6e raadsvergadering 12 juni 2025 (transcriptie)

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dank u wel. De motie krijgt nummer 265. Het is gebruik om via de voorzitter te spreken en niet elkaar rechtstreeks aan te spreken. Nee, dat hoeft niet. De heer Bosch.

David Bosch (UtrechtNu!): Nou, ik wil graag eens met CDA en met de VVD een kleine schorsing om met de wethouder even te overleggen over het amendement, wat ik in gedachte heb.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dat kan. Ik wil wel echt proberen om het voor één uur af te ronden, dus dan schors ik even twee minuten, want dat moet genoeg zijn.

David Bosch (UtrechtNu!): Als de wethouder alles toezegt wel, ja.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Die staat hier al bij u, helemaal tot uw dienst. Ik geef nu het woord aan de heer David Bosch voor het indienen van een motie.

David Bosch (UtrechtNu!): Voorzitter. Het totale proces zou ik toch zo willen duiden? Maar ik heb een motie en die verzoekt het college een plan van aanpak te maken voor extra toezicht en handhaving in wijk C. Een dagelijks additionele ronde hier onderdeel van moet zijn en de uitkomst van dit plan uiterlijk in Q4 2025 met de Raad te delen. Het gaat over tot de orde van de dag. Dank u wel. En er zijn medeondertekenaars. Dat is natuurlijk wel zo netjes. De heer Bert van Steeg heeft hem eigenlijk in eerste instantie als amendement helemaal opgesteld en aan mij geadopteerd. En de medeondertekenaar is ook nog testmeerling van de VVD. Dank u wel, voorzitter.

44

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dank u wel. En de motie krijgt nummer 266. Ik ga meteen naar de wethouder, want er zijn nog twee moties die om een reactie vragen. Ondertussen kan ik u mededelen dat wij gasten van de Raad hebben. Dat zijn nieuwe medewerkers van de gemeente. Dus allemaal uw beste beentje voorzetten. Welkom. Het woord is aan wethouder Eerenberg.

Eelco Eerenberg (College): Voorzitter. Motie nr. 255. Het is niet de een tegen de ander, zeg ik tegen de heer Bosch. Het is zorgvuldig luisteren naar iedereen en daarin afwegingen maken, ook als dat wat je voorstelt een ingewikkeld voorstel is. Maar dat levert mijn opdracht richting de toekomst op, want dat zei u ook. Dat is in gesprek blijven met wijk C, wijk C kennis laten maken met sekswerkers, zorgen serieus nemen. En dat is onze gezamenlijke opdracht richting de toekomst. gezamenlijke opdracht ook richting de nieuwe gebruikers van de parkeergarage. Student & Starter vroeg daar nog een toezegging op. Ook daar hebben we de mensen welkom te heten, ook jonge en talentvolle creatievelingen. Dus die toezegging doe ik u graag. Tot besluit. Als het helpt, en ik denk dat het helpt, om een plan van aanpak te maken over meer aandacht voor de veiligheid in Wijk C, onafhankelijk van alles, dan doe ik dat met liefde. Dus die motie adviseer ik positief.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dank u wel. Dan heeft de heer Bos Stadsbelang nog een vraag.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Voorzitter. Ik concludeer dat dit college, deze wethouder, in het Utrechtse, in het Wijk C, schijt heeft aan de inwoners en de prioriteit ergens anders ligt. andere groepen de wensen van andere groepen laat prevaleren, boven de wens van de inwoners. Dat is een trieste constatering. Dat je dat dan probeert weg te masseren door in gesprek te blijven met inwoners, vind ik van de zotte.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Ik had toch eigenlijk aan iedereen gevraagd, juist nu we ook onze nieuwe medewerkers hebben zitten, om een goed voorbeeld te zijn. Dat geldt ook voor taalgebruik, zeg ik er maar bij. Het woord is aan de wethouder.

Eelco Eerenberg (College): In zekere zin raakt mij dit ook, omdat ik heb vier avonden lang zeer zorgvuldig geluisterd naar wat inwoners van Wijk C te zeggen hebben. Daar zitten mensen bij die zeggen wat je ook doet, ik wil dit niet. En ik heb tegen al die mensen gezegd dat respecteer ik. Ik maak een andere afweging. Dat is politiek. Ik stel u dat voor. Dat is ook politiek, maar ik respecteer dat. Maar ik heb ook heel veel bewoners gesproken. Die zeiden het is niet mijn lievelingsoptie. Maar nu we toch met elkaar in gesprek zijn, heb ik ook een aantal wensen. En al die wensen heb ik te harten genomen. En behalve één. Want dat was tegen ons beleid, maar daar heeft Volt een onderzoeksmotie van gemaakt. Daar heb ik ze allemaal in dit pakket gehonoreerd. De mensen die tegen zijn, die horen dit en die denken wat zeg je nou, want ik ben tegen en ik blijf tegen. Maar al die andere mensen met oprechte zorgen heb ik oprecht naar 45

geluisterd en die hebben een oprechte plek in dit raadsvoorstel gekregen. En zo doe ik mijn werk.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Bos.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Ik blijf bij mijn constatering. Ook al mag ik die woorden niet gebruiken, het is het zuivere Utrechtse wat ik praat als ik dat zeg. Daar kan de burgemeester moeilijk over doen, maar ik blijf bij mijn woorden. U heeft schijt aan de inwoners van Wijk C.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Zwinkels.

Jantine Zwinkels (CDA): Ik wilde me even aansluiten bij uw oproep om wel fatsoenlijk taalgebruik te hanteren in deze Raadszaal.

Sharon Dijksma (Voorzitter): Dank u wel. Ik stel voor, het is 1 uur en volgens mij gaan we allemaal lunchen en dan... Meneer Bos, we houden heel veel van u, maar die rode knop moeten we even buiten de orde doen. Ik stel voor dat u om 2 uur de vergadering hervat. Dat zal zijn met het agenda punt 7, actuele moties, de vergadering is geschorst.

Gertjan Te Hoonte (Voorzitter): Dan gaan we verder met de actuele moties. Er zijn actuele moties ingediend door EenUtrecht en Student & Starter. De actuele motie 251, Omarm het Stadsmanifest, is ingediend door Gert Dijkstra, Pepijn Zwanenberg, de heer Van der Graaf en de heer Maas. Dan hebben we het over EenUtrecht, Groep Zwanenberg, ChristenUnie en Volt. Het woord is aan de heer Dijkstra van EenUtrecht.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Even een puntje van orde. De lijst is langer. Ik heb een latere versie opgestuurd met een langere lijst van mede-indieners. Dat zijn er een kleine tiental, geloof ik.

Gertjan Te Hoonte (Voorzitter): U vergeeft het tijdelijk waarnemend voorzitter dat hij nu geen iPad voor zijn neus heeft en dat hij dat lijstje niet heeft. U mag ze even noemen als u wilt.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Dan heb ik helaas ook de verkeerde print voor me, dus ik kan eens even … Ik ben heel stom. Misschien als de griffier ons even kan helpen hierin. Ja, oké, fijn. Zal ik alvast dan… Dank, voorzitter. Ja, een actuele motie. Vorige week donderdag was er een prachtig festival in de stad, in de bibliotheek. Er waren meer dan 200 aanwezigen van actieve vrijwilligers, diverse bewoners en buurtorganisaties. LSA-bewoners, de bibliotheek zelf natuurlijk, het huis 46

van actief burgerschap. Er hebben een tiental stadsgesprekken plaatsgevonden. Die groepen hebben een aantal wensen verzameld. Die wensen ook vervat in een stadsmanifest. Dat is gisteren ook aan iedereen hier aanwezig toegestuurd. Dit gebeurt niet zo vaak. We krijgen als Raad wel eens ontvangen van een individuele groep of van een aantal groepen iets, maar zo breed en massaal uit de hele stad, dat is niet niks. Ze vragen ons ook een reactie als gemeenteraad. Vandaar deze actuele motie. Het leek mij ook goed om daar alert en direct op te reageren. Dat geeft ook een goed beeld naar deze groep mensen toe, naar deze organisaties toe. De actuele motie omarmt het Stadsmanifest. Daarin zouden wij als gemeenteraad kunnen uitspreken het volgende 1. Het Stadsmanifest van Zie ons doen. Overigens, dat heb ik hier in de hand. Dat heeft u ook. Dat zijn die 18 punten die kort samengevat erin staan. Het Stadsmanifest. zie ons te omarmen of wel haar waardering uit te spreken voor dit initiatief. Twee, dat het helpend is als het college kan aangaan welk deel van het manifest al deels onderdeel is van beleid, want dat is waarschijnlijk wel aan de orde. En drie, het op prijzen stellen als de adviescommissie participatie in rol kan spelen in het laten nadenken over hoe het gesprek is te organiseren met verdegenworgers van de opstellers van het manifest, de gemeente en geïnteresseerde Raadsleden.

Want dat vraagt, denk ik, wel enige aandacht. Hoe zet je het goed op?

Gertjan Te Hoonte (Voorzitter): Die motie heeft dus al een nummer gekregen. Dat is 251 en die is mede namens Pepijn Zwanenberg van Groep Zwanenberg, de ChristenUnie, Volt, CDA, Partij voor de Dieren D66 en GroenLinks. Dan gaan we kijken of er fracties zijn die een vraag willen stellen aan de heer Dijkstra over deze motie. Die zijn er niet, dus dan mag u inderdaad gaan zitten. Dan gaan we naar het college voor een reactie. Ik zie wethouder Oosters klaarstaan.

Eva Oosters (College): Dank u wel, voorzitter, en ook dank aan de indieners van deze actuele motie. Ik heb nog in de hal van de bibliotheek op Neude gezeten om het manifest in ontvangst te nemen, maar helaas... Nou ja, niet helaas. Ik ben natuurlijk graag in uw commissie, maar moest ik toch snel naar uw commissie die avond. Maar ik heb kennisgenomen van het manifest en er staan inderdaad prachtige punten in. En gelukkig is er ook een deel van het team van Samen Stadmaken aanwezig geweest op het festival en hebben zij ook veel van die dag meegekregen. En daarom kan ik ook positief adviseren over deze motie, omdat we echt vinden dat het Stadsmanifest mooi bij ons beleid van Samen Stadmaken past. Ja, we moeten het nog onder de loep nemen om te kijken of er niet zaken in zitten die we nog niet gedekt hebben of die toch wat ingewikkeld op die manier liggen. Maar dit is mooi en vooral ook om samen met uw Raad in de adviescommissie te doen. Dus een positief advies.

Gertjan te Hoonte (Voorzittr): En dan mag u nog even blijven staan, want dan kijken we nog even of er fracties zijn die een vraag aan de wethouder hebben. Die zijn er niet. Dan is deze actuele motie gereed. En dan gaan we over naar actuele motie 252 en dat is de lobby voor stemrecht vanaf 16 jaar. En die wordt ingediend door de heer Snijder van Student & Starter, BIJ1, mevrouw Nolten, D66, de heer Koning, Volt, de heer Maas, Groep Zwanenberg. Dank u wel,

47

Ruben Snijder (Student & Starter): Dank u wel, voorzitter. Jongeren worden geraakt door politieke keuzes, maar hebben nog onvoldoende een stem. Terwijl ze werken, belasting betalen en verantwoordelijkheid dragen, blijven ze uitgesloten van het kiesrecht. Deze motie vraagt het college om, via de VNG en het Rijk, te pleiten voor stemrecht vanaf 16 jaar. Niet omdat we morgen de grondweg kunnen wijzigen, maar omdat we nu een signaal moeten afgeven. Jongeren verdienen namelijk politieke representatie. En dat signaal moet juist nu klinken. Het kabinet is dimensionair, verkiezingen staan voor de deur en in Den Haag worden lijnen uitgezet voor de komende jaren. Dit is daarom het moment om invloed uit te oefenen.

Daarom dien ik samen met BIJ1, D66, Volt, Groep Zwanenberg en de PvdA de motie in met als titel Lobby voor stemrecht vanaf 16 jaar met als dictum spreekt uit dat het wenselijk en rechtvaardig is dat jongeren vanaf 16 jaar actief kiesrecht krijgen in Nederland, dat jongeren recht hebben op politieke vertegenwoordiging in besluiten die direct hun toekomst bepalen en verzoekt het college om binnen de VNG en richting het Rijk actief te pleiten voor verlaging van de kiesgerechtigde leeftijd naar 16 en daarbij samen te werken met andere gemeenten om dit standpunt kracht bij te zetten, dit standpunt actief te communiceren naar de inwoners van Utrecht, met name jongeren, om hen te betrekken bij het democratische proces en hun vertrouwen in de politiek te versterken, de lobby zo spoedig mogelijk op te starten met het oog op de komende verkiezingen en de Raad in 2026 te informeren over de voortgang van deze lobby via een Raadsbrief.

Gertjan te Hoonte (Voorzitter): Dan zijn hier vragen over. Uit de Raad. Die zijn er niet. Dan is het woord aan de wethouder. En dat is wethouder Voortman. Het woord is aan u.

Linda Voortman (College): Ik vervang hier de burgemeester. We staan positief ten opzichte van de inhoudelijke wens, maar negatief op de gekozen route en ook het ontbreken van dekking. Wij herkennen natuurlijk het vraagstuk van betrokkenheid van jongeren bij verkiezingen en ook hun vertrouwen in de overheid. Daarmee staan we natuurlijk achter de intentie van de motie. Recent hebben we ook in een technische sessie van uw Raad en de Universiteit Utrecht gesproken over opkomstbevordering bij gemeenteraadsverkiezingen. En daaruit kwam naar voren dat het lastig is het vertrouwen en ook de betrokkenheid te versterken vanwege een verscheidenheid aan structurele oorzaken. Verkiezingen zijn ook maar slechts een deel van de afspiegeling van dat vertrouwen of ook van de betrokkenheid van mensen. En we hechten er inderdaad sterk aan dat ook jongeren deelnemen aan dat politieke proces en daar ook bij betrokken worden. En we zetten ook in op het versterken van het vertrouwen bij jongeren. En we betrekken ze ook bij besluitvorming door de Jongerenraad en ook programma's zoals Samen Stad maken. En we benaderen ook alle jonge stemgerechtigden met een brief en een filmpje namens de burgemeester. Maar de vraag is wel of de weg die u kiest logisch en effectief is. Want het gaat hier uiteindelijk om een grondwetswijziging die bij uitstek aan de Kamer is.

Een deel van de indieners is daarin ook vertegenwoordigd. Met landelijke verkiezingen in aantocht lijkt het ons logischer om het verlagen van de kiesgerechten tot de leeftijd daar te bepleiten, dus in de verkiezingsprogramma's van die partijen. Ten slotte heeft uw Raad bij de voorjaarsnota 2024 gekozen voor een bezuiniging op het budget voor lobby. Daarmee is deze motie niet alleen ongedekt, maar eigenlijk zelfs in tegenspraak met uw eigen besluit door een extra lobbywens toe 48

te voegen, zonder aan te geven ten koste waarvan dat dan moet gaan. Dus eens met de intentie, maar niet met de gekozen route. Daarom moeten we dus helaas ontraden.

Gertjan te Hoonte (Voorzitter): Er zijn hier nog vragen over. Meneer Snijder, wilt u een vraag stellen?

Ruben Snijder (Student & Starter): Ja, dank voorzitter. Ja, ik betreur eerlijk gezegd deze beantwoording van de wethouder wel. Volgens mij is er wel degelijk mogelijk dat ook het college een signaal afgeeft en ook dat de burgemeester, die bovendien ook nog benoemd is tot de beste bepleiter, lobbyer van van Nederland met haar organisatie, wat degelijk die stappen kunt zetten. Dus eerlijk gezegd zie ik niet heel erg in hoeveel extra geld dit zou moeten kosten en zie ik ook niet echt in dat het niet, al is het in lichtere vorm, toch die stap gezet moet kunnen worden. Ik ben blij om te horen uiteraard dat er veel aan gedaan wordt om mensen eerder aan het stemmen te laten brengen. Maar ja, in alle eerlijkheid, ik vind de beantwoording wel een beetje mager.

Gertjan te Hoonte: En de vraag is? Want eigenlijk is dit bedoeld om een vraag nog aan het college te stellen. Die mag u kort inleiden. Dat heeft u gedaan. Maar wat was de vraag?

Ruben Snijder (Student & Starter): Nou, de vraag is of de wethouder echt niet andere mogelijkheden ziet. Want de motie wordt sowieso natuurlijk ingediend. We vragen ons wel af of daar niet toch wat ruimte zit.

Linda Voortman (College): U vraagt ons om te gaan lobbyen. Wij geven aan dat er juist bezuinigd is op lobbyen. Ik wil een vraag terugleggen. Ten koste waarvan moet dit dan gaan?

Gertjan te Hoonte (Voorzitter): Dat kunt u straks in de wandelgangen bespreken, want de heer Snijder mag daar niet op reageren in deze setting. Kijken we even of er verder vragen zijn. Die zijn er niet. Dan komen de stemmingen over de actuele moties vanavond bij alle elektronische stemmingen aan bod en dan ziet u de uitslag verschijnen. Dan schors ik heel kort voor een moment, omdat we dan weer een voorzitterswissel hebben, omdat ik woordvoerder ben op het volgende punt.

Linda Bode (Voorzitter): Goedemiddag. Ik heropen de raadsvergadering van 12 juni 2025. Mijn naam is Linda Bode. Er is nog geen voorzitterspasje gevonden, dus dat komt er zo snel mogelijk aan. Vandaar dat ik mezelf even introduceer. We zijn aangekomen bij agendapunt 19. Het Raadsvoorstel realisatie station entree Moreelsebrug. Het is een punt van orde, zie ik. De heer Bos.

49

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Ja, voorzitter, met een heel zwaar gemoed wil ik u meedelen dat mijn zoon is geslaagd met drie achten. Daar ben ik heel erg trots op.

Linda Bode (Voorzitter): Van harte gefeliciteerd, meneer Bos en uw zoon natuurlijk ook. En waarschijnlijk zullen inderdaad veel meer Utrechtse leerlingen vandaag goed nieuws krijgen, dus ook alvast de hartelijke felicitaties voor hen allemaal. Dan gaan we nu wel verder met agendapunt 19, Raadsvoorstel realisatie stations entree Moreelsebrug. Wie kan ik het woord geven om een aanvullend voorstel bij dit onderwerp in te dienen? Ik zie het CDA.

Hessel Stellinga (CDA): Voorzitter, dank u wel. Felicitaties aan de heer Bos en zijn zoon. CDA Utrecht vindt dat je met cameratoezicht in de openbare ruimte, dat het iets is waar je terughoudend mee moet omgaan. Het betekent namelijk nogal wat voor de privacy. Op sommige plaatsen is het echt onvermijdelijk, zoals bijvoorbeeld onder het Bolledak. Gelet op alles wat daar gebeurt, is cameratoezicht daar wat het CDA betreft proportioneel. Blijkens dit Raadsvoorstel is het niet onderzocht of dit op en bij de Moreelsebrug ook het geval is. Vandaar onze motie, mede namens de VVD, draagt het college op te onderzoeken of cameratoezicht in de openbare ruimte op en naar bij de Moreelsebrug noodzakelijk en of wenselijk is, aangezien dit nog niet is gebeurd. 2, de Raad uiterlijk Q4 2025, te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek. Dank u wel.

Linda Bode (Voorzitter): Van der Zweth, PvdA.

Rick van der Zweth (PvdA): Ook hier complimenten voor de wethouder en het college dat er een plan ligt nu voor die trappen. Dit loopt al sinds 2012, langer misschien wel. Echt een lang gekoesterde wens, dus heel fijn dat het er ligt. Ons aandachtspuntje is dat vanaf nu, of in het voorstel nu, gaan de trappen dicht bij de brug om tien uur 's avonds tot zes uur 's ochtends vanwege overlast en dergelijke. Wat wel echt een onhandige tijd is, omdat je om tien uur echt nog wel een hoop treinen hebt die gewoon aankomen op het centraal station. We snappen dat het ook de samenspraak is met andere partijen, maar we hebben daar wel een motie over namens Partij voor de Dieren, Horizon, Groep Zwanenberg, VVD en Volt om te gaan kijken of we de volgorde kunnen omdraaien. Dus dat het gewoon sluit om half twaalf of middernacht. En met periodieke monitoring kijken of dat kan. Is het sociaal veilig genoeg? Gaat dat goed? En zo niet, dan ga je het vervroegen. Dus dat draai je om. En dit doe je dus allemaal samen met VTH en in gesprek met de politie, ProRail en NS. Want ik snap dat de gemeente dat niet zelf helemaal beslist. En dan zorg te dragen om te komen tot werkende afspraken hoe dit mogelijk gemaakt kan worden.

50

Linda Bode (Voorzitter): Dank u wel. Ik heb net een vergissing gemaakt. De motie van de heer Bos krijgt motie 267 en dit wordt motie 268. U krijgt hierover een vraag van de ChristenUnie.

Rik van der Graaf (ChristenUnie): Ja, toch even een vraag. Het is niet voor niks dat dit voorstel best wel tijd heeft gekost om tot stand te komen, omdat het best wel afstemming vraagt met een aantal partijen die de heer Van der Zweth ook noemt. Daarin is volgens mij ook een beslissing genomen om om negen uur dicht te gaan, want dat nu het beste voorstel is in de compromis. En hier dit stelt toch heel duidelijk voor het weer later te gaan. Met alle risico's dat we toch weer vertraging krijgen, toch? Hoe kijkt de heer Van der Zweth daarnaar? Rick van der Zweth (PvdA): Nee, voorzitter, dat deel ik niet. We amenderen niks. Het is een motie en een motie spreekt ook over om die afspraken te maken, hoe je daartoe komt. Dus dat hoeft absoluut niet en dat is ook niet wat is beoogd. En ik denk dat de wethouder heel veel voor elkaar heeft gekregen, echt heel veel, want dit is heel lastig gebleken en heeft daar heel mooi resultaat neergelegd. Ik denk ook dat het hem en het college gaat helpen, dat dus een raad dan zegt dit is voor ons echt een belangrijke, dat hij dan weer anders aan tafel zit dan zeggen ik heb er zelf nog eens over nagedacht, vind toch belangrijk.

Linda Bode (Voorzitter): De heer Van der Graaf.

Rik van der Graaf (ChristenUnie): Nou ja, precies. Dus daarmee concludeer ik wel dat nu is het in ieder geval alle ballen om het zo snel mogelijk voor elkaar te krijgen. En daarna de wens om zo snel mogelijk naar een langere openingstijd te gaan.

Linda Bode (Voorzitter): Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA): Nou ja, dat impliceert de volgorde. Volgens mij moet het gewoon zo snel mogelijk gaan gebeuren, gewoon hoe dan ook. En tegelijkertijd voel je gewoon die gesprekken ook op deze manier. En kan dat gewoon omgedraaid worden. En uitgangspunt is ook hetzelfde. Als het kou overlast niet kan, dan moet hij naar tien uur of misschien zelfs vroeger. Dat blijft overeind.

Linda Bode (Voorzitter): Dank u wel. Dan de heer Paalman, Horizon.

Victor Paalman (Horizon): Dank u wel, voorzitter. Weer hartstikke goed dat de trappen er komen. Hartstikke nuttig. Uiteindelijk gaan die trappen druk worden. Dat staat natuurlijk ook in het Raadsvoorstel. En dan krijg je iets wat transferveiligheid krijgt. In hoeverre is het nog veilig om mensen daar die trappen te laten gebruiken? En dan kan je maatregelen voor treffen. En dat is heel goed dat dat gebeurt. Maar dan moet je wel van tevoren duidelijke afspraken overmaken. 51

Want wie betaalt dat en onder welke voorwaarden? Dus daarom een motie draagt het college op voor de uitwerking van het project duidelijke afspraken met ProRail op papier te zetten. Betreft in welke orde en voor welke bedragen er maatregelen worden bedacht en uitgevoerd om de trends voor veiligheid te waarborgen, zodat de trappen behouden kunnen worden. Want dat is natuurlijk de andere kant van de medaille. Als de trappen uiteindelijk niet veilig blijken, dan moeten ze ook op de kost van de gemeente verwijderd worden. En dat willen we, geloof ik, heel erg graag voorkomen met z'n allen. En daarbij ook nog een vraag voor een korte toezegging. Want de gemeente Utrecht zit natuurlijk bij die gesprekken met ProRail om als dat scenario op tafel komt om daar in ieder geval.

Linda Bode (Voorzitter): Zijn er andere partijen die hier een bijdrage aan willen leveren? Ik zie de VVD.

Gertjan te Hoonte (VVD): Ja, heel kort, omdat dit een lang gekoesterde wens van mijn fractie is. Zijn we heel blij dat het er nu komt en staan we volledig achter het voorstel. En hoop ik wel dat het langer open kan. En kijk ik uit naar dat de provincie gaat investeren in toegang van de busstation en het tramstation.

Linda Bode (Voorzitter): Dank u wel. Zijn er nog andere fracties voor een bijdrage? Dan gaan we over naar het college. En de wethouder.

Eelco Eerenberg (College): Voorzitter. Op de melodie van Busje komt zo kunnen we allemaal Trapje komt zo zingen, want het gaat toch echt gebeuren. Een lang gekoesterde wens van velen in deze zaal. Als u straks met dit voorstel instemt, dan gaan ze gewoon aanbesteed worden en er komen. De moties. De nummering hoop ik dat ik goed heb meegetikt, voorzitter. Ik denk 267 van het CDA. Het ging net op tijd goed. Een extra oog op de Moreelse brug moet ik u ontraden vanwege het beleidskader Cameratoezicht 2023-2026. Daar zijn criteria vastgesteld over waar er wel, en geen camera's mogen komen. In die zin is het onderzoek waar u naar vraagt al gerealiseerd. Wat ik u wel kan toezeggen, is dat we op het moment dat we de trappen hebben en realiseren, in de gaten houden hoe de situatie is. Ik probeer het antwoord wat te verlengen, zodat de interruptie nog relevant is.

Linda Bode (Voorzitter): Ja, dank u wel. Ik was even afgeleid. Interruptie van het CDA.

Hessel Stellinga (CDA): Ja, voorzitter, kennelijk. Voorzitter, als die afweging heeft plaatsgevonden, als dat is getoetst aan dat beleid over het cameratoezicht, waarom zijn we als Raad dan niet in het Raadsvoorstel meegenomen in die afweging?

52

Linda Bode (Voorzitter): De wethouder.

Eelco Eerenberg (College): Nou, nee. U vraagt of er camera's kunnen komen. Ik zeg dat als u wilt dat er camera's komen, dan hebben wij hier een beleidskader vastgesteld. Als we dat met elkaar volgen, gaan we geen camera's toevoegen in de openbare ruimte. Het is gelimiteerd. Er is een enorm politiek debat over met uw burgemeester gevoerd. Ik zou het daar toch maar een beetje willen laten.

Hessel Stellinga (CDA): Voorzitter, dat is geen antwoord op de vraag. De vraag is, er heeft dus kennelijk een toetsing aan het beleidskader plaatsgevonden, akkoord. Daarom is het kennelijk dus wel onderzocht, volgens de wethouder. Waarom zijn wij niet meegenomen in dat onderzoek dat kennelijk dus heeft plaatsgevonden? Waarom niet? Want dan kunnen wij daar toch zelf een afweging over maken?

Linda Bode (Voorzitter): Wethouder.

Eelco Eerenberg (College): Nee, voorzitter. Die toetsing heeft ondergetekende zojuist op basis van uw motie gedaan. U vraagt dus of de camera's kunnen komen. Ik zeg dan dat wij ons te houden hebben aan het beleidskader cameratoezicht. Ik deel u de toezegging. De trappen zijn er nog niet. Zodra de trappen er zijn, gaan we het gebruik monitoren. Als er dan noodzaak is, gaat het luikje van het beleidskader cameratoezicht open. En wie weet zitten we dan ook weer met een nieuw cameratoezichtsbeleid. Dat zou ook zomaar kunnen. NS en ProRail — dit hebben we in de commissie met elkaar gewisseld — gaan wel op hun eigen domme camera's.

Hessel Stellinga (CDA): Voorzitter, dat laatste heb ik gezien. Maar dan vraag ik me toch af waarom de afweging of de camera's komen en of dat voldoet aan het beleidskader, waarom dat dan niet toch is gemaakt voordat we überhaupt de zuidingang van een station gaan opengooien. Dat is daar toch aan de orde gewoon. We hebben dat toch ook op het Bolledak, dan moet je toch aan de zuidkant ook immuun in ieder geval de vraag uit eigen beweging, dus niet op basis van een motie van het CDA, maar uit eigen beweging jezelf de vraag stellen als gemeentebestuur, moet ik hier cameratoezicht doen of niet?

Linda Bode (Voorzitter): De wethouder.

Eelco Eerenberg (College): Voorzitter, de trappen zijn er nog niet. De ingang is er nog niet. Een grote meerderheid van deze raad heeft gezegd dat het college camera's zeer, zeer, zeer terughoudend moet zijn. Pas als er absoluut een noodzaak is, aantoonbaar en aanwijsbaar, dan pas gaan wij camera's inzetten. Dat is het beleidskader wat geldt. Ik kan het niet mooier maken dan dat. 53

Dan de motie over de sluitingstijden Trap en Moreelsebrug. Dat is de motie 268. Ik ontraad u dat echt. Soms zeg ik in deze Raad dat ik me op pad met een motie stuur, dan ga ik opnieuw naar de onderhandeltafel en dan helpt me dat. Maar hier is de koek echt op. Ik heb namelijk al elf uur, toen eigenlijk vanuit de NS — ik ben supertransparant — die sluitingstijd een harde voorwaarde was, gezegd dat ik wil, voordat ik naar de Raad ga, dat we bij gunstige resultaten met elkaar afspreken dat het dan verlengd kan worden. Dat was absoluut het allerlaatste wat er bespreekbaar was. En ik heb daar ook respect voor, gezien de enorme uitdaging die NS heeft om het veilig te houden op stations in zijn algemeenheid en ons station in het bijzonder. Dus ik zou het niet doen, want het compromis is ook broos. Dan vroeg Horizon om een toezegging en uiteraard zeg ik u dat toe.

Linda Bode (Voorzitter): Ik krijg nog een interruptie van de ChristenUnie.

Rik van der Graaf (ChristenUnie): Is er dan dus ook gewoon het risico dat er toch ergens vertraging optreedt, als deze motie het wel haalt?

Linda Bode: De wethouder.

Eelco Eerenberg (College): Dat risico is er. Ik heb geen glazen bol, maar dat risico is er.

Linda Bode (Voorzitter): U krijgt ook een interruptie van het PvdA.

Rick van der Zweth (PvdA): De wethouder gebruikt de woorden broos. Dat klinkt bijna alsof de hele deal en het hele Raadvoorstel van tafel kan. Is dat wat de wethouder probeert te zeggen?

Linda Bode (Voorzitter): Wethouder.

Eelco Eerenberg (College): De trappen zijn hier zeer gewenst, maar ik heb dit gesprek alleen maar gevoerd met partijen die grote vraagtekens hebben bij nut en noodzaak van deze trappen. Dus doet u een beetje voorzichtig.

Linda Bode (Voorzitter): Gaat u verder.

54

Eelco Eerenberg (College): Horizon, een toezegging. Stel dat het zo druk en onveilig wordt en dat ProRail zegt dat we ze weer moeten afsluiten of nog erger dan dat. Uiteraard gaan we uw Raad dan in stelling brengen, maar laten we hopen dat we nooit op dat moment aankomen.

Linda Bode (Voorzitter): Dank u wel. Dan kijk ik rond. Ik zie nog een vraag van Horizon. Dat mag u via het microfoon zeggen.

Victor Paalman (Horizon): Excuus, ik had een toezegging gevraagd en ik had een voorstel ingediend. Moties uit Utrecht.nl. Voordat ik naar het sprekersgedoe liep, is hij niet binnen... Hij is, geloof ik, binnen. Hij is verstuurd in ieder geval.

Linda Bode (Voorzitter): Ik heb u geen nummer gegeven.

Victor Paalman (Horizon): Oh, dat is me nou ook even ontgaan. Ik las een dictum op en hij staat in de mail, geloof ik. Ik hoor in mijn linkeroor dat hij er staat. Misschien dat de wethouder er nog even naar moet kijken.

Linda Bode (Voorzitter): Dan krijgt u met terugwerkende kracht motie 269.

Victor Paalman (Horizon): Ja, fijn. Dank u wel.

Linda Bode (Voorzitter): En de wethouder gaat ter plekke kijken wat het dictum is en een reactie formuleren. Mijn excuses.

Eelco Eerenberg (College): Als ik mag, voorzitter, de afdeling Arbeiders zelfbestuur. Ja, voorzitter, dit lijkt mij een zo lezende en verstandige motie. Ik zet hem hier live te lezen, ook redelijk in lijn met wat we dachten te gaan doen. Dus positief advies.

Linda Bode (Voorzitter): Dank u wel. Dan kijk ik rond of er behoefte is aan een tweede termijn. Ik zie niemand. Dan vindt de besluitvorming over dit onderwerp plaats aan het einde van de vergadering. En gaan wij door naar het volgende onderwerp. Dat is punt 20 op de agenda. De beleidsnota wonen in Utrecht van woningmarkt naar volkshuisvesting 2025-2030. Wie kan ik het woord geven om een aanvullend voorstel in te dienen? Ik zie PvdA, daarna Stadsbelang Utrecht.

55

Rick van der Zweth (PvdA): Dank, voorzitter. Het gaat hier om een heel belangrijke nota dat we van een niet functionerende woningmarkt overgaan naar echte volkshuisvesting. Wonen is tenslotte een grondrecht. En er staan heel veel belangrijke en goede stappen in deze nota. Leegstand, de centrale plek voor corporaties, de kwetsbare doelgroepen, arbeidsmigranten, kritisch op sloop, een hele hoop. En dat is goed en die stap is belangrijk. Wel hebben wij nog een aantal voorstellen die wat ons betreft ook een echte verbetering zijn. Ik heb vijf punten. De eerste is het afwegingskader. Er is veel debat over geweest. Er mogen wat ons betreft echt geen lagere nieuwe betaalbaarheidspercentages ontstaan. 75 procent is de eis. En de bouw gaande houden, dat is natuurlijk een grote wens, maar dat loopt via de Utrechtse aanpak en dat krijgt binnenkort vervolgd in deze Raad. Dus ik dien een amendement in om dat afwegingskader eruit te halen, samen met GroenLinks CDA, Partij voor de Dieren, EenUtrecht en Groep Zwanenberg.

Linda Bode (Voorzitter): Amendement krijgt nummer 119. U krijgt een interruptie van D66.

Berdien van der Wilt (D66): Ik ben al iets gerustgesteld door de uitleg erbij, maar kan ik inderdaad uit die overwegingen en het amendement halen dat de PvdA zich ook echt wil blijven committeren dat we als Utrecht instrumenten blijven behouden om dat bouwtempo op gang te houden?

Linda Bode (Voorzitter): Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA): Daarom ook de toelichting net. Daarom ook de overwegingen. Ook in het debat is het erover gegaan. Wat mij betreft is de Utrechtse aanpak — daar gaan we nu evalueren, dan bepalen we wat voor volk — maar dat vind ik de logische vorm. Dat gaat over alle beleidsterreinen. Dat is ook niet aan de voorkant van projecten, maar na afloop, als er startbouw aanzit te komen, maar hij komt niet uit. Dat is een logisch moment. En je kijkt naar alle beleidsterreinen. Dat moet je niet doen in deze nota over alleen wonen en aan de voorkant van projectontwikkeling.

Linda Bode (Voorzitter): U vervolgt D66.

Berdien van der Wilt (D66): Ja, helder. En we gaan natuurlijk die Utrechtse aanpak nog evalueren, maar dan kan ik me voorstellen dat de PvdA die inzet dan daar ook mee geeft.

Linda Bode (Voorzitter): Van der Zweth.

56

Rick van der Zweth (PvdA): Ja, voorzitter. Je kijkt sowieso naar een evaluatie om uit te leren en hoe ga je dan verder. Maar als mevrouw van der Wilt vraagt, wordt de PvdA heel gelukkig als er niks meer gebouwd wordt, is het antwoord nee. De tweede is, de hele nota ademt al, wonen eerst. Dus word je dakloos, dreig je dakloos te worden, dan moet je een dak boven het hoofd. Dus dat is hartstikke goed. Er gaat al heel veel over, maar die allerlaatste stap, om dat ook altijd voorop te zetten, altijd als eerste te doen, dat staat er nog niet in. En daarom dienen we een amendement in, wonen eerst, die dat beoogt, die hangt er een doelstelling aan. In 2030 zijn er minder dakloze mensen in Utrecht en die legt uit hoe we dat gaan doen en welke groepen daar onder vallen. Dat is samen met GroenLinks, EenUtrecht, ChristenUnie, Volt en Partij voor de Dieren. Dan over de stop te verkopen en de netto groei. Daar gaat GroenLinks zo een voorstel over doen, dus die volgt zo dadelijk. Maar de nota en het amendement, die gaat het hopelijk halen, maar ook de nota zelf al, die zeggen bij netto groei afgelopen jaren en dan dus pas stop te verkopen als je dat een aantal jaren op rij krijgt. Dat is nu nog niet aan de orde. We hebben één jaar netto groei gehad, de jaren daarvoor niet. Dus dat vraagt nu wat voor komende jaren en dan pas kan het weer ter sprake komen.

Kan de wethouder dan toezeggen? Dat is dus nu ook mijn vraag aan hem, dat als we dat zo vaststellen in deze nota en met de corporaties en dan wel of niet het amendement, maar dat er dus voorlopig ook niet verkocht gaat worden. Dat die websites offline gaan of leeg zijn, omdat we dus eerste jaren net de groei moeten gaan halen zoals wordt voorgesteld in de nota, zoals wordt voorgesteld in het aanvullend amendement. Dat was mijn derde punt, dus geen voorstel, wel een vraag. Mijn vierde punt is betaalbare koop. Voorlopig gaat midden huur nog even voor, omdat we betaalbare koop op de lange termijn niet kunnen borgen, snap ik. Maar daar gaan we wel aan werken om het voor elkaar te krijgen. Ook heel goed, belangrijk. Maar er is al een mogelijkheid om het te doen en dat is via erfpacht. En daarom hebben we een voorstel om als we dan erfpacht hebben of grond in erfpacht die we uitgeven, om dan altijd een aandeel betaalbare koop op te nemen en in die erfpachtvoorwaarden direct of indirect, want het kan ook over inkomenseisen gaan en dergelijke, of over de prijs zelf, maar direct of indirect te borgen dat betaalbare koop ook betaalbaar is en kan worden opgenomen en dit mee te nemen in het reeds toegezegde experiment. Namens Stadsbelang hebben we het echt samen gedaan en EenUtrecht en Groep Zwanenberg.

Linda Bode (Voorzitter): Motie krijgt nummer 270.

Rick van der Zweth (PvdA): Ja. En het vijfde punt en het laatste voorstel, dat is een langere termijn midden huur via erfpacht. Midden huur is nu, dat spreken we af, dat gaat voor twintig jaar zo door. Dan heb je een gereguleerde huur en daarna loopt hij eruit en dan kan de verhuurder weer vragen wat hij wil. En twintig jaar gaat toch rap en dan ben je je voorraad midden huur weer kwijt. Bij erfpacht kunnen we daar langere termijnen over afspreken en hebben wij een motie om dat dan, als je dat met erfpacht doet, dat voortaan voor dertig jaar te doen. Die dien ik in met Partij voor de Dieren, GroenLinks, EenUtrecht en Groep Zwanenberg.

Linda Bode (Voorzitter): Motie krijgt nummer 271. 57

Rick van der Zweth (PvdA): Ja, en daar zeg ik afsluitend bij, voorzitter, die hebben we al eens een keer in stemming gebracht en die haalden het toen niet, omdat alle omdat er allemaal raadsleden die voor gingen stemmen allemaal ziek en afwezig waren. En dat is natuurlijk een verlies die ik niet toegeef. Dus we dienen hem bij deze nog eens in.

Linda Bode (Voorzitter): U krijgt een interruptie van D66.

Berdien van der Wilt (D66): Ja, ik had ook het idee de historische repeaten. Maar inderdaad, toen vroegen wij ook al. We vinden het op zich een positief idee. Alleen het nadeel kan natuurlijk zijn dat voor ontwikkelaars het vervolgens moeilijker is om te realiseren. Hoe kijkt de PvdA daarnaar en zit er nog kans om dat dan te ondervangen? Of moet dat dan de Utrechtse aanpak zijn? Want dan komen er helemaal geen woningen.

Linda Bode (Voorzitter): Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA): Ja, voorzitter. Generiek hebben we daar de Utrechtse aanpak inderdaad voor. Het afwegingskader dadelijk gelukkig niet meer. Maar volgens mij moeten we niet aan de voorkant moeten je al je ambities overboord gooien omdat ontwikkelaars mogelijk gaan zeggen dat ze niet gaan bouwen. Dus eerst hier wat vinden wij als gemeente en als politiek wenselijk en wat is nodig voor betaalbaar wonen? Daar willen we volgens mij ook een stap op midden huur. Stellen wij hier weer voor. En als een plan niet uitkomt, hebben wij daar onze routes voor.

Linda Bode (Voorzitter): Gaat u verder. Ik zie nog een interruptie CDA.

Jantine Zwinkels (CDA): Ja, dat klopt, voorzitter. Dank u wel. Ja, ik was wel benieuwd of dat de heer Van der Zweth ook juridisch heeft laten toetsen of dat het vastleggen van midden huur in erfpacht overeenkomsten wel is toegestaan.

Linda Bode (Voorzitter): Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA): Voorzitter, technisch kunnen beide moties. Heb ik begrepen. Maar daar komt zo'n band worden vast weer voorbij. Maar ik heb ze ambtelijk gecheckt van vraag je iets wat kan of niet kan. En allebei kunnen ze wel.

58

Linda Bode (Voorzitter): Gaat u verder. Dan is het woord aan de volgende fractie. Stadsbelang Utrecht. Meneer Bos gaat uw gang.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Ik heb een inbreng een beetje gedownsized, want ik ben vanochtend een beetje uit de slof geschoten. Goethe zei ooit in der Beschankung Zeigt sich der Meister, waar een meesterschap zit in het maken van keuzes binnen grenzen. Precies daar ontbreekt het dan in deze beleidsnota. Zowel alles tegelijk, sociale huur, midden huur, betaalbare koop, duurzaamheid, leefbaarheid, doorstroming, et cetera, maar zonder scherpe keuzes, zonder prioriteit, zonder harde sturing. Dat maakt de nota beleidsmatig sympathiek, maar bestuurlijk kwetsbaar. Voorzitter. De fractie van Stadsbelang Utrecht stoort zich al jaren aan colleges die geen visie tonen op wat echt nodig is om de woningmarkt structureel te verbeteren. Colleges die altijd te laat reageren omdat ze zich blind staren op hun eigen afspraken en vergeten wat inwoners daadwerkelijk nodig hebben. Er wordt er veel vertrouwd op nieuwbouw als de oplossing, terwijl we weten dat bestaande woningvoorraad totaal niet meer past bij de woningbehoeften van vandaag en morgen. Ik zeg het al jaren en ik zeg het opnieuw. Er is helemaal geen woningtekort in Utrecht op de schaal. Die wordt vaak geschetst. De uitdaging ligt erop om beter te benutten van de woningen die we al hebben. Sinds 2014 roep ik al op tot een koerswijziging. 2014 meer focus op volkshuisvesting in plaats van een veilige woningmarkt.

2013-2014 Tijdelijke woningen losten het structurele tekort aan studentenwoningen niet op. 2014. Beleggers lachen om het actieplan midden huur en kopen massaal ongereguleerde woningen op. 2015. Splits en omzet als antwoord voor een veranderende samenleving. 2018. Regie op achterstallig onderhoud bij woningcorporaties. 2020. Behoud van betaalbare woningen via erfpachtvoorwaarden. Ik heb voorstellen gedaan, moties ingediend, amendementen voorgesteld. Sommige zijn aangenomen, vele verworpen. Maar steeds bleef echte actie uit en intussen is de woningmarkt een chaos geworden. Er is te weinig grip, te weinig visie en te weinig lef om keuzes te maken. Deze nota verandert daar helemaal niets aan. Voorzitter. Wat ik zie, is een college dat achter de feiten aanloopt. Voorgaande colleges ook al. Nu weer sociale huisvesters. die onvoldoende kunnen investeren in kwaliteit, een schijnend tekort aan betaalbare koopwoningen van 28.000 in 2018 naar 6.000 nu en maar zeggen dat we die voorraad moeten behouden en uitbreiden, een snel verdwijnende midden huursegment en een oververtegenwoordiging van statushouders en perspoetszoekers, terwijl de regio zijn verantwoordelijkheden niet neemt. Voorzitter. De woningmarkt is een plek geworden voor alleen sloebers of rijke stinkers. Mensen met een middeninkomen kunnen hier nauwelijks nog terecht.

En dan die betaalde advertenties in de Duic, waarin het college zich op de borst slaat, zich voordoet alsof het alles onder controle heeft, alsof betaalbare huren in koop vanzelfsprekend zijn geworden. Dat is niet zo. Dat weten wij en dat weten Utrechters ook. Voorzitter. Concreet op Stadsbelang Utrecht. Corporaties weer in hun kracht zetten, met echte investeringsmogelijkheden. dat verkochte corporatiewoningen ook in de toekomst betaalbaar blijven via erfpacht en meerwaardeafdrachten. Ik heb het ook aangesloten. We doen het samen met de PvdA en andere fracties op het gebied van betaalbare koop. In principe was die motie niet nodig, maar het is wel goed om het nog even extra onder de aandacht te brengen. Een eerlijke verdeling van aandachtsgroepen in de regio, huisvesten of betalen. Laat de gemeentes om ons heen maar betalen als ze achterblijven in het huisvesten van aandachtsgroepen. Meer doorstroming. Het schrappen van de huiscoach is wat ons betreft een fout. Wij willen geen integrale visie zonder richting. Dat gaat nu alle kanten op. We willen concrete afspraken, 59

meetbare doelen en duidelijke prioriteiten. Daarom kunnen wij, zoals de nota er nu ligt, niet instemmen en bekijken we welke andere moties en amendementen wij kunnen steunen. Tot slot. We zijn wel blij dat het college de oude huurprijskades voor het midden huur loslaat en stopt met het Utrechtse planproces op objectniveau. Dit maakt nieuwbouw in ieder geval wat minder stroperig.

Linda Bode (Voorzitter): Gezien de tijd, kunt u toekomen aan uw voorstellen?

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Maar als we echt een woonstad voor iedereen willen zijn, moeten we het roer fundamenteel om. Op dit moment zie ik geen enkele mogelijkheid om dat binnen de huidige politieke consternatie te kunnen realiseren. Dus we nemen dat mooi op in ons verkiezingsprogramma. Dan kunnen in ieder geval Utrechters stemmen voor een beter woonprogramma.

Linda Bode (Voorzitter): Meneer Bos, heeft u nog een voorstel dat u wilde indienen?

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht): Ik heb net gezegd wat ik wil. Als u goed heeft geluisterd, dan weet u dat ik geen voorstel indien.

Linda Bode (Voorzitter): Ik vraag dit heel vriendelijk. Ik verwacht een vriendelijke reactie. U kunt gaan zitten. Welke fractie kan ik het woord geven? Ik zie het CDA. Gaat uw gang, mevrouw Zwinkels. De heer Te Hoonte. Een hoop beweging. Wat is er aan de hand?

Gertjan te Hoonte (VVD): Houdt u een lijstje bij? Want net had u meneer Bos alvast opgeschreven. Ik dacht, ik stak net mijn hand op en de heer Maas achter mij ook. Maar wij worden nu gepasseerd aan de overkant.

Linda Bode (Voorzitter): Ik had twee partijen genoemd wiens hand ik in de eerste ronde zag. En vervolgens heb ik het nu opnieuw uitgevraagd. Meneer Te Hoonte, ik begrijp dat u zo graag het woord wil. Allereerst nu het CDA.

Jantine Zwinkels (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ik ga het kort houden en mij beperken tot het indienen van een aantal moties. We hebben al een uitgebreid debat gehad rondom wonen. Daar heeft u ook onze inbreng terug kunnen vinden. Ik wil u wel nog aan herinneren dat wij ook een eigen handreiking hebben aangeboden aan de wethouder. Die is ook in ontvangst genomen. Daar staan ook een aantal ideeën in die een plek hebben gekregen in een motie. Allereerst. Ik 60

had het er vanochtend al even over. Willen wij er echt voor zorgen dat we de woonadviseurouderen kunnen behouden. Daarom dient daardoor een motie in, samen met EenUtrecht en de VVD. Draagt het college op 1. de woonadviseur-ouderen te behouden voor de komende jaren, 2026 en 2027, 2. dit financieel mogelijk te maken door andere keuzes te maken in het dek van ambities, uit de beleidsnota wonen, terug te lezen op pagina 88, namelijk A. bij de toestelling passend wonen, 40.000 euro te reserveren in de postuitvoering die bedoeld was voor de verhoging van de verhuispremie. B. Bij de doelstelling leefbaar wonen 20.000 euro te reserveren in de postuitvoering die bedoeld was voor de verhuurvergunning die in de voorjaarsnota is uitgesteld. C. Hiermee in totaal 60.000 euro per jaar vrij te spelen voor de woonadviseur ouderen. Drie. Ondertussen ook op zoek te gaan naar een structurele financiële dekking voor deze woonadviseur, ook in relatie tot de hervormingsbezuinigingen uit de voorjaarsnota.

Linda Bode (Voorzitter): De motie krijgt nr. 272.

Jantine Zwinkels (CDA): Dank, voorzitter. Een tweede voorstel dat wij doen betreft onze motie Hofjesstructuur is in al zijn vormen waardevol. Mede namens EenUtrecht en de ChristenUnie draagt het college op de kenmerken van de Hofjesstructuur te betrekken bij het realiseren van oudere huisvesting door a. hierop terug te komen in de nadere uitwerking in het uitvoeringsprogramma en b. de samenwerking met woningcorporaties en ontwikkelaars te zoeken en de Raad eind 2025 te informeren over de maat waarin dit is geland in nieuwbouwprojecten.

Linda Bode (Voorzitter): De motie krijgt nummer 273.

Jantine Zwinkels (CDA): Derde voorstel wat ik doe voorzitter heet Experimenteer experimenteer experimenteer samen met EenUtrecht en roept, draagt het college op, veel actieve inzetten op experimenten, zodat nieuwe woonconcepten en woonvormen, bijvoorbeeld ook wonen boven winkels, kunnen ontstaan. En twee, een Utrechtse stuurgroep experimenten wonen instellen, bestaande uit wiskundigen en betrokken personen die initiatieven stimuleren en helpen om bestaande plannen door de weerwaar van regels en procedures te loodsen.

Linda Bode (Voorzitter): De motie krijgt nummer 274. En u krijgt een interruptie van D66.

Berdien van der Wilt (D66): Als D66er hou ik natuurlijk heel erg van experimenteren, maar ik was me wel benieuwd of er dan echt een taskforce voor zou moeten komen. Dat klinkt best wel zwaar, ook al is het iets wat geld kost. Volgens mij zijn er best wel goede suggesties. Moeten we het niet gewoon gaan doen?

Linda Bode (Voorzitter): Zwinkels. 61

Jantine Zwinkels (CDA): Dank voor de vraag, voorzitter. We zouden misschien wel dezelfde vraag kunnen stellen over een woontafel of om woningzoekenden een stem te geven, maar dat ga ik natuurlijk niet doen. Voorzitter, ik denk dat dit wel heel erg kan helpen. We hebben ook gezien dat er een groene golf team was binnen de gemeente die ervoor zorgde dat er veel meer mogelijk werd. Wij hopen hiermee eigenlijk dat er gewoon meer ruimte komt over om te ondernemen. Ik raad u alle aan ook om het boekje De Elisabeth nog eens erop na te lezen. Daarin staan ook echt ervaringen van ondernemers die woningen wilden realiseren die echt tegen heel veel regels aan zijn gelopen, veranderende regels en onduidelijkheid, ook op het Stadskantoor. Ik denk dat dit juist ook de kwaliteit van onze eigen besluitvorming, maar met name ook de uitvoering in de praktijk, ten goede kan komen. Als de wethouder mij aangeeft na het aannemen van deze motie dat een stuurgroep niet de juiste vorm is, maar een andere manier beter zou zijn om dit te kunnen verwezenlijken dan ik sta daar uiteraard voor open.

Linda Bode (Voorzitter): Van der Wilt.

Berdien van der Wilt (D66): Ik word voornamelijk licht uitgelachen. Ik wil natuurlijk maar zeggen dat het idee van de woontafel uit een initiatiefvoorstel is gekomen. Misschien kan mevrouw Zwinkels ook nog wel met een initiatiefvoorstel komen. Dan kunnen we dat ook nog terugzien. Maar nee, helder uitleg.

Linda Bode (Voorzitter): Zwinkels, gaat u verder.

Jantine Zwinkels (CDA): Graag gedaan. En nogmaals, ik heb geen initiatiefvoorstel, maar we hebben dus wel een handreiking geschreven en overhandigd. Dus we hebben ons best gedaan om die ideeën ook uiteen te zetten. Dan wil ik tot slot graag … Ik zie allemaal gebaren. Ik wil ook die handreiking hebben. Ik zal hem straks komen overhandigen aan een aantal raadsleden die die nog niet hebben ontvangen. Dan kom ik bij mijn laatste motie, voorzitter. Dat vind ik toch zelf ook wel een hele bijzondere. Dat is namelijk het instellen van een jaarlijkse kinderwoondag. 1. De woonmensen van kinderen te onderzoeken op een creatieve manier die aansluit bij de beleving van de diverse leeftijdsgroepen en voorzichtig voorbereiding te starten, bijvoorbeeld door de kinderwijkraden en het onderwijs eens te benaderen met het idee voor het organiseren van een eerste kinderwoondag in het vierde kwartaal van 2025 of het eerste kwartaal van 2026. en twee, te onderzoeken wat de kosten hiervan zijn en indien dit niet gedekt kan worden vanuit het programma wonen, ons in staat te stellen om een voorstel te doen bij de voorjaarsnota.

Linda Bode (Voorzitter): Dank u wel. De motie krijgt nummer 275 en u krijgt een interruptie van D66.

62

Berdien van der Wilt (D66): Ik vind het natuurlijk alleen maar mooi dat mevrouw Zwinkels de woningzoekende van de toekomst een stem wil geven, maar hier doet mevrouw Swinkels wel een voorstel om dat te dekken uit wonen. Waarom hier wel, maar bij het initiatiefvoorstel niet?

Linda Bode (Voorzitter): Zwinkels. Jantine Zwinkels (CDA): Dank, voorzitter. Ik zie dat wij hier vooral voorstellen om te kijken naar het programma Wonen, maar als dat niet lukt, tot wij dan de ruimte krijgen om een voorstel te doen bij de voorjaarsnota. Omdat wij ook zien dat er heel veel ambities zijn binnen deze beleidsnota Wonen, die nu al, de financiële paragraaf heeft mevrouw Van der Wild ook gelezen, die nu allemaal al niet gehaald kunnen worden. Dus op die manier is dit eigenlijk een oproep om alvast een kleine start te maken. En op die manier ons de ruimte te geven, in positie te brengen dat we straks bij de voorjaarsnota met een voorstel kunnen komen dat kans van slagen heeft. En daarbij wil ik ook opmerken, het zijn inderdaad de toekomstige woningzoekenden, maar vergeet ook niet dat dit ook heel veel mensen zijn die juist Utrecht moeten verlaten, omdat ze geen kindvriendelijke woning weten te vinden. Dus het is juist ook erop gericht dat mensen met een gezin ook prettig in Utrecht kunnen blijven wonen. En ik hoop dat we daar met elkaar, ook als het gaat om bijvoorbeeld de buitenruimte, et cetera, goed aandacht voor blijven geven.

Linda Bode (Voorzitter): Van der Wilt.

Berdien van der Wilt (D66): Ik kan het volgen hoor, maar dan blijft het toch bijzonder dat in het amendement net niet ook een voorstel was dat als het binnen wonen wel kan, dat het dan ook daar kan landen. Dat is dan toch eigenlijk bij uw eigen verhaal dan toch heel tegenstrijdig.

Linda Bode (Voorzitter): Zwinkels.

Jantine Zwinkels (CDA): Ik vind dat niet tegenstrijdig en dat heeft er ook mee te maken dat dit echt voor ons heel erg gaat over wonen zelf. Het voorstel van mevrouw Van der Wild vinden wij juist een heel goed voorstel, omdat het ook gaat over het vroegtijdig betrekken van mensen bij nieuwbouwprojecten. Omdat het ook op dezelfde voet wordt gezet als mensen die inspreken vanuit participatie omdat ze een probleem hebben met de nieuwbouw. Dat vind ik een hele andere context van het voorstel van mevrouw Van der Wild. Ons voorstel gaat echt sec op hoe ook kinderen kijken naar wonen en wat zij nodig hebben. En op die manier vinden wij het beter passen binnen het beleidsveld wonen dan ruimtelijke ontwikkeling. Dank

Linda Bode (Voorzitter): Dank u wel. Gaat u verder of was u klaar?

Jantine Zwinkels (CDA): Ik was klaar voorzitter, bedankt. 63

Linda Bode (Voorzitter): Dan gaan we verder met de VVD. Daarna gaan we door naar EenUtrecht, groep Zwanenberg en dan komt er weer een hele groep. Iedereen komt aan de beurt. Meneer Te Hoonte, gaat uw gang.

Gertjan te Hoonte (VVD): Ja, voorzitter, want ik wilde natuurlijk met spoed een inbreng doen, maar ik zit niet zo met spoed op te wachten als veel Utrechters op hun woning zitten te wachten of op hun verhuizing waar ze op zitten te wachten. En wij hadden dan ook echt lang uitgekeken naar deze Beleidsnota Wonen. En ook al zit die zorgvuldig in elkaar, is het gewoon niet onze nota. Dat moeten we gewoon zeggen. Wij zouden andere maatregelen nemen, andere verdelingen doen en andere keuzes maken. Maar ik heb ook niet de illusie dat ik op elk punt dat ik iets anders wil een motie of amendement gaan indienen, dat het dat gaat halen. Dus ik concentreer me even op de betaalbare koop. Daarvoor heb ik een amendement dat het mogelijk maakt dat we volwaardig gaan inzetten op betaalbare koop. En dat doe ik bij deze.

Linda Bode (Voorzitter): Dank u wel. Dat is amendement 121.

Gertjan te Hoonte (VVD): Dat amendement verlegt het naar minimaal 15%, maar we vinden ook dat betaalbare koopwoningen ook gewoon woningen moeten zijn waar gezinnen in zouden kunnen wonen. Daarom heb ik ook nog een amendement dat heet Volwaardige betaalbare koop. Dat ziet erop dat de woningen iets groter worden.

Linda Bode (Voorzitter): Amendement 122.

Gertjan te Hoonte (VVD): Een laatste amendement over betaalbare koop is het gebruik van het Nationaal Fonds Betaalbare Koop. Want als het Rijk dan met middelen over de brug komt, dan moeten we misschien maar eens kijken of we die naar deze stad kunnen halen. En dat dien ik bij deze ook in.

Linda Bode (Voorzitter): Amendement 123.

Gertjan te Hoonte (VVD): Voorzitter. Met maximaal 3000 nieuwbouwwoningen per jaar blijft de woningmarkt schaars en krap. En toch hebben we al een redelijk stabiel geboorteoverschot en een binnenlands vestigingsoverschot. Maar we hebben ook nog een oplopend migratiesaldo. En wat ons betreft komt dat gewoon te weinig aan bod in deze nota. En daarmee heb ik een motie die het college opdraagt nadrukkelijker in kaart te brengen wat de effecten van de toegenomen migratie op de Utrechtse woningmarkt zijn, hierbij de effecten in verschillende woningsegmenten, in verschillende wijken en buurten en van verschillende vormen van 64

migratie, arbeidsmigratie, kennismigratie, asielmigratie, et cetera te onderzoeken of in kaart te brengen en te onderzoeken hoe de positie van Utrecht zich verhoudt tot andere gemeenten binnen de woningmarktregio en tot andere woningmarktregio's. In kaart te brengen welke wetgeving, lokale regels en andere beleid deze effecten per wijk, buurt beïnvloeden en de Raad over de resultaten te informeren, waarbij wordt aangegeven welke beïnvloedingsruimte de Raad en of het college heeft en wil inzetten. Linda Bode (Voorzitter): Motie nummer 276.

Gertjan te Hoonte (VVD): Gezien de beperkte spreektijden die wij hier hebben in de Raad, zal ik het daarbij houden.

Linda Bode (Voorzitter): Dank u wel. Dan gaan we verder met EenUtrecht. Meneer Dijkstra, gaat uw gang.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Ik heb een heel pakketje, dus ik neem even de tijd. We laten namelijk mogelijk voor 20.000 Utrechters woonruimte liggen, is mijn boodschap, omdat het college heel magertjes in deze Beleidsnota wonen het beter benutten van bestaande bouw beschrijft. Er worden slechts vier actielijnen op benoemd, maar we kunnen wel in totaal tot elf komen. Die zijn er ook. In de eerste motie die ik zorgde, is ook een keurig overzicht bijgevoegd van alle elf. U kunt ook zien wat de verschillen zijn waar ons instoot zou liggen. en waar hij in de beleidsnota wonen nu op ligt. Dus er is veel meer mogelijk op het beter benutten van bestaande bouw, zoals wij dat noemen. Nu staat er in beleidsnota wonen niets over extra inzet, geen indicatoren, geen ambities. Het is allemaal heel mager, mager. Dat moet en kan beter, want we hebben een wooncrisis. Dus alles moet uit de kast, zou ik zeggen. Vandaar dat we pleiten voor een programma 4xB, zoals ik afgekort maar even noem, met meer woningdelen, splitsen, optoppen, ruimtevermindering, dakopbouw, enzovoort, enzovoort. En ja, ja, veel Utrechters hebben terecht kritiek op al dat wonen splitsen enzovoort. want er is ook een risico op overlast. Klopt. Dus daarom kunnen al deze voorstellen ook niet gaan zonder een voorstel waarin we dat risico beperken, minimaliseren en ook voor zorgen dat de nachtrust niet wordt verstoord.

Kom ik zo meteen dus ook mee. Allereerst een motie die oproept om een om dat programma van Beteren, Minuten en Bestaande Bouw echt goed neer te zetten, dus om er een programma van te maken. En pas op, deze motie vraagt niet om meer geld, dus even voor de duidelijkheid. Die motie luidt, maak een programma Beteren, Minuten en Bestaande Bouw, vier keer B afgekort, en heeft als dictum 1 een apart programma Beteren, Minuten en Bestaande Bouw op te stellen, waarin op zoveel mogelijk verschillende acties wordt ingezet, voorzien van een planning en het reserveren van budgetten. 2. In het programma per actie duidelijk effectindicatoren te formuleren met lange termijnambities, En korte termijn te realiseerde doelen op basis van beschikbaar en gereserveerd budget. En drie, dit voorstel voor een programma 4xB waarvoor we kunnen in 2025 voort leggen aan de gemeenteraad.

65

Linda Bode (Voorzitter): Motie krijgt nummer 277.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Dan een aantal voorstellen waar we wat inzoomen op specifieke instrumenten, om ook gelijk maar meters te kunnen maken. Overigens, die eerste motie wil ik samen met de VVD bedanken. De tweede motie. Maak woning splitsen makkelijker. Samen met VVD en D66 draagt het college op te onderzoeken of de minimale op de vlakte-eis voor een juridisch te splitsen woning, zoals nu al geldt voor enkele specifieke wijken en buurten, kan worden verlaagd naar 80 tot 120 m2 of wellicht volledig kan komen te vervallen. te onderzoeken of deze minimaal oppervlakte-eis stedelijk voor afgesplitste woningen ook kan worden verlaagd naar bijvoorbeeld 30 tot 40, dat is nu 40 tot 50, en de resultaten van het onderzoek bij voorkeur ook nog dit jaar voorleggen aan de gemeenteraad.

Linda Bode (Voorzitter): De motie krijgt nummer 278.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Dat is ook weer een onderzoeksmotie. De volgende, ook weer een onderzoeksmotie. De derde. Onderzoek versoepeling woning delen en omzetten woning naar kamerverhuur, samen met Volt en VVD. Met als dictum draag ik het college op de Raad nog dit jaar te rapporteren over het onderzoek naar het effect van de vergunningsvrijstelling bij woningdelen en kamerverhuur tot maximaal drie personen. Dat loopt al, want we rapporteren ook dit jaar. Twee. Indien het onderzoek een mogelijk positief effect laat zien, direct ook een voorstel te doen aan de Raad met de voor- en nadelen en conclusies van het verhogen van de vergunningsvrijstelling bij woningdelen en kamerverhuur naar vier of vijf personen.

Linda Bode (Voorzitter): De motie nummer 279.

Gert Dijkstra (EenUtrecht): Dan een ander voorbeeld van hoe je aan de slag kan. De motie met als titel samen met Volt. Verlaag financiële drempels. Omzetten woning naar kamerverhuur. Het kost nu nog 120 per vierkante meter als je dat doet, die omzetting. Draagt het college op 1. Een voorstel uit te werken om de compensatiekosten van 120 per vierkante meter bij omzetting naar kamerverhuur substantieel te verlagen. Bijvoorbeeld orde grote 50 tot 80. Twee. Het onderzoek wat de effecten kunnen zijn van een dergelijke verlaging op onder andere het aantal decentraliseerde Kamers. En drie. Ook deze resultaten van dit onderzoek bij voorkeur nog dit jaar voor 2025 voor te leggen aan de gemeenteraad. Dan twee moties over het dakopbouw, want ook dat is een kwestie van beter benutten. Er komt een beleidsregel aan, eind dit jaar is er, wat het college heeft gezegd. Wij zouden graag nog een extra doel ermee geven aan het formuleren van die beleidsregel. Dus de motie luidt, pas doelen, beleidsregel, dakopbouw aan. Met als dictum draagt het college op 1. bij het herzien van de beleidsregeling als doel toe te voegen dat het zorgt voor versoepeling en daarmee stimulering van dakopbouw. Dat zit er nu niet expliciet in. 2. daarbij het woonbelang nadrukkelijker mee te laten wegen bij de afweging over het wel of 66