18e vergadering gemeenteraad 23 december 2021.docx
Tekst van het document
Mevrouw Sasbrink (PvdD) onderschrijft het amendement van GroenLinks over bouwblok 3. Voor
deelgebied 4 geldt eigenlijk hetzelfde. In plaats van voortuinen kan daar een grotere binnentuin aan de achterzijde komen. De PvdD dient daarvoor mede namens het CDA amendement 174 in (Groter binnenterrein achter deelgebied 4).
Op de huidige binnenterreinen van deelgebied 3 en 4 bevindt zich ecologisch waardevolle natuur. Die moet verdwijnen om plaats te maken voor parkeerplaatsen. De PvdD denkt dat alle parkeer-
plaatsen kunnen worden samengevoegd op het binnenterrein van deelgebied 2, waardoor de overige binnenterreinen autovrij worden. De PvdD wil ook dat wordt ingezet op de laagst mogelijke parkeernorm en dient amendement 175 in (Meer ruimte voor groen op de binnenterreinen).
De heer Bosch (PVV) vraagt of dit ten koste gaat van parkeerplaatsen in het huidige plan. Mevrouw Sasbrink (PvdD) reageert dat in het huidige plan een bandbreedte wordt gehanteerd die
past bij het aantal woningen. De PvdD wil graag dat voor de onderste norm binnen die bandbreedte wordt gekozen.
De heer Van der Zweth (PvdA) sluit aan bij de opmerking van de PVV over het slechte onderhoud. Hij is blij dat in het plan 100% betaalbaar terugkomt en kan zich vinden in de voorgestelde verdichting. Een punt van zorg is bouwblok 3 en daarom steunt de PvdA het amendement van GroenLinks. De bewoners kwamen al meer dan een jaar geleden met dit idee.
De heer Schipper (SP) kan het amendement van GroenLinks over bouwblok 3 steunen. Het is jammer dat de buurt zo is verloederd. Hij roept op om het in het vervolg niet meer op deze manier aan te pakken. In de commissie zal hij hierop binnenkort terugkomen.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) sluit aan bij de opmerkingen over de rooilijn en de binnentuinen. Hij steunt amendement 173 van GroenLinks. Hij pleit voor openbaarheid van de binnentuinen en
Raadsvergadering van 23 december 2021
21
hoort graag van de wethouder of dit niet eenvoudiger geregeld kan worden dan via een stichting. De heer Schreuder (D66) is blij met het toevoegen van de extra woningen, maar sluit aan bij de opmerkingen over deelgebied 3. Met het amendement van GroenLinks is een goed compromis
gevonden. Hij hoort graag een reactie van de wethouder op het amendement van de PvdD over het naar voren plaatsen van deelgebied 4.
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt deze ontwikkeling nodig en wenselijk en is blij dat er gewerkt wordt met buurtbinding voor ouderen uit de eigen wijk en dat er maatregelen als circulair bouwen zijn
opgenomen. Het CDA heeft het amendement van GroenLinks inzake de rooilijn ondertekend. Om
ervoor te zorgen dat de kortparkeerplekken voor de bakker behouden blijven, dient zij mede namens de PVV motie 470 in (Garantie voor kortparkeerplekken voor de bakker).
Mevrouw Sasbrink (PvdD) denkt dat mensen ook lopend of met de fiets naar de bakker gaan. Drie parkeerplekken vindt zij dan ook overdreven.
Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat gebleken is dat deze parkeerplekken heel goed gebruikt worden door mensen die verder weg wonen of slecht ter been zijn.
De heer Verschuure (wethouder) heeft gisteren met de bewoners gesproken. Hij heeft toegezegd te
kijken naar een mogelijke aanpassing en is dan ook blij met het amendement. Hij is het eens met de opmerkingen over het onderhoud. Het is hoog tijd om hiermee aan de slag te gaan.
In reactie op amendement 173 zegt hij dat aan de plaatsing van het bouwblok stedenbouwkundige uitgangspunten ten grondslag liggen, namelijk de Stemvork van Berlage. Je kunt daar anders mee omgaan, als de raad daartoe besluit.
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt de tijdsdruk die op het voorstel ligt vervelend. GroenLinks heeft er alles aan gedaan om een constructie te vinden die vertraging voorkomt.
De heer Verschuure (wethouder) sprak over de stedenbouwkundige uitgangspunten van de Stemvork van Berlage, op grond waarvan de rooilijn is bepaald. Hij heeft niet gereageerd op de tijdsdruk.
Deelgebied 3 is in de laatste fase van de planvorming voorzien en kan eruit worden gehaald. De
realisatie van bouwblok 1, 2 en 4 en de korting op de verhuurderheffing komen daar niet door onder druk te staan. Het naar voren schuiven van het gebouw zorgt ervoor dat de binnentuin groter wordt,
waardoor de zoninval in de zomer verbetert. Hij zegt toe om samen met Mitros zo snel mogelijk een vervolgstudie te doen. Hij adviseert dan ook positief over amendement 173.
Motie 469 kan hij overnemen. Omdat huur en eigendom worden verenigd, zullen afspraken moeten
worden gemaakt over eigendom, aansprakelijkheid en onderhoud. Hij zegt toe hierover het gesprek aan te gaan en de raad hierover te informeren.
Met betrekking tot amendement 174 wijst hij erop dat er al een bouwlaag van deelgebied 4 is afge-
haald. Hij ontraadt het amendement, omdat hierdoor de korting op de verhuurderheffing onder druk komt te staan.
Voor amendement 175 geldt hetzelfde. Het klinkt sympathiek om meer groen toe te voegen in plaats van parkeerplekken, maar de gemeente moet voldoen aan de Parkeerverordening. Centralisatie van
alle parkeren op één plek ontneemt de bewoners die aan de parkeerplaats wonen veel groen en dat is ongewenst.
Raadsvergadering van 23 december 2021
22
Met betrekking tot motie 470 zegt de wethouder dat overleg met de bakker plaatsvindt. Er wordt nu bij de ingang van de garage en op de stoep geparkeerd. Dat zijn geen officiële parkeerplekken. Met de motie wordt voorgesteld om de bakker twee parkeerplekken te geven die hij nu niet heeft. Hij
ontraadt de motie, maar zegt toe dat gezocht wordt naar een oplossing met laden/lossen voor de deur en naar parkeerplekken in de buurt.
De heer Van der Marel (VVD) vindt het stedenbouwkundig element dat de wethouder noemde van belang. Alles afwegende, zal de VVD het amendement en het raadsvoorstel steunen.
Mevrouw Sasbrink (PvdD) vraagt met betrekking tot amendement 175 of concentratie van de parkeerplaatsen op één plek volgens de wethouder niet kan of niet wenselijk is.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) is blij dat met het amendement met zo min mogelijk vertraging
een betere inrichting voor de bestaande bewoners kan worden bereikt. Motie 469 is overgenomen en kan dus worden ingetrokken. Zij sluit aan bij de vraag van mevrouw Sasbrink over de binnenterreinen en het parkeren.
De heer Verschuure (wethouder) reageert dat de parkeerdruk in het gebied heel hoog is. Het
schrappen van parkeerplaatsen is dan ook onwenselijk. Voorts wordt met het concentreren van
parkeren één plek gecreëerd waar bewoners alleen op auto's uitkijken, terwijl mensen op andere
plekken op groen uitkijken. Dat vindt hij oneerlijk. In de Parkeerverordening worden loopafstanden ten opzichte van parkeren gegarandeerd, zodat parkeren verspreid moet worden gerealiseerd.
De voorzitter deelt mee dat de stemmingen over het voorstel en de ingediende amendementen en moties vanavond zullen plaatsvinden in de digitale stemagenda. De voorzitter schorst hierop de vergadering tot 14.00 uur.
(Bij hervatting van de vergadering heeft de heer Zwanenberg het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan mevrouw Dijksma.) De voorzitter heropent de vergadering en verleent het woord aan mevrouw Sturkenboom. Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) wil namens haar fractie een vaccin tegen langdradige
vergadering uitdelen, in de vorm van warme krenten- en oliebollen. Daarmee wil ze een boost geven om met vrolijkheid deze laatste veegraad van 2021 te vervolgen. De voorzitter stelt daarop aan de orde: 15. Raadsvoorstel Stedenbouwkundig Programma van Eisen Nieuw Buurland (Staatsliedenbuurt). De heer Zwanenberg (GroenLinks) herinnert eraan dat in het verleden in de Staatsliedenbuurt sociale huurwoningen zijn gesloopt die plaats moesten maken voor dure koopwoningen in de vrije sector.
Daarom is zijn fractie blij dat in dit SPvE heel veel sociale woningbouw staat en vindt zij het positief dat er meer woningen voor bijzondere en kwetsbare doelgroepen en meer groen in de wijk komen. Zij betreurt het dat Mitros zich de naam Buurland toe-eigent zonder daarvoor toestemming te
Raadsvergadering van 23 december 2021
23
hebben gevraagd, terwijl er voor de Buurlanders geen plek zal zijn. Mitros heeft laten weten in
gesprek te zijn met deze Buurlanders en te kijken naar een toekomstige plek voor een deel van hen. Spreker vraagt of de wethouder zich hier ook voor kan inzetten.
De GroenLinks-fractie is heel blij dat alle Buurlanders tot aan de sloop in hun woning kunnen blijven wonen.
Mevrouw Van Dun (D66) wijst op het verzet in de buurt tegen de komst van 60 tot 80 nieuwe
bewoners, omdat het daarmee drukker wordt. Daar staat tegenover dat dit deel van de buurt met
sloop en nieuwbouw enorm opknapt en er een flink aantal sociale en betaalbare huurwoningen bij komen.
Mitros en de gemeente waren niet goed voorbereid op het enorme verzet van de omwonenden. Er is onrust ontstaan met een vertrouwensbreuk tot gevolg over vermeende geheimhouding die een
inhoudelijke discussie heeft belemmerd. Dit is een les voor de toekomst over de betrokkenheid van de buurt bij een langlopend proces. Spreekster dankt de wethouder voor de toezegging dat de huidige bewoners tot de sloop kunnen blijven wonen.
De D66-fractie vindt het belangrijk dat de groei van de stad gepaard gaat met aandacht voor groen in de buurt. Daarom heeft ze tijdens de commissiebehandeling gevraagd te kijken naar de
mogelijkheid om meer groen in het noordelijke deel van het project te brengen en meer leefruimte te creëren. Ze dient, mede namens de CDA-fractie, motie 471 in (Meer groen in Nieuw Buurland), met de opdracht, 1.
om bij de uitwerking van het Functioneel Ontwerp naar het Voorlopig Ontwerp/Definitief Ontwerp-inrichtingsplan een variant te onderzoeken waarbij de Nolenslaan binnen het plangebied deels wordt ingezet om extra te kunnen vergroenen en zo meer verblijfskwaliteit toe te voegen aan het gebied;
2.
hierbij aan te sluiten bij het verkeerskundig onderzoek dat uitgevoerd gaat worden om de Dodt van Flensburglaan af te sluiten, om zo daar het Dodt van Flensburgplantsoen te kunnen vergroten;
3.
om daarbij een zorgvuldig participatieproces met omwonenden te doorlopen;
4.
om de raad hierover tussentijds te informeren.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) vraagt of de motie ook oproept het verkeersmodel te onderzoeken. Mevrouw Van Dun (D66) antwoordt dat er een verkeerskundig onderzoek is gestart naar de
mogelijkheid om de Dodt van Flensburglaan af te sluiten. Het idee uit de motie wordt daarbij
betrokken. Bij een inspraakronde is dit aan de orde geweest en waren de aanwezigen hierover verdeeld, waardoor het niet in het ontwerp staat.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) heeft over die verdeeldheid onder de bewoners gehoord. Dat is zijn huivering bij deze motie. Als uit het participatieproces blijkt dat de bewoners hier negatief over zijn. Is dit reden voor de D66-fractie om die extra vergroening niet in een vervolgfase door te zetten?
Mevrouw Van Dun (D66) heeft gehoord dat de verhouding onder voor- en tegenstanders fiftyfifty is. Welke kant de bal oprolt, is nu in onderzoek.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) vindt het curieus dat met een motie het participatieproces dat is
Raadsvergadering van 23 december 2021
24
gelopen wordt gepasseerd. Hoe ziet de D66-fractie dat? Mevrouw Van Dun (D66) kijkt daar heel anders naar. Ze dient een motie in om een onderzoek te starten.
Mevrouw Sasbrink (PvdD) meldt dat de PvdD-fractie op grote lijnen positief is over het raadsvoorstel. Uit de huidige binnentuinen worden weliswaar 62 bomen verwijderd, maar omdat herplant in de
directe omgeving wordt uitgevoerd, weegt dit op tegen het toevoegen van meer en duurzame sociale woningen. Bovendien komen er collectieve openbare binnentuinen en pocketparks in de omgeving. Maar Mitros blijft eigenaar en beheerder en helaas is Mitros niet zo'n goede groenbeheerder. De gemeente is daarin vele stappen verder dan de corporaties. Spreekster dient, mede namens de Student & Starter-fractie motie 472 in (Biodiversiteit voorop in tuinen en pocketparks Nieuw Buurland), met de opdracht:
1. in de erfpachtovereenkomst en anterieure overeenkomst afspraken met Mitros vast te leggen over ontwerp, aanleg, beheer en onderhoud van de binnentuinen en pocketparks bij Nieuw Buurland, waarin bepaald wordt dat biodiversiteit leidend is en blijft bij te maken keuzes; 2. deze afspraken te blijven evalueren en indien nodig te handhaven middels het boetebeding uit de erfpachtovereenkomst. Ze vervolgt dat er 139 parkeerplaatsen in het plangebied zijn: dit zijn er vier meer dan het van rechtens verkregen niveau. Die zouden kunnen worden vergroend. Bovendien hebben de
omwonenden in de participatie hun zorgen geuit over de druk op de openbare ruimte, het groen en het fietsparkeren. Uit de 2%-regeling voor parkeren blijkt, dat er dit rayon 33 plekken zijn die
vergroend kunnen worden, mits bewoners daarom vragen. Ze vraagt die 2%-regeling onder de
aandacht van de bewoners te brengen, zodat er ruimte voor fiets en groen kan worden toegevoegd waar dit nodig is. Hiertoe dient ze, mede namens de fracties van Student & Starter, PvdA en
GroenLinks motie 473 in (Transformeer parkeerplaatsen rond Buurland), waarin dit als opdracht staat.
De heer Van der Zweth (PvdA) beoordeelt het plan op betaalbaarheid en leefbaarheid. Het SPvE draait bijna volledig om betaalbare woningen, grotendeels sociaal. De wethouder heeft toegezegd aan de bovenkant van de bandbreedte voor sociale huurwoningen te gaan zitten; dat is een goede zaak.
Echter, er is in die wijk al veel verdicht. Daarom is het belangrijk dat de gemeente zich realiseert dat er grenzen aan de groei zitten.
Bij de participatie heeft de gemeente het opnieuw volledig laten liggen. Hierbij ging over
geheimhouding. De PvdA-fractie roept het college op te starten met het serieus nemen van
bewoners, als ze proberen mee te praten. De wethouder heeft hierop weinig gereflecteerd in de commissie. Daarom dient hij, mede namens de fracties van PVV, VVD, PvdD en SP motie 474 in (Participatie leefbaarheid Nieuw Buurland), met de opdracht, 1.
als gemeente zelf de regie te pakken in een participatieproject rondom Nieuw Buurland waarbij de komende tijd met bewoners in gesprek wordt gegaan en afspraken worden gemaakt over de leefbaarheid van de wijk in relatie tot de nu voorgenomen verdichting, maar waarover zaken niet (direct) worden geregeld in het bestemmingsplan;
2.
zo mogelijk al wanneer aan de gemeenteraad het bestemmingsplan voor vaststelling wordt voorgelegd de raad te informeren over het doorlopen proces en de gemaakte afspraken en anders zo spoedig mogelijk daarna;
Raadsvergadering van 23 december 2021 3.
25
dit participatietraject onderdeel te maken van de evaluatie van het programma Samen Stad Maken.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) wijst erop dat het gemeentelijk beleid is om de participatie bij de initiatiefnemer te laten. Waarom wil de PvdA-fractie die taak op dit punt terugleggen bij de gemeente?
De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat dit is vanwege de vele weerstand in de wijk. Hij krijgt hierover eenduidige signalen, in tegenstelling tot wat de heer Wijmenga hierover heeft gezegd. Spreker vindt dat de gemeente haar verantwoordelijkheid moet pakken.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) is benieuwd of de PvdA-fractie bij andere bestemmingsplannen ook met dit soort voorstellen zal komen. Hij pleit ervoor dat de gemeenteraad zich houdt aan het gemeentelijke beleid en er niet incidenteel dingen uit gaat halen.
De heer Van der Zweth (PvdA) reageert dat hij hoopt niet vaker met dit soort voorstellen te hoeven
komen. Voor zijn fractie is het belangrijk dat bewoners in de toekomst serieus worden genomen bij dit soort trajecten. Daarom gaat hij uit van een open houding van de wethouder op de motie.
De heer Van der Marel (VVD) steunt de motie van de PvdA-fractie, omdat er dingen fout zijn gegaan. De gemeente dient bij de participatie kort op de bal te blijven, ook als het gaat om een
bestemmingsplan. Het zou fijn zijn als er een bestemmingsplan kan worden voorgelegd zonder zienswijze.
De VVD-fractie vindt motie 471 sympathiek, maar is huiverig haar te ondertekenen. Ze is benieuwd
naar de reactie van de wethouder. Spreker vraagt de wethouder te bevestigen dat er nog steeds moet worden voldaan aan de Nota Stallen en Parkeren van maart 2013.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) is blij met de ruimte voor sociale en middenhuur. Ook is ze blij dat de huidige bewoners kunnen blijven tot aan de sloop. Ze ziet graag meer ruimte voor
friendswoningen. De wethouder heeft gezegd dat die mogelijk zijn, maar er zijn geen afspraken over gemaakt met Mitros. Daarom dient ze motie 475 in (Liever een goede buur én een goede vriend), mede namens de fracties van D66 en PvdD, met de opdracht de realisatie van een aantal
Friendswoningen vast te leggen in de afspraken die met Mitros worden gemaakt over de uitwerking van nieuwbouw in Nieuw Buurland.
De heer Schipper (SP) geeft een plus voor het aandeel sociale en middenhuur, een plus voor de tijdelijke huurders die mogen blijven tot aan de sloop, een dikke min voor de enorm lange
doorlooptijd tussen het sloopbesluit en de uitvoering en een min omdat de binnentuinen eraan gaan. De mate van verdichting ligt bij de SP-fractie wat moeilijk. Daarmee beoordeelt ze het plan met een 6-; dit betekent instemmen.
Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft ook moeite met dit plan, hoewel de woningen zeer welkom zijn. Ze
ziet de problemen die samenhangen met de verdichting in bestaande wijken. Het bouwvolume mocht nooit ter discussie staan van dit college en de woningcorporatie. Bovendien vindt ze dat veel
eenduidiger mag worden geformuleerd om hoeveel middenhuurwoningen het gaat. Daarover dient ze motie 476 in (Beperk het bouwvolume en benoem duidelijk het aandeel middenhuurwoningen), met de oproep:
Raadsvergadering van 23 december 2021 1.
een brief naar de raad te sturen met daarin een voorstel waarin zij beschrijft hoe eventuele
2.
samen met de woningcorporatie de buurt proactief hierover te benaderen, aangezien
26
aanpassing van het bouwvolume mogelijk is en wat doelstellingen zijn voor de middenhuur; omwonenden zich tot nu toe niet gehoord voelen in hun bedenkingen bij het bouwvolume.
Spreekster vervolgt dat er moet worden geïnvesteerd in de omgeving en de buurt, om kwaliteit en leefbaarheid toe te voegen voor de nieuwe en bestaande bewoners met groen en voldoende speelvoorzieningen. Ze dient hiertoe motie 477 in (Bijbouwen vraagt om bijdragen in
buurtvoorzieningen zoals een speeltuin), met de oproep, bij voorkeur in het eerste kwartaal van
2022, maar uiterlijk bij het bestemmingsplan, met een voorstel te komen hoe er vanuit het project
geïnvesteerd gaat worden in voorzieningen zoals een speeltuin, die bijdragen aan de leefbaarheid in de buurt.
Mevrouw Van Dun (D66) wijst op de school met een speelplaats die iets verderop staat en vraagt waarom er een extra speeltuin moet komen.
Mevrouw Zwinkels (CDA) antwoordt dat de CDA-fractie een signaal van de buurtbewoners heeft
gekregen dat er een tekort is aan speelvoorzieningen en ze er graag meer zien. Het wordt immers
drukker in de buurt. Ze vindt het een aardige suggestie om de speelplaats van de school hierin mee te nemen.
Ze vindt het een beetje beschamend dat de woongemeenschap die door deze plannen uiteen wordt gerukt, wordt doorverwezen naar het nieuwe loket van de wooncorporaties, juist omdat deze
woongroep met vooral studenten grote betrokkenheid heeft bij de buurt. Wat kan het college toezeggen voor deze groep?
De heer Verschuure (wethouder) antwoordt dat de naam Nieuw Buurland volgens hem voortkomt uit een prijsvraag. Hoewel de heer Zwanenberg het desalniettemin netjes vindt om met de mensen te
overleggen die de oorspronkelijke naam hebben bedacht, vindt spreker het voor de bedenkers ook leuk dat de naam voortleeft in het gebied, als een soort erfenis.
Hij vervolgt dat hij het beeld niet herkent dat er enorm veel verzet tegen het plan zou zijn. Naar aanleiding van de eerste termijn in de raad en een aantal berichten uit de wijk is aan Mitros een
aantal vragen gesteld over het participatietraject en is aan de klankbordgroep gevraagd te reflecteren op de vergaderingen die er zijn geweest. De raad heeft die informatie gekregen. Daaruit komt een veel genuanceerder beeld naar voren. Spreker herkent wel dat een aantal mensen in de wijk dit vinden. Hij vindt de kritiek op het participatietraject onrecht doen aan de inzet van Mitros en ambtenaren die geprobeerd hebben een aantal zaken recht te zetten. Op oproepen om hun ongenoegen te laten horen, hebben zeven mensen gereageerd. Spreker erkent dat het
participatietraject her en der beter had gekund en dat er elke keer naar moet worden gekeken. Hij wijst erop dat de geheimhouding waarop veel kritiek is, was bedoeld om de klankbordgroep een vertrouwelijke setting te bieden om hun mening te kunnen uiten. Dit is iets anders dan
geheimhouding. Een deel van de klankbordgroep is tevreden over het traject en een deel had er
andere verwachtingen van, omdat op voorhand het aantal woningen vaststond dat gebouwd zou
worden. Naar aanleiding van gesprekken met de klankbordgroep is het aantal woningen overigens naar beneden bijgesteld.
Spreker is blij dat de opdracht meer groen in Nieuw Buurland in motie 471 is vormgegeven als
onderzoek. Dat kan hij meenemen in de context van het verkeerskundig onderzoek. Hij neemt haar over.
Raadsvergadering van 23 december 2021
27
Ook neemt hij motie 472, Biodiversiteit voorop Nieuw Buurland, over, evenals motie 473, Transformeer parkeerplaatsen rond Buurland.
Hij vervolgt dat het natuurlijk belangrijk is om het participatietraject goed te monitoren, maar sluit zich aan bij de heer Wijmenga dat het primair aan de initiatiefnemer is om een goed
participatietraject te organiseren. Daarom ontraadt spreker motie 474, Participatie leefbaarheid
Nieuw Buurland. Bovendien ligt een participatietraject over leefbaarheid in de buurt ingewikkeld, omdat leefbaarheid een subjectief begrip is. Hij verwacht niet dat de leefbaarheid in het gebied onder druk komt te staan met de bewoners die erbij komen. Ook herkent hij zich niet in de constateringen in de motie.
De heer Van der Zweth (PvdA) duidt het participatietraject anders. De motie roept op in gesprek te
blijven over de leefbaarheid, hoe die vorm wordt gegeven en dat in afspraken te vangen met de wijk. Dat gaat verder dan wat de initiatiefnemer doet. Er zijn zorgen over de verdichting in de wijk, waarin al flink verdicht is. Hij vraagt wat het bezwaar is van de wethouder om op deze manier te zorgen dat het project een succes wordt.
De heer Verschuure (wethouder) antwoordt dat men voor het verder brengen van het
bestemmingsplan in gesprek is met de bewoners. Er is aangegeven is hoe de binnentuinen en het groen vormgegeven gaan worden. Met Mitros voorop zal met de omgeving hierover worden
gesproken. De gemeente neemt nooit de regie over een participatietraject over dit onderwerp, maar de initiatiefnemer. Hij deelt niet de constatering dat er heel veel is misgegaan. Er wordt wel samen met de omgeving bekeken hoe het gebied zal worden ingericht en hoe wordt omgegaan met de verkeersontsluiting. In die zin is er sprake van een gemeentelijk participatietraject.
De heer Van der Zweth (PvdA) reageert dat in de constateringen alleen staat dat een grote groep
bewoners ontevreden is over het participatietraject. Dat is niet heel heftig. Bij een bestemmingsplan is er bovendien sowieso een participatietraject; dat is de gemeente verplicht. Hier wordt gevraagd naar afspraken eromheen die breder gaan dan het traject zelf, en als gemeente daarin de regie te nemen. Hij handhaaft de motie.
De heer Verschuure (wethouder) merkt op dat de gemeente natuurlijk aan zet is als het gaat om de
inrichting van de openbare ruimte en daarover een participatietraject zal volgen. Als het sec over een bestemmingsplan gaat, zal Mitros dit moeten doen. De gemeente en Mitros zullen gezamenlijk
optrekken om dit op een goede manier te laten landen. Hij merkt op dat er bestemmingsplannen zijn waarop geen zienswijzen worden ingediend. Vaak zijn deze hamerstuk in de raad.
De heer Van der Marel (VVD) legt uit dat hij om een bestemmingsplan zonder zienswijze heeft
gevraagd in aansluiting op motie 474, omdat ze vaak een toonbeeld zijn van goede participatie. De heer Verschuure (wethouder) vervolgt dat de Nota Stallen en Parkeren 2013 van toepassing is, ook voor een vervolgfase. Dit gaat ook over het van rechtens verkregen niveau.
In friendswoningen zitten meestal twee slaapkamers en één woonkamer waar mensen kunnen
samenleven. De woningen die in dit gebied gepland zijn, zijn daarvoor te klein. Daarom ontraadt hij
motie 475, Liever een goede buur én een goede vriend. Bij middenhuurwoningen kan dit wel worden onderzocht.
Raadsvergadering van 23 december 2021
28
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) vraagt wat de insteek van dat onderzoek is. Zij stelt voor af te spreken concreet met Mitros aan de slag te gaan, zeker bij middenhuurwoningen. Ook vraagt ze wat de consequentie is als de raad instemt met het raadsvoorstel, terwijl er nog een onderzoek loopt. Ze wijst erop dat het in de motie niet gaat om een concreet aantal, maar om 'n aantal friendswoningen.
De heer Verschuure (wethouder) weet niet wat de impact van een concrete afspraak is, daarom stelt hij voor dit te onderzoeken en de raad daarover te informeren. Om de laatste vraag te kunnen beantwoorden, moet hij eerst overleggen met zijn ambtenaren.
Hij vervolgt dat hij de mening van de heer Schipper deelt dat een aantal trajecten een lange
doorlooptijd hebben gehad. Hij gaat ervan uit dat de heer Schipper het fijn vindt dat er in het huidige plan veel meer sociale huurwoningen zitten dan in het oorspronkelijke. Dat is dus, dankzij die doorlooptijd, ten goede veranderd.
De consequentie van motie 476, Beperk het bouwvolume en benoem duidelijk het aandeel
middenhuurwoningen, is dat er minder of kleinere woningen komen. Daarom ontraadt spreker deze
motie. Dit geldt ook voor motie 477, Bijbouwen vraagt om bijdragen in buurtvoorzieningen zoals een speeltuin. Bovendien wordt al aan Mitros gevraagd veel te doen aan de omgeving en het vergroenen. Spreker vindt het niet fair daar extra ambities aan toe te voegen.
Na een korte schorsing antwoordt spreker mevrouw Sturkenboom dat het goed is om een onderzoek te doen naar de mogelijkheid van friendswoningen. Hij kan er twee toezeggen, maar die blijven in het bezit van Mitros.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) vraagt of dit ertoe leidt dat gezinnen minder kansen hebben. De heer Verschuure (wethouder) antwoordt dat het ook mogelijk is dat mensen doorstromen. Dit betekent dat mensen ingeschreven moeten zijn bij Mitros of Woningnet om hiervan gebruik te kunnen maken.
Hij bevestigt de conclusie van mevrouw Sturkenboom dat hij de motie positief adviseert.
Hij antwoordt de heer Zwanenberg dat hij heeft begrepen dat Mitros al in gesprek is met de
woongroep. Als hij daarbij kan helpen, zal hij dat doen, zonder daarbij een garantie te geven. Mevrouw Van Dun (D66) trekt motie 471 in, omdat ze is overgenomen. Mevrouw Sasbrink (PvdD) trekt de moties 472, Biodiversiteit voorop Nieuw Buurland en motie 473,
Transformeer parkeerplaatsen rond Buurland, in, omdat ze volmondig zijn overgenomen, waarvoor haar dank.
De voorzitter deelt mee dat de stemmingen over het voorstel en de ingediende moties vanavond zullen plaatsvinden in de digitale stemagenda.
16. Raadsvoorstel Actualisatie omgevingsvisie Werkspoorkwartier. De heer Zwanenberg (GroenLinks) meldt dat zijn fractie positief is over dit raadsvoorstel. In de
afgelopen periode is er veel goeds gebeurd. Ze is blij dat in de visie expliciet staat dat het behoud
van vrijheid, diversiteit en betaalbaarheid belangrijke voorwaarden zijn. Om dit extra te borgen, staat de GroenLinks-fractie onder de motie die de SP-fractie zal indienen.
Raadsvergadering van 23 december 2021
29
Er staan mooie woorden in de visie over de vergroening van het gebied, het versterken van de
groenstructuur en de biodiversiteit. Maar daarin is nog een flinke slag te slaan, evenals met het
onthekken van het gebied. Zijn fractie hoopt dat de herinrichting van de Keulsekade tot groene,
ecologische recreatieve zone zo spoedig mogelijk wordt opgepakt en dat daarbij het opheffen van de vele loze parkeerplaatsen wordt meegenomen.
Met het vrijkomen van de RET-locatie zijn interessante ontwikkelingen mogelijk. De RET-loodsen
zijn in 2008 als cultuurhistorisch waardevol bestempeld. Het is jammer dat ze niet zijn aangewezen als monument, omdat behoud niet gegarandeerd is. Dat zou een voorwaarde moeten zijn voor de
herontwikkeling. Bovendien is het na dertien jaar tijd voor een actualisatie van de inventarisatie van het industrieel erfgoed. Hierover dient spreker, mede namens de fracties van PVV en PvdA, motie 478 in (Industrieel erfgoed).
De heer Te Hoonte (VVD) vraagt wat de consequentie is van het benoemen van de RET-loodsen tot industrieel erfgoed voor de andere wensen voor dit gebied. Overigens is een reactie van de wethouder op deze motie belangrijk voor het oordeel van de VVD-fractie.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) antwoordt dat er mooie woorden over de loodsen in de visie staan, maar ze vogelvrij zijn als een ontwikkelaar er niets mee wil doen en ze gesloopt kunnen worden. Dat wil zijn fractie niet.
Mevrouw Van Dun (D66) vraagt wat er in die dertien jaar is veranderd dat die loodsen nu wel op de erfgoedlijst moeten komen te staan. Ze vindt verloop van tijd een te simpel antwoord.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) zegt dat er heel veel is veranderd. Het Pieter Baancentrum kan
bijvoorbeeld blijven staan, omdat de cultuurhistorie leidend is in het SPvE. Mensen kijken inmiddels anders naar gebouwen.
Hij vervolgt dat de GroenLinks-fractie het belangrijk vindt dat de nautische geschiedenis van dit
gebied en de haven bewaard blijven. Daarom dient hij amendement 176 in (Voeg ligplaatsen toe bij transformatielocatie RET), dat oproept te onderzoeken of het mogelijk is een beperkt aantal
ligplaatsen voor historische schepen te realiseren in de Industriehaven. Dit zou goed mogelijk moeten zijn zonder enige ontwikkeling in het gebied dwars te zitten.
Mevrouw Van Dun (D66) constateert dat dit betekent dat er mensen komen wonen. Ze waarschuwt
ervoor dat het vol kan komen te liggen met mooie schepen waar allemaal mensen wonen, terwijl in het gebied sprake is van veel creativiteit en wellicht af en toe lawaai. In het gebied wonen vindt ze daarom niet zo handig.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) antwoordt dat het gaat om te onderzoeken of er een beperkt
aantal ligplaatsen mogelijk is in samenhang met al die andere zaken. Gezien de milieucontouren kan niet de hele haven vol liggen met woonboten. Het gaat om een beperkte vorm en de nautische
geschiedenis van de haven. Hij verwacht niet dat dit andere ontwikkelingen tegen zal houden, maar dat ze naast elkaar kunnen bestaan.
De heer Schipper (SP) gaat in op de betaalbare ruimtes voor de onderkant van de creatieve sector,
waarvoor hij juist in dit gebied ruimte wil houden. Het college is daar terecht bezorgd over, omdat na een upgrade het grotere geld naar zo'n gebied stroomt en het kleinere in verdrukking komt. Volgens
Raadsvergadering van 23 december 2021
30
de wethouder heeft de gemeente beperkt grondposities in het gebied. Maar het college zou in dit
gebied aan de slag kunnen gaan om de betaalbaarheid van werkruimtes te borgen, analoog aan het Stadsakkoord Wonen. Hiertoe dient hij motie 479 in (Blijvende betaalbaarheid voor creatieve sector
Werkspoorkwartier), mede namens de fracties van D66, PvdD, Student & Starter, GroenLinks en PvdA, met de opdracht: 1.
2. 3.
in analogie met het Stadsakkoord Wonen met de (grond)eigenaren in het Werkspoorkwartier tot afspraken te komen om de betaalbaarheid van werkruimtes voor de onderkant van de creatieve sector op de langere termijn te borgen;
de raad voor het zomerreces 2022 te informeren over de voortgang en/of de resultaten; eventuele financiële gevolgen tegelijkertijd in kaart te brengen.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) is blij dat er goed wordt ingespeeld op het bijzondere karakter van het Werkspoorkwartier. Ze herinnert aan de suggestie van haar fractie om verder te
gaan in de ambities, bijvoorbeeld met urban sports. Ze kijkt uit naar de ruimte die urban sports en sport op deze plek krijgen. Ook heeft ze zich in de commissie hard gemaakt voor een vast
evenemententerrein. Ze geeft een voorzetje met motie 480 (Geef evenementen meer ruimte in het
Werkspoorkwartier), mede namens de D66-fractie met de opdracht een tijdelijke evenementenlocatie een plek te geven in de ambities voor het Werkspoorkwartier.
De heer Te Hoonte (VVD) zegt dat de VVD-fractie nog niet helemaal blij is met de kaartjes over de fietsroutes. Dit geldt ook voor de Fietsersbond. Daarom dient hij amendement 177 in (Mooiere en
snellere fietsroute), mede namens de fracties van D66, SP, Student & Starter, ChristenUnie en CDA, met het voorstel om de volgende tekst: toe te voegen aan beslispunt 1, na punt b en voor "en waarmee…": bij de uitwerking van de omgevingsvisie in het bijzonder de invulling van de
verkeersstructuur de wens tot het realiseren van een kortere en efficiëntere variant te onderzoeken als voorkeursvariant voor een fietsroute tussen de Industriehavenbrug en het tunneltje bij de
Julianaparklaan, waarbij de optie van een gecombineerde inrichting voor fietsers en voetgangers (zoals het Lint in Maximapark wordt) wordt overwogen.
Mevrouw Sasbrink (PvdD) wijst erop dat de voorkeur voor deze fietsroute wordt ingetekend op een plek waar over het aanleggen van een parkje wordt gesproken. Dan is er dus geen plek meer voor een parkje of een urban-sportsfaciliteit. Waarom wil de VVD-fractie dit als voorkeur laten onderzoeken?
De heer Te Hoonte (VVD) kent de situatie, omdat hij daar zelf doorheen fietst. Het zou helpen als de route door dit gebied gaat. Daardoor ontstaat er bovendien een snellere fietsroute die aansluit op
het landelijke fietsroutenet. Wellicht is het nodig een aantal vierkante meters groen te verplaatsen
naar een andere plek, maar dat hoeft netto niets te kosten. Het amendement is ruim opgesteld om
de inpassing te kunnen bekijken. Hij wil voorkomen dat er 'n variant wordt onderzocht naast andere die wordt weggeschreven. Er moet echt aangetoond worden waarom deze variant wel of niet mogelijk is.
Mevrouw Van Dun (D66) is blij dat er in het Werkspoorkwartier veel dromen uitkomen van culturele en horecaondernemers, en dBase daar een plekje heeft gekregen. De D66-fractie steunt de motie
van de SP-fractie over betaalbaarheid. In haar visie past een evenemententerrein, daarom steunt ze de motie van de Student & Starter-fractie. Ook onder het amendement over de fietsroutes staat de
Raadsvergadering van 23 december 2021
31
D66-fractie.
Ze is blij dat er geen nieuwe woningen in het gebied worden toegestaan, in aansluiting op de oproep van de D66-fractie en de bedrijvenkring Cartesiusweg (BKC). Wel is volgens de wethouder
woningbouw bij het station Zuilen misschien mogelijk. Spreekster hoort graag dat bouwen van
woningen daar niet mag leiden tot aantasting van de activiteiten in het vestigingsgebied voor de creatieve, circulaire en maakbedrijven.
In de visie is terecht veel aandacht voor het mengen van functies als groen, cultuur, horeca,
werkgelegenheid en onderwijs. Bij de behandeling van de programmabegroting is middels een motie aangedrongen op het mogelijk maken van zwemmen in het openbaar water in Werkspoor. Ze vraagt de wethouder dit toe te zeggen en in de toekomst mogelijk te maken, liefst sneller dan in de commissie is gezegd.
Mevrouw Zwinkels (CDA) is blij met de visie en steunt een aantal voorstellen, zoals amendement 177
over fietsverbindingen en motie 479 over betaalbaarheid. Ze vraagt wat de gemeentebrede visie is op creatieve bedrijvigheid en broedplaatsen, en de achterliggende gedachten van partijen die hiermee bezig zijn. Er ontstaan immers allerlei nieuwe plekken in de binnenstad, zoals de Merwedekanaalzone, het Berlijnplein en het Werkspoorkwartier.
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het Werkspoorkwartier een bijzonder locatie waar bij uitstek veel werkgelegenheid en recreatie voor de groeiende stad mogelijk is. De gemeente moet de regie
pakken voor een goede balans tussen bestaande en nieuwe ondernemers, om te voorkomen dat het gebied zijn huidige karakter verliest. De wethouder is het daarmee eens en de PvdA-fractie zal het college daaraan houden.
De PvdA-fractie houdt zorgen over de sociale en verkeersveiligheid, ook al wordt er veel aan gedaan in dit plan. Ze kan het voorstel steunen.
Mevrouw Sasbrink (PvdD) vindt dat het Werkspoorkwartier met deze visie een stuk fijner wordt dan het nu is. Immers, fietsvriendelijkheid en een goede biodiversiteitsparagraaf zijn in de visie
opgenomen. Ze vraagt wanneer de plannen tot uitvoering komen. Dit kan voor haar niet snel genoeg gaan. Helaas is de gemeente daarbij afhankelijk van veel partijen en stakeholders en is er voor de mooie vergezichten nog geen financiering. De PvdD-fractie zal instemmen met de visie, ervan
uitgaand dat het college alle mogelijkheden zal aangrijpen om de vergroeningsplannen zo snel mogelijk waar te maken.
De heer Verschuure (wethouder) begrijpt wat de GroenLinks-fractie wil met de RET-loodsen. Hij deelt haar zorgen hierover. Er zit nu bedrijvigheid in die in de toekomst mogelijk verhuist vanwege
uitbreiding. Dit zou betekenen dat deze grondpositie opnieuw kan worden ontwikkeld, wellicht met behoud van de loodsen. Een dwingend opgelegd behoud van deze loodsen kan mogelijke
ontwikkelingen in de weg zitten en kan betekenen dat RET deze locatie niet verlaat, omdat de
grondopbrengst in dat geval niet interessant genoeg is. Spreker is bereid de richting van de motie te volgen, maar wil niet vastleggen dat de loodsen behouden moeten worden. Het gaat immers ook om de financiële haalbaarheid van een herontwikkeling. Wellicht is een deel van deze drie loodsen te behouden, maar op voorhand is dit niet bekend. In het verleden zijn deze loodsen niet gekwalificeerd als industrieel erfgoed met een beschermde status.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) begrijpt dat er verplichtingen aan zo'n status kleven. Dit is altijd
Raadsvergadering van 23 december 2021
32
zo, als een gebouw een beschermde status krijgt. De GroenLinks-fractie is niet bang voor de
consequenties, omdat er niets als monument kan worden aangewezen als het om deze reden niet gaat, terwijl dit wel steeds meer gebeurt, zoals met jong erfgoed. Met een sloop is de hele geschiedenis weg, terwijl behoud een meerwaarde heeft.
De heer Verschuure (wethouder) onderschrijft die meerwaarde. Hij ontraadt het deel van de motie
over het behoud van de RET-loodsen. De actualisatie van de Inventarisatie Industrieel Erfgoed staat op de rol voor de volgende collegeperiode. Voor de zekerheid moet hij dit navragen.
Spreker ontraadt amendement 176 over het toevoegen van ligplaatsen, omdat dit te dwingend is
geformuleerd. Hij ziet wel mogelijkheden om ligplaatsen toe te voegen, maar bij de ontwikkeling van het watergebied kan de conclusie zijn dat de openheid van het gebied opweegt tegen ligplaatsen, vanwege de mogelijkheden om er te zwemmen, wandelen en fietsen.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) reageert dat men er ook kan zwemmen als er ligplaatsen zijn. Hij citeert het amendement waar staat: "dat er wordt gekeken of het mogelijk is…" Er staat dus niet dat
dit moet. Hij is verrast door de reactie van de wethouder, want hij heeft ambtelijk gecheckt of dit niet te dwingend is.
De heer Verschuure (wethouder) merkt op dat als iets ambtelijk mogelijk is, dit nog niet de mening van het college is. Technisch is het amendement uitvoerbaar. Met de mondelinge duiding van de heer Zwanenberg kan hij weliswaar beter leven dan met het amendement, maar daarmee interpreteert hij het amendement en dat is niet de bedoeling.
De heer Schipper (SP) vraagt of de wethouder er beter mee uit de voeten kan als dit in een motie staat.
De heer Verschuure (wethouder) antwoordt dat dat een stuk makkelijker is, omdat de voors en tegens in het onderzoek dan makkelijker kunnen worden meegenomen in de duiding.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) vraagt of het amendement een positief advies kan krijgen als "gekeken of het mogelijk is…" wordt vervangen door "onderzocht of het mogelijk is…".
De heer Verschuure (wethouder) stelt duidelijk dat ligplaatsen een optie kunnen zijn, maar de
openheid van het gebied zwaarder moet kunnen wegen. Hij laat het aan het oordeel van de raad.
Hij vervolgt met motie 479, Blijvende betaalbaarheid voor de creatieve sector Werkspoorkwartier. Hij vindt betaalbaarheid een goed idee en vindt het prima om hierover met de omgeving in gesprek te gaan. Met de winstwaarschuwing dat de gemeente zelf weinig grondposities heeft, neemt hij de motie over.
De heer Schipper (SP) dankt de wethouder hiervoor. Hij vraagt of het meerwaarde heeft voor de positie van de wethouder als een brede meerderheid van de raad zich achter de motie schaart.
De heer Verschuure (wethouder) bevestigt dat het altijd beter is een opdracht van de raad te krijgen. Het is aan de indieners van de motie of ze in stemming wordt gebracht.
Hij vervolgt dat hij veel sympathie heeft voor motie 480, Geef evenementen meer ruimte in het
Werkspoorkwartier, maar geen ruimte ziet voor een permanent evenemententerrein, omdat er ook
Raadsvergadering van 23 december 2021
33
rekening moet worden gehouden met de omgeving. Hij ontraadt de motie. Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) wijst erop dat in de motie is opengelaten welke locatie het meest geschikt is. Bij de Werkspoorkathedraal ligt het meest kansrijke gebied, omdat daar weinig woningen zijn. In het plan staat bovendien dat parkeerplaatsen die overdag worden gebruikt, 's
avonds kunnen worden omgezet. Daar zit een aanknopingspunt om mee aan de slag te gaan voor verschillende soorten evenementen.
De heer Verschuure (wethouder) antwoordt dat hij sterk voor evenementen is, maar toch negatief moet adviseren. Als de eigenaar van de Werkspoorkathedraal op zijn parkeerplaats iets wil
organiseren, kan hij een evenementenvergunning aanvragen. Er kan echter geen permanent
evenemententerrein van worden gemaakt, omdat parkeren dan elders in het gebied mogelijk moet zijn.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) wijst erop dat het in de motie gaat om een tijdelijk evenemententerrein. Volgens haar ligt de motie in het verlengde van de omgevingsvisie.
De heer Verschuure (wethouder) herhaalt dat als de eigenaar een evenement wil organiseren, dit
mogelijk is. Er kan echter geen vaak gebruikt evenemententerrein van worden gemaakt, vanwege de parkeerproblematiek.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) vraagt of de wethouder bereid is om met de eigenaren van gronden te kijken of het mogelijk is een constructie te vinden, zodat niet iedere keer een vergunning hoeft te worden aangevraagd, maar dit ook niet een evenemententerrein wordt, dus er iets tussenin. De heer Verschuure (wethouder) antwoordt dat dit niet kan, omdat voor een evenement per definitie een vergunning moet worden aangevraagd.
Hij adviseert positie op amendement 177, Mooiere en snellere fietsroute, met de winstwaarschuwing dat de gemeente hiervoor afhankelijk is van Eneco. Het gaat namelijk om een gesloten terrein met allerlei veiligheidswaarborgen eromheen.
Hij vervolgt dat de mogelijkheid van woningbouw bij station Zuilen, in het verlengde van de
woningbouw die er al is aan de Cartesiusweg, niet zal leiden tot aantasting van de activiteiten in het vestigingsgebied voor de creatieve, circulaire en maakbedrijven.
Het college wil zwemmen in openbaar water in dit gebied zeker mogelijk maken, maar dat kan nog niet omdat de haven veilig moet zijn. Daarvoor moet de bodem afgedekt worden en is een aantal investeringen nodig.
Bij de RSU is met een amendement afgesproken dat er 60.000 – 80.000 vierkante meter voor
creatieve broedplaatsen bij komt. Hij doet dit samen met wethouder Klein. De uitvoeringsnota Huisvesting culturele en creatieve sector heeft de raad ontvangen op 21 december 2021.
In het gebied is al begonnen met de uitvoering van de visie, iedere keer als een ontwikkeling mogelijk is.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) dient het gewijzigde amendement 178 in (Ligplaatsen Industriehaven) en trekt amendement 176 in. Tevens dient hij motie 481 in (Ligplaatsen
Industriehaven), met de opdracht, te onderzoeken of het mogelijk is een (beperkt) aantal ligplaatsen
in de Industriehaven voor historische schepen toe te voegen zodat de nautische geschiedenis van de
Raadsvergadering van 23 december 2021
34
Industriehaven zichtbaar blijft. De heer Schipper (SP) is een vraag vergeten te stellen. De wethouder heeft in de commissie
toegezegd met de provincie in gesprek te gaan over het busvervoer in het Werkspoorkwartier. Wanneer kan de wethouder daarover iets zinnigs zeggen?
De heer Verschuure (wethouder) neemt motie 481 over, met de opmerking die hij eerder heeft gedeeld dat het mogelijk is dat er iets anders gebeurt. Met dezelfde overweging adviseert hij
negatief over amendement 178. In het komende half jaar gaat hij in gesprek met de provincie over het busvervoer.
De voorzitter deelt mee dat de stemmingen over het voorstel en de ingediende amendementen en moties vanavond zullen plaatsvinden in de digitale stemagenda.
De heer Gilissen (VVD) stelt voor om van agendapunt 22, Raadsvoorstel Regeling Risicovolle
Projecten Restauratie Domtoren, Cultuurcluster Berlijnplein en Programma Werven, een A-punt te
maken, vanwege het strekt ter vervanging met een raadsbrief. Via de WhatsApp-groep hebben alle
fracties aangegeven met een A-status te kunnen volstaan. Dat betekent stemmen met eventueel een stemverklaring.
De voorzitter vindt dit fantastisch. De stemming over agendapunt 22 zal plaatsvinden in de digitale stemagenda.
18. Raadsvoorstel Actieplan betaalbare koopwoningen. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat Utrecht al onbetaalbaar is en dit gegeven vraagt dat de overheid stevig ingrijpt, betaalbaarheid vooropzet en zich vol inzet voor volkshuisvesting in plaats van de woningmarkt. Daarom is hij blij met dit voorstel, dat helaas wat laat is gekomen. De PvdAfractie steunt het actieplan, maar heeft zorgen op twee punten, namelijk dat er geen inkomenseis wordt meegegeven en dat, zolang er geen fonds is, de meerwaarde van een koopwoning in
particuliere zakken verdwijnt, waarmee publiek geld particuliere winst wordt. De GroenLinks-fractie zal mede namens de PvdA-fractie een amendement indienen over de inkomenseisen. Volgens de wethouder kan dit met erfpachten, maar dit staat nog niet in het actieplan. Spreker pleit ervoor
terughoudend te zijn met betaalbare koop, zolang er geen concrete inkomenseis en geen fonds is, en de focus te leggen op middenhuur. Hij vraagt de toezegging om bij de verdere ontwikkeling
voorrang te geven aan middenhuur boven betaalbare koop, totdat de inkomenseisen en het fonds goed geregeld zijn.
Mevrouw Zwinkels (CDA) herinnert aan de motie die de CDA-fractie 8 november 2018 heeft
ingediend met het dictum te onderzoeken welke nieuwe regelingen voor betaalbare koopwoningen in Utrecht passend zijn en welke aanpassingen nodig zijn. Drie jaar later is dit gelukt. Het had sneller gekund, maar de CDA-fractie is desondanks blij met dit resultaat. Ze heeft een aanscherping
vertaald in motie 482 (Naast een minimale ondergrens ook een gemiddeld aantal m² opnemen), met de oproep om vanuit dit actieplan betaalbare koopwoningen, bij nieuwbouwprojecten vaker in
gesprek te gaan met ontwikkelaars over een gemiddeld aantal m² en zodra de kans bestaat, dit vast te leggen in de anterieure overeenkomst.
Raadsvergadering van 23 december 2021
35
De wijkgerichte benadering leest ze op pagina 9 van het actieplan terug. De CDA-fractie wil daar
graag een uitwerking van zien. Kan de wethouder dit toezeggen en de uitwerking met een brief naar de raad te sturen?
Ook ziet ze graag dat doelstellingen worden opgenomen voor betaalbare koop. De wethouder wil dit niet meer deze periode doen en heeft gezegd dat dit wellicht in een volgende raadsperiode
opportuun is. De CDA-fractie legt zich hierbij neer, maar benadrukt dat ze concrete doelstellingen wil zien.
Ze vraagt of zelfbewoningsplicht langer dan vijf jaar onderdeel kan zijn van een onderhandelingsresultaat.
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) herinnert eraan dat de D66-fractie samen met de CDA-fractie de motie die aan de basis ligt van dit actieplan heeft ingediend. Ze is daarom blij dat het er eindelijk
ligt. Ze mist concrete acties als bewijs dat de gemeente alles op alles zet betaalbare koopwoningen toe te voegen. Ze vraagt de toezegging dat de nieuwbouwprojecten met het grootste aandeel woningen in het middensegment met prioriteit worden behandeld.
Ze vindt het bij dit plan zorgelijk dat alles is gekoppeld aan de NHG-grens van € 355.000 in 2022, en alleenstaanden meer dan € 65.000 per jaar moeten verdienen om een hypotheek te kunnen
krijgen. Ze dient daarom twee moties in. Motie 483 (Echt betaalbare koop) draagt het college op,
waar het haalbaar is, zoveel mogelijk in te zetten om woningen te bouwen ver onder de NHG-grens, met een prijs van rond de € 200.000.
De volgende motie sluit aan bij de afwijkingsmogelijkheid die het college voorstelt. Motie 484 (Bij afwijken maak woningen goedkoper) draagt het college namelijk op: 1.
wanneer het college gebruikmaakt van de hardheidsclausule (zoals beslispunt 3 van het raadsvoorstel) om af te wijken van de minimale kwaliteitsgrens (i.c. oppervlakte woning) dat alleen te doen mits de kwaliteit van een woning op een andere manier gewaarborgd blijft (bijv. gezamenlijke buitenruimte, of andere gezamenlijke faciliteiten) en alleen tegen een lagere prijs van 160.000-200.000 euro v.o.n;
2.
en deze woningen vooral te faciliteren voor de inkomensgroepen die daarvoor in aanmerking
3.
hierover afspraken te maken met marktpartijen, dan wel toekomstige wettelijke instrumenten te
komen;
benutten.
De heer Van der Zweth (PvdA) wijst erop dat beide moties samen een oproep betekenen om zo klein mogelijke, betaalbare koopwoningen te bouwen. Waarom kiest de D66-fractie hiervoor, terwijl de overheid aan de voorkant fatsoenlijke eisen kan stellen?
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) reageert dat de moties daar niet toe oproepen. In motie 483 wordt namelijk geen oppervlakte genoemd. Bovendien, het onderzoek van Springco en Rebel bewijst dat
deze koopsom in meerdere wijken haalbaar is met een ondergrens van 40m² tot 50m². Ze weet niet waar de PvdA-fractie haar opmerking vandaan haalt.
De heer Van der Zweth (PvdA) wijst erop dat de D66-fractie die koppeling zelf maakt door deze twee moties in te dienen, namelijk enerzijds inzetten op woningen tegen een lagere prijs waar mogelijk
(€200.000) en anderzijds afwijken van de minimale kwaliteitsgrens. Ontwikkelaars zullen hiermee zo klein mogelijk bouwen met zo groot mogelijke winst.
Raadsvergadering van 23 december 2021
36
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) bestrijdt dit. Ze heeft twee aparte moties ingediend om deze
uitgangspunten niet aan elkaar te koppelen. De D66-fractie wil graag zo veel mogelijk woningen
bouwen tegen de ondergrens van de prijs waar dit kan. Met de tweede motie geeft ze sturing aan de hardheidsclausule die het college voorstelt: als je afwijkt, wijk dan alsjeblieft af naar goedkopere woningen.
Ze bevestigt de opmerking van de heer Van der Zweth dat hij de motie 483 zo mag interpreteren dat het de bedoeling is om zo veel mogelijk goedkoop te doen, maar niet door een lagere grens te hanteren dan het minimale aantal vierkante meters.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat dit helemaal niet kan. De bouwkosten alleen al
zullen € 190.000 tot € 200.000 zijn, zonder grondkosten. Uiteindelijk kunnen ze lager uitvallen als aan bouwkwaliteit behoorlijk wordt ingeboet. Bovendien moet de gemeente dan overgaan tot het
instrument erfpacht met doorlopende canon. Hij begrijpt de wens, en Stadsbelang Utrecht deelt die wens.
Volgens hem heeft het actieplan het karakter van een startnotitie die verdere uitwerking behoeft, zeker op het vlak van goedkope koop.
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) is het met het laatste eens. Op het vlak van goedkope koop wordt veel gemist en wordt vooral gestuurd op NHG-grenzen. Die worden bepaald door de gemiddelde
verkoopprijs en die stijgt nogal. Ze is het niet eens met de opmerking dat € 200.000 niet haalbaar is, zoals uit het onderzoek van Springco en Rebel blijkt.
Ze vervolgt dat de D66-fractie het voorstel steunt en hiermee mandaat aan het college geeft om de beslispunten uit te werken. Ze vraagt de toezegging dat het college het resultaat van dit actieplan
jaarlijks in de MPR rapporteert. Ze dient motie 485 in (Actieplan met houdbaarheidsdatum), omdat de woningmarkt veranderlijk is. De opdracht aan het college luidt: 1.
het actieplan betaalbare koopwoningen elk vier jaar te evalueren en te herzien indien nodig;
3.
de herziening met een raadsvoorstel te laten vaststellen.
2.
het actieplan betaalbare koop buiten werking te stellen wanneer er ontwikkelingen zijn die daar aanleiding toe geven;
De heer Wijmenga (ChristenUnie) reageert dat de raad het actieplan vaststelt. Is het mogelijk om het buiten werking te stellen zoals in dictumpunt 2 is geformuleerd? Moeten de indieners niet zelf een datum aan het actieplan verbinden wanneer het vervalt?
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) hoort het graag van de wethouder als dit technisch niet kan. De markt verandert en dan is het lastig aan een te overgereguleerd segment vast te zitten. Vier jaar
moeten wachten kan een rem zijn op het bouwen van woningen. Ze wil dat het college ingrijpt als er aanleiding toe is.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) vindt de motie op werkverschaffing lijken, omdat alle plannen altijd worden geactualiseerd. Vraagt de motie niet naar de bekende weg?
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) is het ermee eens dat er altijd wordt geactualiseerd, maar wijst erop dat dit niet in het voorstel staat. Ze wil niet tot in lengte van dagen vastzitten aan een extra regulering.
Raadsvergadering van 23 december 2021
37
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of het niet beter is een houdbaarheidsdatum te plakken op bepaalde plannen en er bij een actieplan van uit te gaan dat dit sowieso als het nodig is te zijner tijd wordt bijgesteld. De CDA-fractie stemt niet in met deze motie.
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) herhaalt dat ze graag van de wethouder hoort wat hij ervan vindt. De heer Zwanenberg (GroenLinks) merkt op dat in motie 484 letterlijk staat dat kan worden
afgeweken van de oppervlakte-eisen. Maar die oppervlakte-eisen zijn opgesteld, omdat eerder hokjes van 23 m² werden gebouwd en de gemeenteraad dat niet meer wilde.
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) herhaalt het antwoord dat ze eerder heeft gegeven, namelijk dat
er alleen maar mag worden afgeweken van de hardheidsclausule als de woning daarmee goedkoper wordt.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) wijst erop dat in het collegeakkoord staat dat het college zich moet inzetten voor vergroting van de betaalbare woningvoorraad. Maar dat die is geslonken van 28.000 naar 4.000. Nu komt het college in zijn nadagen met een actieplan voor betaalbare
koopwoningen dat van los zand aan elkaar hangt. Alles moet nog uitgewerkt worden en de financiële gevolgen zijn niet te overzien. Het college heeft gefaald in de opdracht die het zich heeft gesteld en vraagt mandaat om financiële beslissingen te kunnen nemen. Maar omdat het actieplan volgens spreker eigenlijk een startnotitie is, dient de invulling aan de raad te worden voorgelegd. Het
voorstel is onvoldragen en de Stadsbelang Utrecht-fractie stemt er niet mee in. Ze kan alleen maar instemmen met moties en amendementen die het voorstel iets minder slecht maken.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) merkt op dat het Haagse beleid de wooncrisis verder heeft
aangewakkerd en vastgoedcowboys nauwelijks een strobreed in de weg heeft gelegd. De stad
Utrecht heeft een aantal jaren geleden haar nek uitgestoken met het Actieplan middenhuur en nu met het Actieplan betaalbare koop.
De GroenLinks-fractie is positief over het verhogen van de grens voor de zelfbewoningsplicht naar twee keer NHG-grens. Ze vindt het niet meer dan logisch en essentieel dat betaalbare koop
terechtkomt bij mensen die te weinig verdienen om op een andere manier aan een woning te komen. Hiertoe dient spreker amendement 179 in (Betaalbare koop voor wie het hard nodig heeft), om ervoor te zorgen dat huishoudens met een middeninkomen voorrang krijgen bij betaalbare
koopwoningen, vergelijkbaar met de voorrangsregels voor middenhuurwoningen. Dit amendement dient hij mede in namens de fracties van PvdA, ChristenUnie, Student & Starter, SP, PvdD en DENK. Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) vraagt hoe de GroenLinks-fractie ertegen aankijkt dat als dit
amendement wordt uitgevoerd, twee startende leraren geen betaalbare koopwoning kunnen kopen. De heer Zwanenberg (GroenLinks) denkt dat dit een misverstand is. € 355.000 is een bovengrens,
maar er kunnen ook goedkopere woningen worden gebouwd. Middeninkomens van € 67.500 kunnen voor € 340.000 lenen. Wellicht hebben ze ook spaargeld. Zijn fractie is niet bang voor wat de D66fractie hier schetst.
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) wijst erop dat jonge, startende mensen meestal een studieschuld hebben. Ze kunnen niet maximaal lenen. Ze vindt het bovendien een utopie dat mensen gespaard
Raadsvergadering van 23 december 2021
38
hebben, gezien de hoge huurprijzen. Ziet de GroenLinks-fractie niet in dat met dit amendement een nieuwe groep mensen buiten de boot zal vallen?
De heer Zwanenberg (GroenLinks) antwoordt dat zijn fractie juist niet wil dat mensen die veel te veel verdienen die woningen wegkapen voor de neus van mensen die hierop zijn aangewezen.
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) is het ermee eens dat mensen die veel verdienen niet in deze
woningen moeten komen. Ze vraagt aan het college hoe het de inkomensgrens gaat hanteren die in het amendement wordt genoemd. Ze hoopt dat die ruimer wordt geïnterpreteerd dan in de Huisvestingsverordening.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) wijst erop dat het probleem met het amendement is dat het gaat om de eenmalige beschikbaarheid van een betaalbare koopwoning. Daarin schiet het amendement tekort, want dat werkt alleen bij nieuwe woningen.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) antwoordt dat het de vurige wens van de GroenLinks-fractie is dat betaalbare koop langjarig betaalbaar blijft. Er zijn al wat voorzetten gegeven, onder andere met een fonds. De wethouder heeft in de commissie gezegd dat hiervoor een uitwerking komt. De
GroenLinks-fractie wil dat er zo snel mogelijk wordt doorgepakt en ziet reikhalzend uit naar de uitwerking hiervan.
De heer Koppelaar (Student & Starter) wijst erop dat steeds meer, veelal jonge, mensen de boot
missen omdat de betaalbaarheid van koop- en huurwoningen enorm onder druk staat, waardoor ze
genoodzaakt zijn te duur en te klein te gaan wonen. Zijn fractie is blij dat met het actieplan een deel
van de Utrechtse woningvoorraad betaalbaar kan worden gehouden. Hiermee worden echter niet alle problemen opgelost.
Zijn fractie kan zich vinden in vrijwel alle voorgestelde maatregelen, maar vraagt wijziging op één
onderdeel, omdat ze vindt dat er terughoudend moet worden omgegaan met het hanteren van het
centrumregime buiten het centrum van de stad, daar dit voor ontwikkelaars vaak een prikkel is om
kleiner te bouwen en meer te verdienen. Zijn fractie wil dat het college enkel met goedkeuring van de raad gebruikmaakt van zijn afwijkingsbevoegdheid en er zeer terughoudend mee omgaat. Er moet
namelijk een goede afweging worden gemaakt welk type woningen er gebouwd moet worden en hoe de verschillende aspecten met elkaar samenhangen. Dat de raad achteraf geïnformeerd wordt via de MPR, vindt zijn fractie echt niet voldoende. Daarom dient hij amendement 180 in (Een
afwijkingsbevoegdheid voor de raad, niet het college), mede namens de fracties van Stadsbelang Utrecht, PVV, SP, PvdA en CDA, waarin het derde beslispunt wordt gewijzigd, zodat de raad een oordeel kan vellen over het afwijken van de geldende kaders.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) wijst erop dat het beslispunt in het voorliggende besluit een
vertaling is van het amendement dat de raad in 2017 heeft aangenomen en waarvan de Student &
Starter-fractie destijds mede-indiener was. Het college heeft er niet veel gebruik van gemaakt en er is ook niet veel misgegaan. Waarom wil de Student & Starter-fractie deze bevoegdheid naar de raad halen? En als dit gebeurt, worden dan niet heel veel projecten vertraagd?