Jaarrekening 2025
Tekst van het document
Begroting 2025
Rekening 2025
Leningen Sociale Zaken (o.b.v. 25%)
435
364
435
364
Stichting Sportaccommodatie Urk
2.807
2.694
2.579
2.576
Stimuleringsfonds Volkshuisvesting
4.747
4.810
4.747
5.334
Totaal
7.989
7.868
7.761
8.274
Toelichting: Lening Sociale Zaken (SOZA): De leningen binnen de Soza-regelingen bestaan vooral uit kredieten op grond van het Besluit Bijstandsverlening zelfstandigen (BBZ). Bij deze leningen ligt 75% van het risico bij de rijksoverheid. De gemeente draagt de overige 25%. Lening Stichting Sportaccommodatie Urk (SSU) De gemeente loopt over de leningen van SSU een beperkt risico. De opstallen dienen hiervoor als onderpand. De gemeente beoordeelt jaarlijks, op basis van de jaarstukken, de financiële positie van de stichting. Lening Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn): Het SVn verstrekt namens de gemeente startersleningen en onderhoudsleningen voor woningen. Gebruikte rentepercentages De werkelijke rentelast wordt verdeeld over de begrotingsonderdelen (taakvelden) op basis van de boekwaarde van de activa per 1 januari. In 2025 bedroeg dit omslagpercentage 1,9. Dit percentage volgt uit de totale rentelast en de boekwaarden van de vaste activa in de begroting 2025. Volgens de notitie Grondbeleid 2025 van het BBV worden aan de grondexploitaties rentekosten toegerekend. Dit gebeurt met een omslagpercentage van 1,9% over de boekwaarden van de voorraden onderhanden werk per 1 januari. Voor de grondexploitatie van de Zeeheldenwijk geldt een correctie, die is bepaald op basis van de werkelijke rente van de lening die in 2018 speciaal voor deze exploitatie is afgesloten.
In 2025 is voor de Zeeheldenwijk een percentage van 1,54% gebruikt. Conclusie Het financieringstekort over 2025 bedraagt € 23,6 miljoen en ligt daarmee aanzienlijk lager dan het bij de begroting geraamde tekort van € 34,4 miljoen. Dit wordt vooral veroorzaakt door vertraging in de uitvoering van investeringen en grondexploitaties, waardoor de kasuitgaven lager uitvielen dan geraamd. Gedurende het jaar is meer gebruik gemaakt van kortlopende financiering. Om binnen de geldende treasuryregels te blijven is dit grotendeels omgezet in een langlopende lening van € 20 miljoen. Ultimo 2025 resteert nog slechts een beperkte normoverschrijding. De gemeente blijft ruim binnen de renterisiconorm en de financieringspositie is solide.
57
Bedrijfsvoering Inleiding Paragraaf bedrijfsvoering gaat over de hele gemeentelijke organisatie. Deze bestaat uit de ambtelijke organisatie en de “bestuurlijke” organisatie. De inwoner verwacht van de gemeente dat de gelden rechtmatig, doelmatig en doeltreffend besteed worden. Ook verwacht men dat de gemeente een betrouwbare partner is waarbij ook transparantie belangrijk is. Deze verwachtingen zijn uitgangspunt voor de bedrijfsvoering en ondersteunen van de uitvoering van de doelstellingen. Het welslagen van die doelstellingen is vooral afhankelijk van de kwaliteit van de bedrijfsvoering. Het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) verplicht dat in de paragraaf bedrijfsvoering een vast onderdeel rechtmatigheid wordt opgenomen. Onderaan deze paragraaf treft u dit onderdeel aan. Informatievoorziening / ICT Informatievoorziening In 2025 is een aanvang gemaakt met het nieuwe informatiebeleidsplan 2026-2029 met als doel de digitale dienstverlening aan de inwoners en ondernemers veilig en toekomstgericht aan te bieden. De ontwikkeling hiervan gaat nog door in 2026. Informatiebeheer Hoewel het Interbestuurlijk Toezicht Archieven de Gemeente Urk voldoende beoordeelt, kan het nog beter. Dit komt omdat er nog archiefachterstanden aanwezig zijn. Hierdoor is de status nog gekwalificeerd als 'nog niet adequaat'.
Ondanks de aanhoudende inspanningen en verbeteringen op het archiefbeheer is de Gemeente Urk blijft, mede door het wijzigingen van het beoordelingsstelsel met een 'oranje' status geclassificeerd. Eind 2025 is intensief contact geweest met het Flevolands Archief (HFA) en zijn een aantal essentiële documenten geaccordeerd welke onderdeel waren de beoordeling. In 2026 is budget opgenomen om verder het archief op orde te krijgen. Applicatielandschap Om blijvend goed regie te kunnen voeren op een steeds complexer wordend applicatielandschap, is er een actuele architectuurplaat gemaakt. Hierdoor is het mogelijk het aantal applicaties terug te brengen, te standaardiseren en daarmee de kosten terug te brengen. In 2026 zal gestart worden met het rationalisatie project. Aanbesteding werkplekken, hardware en telefonie Afgelopen jaar heeft de aanbesteding gelopen en is beheer van de werkplek overgegaan naar een andere leverancier. Contracten en SLA zijn allemaal gemaakt en afgerond in 2026. De oude werkplek in Citrix is helemaal afgebouwd. In 2026 worden de telefoniediensten en hardware diensten verder ingericht en geëffectueerd. Inkoop en aanbestedingen Aanbestedingen In 2025 zijn diverse aanbestedingstrajecten voorbereid, doorlopen en gestart; o.a. aanbestedingen zoals de ICT-aanbesteding, met de percelen Software, Hardware en Telefonie.
Tevens zijn de AV-middelen voor de raadszaal en kantine aanbesteed, net zoals de 58
brandverzekering, werkkleding, opvang van Oekraïners in de haven inclusief catering en beveiliging. Voor het warmtenet zijn er een warmte-koude-opslag en warmtepompcentrales aanbesteed. Tevens zijn de werkzaamheden voor de rechtmatigheidscontrole t.b.v. de accountantsverklaring tot volledigheid gebracht en is er sinds eind 2025 een Spendanalyse tooling in gebruik wat waardevolle informatie geeft over de uitgaven per crediteur/domein/CPV-code. Ook is er in 2025 een start gemaakt betreffende contractmanagement en contractbeheer, hier zal in 2026 uitvoering aan gegeven worden. We werken nauw samen met de gemeente Dronten en Noordoostpolder (de zgn. DUNgemeenten) en nemen deel aan het Regionaal Inkoop Overleg Flevoland (RIOF). Medewerkers Personeel In 2025 hebben we weer veel vacatures binnen de verschillende teams kunnen invullen. Toch blijkt het ook in 2025 lastig om de meer specialistische functies in te vullen. Vacatures blijven regelmatig langer openstaan en soms is dan de hulp in van gespecialiseerde bureaus voor werving en selectie nodig. Ook hebben we dit jaar weer regelmatig externe inhuur ingezet om de periode tot invullen van een vacature te overbruggen. Doorstroom binnen de organisatie wordt gestimuleerd en gebeurt ook nog steeds regelmatig binnen de gemeente.
Met zes medewerkers zijn via een vaststellingsovereenkomst afspraken gemaakt over hun afscheid bij de gemeente Urk. Functiewaarderingssysteem De insteek was om in 2025 de transitie te maken naar een nieuw functiewaarderingssysteem: HR21. Door de krappe bezetting in het HR-team en de grote inzet die nodig is voor deze transitie (naast externe expertise) is dit het afgelopen jaar niet mogelijk geweest. Omdat dit ook in 2026 niet haalbaar lijkt is ervoor gekozen om deze transitie minimaal 5 jaar uit te stellen en het huidige functiewaarderingssysteem in 2026 te actualiseren. Dat gaat veel minder tijd en geld kosten. Ons huidige systeem V-Balans is een minder bekend systeem, maar is wel een goedgekeurd systeem vanuit onze cao. Risico-inventarisatie en evaluatie In 2025 is voor de hele organisatie en alle locaties een risico-inventarisatie en evaluatie uitgevoerd. De in het rapport opgenomen aanbevelingen worden ter hand genomen. Easycruit Afgelopen jaar hebben we ons bezig gehouden met het goed inrichten van Easycruit, zodat we in 2026 aan de slag kunnen met dit sollicitantenvolgsysteem (ATS). Dit gaat zorgen dat het proces van werving en selectie nog soepeler en sneller gaat verlopen. Dynamisch Aankoop Systeem (DAS) In januari 2025 zijn we gestart met de nieuwe DAS (Dynamisch Aankoop Systeem). Het contact met de betrokken partij loopt tot nu toe goed.
We worden goed begeleid in de regels rondom aanbesteding van inhuur. Ook contractmanagement van de opdrachten is nu goed ingeregeld via een apart systeem van de DAS.
59
Bedrijfsarts/Bedrijfsmaatschappelijk werk De overgang van een arbodienst naar de rechtstreekse inzet van de bedrijfsarts is goed verlopen. Samen met de inzet van de bedrijfsmaatschappelijk werk doet dit veel in de preventie van (langdurig) verzuim. Ziekteverzuimcijfer Ons ziekteverzuimcijfer zit nog iets onder het landelijke gemiddelde van gemeenten en is vergelijkbaar met dat van gemeenten van een soortgelijke omvang. Ziekte verzuim
2022
2023
2024
2025
Man
5,92%
5,19%
3,32%
4,45%
Vrouw
7,56%
5,68%
5,57%
6,81%
Gemiddeld
6,62%
5,41%
4,36%
5,57%
Ondernemingsraad De Overlegvergaderingen met de bestuurder vinden in goede harmonie plaats en zijn constructief in het belang van de medewerkers en de organisatie. Overzicht salarissen, toelagen en vergoedingen Overzicht salarissen, toeslagen en vergoedingen Ambtelijke organisatie
Rekening 2024 Begroting 2025 Rekening 2025 16.881.873
19.934.809
19.344.682
College van B & W
631.911
653.000
621.102
Gemeenteraad
317.051
335.981
389.256
Griffie
168.664
261.019
252.721
Rekenkamer
12.000
12.000
12.000
18.011.500
21.196.809
20.619.762
Totaal Kosten inhuur derden
Rekening 2024 Begroting 2025 Rekening 2025
Kosten inhuur
4.084.607
2.137.500
4.005.970
Totaal
4.084.607
2.137.500
4.005.970
De totale loonkosten zijn lager dan begroot. De lagere salariskosten compenseren de hogere inhuurkosten. De lagere salariskosten worden veroorzaakt door het hebben van vacatures die moeilijk invulbaar zijn. Om de werkzaamheden toch uit te kunnen voeren vindt inhuur plaats. Ook vindt soms inhuur plaats om het werk van zieke medewerkers op te kunnen vangen.
60
* € 1.000 Onderverdeling inhuur
Domein Fysiek
Sociaal
Bedrijfsvoering
Inhuur op vacatures
€ 295
€ 542
€ 1.134
Inhuur wegens ziekte
€ 23
€ 297
€ 167
Inhuur wegens piekwerkzaamheden
€ 29
€ 276
€ 12
Inhuur wegens specifieke werkzaamheden
€ 788
€ 331
€ 112
€ 1.135
€ 1.446
€ 1.425
Totaal
Rechtmatigheid In de rechtmatigheidsverantwoording wordt verantwoording afgelegd over de naleving van de regels, die van belang zijn voor financiële handelingen van de gemeente. Met deze verantwoording geven wij invulling aan de artikelen 9 tot en met 12 van de financiële verordening, die op 11 december 2025 is vastgesteld. In de rechtmatigheidsverantwoording zijn drie criteria van belang: • Het begrotingscriterium; • Het voorwaardencriterium; • Het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening. In de paragraaf bedrijfsvoering geven we hierna een toelichting op de afwijkingen zoals die worden genoemd in de rechtmatigheidsverantwoording. De rapporteringstolerantie voor onrechtmatigheden is door de raad vastgesteld op 20% van de verantwoordingsgrens. Hieronder is een totaaloverzicht opgenomen van de onrechtmatigheden. Monitor Rechtmatigheidsverantwoording (x €1.000)
2025
A. Begrotingscriterium Totaal Overschrijding exploitatiebudgetten programma’s begroot versus werkelijk
2.104
Totaal overschrijding investeringsbudgetten (kredieten)
630
Niet geautoriseerde reserve mutaties
-
Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid respectievelijk zijn gemeld.
-
A. Subtotaal begrotingsonrechtmatigheden (fouten)
2.734
B. Voorwaardencriterium Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed
1.778
C. Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium
-
D. Totaal rechtmatigheidsfouten = A+B+C (bruto)
4.512
61
E. Af: Begrotingsafwijkingen die passen binnen de afspraken die met de raad zijn gemaakt
-2.684
F. Totaal rechtmatigheidsfouten (netto)
1.828
G. Verantwoordingsgrens Totaal lasten inclusief toevoegingen aan de reserves
86.239
Verantwoordingsgrens in euro
1.725
Verschil (ruimte -/- tekort)
-104
Rapporteringstolerantie
345
In de financiële verordening heeft de gemeenteraad een aantal criteria aangegeven waarbinnen de gemeenteraad van mening is dat er geen sprake is van een onrechtmatigheid. Een groot gedeelte van de bruto onrechtmatigheden van € 4.512.305 bestaan voor € 2.683.936 uit afwijkingen die passen binnen de afspraken die zijn gemaakt met de gemeenteraad in de financiële verordening. Hierdoor resteert een netto onrechtmatigheid van € 1.828.369. Deze netto onrechtmatigheid overschrijdt de door de raad vastgestelde verantwoordingsgrens. De geconstateerde afwijkingen worden hierna nader toegelicht. Toelichting: Begrotingscriterium Op grond van artikel 189, lid 3 Gemeentewet zijn alle begrotingsoverschrijdingen op de totale lasten per begrotingsprogramma (en daarmee overeenstemmende balansmutaties) onrechtmatig als deze lasten in strijd zijn met een wettelijke bepaling of met het beleid van de raad. Overschrijding van budgetten binnen geaccepteerde kaders en passend bij de uitvoering van het beleid van de raad zijn strikt genomen onrechtmatig, maar worden wel als acceptabel aangemerkt. Deze kaders zijn vastgesteld in de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Urk 2025. De overschrijding met betrekking tot het begrotingscriterium worden hieronder verder toegelicht.
Overschrijding lasten programmaniveau In 2025 heeft er een overschrijding plaats gevonden op het programma Basis op Orde en het programma Leven. De specificatie van de overschrijding is als volgt: Pijler Omschrijving
Begroting 2025
Realisatie 2025
Overschrijding
Programma Basis op Orde Programma Leven
€ 15.910.500 € 32.943.200
€ 17.421.576 € 33.536.003
€ -1.511.076 € -592.803
Totaal
€ 48.853.700
€ 50.957.579
€ -2.103.879
De begrotingsoverschrijding wordt toegelicht in de verschillenanalyses die achter de programma’s zijn opgenomen in het jaarverslag.
62
Van de genoemde overschrijdingen past een saldo van € 2.683.936 binnen de afspraken die gemaakt zijn met de raad. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) In 2025 is op kredietniveau een overschrijding geweest van €630.057. Deze overschrijding komt voort uit de volgenden kredieten: Saldo Realisatie Overschrijdin Besteding onrechtmati totaal g boekjaar g € € 2.932.000 € 3.467.344 € -535.344 1.669.473 € -535.344
Overschreden kredieten
Begroting
Herinrichting Singel 20/004 Bospad Tractievervangingen 2024 en 2025 (6x) <25.000 Totaal
€ 160.000
€ 199.838
€ -39.838 € 198.751
€ -39.838
€ 325.000
€ 363.839
€ -38.839 € 363.839
€ -38.839
€ 7.465.000 € 7.481.036 € € 10.882.000 11.512.057
€ -16.036 € 435.908 € € -630.057 2.667.971
€ -16.036 € -630.057
Voor deze kredieten is het toegekende budget overschreden en is geen (aanvullend) krediet gevraagd. Daarmee classificeren deze overschrijvingen als onrechtmatig. Van de genoemde overschrijdingen past een saldo van € 580.057 binnen de afspraken die gemaakt zijn met de raad. Voor een bedrag van € 50.000 geldt dat deze uitgaven wel passen binnen het betreffende plan, maar dat dit geen onderdeel is van de oorspronkelijke aanvraag. Dit classificeert daarmee als onrechtmatig. Voorwaardencriterium Bij dit criterium gaat het erom dat financiële handelingen worden uitgevoerd volgens de geldende regels en voorwaarden. Deze regels gaan onder andere over: doelgroep, termijn, grondslag, administratie, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht op de uitgave, hoogte en duur. Omdat in een aantal dossiers deze regels niet goed zijn gevolgd, zijn onrechtmatigheden ontstaan ter hoogte van € 1.778.369. Deze onrechtmatigheden hebben te maken met het niet correct toepassen van de Europese aanbestedingsregels. Het gaat om de volgende contracten: Betreft
Saldo onrechtmatigheid 2025
Managed Cloud Services
€ 195.832
Onderhoud zwembad Ut Bun
€ 108.003
Bediening veegzuigwagen
€ 88.740
Communicatiekosten
€ 147.091
Aansprakelijkheidsverzekering
€ 105.453
Adviseur duurzaamheid
€ 242.833
Adviseur sociaal domein
€ 147.509
63
Coördinator team Wmo-jeugd
€ 121.304
Vergunningverlener
€ 166.301
Projectleider ICT
€ 213.805
Diverse inkoopadviseurs
€ 147.820
Adviseur grondverwerving
€ 93.678
Totaal
€ 1.778.369
Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium Misbruik betekent dat iemand bewust geen, te late, onjuiste of onvolledige informatie geeft om daardoor onterecht geld van de overheid te krijgen, zoals uitkeringen of subsidies, of om minder belasting te betalen dan zou moeten. Oneigenlijk gebruik betekent dat iemand volgens de letter van de regels handelt, maar tegen de bedoeling ervan ingaat. Hierdoor kan iemand toch een bijdrage krijgen of minder heffing betalen terwijl dat eigenlijk niet de bedoeling is. Uitkeringen, subsidies en vergunningen zijn alleen bedoeld voor inwoners, bedrijven en instellingen die er recht op hebben. Daarom toetsen wij aanvragen altijd aan wet- en regelgeving, interne afspraken en integriteitsregels. Wij hebben interne procedures om te controleren dat belastinggeld, subsidies, uitkeringen en andere middelen goed en rechtmatig worden besteed. Per beleidsterrein zijn er preventieve maatregelen (zoals regels, voorlichting en controles vooraf) en repressieve maatregelen (controles achteraf en sancties). In 2025 is overkoepelend beleid aanwezig voor het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Uit interne controles zijn geen gevallen van misbruik of oneigenlijk gebruik naar voren gekomen. Wel heeft zich een situatie voorgedaan die hier nou mee in verband staat. Deze wordt hieronder verder toegelicht.
Stichting Derdengelden Groupcard Voor de uitvoering van de SPUK-regelingen Energiearmoede (J55) en Lokale Aanpak Isolatie (J94) is in 2025 gebruikgemaakt van een tussenpartij die de SPUK-gelden beheerde via Stichting Derdengelden Groupcard. Na het faillissement van Groupcard Holding B.V. is vastgesteld dat sprake was van onbehoorlijk bestuur binnen de holding, waardoor middelen die op de derdenrekening afgescheiden hadden moeten blijven, toch zijn onttrokken. Hierdoor is een bedrag van € 103.000 voor de gemeente Urk niet meer beschikbaar. Er is geen sprake van misbruik of oneigenlijk gebruik door de gemeente of door ontvangers van de regelingen. De gelden zijn rechtmatig ingezet voor het doel van de SPUK-regelingen en correct ondergebracht bij een derdenrekening. De onttrekking van middelen is uitsluitend het gevolg van onbehoorlijk bestuur bij de externe dienstverlener en valt daarmee buiten de beïnvloedingssfeer van de gemeente. In de jaarrekening is voor het bedrag van € 103.000 zowel een vordering als een voorziening opgenomen conform het gemeentelijke M&O-beleid. De situatie onderstreept het belang van extra aandacht voor contractbeheer, financiële betrouwbaarheid van dienstverleners en borging van afgescheiden geldstromen. Samenvatting uitkomsten Rechtmatigheidsverantwoording Het totaal aan bruto onrechtmatigheden bedraagt € 4.512.305.
Dit bedrag overschrijdt de verantwoordingsgrens zoals die is afgesproken met de gemeenteraad. De onrechtmatigheden passen overwegend binnen afspraken die zijn gemaakt met de raad. Dit betreffen begrotingsoverschrijdingen die voor een bedrag van € 2.683.936 passen binnen de gemaakte
64
afspraken. Na toetsing aan de afspraken met de raad resteert een netto onrechtmatigheden van € 1.828.369, wat hoger is dan de toegestane grens.
65
Verbonden partijen Inleiding Een verbonden partij is een organisatie waarin de gemeente zowel een bestuurlijk als een financieel belang heeft. Een bestuurlijk belang betekent dat de gemeente invloed kan uitoefenen, bijvoorbeeld doordat zij in het bestuur zit of stemrecht heeft. Een financieel belang betekent dat de gemeente geld beschikbaar stelt en daarmee risico loopt als de organisatie failliet gaat of financiële problemen krijgt. Deze problemen kunnen gevolgen hebben voor de gemeentelijke begroting. De samenwerking met verbonden partijen komt voort uit het gemeentelijk belang. Via deze organisaties kan de gemeente bepaalde publieke taken uitvoeren samen met andere overheden, zoals gemeenten, provincies en waterschappen. De mate van verbondenheid bepaalt hoeveel invloed de gemeente heeft op het beleid van de organisatie. Informatie over verbonden partijen ROVA Holding N.V. ROVA is opgericht door meerdere gemeenten om de taken rondom huishoudelijk afval goed uit te voeren. Alleen overheden met een taak op het gebied van afval mogen aandeelhouder zijn. Gemeenten blijven zelf verantwoordelijk voor hun eigen beleid en tarieven. De gemeente Urk is sinds 1 januari 2001 aangesloten en heeft haar taken voor afvalverwijdering aan ROVA overgedragen. HVC Grondstoffen N.V. HVC is een afvalbedrijf dat eigendom is van meerdere gemeenten en waterschappen.
Het bedrijf houdt zich bezig met de volledige afvalketen, zoals inzameling, recycling, compostering en verbranding. HVC levert ook energie en warmte die daarbij vrijkomen. De gemeente Urk is sinds 1996 aangesloten bij HVC. Vitens N.V. Vitens is het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland. Het levert drinkwater in grote delen van Flevoland, Friesland, Gelderland, Utrecht en Overijssel, en in enkele gemeenten in Drenthe en Noord-Holland. Vitens is een publiek bedrijf. De aandelen zijn in handen van provincies en gemeenten. Wadinko N.V. Wadinko is een participatiemaatschappij die investeert in bedrijven om gezonde bedrijvigheid en werkgelegenheid in de regio te stimuleren. De aandelen zijn in handen van de provincie Overijssel en meerdere gemeenten. BNG Bank N.V. BNG Bank is een publieke bank voor overheden en organisaties met een maatschappelijke taak. De bank helpt deze organisaties met financiële diensten zoals leningen, betalingsverkeer en advies. Het doel is om maatschappelijke voorzieningen zo betaalbaar mogelijk te houden.
66
Technofonds Flevoland B.V. Technofonds Flevoland investeert in startende en vernieuwende technologische bedrijven in Flevoland. Het fonds verstrekt risicodragend kapitaal, zoals leningen of aandelen, aan bedrijven die moeilijk financiering kunnen krijgen. De aandelen van het fonds zijn in handen van de Flevolandse gemeenten en de Ontwikkelingsmaatschappij Flevoland. Port of Urk B.V. Port of Urk BV is opgericht in 2017. Het bedrijf beheert, ontwikkelt en exploiteert een deel van de buitendijkse haven en het bijbehorende terrein. Port of Urk BV is mede-aandeelhouder van de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland B.V. (MSNF). MSNF is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de maritieme servicehaven, inclusief toekomstige investeringen zoals de golfbreker, de ontsluitingsweg, het terrein, steigers, de vaargeul en de havenkom. Veiligheidsregio Flevoland De Veiligheidsregio Flevoland is een samenwerking van alle Flevolandse gemeenten, de politie, de brandweer en de geneeskundige hulpdiensten (GHOR). Het doel is om de veiligheid van inwoners te vergroten tijdens rampen en crisissen. Door één gezamenlijke aansturing en goede voorbereiding werken de betrokken organisaties beter samen, zowel in de planning als in de uitvoering.
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland (GGD Flevoland) De GGD Flevoland is een samenwerkingsverband van alle Flevolandse gemeenten, de Regionale Ambulancevoorziening (RAV) en de geneeskundige hulpdiensten (GHOR). De organisatie zorgt voor een goed georganiseerde en gecoördineerde uitvoering van taken op het gebied van de openbare gezondheidszorg. IJsselmeergroep De IJsselmeergroep is een gemeenschappelijke regeling die verantwoordelijk is voor de sociale werkvoorziening. De organisatie zorgt voor passend werk voor mensen met een medische of sociale beperking. De uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (WSW) gebeurt via Concern voor Werk. Het Flevolands Archief (HFA) Het HFA beheert de archieven van de gemeenten Dronten, Lelystad, Urk en Zeewolde, het Waterschap Zuiderzeeland en de provincie Flevoland. Daarnaast houdt het toezicht op de archieven die nog niet zijn overgebracht. Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV) OFGV is een samenwerking van de provincies Flevoland en Noord-Holland en meerdere gemeenten in beide regio’s. De organisatie voert taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen het omgevingsrecht en geeft hierover advies. Door kennis en capaciteit te bundelen kunnen de milieutaken efficiënter en effectiever worden uitgevoerd.
Dit zorgt voor een sterke en toekomstbestendige organisatie en draagt bij aan lagere kosten en meer continuïteit voor de deelnemende overheden.
67
Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland De centrumregeling regelt de samenwerking tussen de Flevolandse gemeenten op het gebied van jeugd en Wmo. De gemeente Almere is hierbij de centrumgemeente. De uitvoering van de taken gebeurt via de Aankoopcentrale Regio Flevoland, die verantwoordelijk is voor de inkoop en subsidiëring van specialistische jeugdhulp. Het doel is om deze taken efficiënt en van goede kwaliteit uit te voeren, inkoopvoordelen te behalen en de administratieve lasten voor aanbieders te verminderen. Stichting FlevoMeer Bibliotheek De FlevoMeer Bibliotheek biedt inwoners de mogelijkheid om boeken en andere informatiebronnen te lenen voor ontwikkeling en ontspanning. De bibliotheek werkt aan een betere digitale dienstverlening en aan projecten die de rol als kenniscentrum versterken. Stichting Parkmanagement Port of Urk / Vereniging Parkmanagement Port of Urk Voor het bedrijventerrein Port of Urk en de overgangszone Zeeheldenwijk is verplicht parkmanagement ingesteld. De stichting voert collectieve taken uit, zoals beveiliging, inkoop en onderhoud. Het doel is om de kwaliteit, veiligheid en waarde van het terrein op de lange termijn te behouden. De gemeente draagt het groenbeheer van de openbare ruimte (behalve de bomen) in dit gebied over aan de stichting. Daarom neemt de gemeente deel in het bestuur, zodat zij direct invloed heeft op de uitvoering.
De gekozen structuur, met een stichting naast een vereniging, zorgt voor snelle besluitvorming en een duidelijk juridisch kader voor het beheer. Energienet Urk BV In 2025 is Energienet Urk B.V. opgericht. De aandelen zijn voor 51% in handen van de gemeente en voor 49% van Inwarmte (onderdeel Essent). De BV heeft tot doel om de woningen in de Zeeheldenwijk (vanaf deelgebeid De Akkers) te verwarmen met restwarmte van Port of Urk.
68
Overzicht van de verbonden partijen Het onderstaande overzicht laat de financiële gegevens en eventuele risico’s van de verbonden partijen zien. Verbonden partij
ROVA Holding
Huisvuilcentrale Noord Holland
Vitens
Wadinko
Rechtsvorm
NV
NV
NV
NV
Belang
6,571% (B) 1,370% (totaal)
0,629% (A) 0,530% (totaal)
0,281%
0,0147
Soort belang
Gewone aandelen (B)
Gewone aandelen (A)
Gewone aandelen
Gewone aandelen
2021: € 5,1 mln.
2021: € 26,4 mln.
2021: € 19,4 mln.
2021: € 8,6 mln.
2022: € 4,3 mln.
2022: € 28,1 mln.
2022: € 8,2 mln.
2022: € 12,9 mln.
2023: € 5,4 mln.
2023: € 25,0 mln.
2023: € 27,2 mln.
2023: € 1,8 mln.
2024: € 4,8 mln.
2024: € 24,4 mln.
2024: € 34,5 mln.
2024: € 3,6 mln.
2021: € 36,5 mln.
2021: € 169 mln.
2021: € 600 mln.
2021: € 74 mln.
2022: € 37,6 mln.
2022: € 199 mln.
2022: € 650 mln.
2022: € 83 mln.
2023: € 39,5 mln.
2023: € 231 mln.
2023: € 678 mln.
2023: € 83 mln.
2024: € 44,2 mln.
2024: € 258 mln.
2024: € 714 mln.
2024: € 85 mln.
2021: € 58,8 mln.
2021: € 845 mln.
2021: € 1.388 mln.
2021: € 6,9 mln.
2022: € 63,4 mln.
2022: € 868 mln.
2022: € 1.447 mln.
2022: € 8,5 mln.
2023: € 60,0 mln.
2023: € 918 mln.
2023: € 1,558 mln.
2023: € 8,7 mln.
2024: € 63,7 mln.
2024: € 966 mln.
2024: € 1.685 mln.
2024: € 10,2 mln.
2021: € 61.147
2021: € 45.747
2021: € nihil
2021: € nihil
2022: € 43.998
2022: € 40.488
2022: € nihil
2022: € 37.659
2023: € 86.055
2023: € 38.810
2023: € nihil
2023: € 21.976
2024: € 66.252
2024: € 35.101
2024: € nihil
2024: € 21.976
Verplichte afdekking van het tekort
Nee, de aandeelhouder van een NV is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV.
Ja, de aandeelhouders van de NV zijn gezamenlijk aansprakelijk voor de ontstane tekorten.
Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal
Aandelenkapitaal van € 18.152 Gebaseerd op 160 aandelen B á € 113,45.
Aandelenkapitaal van € 1.044; 23 aandelen A á € Aandelenkapitaal van € 45,45. Garantiestelling van € 162.150; 16.215 aandelen à € 35.101 (2024) € 38.810 10. (2023).
Aandelenkapitaal van € 9.652; 3.861 aandelen à € 2,50.
Risico´s afgedekt door andere partners
Geen, met uitzondering van het door partijen verstrekte aandelenkapitaal.
De garantiestelling is hoofdelijk, met verrekening naar rato van aandelen.
Geen, met uitzondering van het door partijen verstrekte aandelenkapitaal.
Geen, met uitzondering van het door partijen verstrekte aandelenkapitaal.
Overige risico's bij faillissement
In de begroting 2025 wordt rekening gehouden met een winstuitkering.
Het saldo garantiestellingsprovisie 2024 bedraagt € 35.101.
In de begroting 2025 wordt In de begroting 2025 wordt geen rekening gehouden met geen rekening gehouden met een winstuitkering. een winstuitkering.
Resultaat 2020 e.v.
Eigen Vermogen eind 2020 e.v.
Vreemd Vermogen eind 2020 e.v.
Dividend
Monitoring van risico´s
Nee, de aandeelhouder van Nee, de aandeelhouder van een NV is niet aansprakelijk een NV is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV. voor de schulden van de NV.
Beoordeling van de begroting en de jaarrekening. Beoordeling van de begroting Beoordeling van de begroting Beoordeling van de begroting Beoordeling van het en de jaarrekening. en de jaarrekening. en de jaarrekening. nakomen van de prestaties.
69
Verbonden partij
Bank Nederlandse Gemeenten
Rechtsvorm
NV
BV
BV
GR
Belang
0
1,01%
100%
n.v.t.
Soort belang
Gewone aandelen
Gewone aandelen
Gewone aandelen
n.v.t.
2021: € 236 mln.
2021: € 16,3 mln.
2021: € -25k
2021: € 1.789 mln.
2022: € 300 mln.
2022: € 12,6 mln.
2022: € -11k
2022: € 164k
2023: € 254 mln.
2023: € -1,1 mln.
2023: € -11k
2023: € -1,56 mln.
Resultaat 2020 e.v.
Eigen Vermogen eind 2020 e.v.
Vreemd Vermogen eind 2020 e.v.
Dividend
Technofonds Flevoland
Port of Urk
Veiligheidsregio Flevoland
2024: € 294 mln.
2024: € -1,0 mln.
2024: € -11k
2024: € -2,32 mln.
2021: € 4,329 mld.
2021: € 8,2 mln.
2021: € -18k
2021: € 12,3 mln.
2022: € 4,306 mld.
2022: € 7,9 mln.
2022: € -29k
2022: € 9,8 mln.
2023: € 4,700 mld.
2023: € 6,7 mln.
2023: € -40k
2023: € 8,8 mln.
2024: € 4,777 mld.
2024: € 5,7 mln.
2024: € -51k
2024: € 10,0 mln.
2021: € 144 mld.
2021: € 16k
2021: € 19k
2021: € 6,7 mln.
2022: € 107 mld.
2022: € 16k
2022: € 31k
2022: € 11,1 mln.
2023: € 111 mld.
2023: € 11k
2023: € 77k
2023: € 12,6 mln.
2024: € 123 mld.
2024: € 21 k
2024: € 72k
2024: € 12,2 mln.
2021: € 8.803
2021: € n.v.t.
2021: € n.v.t.
2021: € n.v.t.
2022: € 9.653
2022: € n.v.t.
2022: € n.v.t.
2022: € n.v.t.
2023: € 7.089
2023: € n.v.t.
2023: € n.v.t.
2023: € n.v.t.
2024: € 8.237
2024: € n.v.t.
2024: € n.v.t.
2024: € n.v.t.
Verplichte afdekking van het tekort
Ja, de deelnemers in een GR Nee, de aandeelhouder van Nee, de aandeelhouder van Nee, de aandeelhouder van zijn gezamenlijk een NV is niet aansprakelijk een BV is niet aansprakelijk een BV is niet aansprakelijk aansprakelijk voor de voor de schulden van de NV. voor de schulden van de BV. voor de schulden van de BV. ontstane tekorten.
Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal
Aandelenkapitaal van € 9.652; 3.861 aandelen á € 2,50.
Aandelenkapitaal van € 100.285; 221 aandelen á € 453,78.
Bekostiging via jaarlijkse Aandelenkapitaal van € bijdrage: € 917.584 (2021) € 100.000; 100.000 aandelen á 967.052 (2022) € 1.013.583 €1. (2023), € 1.134.215 (2024).
Risico´s afgedekt door andere partners
Geen, met uitzondering van het door partijen verstrekte aandelenkapitaal.
Geen, met uitzondering van het door partijen verstrekte aandelenkapitaal.
Geen, met uitzondering van het door partijen verstrekte aandelenkapitaal.
Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel.
In de begroting 2025 wordt In de begroting 2025 wordt In de begroting 2025 wordt rekening gehouden met een geen rekening gehouden met geen rekening gehouden met winstuitkering. een winstuitkering. een winstuitkering.
Gemeenten moeten het tekort aanvullen.
Overige risico's bij faillissement
Monitoring van risico´s
Beoordeling van de begroting Beoordeling van de begroting Beoordeling van de begroting Beoordeling van de begroting en de jaarrekening. en de jaarrekening. en de jaarrekening. en de jaarrekening.
70
Verbonden partij
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland
IJsselmeergroep
Het Flevolands Archief
Omgevingsdienst Flevoland & Gooi- en Vechtstreek
Rechtsvorm
GR
GR
GR
GR
Belang
n.v.t.
14,13%
n.v.t.
0,0217
Soort belang
Resultaat 2020 e.v.
Eigen Vermogen eind 2020 e.v.
Vreemd Vermogen eind 2020 e.v.
Dividend
n.v.t.
Participaties
n.v.t.
n.v.t.
2021: € 797k
2021: € -52k
2021: € 160k
2021: € 570k
2022: € -211k
2022: € -61k
2022: € 133k
2022: € 924k
2023: € 310 mln.
2023: € 71k
2023: € 116k
2023: € 1,17 mln.
2024: € 11k
2024: € 74k
2024: € 0k
2024: € 144k
2021: € 6,5 mln.
2021: € 2,7 mln.
2021: € 723k
2021: € 1,6 mln.
2022: € 6,7 mln.
2022: € 2,6 mln.
2022: € 696k
2022: € 2,5 mln.
2023: € 7 mln.
2023: € 2,7 mln.
2023: € 384k
2023: € 3,2 mln.
2024: € 7,1 mln.
2024: € 3,3 mln.
2024: € 299k
2024: € 2,8 mln.
2021: € 6,2 mln.
2021: € 3,7 mln.
2021: € 108k
2021: € 4,3 mln.
2022: € 9,1 mln.
2022: € 5,6 mln.
2022: € 273k
2022: € 5,6 mln.
2023: € 8,4 mln.
2023: € 4,6 mln.
2023: € 120k
2023: € 4,6 mln.
2024: € 22,0 mln.
2024: € 5,5 mln.
2024: € 329k
2024: € 3,7 mln.
2021: € n.v.t.
2021: € n.v.t.
2021: € n.v.t.
2021: € n.v.t.
2022: € n.v.t.
2022: € n.v.t
2022: € n.v.t.
2022: € n.v.t.
2023: € n.v.t.
2023: € n.v.t.
2023: € n.v.t.
2023: € n.v.t.
2024: € n.v.t.
2024: € n.v.t.
2024: € n.v.t.
2024: € n.v.t.
Verplichte afdekking van het tekort
Ja, de deelnemers in een GR Ja, de deelnemers in een GR Ja, de deelnemers in een GR Ja, de deelnemers in een GR zijn gezamenlijk zijn gezamenlijk zijn gezamenlijk zijn gezamenlijk aansprakelijk voor de aansprakelijk voor de aansprakelijk voor de aansprakelijk voor de ontstane tekorten. ontstane tekorten. ontstane tekorten. ontstane tekorten.
Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal
Garantiestelling van € 693.900 voor nieuwbouw Bekostiging via jaarlijkse Bekostiging via jaarlijkse kwekerij. Bekostiging via bijdrage: € 466.180 (2021) € bijdrage: € 46.466 (2021), € jaarlijkse bijdrage: € 486.892 (2022) € 524.000 47.750 (2022), € 49,790 1.657.766 (2021) € 1.646.719 (2023) € 588.508 (2024). (2023), € 79.307 (2024). (2022) 1.764.135 (2023), € 1.7844.442 (2024) .
Bekostiging via jaarlijkse bijdrage: € 353.657 (2021) € 362.535 (2022) € 380.809 (2023), € 269.315 (2024).
Risico´s afgedekt door andere partners
Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel.
Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel.
Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel.
Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel.
Overige risico's bij faillissement
Gemeenten moeten het tekort aanvullen.
Gemeenten moeten het tekort aanvullen.
Gemeenten moeten het tekort aanvullen.
Gemeenten moeten het tekort aanvullen.
Monitoring van risico´s
Beoordeling van de begroting Beoordeling van de begroting Beoordeling van de begroting Beoordeling van de begroting en de jaarrekening. en de jaarrekening. en de jaarrekening. en de jaarrekening.
71
Verbonden partij
Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland
Stichting FlevoMeer Bibliotheek
Vereniging Parkmanagement Port of Urk
Stichting Parkmanagement Port of Urk
Rechtsvorm
Centrumregeling
Stichting
Vereniging
Stichting
Belang
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Soort belang
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
2021: € n.v.t.
2021: € -81k
2021: n.v.t.
2021: n.v.t.
2022: € n.v.t.
2022: € 16k
2022: n.v.t.
2022: n.v.t.
2023: € n.v.t.
2023: € -99k
2023: n.v.t.
2023: n.v.t.
2024: € n.v.t.
2024: € -31k
2024: n.v.t.
2024: n.v.t.
2021: € n.v.t.
2021: € 1,65 mln.
2021: n.v.t.
2021: n.v.t.
2022: € n.v.t.
2022: € 1,78 mln.
2022: n.v.t.
2022: n.v.t.
2023: € n.v.t.
2023: € 1,95 mln.
2023: n.v.t.
2023: n.v.t.
2024: € n.v.t.
2024: € 1,92 mln.
2024: n.v.t.
2024: n.v.t.
2021: € n.v.t.
2021: € 2,64 mln.
2021: n.v.t.
2021: n.v.t.
2022: € n.v.t.
2022: € 2,58 mln.
2022: n.v.t.
2022: n.v.t.
2023: € n.v.t.
2023: € 2,15 mln.
2023: n.v.t.
2023: n.v.t.
2024: € n.v.t.
2024: € 2,91 mln.
2024: n.v.t.
2024: n.v.t.
2021: € n.v.t.
2021: € n.v.t.
2021: n.v.t.
2021: n.v.t.
2022: € n.v.t.
2022: € n.v.t.
2022: n.v.t.
2022: n.v.t.
2023: € n.v.t.
2023: € n.v.t.
2023: n.v.t.
2023: n.v.t.
2024: € n.v.t.
2024: € n.v.t.
2024: n.v.t.
2024: n.v.t.
Verplichte afdekking van het tekort
Ja, de deelnemers dragen elk de kosten voor de hulp aan de eigen cliënten.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal
Bekostiging via jaarlijkse Bekostiging via jaarlijkse Bekostiging via jaarlijkse bijdrage: € 378.014 (2020), € bijdrage: € 2.255.392 (2021) € bijdrage: n.v.t. (2020), n.v.t. 398.652 (2021) € 475.689 860.889 (2022) € 559.731 (2021) n.v.t. (2022) n.v.t. (2022) € 520.344 (2023) (2023) € 433.720 (2024). (2023) n.v.t. (2024). 547.508 (2024).
Risico´s afgedekt door andere partners
Het totale budget mag niet worden overschreden. Er zijn afspraken t.a.v. solidariteit.
Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel.
n.v.t.
n.v.t.
Overige risico's bij faillissement
Gemeenten moeten het tekort aanvullen.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Beoordeling van de jaarstukken.
Beoordeling van de begroting en de jaarrekening.
Resultaat 2020 e.v.
Eigen Vermogen eind 2020 e.v.
Vreemd Vermogen eind 2020 e.v.
Dividend
Monitoring van risico´s
Beoordeling van de begroting Beoordeling van de begroting en de jaarrekening. en de jaarrekening.
Bekostiging via jaarlijkse bijdrage: n.v.t. (2020), n.v.t. (2021) n.v.t. (2022) n.v.t. (2023) n.v.t. (2024).
72
Grondbeleid Inleiding De paragraaf Grondbeleid gaat in op het te voeren grondbeleid en de te verwachten resultaten. De inhoud van deze paragraaf is in lijn met het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) en bevat: • • • • •
De visie op het grondbeleid; De manier waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd; Een prognose van de resultaten van de totale grondexploitaties; Een onderbouwing van de geraamde winstneming; Risico’s in relatie tot het weerstandsvermogen.
De visie op het grondbeleid Grondbeleid is het geheel van keuzes, regels en instrumenten waarmee de gemeente stuurt op het gebruik, de waarde en de ontwikkeling van grond. Het grondbeleid helpt de gemeente om het omgevingsbeleid goed uit te voeren. Met dit beleid bepaalt de gemeente hoe grond wordt gebruikt en ontwikkeld. Zo kan de gemeente haar doelen bereiken op het gebied van wonen, werken, natuur en groen, duurzaamheid, wegen en andere belangrijke voorzieningen voor inwoners. Grondbeleid gaat vaak over grote beslissingen. Het gaat om grond die belangrijk is voor de toekomst van de gemeente en om plannen die veel invloed hebben op de leefomgeving. Ook speelt geld een belangrijke rol. Het gaat vaak om grote investeringen en hoge kosten. Daarom heeft het grondbeleid een grote invloed op de financiën van de gemeente. De opbrengsten en kosten van grondprojecten, en de risico’s die daarbij horen, zijn belangrijk voor de totale financiële positie van de gemeente. Als grondprojecten goed verlopen, kan dat de gemeente geld opleveren. Maar als het anders loopt dan verwacht, kan dat juist geld kosten. De gemeenteraad heeft een nota grondbeleid op 3 oktober 2024 vastgesteld. De gemeente Urk kiest voor situationeel grondbeleid met een actieve basis.
Door een actieve grondpolitiek kan de gemeente Urk sterke invloed uitvoeren op de betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit van nieuwe woningen op Urk. Een belangrijk doel voor de gemeente in haar grondbeleid is het hebben van maximale sturing en regie op ontwikkelingen die voor de gemeente van belang zijn, zoals het hebben van voldoende woningen en bedrijfsgronden. Zelf de gronden ontwikkelen, ook wel een actieve grondpolitiek genoemd, ligt dan voor de hand. Dat betekent echter niet dat deze keuze in beton is gegoten. Faciliterende grondpolitiek, waarbij de ontwikkeling wordt overgelaten aan de markt, wordt bij voorbaat niet uitgesloten, zeker niet bij “binnenstedelijke” (her)ontwikkelingen. De keuze voor een actief of faciliterend beleid wordt onder andere ingegeven door onze ruimtelijke doelstellingen, de grondposities, het gewenste programma en de financiële middelen/risico’s van de gemeente.
73
Bouwgrond in exploitatie (BIE) Bouwgrond in exploitatie (BIE) heeft in alle gevallen betrekking op grondexploitaties in de uitvoeringsfase. Een grondexploitatie is het financiële plan achter een gebiedsontwikkeling. Het laat zien: • Welke kosten de gemeente maakt voor een gebied • Welke opbrengsten er tegenover staan • Of een project een positief of negatief resultaat heeft • Welke risico’s eraan verbonden zijn Het startpunt van de BIE is het raadsbesluit met de vaststelling van het grondexploitatiecomplex, inclusief grondexploitatiebegroting. Het grondexploitatiecomplex bevat tenminste de volgende onderdelen: • een kaart van het grondexploitatiecomplex; • een beschrijving van de bouwkavels; • de bestemming en toegestane bouwvolumes; • de omschrijving van de werken en werkzaamheden voor het bouwrijp maken van de gronden; • de omschrijving van de aanleg van nutsvoorzieningen; • de omschrijving van het inrichten van de openbare ruimte in het gebied; • een grondexploitatiebegroting, waarbij de kosten en opbrengsten gefaseerd zijn in tijd. Op dit moment heeft de gemeente Urk een zevental grondexploitaties. De te verwachten resultaten van de lopende actieve grondexploitaties. Complex
Resultaat 2024
Positief / negatief
Resultaat 2025
Positief / negatief
1. Oranjewijk afronding
4.562.970
Positief
4.562.970
Positief
4.350.168
411.740 2014 - 2026
2. Zeeheldenwijk
-4.402.133
Negatief
-3.863.710
Negatief
-
- 2022 - 2037
3. Grex Staartweg
-354.724
Negatief
-319.531
Negatief
-
- 2027 - 2028
4. Zwolse Hoek, fase 5
1.539.501
Positief
1.610.377
Positief
1.553.249
78.031 2007 - 2026
5. Port of Urk
-1.530.142
Negatief
-1.395.438
Negatief
-
- 2019 - 2043
6. Westgat
-507.127
Negatief
-516.310
Negatief
-
- 2019 - 2027
n.v.t.
Positief
-215.580
Negatief
-691.655
Negatief
-137.222
Negatief
7. De Noord 11 Totaal resultaat
Winstname Nog te nemen t/m 2025 winst
Looptijd verkoop
2025-2028 5.903.417
489.771
De herziene grondexploitaties zijn in november 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. Voor de complexen met een negatief resultaat zijn verliesvoorzieningen gevormd. Dit voor het resultaat op netto contante waarde. De boekwaardes van de grondexploitaties hebben zich het afgelopen jaar als volgt ontwikkeld.
74
Overzicht ontwikkeling boekwaarden actieve grondexploitaties Exploitatie/activiteit 1. Oranjewijk (afronding)
Boekwaarde 2024
Kosten
opbrengsten
Boekwaarde 2025
678.859
59.885
65.729
673.015
2a. Zeeheldenwijk
39.496.264
4.850.486
1.054.963
43.291.787
2b. Verliesvoorziening Zeeheldenwijk
-4.402.133
538.423
-
-3.863.710
3. Staartweg
562.223
10.701
-
572.924
3B. Staartweg, verliesvoorziening
-354.724
35.193
-
-319.531
4. Zwolse Hoek, fase 5
-131.183
370.327
4.250
234.894
5a. Port of Urk
22.769.638
5.888.265
6.205.607
22.452.296
5b. verliesvoorziening Port of Urk
-1.530.142
134.704
-
-1.395.438
6a. Westgat
847.849
36.154
-
884.003
6b. Verliesvoorziening Westgat
-507.127
-9.183
-
-516.310
7a. De Noord 11
-
59.748
-
59.748
7b. Verliesvoorziening De Noord 11.
-
-215.580
-
-215.580
57.429.525
11.759.122
7.330.549
61.858.098
Totaal
Toelichting per grondexploitatie Ad 1. Oranjewijk afronding In de Oranjewijk moeten nog twee kavels worden verkocht. In 2024 is het bouwrecht van deze kavels teruggekocht door de gemeente. In 2025 zijn deze kavels in optie gegeven. De gronden worden in 2026 geleverd bij de notaris. Na de verkoop van de kavels kan de grondexploitatie worden afgesloten. De nog te verwachten winst is ongeveer €412.000. Deze winst zal worden toegevoegd aan de reserve grondzaken. Ad 2a en 2b. Zeeheldenwijk Tot 2038 worden in de Zeeheldenwijk circa 1.650 woningen gebouwd. Dit gebeurt in combinatie met diverse voorzieningen in het centrumgebied en een overgangszone voor bedrijven. In 2025 is het grootste deel van de woningen in de eerste fase van de Zeeheldenwijk opgeleverd. Het woonrijpmaken van deze fase is gestart in 2025. In 2026 moeten er nog een aantal kavels worden verkocht in deze fase. Het bouwrijp opleveren van de tweede fase (De Akkers) vindt plaats in 2026. Het bestemmingsplan voor deze fase is vastgesteld in december 2024. De meeste woningen van deze fase (240 stuks) worden in 2026 verkocht. De start van de eerste woningen zal medio 2026 zijn. In 2026 zal daarnaast een stedenbouwkundig plan voor de derde fase van de Zeeheldenwijk worden vastgesteld. Het gaat hierbij om 485 woningen (165 + 320 woningen).
75
Ad 3. Staartweg Op 23 september 2021 heeft de gemeente Urk de opstallen en gronden aan de Staartweg 18 aangekocht. In 2021 is een grondexploitatie voor dit perceel vastgesteld. Dit op basis van de structuurvisie 2035+. In de raadsvergadering van mei 2023 is een motie aangenomen om te onderzoeken of deze locatie uitgegeven kon worden aan stichting de Rentmeester. Dit heeft uiteindelijk geleid tot een reserveringsovereenkomst die door beide partijen is ondertekend. Voor dit plan is in de raadsvergadering van november 2025 een grondexploitatie vastgesteld. De grondexploitatie van dit plan sluit met een negatief resultaat van €319.531. Voor dit verlies is een voorziening getroffen. Ad 4. Zwolse Hoek, fase 5 De gemeente Urk en een eigenaar van een kavel hebben in 2022 een koopovereenkomst gesloten voor de verkoop van een onbebouwde kavel. In de overeenkomst is een duidelijke termijn opgenomen waarbinnen een omgevingsvergunning aangevraagd moest worden. De kavel is echter nooit bebouwd. Na diverse gesprekken is besloten de kavel terug te kopen, onder de voorwaarden zoals bepaald in de Oorspronkelijke overeenkomst. Deze aankoop en daaropvolgende verkoop van de kavel zijn Opgenomen in de grondexploitatie. Voor de verkoop van deze kavel wordt in 2026 een verkoopprocedure opgestart. Zodra deze kavel wordt gepasseerd bij de notaris wordt de grondexploitatie afgesloten.
De nog te verwachten winst in deze grondexploitatie bedraagt € 50.000. De nu voorliggende grondexploitatie sluit met een voordelig resultaat van € 1.675.437 op eindwaarde (31-12-2026). Het voordelige resultaat op contante waarde is €1.610.377 (2025). Ten opzichte van de grondexploitatie 2024 is het resultaat iets positiever geworden. Ad 5a en 5b. Port of Urk In 2023 is gestart met het bouwrijp maken van de eerst fase van Port of Urk. Deze werkzaamheden zijn in 2025 afgerond. Op dit moment is 210.000 m² bedrijfsgronden in uitgifte. Hiervan is 54.000 m² verkocht en 45.000 m2 toegewezen. Daarnaast staat er nog voor 71.500 m2 ingeschreven en 41.300 m2 strategisch gereserveerd (oa. Maritime Seafood Campus Urk). In totaal worden met 19 inschrijvers ruim 40 ondernemers voorzien van een nieuwe bedrijfslocatie, als alles verkocht zou worden. Er is nog 73.500 m2 beschikbaar in fase 1. Het resultaat van de grondexploitatie 2025 sluit op een bedrag contante waarde per 1 januari 2025 van € 1.390.142 (negatief). De grondexploitatie 2025 sluit € 130.000 (afgerond) positiever dan de grondexploitatie 2024. Ad 6a. en 6b. Grex Westgat De grondexploitatie Westgat is in November 2025 door de raad herzien. Het plan sluit met een negatief resultaat van ongeveer € 516.000. Voor het verwachte verlies is een voorziening getroffen.
76
Totaaloverzicht verkochte bouwgrond Oppervlakte nog te verkopen bouwgrond
ZeeheldenOranjeZeehelden- Zwolse wijk wijk wijk Hoek (woningen afronding (bedrijven) fase 5 en overig)
Per 1 januari 2025
4.689
281.941
48.893
Aanpassing m2
-
-
-
Verkocht en gepasseerd bij notaris
-
3.110
Per 1 januari 2026
4.689
Aantal m2 ondertekende overeenkomsten
Port of De noord Westgat Staartweg Totaal Urk 11
1.593 594.672
3.018
4.056
-
-
-
-
46.880
-
-
49.990
278.831
48.893
3.193 547.792
3.018
4.056
2.800 893.272
4.689
6.632
-
-
-
-
11.321
Aantal m2 in optie
-
-
8.950
1.593
60.000
-
2.767
1.400
Nog te verkopen
-
272.199
39.943
1.600 487.792
3.018
1.289
1.400 807.241
1.600
1.400 940.262 1.400
3.000
74.710
Openstaande vorderingen Openstaande vorderingen
2024
2025
Bedrijventerreinen
319.454
-
Woongebieden
1.067.419
5.033.719
Totaal vorderingen
1.386.873
5.033.719
In 2025 zijn veel stukken bedrijfsgrond verkocht. Daardoor is het bedrag dat bedrijven ons nog moeten betalen kleiner geworden. We verwachten dat dit bedrag de komende tijd weer zal stijgen. Dit komt doordat er voor 60.000 m² aan grond is gereserveerd. Voor woningbouw was 2025 een tussen jaar. Er zijn weinig woningbouwgronden verkocht. Wel zijn er aan het eind van 2025 veel koopovereenkomsten getekend. We verwachten dat deze gronden in 2026 worden geleverd bij de notaris. Dan zal het bedrag dat openstaat weer afnemen.
77
Overig grondbeleid Boekwaarde 2024
Activiteit
Vermeerdering Vermindering
Boekwaarde 2025
Verplaatsen supermarkt oude dorp
325.000
-
325.000
Voorbereidingen grex Noorderzand
58.000
-
-
58.000
Strategische- en ruilgronden
13.620.000
15.547.000
5.220.000
23.947.000
Totaal
14.003.000
15.547.000
5.220.000
24.330.000
Toelichting overig grondbeleid Overige voorraad
Toelichting
Verplaatsen supermarkt oude dorp
In 2012 is gestart met het project 'verplaatsen supermarkt'. Het project omvat het ruimtelijk mogelijk maken van het verplaatsen van de supermarkt van het oude dorp naar bedrijventerrein Lemsterhoek. De kosten bedragen tot en met 2023 € 350.000 (waaronder een bijdrage aan de eerdere revitalisering van vóór 2020 van Lemsterhoek). Deze kosten werden opgenomen als vordering op de balans omdat op grond van de anterieure overeenkomst de kosten in rekening gebracht gaan worden bij de ondernemer. Van de vordering werd € 35.000 al daadwerkelijk voldaan. In 2023 heeft een andere partij de anterieure overeenkomst overgenomen. In 2026 wordt verder onderzocht hoe dit project kan worden afgerond. In de raadsvergadering van 10 december 2020 heeft de raad een voorbereidingsbudget van € 95.000 beschikbaar gesteld om te komen tot een grondexploitatie voor het gebied Noorderzand. Tot en met 2025 zijn hierop uitgaven gedaan tot een bedrag van € 58.000. In 2025 werd voor € 15.5 miljoen. grond aangekocht. Ook is er voor €5.2 miljoen. Ruilgronden verkocht. De totale voorraad strategische- en ruilgronden en -objecten bedraag € 23,947 miljoen. De gronden zijn aangekocht om later grond mee te verwerven binnen het plangebied Port of Urk (ruilgronden) of om toekomstige ontwikkelingen buiten de huidige grondexploitaties mogelijk te maken.
Voorbereidingen grondexploitatie Noorderzand Strategische- en ruilgronden
Reserve grondzaken De gemeente Urk heeft een reserve voor grondzaken. Deze reserve wordt gevuld met tussentijdse winsten. Deze winsten worden elk jaar berekend volgens de POC-methode (Percentage of Completion), zoals verplicht is in het Besluit Begroten en Verantwoorden. Als er verliezen ontstaan binnen het grondbeleid, worden deze betaald uit deze reserve. Ook fiscale kosten, zoals vennootschapsbelasting die moet worden betaald vanwege grondexploitaties, komen uit deze reserve.
78
Daarnaast worden uit deze reserve ook de resultaten verrekend van gronden en gebouwen die de gemeente heeft gekocht voor de lange termijn (strategische aankopen) of voor ruil in de korte termijn. Deze aankopen maken deel uit van het grondbeleid. De reserve grondzaken werkt dus als een buffer. Hierdoor hoeft de gemeente haar algemene middelen niet te gebruiken wanneer er financiële tegenvallers zijn binnen het grondbeleid. De reserve maakt onderdeel uit van de weerstandscapaciteit van de gemeente. Deze capaciteit is bedoeld om risico’s op te vangen. De risico’s van het grondbeleid, waaronder de grondexploitaties, worden meegenomen in de totale risicoanalyse die wordt beschreven in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Mutaties reserves grondzaken Reserve grondzaken per 1 januari 2025
2.415.300,00
Mutaties 2025 Verlagen verliesvoorzieningen
483.600
Exploitatie ruilgronden
-213.400
aanslag Vennootschapsbelasting
28.700
Realisatiestimulans
819.000
Financiële bijdrage
30.800
Resultaat Zwolse Hoek
66.300
Resultaat Oranjewijk
-63.900
Stand 31 december 2025
3.566.400
Toelichting mutaties reserves 1. Verlaging verliesvoorzieningen De gemeente Urk heeft vier grondexploitaties met een negatief resultaat. In 2025 is het resultaat van deze projecten met ongeveer € 0,5 miljoen verbeterd. Voor deze negatieve grondexploitaties zijn eerder verliesvoorzieningen getroffen, gedekt uit de reserve grondzaken. Omdat het resultaat is verbeterd, kunnen we een deel van de verliesvoorzieningen terugboeken naar de reserve grondzaken. De gemeenteraad heeft hierover in november 2025 een besluit genomen. 2. Exploitatie ruilgronden De exploitatie van ruil- en strategische gronden heeft in 2025 ongeveer € 201.000 gekost. Dat komt doordat de opbrengsten lager waren dan de kosten voor de ruil- en strategische gronden. 3. Afdracht vennootschapsbelasting (VBP) In 2025 is de belasting opnieuw berekend. Daaruit bleek dat we in eerdere jaren te veel hebben betaald. Op basis van de nieuwe berekening hebben we geld teruggekregen. Dit bedrag is toegevoegd aan de reserve grondzaken. 79
4. Realisatiestimulans De Realisatiestimulans is een nieuwe, landelijke financiële regeling van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Het doel is om gemeenten in heel Nederland te ondersteunen bij het stimuleren en realiseren van meer betaalbare woningen en financiële tekorten die hierbij ontstaan (bij gemeenten) deels op te vangen. Gemeenten ontvangen voor de start bouw van een betaalbare woning een vaste uitkering van €7.000,- (excl. btw) over de periode 2025 t/m 2029 (uitkering 2026 t/m 2030). De volgende woningen komen hiervoor in aanmerking: Sociale huurwoningen – max. huurprijs volgens huurtoeslaggrens; Middenhuurwoningen – huur vanaf liberalisatiegrens en tot €1.184,82 (2025); Betaalbare koopwoningen – koopprijs tot de grens uit de Huisvestingswet 2014: €405.000 v.o.n. (2025). De bijdrage vanuit de Realisatiestimulans is vrij inzetbaar, maar ministerie verwacht wel dat deze gelden worden ingezet voor woningbouw. Op dit moment wordt gewerkt aan het opstellen van een concreet bestedingsdoel voor de realisatiestimulans. Omdat dit raadsvoorstel bij het opmaken van de jaarrekening nog niet is afgerond, worden de middelen tijdelijk gestort in de reserve Grondzaken. 5. Afdracht kostenverhaal & financiële bijdrage In 2025 heeft de gemeente Urk een programma voor kostenverhaal en financiële bijdragen opgesteld.
Hiervoor is een eerste bedrag ontvangen van een initiatiefnemer. Dit geld wordt gebruikt voor de doelen die in het programma kostenverhaal staan. Het bedrag wordt eerst toegevoegd aan de reserve grondzaken. 6/7. Winstnames In 2025 is bij het complex Zwolse Hoek 5 en Oranjewijk winst genomen tot een bedrag van € 2.000. Deze winst is toegevoegd aan de reserve. Tussentijdse winst Algemeen Bij het systeem van baten en lasten uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) horen drie belangrijke regels: het toerekeningsbeginsel, het voorzichtigheidsbeginsel en het realisatiebeginsel. Dit betekent dat baten en lasten moeten worden toegerekend aan het jaar waarin ze ontstaan. Het resultaat hoort dus bij de periode waarin het echt is verdiend of gemaakt. Voor projecten die meerdere jaren duren, betekent dit dat winst niet pas aan het einde van het project mag worden verantwoord. De winst ontstaat namelijk stap voor stap tijdens het project. Daarom moet deze tussentijds worden verwerkt in de administratie. Dat is geen keuze, maar een verplichting vanuit het realisatiebeginsel. Bij het bepalen van tussentijdse winst moet de gemeente wel voorzichtig zijn, zodat het resultaat niet te positief wordt ingeschat.
80
Percentage of completion (Poc) Voor het bepalen van het tussentijdse resultaat is gekozen voor een algemeen bekende landelijke methode, die ook veel wordt gebruikt in het bedrijfsleven en bij de belastingdienst. Daarbij is wel rekening gehouden met de speciale kenmerken van gemeentelijke grondexploitaties. Het doel van het gemeentelijk grondbeleid is namelijk niet om winst te maken, maar om goede voorzieningen te realiseren voor inwoners en bedrijven. De POC-methode houdt rekening met de fase waarin het project zich bevindt, zowel voor de kosten als de opbrengsten. Deze methode is eenvoudig toe te passen en kan op dezelfde manier worden gebruikt voor alle positieve grondexploitaties van gemeenten. Tussentijds winst nemen bij positieve grondexploitaties
Complex
Raming totale kosten (excl. genomen winsten vorige jaren)
Raming totale opbrengsten
% gereal. Kosten
% gereal. opbrengsten
Te nemen winst 2025
Oranjewijk afr.
27.691.585
-32.453.493
97%
94%
-63.865
ZH fase 5
14.307.748
-15.939.029
98%
98%
66.310
41.999.333
-48.392.522
2.445
81
Lokale heffingen Inleiding Voor het uitvoeren van de gemeentelijke taken zijn inkomsten nodig. Een belangrijke bron van inkomsten wordt gevormd door een pakket van gemeentelijke belastingen en heffingen. De grondslag voor deze heffingen wordt gevormd door verordeningen. De gemeenteraad stelt deze verordeningen vast. Met behulp van lokale heffingen worden inkomsten gegenereerd voor algemene en specifieke uitgaven in het kader van de uitvoering van de gemeentelijke taken. De uitvoering en de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van de heffingswerkzaamheden liggen bij de heffingsambtenaar. Op grond van artikel 231 van de Gemeentewet is de heffingsambtenaar verantwoordelijk voor het opleggen van de aanslagen, het vaststellen van de WOZ-waarden, het doen van uitspraak op bezwaar en het verweer bij beroepszaken. De gemeentelijke heffingen zijn, na de algemene uitkering uit het gemeentefonds, de belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten. Er zijn twee soorten heffingen: belastingen en rechten. - Belastingen hebben geen directe tegenprestatie. Ze leveren geld op dat de gemeente vrij kan gebruiken voor haar uitgaven. Een voorbeeld hiervan is de onroerendezaakbelasting. - Rechten (zoals leges) hebben wél een directe link met een gemeentelijke dienst. Denk aan het aanvragen van een vergunning of het innemen van een ligplaats in de haven.
Bij deze rechten mogen de inkomsten niet hoger zijn dan de kosten die de gemeente maakt voor deze taak. Tarievenbeleid Voor de hoogte van tarieven gelden de volgende uitgangspunten: De belastingen en heffingen zijn trendmatig verhoogd, tenzij op grond van een besluit van de gemeenteraad een andere verhoging is vastgelegd. Voor 2025 was de trendmatige verhoging vastgesteld op 2,2%. Dienstverlening door of vanwege de gemeente, behoort kostendekkend te zijn. De opbrengsten uit de lokale belastingen en heffingen zijn over de afgelopen twee jaren als volgt:
Rekening 2024 Gemeentelijke heffing 1.1 Onroerendezaakbelastingen
Begroting 2025 Begroting 2025 Rekening 2025 Primitief Actueel
6.040
6.214
6.306
6.297
1.2 Hondenbelasting
83
85
87
87
1.3 Precariobelasting
23
19
23
24
1.4 Toeristenbelasting
130
133
133
140
Totaal Belastingen
6.276
6.451
6.549
6.548
2.1 Afvalstoffenheffingen
1.955
2.266
2.266
2.284
2.2 Rioolheffing
2.344
2.356
2.359
2.438
2.3 Haven- en kadegelden
1.104
853
958
1.067
32
35
35
29
2.4 Marktgelden
82
2.5 Begraafrechten
382
400
400
471
2.6 Secretarieleges (Titel 1)
420
330
406
451
1.786
610
950
872
14
14
14
14
-
-
-
-
Totaal Retributies
8.036
6.864
7.388
7.627
TOTAAL
14.311
13.315
13.937
14.174
2.7 Omgevingsvergunningen (Titel 2) 2.8 Leges (Titel 3) 2.9 Overig
Belastingen Belastingen hebben een algemeen karakter. Gemeente Urk legt vier soorten belasting op: 1. 2. 3. 4.
Onroerendezaakbelasting (OZB) Hondenbelasting Precariobelasting Toeristenbelasting
1.1 Onroerendezaakbelastingen (OZB) Onder de naam "onroerendezaakbelastingen" worden over binnen de gemeente gelegen onroerende zaken, drie directe belastingen geheven: • Eigenarenbelasting voor woningen; • Eigenarenbelasting voor niet-woningen; • Gebruikersbelasting voor niet-woningen De peildatum voor de belastingplicht is 1 januari van het belastingjaar. Grondslag is de WOZwaarde. Wet WOZ Alle onroerende zaken moeten ieder jaar opnieuw worden getaxeerd volgens de Wet waardering onroerende zaken (WOZ). De heffingsambtenaar van de gemeente voert deze taxaties uit. De Waarderingskamer controleert of dit werk goed en volgens de regels gebeurt en kent op basis van beoordeling een score toe. De gemeente Urk scoort bij deze beoordeling al jaren 5 van de 5 sterren, de hoogste score! Elk jaar worden alle woningen en niet-woningen binnen de gemeente opnieuw gewaardeerd op grond van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ). Hiermee volgt de WOZ-waarde jaarlijks de marktontwikkeling, de oude waarde heeft bij de totstandkoming van de waarde geen relevantie. De gemeente Urk heeft delen van de jaarlijkse herwaardering uitbesteed. Voor het belastingjaar 2025 geldt de WOZ-waarde naar prijspeil van 1 januari 2024.
83
Waardeontwikkeling Om te voorkomen dat veranderingen in de waarde van woningen en niet woningen invloed hebben op de totale opbrengst, past de gemeente de tarieven aan volgens de waardeontwikkeling. In de huidige markt betekent dit dat de stijgende WOZ-waarden worden gecompenseerd door een gelijke daling van de tarieven, zodat de opbrengst gelijk blijft. De stijging op de huizenmarkt is doorgezet met een gemiddelde waardestijging van circa 6.0%. Met deze stijging is het tarief dan eerst ook verlaagd en daarna verhoogd met 2,2%, zodat de gemiddelde aanslag 2,2% hoger was dan in 2024. Bij de niet-woningen was sprake van een gemiddelde waardestijging van 1%. De tarieven zijn opgenomen in de Verordening Onroerende zaakbelastingen. De opbrengsten zijn gebaseerd op de besluitvorming van de raad, de groei van het aantal onroerende zaken en de tariefaanpassingen op basis van de nieuwe waarden in het kader van de hertaxaties Wet WOZ. Op grond van eerdere besluitvorming dienen de tarieven zodanig vastgesteld te worden dat de geraamde opbrengsten gerealiseerd worden. 1.2 Hondenbelasting Onder de naam "hondenbelasting" wordt een directe belasting geheven voor het houden van een hond binnen de gemeente. Het is niet nodig dat de gemeente een relatie legt tussen de opbrengst van de hondenbelasting en de kosten die voor de gemeente aan de bevuiling door honden zijn verbonden.