11e raadsvergadering 20 november 2025 (transcriptie)

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:31:51]:

24

Amendement 220. Dank voor je bijdrage. Andere fracties die nog een bijdrage willen doen? Dat is niet zo, dus dan gaan we voor beantwoording naar wethouder Schilderman.

Susanne Schilderman (College) [01:32:18]: Dank u wel, voorzitter. En bedankt aan GroenLinks en Partij voor de Dieren om aandacht hiervoor te hebben. Want in de ondergrond maken we eigenlijk bijna alles wat wij willen mogelijk. Of het nou de extra bomenplanten zijn, de elektriciteitskabels aanleggen, water afvoeren, ergens naartoe rijden. Dat heeft allemaal wat te maken met wat er in de ondergrond zit. En daar dus regie opvoeren is ontzettend belangrijk om alle doelen die wij hebben, juist ook bovengronds, om die mogelijk te maken. Partij voor de Dieren diende amendement 218 in, bodemleven in de nota ondergrond. Nou, hartstikke fijn dat we daar goed over hebben kunnen praten. Het heeft het iets wat aangescherpt daarin. Bodemleven is inderdaad een belangrijk onderdeel van een vitale bodem. De aanvullers in dit amendement benadrukken dit en geven er eigenlijk meer gezicht aan. En hij maakt hem dan ook rijker. Daar zijn wij positief over. Dan Partij voor de Dieren, amendement 219, gezonde groeiplaats voor bomen. Vanuit de beheerder van de bomen in deze stad ben ik daar natuurlijk heel enthousiast over. Want een goede ondergrond zorgt ervoor dat je een groter boomkroonvolume kan hebben, dat je ze langer kan laten staan.

De andere kant hiervan is wel, is dat een gezonde groeiplaats er ook voor zorgt dat het duurder kan zijn om meer bomen aan te leggen en dat je de neiging soms kan hebben om minder bomen te realiseren. die wel beter oud gaan kunnen worden. Nou, dit is precies wat u volgens mij ook heeft besproken bij de fietstocht die sommigen van u ook hebben gehad hierin. En dit amendement geeft eigenlijk een zetje mee dat verder beweegt naar we moeten die groeiplaats op nog meer plekken belangrijk maken. Hoe het geformuleerd is, kunnen wij mee uit de voeten. Maar het is wel een belangenafweging die u moet maken met elkaar. Wilt u het zetje geven richting, n ou ja, gezondere en grotere bomen of wilde u eigenlijk meer inzetten op gewoon meer bomen? En dat is de keuze die u heeft, oordeel raad. De Partij voor de Dieren diende ook motie 587 in over beschermdieren bij ondergrondse werkzaamheden. De aandacht voor dieren is natuurlijk heel belangrijk en tekenend voor de Partij voor de Dieren hierin ook. Wat hier echt in voorgesteld wordt is eigenlijk voor ons niet uit te voeren. Bij elke activiteit in de stad een dergelijk onderzoek doen vraagt heel veel capaciteit. Het kost daarin ook ontzettend veel geld. Je gaat dingen echt met ander materieel moeten gaan doen en veel meer onderzoek moeten doen. Dat gaat eigenlijk al onze plannen, ook onze vergroeningsplannen, echt ook frustreren.

En dat kunnen we u niet aanraden.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:35:00]: U krijgt een vraag. Partij voor de Dieren.

Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [01:35:02]: In de nota wordt al aangekondigd dat u een inventarisatie gaat doen van waar dat vitale bodemleven is. Kan dit daar dan niet aan vastgehangen worden?

25

Susanne Schilderman (College) [01:35:13]: Je kan het eraan vasthouden, maar in deze motie staat dat bij activiteiten in de ondergrond vooraf de risico's voor aantasting in kaart gebracht moeten worden. Dat betekent dat iedere keer dat wij gaan graven in de ondergrond, dat ik dat onderzoek ga moeten doen. Dus ja, of ik het nou ergens aanhang of wat dan ook, maakt niet uit. Dan moet ik dat gaan doen als u dat voorstelt. En ja, dat is echt niet haalbaar in de investeringen die wij willen doen in onze stad.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:35:38]: Sasbrink.

Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [01:35:39]: Maar wat betekent het dan dat er in de nota al staat, u gaat een inventarisatie doen van waar dat vitale leven zich bevindt, welke kansen en risico's er zijn. Als die inventarisatie er ligt zou het dan niet zo kunnen zijn, iemand doet een aanvraag om ergens te gaan bouwen. Bijvoorbeeld u kijkt in uw inventarisatie, wat hebben wij gezien op die locatie en op basis daarvan kan je eventueel wat maatregelen of aanbevelingen meegeven.

Susanne Schilderman (College) [01:36:02]: Het idee van die inventarisatie is komen we tot algemene zaken die wij gewoon in alle gevallen kunnen gaan doen. Dus je gaat dat inventariseren. Alleen dit voorstel die zegt we moeten dat bij alle activiteiten gaan doen. En dat is dus aanzienlijk meer dan dat het college voorstelt. Dan ben ik bij amendement 220 van GroenLinks over regie op de ondergrond. Wij vonden dit eigenlijk gewoon een concretere aanscherping van onze tekst. Ik wou een beetje dat we het zelf niet bedacht hebben, maar desalniettemin een mooi voorstel, positief.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:36:35]: Dank voor beantwoording. Zijn er fracties die behoefte hebben aan een tweede termijn? Nee? Ik hoor een kraak bij de microfoon achter het kathedraal. Misschien horen jullie het ook. Maar misschien kan er een pauze naar gekeken worden. Voor nu proberen we ons niet door te laten afleiden, denk ik. Agenda punt 24. Het afgeronde besluitvorming na het debat over aanpak femicide was van tevoren bedacht om dat naar de middag te verplaatsen vanwege de burgemeester. Dat is natuurlijk nu niet meer zo. Ik denk wel dat ook een aantal fracties er nu echt rekening mee behouden dat het in de middag is. Dus ik stel voor om dat nog steeds in de middag te laten plaatsvinden. En dat we al nu verder gaan met agenda punt 25. Ja. Agenda 25, dat is de afrondende besluitvorming na het debat over zorgen over lage vaccinatiegraad stad Utrecht en maatregelen. En deze is geagendeerd door de fracties van de VVD, Partij van de Arbeid, D66 en GroenLinks. En dan wil ik als eerst het woord geven aan iemand. Oh, excuus, De heer Snijder.

26

Ruben Snijder (Student & Starter) [01:37:33]: Voorzitter, een punt van orde. Een motie is niet geapprecieerd door de wethouder bij werklocaties. Die ging over start- en scale-ups. Alleen D66 is beantwoord. Dus we vroegen ons af of dat nog ergens kon plaatsvinden.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:37:48]: De wethouder gaat het even uitzoeken. Ik stel voor dat wij intussen verder gaan met agenda punt 25. Wie van de VVD mag het woord geven? Ramaker.

Margreet Ramaker (VVD) [01:38:26]: Het is wel heel hoog. Maar goed. Oké, voorzitter. De VVD heeft zich hard gemaakt door dit onderwerp te agenderen in deze raad. En heeft ook in oktober een voorstel ingediend voor structurele financiering door de gemeente. Om de extra inzet in verhoging van de vaccinatiegraad te bereiken. Gelukkig is deze structurele dekking geregeld door de Raad vorige week voor de jaren 27, 28 en 29. Alleen voor 26 ontbreekt budget van de gemeente. Tenminste, wij kunnen deze niet ontdekken in de begroting van 2026. Daarom stelt de VVD voor ook voor 2026 financiering zichtbaar te regelen met de volgende motie. In de eerste bestuursrapportage van 2026 als knelpunt met hoge prioriteit. Minstens 110.000 euro op te nemen waarvoor dekking binnen de begroting 2026 gevonden moet worden. En deze dien ik samen in met CDA, Utrecht Nu! en Een Utrecht.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:39:21]: Motie 588. U krijgt een vraag. GroenLinks.

Maartje Vermeulen (GroenLinks) [01:39:24]: Ja, want wij hebben gezien dat er wordt gesproken voor 2026. En wij hebben ook eerder het debat gehoord. En daarbij zei de wethouder dat er voor 2025 en 2026 voldoende middelen beschikbaar zijn. Dus vandaar ook de inzet vanaf 2027. Hoe kijkt de VVD daar tegenaan?

Margreet Ramaker (VVD) [01:39:45]: Nou, daar kijkt de VVD tegenaan wat ik ook al zei in mijn inbreng, dat dat niet zichtbaar is in de stukken die wij gekregen hebben. Wij hebben wel, en ook GroenLinks en VVD hebben vragen gesteld van, goh, wat is er nodig aan extra financiering? En daar hebben we allemaal hetzelfde antwoord op gekregen. Maar vervolgens hebben wij niet in de begroting 2026 gezien dat dat geld er ook is. We hebben wel, want ik heb het ook nagezocht, hoe het in de eerste BRAP van 2025, daar staat in dat het budgetair neutraal is. Maar ja, daar staat dus ook geen bedrag in. Dus vandaar dat ik met dit voorstel kom. 27

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:40:26]: Gaat u verder? O, nog een vraag van Volt.

Ruud Maas (Volt) [01:40:30]: Ja, volgens mij stonden wij ook nog last minute onder de motie. Margreet Ramaker (VVD) [01:40:34]: Ja, daar heeft u helemaal gelijk in. Dank.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:40:36]: Gaat u verder?

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:40:40]: O, u was klaar. Ja, dan geef ik het woord aan de Partij van de Arbeid.

Hester Assen (PvdA) [01:40:47]: Voorzitter, ik heb alleen een vraag met een toezegging. Het mag van deze plek? Ja. Voorzitter, ook voor de dadelijke vaccinatie gaat geld. Dit probleem is zo urgent dat we niet op het rij kunnen wachten tot er zekerheid is. Dus mooi dat we hiervoor structureel geld vrij gaan maken om de aanpak door te zetten. We steunen de aanpak die er is, want de wethouder zegt terecht het grootste punt is desinformatie bestrijden en vertrouwen herstellen. En via onder andere sleutelpersonen doen we dat met mensen die al vertrouwd worden. Maar dat kan bijvoorbeeld ook een vertrouwde IB'er of brugfunctionaris op school zijn. We hoorden goed dat de wethouder zei ik kan het onderwijs niet dwingen, maar dat vragen we niet. Maar kan de wethouder toezeggen dit via de schoolbesturen en de Stadstafel Jeugd en Onderwijs te agenderen als urgent. En bijvoorbeeld meer in te zetten op het trainen van zogenaamde sleutelpersonen in het onderwijs. Dank.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:41:35]: Dank. Dan D66. Niemand? Nee? Waar is iedereen? GroenLinks Ook niet? Oh, kijk. Mevrouw Vermeulen moet wel. Je moet wel de zaal blijven. Oh, je moet omlopen. Ja, dat is het. Ik snap het. Neem de tijd. Vermeulen.

Maartje Vermeulen (GroenLinks) [01:42:11]:

28

Dank voor het woord. En ik moet inderdaad ook voor de mensen thuis van een heel stuk, een heel eind lopen. En er staat inmiddels ook een hekje, precies waar ik zit. Dus ik ben er al een paar keer bijna over gestruikeld. En dan duurt het nog iets langer. Maar ik begrijp dat het nodig is, maar het moet me toch even van het hart. Ja, want we hebben het vandaag over een heel belangrijk onderwerp. En dat gaat over de vaccinatiegraad. En die is zorgelijk. Wij kunnen ons in grote lijnen vinden in de aanpak van het college. En wij geloven ook in een fijnmazige, langdurige, wijkgerichte aanpak. En wij zijn ook blij dat vorige week met grote steun vanuit deze raad is ingestemd met het amendement Impuls Structurele Aanpak Vaccinatiegraad. Vandaag willen we nog met de motie school als priklocatie komen. Want wij denken dat het aansluit op de ingezette aanpak. En het voornemen om hier ook net als in andere steden in op te trekken met scholen. Het is een manier om drempels weg te nemen. En het sluit aan bij het hebben van een laagdrempelige priklocatie in de buurt. Deze motie dienen wij in mede namens Partij van de Arbeid, VVD, Een Utrecht, ChristenUnie, D66, Student & Starter en het CDA. En dat komt met het volgende dictum.

verzoekt het college met scholen in dijken waar de vaccinatiegraad laag ligt in overleg te gaan over de mogelijkheid van een priklocatie op school, een pilot met een school als priklocatie op te nemen in deze aanpak, de uitkomst hiervan te evalueren en op basis van deze evaluatie te bepalen of dit instrument een vast onderdeel kan worden van de lange termijn aanpak om de dalende vaccinatiegraad tegen te gaan.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:43:51]: Motie 589. Dank. Andere fracties die nog het woord wensen. CDA.

Job van den Broek (CDA) [01:44:19]: Kijk, ook leuk om hier een keer te staan. Ik hoorde al mensen spreken over een medespeech, maar zo'n feest is het helaas vandaag nog niet omdat het alleen bij een raadsvoorstel kwam. Dus die houden jullie nog te goed van mij bij een volgende vergadering. Voorzitter, ook het CDA maakt zich zorgen over de lage vaccinatiegraad in Utrecht. Goed dat er een aanpak komt. We vinden wel dat deze aanpak een tikkeltje overheidsgericht is. Wij willen daarom twijfelen of we hier iedereen wel mee bereiken, omdat het vertrouwen in de overheid helaas niet bij iedereen even groot is. Daarom komen we met de motie Neem maatschappelijke organisaties mee bij aanpak vaccinatiegraad. Met als dictum verzoekt het college bij de voor te nemen aanpak van de lage vaccinatiegraad nadrukkelijk het maatschappelijk middenveld te betrekken. Met als doel om ook of juist de mensen te bereiken die afgehaakt zijn bij de reguliere kanalen. Mede ingediend door Utrecht Solidair, Een Utrecht, ChristenUnie en GroenLinks. Daarnaast maken we ons ook zorgen over de sterk dalende vaccinatiegraad onder bepaalde groepen. We hebben nu nog weinig zicht op de oorzaken hiervan en daarom de volgende motie. Beter onderzoek naar oorzaken lager vaccinatiegraad met als dictum. Verzoekt het college onderzoek te laten doen naar de oorzaken van de zeer snel dalende vaccinatiegraad in Utrecht.

De resultaten van het onderzoek te betrekken bij het opstellen en verder verfijnen van de aanpak om de vaccinatiegraad te verhogen. En in de tussentijd niet af te wachten tot de resultaten van het onderzoek bekend zijn en wel te starten met no-regret maatregelen om alvast eerste resultaten te boeken. Mede ingediend door Utrecht Solidair, Een Utrecht en de ChristenUnie.

29

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:45:38]: Dank. Dat waren moties 590 en 591. Ik krijg de vraag van de Partij van de Arbeid.

Hester Assen (PvdA) [01:45:43]: Ja, op de eerste over de maatschappelijke organisaties. Want juist ook met de sleutelpersonen worden dus toch heel veel partijen, zoals de moskee die het CDA in de motie schetst, juist al wel betrokken.

Job van den Broek (CDA) [01:45:56]: Klopt, dat gebeurt ook wel deels. Alleen naar ons orde nog niet genoeg. Daar hebben we ook discussie over gehad in de commissie en daarom toch deze motie.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:46:04]: D66.

Nadia Stylianou (D66) [01:46:06]: Ja, voorzitter, een vraag over die oorzaken. Want volgens mij is er wel echt al heel veel over geschreven. En heeft de CDA een beeld van hoeveel tijd en geld dit extra gaat kosten?

Job van den Broek (CDA) [01:46:19]: Er is het in het antwoord over geschreven, maar niet waarom juist deze specifieke groeperingen, waarom daar die vaccinatiegraad zo laag is. Daar zouden we graag wat meer onderzoek naar willen. De exacte kosten en middelen hiervan hebben we niet helemaal een beeld van.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:46:33]: Stylianou.

Nadia Stylianou (D66) [01:46:34]: Er is wel heel veel over geschreven, maar niet over de groepen waarbij de vaccinatiegraad is gedaald. Kan de heer Van den Broek misschien iets meer zeggen over welke groepen dan nu gemist worden? Want ik geloof dat gewoon niet.

30

Job van den Broek (CDA) [01:46:49]: Het gaat hier om specifieke groepen met een migratieachtergrond. En waarom juist bij deze specifieke groepen deze vaccinatiegraad zo laag is, daar hebben we geen zicht op.

Nadia Stylianou (D66) [01:46:59]: Oké, de laatste vraag. Hoeveel tijd en geld gaat dit kosten?

Job van den Broek (CDA) [01:47:03]: Die vraag verwijs ik graag even door naar de wethouder.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:47:07]: Dat was uw bijdrage. Nou, het was misschien nog geen medespeech, maar wel uw eerste bijdrage. Daar wil ik u mee feliciteren. En nou, ook at rem, zou ik willen zeggen. We gaan nog meer. U krijgt nog een vraag, maar dat mag u dan doen vanaf uw plek. GroenLinks.

Maartje Vermeulen (GroenLinks) [01:47:26]: GroenLinks staat abusievelijk, denk ik, onder deze motie. Onder de motie neem maatschappelijke organisaties mee bij de aanpak vaccinatiegraad.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:47:34]: Ah, dat is eigenlijk een punt voor orde misschien eerder.

Maarten Koning (D66) [01:47:38]: Het zal verwijderd worden, denk ik dan, en opnieuw worden ingediend. Oké, andere fracties. Nee, dan gaan we naar wethouder Eerenberg voor beantwoording.

Eelco Eerenberg (College) [01:47:59]: Dank en uiteraard ga ik in op de ingediende moties. Maar laten we niet vergeten dat we een paar mooie debatten achter de rug hebben en dat het gevolg van die debatten is dat wij al bezig zijn, al twee jaar lang, met een aanpak om in de stad, op de plekken waar de vaccinatie gaat, achterloopt met gerichte interventies ervoor te zorgen dat die daar weer omhoog gaat. Dat zijn we al aan het doen en dat komt ook doordat u in meerdere debatten daar ook het college toe heeft aangemoedigd. Kan altijd meer en het kan altijd beter. Kost waarschijnlijk weer geld. Komen we zo op voorzitter. Maar we zijn al mooie dingen aan het doen. Kon ik bij motie 588. 31

Vaccinatiegraad en vooral even de financiële reeks die daarachter zit. Het klopt net niet helemaal wat de VVD zegt. Want we hebben een PM-post in onze begroting opgenomen. Dat heeft ermee te maken dat wij nog in afwachting zijn van de stemming van een amendement die ingediend is in de Tweede Kamer. om ook voor 26 en verder geld in het laatje te brengen voor dit belangrijke doel. Er is eerder een amendement in de Tweede Kamer aangenomen die het voor één jaar regelde. En als je gewoon kijkt naar de verhoudingen in de Tweede Kamer, als precies dezelfde partijen die toen voorstemden consistent zijn en weer voor het amendement stemmen wat nu klaar ligt in de Tweede Kamer, dan komt dit goed. En dat is hoe we erop geanticipeerd hebben. Bovendien is consistent zijn in het leven altijd sowieso een goede waarde. Stel...

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:49:25]: Mevrouw Ramaker.

Margreet Ramaker (VVD) [01:49:26]: Nou, hartstikke goed dat het een PM, een pro memorie voor iedereen hier is. Maar de VVD wil naast dat het Rijk over de brug komt, ook dat de gemeente over de brug komt. En daarom hebben we ook het abonnement gesteund wat GroenLinks vorige week heeft ingediend. En dat is ook het voorstel van de VVD. Hoe gaat de gemeente voor 2026 bijdragen?

Eelco Eerenberg (College) [01:49:52]: Precies die reden is het een pro memorie, omdat óf het Rijk komt over de brug En dat betekent dat wij gewoon het gat wat er nog is in 26 dicht kunnen lopen. Het gat in 26, 300.000 euro één kwartaal, zet ook druk op die lobby naar het Rijk. Het moet ook gewoon. En als het niet komt van het Rijk, dan kunnen we natuurlijk de PM gebruiken. Want er staat bewust niet nul in onze begroting, maar PM. En dan zal er ongeveer gebeuren wat de VVD voorstelt in deze motie. Maar dan niet in dit jaar, maar in het volgende jaar. Dus eigenlijk zou je ook kunnen zeggen laten we hopen dat deze motie volgend jaar overbodig blijkt te zijn door een goede rijksbijdrage. En als het niet zo is, dan gaan we het volgend jaar in een B-RAP met u bediscussiëren. Ontraden.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:50:34]: Ramaker.

Margreet Ramaker (VVD) [01:50:35]: Ja, even voor de duidelijkheid. Deze motie gaat over volgend jaar, hè? Dus bij de B-RAP van 2026. Voorzitter. Eelco Eerenberg (College) [01:50:45]:

32

Ja, voorzitter. En eigenlijk want we zijn het eigenlijk ook verrassend eens. Het is heel mooi als er geld komt voor deze aanpak. Ik zou echt willen wachten op het Rijk. De druk ook op dat gesprek houden. En als straks in 26 onoverhoops blijkt dat al die Kamerleden die het eerst een goed idee vonden het nu geen goed idee vinden. Dan ga ik met u het gesprek voeren bij de BEDAP over het verschil. Maar ik hoop gewoon dat het niet nodig is. Gaat u verder. Motie 589, school als priklocatie. Ja, voorzitter, daar ben ik een beetje in dubio. Want ik zou eigenlijk willen zeggen, overbodig en ontraden. Wat staat er in ons actieplan? En ik citeer, we gaan met VO- en MBOscholen in gesprek over het vaccineren in of bij de school. Dus dan zou je zeggen dat is allicht overbodig als ik naar de motie kijk. Je zou ook kunnen zeggen, uw motie zegt nee, u moet niet in gesprek. U zult een pilot doen op scholen. En dan zeg ik wat ik ook in het commissiedebat zei. We hebben echte medewerking nodig van scholen. Want je hebt het dan over scholen waar een populatie zit die dit een ingewikkeld onderwerp vindt. Die op basis van verkeerde informatie ervoor kiest om de prik niet te zetten. En dan helpt het niet als wij te dwingend zijn. We moeten de mensen meenemen. En als het gaat werken op scholen, gaan we het doen. Want het staat in ons actieplan.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:52:01]: GroenLinks.

Maartje Vermeulen (GroenLinks) [01:52:03]: Ja, want toch een korte doeling. Want het gaat hier ook over priklocatie. Ook bijvoorbeeld op POscholen, op primair onderwijs. En dat staat er niet in de eerdere aanpak. En dat is juist om te kijken, kun je ook die ruimtes daarvoor gebruiken? Dus het gaat ook over ruimtegebruik. Dus dit is nog even de toelichting. Ziet u dat ook zo?

Eelco Eerenberg (College) [01:52:21]: Ja, en ik denk dat de tekst in ons actieplan die in of nabij scholen zegt helemaal niet uitsluit dat het ook in een PO-school gebeurt. De reden dat wij kiezen voor VO-scholen en MBO-scholen in ons actieplan is dat we zien dat daar de grootste achterstand is. Want in het begin zitten kinderen nog in het consultatiebureau en dan gaat het nog wat makkelijker mee in de flow dan bijvoorbeeld bij 14-jarigen, enerzijds. En anderzijds heeft het ook te maken met dat in de POscholen je ook echt met kinderen te maken hebt waar de ouders de beslissing nemen of de prik gezet wordt, ja of nee. Dus dan moet je ook de ouders erbij halen. Terwijl in het voortgezet onderwijs ook kinderen inmiddels zelf mogen gaan kiezen voor de prik. Dus daarom is hiervoor gekozen.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:53:03]: VVD.

33

Margreet Ramaker (VVD) [01:53:06]: Voorzitter, we hebben multifunctionele accommodaties. Ook scholen hebben gemeentelijke ruimtes. Waarom kon daar gewoon niet een priklocatie worden aangewezen?

Eelco Eerenberg (College) [01:53:17]: Dat kan.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:53:17]: Gaat u verder.

Eelco Eerenberg (College) [01:53:22]: Daarom denk ik ook dat dit al precies is wat wij wilden gaan doen. Motie 590. Neem maatschappelijke organisaties. Ja, echt overbodig, voorzitter. Dit is precies wat we aan het doen zijn. We zijn in gesprek met moskeeën. We zijn in gesprek met sleutelpersonen. Als er iemand is die niet moet zeggen dat je een prik moet halen, dan ben ik het. En ik namens de gemeente. Het moeten andere mensen zijn die aan mensen uitleggen. waarom je de prik moet halen. Hier is het hele programma op gestoeld. Dus, ja, ik ben het er natuurlijk helemaal mee eens, maar als ik zeg, ja, ik heb deze motie nodig om tot dit inzicht te komen, wat heb ik dan de afgelopen twee jaar eigenlijk zitten doen? Dus, overbodig, voorzitter, maar we zijn het eens. Ja, en dus ontraden, overbodig is ontraden, dank u wel, meneer de Griffier, u heeft het helemaal gelijk. Motie 591, beter onderzoek, die ga ik u ook ontraden, omdat ik denk dat we die fase voorbij zijn. Ik heb u daar ook meerdere brieven over gestuurd. We weten welke groepen in de stad te weinig gevaccineerd worden. We weten wat daaronder zit. Het is desinformatie. Het is vertrouwen in de overheid. Het is de Nederlandse taal niet machtig zijn. We weten het eigenlijk vrij precies. En we moeten uit de onderzoeksfase. En we moeten gaan handelen. We moeten gaan prikken. Dus ook deze ontraad ik. Dank. Oh, excuse voorzitter.

Mijn fout. De PvdA vroeg een toezegging. In kortheidshalve. Dus niet wachten. Aan de slag. Urgent. En hou ons in de loep. En dat zeg ik u uiteraard toe.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:54:45]: Dank voor uw beantwoording. Zijn er fractiebehoeften? Nog een vraag. Gemiste vraag. Gemiste vraag. D66.

Nadia Stylianou (D66) [01:54:53]: Die was doorgeleid door de heer Van den Broek naar de wethouder. Over hoeveel tijd en geld zo'n extra onderzoek naar oorzaken. Maar goed, de motie was wel echt duidelijk ontraden al.

34

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:55:03]: Dus ik denk dat we... Nee, oké wethouder.

Eelco Eerenberg (College) [01:55:07]: Als u een extra onderzoek wilt doen, ik heb u net gezegd waarom ik denk dat het onderzoek überhaupt niet nodig is, je bent zo 100.000 euro verder. Want het gaat gewoon heel hard en daar zit ook een epidemioloog al heel snel een half jaar aan te werken. Het gaat hard.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:55:23]: Dank voor beantwoording. Dan gaan wij verder. Met agentpunt 26. Laat vandaag gaan we natuurlijk stemmen over de ingediende voorstellen. En agentpunt 26 is het raadsvoorstel vaststelling stedenbouwkundig programma van eisen Hojel 1. Het vaststellen van de reactienota. Welke fractie kan ik hiervoor het woord geven? CDA.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:56:05]: Stellinga, heeft u het pasje mee? Ik zie overigens dat jullie ook echt ontzettend goed matchen qua pakken en qua stropdassen. Er zit een concept achter die boyband van het CDA. Heel goed, ja. Goed, ik geef het woord aan de heer Stellinga.

Hessel Stellinga (CDA) [01:56:35]: Ja, voorzitter, alsof het was afgesproken. Voorzitter, wederom een SPVE met een heleboel woningen die erbij komen waar we heel blij mee zijn, maar wederom een SPVE waarin middenhuur het ondergeschoven kindje dreigt te worden. Vandaar de volgende motie. Draagt het college op te onderzoeken of in Hojel 1 in overleg met de ontwikkelaars binnen het kader van de Utrechtse aanpak een andere woningmarktverdeling met meer middenhuurwoningen kan worden bereikt binnen een haalbare business case. 2. Hierbij ook te onderzoeken of geld uit de reserve betaalbaar woning hiertoe kan worden ingezet. 3. De raad uiterlijk in Q1 2026 over de uitkomsten van dit onderzoek te informeren. Dank u wel.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:57:16]: Motie 592 u krijgt een vraag, PvdA.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:57:24]: Ja voorzitter meer middenhuur, wat kost dat of ten koste van wat gaat dat volgens de heer Stellinga?

35

Hessel Stellinga (CDA) [01:57:28]: Ja, voorzitter, die discussie hebben we al zo vaak gevoerd, ook vooral met de heer Van der Zweth. Bij ons is het geen taboe om soms ook een beetje middenhuur ten koste te laten gaan van sociale huur. Maar het gaat natuurlijk bij voorkeur altijd ten koste van de vrije sector. Dat zal duidelijk zijn.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:57:48]: Oké, dan één, dus CDA zegt nu het mag ten koste gaan van sociaal, even voor iedereen hier. En twee, als het ten koste moet gaan van vrije sector, dan moet er dus een bedrag bij... Ik neem aan dat de heer Stellinga, als hij dit indient, heeft uitgezocht. Over wat voor budget heb je het dan, voordat je dat plundert uit die reserve, uit het dictum?

Hessel Stellinga (CDA) [01:58:08]: Plunderen werk ik na vorige week wel even heel erg ver van mij. Want het CDA heeft erg weinig geplunderd vorige week. Maar ik zou toch willen zeggen, kijk, het hangt er vanaf waar je geld in investeert. We hebben het technisch uitgevraagd. Het kan wel. Maar ik zou daarvoor graag de waardering van de wethouder even willen afwachten.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:58:32]: Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA) [01:58:32]: Ja, voorzitter. Volgens mij heeft de CDA dan niet scherp om welk bedrag het gaat. Dan betekent deze motie of we gaan aanzienlijk minder sociaal doen. Lijkt mij zeer onwenselijk. Of er gaat een onbekend bedrag uit de reserve ten koste van een ander project waarvan we niet weten welke het is. Waarom zou je dat op dit moment voorstellen, zeker met een Utrechtse aanpak die überhaupt in een andere fase van je planvorming hoort?

Hessel Stellinga (CDA) [01:58:55]: Voorzitter, deze motie is een onderzoeksmotie. En ik denk dat de heer Van der Zweth dat een beetje uit het oog verliest. Wij roepen op om het te onderzoeken, omdat het wederom een SPVE is, waar middenhuur het ondergeschoven kindje is. En omdat wederom uit de peilstok van deze herfst blijkt. Dat middenhuur, dat daar helemaal niets van terecht komt. Dat van sociale huur ook te weinig terecht komt. Maar van middenhuur nog veel minder. En dat is de reden dat wij deze onderzoeksmotie indienen. Ik heb niet alle antwoorden op de vragen die de heer Van der Zweth stelt. Maar ik wil ze wel hebben. Daarom onderzoek het. En dat is deze motie. 36

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [01:59:37]: D66

Joost Vasters (D66) [01:59:37]: Ja, dank voorzitter. Ja, wij begrijpen het initiatief van het CDA hier. Ik denk ook dat we voor middenhuren moeten opkomen. We hebben daar ook vaker op samengewerkt. Ik denk wel dat het ook het moment is, dus niet eens met de PvdA. Maar toch even de vraag, is het CDA het wel met ons eens dat afhankelijk van misschien de reactie van de wethouder, dat je echt wel moet kijken waar kan je het meeste impact maken. Dus mocht het dan heel duur gaan worden, dan kan het misschien ook zijn dat je zegt, doe het juist op andere plekken.

Hessel Stellinga (CDA) [02:00:01]: Nou ja, voorzitter, dat kan blijken uit het onderzoek dat we gaan doen als deze motie wordt aangenomen. Daar gaat het eigenlijk om. Kijk, er worden hier allerlei dingen op tafel gelegd van ja, het CDA probeert weer sociale huur te vernuiken, het CDA probeert weer dit. Nee, het gaat om onderzoek gewoon of meer middenhuur mogelijk is, of het kan. En de uitkomsten van dat onderzoek, dat kan later.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:00:25]: Vasters.

Joost Vasters (D66) [02:00:25]: Ja, nee, nogmaals. Steun voor het initiatief, maar ook de vraag, stel dat blijkt uit de beantwoording dat het uiteindelijk toch heel duur gaat worden, dan is de CDA wel bereid om te zeggen, nou dan is het misschien niet deze plek, maar moeten we vooral op plekken gaan zoeken waar we dat op een goede en efficiënte manier kunnen doen en misschien met hetzelfde geld veel meer middenhuren te realiseren.

Hessel Stellinga (CDA) [02:00:45]: Voorzitter, eens met D66 als D66 zegt dat we de gelden moeten inzetten waar het het meeste betreft? effect heeft om middenuur te vergroten. Eens daarmee. Maar wat ons betreft blijkt dat pas uit het onderzoek dat we op basis van deze motie gaan doen. En niet nu al.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:01:07]:

37

Dank voor uw bijdrage. Andere fracties die nog een bijdrage op dit onderwerp hebben. Nee, dan gaan we flux verder met de wethouder, Eerenberg. Eelco Eerenberg (College) [02:01:30]: Voorzitter, dank. In het vorige debat deed ik een beroep op Kamerleden om vooral consistent te zijn. En de heer Stellinga kun je echt absoluut het compliment geven dat hij zeer consistent is in zijn politieke missie en zijn bijdrage daar ook over. En nu ook het instrument erbij pakt, want met de reserve betaalbaar wonen in hand en de aangenomen motie zou je dan meer middenhuur in dit project kunnen doen. Dankzij het vroege delen van deze motie hebben we eigenlijk al het onderzoekje kunnen doen. We hebben ook contact gehad met de ontwikkelaar en het zijn... Bedragen die ik nu ga noemen, die niet precies zijn vanwege, als ik het precieze bedrag noem, dat dat qua geheimhoudingen zo niet mag. Maar stel, stel u wilt het middensegment conform coalitieakkoord laten zijn en daarmee het vrije sectorsegment laten dalen, dan zult u een bedrag tussen de 10 en de 20 miljoen euro extra in het plan moeten stoppen, omdat juist die vrije sectorwoningen de dragende kracht zijn van het plan. Dat is eigenlijk het Robin Hood mechanisme wat we heel vaak in deze stad hanteren. Dat is één.

Een tweede is dat als u dat wil doen dat we wel al een besluit hebben genomen over het woonprogramma in de Utrechtse aanpak en daar is het gebouw inmiddels ook op ontworpen. En het vervelende met bouwblokken met appartementen is dat, dit is allemaal heel huiselijk, maar dat je ook niet zomaar al die woningen door elkaar heen kan doen. Dus als je het echt wil gaan onderzoeken en anders wil gaan doen, dan moet je ook op een gegeven moment weer het ontwerp van het gebouw ter discussie gaan stellen. En dat gaat ook vertraging met zich meenemen. Dus daar zou ik eigenlijk voor willen waarschuwen om dat niet te doen.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:03:09]: U krijgt een vraag, CDA.

Hessel Stellinga (CDA) [02:03:12]: Ja, voorzitter, er wordt altijd gezegd van je bent te laat, je bent te vroeg, je bent te laat, dat komt pas later aan de orde, dat komt pas eerder aan de orde. Dat is heel vaak het argument. We zitten nu in de SPVE-fase, dus ik weet niet hoe het dan komt dat de indeling van die gebouwen al helemaal bekend is. Daarnaast wordt er gesuggereerd dat het 2 ton per woning kost. Ik heb de 11e uur inderdaad, omdat het dit keer wel een keer op tijd was ingediend. een technische toets gekregen, dus daar heb ik van geleerd, dat zal ik voortaan zo proberen te doen. Maar uit die ambtelijke toets, allereerst gaat hij ervan uit dat het streefpercentage 35% is. Dat vind ik heel ambitieus, ik ben daar blij mee, maar ik zou ook al heel erg blij zijn met een beetje minder huur, maar dan wel een beetje meer dan het nu is. Dus wij hebben ook niet gezegd, en dat staat ook niet in die motie, van het moet gelijk 35% zijn, zoals het streefpercentage, maar stel dat je 10% toevoegt. En dat zegt dus die motie helemaal niet. En daarnaast is ook helemaal nog niet gezegd in kosten van welk woningbouwsegment dat beetje extra middenhuur moet of kan gaan. Daar had ik net een discussie over met de heer Van der Zweth. Dus dat zijn allemaal van die onzekere factoren waarvan ik zeg van onderzoek dat nou en graag een reflectie daarop van de wethouder.

38

Eelco Eerenberg (College) [02:04:30]: Ja, ik was hem aan eens, voorzitter. Die 200.000 euro per woning, die klopt. En natuurlijk, u kan ook zeggen twee woningen, drie woningen, vijf woningen, alles kan. Maar ik dacht even voor de grote getallen, omdat u heel mooi op tijd bent met deze motie, kan ik u gewoon hier vandaag al laten zien wat het gaat doen. En dat betekent dus, voorzitter, wil je naar het coalitieakkoordpercentage, het bedrag wat ik u net noemde, u kan ook een ander percentage willen, het kost twee ton per woning. Als u vanuit de vrije sector naar midden wil, dan heb ik u ook het bedrag als u van betaalbare koop naar midden wil. Dan moet je aan een vergelijkbaar bedrag denken, laat ik het dan even zo zeggen. Overstijgt daar het middensegment niet mee, dus dat is in tegenspraak met uw motie. En drie, wilt u minder sociaal en meer midden, dan komt er 15.000 euro per woning bij. Dat heeft met onze eigen grondwaarde te maken. Dus met de aftracht die daarvoor nodig is, dat is gewoon duurder. Dit zijn de getallen. Dan naar de reserve. Ik denk dat dat handig is.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:05:28]: Ik krijg nog een vraag van CDA.

Hessel Stellinga (CDA) [02:05:30]: Ja, dat laatste, die 15.000 euro, die volgt dus niet uit de technische toets. Dus dat is dan weer extra hier. Maar vindt de wethouder niet dat, gelet op al deze onzekerheden, dat het toch wel zou kunnen om hier gewoon een nader onderzoek na te doen of we hier iets in kunnen bereiken?

Eelco Eerenberg (College) [02:05:50]: Ja, ik kom daar toe. Dus ik probeer u gewoon eigenlijk hier mee te nemen in. Dit zijn de drie knoppen waar u kan draaien. Elke knop waar u aan draait kost geld. Dit zijn de bedragen. Dan gaan we nu naar de dekking, de reserve. De reserve betaalbaar wonen is leeg. Tenminste, er zit nog geld in, maar die is volledig bestemd aan projecten. Dus in die reserve zit geen enkele ruimte meer om nog iets te doen. Dat is ook gewoon waar we mee te dealen hebben. En daarmee zit ik eigenlijk gewoon een beetje klem in de praktijk van uw motie. Is er dan alleen maar slecht nieuws? Er is ook goed nieuws. Want de ontwikkelaar hoort ook onze discussies. En het is misschien minder dan wat u wil, maar de 25% midden is inmiddels in de laatste tekeningen 27% geworden. En dat zijn toch weer een paar woningen voor die sleutelfiguren erbij. Dit waren alle ingrediënten die tot mijn ontraden komen vanuit vooral deze praktische kant van deze motie.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:06:48]: Dank. Stellinga

39

Hessel Stellinga (CDA) [02:06:49]: Nou, 27 in plaats van 25%. Ik dank de wethouder voor de beantwoording, maar we brengen hem wel in stemming. Dank u wel.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:06:59]: Dank. VVD.

Gertjan te Hoonte (VVD) [02:07:01]: Toch nog een vraag aan de wethouder. Want de motie van het CDA past ons ook niet helemaal. Maar ik was wel benieuwd of de wethouder bijvoorbeeld dan zou kunnen toezeggen om toch nog eens wat meer inzicht te geven in wat er nu in de planning zit aan middenhuur. Want anders komt deze discussie elke keer terug. En dan is het een leuk onderonsje CDA D66. Maar blijkbaar ontbreekt er een stukje inzicht wat er nodig is om ook te zeggen van we hebben nu die middenhuur in de planning.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:07:27]: Wethouder.

Eelco Eerenberg (College) [02:07:28]: Voorzitter, daar hebben we de NPR voor. Dus dat is volgens mij super inzichtelijk voor u. En ik heb de indruk dat de consistentie van de heer Stellinga ervoor gaat zorgen dat we dit debat nog vaker met elkaar zullen hebben. En ik denk dat dat eerlijk gezegd ook gewoon goed is.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:07:44]: Dank voor beantwoording. Wij zijn hiermee aangekomen bij agendapunt 27. Dat is het raadsvoorstel beleidsnota waarderen, activeren en afschrijven van vaste activa. Dat heeft de afkorting WAAVA gekregen. Welke fractie kan ik het woord geven hiervoor? CDA, Van Steeg.

Bert van Steeg (CDA) [02:08:27]: Dank voorzitter. Ja, we hebben een goede discussie gehad over de nota WAAVA. Een technisch stuk met toch grote gevolgen voor de financiële huishouding van de gemeente. Daarom goed dat we daar goed naar kijken. Voor ons belangrijk dat circulair afschrijven ook daadwerkelijk in praktijk wordt gebracht. Maar naar onze mening staat het in dit raadsvoorstel wel zodanig dat we als raad onvoldoende zicht houden op de verdere ontwikkeling daarvan. En daarom het 40

amendement faseer invoering circulair afschrijven. Mede ingediend namens mevrouw Ramaker van de VVD.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:08:55]: En als ik het goed heb, wordt dat amendement 221.

Bert van Steeg (CDA) [02:08:59]: Daarnaast wil ik graag een toezegging vragen van de wethouder om ook te kijken naar hoe dit gefinancierd kan worden. En ook de verdere kennis in de organisatie. Want dit gaat uiteindelijk geld opleveren. We gaan incidenteel hier nu behoorlijk wat geld voor vrijmaken. Wat ik zou willen is dat we met dat geld wat we aan kapitaallasten verdienen, dat we toch gaan kijken hoe we dat bijvoorbeeld in een reserve ook kunnen terugverdienen. Zodat dit ook op die manier gefinancierd kan worden en niet breed gefinancierd wordt uit algemene middelen. Dank u wel.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:09:27]: Dat was geen amendement, of wel? Het was wel ook een amendement. Oh, u heeft één amendement. Ja, precies. Ik was even aan het zoeken daarna. Dank. Andere fracties die het woord willen voeren. VVD, Ramaker.

Margreet Ramaker (VVD) [02:10:03]: Ja, voorzitter. Het was echt een leuk debat over ook best wel een belangrijk onderwerp. De VVD is op zich voor circulair afschrijven, maar niet dat dit extra geld kost. We vinden een half miljoen euro in 2026 aan externe ondersteuning lezen. Een adviesbureau, echt heel veel geld. Terwijl elders in Nederland men al aan het experimenteren is. Kijk eens naar de gemeente Leeuwarden. Ook is het niet heel ongebruikelijk deze manier van afschrijven te gebruiken bij een investeringsproject en daar de kosten voor de berekening van die afschrijvingen onder te brengen. Laten we alsjeblieft spaarzaam zijn met geld steken in koploper zijn als het niet hoeft. Daarom, met steun van Utrecht Nu! en CDA, de motie de samenwerking op te zoeken met gemeenten die bezig zijn met circulair afschrijven voor kennisopbouw en kennisdeling. Bij nieuwe investeringsprojecten budgetvrij te maken voor financiële onderbouwing van afschrijving van circulair materialen bouwmethode. De raad in het tweede kwartaal 2026 te informeren met een update over bovenstaande twee punten.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:10:58]: Motie 593. Dank. Anderen. Partij voor de Dieren. Sasbrink. Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [02:11:17]:

41

Dank voorzitter. De afgelopen weken, zowel bij de begroting als bij dit raadsvoorstel, hebben we als Partij voor de Dieren gepleit voor het verhogen van de afschrijvingstermijn van groenvoorzieningen. Volgens ons is dat nodig en wij hebben er ook vertrouwen in dat dat kan. Want daarmee kunnen we zorgen dat er veel sneller veel meer groen gerealiseerd kan worden. Echter. En dat nu even op, want wij hebben onze plannen enigszins bijgesteld om aan de geuite bezwaren tegemoet te komen. We kiezen ervoor om niet vandaag aan het college al te vragen de afschrijvingstermijn voor groen hoe dan ook standaard vast te zetten op 40 of 50 jaar. Maar we vragen wel aan het college om bij het opstellen van de toegezegde nota openbare ruimte te onderzoeken op welke manieren de afschrijvingstermijnen voor groenvoorzieningen maximaal benut kunnen worden. We willen namelijk dat het college zich veel verder gaat verdiepen in de levensduur van groen in de openbare ruimte. De motie heet Hogere ambities voor de levensduur van groen. Mag ik ook mede namens VVD, Volt en Utrecht en Utrecht Nu! indienen. En de motie draagt het college op om in de nieuwe beleidsnota Beheer openbare ruimte inzichtelijk te maken wat de beperkende factoren zijn voor de levensduur van groenvoorzieningen.

Om bij het maken van die nota te onderzoeken of bij groenvoorzieningen andere eisen gesteld kunnen worden om te zorgen dat de omstandigheden goed genoeg zijn voor een gemiddelde levensduur van 50 jaar. Om te onderzoeken of verschillende afschrijftermijnen gehanteerd kunnen worden voor verschillende soorten groen. En om per project bepaald te worden welke maximale afschrijvingstermijn gehanteerd wordt. En tenslotte om totdat die nieuwe beleidsnota van kracht is bij nieuwe groenvoorzieningen waarbij de investering boven een miljoen komt de raad te informeren.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:12:50]: Motie 594. Krijgt u een vraag? ChristenUnie.

Bina Chirino (ChristenUnie) [02:12:54]: Ja, voorzitter. Mevrouw Sasbrink begon haar betoog met dat zij meer groen wil toevoegen. Maar uit het debat kwam naar voren dat door uitgaan van een langere levensduur er op veel plekken geen groen komt te staan. Omdat het daar niet lang kan blijven staan. Hoe denkt de Partij voor de Dieren daarover?

Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [02:13:08]: De reden dat groen in Utrecht vaak niet lang genoeg blijft staan is of omdat die groeiplaats niet goed genoeg is. Of omdat we er zelf niet goed voor zorgen. Maar bijvoorbeeld ook omdat we zelf besluiten om zo'n boom te kappen omdat er bijvoorbeeld een infrastructureel project daar willen uitvoeren. Dus we zijn er ook deels zelf bij, wil ik zeggen als een boom niet die levensduur haalt. En ik hoop ook een beetje dat als we hiermee gaan experimenteren dat we dus juist ook onszelf of dat de gemeente zichzelf motiveert om te zorgen dat groen juist lang kan blijven staan. Mevrouw Chirino, op sommige plekken lukt het niet en zou je het dan helemaal niet kunnen doen. Met deze motie zeggen we juist van onderzoek nou of je op verschillende groenvoorzieningen een verschillende afschrijftermijn kan hebben of wat je op projectniveau 42

een verschillende afschrijftermijn kan hebben. Zodat wanneer je vermoedt dat je niet een bepaalde leeftijd gaat halen dat je het dan niet standaard doet.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:13:59]: Chirino?

Bina Chirino (ChristenUnie) [02:14:00]: Mijn vervolgvraag is dan, als je het dus niet standaard gaat doen, maar je gaat in totaal wel uit van een langere, want volgens mij hoopt de Partij voor de Dieren dat wel, dat groen langer blijft staan dat je het op sommige plekken dus niet neer gaat zetten en in totaal misschien minder groen hebt in de stad.

Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [02:14:14]: De investeringen die je in groen doet blijven hopelijk of het geld dat je daarin uitgeeft blijft hopelijk hetzelfde. Dus ik denk niet dat er dan minder groen doorkomt. En dat je dus ook voor plekken waarvan je weet, ik kan me voorstellen bijvoorbeeld als je op riolering groen gaat zetten, waar we nu over nadenken als voorbeeld van, zou dat een manier zijn om toch meer groen te krijgen? Dat je daar dus moet zeggen op zo'n soort project en op die uitzondering daarom zeggen we juist ga in die beleidsnota en nou kijken op welke plekken je dit kan toepassen en waar niet. Zodat je op plekken waar je dus misschien zegt van we moeten hier binnen zoveel jaar weer in de grond bezig. Dus we kunnen die leeftijd niet garanderen. Dat je daar dus niet die afschrijftermijn toepast. Maar dat je daar een afwijking toepast met een afschrijftermijn die wel past bij die locatie of bij dat project.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:15:00]: D66.

Maarten Koning (D66) [02:15:02]: Waar wij ons veel zorgen over maken is dat wat Partij voor de Dieren hier voorstelt dat het ook wel weer echt een bureaucratisch gedrocht wordt. Want dan heb je het over verschillende soorten groen op verschillende manieren registreren en waarderen. Ziet de Partij voor de Dieren dat ook zo?

Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [02:15:19]: Ja, maar ik denk dat alles wat je afschrijft moet je registreren en administreren. Maar dat dit het waard is om dit te doen en om dit juist ook in die beleidsnota openbare ruimte inzichtelijk te 43

maken omdat je daar ook al die verschillende soorten projecten en verschillende soorten groenvoorzieningen uiteenzet. Dus om het juist daaraan te koppelen. Dat het onderzoek absoluut waard is en ook die registratie waard is omdat je hiermee sneller meer groen neer kan zetten. En dat hebben we zo ontzettend hard nodig. En nou ja, heb je misschien meer administratie nodig. Maar dat weegt echt op tegen dat je ervoor terugkrijgt dat je veel sneller veel meer groen neer kan zetten.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:15:57]: Koning.

Maarten Koning (D66) [02:15:59]: Nou, dan spreekt mevrouw Sasbrink zichzelf toch een beetje tegen. Want ze zei net ook van met gelijk blijvende middelen zal je hier wel meer administratie op moeten gaan zetten. Dus dat levert dan niet meer groen op. Dat klopt toch?

Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [02:16:12]: Als je bijvoorbeeld, wat we vorige week in onze tegenbegroting lieten zien, als je een bos wilt bouwen en je doet dat als investering, dan kan je nu door bijvoorbeeld jaarlijks 3,5 miljoen per jaar af te schrijven, kan je nu al 100 miljoen investeren om een bos neer te zetten. Als je dat niet als afschrijving doet, dan kan je nu maar 3 miljoen investeren in groen. Dus je kan daadwerkelijk nu al veel meer investeren. groen hebben, dan heb je de komende 50 jaar profijt van de bomen die er staan. We weten hoe ouder een boom is, hoe meer houtmassa, hoe meer het doet voor klimaatadaptatie, hoe meer het betekent voor biodiversiteit. Een oude boom is echt veel meer waard dan een jonge boom. Dus je kan veel beter nu zoveel mogelijk bomen neerzetten, daar de komende tientallen jaren van profiteren, dan dat je dat per jaar een klein beetje gaat doen.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:16:58]: Laatste keer, Koning.

Maarten Koning (D66) [02:16:59]: Linksom of rechtsom vraagt dat natuurlijk meer investeringen aan de voorkant, dus dat kost gewoon geld. Mijn punt is dan, en dan ga ik een laatste poging doen, u doet hier een voorstel, terwijl er natuurlijk in het debat ook gewoon is toegezegd van we gaan de raad informeren. over een aantal van die aspecten die hier in de motie naar voren komen, bijvoorbeeld ook in relatie tot Apeldoorn, waar u best een goed voorbeeld over gaf, dat ze daarmee bezig zouden zijn. Ik heb me daar niet helemaal in verdiept, maar laat dat dan een voorbeeld zijn, mogelijk, wat de wethouder uitzoekt. Zullen we dat dan niet gewoon even afwachten, is mijn vraag.

44

Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [02:17:35]: Nou, nee zou ik zeggen, want juist in deze biodiversiteitscrisis, in deze klimaatcrisis, hebben we al het groen zo snel mogelijk, zoveel mogelijk nodig. Dus laten we nu aangrijpen dat we deze opdracht meegeven om dit echt grondig te onderzoeken, dat het college zich hier goed in verdiept, dat ze op al deze verschillende aspecten gaat kijken wat er maximaal mogelijk is, zodat we zo snel mogelijk, zoveel mogelijk groen hebben, want dat is wat we nu nodig hebben.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:18:00]: Ramaker.

Margreet Ramaker (VVD) [02:18:01]: In hoeverre gaat Partij voor de Dieren dan ook voor kwaliteit van het groen? Want kijk, een eik kan al 250 jaar oud worden. Dus dan heb je een veel lagere afschrijvingstermijn dan een populier.

Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren) [02:18:16]: Wat die beleidsnota en beheer openbare ruimte gaat volgens mij ook in op die biodiversiteitsverschillen. Ik zou zeggen laten we ook zoveel mogelijk kijken naar wat blijft er zo lang mogelijk staan. Maar je moet natuurlijk niet alleen maar kijken bij de soorten die je neerzet naar hoe oud ze kunnen worden. Ik denk trouwens dat een goede groeiomstandigheden een goede verzorging voor heel veel bomen zorgt dat ze echt meer dan die 50 jaar gaan halen. Maar dat die soortkeuze, maar dan wordt het een ander soort debat dan het financiële debat waarin ik dacht dat we vandaag zaten. Maar bij die soortkeuze moet je met veel meer verschillende dingen rekening houden. En ik zou zeggen, biodiversiteit voorop.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:18:49]: Ramaker. Oh, niet meer. Dank voor uw bijdrage. Zijn er andere fracties? Ja. PvdA.

Rick van der Zweth (PvdA) [02:18:59]: Dank voorzitter. Gewoon vanaf hier, want het is een vraag. Wij steunen de nota natuurlijk. En blij dat we gaan afschrijven met een restwaarde. Het raadsvoorstel nu zegt dat om dat te gaan doen bij nieuwe investeringen. En uit het briefje van afgelopen week blijkt dat het ook kan bij lopende investeringen. Mits het goed wordt vastgesteld, et cetera. Op het moment van ingebruikname. In technische sessies bleek eerder dat het vooral kon alleen als het echt nog helemaal nieuw was. Dat blijkt iets anders te liggen. Dus mijn vraag aan de wethouder is. Kunnen die reeds lopende investeringen, maar nog niet in gebruik genomen investeringen, meegenomen worden in het 45

raadsvoorstel uitwerking? En dan hoor ik ook graag of ik het formeel moet amenderen, maar dat dat in ieder geval een optie is om ook gewoon te gaan doen en daar niet op te wachten.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:19:42]: Dank. Geen andere fractie volgens mij dit woord wenst. Dan gaan we voor beantwoording naar de wethouder. Wethouder Schilderman. Susanne Schilderman (College) [02:20:07]: Dank u wel, voorzitter. Ja, de nota WAAVA kan technisch klinken, maar het is uiteindelijk wel iets wat gewoon bepaalt over hoeveel zet je ieder jaar in je boeken over alle grote investeringen die wij doen. Dus heel belangrijk en extra bijzonder is dat wij de restwaarden nu echt onze standaard maken. En dat wij in 2016 voor het eerst begonnen door te zeggen circulariteit moet ons uitgangspunt zijn. Zetten wij het nou ook echt in onze financiële kant? En daar ben ik hartstikke blij mee als u daar mee instemt zo meteen, natuurlijk. Ik zal de voorstellen nalopen. CDA had amendement 212, faseerde invoering van het circulair afschrijven. Nou, dit voorstel zegt eigenlijk, nou, doe het een beetje rustig aan. Wat er eigenlijk in staat kan ik helemaal volgen, want er staat een start wordt gemaakt met de onderdelen waar de restwaarde voldoende betrouwbaar kan worden vastgesteld. En ook in deze nota staat dat wij het inderdaad alleen gaan doen op het moment dat die voldoende vastgesteld wordt. Maar u zegt eigenlijk ook faseer het. Ja, dat kan. Dan duurt het wat langer totdat we het overal toepassen. Het laat wel iets minder haast zien.

Dus ik zeg oordeel raad of u die haast wil laten zien of niet. Maar weet in ieder geval wel dat die restwaarde de bedoeling is dat hij er inderdaad komt. Maar hij moet wel altijd betrouwbaar vastgesteld kunnen gaan worden. Want anders zijn we niet goed met onze financiën om aan te gaan.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:21:35]: En dit was niet amendement 212 zoals u zei, maar amendement 221. Zelfde getallen, een beetje andere volgorde.

Susanne Schilderman (College) [02:21:41]: Net gewoon, hetzelfde dingetje zit erin. Goed, de VVD had motie 593 over koploper zijn. Ja, er zitten een aantal verschillende onderdelen in dat dictum, namelijk dat eerste deel. Absoluut, eens heb ik ook toegezegd in de commissie, namelijk dat wij samenwerking zoeken met andere gemeenten. Dus dat is eigenlijk overbodig. Maar in dictum 2 wordt gezegd dat het budget dat nodig is om te gaan werken met de restwaarde eigenlijk betaald moet worden door de investeringen. En omdat wij daar nu mee gaan beginnen, betekent dat een nog onbekende verhoging van de kosten van investeringen die we aan het doen zijn. En totdat wij hier een tijdje mee geoefend hebben, is daar ook niet een heel goede inschatting van te maken over hoeveel ons dat nou extra kost. Maar u maakt het met een onbekend bedrag duurder. Het college vindt dat niet verstandig en daarom ontraden wij deze motie. Dan motie 594. Ik zie inderdaad dat Partij voor de Dieren heel erg haar best heeft gedaan om te kijken naar de verschillende 46

onderdelen. En ook gekeken heeft naar wat is realistisch daarin. Om eigenlijk dat te gaan uitzoeken. Ik heb één puntje wat ik even wil benoemen over 2D. Want daar wordt gezegd per project bepaald kan worden welke maximale afschrijvingstermijn gehanteerd wordt. U heeft dat in een onderzoeksvraag eigenlijk gesteld bij het maken van een nieuwe beleidsnota daarnaar te kijken. Dus in die zin kan ik dat uitvoeren. Aan de andere kant zeg ik wel, ik acht de kans dat dat de uitkomst gaat worden. Nou ja, grenzend aan de nieuwe hoek. Omdat dat heel veel werk gaat betekenen. En het is ook belangrijk dat er gewoon herkenbare afschrijvingstermijnen en afschrijvingstabellen gaan komen. Want anders ga je heel veel werk per individueel stuk moeten doen. Door hoe u het geformuleerd heeft, kan het geheel een positief voorstel meegeven. Maar wel echt een belangrijke winstwaarschuwing op die 2D. Want dat denk ik niet dat gaat gebeuren. Op die andere onderdelen zit er volgens mij echt een goede gedachte in. Namelijk zou je dat eigenlijk een verschil kunnen maken op verschillende onderdelen. Zullen we toch kijken naar hoe het langer kan. En uiteindelijk zouden we wat mij betreft uit moeten komen op een beperkt aantal verschillende termijnen waarschijnlijk. Maar niet te veel en ook niet per project. Want dat gaat echt voor heel veel werk zorgen.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:24:06]: D66.

Maarten Koning (D66) [02:24:06]: Kan het college wel toezeggen dat dit geen bureaucratisch gedroogd wordt?

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:24:10]: Wethouder.

Susanne Schilderman (College) [02:24:11]: Daar streef ik in mijn hele leven naar de heer Koning. Doordat het in deze motie staat dat wij dit eigenlijk gaan bezien bij het maken van de nieuwe beleidsnota beheer openbare ruimte. Geeft dat natuurlijk ons de kans om er gewoon naar te kijken over hoe zou dit werkbaar gedaan kunnen worden. Het komt dan ook weer bij u terug en dan kunt u nog zelfs controleren of het een bureaucratisch gedrocht is geworden of niet. En of u daar dan tevreden mee bent.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:24:34]: Gaat u verder.

Susanne Schilderman (College) [02:24:35]:

47

Het CDA vroeg mij om inderdaad te kijken over hoe dit gefinancierd en de kennis geborgen kan worden. Dat kan ik u inderdaad toezeggen om daarop terug te komen. Want het is een terechte vraag. We hebben nu inderdaad incidenteel geld om daarmee te starten. Als u met deze nota instemt. Maar volgens mij zit er eigenlijk ook een vraagstuk. Zeker als het voorstel van het CDA wordt aangenomen. Kunnen we dat geld misschien wat langer meenemen? Of zouden we dat op een andere manier kunnen financieren? Dus ik vind het logisch om dat uit te zoeken. Zullen we dan bij de jaarstukken als eerste op terugkomen? Misschien dat we later nog een keer terug moeten komen.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:25:09]: Ik krijg nog een vraag van de VVD.

Margreet Ramaker (VVD) [02:25:11]: Ja, voorzitter. Wat is het verschil? Een half miljoen, maar je weet helemaal nog niet wat je gaat uitzoeken. Of via een investeringsproject. En dan weet ik wel zeker dat het minder is dan een half miljoen.

Susanne Schilderman (College) [02:25:24]: Het onderscheid dat het dan minder zou zijn, dat kunnen we niet helemaal duiden. Want het is hetzelfde onderzoek dat je in beide gevallen moet doen. Wat wij merkten terwijl wij hiermee bezig waren voor een heel aantal investeringen sommige zitten al helemaal in die circulaire gedachten en sommige nog niet. En dat gaat dus echt iets vragen van ons om dat op een andere manier te gaan doen. Om vervolgens te zeggen, uw projecten worden met een onbekend bedrag duurder omdat wij aan het werk zijn met een nieuwe werkwijze, maar we kunnen nog niet goed inschatten wat dat precies gaat kosten. Dat vindt het college echt niet verstandig en daarom is er een centraal budget voor.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:26:00]: Ramaker.

Margreet Ramaker (VVD) [02:26:01]: Wat gaat het college dan in 2026 concreet doen aan ondersteuning?

Susanne Schilderman (College) [02:26:09]: Wat het college eigenlijk concreet gaat doen aan ondersteuning is dat er centraal kennis opgebouwd wordt binnen onze eigen organisatie over hoe je beter met de restwaarden kan 48

werken. Dus ook alle mensen in onze organisatie die ook werken met die afschrijvingen die worden daar verder in opgeleid. Vervolgens gaan wij eerdere voorbeelden van zaken uit die wij gaan afschrijven waar de restwaarde van bepaald wordt verzamelen. Zowel in wat wij zelf doen als in wat externe partijen in andere gemeenten bijvoorbeeld hebben. En zo gaan wij kijken over hoe snel wij kunnen komen tot een totaalinschatting. Zodat je dat eigenlijk gestandardiseerd gaat kunnen doen. In plaats van per project. En daar gaan die kosten naartoe. Dan de PvdA. Die had het stuk over lopende investeringen en nieuwe investeringen. En dat is heel goed dat de PvdA daar ander voor heeft, want dit is inderdaad denk ik wel echt het technische stukje. Namelijk dat actief, dat gebeurt op het moment van in gebruik namen. Maar een lopende investering is misschien ook een gebouw waar al aan gebouwd wordt, maar nog niet in gebruik. gebruik genomen is. We vonden dat onderscheid best heel ingewikkeld en ik dacht, laten we daar niet al te veel over hebben. Maar PvdA vraagt eigenlijk terecht misschien zijn we inderdaad al één jaar aan het bouwen aan iets maar valt die eigenlijk nou buiten de scope van deze wijziging? Dus ik zeg toe om te kijken hoe we dat kunnen gaan doen. Daar komen we dan op terug bij de jaarstukken over in welke mate dat mogelijk is.

Daarbij is wel de vraag, we hebben dat budget wel pas vanaf volgend jaar. Dus dan moet het ook niet voor die tijd in gebruik genomen zijn. En we gaan ook moeten kijken in welke gevallen we dat daadwerkelijk nog gaan kunnen doen. Dat is bij een lopende investering redelijk om dat misschien te vinden. Maar dat zullen we heel even moeten bekijken.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:27:56]: PvdA.

Rick van der Zweth (PvdA) [02:27:57]: Ja, fijn. Dus dank daarvoor. Het beslispunt zegt nu echt nieuwe investeringen. Moet dat dan in geamendeerd worden?

Susanne Schilderman (College) [02:28:07]: Ik dacht dat we dat misschien tot een semantische discussie zouden kunnen beslechten. En kunnen zeggen het is voor nieuwe investeringen in die zin. Dat het is voor investeringen die nog in gebruik genomen moeten worden. Dat is in die zin wat volgens de nota wava nieuw zou zijn. Want dat is eigenlijk het moment waarop je het altijd doet. En de lopende investeringen die loopt dan al wel. Maar ja zouden we ook wel kunnen zeggen dat die wel nieuw is. Omdat het moment van afschrijven nog moet komen. Dus ik denk dat het wel kan eigenlijk in de huidige situatie.

Pepijn Zwanenberg (Voorzitter) [02:28:40]: Dank voor de beantwoording. Dan zijn we hiermee aan het eind gekomen. Of zijn er praktische behoeften aan een tweede termijn? Nee, ze zijn aan het einde gekomen van 27. De dagkoers kan ik niet voor vast zeggen. We lopen meer dan drie kwartier achter in ieder geval nu op het schema. Dus dat wil ik niet de mensen voor het volgende onderwerp. Ik sta niet mee tot 49