te voegen en dat we niet te snel alleen maar naar het sociale segment kijken. Het is natuurlijk heel mooi dat wij woningcorporaties hebben in Utrecht. Die weten heel veel dingen te bereiken, maar zij hebben maar een hele beperkte rol als het gaat om middenhuur. Er zijn maar een beperkt aantal partijen die dat op deze manier zo proactief in onze stad voor elkaar kunnen krijgen. Dus ik wil juist dit soort partijen uitnodigen om met ons samen te werken om ervoor te zorgen dat we naast sociale middenhuur ook zeker die middenhuur Dat is wat ik doe. Volgens mij zijn de heer Van der Zweth en ik het met elkaar eens als ik zeg dat het best wel ingewikkeld kan zijn.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Jantine Zwinkels (CDA): Dank, voorzitter. Het derde en laatste punt, de kracht van de gemeenschap verbinding in de samenleving, saamhorigheid. Denk aan verenigingen, vrijwilligers, initiatiefnemers met goede ideeën. Onze publieke ruimte is daarvoor een plek van ontmoeting. Daar past verrommeling niet bij. Wij zijn liever dat de graffiti regeling terugkomt en we de peuken op straat aanpakken. Daarom aan ons amendement minder beleidsinzet, meer schone straten, samen met de samenleving.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Amendement krijgt nummer 139.

Jantine Zwinkels (CDA): Maar wie weet dat deze dekking geen draagverlak krijgt. Daarvoor hebben we een oplossing gevonden. Gelukkig ontvangen we jaarlijks 3 miljoen euro vanuit de 27

landelijke verpakkingsheffing om te investeren in schone straten. Echter, het college brengt dit geld nu meteen naar de algemene middelen. Als we nou eens 10% van die verpakkingsheffing vrijmaken waarvoor die bedoeld is, voor die schone publieke ruimte, dan is dat toch niet teveel gevraagd? Daarom ons amendement Benut deel van inkomsten uit verpakkingsheffing voor de graffiti regeling en peuken op straat.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Amendement krijgt nummer 140 En een vraag van de heer Koning.

Maarten Koning (D66): Dat gaat een beetje over hoe solide ook het financiële verhaal is van het CDA. Want eigenlijk zegt ze hier van nou die submiddelen die kunnen we maar alvast gaan uitgeven. De meisje, collega, kunnen we ook gaan uitgeven. Er is een voorstel om de reservespoort te gaan benutten, er is een afroomreserve ICT en nog eentje. Dus dat zijn allemaal reserves die dan maar worden leeggetrokken. Dus even los van dat er ook hele mooie dingen staan in die tegenvoorjaarsnota van het CDA. Hoe beoordeelt u nou hoe solide u bent in uw voorstellen ten opzichte van de financiën van de gemeente?

Jantine Zwinkels (CDA): Ja, dank voorzitter. Het klopt dat wij ook een aantal reserves benutten, ook omdat er best wel veel onduidelijkheid is, vinden wij, aan de kant van de gemeente als het gaat om reserves. Er komen opeens weer potjes beschikbaar, terwijl we hier inderdaad heel veel moeite moeten doen om allerlei dekkingen te vinden. We hebben wel degelijk een positief saldo in onze alternatief voorjaarsnota. Dus we hebben hem niet eens sluitend gekregen, maar we hebben zelfs nog geld over. Dus in die zin hebben we het voor elkaar gekregen om dan ook niet gelijk alles maar uit te geven. Wij zeggen ook bij heel veel reserves dat we dat nu niet doen. Ik denk dat we onderaan de streep verantwoorden omgaan met reserves dan dit college op dit moment. Ten aanzien van die subregeling — daar begon de heer Koning mee — wil ik daar toch één ding over zeggen. Kijk, je krijgt een pot geld vanuit het landelijk. Wat doe je er vervolgens mee? Je dichtt ermee je eigen begroting, omdat je nog een heel groot gat had, via de algemene middelen. Dat vind ik dus echt niet verantwoord. Stel je voor dat we een meevaller hebben straks met die circulaire, ook vanuit het Rijk. Zou je dan niet kunnen zeggen dat als daar zo'n 10% van die verpakkingsheffing alvast kon worden vrijgemaakt, dan streep je dat tegen elkaar weg? Dan heb je op die manier, denk ik, een stap in de goede richting gezet.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De heer Koning.

Maarten Koning (D66): Het is een beetje selectief, want je zegt dus eigenlijk, joh, we zien een paar meevallers, die zien we al aankomen, die gaan we dan al inzetten. Maar er zullen ongetwijfeld ook een aantal tegenvallers zijn die we nog niet in beeld hebben. Dus kan je dat wel tegen elkaar wegstrepen? En daarnaast zie ik dat er dus inderdaad voor 13 miljoen gewoon nog 28

een keertje extra uit reserves wordt getrokken in de voorstellen. Dus als ik dat bij elkaar optel, dan zie ik dat CDA echt gewoon veel scherper aan de wind vaart. Is dat wel verantwoord?

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Zwinkels.

Jantine Zwinkels (CDA): Ik denk dat die conclusie niet klopt. Ik denk dat wij juist inzetten op de lange termijn, dat wij ook willen sparen, dat we ook bepaalde projecten niet willen doorlaten gaan, dat we ook kritisch durven te zijn naar de ambities van dit college zelf en allerlei eigen plannen. Dus nee, ik denk dat die conclusie niet klopt, dat wij juist kijken hoe we bijvoorbeeld op het gebied van mobiliteit, op het gebied van wonen, hoe we juist voor de lange termijn bezig kunnen zijn. Dus die doorstroming op de woningmarkt, als je kijkt naar de merwede lijn waar we het vandaag over hebben, Dus het is belangrijk dat we dan niet alleen maar het geld uitgeven als gemeente, maar dat we juist ook zorgen dat we wat vet op de botten hebben. En dat is wat wij hebben getracht te doen met onze alternatieve voorjaarsnota.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Laatste keer, meneer Koning op dit punt.

Maarten Koning (D66): Nou, ik probeer het nog één keer, want vet op de botten, dat is natuurlijk gewoon echt het tegenovergestelde van geld wat we normaal gesproken bij de programmabegroting altijd afwegen, al uit gaan geven en ook nog reserves leeg trekken. Ik denk dat dat punt nu voldoende is gemaakt. Dank u wel, voorzitter.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Zwinkels.

Jantine Zwinkels (CDA): Ja, ik denk ook dat de heer Koning een punt heeft gemaakt, voorzitter.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Jantine Zwinkels (CDA): Voorzitter, ik rond af. Wij ervaren dat we voor voorstellen met kleine bedragen alles uit de kast moeten trekken, terwijl we feitelijk over een bedrag van 2,1 miljard besluiten. Dat staat niet in verhouding. En we zitten volgens mij met elkaar in hetzelfde schuitje en we lopen collectief vast. Wij hopen dat we hier samen in de komende tijd oplossingen voor gaan vinden, zodat het debat weer kan gaan over de grote lijnen. Dank u wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dank u wel. Dan komen we daarmee bij de volgende fractie, namelijk D66. Dan is het woord aan de heer Koning. 29

Maarten Koning (D66): Voorzitter. In twaalf jaar tijd hebben we 50.000 Utrechters erbij gekregen. Het maakt me trots dat we zo'n grote groei in goede banen weten te leiden. En wie in Utrecht woont, ik zei het al bij de algemene beschouwingen, is over het algemeen vaak sportief, pakt vaak de fiets, heeft een bovengemiddeld inkomen en een actief sociaal leven. En elke dag weer, als ik het nieuws aanzet, dan concludeer ik wat het een voorrecht is om ook Utrechter te zijn. In een wereld waar op zoveel plekken ellende aan de orde van de dag is.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De heer Bosch heeft een interruptie.

David Bosch (UtrechtNu!): Ja, want ik hoorde u niet praten over de wachttijden voor de sociale huurwoning, niet praten over al die bijkomsten. Gaat u daar ook nog wat over zeggen, of is het alleen een praatje uit een folder?

Maarten Koning (D66): Ik zal ook zeker een aantal voorstellen gaan doen en ik deel volledig dat de wooncrisis waar we midden in zitten echt het allergrootste probleem is waar heel veel Utrechters en mensen die graag in de stad een plekje willen gaan vinden zich voorgesteld vinden.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Maarten Koning (D66): Ik realiseer me dan hoe gelukkig mijn vriendin en ik mogen zijn dat ons halfjaar oude zoontje opgroeit in een stad die er alles aan doet om de straten groener te maken en de fietspaden veiliger. Waar geïnvesteerd wordt in speeltuinen, ja zelfs in natuurspeeltuinen. En waar gebouwd wordt aan veel betaalbare huizen. En waar zelfs al gebouwd wordt aan die stadswijk Rijnenburg die voor zijn generatie gebouwd zal worden. Dat gevoel voor verantwoordelijkheid voor de volgende generaties zit bij D66 heel diep. Het zit een beetje in ons DNA en wordt ons voorgeleefd door bijvoorbeeld zo'n voormalig raadslid en Kamerlid Jan Terlouw.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Hessel, excuus.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Dank u wel, voorzitter. Hoe kijkt u tegen de 180 mensen die zo op straat zijn gegooid aan de Ravellaan? Hoe kijkt u daar dan tegen aan? Want die zijn niet zo blij met Utrechtse beleid

Sharon Dijksma (Voorzitter): De heer Koning. 30

Maarten Koning (D66): Ik snap natuurlijk dat er keuzes worden gemaakt in deze stad die niet op elk moment voor iedereen goed uitwerken. Het zou makkelijk zijn om te zeggen dat mensen een tijdelijk contract hadden en dat ook wisten. Want tegelijkertijd hebben zij ook weer een plek moeten vinden in onze stad. En dat is gewoon heel moeilijk nu. Ik kan dat ook niet veel mooier maken voor ze. We hebben hier natuurlijk ingewikkelde debatten over gehad. Dat is soms ook gewoon zo. Daar wil ik gewoon eerlijk over zijn.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Dank u wel, voorzitter. Hoe kijkt D66 tegenaan? Ik woon aan de overkant van een vrij dure koopflat. Daar is nu de helft van uit India en China. Dat zijn allemaal experts. Hoe kijkt u daartegen aan? Want u zegt, ja, de Utrechters, iedereen wil in Utrecht wonen. Maar ja, de meeste mensen zijn gewoon expats die na een paar jaar weer teruggaan.

Maarten Koning (D66): Ja, en sommige mensen komen hier voor langer wonen. Sommige mensen willen hier zich permanent vestigen. Sommige mensen hebben een baan gevonden tijdelijk en zoeken daarom een huis. Ja, dat zijn heel uiteenlopende motivaties om hier in de stad te willen wonen. En ik denk dat dat allemaal geoorloofd is.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Maarten Koning (D66): Ons eerste voorstel gaat over de verantwoordelijkheid voor de toekomst. Want de betrokkenheid van jongeren bij politiek staat onder druk. In 2023 is het aantal jongeren wat bij de landelijke verkiezingen ging stemmen gedaald naar 73 procent. Na het Haagse amateurisme en politiek gepruts van de afgelopen anderhalf jaar zou het een wonder zijn als die opkomst zich herstelt bij de komende verkiezingen. Stemmen is een fundamenteel recht. Het is de basis van onze democratie. En als jongeren afhaken, dan verliezen wij als samenleving. We weten dat jongeren hun informatie op een andere manier vinden dan vroeger. Je moet ze op de juiste plekken aanspreken. En dat is steeds vaker online. Een digitale campagne is effectiever dan een bord in de berm. Tegelijkertijd vinden we dat ook fysieke verkiezingsborden bij de campagneperiode wel horen. Ze markeren het democratisch moment in de stad. Daarom een amendement. Stemmen begint online met een dictum dat besluit dat minimaal 50% van het budget dat beschikbaar wordt gesteld voor fysieke verkiezingsborden, wordt ingezet voor digitale campagnes gericht op jongeren en eerste keer stemmers.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Het amendement krijgt nummer 141. Mevrouw Hessel heeft een interruptie.

31

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Dank u wel, voorzitter. De jongeren hebben zelfs een eigen partij in Utrecht. We hebben hier ook de jongste gemeenteraad. Maar hoe ziet u 73% tegenover 20% in Overvecht, waar heel veel gewone Utrechters wonen? 73-20%? Moeten we niet meer een campagne gaan voeren in Overvecht, Kanaleiland, Sterrenwijk, zodat we die mensen laten stemmen? Want dat is de grootste groep.

Maarten Koning (D66): Kijk, het internet en de toegang tot internet, dat discrimineert niet. Dus dat is voor iedereen mogelijk. We zien dat eigenlijk zo ongeveer iedere jongere in Utrecht ook op social media zit. Dus wat dat betreft is de beste en meest inclusieve manier om ook die jongeren te bereiken, is gewoon via die sociale media.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Even kijken, ik hoor net dat de heer Sungur als eerste zijn vinger opstak, daarna mevrouw Zwinkels. De heer Sungur.

Mahmut Sungur (DENK): Ja, met 50% van het budget gaan we dus dat doen. Wat gaan we met het overige 50% doen? Want dat zou betekenen dat die borden dus moeten worden gehalveerd of misschien zelfs nog veel meer. Waar gaan die borden dan staan? Zou dat dan betekenen dat D66 ervoor pleit dat die borden die wel blijven bestaan, dat die dan in de wijken komen waar de opkomst structureel lager is?

Maarten Koning (D66): Nee, 50% van die borden zou niet meer worden toegepast, dus dat zou over de hele stad zo zijn. Het is belangrijk dat iedereen in de stad op dezelfde manier kennis kan nemen dat er verkiezingen komen. Dus daarin zien wij geen differentiatie en willen we dat gewoon over de hele stad gelijk.

Mahmut Sungur (DENK): Ja, dat snap ik wel. Maar als je 50 procent van het budget wegneemt, dan heb je dus minder borden. En dat kan betekenen dat je in bepaalde delen van de stad die borden niet meer kunt plaatsen. Dus je moet een keuze maken. En hoe zou D66 er dan naar kijken om die keuze te maken op basis van opkomst bij de verkiezingen? Omdat dat juist ook het argument is om in te investeren in de jongeren.

Maarten Koning (D66): Ja, wat belangrijk is, is dus dat je wel over die hele stad die borden blijft houden. Ik denk dat de heer Sungur nu suggereert om in bijvoorbeeld een Overvecht veel meer borden te gaan plaatsen, relatief. Maar wij willen dat iedereen in de stad gelijkelijk hierin kennis kan nemen dat er verkiezingen aankomen. Ik denk dat dat ook echt wel een heel belangrijke waarde is in onze democratie en rondom het stemproces.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Laatste keer op dit punt, meneer Sungur.

32

Mahmut Sungur (DENK): Ja, dat hoop ik, voorzitter. Kijk, je hebt zelf tien borden. Je zegt, de kosten daarvan, 10 euro. De helft gaat weg, want je wilt investeren in online campagne. Dus je houdt vijf borden over. Met die vijf borden kun je niet de hele stad gaan dekken zoals nu het idee is. Je zult keuzes moeten maken. Is dan het uitgangspunt voor D66 ook dat je de keuze maakt op basis van hetzelfde argument, namelijk opkomst te vorderen bij die mensen waar het het laagst is structureel. Dus in wijken inderdaad zoals Overvecht, maar ook Ondiep volgens mij, Hooggraven, et cetera.

Maarten Koning (D66): Nogmaals, en volgens mij is het drie keer hetzelfde antwoord op die vraag, is over de hele stad heen. Dus ja, je zal de kaarten bij moeten pakken. En dat is echt ook aan de uitvoering van de burgemeester. Daar gaan wij als raad wat mij betreft ook niet over de hele stad en haal je 50% van de borden weg.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Zwinkels.

Jantine Zwinkels (CDA): Ja, dank voorzitter. Ja, ik vind het echt heel heel jammer om dit voorstel nu te krijgen, want voorheen trokken we samen op. Ik heb nog wel eens met D66 vrije plakplaatsen betoogd. Ik heb samen opgetrokken om meer fysieke plekken te realiseren. En nu moet opeens alles digitaal en zou dat ook nog eens inclusief zijn? Nou, heel veel mensen zijn niet digitaal vaardig en voor heel veel mensen dan een drempel. En nou, je ziet ook wat social media kan doen qua polarisatie. Ik vind juist mooi dat onze publieke ruimte uitnodigd tot ontmoeting, een praatje en ook zichtbaarheid van politiek op straat, op een ontspannen manier. Hoe kijkt de heer Koning daarnaar? Is hij er mee eens dat we juist meer moeten investeren in fysieke borden?

Maarten Koning (D66): Nou kijk, in een veranderende samenleving, waarin online ook gewoon een grote rol speelt, is het ook helemaal niet gek om daar ook een stuk aan tegemoet te komen. Dat is eigenlijk één deel van mijn antwoord. Het tweede deel van mijn antwoord is, ik zeg niet dat alle verkiezingsborden moeten worden geschrapt, dus dat heeft u volgens mij ook goed gelezen. En het derde deel is die vrije plakplaatsen graag. Ik denk dat het hartstikke tof zou zijn als CDA en D66 dat die ook weer gaan beplakken. Want daar zit ook een stukje nostalgie bij, wat wij volgens mij delen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Zwinkels.

Jantine Zwinkels (CDA): Ja, dank voorzitter. Ja, nu ken ik de heer Koning weer. Kijk, hoi. Ja, maar waarom die twee gezichten in dit debat? Ik mis echt gewoon het enthousiasme voor die publieke ruimte, voor de plek waar je met elkaar in discussie kan, waar je elkaar ontmoet, waar 33

je een gepraatje kan maken. En ik snap gewoon echt niet dat er nu wordt gezegd, nou haal de helft maar weg en ga het maar online doen. Ik vind het gewoon jammer. Ik heb er eigenlijk geen vraag meer bij. Ik vind het opvallend.

Maarten Koning (D66): Ik wil er wel op reageren, hoor. Als het mag. Kijk, waar het ons om gaat, is dat we dus dat probleem van die lage opkomst, dat we dat heel serieus nemen en dat we het echt heel problematisch vinden dat jongeren zo weinig naar die stembus gaan. En daar willen we wat aan doen. En binnen de ruimte die wij zien, ook in de brief van de burgemeester, is dit het best haalbare.

Jantine Zwinkels (CDA): .Wij nemen de lage opkomst ook serieus. Wij denken juist dat ook jongeren bereid kunnen worden. Die lopen ook op straat, zal ik maar zeggen. Ik denk dat we juist iedereen kunnen bereiken door hier op straat aan te besteden.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ik heb nog drie mensen die op dit punt willen interroperen. Dat zijn allereerst de heer David Bosch, dan de heer Cees Bos en mevrouw Hessel.

David Bosch (UtrechtNu!): Ja, want we hoorden de Koning nou een paar keer zeggen die opkomst is heel laag onder jongeren. Maar gaat er even aan voorbij, die opkomst in Kanaleiland. Onder de 30, 39 procent. In Overvecht is die ook lager, Ondiep. Onder praktisch geschoolde mensen gaan nog veel minder stemmen dan jongeren. En dan horen we alleen maar D66 focussen op dat is belangrijk. En de rest van de stad dan. Waarom zien we daar niks van? Sterker nog, gaat daar zelfs borden weghalen. Dat is toch niet normaal? Ik vind het echt niet normaal.

Maarten Koning (D66): Ik wil daar ook graag op reageren, want ook onderzoek recent nog van de Amsterdamse Universiteit heeft inzichtelijk gemaakt dat het echt volgens de uitkomst van dat onderzoek 0% opkomstvervorderend is, die borden in de fysieke ruimte. Dus richt dan inderdaad op die belevingswereld waarin jongeren nu ook gewoon zich bevinden. Doe daar dan wat aan en verschuif een deel van dat budget. We hebben echt geprobeerd de nuance en de redelijkheid te zoeken in dit voorstel. Anders had ik voorgesteld om het budget 100% om te zetten. Dat doen we niet, juist om u hopelijk mee te krijgen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De heer Bosch.

David Bosch (UtrechtNu!): Laat die borden even helemaal los. En richting is op de opkomst. De opkomst in Overvecht gaat niet herhalen. Lage opgeleiden is vele malen lager dan bij jongeren. Wat gaat D66 daaraan doen?

34

Maarten Koning (D66): Op dit moment werken we keihard, bijvoorbeeld samen voor Overvecht.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Nee de heer Bosch, niet er door heen. David Bosch (UtrechtNu!): Ja punt van orde. Ik wil mijn tijd erbij, want het is al twee keer dat hij nu doorloopt.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Oké, maar dat kunt u ook op een andere manier.

David Bosch (UtrechtNu!): Ja, dat maakt niet uit. Ik wil gewoon die tijd erbij.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Meneer Bosch, u krijgt gewoon uw tijd erbij, maar het kan ook op een andere manier qua toon. Dat weet u en ik weet dat u dat heel erg goed kunt. Dank u wel. Het woord is aan de heer Koning.

Maarten Koning (D66): Wat we doen in de stad voor bijvoorbeeld een samenvoegovervecht met een wethouder Streefland, die zich daar dagelijks voor inzet met een hele batterij aan mensen die daar ook uitvoering aan geven in onze stad, waar we vele miljoenen voor uittrekken, ook met steun volgens mij van de heer Bosch. Dus dat we daar veel aan doen, dat staat als een paal boven water.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ik kijk even naar de heer Cees Bos wilde u nog? Nee? Mevrouw Hessel? Oké.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Ja, dank u wel, voorzitter. Even een vraag. Want als ik praat met jongeren, dan stemmen ze heel vaak D66 of GroenLinks. Want ja, ze hebben nog geen levenservaring en ze weten weinig van Utrecht. En het zijn juist die die vaak nog wel stemmen. Bent u nu niet bezig voor uw eigen achterban? Want die zijn digitaal vaardig. Dat zijn de mensen in Overvecht, Kanaleneiland niet, waar heel weinig gestemd wordt. Die moeten het van borden hebben. Bent u niet bezig voor uw eigen parochie?

Maarten Koning (D66): Nou, als D66 ergens voor staat, dan is het natuurlijk toekomstbestendig beleid, wat gewoon heel erg fijn en goed werkt voor jonge mensen. Maar los daarvan, wat ik al zei, de toegang tot internet en social media, dat discrimineert niet. Mensen met een hoge opleiding of met een praktische opleiding, met een theoretische opleiding stuk voor stuk, zijn die gewoon op sociale media. Dus ik begrijp het punt van mevrouw Hessel niet. 35

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Dank u wel, voorzitter. Ik zou bijna zeggen, van welke planeet komt u? Sociale media stemmen, dat discrimineert wel. Er zijn hele wijken waar mensen gewoon digitaal niet vaardig zijn. En daar gaat het juist om. En daar zijn die borden voor. Die jongeren, die komen er wel.

Maarten Koning (D66): Dan zou ik zeggen van stem inderdaad voor dit amendement, want daarmee kiest u ervoor zowel die mensen online te bereiken en ook nog een deel van die borden overeind te houden. Dat is precies de nuance die we hebben gezocht.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Oké, gaat u verder.

Maarten Koning (D66): Voorzitter, voor de tweede keer in drie jaar Tweede Kamerverkiezingen organiseren, dat is een uitdaging, maar het is niet de grootste financiële uitdaging die Den Haag voor onze stad voor de voeten gooit. De uitdagingen van ravijnjaar 2026 worden met deze voorjaarsnota adequaat te lijf gegaan. Dat is beslist niet makkelijk. Het heeft ingrijpende besluiten opgeleverd voor onze stad en haar inwoners. Maar deze voorjaarsnota laat ook zien dat deze coalitie de gemeentelijke financiën weer op orde weet te krijgen. Afgelopen maanden werd duidelijk dat de investeringen die belangrijk zijn voor de leefbaarheid en voor het doorbouwen overeind blijven. Ik noem bijvoorbeeld dat de LVV overeind blijft, dat netcongrestie wordt aangepakt, dat er tientallen miljoenen gestoken worden in een groener kanaleiland en dat speeltuinen in Utrecht een impuls krijgen. Maar de druk op openbare ruimte neemt toe, terwijl sommige plekken onder benut blijven. Het voetbalveld aan de Eikstraat in Haarzuilens is daar een concreet voorbeeld van. Inwoners geven aan dat deze plek beter benut kan worden, bijvoorbeeld met sportvoorzieningen en met groen. Is het college bereid om de mogelijkheden voor herinrichting van deze locatie te verkennen en hierbij actief samen te werken met omwonenden? Ook vinden wij nog steeds dat die sporthal in Vleuten er moet gaan komen.

Daarom willen wij de wethouder vragen om een brief in het eerste kwartaal van 2026, om daarmee te komen met de inzicht in de mogelijke tijdlijnen en de bekostiging voor de bouw van de sporthal, zodat een volgende coalitie de juiste informatie heeft om die sportinvestering mogelijk te kunnen kiezen. Voorzitter. Dankzij de Utrechtse aanpak bij vastgelopen projecten worden ruim 7.300 woningen gebouwd die anders niet gebouwd zouden worden. In het zuiden van onze regio, in GrootMerwede en Rijnenburg, komen samen 75.000 huizen. Dat is een stad erbij. Maar een goede OVverbinding is wel echt onmisbaar om dit te laten slagen. Het is noodzakelijk om die tramlijn naar dit gebied deels ondergronds te maken. Alleen zo is de Merwede-lijn toekomstbestendig, voorkomen we verkeersopstoppingen en is er meer ruimte voor groen, spelen en veilige fietsroutes. Namens GroenLinks, CDA, ChristenUnie, Student & Starter, Horizon, Denk, Volt, 36

dien ik de motie ondergrondse Merwede-lijn voor een leefbare en toekomstbestendige stad in. Met het dictum verzoekt het college in de verdere uitwerking van de meerwedenlijn uit te gaan van een grotendeels tussenhaakjes ondergrondse, bij voorkeur geboorde tunnel langs de Merwede Kanaalzone. Ook de voordelen zoals leefbaarheid, betrouwbaarheid, woningbouwpotentie, ruimtelijke kwaliteit en beperkte hinder tijdens de aanleg expliciet mee te nemen in de afwegingen. En de raad hierover te informeren bij de presentatie van het voorkeursalternatief in kwartaal 4 2025.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 342. Een vraag van mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Dank u wel, voorzitter. Het trauma van de sneltram ligt nog vers in het geheugen van Utrechters die al lang in Utrecht wonen. Bent u niet bang dat het weer zo'n debakel wordt van enorme miljardenverliezen en dat je wel achteraf zegt, hadden we gewoon maar een extra snelweg gebouwd met de busbaan?

Maarten Koning (D66): Kijk, waar mevrouw Hessel gelijk in heeft, is dat zo'n project als dit gewoon heel erg veel geld kost. Dus daar hebben we heel veel Rijksgeld voor nodig. Daar hebben we proficiaal geld voor nodig. Daar zijn we zelf als gemeente enorm voor aan het sparen. En er is ook nog 200 miljoen toegezegd door de woningbouwers die in Rijnenburg willen gaan bouwen. Dus langzaam komen we daar steeds dichterbij om dat voor elkaar te krijgen. Dat moet natuurlijk financieel solide, dus daar zullen wij ook voor blijven staan. Wat ik belangrijk vind hierin, is dat je dit niet eventjes doet. Soms hebben sociale huurwoningen een afschrijvingstermijn van een aantal decennia. Maar zo'n project als dit leg je aan bijna voor de eeuwigheid, voor generaties Utrechters na ons, die daarmee duurzaam door de stad kunnen verplaatsen. En dat is waarom wij deze investeringen ook echt te verantwoorden vinden.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Hessel.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Dank u wel, voorzitter. Ja, met alle problemen van nu en alle armoede van nu zo'n project aangaan dat ook gewoon met een busbaan kan. Maar goed, uw standpunt. Ik denk dat het weer een enorme geldverspilling wordt, helaas.

Maarten Koning (D66): Tienduizenden mensen per dag kan je niet met bussen vervoeren. Ik hoor zoveel mensen hier die zeggen dat Rijnenburg moet gebouwd worden. Volgens mij staat daar nu bijna de volledige Raad achter. Daarvoor heb je gewoon een hele goede railverbinding nodig. Dat gaat niet met bussen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Laatste keer op dit punt, mevrouw Hessel.

37

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Leidse Rijn, Terwijde en Vleutenweide gingen ook prima. Het wordt niet groter dan dat.

Maarten Koning (D66): We gaan zo'n 75.000 huizen erbij bouwen in dat hele gebied. Het lijkt daar gewoon niet goed op. Ik kan daar nog heel veel meer over zeggen, maar het klopt niet wat mevrouw Hessel zegt.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dat zou ik niet doen. Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD): Ja, onder de grond een verbinding aanleggen is heel duur. En de kans dat je dan keuzes moet maken wat geld betreft, dat ligt best wel voor de hand. En dan ben ik toch benieuwd, wat vindt D66 dan belangrijker? Dat de Merwede-lijn naar Rijnenburg gaat of dat die onder de grond gaat?

Maarten Koning (D66): Nou, boven de grond zo'n tramlijn neerleggen. Dat levert ook hele grote uitdagingen en nadelen op. Neem bijvoorbeeld, stel je voor dat je die volledige Europalaan gewoon misschien wel een jaar, twee jaar, drie jaar helemaal open zou moeten trekken en al dat verkeer daar omheen zou moeten leiden. Dat is echt geen goede optie voor een partij als VVD die zegt dat mensen ook nog met de auto moeten kunnen blijven rijden. Natuurlijk heeft elk voordeel zijn nadeel en elk nadeel zijn voordeel, maar we zien hier echt geen andere optie dan dat je groot deel van deze lijn ondergronds gaat brengen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD): Dat is niet echt een antwoord op mijn vraag, want er is gewoon een goede kans dat je keuzes moet gaan maken omdat het geld niet oneindig is. Dan is onder de grond echt een stuk duurder dan boven de grond. Vindt D66 het niet met de VVD gewoon het allerbelangrijkste dat de lijn naar Rijnenburg gaat?

Maarten Koning (D66): Die lijn die zal naar Rijnenburg moeten gaan en daarvoor zijn ook die intense onderhandelingen met het Rijk waar de VVD aan de knoppen zat. Maar er is ook nog onvoldoende over de brug gekomen om ook dat stuk te kunnen bekostigen. Dus dat dit een probleem is, een uitdaging waar we ook samen voor staan, dat deel ik honderd procent met u. Ik zou heel graag zien dat de VVD wel aan de kant komt staan voor een kwalitatief goede verbinding die daadwerkelijk een alternatief vormt voor autovervoer.

38

Sharon Dijksma (Voorzitter): Mevrouw Hessel, ik krijg de indruk dat u weer op hetzelfde punt gaat interrumperen, want dat is namelijk niet de bedoeling. Gaat uw gang.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair): Dank u wel, voorzitter. U noemt het wel ideaal zo'n metro. Als er iets gebeurt in de metrohal, dan rijdt er helemaal niks meer en dan heb je geen alternatief.

Maarten Koning (D66): Dat is precies eigenlijk waarom je daar ook gewoon zo goed aan moet werken en dat je een kwalitatief goede en betrouwbare lijn daarvoor moet gaan organiseren. Dus kijk, we hebben in alle grote steden zo ongeveer bestaande metro- en ondergrondse tramsystemen. Waarom zijn die daar en waarom reizen mensen daar mee? Omdat het betrouwbaar is en omdat het gewoon de beste manier is om van A naar B te komen. Dat wensen wij de toekomstige generaties van Utrechters ook toe.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ik stel voor dat u verder gaat.

Maarten Koning (D66): Voorzitter, in een leefbare en gezellige stad wordt niet alleen gewoond. Wie hier geluk zoekt, komt hierheen omdat Utrecht een grote stad is met bijhorende voorzieningen. Een stad waarin wordt gewerkt, gesport, gedanst, gelachen en genoten. D66 maakt zich zorgen over de impact van het kostendekkend maken van de evenementenleges. We balen ervan dat die impact niet goed duidelijk was toen wij er vorig jaar mee instemden. De Utrechtse evenementensector dreigt vanaf 2027 een stukje in te storten. Met grote gevolgen voor het plezier, de levendigheid en werkgelegenheid van onze stad. In de komende maanden willen wij, net als wat ik van andere partijen hoor, tot een oplossing komen. Het kan niet zo zijn dat in een groeiende stad, met zoveel mensen die hier wonen omdat er wat te beleven valt, het culturaanbod achteruit zou gaan. Voorzitter, D66 zet zich in voor creatieve ondernemers. U herinnert zich misschien nog raadslid Bijsterbosch, die in de ruimtelijke strategie Utrecht liet vastleggen dat er veel meer zogenaamde creatieve broedplaatsen bij moeten komen. Nu vragen we daar weer aandacht voor in de herontwikkeling van het Pieterbaancentrum. Met deze motie willen we borgen dat de culturele functie daadwerkelijk een plek krijgt in de plannen. helpt de broedplaatsenfunctie op weg in het oude Pieter Baan Centrum met het volgende dictum.

Draagt het college op om in gesprek te gaan met de projectontwikkelaar en culturele ondernemers om de broedplaatsenfunctie in de herontwikkeling van het oude Pieter Baan Centrum goed te borgen, met bijzondere aandacht voor expositie en evenementen en daarbij met de projectontwikkelaar te verkennen of er van hun kant interesse is om een onafhankelijke technisch beheer eraan te stellen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 343.

39

Maarten Koning (D66): Voorzitter, op een paar voor ons belangrijke thema's zijn in de commissiedebatten belangrijke toezeggingen geboekt. Geluk zit soms in een kleine investering, omdat ze voor sommige mensen heel belangrijk en betekenisvol zijn. We zijn er enorm blij mee dat dit college aan de slag gaat voor de transzorgkliniek en daarom trekken we graag weer samen op met BIJ1 en steunen wij de motie die zij daar straks over indienen. Zo gaan investeringen niet verloren en blijven we hopelijk deze broodnodige zorg in de toekomst kunnen bieden. Utrecht is een heerlijke stad om in te leven, maar er zijn nog zoveel dingen te doen. De afgelopen 12 jaar zag ik Utrecht met 50.000 inwoners groeien en voor de volgende 50.000 nieuwe Utrechters moeten fijne en betaalbare huizen gebouwd worden. Moeten genoeg groen zijn om in te sporten en te picknicken. Genoeg speeltuinen voor de kinderen en genoeg evenementen waar die nieuwe en oude Utrechters elkaar kunnen ontmoeten. En waar ze samen kunnen genieten van muziek en kunst. En deze voorjaarsnota die zet een belangrijke stap in die richting. Dank u wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dank u wel. Ik stel voor dat we even vijf minuten heel kort gaan schorsen en dan zie ik u om kwart voor twaalf weer terug in de zaal.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ik heropen de vergadering en we gaan verder met de bijdrage van de Partij voor de Dieren. Het woord is aan de heer Van Heuven. Meneer Bos, zou u willen gaan zitten? Ik weet dat het daar heel erg gezellig is. Het woord is aan de heer Van Heuven.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Strijdbaarheid is de sleutel naar succes. En als Partij voor de Dieren strijden we hier in Utrecht al jaren voor onze idealen. En ook met succes. Een klein voorbeeld. Toen we vorige week begonnen over gifbloemen in hanging baskets, die ik vanaf nu trouwens hangbakken ga noemen, zei het college, maar we doen al zoveel goeds op het gebied van bloemen met gif. Dus tegen bloemen met gif. We kopen geen snijbloemen meer in. We kopen alleen nog maar biologische bollen en zaden in. We kopen onze struiken in planten volgens de drietrapsraket in met biologische als eerste. Toen zei ik ja, Dat klopt. En dat komt allemaal door de Partij voor de Dieren. Dit is maar één klein voorbeeld, maar wel heel illustratief dat strijdbaarheid echt nodig is. En dat doen we vandaag als Partij voor de Dieren ook. We hebben elf voorstellen om Utrecht diervriendelijker, groener en klimaatbestendiger te maken. En laat ik gewoon beginnen met indienen. Bij de algemene beschouwingen benoemden wij dat het slecht gaat met de 30 voor Utrecht belangrijke plant- en dierensoorten. We hebben betere doelstellingen nodig.

En daarom heb ik ook de motie Doelstellingen Utrechtse 30, mede namens Volt en EenUtrecht, draagt het college op met daar meetbare doelstellingen te formuleren voor natuur- en biodiversiteit op kort en lange termijn met daarbij behorende indicatoren aan de Utrechtse 30-indicator de doelstelling te verbinden dat deze soorten in aantallen niet verder mogen afnemen en jaarlijks per soort met een dalende trend toe te lichten welke maatregelen de trend kunnen keren.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie krijgt nummer 344 en een vraag voor mevrouw Kleinrensink.

40

Julia Kleinrensink (GroenLinks): Ja voorzitter, want dit gebeurt voor een deel al in het duurzaamheidsverslag en ik ben zelf erg bang dat we veel papierwerk nu extra gaan doen in plaats van dat we die extra inzet doen. Dus als we moeten kiezen doe ik het liever naar echt inzetten op die Utrechtse 30 in plaats van meer papier. Maar ik denk dat u dat ook wil, dus ik ben benieuwd hoe u daar tegenaan kijkt.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Zeker, meer inzet is nodig, want met deze Utrechtse 30 gaat het ook gewoon slecht. Al die aantallen nemen in aantallen af. Maar daarom moeten we ook gewoon helpbare doelen hebben, waardoor je op die doelen ook kan bijsturen. Als je gewoon zegt, nou, het moet beter gaan met een bepaalde soort, dan weet je niet zo goed wat je wil. Dus je wil gewoon beter kunnen aansturen, zodat je ook vervolgens beter beleid kan uitwikkelen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Willen we dat het beter gaat met de biodiversiteit, dan hebben we ook meer geld nodig. Daarom hebben we een amendement namens EenUtrecht en Volt, soort specifieke maatregelen om biodiversiteitsafname tegen te gaan. En in het amendement stellen we voor om 0,2 miljoen euro te onttrekken aan reserveparkeerexploitatie en dit te gaan besteden aan het programma Groene Leefomgeving en specifiek uit te geven aan soort specifieke beschermingsmaatregelen voor Utrechtse plant- en diersoorten.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Amendement krijgt nummer 142.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Tijdens de algemene beschouwingen zeiden wij ook dat Utrecht verslaafd is aan groei. De ruimtelijke strategie Utrecht zou de groei van Utrecht beheersbaar maken omdat groen en maatschappelijke voorzieningen meegroeien met het aantal nieuwe woningen. Maar na lang aandringen in de commissies heeft het college toegegeven dat het onmogelijk is om groen en maatschappelijke voorzieningen mee te laten groeien. De barcode kan simpelweg niet uitgevoerd worden en de ruimtelijke strategie is daarmee gewoon failliet. Helaas. Groei loont ook niet. Dat blijkt uit de aanpassingen van het groeikader. We riskeren dat we nu inzetten op grote groei, terwijl de voorzieningen dus achterblijven. Nu het duidelijk is dat het bijbenen van de groei meer kost dan dat het oplevert, moet inzichtelijk gemaakt worden hoeveel geld wel nodig is om de stad leefbaar te houden. Daarom een motie. Maak inzichtelijk hoe we Utrecht leefbaar houden. Mede namens EenUtrecht, met als dictum vanaf de voorjaarsnota 26 inzichtelijk te maken wat er financieel nodig is om de gevolgen die de groei heeft op de leefbaarheid te compenseren.

41

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 345.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): En als we groeien, hebben we ook meer groen nodig. Geïnspireerd op andere gemeenten stellen wij voor om te groeien in balans door groennormen in een omgevingsprogramma op te nemen. En daarom hebben wij een motie groeien in balans door groennormen in een omgevingsprogramma. Mede namens EenUtrecht en Groep Zwanenberg draagt het college op een omgevingsprogramma te ontwikkelen waarin minimale groennormen voornieuwbaar worden vastgelegd met als richtlijn 30 procent groene oppervlakte per project en dit programma en 26 voor te leggen aan de Raad.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 346 en een vraag van de heer Koning.

Maarten Koning (D66): Ik hoor een hele reeks aan voorstellen die eigenlijk nieuw beleid gaat toevoegen, wat onherroepelijk ook gewoon gaat leiden tot vertraging in bouwen, hogere kosten. Dus mensen die hier in Utrecht ook een huis zoeken, die zijn daardoor wel een beetje het bokje bij de Partij voor de Dieren. Hoe kijkt u daar tegenaan?

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Deze bijsturingen zijn gewoon nodig omdat de ruimtelijke strategie, zoals ik neem, failliet is en dat bijsturing op groen in elk geval noodzakelijk is. En de heer Koning had het er net over dat hij graag wil dat kinderen van de toekomst gebruik kunnen blijven maken van het groen en dat je in groen moet kunnen recreëren en kunnen sporten. Maar er is gewoon veel te weinig groen. Het groen groeit niet mee. Dus daar grijpen wij op in en daar is nieuw beleid voor nodig.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Koning.

Maarten Koning (D66): Er wordt wel degelijk geïnvesteerd in groen. Kijk, we kregen gisteren, geloof ik, nog informatie over een nieuw park, ook weer langs het kanaal. Er worden op allerlei verschillende plekken de bomen bijgebouwd. Bij straatinrichtingen en rioolherinrichtingen wordt er heel veel groen en bomen toegevoegd in straten. Dus mijn punt blijft gewoon natuurlijk staan. Als je dit zou gaan doen allemaal, wat zeg je dan tegen die woningzoekenden?

Sharon Dijksma (Voorzitter): Van Heuven.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Ik zeg eigenlijk meer iets tegen het college hier en de coalitiepartijen hier die een ruimtelijke strategie hebben vastgesteld, een barcode hebben vastgesteld waarin groen mee zal groeien met de stad. En dat gebeurt dus niet. Dus wat wij dus 42

eigenlijk helpen, is het college en de coalitiepartijen om die ruimtelijke strategie zo groen te maken als zij zelf willen, maar niet kunnen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Ja, want dan komen we gelijk bij een voorbeeld. Dit college bouwt volop in de hoofdgroenstructuur. Ik zie deze week nog het debat over tussen de rails waar D66, maar ook GroenLinks geen enkele opmerking maakte dat daar in de hoofdgroenstructuur gebouwd wordt. De hoofdgroenstructuur heeft meer bescherming nodig en daarom stellen wij deze ook vast te leggen in het omgevingsplan met een motie. Leg hoofdgroenstructuur vast in het omgevingsplan mede namens EenUtrecht en Volt. de hoofdgroenstructuur, zoals vastgesteld in 2017 en geactualiseerd in 2018, op te nemen met het omgevingsplan en daar uiterlijk 26 een voorstel voor te leggen aan de Raad.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie krijgt nummer 347 en een vraag van mevrouw Kleinrensink.

Julia Kleinrensink (GroenLinks): Dit is natuurlijk een heel goed idee en mijn beeld is dat dit ook al is toegezegd om dit te gaan doen, alleen dat het wat later komt dan dat hier in de motie staat. Dus is de gedachte vooral dat het naar voren gehaald moet worden, wat niet haalbaar is, of is er een ander idee? Inhoudelijk steunen we dit.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Altijd fijn natuurlijk deze inhoudelijke steun. De Partij voor de Dieren vindt het belangrijk om nieuwe gebouwen ook vriendelijk en toegankelijk te maken voor dieren. En vijf jaar geleden werd onze motie om diervriendelijk bouwen zo goed mogelijk te verankeren in omgevingsvisie, bijna unaniem aan te nemen. Maar de uitwerking daarvan kan wat ons betreft grondiger. En daar vroegen we om in de commissies. En hoewel het wat de Partij voor de Dieren betreft gelijk doorpakken met bijvoorbeeld nu al een beleidsregel en een puntensysteem voor diervriendelijk bouwen in te voeren, nemen we voor nu even genoegen met de toezegging dat het college hiertoe de mogelijkheden gaat onderzoeken en daar nog voor de gemeenteraadsverkiezing op terugkomt. Dit college bezuinigt flink op de klimaataanpak. En eerdere voorstellen van ons om er toch meer geld aan uit te geven werden verworpen. Helaas. Vandaag een ander voorstel. Netcongestie heeft namelijk betrekking op de hele stad. Het heeft impact op de klimaataanpak, maar ook op wonen, werken, mobiliteit. En op dit moment wordt netcongestie onder de klimaataanpak gezet in de PSC-cyclus Maar dat doet wat ons betreft geen recht aan de omvang van het probleem. En aangezien netcongestie programma overstijgend is, komen wij met een motie om dat ook zo te laten zijn en er een apart programma van te maken.

Mede namens EenUtrecht, netcongestie is breder dan de klimaataanpak. Draagt het college op netcongestie vanaf de programma begroting 26 te behandelen als los programma totdat netcongestie geen acuut probleem meer is.

43

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 348.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): En ondertussen raast de klimaatcrisis maar door. En breken we alsmaar weer hitterecords.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Wacht even. Een interruptie, mevrouw Kleinrensink.

Julia Kleinrensink (GroenLinks): Ja sorry beetje aan de late kant nog over de vorige motie. Wat verandert er als we er een apart programma van maken.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Wat het dan verandert is, is dat het niet meer onder klimaat past, maar dat het dus ook gevuld wordt met informatie vanuit andere programma's, want ook andere programma's raken hier aan. Netcongestie heeft heel erg te maken, ook met wonen, met ruimtelijke ontwikkeling, ook heel erg met mobiliteit, maar het valt wel steeds alleen onder klimaat. En wij willen juist, omdat het ook zo belangrijk is, dat het ook een apart programma wordt waarmee je het ook veel integraler beleid kan krijgen en het ook zichtbaarder te maken en ook integraal te informeren daarover. Ja, die klimaatcrisis, die raast maar door en het wordt hier ook steeds heter. En hitte is helemaal niet lekker. Hitte is gevaarlijk. En daarom is het tijd om de koud weer regeling om te zetten in een slecht weer regeling en beter te anticiperen op de gevolgen van klimaatverandering in beleid op dakloosheid. En daarom de motie met Volt, EenUtrecht, BIJ1 en Groep Zwanenberg. Die klimaatcrisis vraagt nog steeds om een slecht weer regeling. Verzoekt het college om.

In relatie tot de gevolgen van de klimaatcrisis de koudweerregeling om te zetten naar een slechte weerregeling waarbij ook specifiek wordt nagedacht over de gevolgen van hitte, droogte en aanhoudende natte periodes en samen met ervaringswiskundigen, hulporganisaties en andere gemeenten na te denken over ingrepen die dakloze mensen kunnen ondersteunen bij de gevolgen van de klimaatcrisis.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 349.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Misschien niet helemaal voorjaarsnota, maar we brachten het vorige week te sprake en de wethouder nodigde ons uit met een motie te komen. Stop vervuiling door plastic peukenfilters. Mede namens GroenLinks, EenUtrecht, BIJ1, Groep Zwanenberg, Volt en ChristenUnie verzoekt het college om de campagne No Plastic Filter nog voor het zomereces te ondertekenen en de raad hierover te informeren middels een memo en via de gemeentelijke kanalen ook richting de stad hierover te communiceren.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 350 en mevrouw Zwinkels heeft de vraag. 44

Jantine Zwinkels (CDA): Ja, dank voorzitter. Mooi dat Partij voor de Dieren hier aan het vraagt. En bij deze wil ik laten weten dat ik deze motie ook steun. Maar ik ben ook wel benieuwd, is Partij voor de Dieren het met mij eens, dat we dan ook wel geld moeten vrijmaken als gemeente om dit aan te pakken, ook in Utrecht?

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Ja, peuken opruimen, zeker. Ik denk dat mevrouw Zwinkels refereert aan haar eigen amendement dat ze zojuist heeft ingedeeld, waarin ze ook geld vrijmaakt. Ingewikkeld aan dat amendement vinden we de graffiti campagne, want daar vinden we niet per se dat er gemeentelijk geld naartoe zou moeten.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Gaat u verder.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Nog eentje, misschien niet helemaal voorjaarsnota, maar we brachten het vorige week te sprake en toen kwam onze strijdlustigheid weer los. Want tot onze onthutsing vond de wethouder dierenwelzijn het belangrijker om langer te wachten op toekomstige maatregelen in plaats van huidige oplossingen te accepteren om kattenlevens te redden. Katten vallen nog weleens in het water, maar bij hoge kaders kunnen ze het water niet uit. Lieve dierenvrienden hebben touwen opgehangen, maar die dreigen weg te moeten. Als het ons ligt niet, en namens Volt, BIJ1, EenUtrecht heb ik de motie, dreigt het college op de kattentouwen die nu in de Utrechtse water hangen te laten hangen, totdat er volwaardig alternatieven zijn voor alle dieren die niet zelfstandig uit de water met hoge kaders kunnen komen.

Sharon Dijksma (Voorzitter): De motie krijgt nummer 351.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Voorzitter, eerder had ik het over gifbloemen in hangbakken. Laat ik daar nu op terugkomen, want waarom zouden we met gemeentelijk geld de biodiversiteitscrisis verergeren door hangbakken met gif door de stad te verspreiden, waar mensen misschien wel graag naar kijken, maar waar insecten dood van gaan? Daarom de motie met EenUtrecht, Groep Zwanenberg, Volt en ChristenUnie en draag het college op. In de werking van het initiatievefonds duidelijk te maken dat inwoners het initiatievefonds niet kunnen gebruiken voor hangbakken met daarin bloemen die met bestrijdingsmiddelen gekweekt zijn. En in de eerstvolgende subsidiebeschikking van het ondernemersfonds een verbod op te nemen op hangbakken met daarin bloemen die met bestrijdingsmiddelen gekweekt zijn.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Motie krijgt nummer 352.

45

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Dan mijn allerlaatste voorzitter. We eindigen met nog een amendement om dierenhulporganisaties tegemoet te komen. Want dat doen we eigenlijk elke keer. Voor de komende drie jaar en dit jaar vinden we ruimte in de meicirculaire. Dit geld is ook hard nodig. De stad groeit en we zien dat dieren stevast in de knel komen en op de dupe worden. En vorig jaar is ook een nieuwe dierenhulporganisatie opgericht. Stichting Snorraar. Fantastisch. Wij willen dus nu echt dat deze organisaties, die echt in de marges werken van wat nog mogelijk is, wat extra financiële ruimte geven. Met dit voorstel lossen we niet alle tekorten op, maar het is wel een stap in de goede richting en daarom het amendement meer dan alleen basis zorgt voor de dierenhulporganisaties met bijeen, waarin we voor de komende drie jaar 100.000 extra per jaar aan die dierenhulporganisaties gaan uitgeven.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Het amendement krijgt nummer 143.

Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren): Dan tot slot, voorzitter. Wij zijn van mening dat er veel beter gezorgd moet worden voor de stadsduiven in Utrecht. Dank u wel.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dank u wel. Dan gaan we verder met de fractie van de PvdA. Het woord is aan de heer Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA): Dank, voorzitter. Bij de algemene beschouwingen gaf ik al aan dat de idealen van de PvdA, ook op de vooravond van het samengaan van de partijen, helaas weer harder nodig zijn dan ooit. De verworvenheden staan onder druk, de verzorging staat, vrouwenrechten, rechten voor minderheden. En wij waarschuwen dan ook voor die terugtrekkende overheid en een landelijke politiek die het gemunt heeft op minderheden. Afgelopen weken werd het weer zeer pijnlijk duidelijk. Verschillende wetten die beogen nieuwkomers als tweederangs burgers te behandelen, hebben het in onze Nationale Tweede Kamer gehaald. Illegaliteiten, zelfs bedbad brood aanbieden aan mensen die vaak al in nood zitten, dat wordt strafbaar. En dat heeft desastreuze gevolgen natuurlijk voor die mensen die kwetsbaar zijn, die al verschrikkelijke dingen hebben meegemaakt, maar ook hier lokaal. Want de kosten en de gevolgen en alles wat er achter vandaan komt, wordt er gekeken naar de gemeentes, die het maar moeten oplossen. En het duidelijkste voorbeeld is dan nog misschien wel dat statushouders straks geen urgentie meer kunnen krijgen. En ik zei het al, ben je dakloos, dan krijg je dus urgentie, maar ben je ook een statushouder, dan niet meer. Daar maken we dan nu onderscheid op.

Het is wat ons betreft pure discriminatie dat in de nieuwe woningwet, die eigenlijk heel breed gesteund leek te gaan worden, is geslopen. En daar wordt ook met ook zo'n wijziging natuurlijk geen Utrechter beter. En let wel, dit is een wet, de regie volkshuisvesting, die het heeft gehaald in de Kamer met steun van ook hele normale partijen als het CDA en NSC. De gevolgen zijn desastreus voor de statushouders zelf, maar ook voor ons als gemeentes. Want statushouders moeten langer in de AZC's blijven, wat veel duurder is, maar voor die mensen natuurlijk ook zeer onprettig. En vervolgens heb je ook kans dat er overlast gaat toenemen, dat de zorgen en de hulpvragen gaan toenemen. Voor al dat staat de gemeente aan de lat. En het kabinet legt er geen cent bij, want dat is ook de agenda die ze hebben. Het is precies waar wij 46

voor waarschuwen. De giftige cocktail van een terugtrekkende overheid onder het mond van neoliberaal beleid en een structurele aanval op minderheden. We mogen hier nooit, maar dan ook nooit aan meewerken. En daarom dien ik tot mijn blijdschap namens een heel groot deel van de raad een motie in om staatshouders wel gewoon urgentie te blijven geven en dus ook zorg te dragen voor dit grondrecht. Voor iedereen. Mede namens GroenLinksD66, Partij voor de Dieren Volk, Student & Starter, de ChristenUnie, DENK, BIJ1, EenUtrecht en Groep Zwanenberg.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Interruptie van de heer Cees Bos? Nee? Oh. Een punt voor orde, dat kan ook.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Ja, voorzitter. We zijn hier bezig met gemeentelijk beleid. Ik heb de heer Van der Zweth goed gehoord, maar ik heb hem ook heel veel gehoord in commissieverband. Hij loopt constant over landelijk beleid te praten.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dit is geen punt van orde, meneer Bos. Het is gewoon een interruptie.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Nee, dat is niet waar, voorzitter. Ik hoop niet — ik spreek in ieder geval de hoop uit — dat de heer Van der Zweth het zal stoppen met die constante aanval op het landelijk beleid. En terugtrekken op wat we hier in de gemeente doen, punt.