11e raadsvergadering 20 november 2025 (transcriptie)

Senna Maatoug (College) [03:28:44]: Voorzitter, moeten we altijd weer kijken naar de inhoud. Zo doen we dat netjes. Ik ga door, voorzitter. Graag. Naar amendement 225. Dit recht is Europees verankerd en in Nederland vastgelegd in de Energiewet. Dus daar zijn we in Utrecht aan gehouden. Het helpt wel in het verduidelijken, dus kan ik deze oordeel raadgeven, voorzitter. Dan ben ik bij amendement 226. Voorzitter, dit is opgenomen in de beleidsnota. We gaan samenwerken met lokale spelers verder vormgeven en buurtinitiatieven actief ondersteunen. Dit is een uitbreiding en explicitering van datgene wat er al in staat. In die context kan ik het ook oordeel raadgeven, voorzitter. Dan ben ik bij 227. Voorzitter, in de beleidsnota hebben we al aangegeven dat we inzetten op collectieve warmteoplossingen voor het merendeel van de buurten. Dat betekent dat we gaan voor collectieve oplossingen tenzij. Dit kan wel helpen om aan te geven welke kant we op willen en verduidelijking weer van die teksten. Dus ook deze kan ik oordeel raad geven. Dan ben ik bij motie 606. Voorzitter, die moet ik jammer genoeg ontraden. We zijn op dit moment aan de slag in de eerste buurt met buurtinitiatieven. Daar moeten we nog gaan leren hoe een goede samenwerking tussen gemeenten en buurtinitiatieven eruit gaat zien. Om tot echte implementatie te komen. En eind 26 is dus te vroeg.

We hebben nog meer leerervaring nodig. Eind 27 zou het eerste moment kunnen zijn om een plan uit te werken met uitvoering vanaf 28. En om die reden moet ik die motie ontraden. Dan ben ik bij motie 607, voorzitter. In de beleidsnota wordt aangegeven dat de ondergrond ongeschikt is voor toepassing van geothermie. Hebben we ook al eerder aan u bericht. De potentie buiten de gemeentegrenzen moet nog verder worden onderzocht. Hierdoor is de toepassing van geothermie als basislastbron voor collectieve warmtenetten de komende vijf jaar niet realistisch. Op basis van de kennis die we nu hebben. Is niet leuk, maar dat is wel op basis van het onderzoek het beeld. Ik heb in 3 juni u een brief gestuurd, hebben we dat ook toegelicht, voorzitter. En dat betekent dat het heel onwaarschijnlijk is dat een private partij een opsporingsvergunning aan zal gaan vragen. En om die reden moet ik hem ontraden. Wat ik wel kan toezeggen, voorzitter, want dat doen we, is binnen de RES wordt de potentie bij onder andere onze buurgemeenten verder onderzocht. En als hier meer duidelijkheid over komt, is het aan de provincie in samenwerking met de omliggende gemeenten om tot een strategie te komen. En die kan ik meenemen en dat stuk kan ik toezeggen. Maar de motie, voorzitter, die moet ik ontraden.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [03:29:59]: Passier.

Charlotte Passier (Volt) [03:31:09]: Het idee is ook dat wij samen met onze partners uit de RES hiernaar gaan kijken. Juist omdat er wordt gezocht bij andere gemeenten in de regio. En dat wij waarschijnlijk als Utrechters daar

76

ook gewoon van afhankelijk zijn van onze warmteontlossing. Dus vandaar deze motie. Die roept eigenlijk precies op tot wat de wethouder nu toezegt.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [03:31:27]: Wethouder.

Senna Maatoug (College) [03:31:28]: Ja, maar in de lezing van de motie, gezien de brief die ik u heb gestuurd in juni via de voorzitter en het onderzoek dat we gedaan hebben, is dat wel echt de situatie die wij nu hebben bevonden? Dus daarom ontraad ik de motie. Ik zeg ook, binnen restverband zijn wij heel blij met alle extra onderzoeken. En dat willen we ook wel aanjagen, dus dat doe ik. Dat neem ik ook mee, dat is de toezegging die ik ook doe richting Volt. Maar dat ligt echt dan ook samen in die rest. Dus dan vind ik ook deze vorm opgepast. Dus die toezegging doe ik, maar de motie blijf ik ontraden om die reden, voorzitter.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [03:31:59]: Te Hoonte, VVD.

Gertjan te Hoonte (VVD) [03:32:00]: Ja, voorzitter, want dat snap ik niet helemaal, want de nota gaat tien jaar vooruit en u ziet het niet in de komende vijf jaar. Maar is het dan niet juist goed om hem positief te adviseren? Omdat u verwacht hem niet, maar hij kan er komen. Maar u weet ook niet wat er over zes jaar gebeurt.

Senna Maatoug (College) [03:32:19]: In het commissiedebat ben ik ook veel bevraagd over hoe doen we dit nou realistisch? Hoe maak je dingen dat je niet alleen maar vanuit wens denkt, maar wat je waar kan maken? U heeft in juni de brief gelezen waarin wij zeggen wat de stand is van geothermie. Wat ik hier aangeef is ja, in restverband, maar dan ligt het ook echt bij de provincie. Dus die conclusies voor ons uit het onderzoek dat we gedaan hebben zijn wel heel duidelijk. Dus we verwachten daar geen andere inzichten over vijf jaar. En de toezegging die ik doe richting Volt gaat over in bredere zin, en dat is in restverband een best wel breed regioverband. Zeker, daar staan we echt voor open. Maar gezien onze eigen bevinding vind ik het dan ook netjes om die een plek te geven in de nota. Want anders blijven we een optie open houden waarvan we echt met elkaar geconcludeerd hebben dat die binnen onze gemeentegrenzen geen potentie heeft.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [03:33:04]:

77

Dank voor uw beantwoording. Mensen, het is zeven minuten over een. Ik ga nog één punt zeggen. We gaan namelijk na de middag. U heeft nog een vraag, Passier.

Charlotte Passier (Volt) [03:33:14]: Ik overweeg nog het tweede termijn straks, na de pauze.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [03:33:17]: Prima. We gaan even... Want we willen na het afscheid van Jantines Zwinkels willen we eerst beginnen met punt 24 straks over kraamzorg. En dat heeft te maken met dat wethouder Eerenberg met een ziek kind thuis zit. Daarna gaan we verder met agendapunt femicide, want die zou naar de middag toe gaan. En verder wil ik u ook nog zeggen, we lopen echt gigantisch uit de tijd. En jullie doen dat zelf. Goed, fijne middag, tot twee uur. Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [04:28:23]: Beste mensen, welkom bij het middagdeel van deze vergadering. We gaan beginnen met het afscheid van Jantine Zwinkels, raadslid voor het CDA. Geachte leden van de raad, leden van het college, Jantine zelf natuurlijk, Giel. Fijn dat je er ook bent. Vrienden, beste mensen, iedereen op de publieke tribune. Ik zie ook een aantal mensen die ook werken, bijvoorbeeld bij de gemeente, die speciaal nu even hier naartoe zijn gekomen. Het afscheid van jou als raadslid. Hopelijk vergeven jullie het mij als ik begin met een stokpaardje van de burgemeester, om dat van stal te halen. Want opnieuw maakt een Utrechts raadslid de transfer naar de Tweede Kamer. En ben jij, Jantine, de volgende die deze Utrechtse talentenfabriek vaarwel zegt. Op de CDA-website zag ik een mooie quote van jou. Daar stond, Utrecht is een stad van vernieuwing en verbinding.

Die energie neem ik mee naar Den Haag. En dat je naast jouw talent ook dit Utrechtse exportproduct mee naar Den Haag neemt, dat vind ik goed nieuws en ik denk bij allemaal hier. En ik had het net over een talentenfabriek, terwijl jij acht jaar raadslid bent geweest. Dus je bent niet gelijk gescout, zal ik maar zeggen. Met zoveel dienstjaren namelijk, behoor je eigenlijk tot de... Het was nog steeds aardig bedoeld, lieve mensen. Want inmiddels, met zoveel dienstjaren. Ik vind het nog helemaal niet zo gek veel eigenlijk natuurlijk. Ik ben ook nooit gescout, laten we het daar wel over. Met zoveel dienstjaren behoorde jij in ieder geval ook echt tot de inventaris van deze raadzaal. Van bestuursinformatie tot burgerzaken, van grondzaken tot internationale zaken, van organisatievernieuwing tot openbare ruimte, jij deed het gewoon allemaal. Maar waar jouw hart sowieso een slag sneller van gaat kloppen is duurzaamheid. Groene Verantwoordingsdag is een van de dingen waar jij je met veel energie voor inzet. Naast circulaire economie, duurzame energie en groen. Je bent het inmiddels ook zo ervaren dat je weet dat je in de politieke arena niet altijd alles voor elkaar krijgt. Maar je bent wel een doorbijter. Messcherp ook soms, wat voor sommige collega's misschien in vak C, maar ook in een raadzaal, soms ook wel even wennen was natuurlijk.

Maar jij liet je niet afschepen met een slap antwoord. Maar we leerden je ook kennen als een heel vrolijk mens. Iemand die karaoke ging zingen. En iemand met wie je buiten gezellig stiekem een sigaartje kan roken. Ik vermoed dat een bepaald raadslid hier jou om die reden ook zal gaan missen. Wat Utrecht ook gaat missen is een raadslid die weet wat er leeft in onze stad. Alles wat jij oppikte wist jij gewoon heel goed te vertalen naar deze raad. En dat is ook in mijn overtuiging echt waar je als volksvertegenwoordiger voor op aarde bent. Als racer en als 78

fractievoorzitter voerde jij jouw taak met verve uit. En dat ging zoals gezegd niet altijd zonder slag of stoot. Of om in hockeytermen te blijven, wat volgens mij jouw favoriete sport is. Soms moet je een beetje pushen om je zin te krijgen. Via een messcherpe voorzet of de rebound als het niet gelijk lukt. Misschien dat jouw spel bij sommigen wel eens wat chaotisch oogde. Maar als teamcaptain van die twee heren die je onder je had, ging je altijd voor maximaal resultaat. Zoals bijvoorbeeld jullie jaarlijkse tegenbegroting. Het alternatief bijvoorbeeld ook wat jullie indienen voor de Zuilense vecht. En het rekenkamer rapport over vecht aardgasvrij. Je viel op. Je werd geselecteerd. En uiteindelijk was je niet meer te houden voor Utrecht. Natuurlijk ook niet omdat jij zo'n mooie zetelwinst wist te behalen bij de vorige verkiezingen voor het CDA in Utrecht. Maar jouw transfer naar Den Haag gunnen we jou van harte. En we krijgen een boyband voor terug, zei ik vanmorgen al. Dus dat is prima. Lieve Jantine. Dank voor je scherpte, je vrolijkheid, maar natuurlijk bovenal je inzet voor de stad die jou ook gewoon zo lief is. Uiteraard krijg je natuurlijk een cadeautje van ons. Ook jij krijgt een cartoon. En waarschijnlijk weet je dat op die cartoon, over stokpaardjes gesproken, altijd de Domtoren en altijd ons mooie stadhuis, het huis van de democratie, staan.

De rest van het plaatje is nog even een verrassing, dat zie je zo. En ik ga niet de interieurstylist hier uithangen, maar stiekem hoop ik natuurlijk wel dat die cartoon een plekje krijgt bij jou in je kamer in Den Haag straks. Omdat je iedere keer als je naar die cartoon kijkt, dat je die Utrechtse energie een beetje wilt stromen. Dat je ook nog even aan ons terugdenkt. Of dat je gewoon een hele raadsvergadering gaat meekijken met ons om te kijken hoe wij het hier eigenlijk doen. Wie weet heb je ooit nog een keertje tijd over. En ik hoop dat je die power gaat gebruiken om al het goede te doen voor Nederland. En zoals je ook altijd voor onze stad deed en zal blijven doen. Je krijgt nog iets naast je cartoon. En die mag je voor mij een mooi plekje thuis geven. Ik heb namelijk de eer om jou straks ook de raadspenning te overhandigen. Jantine, dank je wel voor de samenwerking. Namens allemaal denk ik dat ik kan zeggen, het gaat je goed.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [04:34:55]: Het woord is voor de laatste keer in deze raadstel aan Jantine Zwinkels.

Jantine Zwinkels (CDA) [04:35:00]: Ja, dank u wel voorzitter. Dank je wel Pepijn. Beste collega's, beste inwoners van Utrecht. Daar sta je dan. Velen gingen mij voor en nu ben ik aan de beurt. Het doet mij beseffen dat politiek een onvoorspelbaar en tijdelijk vak is. Het ambt van volksvertegenwoordiger in onze democratie kent een lange geschiedenis. Maar als persoon zijn we allemaal passant. En dat maakt bescheiden en trots tegelijk. Een van die 45, of een van die 150, dat is een voorrecht. Ik heb de afgelopen ruim 7,5 jaar gepoogd om deze rol met verve en vol enthousiasme te vervullen. Altijd vanuit de inhoud en dienstbaar richting onze inwoners. Ondernemers, vrijwilligers van onze mooie stad en ja, ook Vleuten de Meern. En jullie merkten het ook wanneer ik er was. In de hoeveelheid moties, interrupties, flauwe grapjes, soms ook buiten de microfoon om. Nu ik vertrek, gaan jullie misschien wel voortaan op tijd naar huis. Maar wel wil ik jullie aanmoedigen om het lokale debat van onze democratie levendig te blijven voeren. Laat je niet leiden door procedures, technocratie, maar blijf opkomen voor wat er speelt in ons mooie Utrecht. Vanuit je hart voor een ander. Ik begon deze periode met voorkeurstemmen samen met Sander van Waveren, die mij op weg hielp en altijd de ruimte gaf voor eigen initiatieven en ideeën. In de 79

gemeenteraad maakte ik volgens mij ook kennis met raadsleden van andere partijen met wie ik fijn heb samengewerkt. En hun eigenschappen heb ik altijd gewaardeerd. Denk aan de gedrevenheid en kunde van Rick van der Zweth, Rachel Heijne en Floor de Koning. De ambitieuze powervrouwen als Queeny Rajkowski en Suzanne Schilderman. De persoonlijke benadering van Jony Ferket, Corine van Dun en David Bosch. De nieuwsgierigheid en positiviteit van Tessa, Jeffrey en Ruben bij Student & Starter. De wijsheid van Ruud Maas. En de wisselende wijsheid van Cees Bos. Geen interruptie, voorzitter. Dat is mooi. De openhartigheid en passie van Yvonne Hessel. En natuurlijk mijn maatje Bülent Isik, met wie ik goed kon debatteren en nog veel harder mee kon lachen. Feit dat een groot deel van de raad aanwezig was op mijn bruiloft, dat zegt genoeg. In 2021 nam ik het stokje over van Sander en in 2022 haalden we een derde raadszetel op binnen. En die uitslagenavond zal ik niet snel meer vergeten en vele anderen met mij. Daarna brak een nieuwe raadsperiode aan, die mij in een nieuwe realiteit plaatste. Eentje met ruwere omgangsvormen, meer politieke partijen, wat ons ook weer voor nieuwe uitdagingen stelde. Maar in de loop van deze periode begon ik mijn draai weer te vinden. Mede dankzij de Giffie en nieuwe samenwerking met onder andere Berdien van der Wilt en Charlotte Passier.

Maar ook met de hulp van mijn eigen fractie, met wie ik alternatieve begrotingen en allerlei andere inbrengen heb gemaakt en dus ook heel veel tijd heb doorgebracht. Hessel, Bert, Job, Joop en al onze commissieleden en fractiemedewerkers. In de politiek maak je ook moeilijke momenten mee en dan is het fijn dat achter de schermen er een stevig fundament is. Daarom ook mijn dank aan mijn twee lokale voorzitters Simon van Keulen en Daan van der Watering. Ik heb in deze periode veel geleerd, ook van jullie, over mezelf en hoe ik ook politiek wil bedrijven in de toekomst, zolang het mij gegeven is. Wat ik jullie wil meegeven, dat zal niet verrassen. Behoud onze gemoedelijke sfeer en wees medeverantwoordelijk voor de goede mores in de Raad. Het is een mensenvak. Je wordt alleen beter in relatie tot de ander. En niet door op een ander te gaan staan. Voorzitter, ik rond af. De Sint Maartenparade had dit jaar als thema thuis. En dat is hoe ik Utrecht zie. Als ons thuis. Gemeenschappelijk huis waarvoor we met elkaar willen zorgen. Het idee van de verantwoordelijkste samenleving waarin we omzien naar elkaar is actueler dan ooit. Dank aan alle inwoners voor alle momenten waarop we met elkaar in contact zijn geweest om Utrecht samen mooier te maken. Ik ben heel blij dat we dat samen hebben kunnen doen. Blijf betrokken. Dank jullie wel.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [04:39:28]: Ik schors even kort de vergadering zodat mensen nog even je hand kunnen schudden bijvoorbeeld of je cartoon van dichtbij kunnen bekijken.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [04:57:51]: Beste mensen, als iedereen wil gaan zitten, dan kunnen we verder gaan met de raadsvergadering. We zijn nog niet klaar met de agenda. Dat is een understatement. We zijn nog steeds bij agendapunt 30. En dat is het raadsvoorstel vaststelling beleidsnota warmte. En het is tijd voor de tweede termijn van de raad. En ik zie Volt al naar voren komen. Passier.

Charlotte Passier (Volt) [04:58:48]: 80

Dank voorzitter. Ja, de motie bekend maakt bemind. Hebben we het tweede beslispunt gewijzigd naar dit plan in Q4 2027 met de raad te delen. En in Q1 2028 te starten met de uitvoering van dit plan. En daarbij te leren, dat staat in de overwegingen, te leren van de lessen uit de drie buurten Oog en Al, Lunetten en Noordoost.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [04:59:10]: En deze motie krijgt dus nu aanduiding 606a. Dank. Andere fracties voor een tweede termijn. Nee? Dan wethouder Maatoug.

Senna Maatoug (College) [04:59:37]: Niet net een hap nemen voordat je gaat spreken, voorzitter. Les 1. Dat is in lijn met de beantwoording die ik net heb gegeven in eerste termijn. Die termijnen komen overeind met wat realistisch is. En daar dan oordeelraad, voorzitter.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [04:59:50]: Dank hiervoor. Dan. Oh, motie 606 is dan ingetrokken en het is nu 606a. Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:00:00]: Ja, oké. Wilt u nog iets zeggen, mevrouw Passier? Nee, oké. Dan gaan we, zoals ik jullie beloofd heb, gaan we nu verder met agenda punt 34 eerst. En dat is de afrondende besluitvorming naar het debat over tekorten in de geboorte- en kraamzorg en de gevolgen daarvan. Daarna doen we femicide en daarna de enigszins psychedelische wandel door die agenda gaan we weer terug naar het oorspronkelijke nummer. We zijn bij agenda punt 34 en dat is geagendeerd door de fractie van de... Partij van de Arbeid, GroenLinks, VVD, Volt en het CDA. En we beginnen met de PvdA.

Hester Assen (PvdA) [05:00:35]: Voorzitter, mag ik even... Ik had femicide voor me, dus als iemand anders wil beginnen...

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:00:40]: Ik kijk naar GroenLinks. Ja, daar staat iemand op. Vermeulen.

Maartje Vermeulen (GroenLinks) [05:01:22]: Ik heb alleen zojuist nog wel één extra partij onder de motie gekregen. Dus die moet ik eigenlijk nog even versturen. Maar dan kan ik dat... Het is handig. De motie is nieuw opgestuurd. Dus de

81

wethouder weet waarop gereageerd moet worden. En als u het straks noemt en het straks nog een keertje opnieuw opstuurt. Dan denk ik dat er geen man overboord is.

Maartje Vermeulen (GroenLinks) [05:01:57]: Dank u voor uw geduld. Als GroenLinks vinden we het onuitlegbaar dat het tekorten in de kraamzorg in de meest kwetsbare wijken van Utrecht het grootst is. Elk kind heeft recht op een goede start. En jonge moeders hebben echt niet allemaal een even groot netwerk. Gelukkig zijn er organisaties als Allemaal en ouderkindgroepen die ondersteunen. We horen van hen zorgen over de drempels om voldoende zorg te krijgen. We hebben daarom bij de voorjaarsnoten gevraagd om de eigen bijdrage kraamzorg via de bijzondere bijstand te regelen. En we zijn blij met de toezegging hierop en zijn ook benieuwd naar de verdere uitwerking. De druk op de kraamzorg is groot en daar zullen de komende jaren nog veel kraamverzorgenden met pensioen gaan. Wij denken dat juist in Utrecht, een plek met tal van mooie praktijkopleidingen, we samen met kraamzorgorganisaties stappen kunnen zetten. Om zo structureel iets te doen aan het tekorten en daarom komen we van vandaag met de volgende motie.

Maartje Vermeulen (GroenLinks) [05:03:06]: En de titel van de motie heet Handen.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:03:09]: We gaan even eerst de motie doen.

Victor Paalman (Horizon) [05:03:11]: Ja, het is het punt van orde. Het gekraak lijkt me nog niet beter dan alleen maar erg op te worden. Dus ik vroeg me af of daar... Ik heb het ook gehoord.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:03:16]: Ik heb geen idee. Ik hoopte dat er iets mee gebeurd was, maar is niet. Misschien bedenkt iemand een oplossing terwijl dit loopt. Maar vooralsnog, het is wel te verstaan in ieder geval. Ik vind het ook niet prettig, maar het is wel te verstaan. Dus, mevrouw Vermeulen, gaat u verder.

Maartje Vermeulen (GroenLinks) [05:03:33]: Maar we komen daarom vandaag met de volgende motie handen in een om tekort de kraamzorg tegen te gaan. Dat doe ik namens Partij van de Arbeid, VVD, D66, Volt, EenUtrecht, CDA, Student & Starter, EenUtrecht en LINK. Met als dictum verzoek om samen met kraamzorgorganisaties te gaan onderzoeken of de ISA-gelden hierbij een rol kunnen spelen. 82

Zodat we komen tot toekomstige bestendige kraamzorg met voldoende capaciteit in Utrecht. De uitkomsten van de arbeidsmarktverkenning en de ingezette plannen te monitoren en de raad hierover in Q2 te informeren.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:04:05]: Motie 608. Dat was uw bijdrage, begrijp ik. Neemt u pasje mee? Mevrouw Assen. We gaan nog even aanzien, anders is het straks inderdaad waarschijnlijk beter dat we het vanaf de plek doen. Maar goed, dit hoort ook een beetje bij de raad als je iets indient dat je bij het katheder staat. Dus het klinkt gewoon een beetje... Een decorum. Ja, een decorum, precies. Maar goed, het gekraken is wel irritant natuurlijk.

Hester Assen (PvdA) [05:04:46]: Ja, voorzitter. De aandacht voor de tekorten in de geboortezorg is na ons laatste debat enorm toegenomen. En daar zijn we heel blij mee. Dank ook aan de wethouder en de verloskundigen en kraamverzorgenden voor alle inzet daarvoor. We zijn hoopvol dat daar iets uitkomt. Maar ondertussen is de impact hier zo groot dat we alles op alles moeten zetten voor een goede start van ieder nieuw gezin in Utrecht. En daarvoor moet de ongelijkheid nu bestreden worden en zijn alle middelen nodig. Dus de vraag, ook de ongelijkheid binnen de regio is enorm tekenend. Dus de vraag aan de wethouder, kan hij met de zorgverzekeraar echt niet in gesprek? Zodat zij ook in de stad Utrecht hun zorgplicht vervullen. En dan tot slot een motie om in beeld te brengen wat de lokale aanpak kraamzorg vraagt. Met als dictum draagt het college op... Kennis te nemen van ervaring met buurt-, wijkgerichte en stedelijke aanpakken. Die hierop gericht zijn lokaal de kraamzorg tekorten en ongelijkheid binnen terug te dringen. In beeld te brengen wat een buurt-, wijk- en stedelijke aanpak in Utrecht vraagt. En de raad hierover te informeren voor de voorjaarsnoten 2026. Namens PvdA, D66, GroenLinks, Student & Starter, CDA, BIJ1 Stadsbelang en LINK.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:05:52]: Motie 609. Dank, de VVD. Ramaker.

Margreet Ramaker (VVD) [05:06:32]: VVD vindt het belangrijk dat de mensen die werken in de geboorte- en kraamzorg ontzorgd worden. Het kan niet zo zijn dat veel tijd kwijt te zijn aan het vinden van een parkeerplek voor je auto of je fiets die nergens te parkeren is rondom Wonderwood omdat de fietsenberging niet toegankelijk is. Daarom stellen we het volgende voor, te onderzoeken hoe de auto- en fietsbereikbaarheid voor verloskundigen en kraamverzorgenden te verbeteren, vooral in de autoluwe buurten en plaatsen waar een fietsparkeerverbod, zoals rondom Wonderwood, scheldt. De mogelijkheid van een fietssticker voor zorgverleners te betrekken bij dit onderzoek, inclusief een inschatting van de eventuele kosten van invoering. Te onderzoeken of de toegankelijkheid voor zorgverleners tot bezoekers, fietsparkeerplekken en nieuwbouwlocaties 83

voldoende geborgd is. Die ik samen met mijn fractiegenoten de heer Te Hoonte in en met de heer Bosch van Utrecht Nu!.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:07:18]: De motie krijgt de aanleiding 610. Dank. Volt. Nee. CDA. Van den Broek.

Job van den Broek (CDA) [05:07:40]: Dank voorzitter. Ook wij maken ons grote zorgen om de tekorten in de kraamzorg in Utrecht. Daarom hebben we ook een aantal moties mede ondersteund die al zijn ingediend. Tegelijkertijd is er maar weinig wat wij als gemeente daadwerkelijk concreet kunnen doen. Wat we wel kunnen doen als gemeente is de juiste randvoorwaarden creëren. En een van die randvoorwaarden is tijdens de RIB werd al aangegeven door de kraamzorgers zelf dat dat een probleem is waar zij tegenaan lopen. En zeker met de uitbreiding van betaaldparkeren naar op den duur alle wijken in Utrecht en daarmee ook de meest kwetsbare wijken, gaat dat extra problemen opleveren. Vandaar de volgende motie, genaamd maak parkeren voor kraamzorgers gratis. Verzoekt het college om het voor kraamverzorgers mogelijk te maken om op een laagdrempelige manier gratis te kunnen parkeren in Utrecht tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden, mede ingediend door Utrecht Nu!. Dank.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:08:31]: Motie 611, u krijgt een vraag. PvdA.

Hester Assen (PvdA) [05:08:35]: Ja, voorzitter, want hoe duidt het CDA de grootste tekorten in de wijken waar geen betaaldparkeren is?

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:08:41]: Van den Broek.

Job van den Broek (CDA) [05:08:42]: Ja, dat is precies de discussie die we in de commissie ook al hebben gevoerd. En ik heb daar aangegeven dat dat een hele andere discussie is. Tuurlijk zijn de problemen daar het grootste, vandaar dat we ook een aantal andere moties steunen die hier vandaag zijn ingediend. Tegelijkertijd geven de kraamverzorgers zelf aan dat dit wel degelijk een probleem is dat ze ervaren. En dat het met uitbreiden van betaald parkeren naar de meest kwetsbare wijken, waar

84

deze problematiek het grootste is, het op z'n zachtste zich niet helpt als daar ook nog een keer dit probleem bij komt.

Hester Assen (PvdA) [05:09:07]: De kraamverzorgenden geven vooral aan dat de eigen bijdrage een probleem is. Dat er te weinig kraamverzorgenden zijn actief in de stad. En al die dingen doet de CDA geen voorstel voor. Dus ik vind het een beetje bühnepolitiek om voor betaald parkeren te kiezen. Terwijl dat daar nog niet is.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:09:23]: Van den Broek.

Job van den Broek (CDA) [05:09:24]: Dat is het goede recht van de PvdA om dat te vinden, daar zijn wij het niet mee eens. Ik heb al aangegeven, wij steunen meerdere andere moties om dit probleem te tackelen. We zijn het niet helemaal eens met de probleemstelling van de PvdA, maar zien wel dat dit een probleem is. We worden de kraamzorg zelf ook aangegeven, dus het is ook een beetje gek om te doen alsof het dan helemaal geen probleem is. We werken allemaal aan oplossingen, de ene kiest voor de ene oplossing en wij kiezen voor een andere oplossing.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:09:44]: Vermeulen, GroenLinks.

Maartje Vermeulen (GroenLinks) [05:09:54]: GroenLinks heeft alsnog de vraag vanuit de raadsformatie bij inkomsten. We kwamen juist naar voren dat de verloskundigen aangaven dat juist bijvoorbeeld in Oost geen tekort is en juist in andere wijken wel. Zoals in Oost wel bijvoorbeeld betaalparkeer en in andere wijken niet. En dat zij dat juist een hele zorgwekkende ontwikkeling vonden die juist helemaal niks te maken heeft met betaalparkeer. En hoe duidt CDA dit?

Job van den Broek (CDA) [05:10:19]: Het probleem is natuurlijk oneindig veel complexer dan alleen maar second betaald parkeren. Het is niet het punt dat ik hier wil maken dat dat het probleem is waarmee we het nu in één keer gaan oplossen. Wat ik betoog is dat de kraamverzorgers zelf hebben aangegeven dat dit een probleem is. En daar proberen wij middels deze motie aan tegemoet te komen. Waarmee we

85

natuurlijk niet willen beweren dat we daarmee in één klap alle problemen hebben opgelost. Daar zijn de andere moties voor die zijn ingediend en die wij daarmee ook steunen.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:10:42]: Vermeulen.

Maartje Vermeulen (GroenLinks) [05:10:43]: Ja, dan wil ik toch één keer bij de raadsmaatschappij komen. Ze hebben de kraamverzorging dit niet aangegeven. Ik denk dat dat heel goed is om weer te geven. Tegelijkertijd heb ik voldoende hierover gehoord en is het me duidelijk.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:10:55]: Volgens mij hebben jullie voldoende hierover uitgewisseld. Zijn de standpunten bij mij in ieder geval bekend? Dank. D66.

Nadia Stylianou (D66) [05:11:06]: Korte inbreng, voorzitter. Want vorige week hebben wij een motie ingediend die eigenlijk bij dit debat hoorde. Maar vanwege de snelheid van de brief van de informateur hebben we die vorige week ingediend. Maar het leek me ook wel netjes om dat hier ook te noemen, omdat het eigenlijk bij dit punt hoorde.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:11:25]: Andere fractie. Nee, dan gaan we voor beantwoording naar de wethouder. Wethouder Eerenberg. Eelco Eerenberg (College) [05:11:49]: Voorzitter, dank. En dank ook in uw flexibiliteit in de agenda. Dat scheelt altijd weer ook in het geen er thuis te gebeuren moet. En ik weeg dat uiteraard mee in de appreciatie van de moties. Zo is het ook. Voorzitter, motie... Nee, ik wil eigenlijk nog in één zin een compliment aan u maken. Want de eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat we hier in Utrecht dit probleem als eerste door hebben gehad. Dat we het geproblematiseerd hebben. Dat u daar een belangrijke rol in heeft gespeeld. U heeft mensen uitgenodigd bij uw RIB. U heeft ze daar het podium gegeven. Daar is iets door in gang gezet. Dat is door de landelijke media opgepakt. Daardoor hebben landelijke partijen zich ertoe moeten verhouden. En gaat het opeens over dit probleem en vooral de ongelijkheid achter dit probleem. En als wij dat allemaal niet met elkaar gedaan hadden, dan was het niet geworden wat het nu is. Dus dat hebben we met elkaar, iedereen heeft daar een rol in gespeeld, goed gedaan. De moties. Motie 608, handen in een om tekorten in de kraamzorg tegen te gaan. Nou, dat is een mooie aanmoediging. Er is geld voor de kraamzorg binnen het ISA 86

en als we daar in onze stad en regio mooie dingen mee kunnen doen, dan is dat goed. Eerste gesprekken voeren we er al over en die lijken ook positief te zijn. Dus de motie in die zin ook positief. Dan motie 609, breng in beeld wat die lokale aanpak vraagt. Die wil ik graag combineren met de bij de begroting gedane toezegging om voor de voorjaarsnota op dit thema sowieso het een en ander in beeld te brengen. Dus de motie krijgt in die zin een positief advies, maar dan krijgt u hem gebundeld, omdat u toen ook vroeg naar een soort doorbraak op het dossier en wat daarvoor nodig is, krijgt u hem erbij. En tegelijkertijd, ik zei toen, ik zeg het nu, als u echt op eigen rekening de kraamzorg ergens over wil nemen of een boost wil geven, dan vraagt dat ook echt een hele serieuze financiële bijdrage. Motie 610, de autoluwe wijken en buurten. Voorzitter, die ga ik ontraden. Eerst maar even de fietsen. Er zijn eigenlijk overal in onze stad natuurlijk gewoon hele goede fietsparkeerplekken. Er zijn heel weinig plekken waar het verboden is de fiets te parkeren. Dat is eigenlijk alleen rondom het stationsgebied. En daar waar dat dan is, zijn er alternatieven. Zoals een bezoekersfietsparkeerplek in Wonderwoods. Die zit daar gewoon in. Dus ik denk dat een sticker op de fiets niet de oplossing is.

Als er plekken zijn waar mensen hun fiets niet goed kwijt kunnen, dan geldt dat niet alleen voor kraamverzorgenden, dan geldt dat ook voor de visite op vrijdagavond. En dan hebben wij ervoor te zorgen dat er betere fietsparkeerplekken komen op die plek. Dat voor fietsen. En dan voor auto's is het al ons beleid om zorgverleners toegang te geven, ook als het een autoluwe wijk is.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:14:35]: U krijgt de vraag, Ramaker.

Margreet Ramaker (VVD) [05:14:38]: Er zal wel een fietsenkelder zijn bij Wonderwoods, maar die is gewoon niet toegankelijk. Daar kom je niet naar binnen.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:14:43]: Wethouder?

Eelco Eerenberg (College) [05:14:45]: Een fietsenkelder voor bezoekers waar je als bezoeker niet in kan lijkt me een weinig effectieve bezoekersfietsparkeerkelder. Ik weet dat één kraamverzorgende dit heeft gezegd. We hebben het nagegaan. Bij Wonderwoods zeggen ze echt wat anders. Maar nogmaals, dit is het goede gesprek. Want als een fietsenkelder niet toegankelijk is, moeten we dat oplossen en niet een sticker op een fiets gaan plakken.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:15:03]: Ramaker? 87

Margreet Ramaker (VVD) [05:15:04]: Nou, de fietsenkelder is gewoon niet vindbaar. Persoonlijke ervaring.

Eelco Eerenberg (College) [05:15:10]: Dan herhaal ik mijn punt. Dan moeten we het probleem van die fietsenkelder aanpakken, voor zover dat het probleem is. En niet kraamverzorgende stickers op de fietsen laten plakken, zodat zij hem overal neer mogen plempen. Gaat verder. Ondiplomatieke variant. Auto's heb ik gezegd, is al ons beleid. Als er een autoluwewijk is, dan moeten de nood- en hulpdiensten zorgverleners gewoon toegang kunnen krijgen tot aan de deur als het een noodgeval is of in de parkeervoorzieningen die bedacht zijn als alternatief. Dan gaan we door in het thema parkeren voor het CDA, motie 611. We hebben al een kortingsregeling voor kraamverzorgenden. Die is 75 procent. Dat is best een mooie korting eerlijk gezegd. Als u nu zegt, ja maar dat moet eigenlijk naar gratis dan moet u echt een ander debat voeren. En dan moet u dat eerlijk gezegd ook met uw collega's mobiliteit en met de wethouder mobiliteit doen. Want naar 100% gaan vraagt natuurlijk ook een bedrag. Want dan krijgen wij minder parkeerinkomsten. Zit niet in de motie. Dus financieel kan die niet. Eén. Twee. Uw eigen woordvoerders mobiliteit hebben toch vrij unisono gelijkstemmig gezegd. Die parkeerapp die moet nu gewoon vooral simpel blijven. Geen nieuwe uitzonderingen. Zorgen dat die het gaat doen. En dit introduceert een nieuwe uitzondering. Namelijk dat kraamverzorgenden dan de 100% korting krijgen.

Dus financieel technisch kan die niet. Eén. Twee, de parkeerapp echt even met rust laten en zorgen dat hij het goed gaat doen. Hou hem simpel. En drie, wat eigenlijk in uw interruptiedebatje al langskwam, als je gewoon naar de stad kijkt, dan blijkt de parkeertarief niet de reden te zijn dat de kraamverzorgenden er niet werken. Dan nog één toezegging gevraagd, voorzitter van de PvdA, om ook met die zorgverzekeraar, in ons geval Zilveren Kruis, te kijken of we iets met die herverdeling kunnen doen in de regio. Dat is een taai en moeilijk onderwerp. Maar dat gesprek loopt. En ook de landelijke aandacht helpt daarin. Dus ik zie daar ook voorzichtige tekenen van beweging op dat dossier. Dus ik zeg het u toe.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [05:17:10]: Dank voor uw beantwoording. Zijn er nog gewisse vragen? Nee? Zijn er partijen die een tweede termijn wensen... Nee? Dan pauzeren we even heel kort voor een voorzitterswissel.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:18:03]: Afrondende besluitvoering na het debat over de aanpak van femicide, punt 24. Wie mag het woord geven? We beginnen bij de VVD.

Tess Meerding (VVD) [05:18:45]:

88

Voorzitter, femicide voelt vaak als iets dat anderen overkomt. Maar het speelt veel dichter bij huis dan we beseffen. Het is de meest extreme vorm van geweld tegen vrouwen, maar staat niet op zichzelf. Het begint vaak bij kleinere signalen, zoals je onveilig voelen op straat. En daar wil ik het vandaag over hebben. Want de vreselijke gebeurtenissen van afgelopen zomer openden een breder debat. Ineens werd er openlijk gesproken over plekken die onveilig aanvoelen. En veel van die plekken blijken telkens dezelfde plekken te zijn. Ook in Utrecht. En vooral voor vrouwen. Maar het lijkt wel of we als politiek vaak pas in actie komen als er iets ernstigs gebeurt. En dat moet anders. Onveiligheid komt namelijk niet uit het niets. Het ontstaat op plekken die donker, verlaten of onoverzichtelijk zijn. En daar kunnen we als gemeente iets aan doen. Bijvoorbeeld door meer verlichting, bosjes snoeien en camera's waar nodig. En daarom doe ik vandaag een concreet voorstel. Een motie met de titel Alle vrouwen veilig over straat, juist ook in Utrecht. En daarvan luidt de dictum, draagt het college op, in het huidige meldsysteem explicieter aandacht te geven aan de mogelijkheid om preventief melding te maken van plekken die onveilig voelen. En deze mogelijkheid ook actief onder de aandacht te brengen. Te starten met de aanpak van de 25 meest onveilige plekken en routes in Utrecht.

Door daar verbeteringen door te voeren in de openbare ruimte. En de raad over de voortgang hiervan te informeren bij de raadsbrieven over het plan van aanpak Femicide. En deze wordt mede ingediend namelijk namens een heleboel andere partijen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:20:23]: Deze motie krijgt nummer 612.

Tess Meerding (VVD) [05:20:28]: Voorzitter, dit gaat niet om luxe. Dit gaat om basisveiligheid. Om het recht om zonder angst naar huis te fietsen. En ik hoop daarom dat mijn voorstel het vandaag haalt. Dank u wel.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:20:40]: Dank en geef ik nu het woord aan eerst agenderende partij Stadsbelang, de heer Cees Bos.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht) [05:21:18]: Bonjour. Voorzitter. Vrouwengeweld. Sinds 1999 staat de wereld stil bij de internationale dag voor uitballing van geweld tegen vrouwen. Het is volgende week weer, aanstaande dinsdag 25 november. Een dag die ons herinnert aan iets wat te vaak verborgen blijft. Achter gesloten gordijnen, achter glimlachen. Kinderen die net iets te lang worden vastgehouden l even vrouwen in angst. Niet ergens weg, maar hier in onze stad. In onze eigen stad. Het is geweld dat niet schreeuwt, maar fluistert. Dat zich nestelt in gezinnen, in relaties, in levens die ooit hoopvol begonnen. Deze raad sprak al vaker over femicide en dwingende controle. Voor de zomer nog diende Stadsbelang samen met groep Zwanenberg, nu LINK, een motie in om gender gerelateerd geweld te erkennen als high impact crime. Niet omdat het mooi klinkt, maar omdat het dat is. We vroegen de burgemeester om een duidelijke stap, maar de reactie was 89

voorzichtig. Geen middelen, juridische grenzen, verschillen in misdaadtypes. De meerderheid van de raad volgde haar helaas in haar stemadvies. Maar het is ook begrijpelijk. Maar de werkelijkheid, voorzitter, die verandert er niet door. Want de vrouw die vanochtend haar kinderen naar school bracht en vanavond niet weet of zij veilig thuiskomt, die heeft niets aan definities. De vrouw die haar sleutel stil in het slot draait om de kinderen niet wakker te maken voordat het opnieuw begint, die heeft geen ruimte voor abstracties. Deze zomer werd Nederland wakker. beseft dat vrouwen niet vanzelfsprekend veilig zijn, drong eindelijk door. Hulpverleners staan machteloos, zolang er geen bewezen strafbaar feit is. Slachtoffers moeten zichzelf in veiligheid brengen, terwijl plegers gewoon doorgaan. En soms, heel soms, eindigt dat verhaal in een opschrift op een witte fiets bij een plantsoen. Voorzitter, laten we eerlijk zijn. Hier is geen tijd voor terughoudend beleid. Een stap die nodig is, begint met doen wat wel kan. Stadsbelang Utrecht is er blij mee dat de burgemeester met een plan van aanpak komt. We zijn blij met de toezegging van de burgemeester dat de focus verschuift van slachtoffers naar daders, naar plegers, van wachten naar beschermen.

En daarom dienen wij vandaag opnieuw een motie in, niet om de geschiedenis te herschrijven, maar om morgen veiliger te maken voor vrouwen, die nu in stilte wachten totdat iemand hen wel ziet. Wij dragen het college en de burgemeester als portefeuillehouder op in het nog te schrijven plan van aanpak oog te hebben voor gender gerelateerd geweld en dwingende controle, ook wanneer plegers nog niet veroordeeld zijn. Wij dragen het college en de burgemeester op om slachtoffers van geweld te beschermen, ook wanneer er nog geen sprake is van bewijsbaar en strafbaar feit. Onder andere, maar niet enkel, door een goede coördinatie en kennisoverdracht tussen ketenpartijen. En gaat over tot orde van de dag. Nummer?

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:24:52]: Deze motie krijgt nummer 613. Cees Bos (Stadsbelang Utrecht) [05:24:56]: Met dank. Goed, voorzitter. In het debat hebben we ook gezien dat het niet langer als vanzelfsprekend is dat we oog hebben voor datgene dat vrouwen nodig hebben. Als je, net als ik, nooit naar huis bent gefietst met de sleutels tussen je vingers voor het geval je wordt aangevallen. Nooit bang bent geweest voor je partner in je eigen huis. Nooit je hand op je drankje hebt hoeven te leggen zodat niemand er iets in stopt. Dan is het makkelijk om te vergeten dat vrouwen altijd op hun hoede moeten zijn. Een cultuur waar vrouwen worden gezien als objecten of bezit, werkt het door in alle lagen van de bevolking. Op ieder domein en in ieders beleidsveld. En dat is niet iets wat we er even bij kunnen doen naast ons vele werk. Ik kijk naar het college. Het is een onderwerp dat blijvende en gerichte aandacht nodig heeft. Daarom dienen wij ook een motie in met als dictum bij slash na het vormen van het nieuwe college een speciaal wethouder emancipatie en vrouwenzaken aan te stellen. Te zorgen dat deze wethouder de rechten van vrouwen en andere gemarginaliseerde groepen op alle beleidsterreinen bewaakt en waarborgt. En gaat over tot de orde van de dag. En daar sluit ik mijn inbreng mee af.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:26:34]: Deze motie krijgt nummer 614. 90

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht) [05:26:36]: Ja, en jammer dat ik zoals zo vaak geen interrupties van u heb mogen ontvangen. Maar dat zou waarschijnlijk wel komen omdat ik de waarheid spreek.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:26:46]: Dan geef ik in de volgorde het woord naar het CDA.

Bert van Steeg (CDA) [05:27:44]: Ja, voorzitter, ook hier in de raad goed dat we over het belangrijke debat van femicide praten. Zeker na de gebeurtenissen die afgelopen zomer hebben plaatsgevonden. Laat zien dat er echt nog wat nodig moet gebeuren. En ook hier in Utrecht, als het gaat over de steekpartij in Overvecht onder andere. Dat vrouwen nog steeds niet veilig zijn op straat, maar ook niet achter de voordeur. En goed dat de raad er ook aandacht voor vraagt. Eén motie van ons, ook omdat we in omringende gemeenten zien dat de behoefte is, nadrukkelijk samen te werken met Utrecht als het gaat om veilige fietsroutes. En die motie heeft de titel Werk samen tegen femicide. Het draagt het college op met omringende gemeenten een actieplan veilige fietspaden Utrecht te ontwikkelen. Twee, in overleg te treden met de provincie over de manier van financiering van de maatregelen die uit dit plan voortvloeien. En de raad de Q1 van 2026 over de te nemen stappen te informeren. Mede ingediend met mevrouw Chirino van de ChristenUnie, de heer Bosch van Utrecht Nu! en de heer Snijder van Student & Starter.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:28:39]: Deze motie krijgt nummer 615. Dan nodig ik graag uit GroenLinks...

Mahaar Fattal (GroenLinks) [05:29:18]: Sorry, we hebben de magische oplossing gevonden voor het kraakgeluid. Voorzitter. We hebben een heel fijn debat gehad in de commissie. En ik wil toch even stilstaan bij hoe bijzonder het ook is... dat we een debat kunnen hebben over geweld tegen vrouwen, waarbij eigenlijk gewoon iedereen het met elkaar eens is dat dat vreselijk is. Want er was echt een tijd in onze geschiedenis dat hierover praten werd weggelachen. En dat eigenlijk niemand het serieus nam. Dus ik ben wel heel dankbaar voor het tijdsgesprek van mijn leven. Voor al mijn collegaraadsleden die dit ook heel belangrijk vinden. En voor de feministische beweging die heeft gemaakt dat we überhaupt hierover kunnen praten en dat iedereen het met elkaar eens lijkt te zijn over de basis van wat er moet gebeuren. Want geweld tegen vrouwen is helaas nog steeds een veelvoorkomend probleem. En het merendeel van geweld tegen vrouwen, elke vorm van geweld vindt plaats door een dader die vaak de vrouw zelf ook kent. Maar een deel daarvan vindt ook plaats op straat. En daarom deed ik deze motie in, genaamd bij staatintimidatie meteen naar huis. Deze gaat over het inzetten van een verblijfsontzegging bij mensen die zich strafbaar 91

maken of zich schuldig maken aan staatintimidatie. In andere gemeenten zien we ook dat dit goed werkt. Daarbij wordt eigenlijk de dader gewoon meteen naar huis gestuurd in plaats van dat het slachtoffer vaak naar huis moet omdat ze zich onveilig voelt. Het dictum van de motie is draagt het college op om in werkgebieden van het Convenant Veilig Uitgaan Utrecht te werken met de 24 uur verblijfsontzegging bij personen die anderen op straat intimideren en hier indien nodig de APV om aan te passen werkend met een horizonbepaling van twee jaar. En aan de raad over de inzet van het middel tegen straatintimidatie bij de eerstvolgende rapportage over de aanpak tegen straatintimidatie te rapporteren. En deze dien ik in samen met de PvdA, Stadsbelang Utrecht, Een Utrecht, Student & Starter, ChristenUnie, Volt, CDA, VVD en D66.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:30:53]: Deze motie krijgt nummer 616. Ik dank u en dan nodig ik uit PvdA... Zo?

Hester Assen (PvdA) [05:31:20]: Oké, spannend. Voorzitter, twee moties. De eerste. Geef slachtoffers, femicide een gezicht en vergroot bewustwording met als dictum. Draagt het college op in 2026 de expositie femicide met filmvertoningen in Utrecht uit te nodigen en uit te kijken naar een geschikte buitenlocatie die veel Utrecht is bereikt en hierbij partners en activisten in de stad te betrekken en benutten. Mede namens D66, GroenLinks, Stadsbelang, Een Utrecht, Student & Starter en BIJ1. En dan de tweede motie, richting geven aan aanpak femicide, verzoekt het college om bij de beschikking over extra middelen en herziening van de femicide aanpak ook in te zetten op versterking van succesvolle samenwerking met onderwijs en jeugd. En een route richting een centrum Filomena. Mede namens D66, GroenLinks, Stadsbelang, Een Utrecht, BIJ1 en Student & Starter. En dan nog één oproep. Naar aanleiding van de uitzending gisteren van Pauw en de Wit over recent onderzoek. Dat was nog geen onderwerp tijdens het commissiedebat. Maar laten we ook altijd oog hebben voor de kinderen van slachtoffers van femicide en geweld tegen vrouwen. En kan dit meegenomen worden in de al toegezegde brief.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:32:24]: Dank. Uw moties krijgen nummer 617 en 618. En dan vraag ik Student & Starter naar voren.

Ruben Snijder (Student & Starter) [05:32:46]: Ja, dank voorzitter. Femicide is een mannenprobleem. Om daar iets tegen te doen, dienen we vandaag met andere fracties verschillende moties in om daad bij woord te voegen. Wat ons betreft moet de probleem aanpakken bij de kern en dat vraagt om cultuurverandering. Om daaraan te werken dienen wij samen met Stadsbelang, VVD en de ChristenUnie de motie Veilige Start, preventie van femicide onder studenten in, met als dictum samen met de universiteit, hogeschool en mbo-instellingen in te zetten op preventie en bewustwording, bijvoorbeeld via een jaarlijks seminar aan het begin van elk collegejaar over thema's als respect, consent, gelijkwaardigheid, patronen van machtsongelijkheid en het voorkomen van femicide. Dit mee te 92

nemen in de uitwerking van de aanpak Femicide en de Raad over de voortgang te informeren in de toegezegde raadsbied van Q4 2025.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:33:23]: Deze motie krijgt nummer 619. En ik dank u. Dan gaan we verder met de ChristenUnie. Nee? D66? Nee? BIJ1 ?

Stevie Nolten (BIJ1) [05:34:02]: Dank voorzitter. Vandaag dient BIJ1 een motie in over femicide en ook de aanpak van toxische mannelijkheid om vrouwenhaat als maatschappelijk probleem te bestrijden. Want uit onderzoek blijkt dat femicide het tragische eindpunt is van een cultuur waarin schadelijke ideeën over mannelijkheid worden genormaliseerd en in stand gehouden. En daarom valt of staat een effectief plan bij maatregelen die het probleem ook bij de wortel aanpakken, namelijk mannen. Het werd net al even gezegd. Mannenemancipatie is daarom cruciaal om werkelijke veiligheid en gendergelijkheid te realiseren en femicide voor goed uit te bannen. Daarom dienen we vandaag een motie in genaamd geen uitbanning van femicide en vrouwenhaat zonder mannen-emancipatie samen met Partij voor de Dieren, LINK, GroenLinks, D66, EenUtrecht, ChristenUnie, Student & Starter en Stadsbelang met het dictum, Draagt het college op. Bij de formulering van de aanpak tegen femicide specifieke aandacht te geven voor man-emancipatie en de aanpak van toxische mannelijkheid. En hierbij een expertisepartner zoals emancipator te betrekken.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:35:01]: Deze motie krijgt nummer 620. Dan kijk ik rond, is er nog iemand die inbreng heeft? Als het niet het geval is, dan kijk ik naast mij. De heer Zwanenberg.

Pepijn Zwanenberg (LINK) [05:35:43]: Dank u wel voorzitter en ik luister ook naar mijn voornaam hoor. Voorzitter, een onderwerp dat ons dieper raakt, femicide. De dodelijke uitkomst van structureel geweld en intimidatie tegen vrouwen. In Nederland wordt iedere acht dagen een vrouw vermoord, veelal door een partner of ex-partner. En dat zijn geen incidenten, dat zijn patronen. Patronen van controle, vernedering, bedreiging en mishandeling. Patronen die te vaak te laat worden herkend of zelfs als ze wel herkend worden nergens een veilige landing vinden. Want laten we eerlijk zijn, een vrouw die wil vluchten uit een gewelddadige relatie is vaker dan gemiddeld financieel afhankelijk van haar partner. En een alleenstaande vrouw vindt in Utrecht als stad nauwelijks een betaalbare woning. En zonder veilig onderdak is wegkomen bijna onmogelijk. Voorzitter, femicide is niet alleen een persoonlijk drama, het is maatschappelijk falen. Als gemeente hebben we wat LINK betreft de plicht om signalen eerder te herkennen, vrouwen beter te beschermen, de daders effectief aan te pakken en echte perspectieven te creëren voor vrouwen die moeten vluchten voordat het te laat is. Daarom zou LINK graag een expertmeeting willen organiseren over femicide in relatie tot 93

veilige huisvesting. Want zonder een plek om naartoe te gaan bestaan veiligheid en vrijheid voor deze vrouwen alleen op papier. Wij hopen dat we zo'n expertmeeting hier raadsbreed kunnen oppakken, omdat volgens mij staan de neuzen redelijk dezelfde kant op, gelukkig in deze raad. En tot slot zullen wij vandaag alle moties die in onze ogen helpen om femicide te bestrijden natuurlijk ondersteunen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:37:04]: Dank. Dank. Dan even een laatste check of er nog iemand is die wat wil zeggen. Als het niet het geval is, dan nodig ik wethouder Voortman uit naar voren. Linda Voortman (College) [05:37:36]: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik hoop dat als het nodig is u me ook straks nog eventjes kunt helpen met het volgorde van de moties. Ik denk dat ik het allemaal goed heb, maar het kan zijn dat daar misschien soms net even iets mis in gaat. Uw raad heeft met de burgemeester een goed debat over dit belangrijke onderwerp gehad. Volgens mij zei een van de sprekers net ook dat heel duidelijk is dat er hier in de raad heel brede steun is voor het aanpakken van dit probleem. De burgemeester heeft een toezegging gedaan om voor het kerstreces ook te komen met een aanpak, maatregelen en middelen. In de begrotingsraad heeft u ook daartoe middelen beschikbaar gesteld, oplopend tot 2 ton vanaf 2028. En waar de moties inhoudelijk richting geven op die thema's, kunnen we daar ook goed mee uit de voeten. Ik zal daar straks specifiek ook in gaan. Als het meteen richting concrete maatregelen en organisaties gaat, dan worden we wat kritischer in ons adviezen. Want het risico bestaat dat je dan eindigt met een verzameling sympathieke, maar ook wel maatregelen die los van elkaar staan en die elkaar niet ondersteunen.

En zeker in het licht van schaarse middelen moet je daar natuurlijk wel extra alert op zijn. En ook op de beperkte capaciteit die we hebben om maatregelen ook te implementeren. Dus dat is wat u straks terug hoort in de reacties op de moties. En dan begin ik met de eerste motie. Dat is een motie van de VVD. Alle vrouwen veilig over straat, juist ook in Utrecht. Voorzitter, ja wij kunnen de mogelijkheden om te melden en ook waar melden explicieter onder de aandacht brengen. U vraagt niet om een specifiek meldpunt, dat zou ook niet vruchtbaar zijn omdat dat juist drempelverhoogd kan werken. Maar kijken naar de mogelijkheden om te melden waar en hoe, dat kunnen we wel explicieter onder de aandacht brengen. En op basis van die bestaande meldingen en signalen gaan we dan direct aan de slag met onveilige plekken in de openbare ruimte, ook in het kader van schouwen met vrouwen. Ook kijken naar de kansen die er ook liggen vanuit lopende andere projecten. Ik zeg er wel bij dat dat niet per se meteen optelt tot een top 25 van onveiligste plekken, maar wij denken wel dat dit het meeste rendement oplevert. En dan het laatste punt, het vierde kwartaal van 2024, daar zijn we inmiddels halverwege in. Dus voor die brief al rapporteren over de voortgang, dat is snel. Maar wat we wel kunnen aangeven is hoe we ermee aan de slag gaan.

Dus we staan positief ten opzichte van de motie, maar ik geef wel eventjes aan hoe we hem dan goed kunnen uitvoeren. De gedachte achter de motie goed kunnen uitvoeren.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [05:40:01]: U krijgt een interruptie van Partij voor Dieren. De heer Van Heuven. 94

Maarten van Heuven (Partij vd Dieren) [05:40:03]: Wij snappen deze gedachte ook, maar ik moet ook zeggen dat wij hem wel spannend vinden vanuit het feit dat hier gevraagd wordt ook om meer verlichting en ook snoeien van groen. Ik was heel benieuwd hoe de wethouder hier als plaatsvervanger van de burgemeester dit meeweegt, want dat is voor ons spannend.

Linda Voortman (College) [05:40:18]: Ja voorzitter, daar moeten we inderdaad goed naar kijken. Want het is inderdaad ook belangrijk dat het groen goed is. Qua verlichting willen we ook natuurlijk geen licht vervuilen. Maar tegelijkertijd, dat moeten we allemaal goed tegen elkaar afwegen. En ook uw raad vindt dat belangrijk. Dus laten we daar in die brievenkop terugkomen van hoe we dat dan goed kunnen doen. Hoe we de juiste balans hierin kunnen vinden. Voorzitter, dan motie 613 van Stadsbelang. Beschermt vrouwen ook zonder veroordeling? Nou, zoals we in het debat al bespraken, wil ik, wil de burgemeester, maar ik trouwens ook wel hoor, met u ook meer naar de voorkant kunnen handelen op dat niet-pluisengevoel. En ook doorpakken in situaties die buikpijn opleveren. En we zullen dat dan ook zeker meenemen in de voortgangsbrief die u van ons ontvangt voor kerst. Als ik de motie heel letterlijk volg, dan moet ik hem ontraden. En dat is simpelweg omdat wij niet iets kunnen beloven wat niet altijd binnen de machten ligt. Want natuurlijk zetten we ons in lijn met het eerste gedeelte van de motie om vrouwen te beschermen en hen ook vanuit risicovolle situaties te behalen. Ook wanneer er nog geen geweld heeft plaatsgevonden. En we doen dat ook door te investeren in stevigere coördinatie op samenwerking en gegevensdeling tussen partners.

En we nemen ook dat mee in ons plan van aanpak voortgangsbrief. Dus als dat de intentie achter de motie is, dan kunnen we de motie alleen maar omarmen. En staan we er dus positief tegenover.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:41:48]: De heer Bos, Stadsbelang.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht) [05:41:50]: Voorzitter, aan intenties heb ik gemerkt, daar heb ik weinig aan. Ik heb wat aan resultaten. Het is goed dat dit meegenomen wordt in het plan van aanpak. Laat me eens even zien wat er dan uiteindelijk in het plan van aanpak wordt opgeschreven. Ik zal de motie gewoon in stemming brengen en dan gaan we zien wat het plan van aanpak brengt.

Linda Voortman (College) [05:42:14]: Ja, voorzitter, dank u wel. Het wordt intentie verwezen over de intentie van de motie. Zeker niet over de intenties van het college en al helemaal niet die van de burgemeester. Want u heeft ook

95

vorige week haar in de raad gehoord en eerder ook in de commissie dat dit een onderwerp is wat haar zeer aangelegen is. Dus ik denk dat we elkaar daar wel op vinden.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:42:33]: U krijgt toch nog een tweede interruptie, de heer Bos.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht) [05:42:35]: Ja, voorzitter, ik heb de burgemeester ook voor de zomer horen zeggen dat, dat ze problemen heeft met de juridische middelen, dat dat juridisch houdbaar is. Ik heb ook horen zeggen dat de middelen ontoereikend waren. En ik heb haar ook horen zeggen dat de wil toen ontbrak om hier gevolgen aan te geven. Dus ik heb een gezonde vorm van sceptisch in dit dossier. Vandaar dat ik gewoon zeg, ik breng het in stemming en ik wil graag zien waarmee het college komt.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:43:13]: De wethouder.

Linda Voortman (College) [05:43:13]: Ja, voorzitter, ik denk dat die sceptisch niet op zijn plaats is. De burgemeester zet zich hier ontzettend voor in en dat blijft ze ook doen. Voorzitter, dan motie 614. Ja, dat is echt iets wat is aan de partijen die onderhandelen voor de coalitie om te kijken of ze dat zouden willen. Vervolgens vindt de feitelijke benoeming ook plaats door de nieuwe gemeenteraad. Dus ja, eigenlijk zou die motie echt aan de raad gericht moeten zijn. Dat gezegd hebben, dan was ik het ook wel erg eens met wat de heer Snijders daarover zei dat femicide een mannenprobleem is. Dus dan is het eigenlijk een beetje gek om dan de wethouder vrouwenzaken aan te nemen als het probleem bij de mannen zit. Dus ja, het is in de eerste plaats aan uw raad. Ik zou ook wel willen zeggen, we hebben eerder ook wel debatten over diversiteit en inclusie gehad, waarin we het ook hadden over wethouders aanstellen voor aparte doelgroepen, moet je het wel of niet doen. Nou ja, het is aan uw raad, maar ik wil u deze noties toch ook nog wel even meegeven in het licht van eerdere debatten die we gehad hebben.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:44:13]: U krijgt een interruptie van de heer Bos, Stadsbelang.

Cees Bos (Stadsbelang Utrecht) [05:44:15]: Ja, voorzitter, ik heb in principe niks aan deze inhoudelijke weging door een collegelid. Dit is iets wat ik de raad voorleg. En laat de raad hier maar wat over zeggen. En wat de wethouder in deze 96

zegt aan kwalificatie, dat is voor mij niet zo belangrijk. En ik denk dat dat voor de raad ook niet zo moet zijn.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:44:37]: Wethouder Voortman.

Linda Voortman (College) [05:44:38]: Voorzitter, ik zei ook al dat het aan de raad was, dus dan zijn we het eens. Voorzitter, motie 615 en ik denk dat die van Student & Starter is. CDA, voorzitter. Motie 615, werk samen tegen femicide. We ondersteunen het doel dat met deze motie beoogd wordt, maar hij is wel ongedekt. Want we pakken dit zoveel mogelijk op als onderdeel van het reguliere werk. Maar aanpassingen van fietsroutes maken ook soms deel uit van een herinrichting en daarmee wordt het dan ook projectmatig opgepakt. En op dit moment is er ook extra aandacht voor fietsroutes. Vanuit de verschillende wijken worden er ook waar nodig maatregelen genomen. En meldingen over onveilige fietsroutes worden ook serieus genomen. En in die nodig wordt ook contact opgenomen met de naastgelegen gemeente of de provincie. Bijvoorbeeld onlangs bij een melding van een vrouwelijke student van de Universiteit Utrecht over een fietsroute richting De Bilt. En vanuit de wijk Oost-Noordoost is ook contact opgenomen met de gemeente De Bilt. En er is onder andere verlichting vervangen en toegevoegd. Maar specifiek op deze motie, dit gaat alleen al de twee ton per jaar vanaf 2028 echt te boven. Dus vandaar dat ik de motie moet ontraden.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:45:51]: CDA, de heer Van Steeg.

Bert van Steeg (CDA) [05:45:52]: Nou weet ik dat in omliggende gemeenten gelijksoortige moties zijn aangenomen. Dus de collegeleden gaan u bellen. Wat zegt deze wethouder dan?

Linda Voortman (College) [05:46:03]: Voorzitter, dan zeggen wij dat we graag samenwerken en zeker ook binnen het reguliere werk. En ook wat ik al zei, er is extra aandacht voor fietsroutes. Maar om al bij voorbaat te zeggen dat dit specifiek op deze manier moet, ja, dan wordt het een ongedekte motie.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:46:22]: De heer Van Steeg, tweede interruptie. 97

Bert van Steeg (CDA) [05:46:23]: Maar als de wethouder zegt van ja, maar dan gaan we samenwerken, gaan kijken hoe we dat kunnen verbeteren, dan zegt ze eigenlijk dat ze deze motie steunt volgens mij.

Linda Voortman (College) [05:46:29]: Nee, voorzitter, dan heeft u mij niet goed begrepen. Want u vraagt specifiek om een actieplan veilige fietspaden. En daarover dan, ja, dat is waar u specifiek op vooruit loopt.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [05:46:42]: Hervat uw beantwoording? Ja, voorzitter. Sorry, u krijgt een interruptie van PvdA. Mevrouw Assen.

Hester Assen (PvdA) [05:46:47]: Ja, is dit niet iets om het gesprek met de provincie over aan te gaan?