Jaarrekening 2022 - Schrijfversie college 6 juni.pdf

Om de burgers betrouwbaar te kunnen bedienen is langdurige stabiliteit in de gemeentefinanciën noodzakelijk (en) om maatschappelijke opgaven met de juiste democratische afweging op te kunnen pakken, is financiële armslag noodzakelijk. Een sluitende begroting voorzien van een meerjarenraming die in evenwicht is. Ook de jaarrekening behoort in evenwicht te zijn. Daarbij voldoen we aan de richtlijnen van de begrotingscirculaire van de provincie Flevoland. Verder is het streven om de woonlasten nabij het landelijke gemiddelde te brengen. Dit vraagt samenwerking met en inzet van onze burgers.

Wettelijke grondslag Burgers en bedrijven moeten gemakkelijker online zaken kunnen doen met de overheid. Uitbreiding van het digitale dienstenpakket verhoogt de efficiency en vermindert de regeldruk. Daarbij staat bij de overheid één ding voorop: gegevens van burgers moeten goed beschermd zijn. In de praktijk betekent dit dat kosten zullen toenemen. Op 1 januari 2024 zal de Omgevingswet in werking treden. Met de Omgevingswet wordt het huidige stelsel van ruimtelijke regels volledig herzien. De Omgevingswet bundelt de wetgeving en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. En regelt daarmee het beheer en de ontwikkeling van de leefomgeving. Het vraagt om een heel andere werk- en denkwijze van overheden, burgers en bedrijven. Open, samenhangend, flexibel, uitnodigend en innovatief zijn daarbij de kernwoorden. Door minder en overzichtelijke regels, meer ruimte voor initiatieven en lokaal maatwerk en het geven en vragen van vertrouwen. Daarbij moet het doel van een initiatief in de fysieke leefomgeving centraal staan in plaats van de vraag: ‘mag het wel?’. In de afgelopen jaren is gewerkt aan de transformatie naar een organisatie die is toegesneden op de nieuwe wet en de nieuwe manier van werken zal ook in de komende jaren aandacht blijven vragen.

34

Maatschappelijke opgaven Interbestuurlijk Programma

Gemeente Urk

•

•

• •

Goed openbaar bestuur in een veranderende samenleving (opgave 8) Passende financiële verhoudingen (opgave 9) Overkoepelde thema’s (opgave 10)

• • •

Goed schaken op twee borden: groei accommoderen én verbeteren (opgave 1) Het bestrijden van ondermijning (opgave 4) Versnellingen en intensiveringen in de duurzaamheidstransitie (opgave 5) Samenhang en samenwerking in de regio versterken (opgave 6)

Wat wilden wij bereiken en wat hebben wij ervoor gedaan? 4e kwrt 2022 Maatschappelijke Beleidsuitvoering effecten Sterk bestuur

Looptijd Fase

3e kwrt 2022

Real. Proc. Fase vrlp.

Real. Proc. vrlp.

Samenwerking binnen Flevoland

2021 Realisatie 75% 2 Realisatie 75% 2 (doorl.) De samenwerking binnen Flevoland en Regio Zwolle krijgt steeds meer vorm. Samen met Dronten, Noordoostpolder en de Provincie Flevoland wordt gewerkt aan een gezamenlijke insteek binnen dit samenwerkingsverband. Interbestuurlijk Toezicht 2021 Realisatie 100% 2 Realisatie 75% 2 (doorl.)

Planning- en controlcyclus

2021 Realisatie 75% (doorl.) Het doorontwikkelen van de planning- en controlcyclus is een continu proces.

2

Realisatie

75%

2

Het doorontwikkelen organisatie

2

Realisatie

75%

2

2021-2022 Afsluiting

100%

Eind 2022 is het Programma Doorontwikkeling afgerond. Het doorontwikkelen van de organisatie is een continue proces. Er zal een jaarlijkse cyclus gestart worden in de lijn waarbij blijven ontwikkelen centraal staat. Strategisch personeelsplan

2022-2023 Realisatie

75%

2

Realisatie

75%

2

Het strategisch personeelsplan is de verzamelnaam waaronder allerlei deelprojecten, instrumenten en beleidsdocumenten vallen. De uitvoering daarvan vordert gestaag. Het is een continue proces en dus nooit af. Hierin wordt continu vorm en inhoud gegeven gelet op de ontwikkelingen binnen en buiten de organisatie. Participerende samenleving

Burgerparticipatie (Omgevingsvisie)

2021-2023 Definitie

25%

2

Definitie

25%

2

Dit onderdeel van de omgevingsvisie is gereed. De digitale uitvoering is uitgesteld i.v.m. het wederom uitstellen van de Omgevingswet. ZZL subsidies en projecten (aanvraag 2021-2022 Realisatie 25% 2 Realisatie 25% 2 ontsluitingsweg) De ZZL gelden (Programma Zuiderzeelijngelden Noordelijk Flevoland) voor gemeente Urk zijn volledig toegekend. De aanleg van de 2e aansluiting van het binnendijkse bedrijven-terrein is opgenomen in de Regio Deal / plan Port of Urk. Klantgedreven dienstverlening (samen, slim, snel en soepel)

Uitvoeringsplan 2021/2022 Informatiebeleid

2021

Realisatie

75%

4

Realisatie

75%

4

In het Informatiebeleidsplan (IBP) 2020/2021 zijn ongeveer 30 projecten opgenomen voor de invulling van de thema's uit het IBP 2020-2024. Van deze projecten loopt een klein deel achter op de planning zoals opgenomen in het uitvoeringsplan. Een belangrijke verklaring voor de projecten die doorgeschoven zijn, is dat invoering van diverse wetten is uitgesteld (bijv. Omgevingswet, Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer en Wet inburgering). Informatievoorziening (zaakgericht werken / 2021-2024 Realisatie 25% 2 Realisatie 25% 2 archief)

35

Financiële toelichting programma: Urk verbindt Urk verbindt

Begroting primitief

na wijziging

Realisatie

Saldo

Lasten Publieke dienstverlening

1.006.714

1.207.286

1.183.874

-23.412

Bestuur en Organisatie

8.193.329

9.232.895

8.427.663

-805.232

0

0

301

301

640.378

2.310.731

1.179.060

-1.131.671

9.840.421

12.750.912

10.790.898

-1.960.014

Publieke dienstverlening

-391.461

-376.461

-342.593

33.868

Bestuur en Organisatie

-397.569

-347.940

-669.841

-321.901

-170

-170

0

170

Algemene dekking

-33.807.380

-39.372.258

-40.028.890

-656.632

Totaal baten

-34.596.580

-40.096.829

-41.041.324

-944.495

Saldo voor bestemming

-24.756.159

-27.345.917

-30.250.425

-2.904.508

Financiering Algemene dekking Totaal lasten

Baten

Financiering

Mutaties binnen reserves Saldo na bestemming

-41.176

10.564.281

11.412.498

848.217

-24.797.335

-16.781.636

-18.837.927

-2.056.291

36

Financiële afwijkingen > € 30.000 programma: Urk verbindt

Urk verbindt Subprogramma Publieke dienstverlening

Product Bevolking en Burgelijke Stand

Afwijking - is positief + is negatief lasten -63.200

Verkiezingen

11.697

Voorlichting

-6.607

Representatie

34.698

baten

V/N

Toelichting afwijking > € 30.000

V

Per saldo een voordelig resultaat van € 32.800. Dit bestaat uit salariskosten (centraal toegelicht bij apparaatskosten).

33.011

-450

N V

1.307 N

Bestuur en Organisatie

Raad en raadscommissies

-1.159

-349.120

V

College Burgemeester en Weth.

-15.782

Dit bestaat uit een nadelig resultaat van € 29.200 voor salariskosten (centraal toegelicht bij apparaatskosten)

Op basis van berekeningen van Raet wordt elk jaar een actuele situatie in kaart gebracht van de voorziening Wet APPA. Op basis hiervan kan nu in 2022 een bedrag van € 349.000 vrijvallen in het resultaat. Dit komt door de oplopende rekenrente.

-369 V

37

Apparaatskosten

-623.177

36.218

Het totale voordeel op salariskosten over de programma's heen laat een voordelig resultaat zien van € 32.500. Verder kan worden gezegd over de loonkosten dat de stelpost CAO maatregelen voor 2022 (incidenteel) niet ingezet hoefde te worden, ondanks de structurele verhoging van 2,4 % per 1 april 2022. Dit levert een voordeel op van € 548.000. De totale inhuurkosten over de programma's heen laat een voordelig resultaat zien van € 236.000. Dit wordt toegelicht bij de diverse programma's.

V

In totaliteit laat de totale salaris-en inhuurkosten door heel de begroting door een voordelig resultaat zien van € 816.500. Verder is de stelpost voor garantiebanen voor 2022 vrijgevallen in het resultaat € 103.750. Hiervan is in 2022 geen gebruik van gemaakt. De samenwerking met DUN (Dronten, Urk en NOP) op personeelsgebied laat een nadelig resultaat zien van € 33.000. Dit heeft ook structurele gevolgen voor de begroting. De opleidingskosten laat een nadelig resultaat zien van € 43.300. Dit wordt oa veroorzaakt door doorontwikkeling van de teams en de zelfontwikkeling van de medewerkers, opleiden van jong talent tot taakvolwassen medewerkers en het organiseren van workshops over werkdruk (in balans).

Besteedbare projecturen

38.950 N

Ondernemingsraad Uitv.alg.wet bestuursrecht

-490

In het jaar 2022 zijn er minder uren besteed aan de diverse projecten dan vooraf was geraamd. Dit betekent een incidenteel nadeel van € 28.000.

V

-105.729 V

Bouwkunde gem.gebouwen

19.851

Automatisering (overhead)

11.644

-3.266

Huisv Singel (overhead)

-1.223

-1.051

Huisv Noorderzand (overhead)

-8.482

De stelpost voor 2022 bedoeld voor de Wet open overheid is niet ingezet in 2022, omdat er vertraging is opgetreden in de automatisering (anonimiseringsoftware) € 99.700.

N N V

V

38

Burg.Schipperkade (overhead)

5.754

Tractie 2 (overhead)

10.756

Rentekosten (treasery)

-139.035

6.111

N N

V

Financiering

Effecten en waardepapieren

Financiering

Geldleningen UG > 1 jaar

Algemene dekking Uitkering Gemeentefonds

301

N 170

225

N

-663.007

V

Overige baten en lasten

-1.162.314

De benodigde rentekosten werden ook in 2022 voldoende ruim geraamd. Er bleek minder korte financiering noodzakelijk dan verwacht. Het financieren van investeringen en het herfinancieren van aflossingen van bestaande leningen vond later in het jaar plaats dan verwacht. Door deze geringere financieringsbehoefte ontstond een eenmalig rentevoordeel.

37.355

In het jaar 2022 meer algemene uitkering ontvangen met name de december circulaire van € 482.000. De uitgaven worden hiervan verwacht in 2023 en worden dan via de T-1 2023 verantwoord. Op de stelpost nieuw beleid was het begrote jaarrekeningresultaat 2022 volgens T2 begroot (€ 1.160.680).

V De btw van de rioolinvesteringen is in werkelijkheid lager uitgevallen € 37.400, nadelig. Uitvoering wet WOZ

217

N

Onroerende Zaakbelastingen

-19.990

-11.251

Hondenbelasting

905

-190

Toeristenbelasting

40

-32.494

V N

V

Precariobelasting

40

-2.926

Heffing & Invordering

37.967

15.881

Reservemutaties programma 10

851.463

Dit wordt veroorzaakt door meer toerisme en de verhoging van € 1 naar € 1,50. Dit was nog niet verwerkt in de begroting voor 2022.

V N

Publiekrechtelijke vorderingen zijn oninbaar verklaard (niet invorderbaar). Totale kosten € 43.000.

460 N

Het betreft een verschil dat is ontstaan door de correcte administratieve verwerking in de jaarrekening van de nieuwe nota reserves en voorzieningen 2022.

39

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen Onder weerstandsvermogen wordt verstaan het vermogen van de gemeente Urk om (onverwachte) verliezen en incidentele financiële tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat de continuïteit of de dienstverlening van de organisatie direct in gevaar komt of financiële noodmaatregelen nodig zijn. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit, dat wil zeggen de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken en alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen.

Beschikbare weerstandscapaciteit De gemeente Urk rekent de volgende onderdelen tot de beschikbare weerstandscapaciteit: a. De algemene reserve; b. De bestemmingsreserves die dienen ter egalisatie van de volgende specifieke begrotingsposten: Reserve Participatie en Sociaal domein; c. Stelpost onvoorziene uitgaven; d. De onbenutte belastingcapaciteit; e. De reserve Grondzaken (algemene weerstandsreserve grondexploitatie); a. De algemene reserve De stand van de algemene reserve bedraagt per 31 december 2022 € 8.214.881. b. De bestemmingsreserves Participatie en Sociaal domein. Deze bestemmingsreserves zijn voor de jaarlijkse egalisatie van de geraamde baten en lasten van de betreffende doeleinden. Vanuit dat oogpunt kunnen deze reserves dan ook worden meegenomen bij de bepaling van de weerstandscapaciteit van de algemene dienst. Het niet beklemde deel van de geraamde stand van deze specifieke bestemmingsreserves bedraagt per 31 december 2022 € 6.500.000. c. Stelpost onvoorziene uitgaven In de begroting is voor dekking van onvoorziene uitgaven een structureel gelijkblijvende stelpost opgenomen van € 159.000. Er zijn nog wel andere stelposten geraamd binnen de begroting. Deze stelposten zijn echter allemaal aangewezen voor specifieke doeleinden. d. De onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de ruimte die er nog is om de belastingen te verhogen.

Dit betreft de ramingen aangaande de OZB, de afvalstoffen- en rioolheffingen. Daarbij is de nog onbenutte OZB gelijk aan de belastingheffing die nog kan plaatsvinden tot het niveau dat een gemeente moet heffen om voor toelating van een zogenoemde artikel 12 aanvraag in aanmerking te kunnen komen. Bij de afvalstoffen- en rioolheffingen is de nog onbenutte belastingcapaciteit alleen de ruimte totdat 100% kostendekking is gerealiseerd. In 2022 is er geen sprake van onbenutte capaciteit voor de OZB, riool- en afvalstoffenheffing. e. De reserve Grondzaken (algemene weerstandsreserve grondexploitatie) De stand van het vrij aanwendbare deel van de reserve grondzaken bedraagt per 31 december 2022 € 3.950.090. 40

De weerstandscapaciteit (x € 1.000)

Begroot

Werkelijk

Algemene reserve (vrije deel)

4.705

8.215

Bestemmingsreserves Participatie en Sociaal Domein

6.533

6.500

Stelpost onvoorziene uitgaven

159

0

Onbenutte belastingcapaciteit

0

0

Reserve grondzaken

6.671

3.950

Totaal

18.068

18.665

Risico-inventarisatie (berekening benodigde weerstandscapaciteit) Een risico is de onzekerheid (kans) dat een gebeurtenis met (negatieve) gevolgen zich voordoet. Risicomanagement komt dus op de eerste plaats. Pas als een risico, ondanks de inspanningen op het gebied van risicomanagement, toch optreedt en negatieve financiële gevolgen heeft voor de gemeente, dan komt het weerstandsvermogen in beeld. De risico’s van de gemeente worden ingedeeld in de volgende risicocategorieën: • Algemeen • Concreet • Specifiek Uitgangspunt bij het bepalen van de risico’s is het gegeven dat ze nooit allemaal tegelijk en met een maximale omvang zullen optreden. In een risicoprofiel van meerdere risico’s is het ondenkbaar dat ze tegelijk in één jaar zullen optreden. Sommige risico’s zullen zich nooit voordoen, terwijl andere zich daarentegen in hun maximale omvang manifesteren. Eerst worden de algemene risico’s zoveel mogelijk in beeld gebracht. Voor algemene risico’s worden in de regel geen afzonderlijke reserves aangehouden. De concrete risico’s zijn in principe zoveel mogelijk gedekt door de aanwezige reserves en voorzieningen. De nadruk zal voor de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit op de gemeentelijk specifieke risico’s komen te liggen. Algemene risico’s Algemene risico’s zijn voor de gemeente aan te merken als normale risico’s.

De algemene risico’s worden ook meegenomen in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Omdat deze moeilijk individueel zijn te bepalen, wordt daarbij uitgegaan van de jaarlijkse begrotingsomvang. Op basis van de uitgangspunten wordt uitgegaan van een risicoprofiel van 5%. Hieronder een opsomming van de belangrijkste of meest actuele algemene risico’s. • Economische conjunctuur / Oorlog Oekraïne De economisch conjunctuur leek goed tot de oorlog tussen Rusland en Oekraïne begon. De prijzen van consumentengoederen- en diensten waren in 2022 gemiddeld 10% hoger dan in 2021 (CBS). In 2021 was de inflatie 2,7%. De inflatie van 2022 is de hoogste na 1975. Het is op dit moment moeilijk te bepalen hoe groot de financiële impact is/zal zijn. • Programma Aanpak Stikstof (PAS) Veel bouwplannen sneuvelden de afgelopen periode als gevolg van de uitspraak Raad van State met betrekking tot de Programmatische Aanpak Stikstof. Het stikstofprobleem zien we voorlopig als een risico. Het mogelijk risico wordt gekwantificeerd en meegenomen in de risicoparagraaf van het project. • Open einde regelingen

41

•

Door de economische ontwikkelingen kunnen aanspraken op verschillende regelingen toenemen. De uitgaven voor bijstand en minima kunnen daardoor stijgen. Bij de WMO blijkt het ook moeilijk te zijn om de uitgaven ‘in toom’ te houden. De gemeente loopt hier financiële risico’s. Voor de Sociale uitkeringsregelingen, WMO en de WSW is een egalisatiereserve gevormd. Deze reserves kunnen tegenvallende resultaten gedurende een aantal jaren opvangen. Grote investeringen Opgaven en uitdagingen liggen de komende jaren zowel op het terrein van wonen als werken. Om antwoord te kunnen geven op de blijvende en toenemende vraag naar woningen (Zeeheldenwijk), moet Urk fors investeren. Daarnaast wordt Urk gevraagd haar bijdrage te doen in de economische ontwikkeling van Noordelijk Flevoland (Buitendijkse haven en bedrijventerrein). Bijdragen in de uitbreiding en verbeteringen van de infrastructuur (o.a. Randweg).

Concrete risico’s Tot concrete risico’s worden risico’s gerekend waarvan de omvang van de te verwachten verplichtingen redelijkerwijs zijn in te schatten. Voor concrete risico’s worden bestemmingsreserves en voorzieningen ingesteld. De gemeente heeft bijvoorbeeld een reserve/voorziening ingesteld voor wethouders-pensioenen en -wachtgelden. De hoogte van de voorzieningen en bestemmingsreserves dekken de gesignaleerde concrete risico’s in voldoende mate af. Er hoeven derhalve geen aanvullende voorzieningen te worden getroffen, waarvoor eventueel de weerstandscapaciteit moet worden aangesproken. Specifieke risico’s Tot de specifieke risico’s worden risico’s gerekend welke gelden voor de specifieke omstandigheden waarin de gemeente opereert. De specifieke risico’s bestaan uit: • Gewaarborgde geldleningen De gemeente Urk staat borg voor meerdere leningen. Op deze leningen wordt jaarlijks afgelost, waardoor het risico jaarlijks afneemt. • Grondverkopen (grondexploitatie) De risico inschatting van de grondverkopen in het kader van de grondexploitatie is op basis van de werkelijke boekwaarde van de complexen. Alle grondexploitaties worden jaarlijks bijgesteld en eventuele verwachte verliezen worden op dat moment genomen (ten laste van de reserve grondzaken wordt een voorziening ingesteld). In de onderstaande tabel worden de genoemde risico’s, voor zover mogelijk, gekwantificeerd.

Deze risico’s kunnen zich eventueel op zowel de korte als de lange termijn voordoen.

42

Omschrijving

Grondslag Financieel risico (x € 1.000)

Risico profiel

Benodigde weerstandscapaciteit (x € 1.000)

Eventuele opmerkingen

Algemene risico's

77.902

5%

3.895

Het is gewenst, gezien de geïnventariseerde algemene risico’s, om een deel van de beschikbare algemene weerstandscapaciteit hiervoor in te zetten. Conform de vastgestelde beleidskaders wordt een richtlijn gehanteerd, waarbij 5% van de ‘omzet’ als risicobedrag wordt opgevoerd.

Gewaarborgde geldleningen

5.387

5%-10%

404

Dit betreft de uitstaande geldleningen waar de gemeente Urk garant voor staat per ultimo 2022.

Boekwaarde grondexploitaties woningbouw

44.004

10%

4.400

Dit betreft de geraamde boekwaarde van grondexploitatiecomplexen woningbouw per ultimo 2022.

Boekwaarde grondexploitaties bedrijventerrein

8.197

20%

1.639

Dit betreft de geraamde boekwaarde van grondexploitatiecomplexen bedrijventerreinen per ultimo 2022.

Begrotingsomvang 2022

Specifieke risico's

Totaal

10.338

Ratio weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt vertaald in een ratio waarbij de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald.

Weerstandsvermogen

Beschikbare weerstandscapaciteit = Benodigde weerstandscapaciteit

Om de ratio voor het weerstandsvermogen te beoordelen wordt gebruik gemaakt van onderstaande waarderingstabel. Deze ratio moet in ieder geval hoger zijn dan 1,0 (waarderingscode C). Het weerstandsvermogen bij de jaarrekening 2022 is met een ratio van 1,8 ruim voldoende. Waarderingscijfer

Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

A

> 2,0

B

1,4 tot 2,0

Ruim voldoende

C

1,0 tot 1,4

Voldoende

D

0,8 tot 1,0

Matig

E

0,6 tot 0,8

Onvoldoende

F

< 0,6

Uitstekend

Ruim onvoldoende

43

Financiële kengetallen Elke gemeente is verplicht een basisset van vijf financiële kengetallen op te nemen. Deze kengetallen zijn bedoeld om de gemeentelijke financiële positie inzichtelijker te maken en de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te vergroten. De kengetallen en analyse geven gezamenlijk op eenvoudige wijze inzicht aan de gemeenteraad over de financiële positie van de gemeente Urk. Met behulp van de stoplichtkleuren groen, oranje en rood wordt respectievelijk de situatie gunstig, neutraal of ongunstig aangegeven. Het is aan gemeenten zelf om de kengetallen te normeren. Werkelijk

Begroot

Werkelijk

2021

2022

2022

Netto schuldquote

86%

142%

97%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

81%

138%

87%

Solvabiliteitsratio

33%

24%

30%

Grondexploitatie

62%

87%

66%

Structurele exploitatieruimte

3,3%

0,5%

5,7%

Belastingcapaciteit

110%

114%

99%

gunstig

neutraal

ongunstig

Netto schuldquote

< 90%

> 90% en < 130%

> 130%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

< 90%

> 90% en < 130%

> 130%

Solvabiliteitsratio

> 50%

> 20% en < 50%

< 20%

Grondexploitatie

< 30%

> 30% en < 40%

> 40%

Structurele exploitatieruimte

> 0%

= 0%

< 0%

Belastingcapaciteit

< 95%

> 95% en < 125%

> 125%

Kengetallen

Signaleringswaarden

Pijlers 2022 Aan de hand van 10 financiële regels houdt gemeente Urk haar financiële weerbaarheid op peil. Deze regels worden strak nageleefd en hebben hun waarde inmiddels bewezen. De afgelopen jaren is er fors geïnvesteerd in het voorzieningenniveau. Dit uit zich in een stijging van de woonlasten die net onder de VNG-norm uitkomt. De woonlasten (belastingcapaciteit) komt daarmee voor 2022 uit op 99% van het landelijk gemiddelde. 1. Netto schuldquote & netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De beide schuld quotes van de gemeente Urk liggen ook in 2022 nog onder de door VNG gestelde normen. De schuld quotes zijn toegenomen ten opzicht van 2021. Dit komt door het aantrekken van een geldlening € 20.000.000. 2. Solvabiliteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen 44

als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. De solvabiliteit 2022 is ten opzichte van vorig jaar iets afgenomen naar 30%. 3. Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Voor de berekening van dit kengetal worden de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting en uitgedrukt in een percentage. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. De gemeente Urk voert een actief grondbeleid. Door investeringen in de Zeeheldenwijk en Port of Urk is het kengetal gestegen naar 66%. 4. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De structurele exploitatieruimte van de gemeente Urk is voor de jaren 2016 tot en met 2022 positief. 5.

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt tegenover het landelijke gemiddelde. Bij de belastingdruk wordt uitgegaan van de woonlasten van een meerpersoonshuishouden. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde WOZwaarde in die gemeente. De gemeente kende reeds jaren en hoger percentage woonlasten dan het gemiddelde. Dit is toe te schrijven aan het hoge voorzieningenniveau. De woonlasten 2022 voor de gemeente Urk zijn gedaald naar 99% ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

45

Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Voor wonen, werken en recreëren zijn kapitaalgoederen nodig, zoals wegen, riolering, kunstwerken, groen, verlichting en gebouwen. De kwaliteit van deze kapitaalgoederen en het onderhoud daarvan is bepalend voor het onderhoudsniveau en uiteraard de (jaarlijkse) lasten. De lasten vormen een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke begroting. In de beheerplannen periodiek onderhoud en vervanging, worden per jaar de te onderhouden kapitaalgoederen en te vervangen productiemiddelen weergegeven. De totale kosten verschillen dus per jaar. Om toch een constante begrotingslast te realiseren, worden de jaarkosten betaald uit een gevormde voorziening. Die voorziening wordt jaarlijks met een constant bedrag (het gemiddelde over meerdere jaren) gevoed.

Beleidsdocumenten Kapitaalgoederen

Beleids- en beheerplan

Overkoepelend

Beleidsplan IBOR 2022-2027

Wegen

Beleidsplan wegen Urk Wegenbeheerplan Gemeentelijk rioleringsplan Operationeel beheerplan Maatwerkovereenkomst

Riolering Water Groen Gebouwen Overig

Groenbeleidsplan Urk Groenbeheerplan Beheerplan gebouwen Vervangingsplan masten en armaturen Speelplekkenbeheerplan Kunstwerken beheerplan

Vastgesteld

Einde looptijd

FInancieel vertaald

Achterstallig onderhoud

2021

2027

Ja

Nee

2015

Onbepaald

Ja

Nee

2015

2021 2021

Ja

Nee

2011

Onbepaald

Ja

Nee

2019

2029

Ja

Nee

2013

Onbepaald

Ja

Nee

2006

Onbepaald

Ja Nee

2006

Onbepaald

Ja

Toelichting op tabel Het beleidsplan IBOR (Integraal Beheer Openbare Ruimte) wordt beschouwd als het overkoepelend beleidsdocument voor de openbare ruimte. In 2021 is het IBOR-Beleidsplan geactualiseerd en vastgesteld voor 2022-2027. Onder het IBOR vallen de verschillende kapitaalgoederen. Het is de intentie om per kapitaalgoed toe te werken naar een beleidsplan en beheerplan. De riolering valt hier wat buiten vanwege de verplichting die voortvloeien uit de wet milieubeheer. Globaal gezien kan voor riolering het Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) als het koepeldocument gezien worden en het beheerplan als onderliggend document.

Beeldkwaliteit 2022 In het beleidsplan IBOR staan de afspraken hoe het er buiten uit moet zien. Per gebied en per onderdeel zijn de gewenste beheerkwaliteiten afgesproken. Om de kwaliteit te monitoren zijn diverse schouwrondes uitgevoerd. De vastgestelde beeldkwaliteit voor het beheer van de openbare ruimte is voor nagenoeg alle gebieden en elementen op alle schouwmomenten gehaald. Dit komt mede doordat een aantal groenvlakken naar aanleiding van het nieuwe IBOR opnieuw zijn aangelegd. Resultaat kwaliteit gestuurd beheer 2022 De vastgestelde beeldkwaliteit uit het beleidsplan IBOR voor het beheer van de openbare ruimte voldoet op hoofdlijnen aan de vastgestelde ambitie.

46

Kerncijfers per 31-12-2022

Kapitaal-goederen

Wegen

Riolering

situatie 31-12-2022

Objecten

Weg binnen de bebouwde kom

83,5 km

Weg buiten de bebouwde kom

5,6 km

Wegennet geasfalteerd

111.769 m2

Wegennet elementenverharding

935.013 m2

Lichtmasten

4.094 stuks

Rioolaansluitingen

7.949 stuks

Vrijverval-, druk- en persriolering

165,8 km

Tussen- en eindgemalen

16 stuks

Drukgemalen

9 stuks

Bergbezinksystemen

3 stuks

Water

Oppervlaktewater in beheer bij het waterschap en/of derde, incl. beheer natuurlijk en onbeschoeide oevers

Groen

Plantsoenen

1.901 are

Gras

7.922 are

Bomen

6.383 stuks

Openbare speelplaatsen en –plekken (speeltoestellen)

Gebouwen

Gemeentehuis/Bibliotheek

1 st

Monumentale gebouwen (oude Raadhuis en toren Kerkje a\d Zee)

2 st

Zwembad

1 st

Onderwijs gebouwen ( basisonderwijs)

12 st

Onderwijs gebouwen (voortgezet onderwijs)

2 st

Binnensport accommodaties (gymzalen / sporthallen)

2 st

Peuterspeelzaal / kinderdagverblijf

1 st

Gemeentelijke gebouwen begraafplaats, haven e.a.)

algemeen

(brandweer,

sportvelden,

21 st

Bedrijfsruimten (werf Hoekman)

1 st

Woningen

2 st

Totaal

Overig

434 stuks

Bruggen (auto-, fiets-, voetgangersbrug)

45 objecten

23 stuks

47

Verklaring aanpassing cijfers Als gevolg van onder andere de ontwikkeling Oranjewijk nemen de arealen gestaag toe. Ook is binnen het bestaand gebied sprake van omvorming en ontwikkelingen. Areaaluitbreidingen De reguliere beheerbudgetten openbare ruimte, inclusief de budgetten ter voeding van beheervoorzieningen, worden pas verhoogd als dit nodig wordt geacht. Korte toelichting op de verplichte onderdelen Het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) schrijft voor dat in elk geval de kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en gebouwen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen aan de orde moeten komen (BBV art 12). Wegen Het Urker wegennet wordt elke twee jaar geïnspecteerd. De maatregelen die daaruit voortvloeien worden verwerkt in de jaren erna. De inspectie heeft in 2022 plaats gevonden. In de periode 2022-2026 worden diverse maatregelen die hieruit voortvloeien uitgevoerd. De geplande maatregelen worden afgestemd met de andere beheerdisciplines. Riolering Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) is in 2022 geactualiseerd, het nieuwe plan is met ingang van 2023 van kracht. In het GRP is het beleid voor de gemeentelijke riolering beschreven zowel ten aanzien van de inrichtingsopgaven, het beheer en onderhoud en de vervangingsopgave.

In het GRP is een doorkijk gemaakt voor de lange termijn en zijn de maatregelen voor de planperiode concreter beschreven. Om zorg te dragen voor de realisatie van de beheeropgaven op het gebied van de riolering wordt gewerkt met een operationeel beheerplan riolering. Dit is geen vastgesteld document. Met de komst van de omgevingswet komt de wettelijke verplichting om een GRP te hebben te vervallen. Bij de vertaling van de omgevingswet voor de gemeente Urk moet beoordeeld worden of de gemeente Urk het GRP als middel wil handhaven. Vanwege de onzekerheid met betrekking tot het ingaan van de omgevingswet en gelet op de omvang van dit kapitaalgoed is het van belang dat de functie van het GRP geborgd blijft. Daarom is in december 2022 het Gemeentelijk Water- en Rioleringsprogramma vastgesteld, het nieuwe geactualiseerde GRP dat past binnen de vorm van de omgevingswet. Groen Jaarlijks wordt het openbaar groen onderhouden conform het beleid. Dit wordt gedaan op basis van beeldkwaliteit. Het grootste deel wordt onderhouden door Concern voor Werk en een klein deel wordt gedaan door het wijkbeheer of externe partijen. Gebouwen De gemeentelijke gebouwen vallen niet onder het beleidsplan IBOR. Voor het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen wordt gebruik gemaakt van het in 2013 opgestelde beheerplan.

In 2022 is het plan geactualiseerd, het nieuwe plan zal in de loop van 2023 van kracht worden.

48

Treasury Inleiding Treasury bestaat in hoofdlijnen uit de taken lange en korte financiering en renterisicobeheer. Het heeft tot doel te voorzien in vreemd vermogen tegen zo laag mogelijke kosten en ook te beschermen tegen financiële risico’s. Het wettelijke kader voor treasury ligt in de Wet Fido en het Treasurystatuut van de gemeente Urk.

Treasuryfunctie De financieringsmiddelen worden aangetrokken op de geld- en kapitaalmarkt. In deze paragraaf beperken wij ons tot het weergegeven van de financieringspositie lang, de kasgeldlimiet (korte schuldnorm) en renterisiconorm (lange schuldnorm). Onder de treasuryfunctie valt niet het garanderen van rente en aflossing van geldleningen van derden, die worden per verzoek aan het bestuur voorgelegd.

Financiering lang De financieringspositie van de gemeente Urk kan als volgt in beeld worden gebracht (bedragen x € 1.000). Bedragen (x € 1.000)

rekening 2020

rekening 2021

rekening 2022

begroting 2022

(Im-)materiële vaste activa

57.013

59.116

68.786

75.479

Financiële vaste activa

8.259

8.170

8.078

7.726

Totaal vaste activa

65.272

67.286

76.863

83.205

Voorraden (OHW)

31.819

41.997

52.201

58.764

Totaal vaste activa en voorraden

97.090

109.283

129.064

141.969

Algemene reserve

4.131

6.626

14.121

4.705

Bestemmingsreserves

37.795

37.298

31.299

35.986

Voorzieningen

7.343

7.216

6.947

9.648

Langlopende leningen (> 1 jaar)

55.908

71.360

85.138

98.481

totaal financieringsmiddelen

105.177

122.500

137.505

148.819

8.086

13.217

8.441

6.850

Eigen vermogen:

Vreemd vermogen:

financieringstekort of -overschot

Afhankelijk van de ontwikkeling van het financieringssaldo, dat onder andere afhankelijk is van de uitvoering van het investeringsschema, en van de verwachte renteontwikkeling worden gedurende het jaar nieuwe geldleningen aangetrokken. De kasgeldlimiet en de renterisiconorm zijn daarbij randvoorwaarden. In de jaarrekening 2022 blijkt evenals in eerdere jaren een aanzienlijk financieringsoverschot. Dit is het gevolg van het eerder aantrekken van financieringsmiddelen dan noodzakelijk op grond van het investeringsschema. Soms loopt het investeringsschema vertraging op t.o.v. de verwachting. Ook is in het verleden vroegtijdig financiering aangetrokken in verband met de lage rentestand. Het 49

financieringsoverschot wordt in de toekomst gebruikt voor het financieren van de voorgenomen investeringen en van de voorraden in de grondexploitaties. In het 3e kwartaal is een lineaire lening van € 20 miljoen aangegaan. De verwachting is dat pas in 2024 weer leningen worden aangetrokken, afhankelijk van het uitvoeringstempo van investeringen, de grondexploitatie en de renteontwikkeling. Onderstaande tabel maakt de mutaties in de geldleningen en de invloed daarvan op de gemiddelde rente zichtbaar. De onder renterisico op vaste schuld vermelde mutaties zijn in deze tabel verwerkt. rekening 2021

rekening 2022

begroting 2022

60.550

55.908

71.359

69.847

0

20.000

20.000

35.000

-4.642

-4.549

-6.221

-6.366

Gemiddelde rentepercentage

2,20%

1,80%

1,60%

1,70%

Stand per 31 december

55.908

71.359

85.138

98.481

Bedragen (x € 1.000) Stand per 1 januari

rekening 2020

Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen

Kasgeldlimiet (norm voor korte schuld) Een belangrijk instrument in de regelgeving is de zogenaamde kasgeldlimiet. Dit instrument is in het leven geroepen om de omvang van de kortlopende financieringsmiddelen te bewaken. De kasgeldlimiet voor 2022 bedraagt € 5,7 miljoen (8,5 % van het begrotingstotaal van € 67,7 miljoen). Van de ontwikkeling van de liquiditeitspositie in relatie tot de kasgeldlimiet kan het volgende overzicht worden gegeven (bedragen x € 1000). Bedragen (x € 1.000)

rekening 2020

rekening 2021

rekening 2022

begroting 2022

Grondslag = omvang begroting per 1-1

67.728

66.216

67.701

67.701

Toegestane kasgeldlimiet (8,5 %) in bedrag

5.757

5.628

5.755

5.755

totaal netto vlottende schuld

-8.326

-18.019

-9.263

-1.800

toegestane kasgeldlimiet

5.757

5.628

5.755

5.755

Ruimte (+) / Overschrijding (-)

14.082

23.647

15.018

7.555

Toets kasgeldlimiet

Aan het einde van ieder kwartaal in 2022 was het liquiditeitensaldo positief zodat steeds ruim werd voldaan aan de kasgeldlimiet. Er was per einde 2022 sprake van een forse ruimte binnen de liquiditeitsnorm doordat in het derde kwartaal van 2022 een vaste geldlening werd aangetrokken van € 20 mln. die op 31 december nog niet geheel was ingezet voor de vaste financiering.

50

Renterisiconorm (norm voor lange schuld) De renterisiconorm voor 2022 bedraagt € 13,5 mln.: 20 % van het begrotingstotaal van € 67,7 mln. Deze norm wordt in de volgende tabel gerelateerd aan het werkelijke renterisico (bedragen x € 1.000). rekening 2021

rekening 2022

begroting 2022

67.728

66.216

67.701

67.701

Renterisiconorm (20 %)

13.546

13.243

13.540

13.540

Renterisico op vaste schuld (aflossingen)

4.642

4.549

6.222

6.366

Ruimte (+) / Overschrijding (-)

8.904

8.694

7.318

7.174

Bedragen (x € 1.000) Grondslag = omvang begroting per 1-1

rekening 2020

Toetsing renterisiconorm

Uit het overzicht blijkt dat wij ruimschoots binnen de norm opereren. Er is geen sprake van leningen waarop op enig moment de rente herzien kan worden door de geldverstrekker.

Financiering kort (kasbeheer) De lasten minus de baten van de jaarbegroting en ook de investeringen, worden in eerste instantie gefinancierd met kort geld, financieringsmiddelen met een looptijd van één jaar of korter. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de instrumenten “rekening-courantkrediet”, “daggeldleningen” en “kasgeld-leningen”. Bij het gebruiken van deze instrumenten wordt er op toegezien dat de kasgeldlimiet niet wordt overschreden. Zodra dat dreigt te gebeuren, vindt consolidatie plaats, door het aantrekken van langlopende leningen. Hierbij wordt zo goed mogelijk geanticipeerd op de verwachte renteontwikkelingen. De handelingen over het beheer geschieden conform het gestelde in het treasurystatuut.

Crediteurenbeheer De gemiddelde doorlooptijd (van binnenkomst tot betaling van een factuur) was 18 dagen. In 2022 zijn 8225 facturen verwerkt.

Kredietrisico Het door de gemeente Urk verstrekken van leningen aan derden en het garanderen van de betaling van rente en aflossing van leningen is toegestaan voor zover het om het financieren van een publieke taak van de gemeente gaat. Wat tot de publieke taak van de gemeente behoort, bepaalt de gemeenteraad (Wet financiering decentrale overheden). De gemeente Urk heeft de volgende leningen rechtstreeks aan derden verstrekt: Bedragen (x € 1.000)

rekening 2020

rekening 2021

rekening 2022

begroting 2022

269

242

208

287

3.117

3.019

2.916

2.985

3.386

3.261

3.124

3.272

Leningen Sociale Zaken (o.b.v. 25%) Stichting Sportaccommodatie Urk

Totaal

Het onderdeel leningen verstrekt in het kader van Soza-regelingen heeft voornamelijk betrekking op de verstrekking van BBZ-kredieten aan bedrijven. Met betrekking tot deze

51

leningen ligt het grootste deel van het risico (75%) bij de rijksoverheid. De rest van het risico ligt bij de gemeente. De gemeente loopt over deze verstrekte geldleningen een beperkt risico. De Stichting Sportaccommodatie Urk (SSU) heeft de opstallen als onderpand gegeven. Verder wordt jaarlijks, aan de hand van de jaarstukken, de financiële positie van de SSU beoordeeld.

Gebruikte rentepercentages De werkelijke rentelast wordt over de verschillende begrotingsonderdelen verdeeld naar rato van de boekwaarden van de kapitaalgoederen die voor die onderdelen worden ingezet. Sinds 2021 bedraagt dit "omslagpercentage" 1,7%. Het is de resultante van de rentelast en de boekwaarden van de vaste activa op 1 januari. Op grond van het Besluit Begroten en Verantwoorden worden aan de voorraden bouwgrond in exploitatie rentekosten in rekening gebracht met afwijkende percentages. Die percentages bedragen in 2022 1,33% voor de Zeeheldenwijk en voor de overige bouwgronden in exploitatie 1,2%.

52

Bedrijfsvoering Inleiding De bedrijfsvoering heeft als reikwijdte de gemeentelijke organisatie. Deze bestaat uit de ambtelijke organisatie en de “bestuurlijke” organisatie. De burger verwacht van de gemeente dat de gelden rechtmatig, doelmatig en doeltreffend besteed worden. Ook verwacht men dat de gemeente een betrouwbare partner en transparant is. Deze verwachtingen zijn tevens uitgangspunt voor de bedrijfsvoering en ondersteunen de uitvoering van de doelstellingen. Het welslagen van die doelstellingen is in belangrijke mate afhankelijk van de kwaliteit van de bedrijfsvoering.

Informatievoorziening / ICT In juni 2020 is het Informatie Beleidsplan (afgekort IBP) opgesteld en goedgekeurd voor de periode 2021 - 2024. Vanuit dit plan zijn ook in 2022 projecten uitgevoerd. Naast de projecten uit het IBP is ook gestart met het verder professionaliseren van het team informatie. Vanuit het IBP is o.a. ingezet op projecten gericht op het voorbereiden van de invoer van de Omgevingswet en de Wet Open Overheid (WOO). Hoewel de invoer van de Omgevingswet weer verder is uitgesteld tot 1 januari 2024, is er gewerkt aan het voorbereiden van de nieuwe software die hiervoor nodig en de voorbereiding op de aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Voor de WOO is een impactanalyse uitgevoerd, op basis waarvan o.a. software voor anonimiseren van documenten kan worden aangeschaft. Om te zorgen voor een goed digitaal beschikbaar en doorzoekbaar archief is in 2022 ingezet op het opnieuw uitvoeren van de digitalisering van de bouwdossiers en zijn projecten voorbereid voor de digitalisering van de milieudossiers. Ook is ingezet op de invoer van de iNavigator voor het verder stroomlijnen van het zaakgericht werken. Veel aandacht is ook uitgegaan naar de afronding van het project Plaats en Tijdonafhankelijk werken (PTWO). In 2022 zijn de voorbereidingen gestart voor de uitvoering van de laatste fase van dit project.

Deze 5e fase richt zich onder meer op de volledige overgang naar de moderne werkplek, het uitfaseren van Citrix en de inrichting van de hiervoor benodigde infrastructuur.

Inkoop en aanbestedingen Rapportage Om het inkoopproces binnen de gemeente beter te kunnen monitoren wordt een aantal onderdelen inzichtelijker gemaakt. Het gaat hierbij om bijvoorbeeld de volgende onderdelen: • Integriteit en transparantie; • Duurzaamheid; • Social return on Investment (SROI); • En de kansen voor het lokale bedrijfsleven bij het meedingen naar gemeentelijke opdrachten. In de afgelopen periode is het financieel systeem uitgebreid zodat leveranciers gekoppeld kunnen worden aan verschillende soorten van inkoop zodat er nog beter gestuurd kan worden op rechtmatigheid. Aanbestedingen In 2022 zijn er diverse aanbestedingstrajecten doorlopen. De aanleg van de rotonde en reconstructie van de Urkerweg is hier een voorbeeld van, maar ook zijn er inkooptrajecten afgerond in het kader van de Wet Inburgering en voor de opvang van Oekraïense 53

vluchtelingen. Ook is de biedprocedure gestart voor de projectmatige woningbouw in de Zeeheldenwijk. Samenwerking Er is op gebied van inkoop samenwerking gezocht met de gemeenten Dronten en Noordoostpolder (de zogenaamde DUN-gemeenten). Naast gezamenlijke aanbestedingen zijn ook thema’s als circulair inkopen, SROI en het werken met groslijsten bij meervoudig onderhandse aanbestedingen binnen deze samenwerking naar voren gekomen. Circulair inkopen De gemeente heeft samen met de andere gemeenten binnen de provincie een intentieverklaring ondertekend op gebied van circulair inkopen. In het 1e kwartaal van 2022 is voor de tweede keer een meting uitgevoerd voor het circulaire inkopen. Het doel van deze meting is om inzicht te krijgen in producten die circulair zijn ingekocht en inzichtelijk te maken wat in de toekomst circulair ingekocht kan worden. Binnen de DUN-samenwerking willen we toewerken naar een eenduidige werkwijze voor deze meting.

Medewerkers Trainees Ook in het jaar 2022 is geïnvesteerd in het aantrekken van jonge talentvolle medewerkers op openstaande vacatures. Daar is voor gekozen omdat het nog steeds moeilijk is taak volwassen nieuwe collega's aan te trekken. Deze medewerkers krijgen een arbeidsovereenkomst in dienst van de gemeente Urk en worden begeleid om optimaal te kunnen functioneren in hun functie. Deze begeleiding bestaat uit de inzet van een mentor, intervisie en een externe coach. Samenwerking HR-administratie DUN De samenwerking met de gemeenten Dronten, Urk en Noordoostpolder op het gebied van de personeel- en salarisadministratie is vanaf 1 januari 2022 formeel van kracht. Voor Urk betekent dit een flinke kwaliteitsimpuls, waarbij de kwetsbaarheid wordt opgelost. Voor de coördinatie van de werkzaamheden tussen de drie deelnemende gemeenten is een coördinator aangetrokken. Werving en selectie In 2022 is er opnieuw veel tijd gestoken in het werven en selecteren van nieuwe medewerkers. Alle mogelijke middelen worden ingezet om toch de formatie op het vereiste niveau te brengen en te houden. Denk daarbij aan het inzetten van trainees, inzet van werving- en selectiebureaus, inzet van social media en vakgerichte websites, filmpjes en foto's op onze website, inzet van de marktplaats als het toch niet lukt vacatures zelf in te vullen, enzovoorts.

Arbeidsomstandigheden De op grond van de Arbowet verplichte uitwerking van de Risico Inventarisatie en Evaluaties (RI&E's) zijn afgerond. Deze RI&E's worden de komende jaren regelmatig herijkt. Ziekteverzuim In 2022 is het ziekteverzuimcijfer gestabiliseerd. Naast de naweeën van de corona pandemie was ook de griepgolf een belangrijke oorzaak van dit ziekteverzuimcijfer. Doorontwikkeling organisatie In 2022 is het programma doorontwikkeling verder uitgewerkt. Inmiddels is dit programma zelf afgerond. Een aantal onderdelen hiervan krijgt de komende periode structurele invulling. Regeling Generatiepact

54

Het college heeft in 2022 besloten deze regeling met nog 3 jaar te verlengen (periode 20232025). De reden hiervoor was dat daarvoor nog voldoende geoormerkte financiële middelen beschikbaar zijn. De evaluatie heeft laten zien dat hierdoor medewerkers langer vitaal hun AOW-gerechtigde leeftijd kunnen behalen. De uitdaging is wel om de vrijvallende formatie adequaat in te vullen.

Overzicht salarissen, toeslagen en vergoedingen Overzicht salarissen, toelagen en vergoedingen jaarrekening 2021

begroting 2022

jaarrekening 2022

Ambtelijke organisatie

11.397.361

13.043.284

13.041.400

College van B & W

575.931

573.887

556.633

Gemeenteraad

288.295

290.161

296.664

Griffie

114.984

109.974

90.156

0

12.000

0

12.376.571

14.029.306

13.984.853

Rekenkamer

Totaal

Overzicht kosten inhuur derden

jaarrekening 2021

Kosten inhuur

begroting 2022

jaarrekening 2022

3.261.317

3.487.802

3.185.071

Inhuur budget derden

110.027

131.788

131.788

Vervanging / keuze

1.555.766

864.257

864.257

Extra capaciteit / specialisatie

1.820.524

2.138.206

2.491.857

Totaal

3.486.317

3.134.251

3.487.902

Restant/per saldo budget inhuur derden

-225.000

353.551

-302.831

Dekkingsmiddelen

Bijraming in het boekjaar

55

Verbonden partijen Inleiding De paragraaf verbonden partijen geeft inzicht in de samenwerkingsverbanden c.q. rechtspersonen waarin bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend en financiële belangen mee zijn gemoeid. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan dat de gemeente zeggenschap heeft bijvoorbeeld doordat een wethouder, raadslid of ambtenaar zitting heeft in het bestuur of namens de gemeente stemrecht heeft. Het financiële belang is het bedrag dat ter beschikking is gesteld en dat niet verhaalbaar is of waarvoor aansprakelijkheid bestaat, indien de verbonden partij failliet gaat of haar verplichtingen niet nakomt. Een verbonden partij kan een deelneming zijn in de zin van artikel 2:379 BW, dat wil zeggen een participatie in een kapitaalvennootschap, maar het kan ook een deelneming in een vereniging, stichting, gemeenschappelijke regeling of andere publiek- en privaatrechtelijke rechtsvormen betreffen. De keuze voor een specifieke rechtsvorm is onder andere afhankelijk van het te bereiken doel. Bovenstaande definitie betekent ook dat er relaties met derde partijen kunnen zijn die niet onder de verbonden partijen vallen. Het gaat dan om relaties waarbij alleen sprake is van of een financieel of een bestuurlijk belang. Er zijn ook derde partijen waarin de gemeente uitsluitend en alleen een financieel belang heeft. Deze relaties behoren niet tot de verbonden partijen.

Gezien het belang van de verbonden partijen in de realisatie van de doelstellingen van de gemeente is het noodzakelijk inzicht te geven in deze partijen. In deze paragraaf wordt allereerst enige informatie verstrekt per verbonden partij. Daarnaast is er een overzicht verbonden partijen opgenomen waarin onder meer de financiële belangen en risico´s worden weergegeven.

Informatie over verbonden partijen NV ROVA Holding ROVA is door een aantal gemeenten opgericht met als doel een optimale invulling van de afvalzorgplicht van de bij haar aangesloten gemeenten. Statutair is bepaald dat aandelen uitsluitend in handen kunnen zijn van overheden met een zorgtaak op het gebied van huishoudelijk afval. De deelnemende gemeenten blijven daarbij volledig autonoom. Zij stellen ieder afzonderlijk hun gemeentelijk beleid en de tarieven voor de burger vast. De gemeente Urk is per 1 januari 2001 tot de ROVA toegetreden en heeft haar zorgtaken op het gebied van de afvalverwijdering aan de ROVA overgedragen. NV Huisvuilcentrale Noord Holland HVC is een afvalnutsbedrijf dat eigendom is van 48 gemeenten en zes waterschappen, vooral in Noord-Holland, Zuid-Holland en Flevoland. Sinds de oprichting in de jaren negentig streeft HVC er naar te groeien van afvalverbrander naar regisseur van de afvalketen in haar verzorgingsgebied. Het bedrijf tekent voor inzameling van afval, logistiek, recycling en compostering, verbranding en de levering van energie en warmte. De gemeente Urk is in 1996 tot de HVC toegetreden. NV Vitens Vitens is het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland en levert drinkwater aan 31% van de Nederlandse huishoudens in de provincies Flevoland, Friesland, Gelderland, Utrecht, Overijssel en een aantal gemeenten in Drenthe en Noord-Holland.

Vitens is een publiek

56

bedrijf. De aandelen van de NV zijn (in)direct in handen van provinciale en gemeentelijke overheden. NV Wadinko Wadinko is een ondernemende participatiemaatschappij met als maatschappelijke opdracht het stimuleren van gezonde regionale bedrijvigheid en werkgelegenheid in Overijssel, Noordelijk Flevoland en Zuidwest-Drenthe. De aandelen van de onderneming zijn in handen van de provincie Overijssel en 24 gemeenten. NV Bank Nederlandse Gemeenten De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), opgericht in 1914 en gevestigd in Den Haag, is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Klanten van de BNG zijn overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en nut. De BNG biedt financiële diensten op maat, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering en elektronisch bankieren. BNG Bank heeft over 1e half jaar 2022 een nettowinst behaald van € 206 miljoen. Technofonds Flevoland BV In 2009 is de gemeente Urk als aandeelhouder toegetreden tot Technofonds Flevoland BV. Naast de gemeente Urk (1%) zijn de gemeenten Almere (20%), Lelystad (10%), Dronten (3%) en Noordoostpolder (4%) aandeelhouder. In totaal nemen de Flevolandse gemeenten 38% deel in vennootschap.

De overige 62% van de aandelen zijn in handen van Ontwikkelingsmaatschappij Horizon BV, waarvan provincie Flevoland 100 % aandeelhouder van is. Technofonds Flevoland BV heeft als doelstelling het verstrekken van risicodragend kapitaal in de vorm van leningen en aandelenkapitaal aan startende en doorstartende technologische gerichte ondernemingen binnen Flevoland, die vanwege hun status moeilijkheden ondervinden bij het realiseren van de financiering van hun initiatief.

57

Port of Urk BV De Port of Urk BV is per 20 april 2017 opgericht. De BV richt zich op het beheren, ontwikkelen en exploiteren van een deel van de buitendijkse haven met bijbehorend terrein en verricht verder al hetgeen met vorenstaande verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn. Port of Urk BV neemt voor 1/9 deel in de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland B.V. (in oprichting). MSNF B.V. draagt zorg voor beheer, onderhoud, herstel dan wel vernieuwing voor het in stand houden op het niveau van bij de aanleg (waartoe tevens de benodigde toekomstige vervangingsinvesteringen worden gerekend) ten aanzien van: golfbreker en buitendijkse ontsluitingsweg uitgeefbaar terrein en bootliftsteigers, de vaargeul en havenkom. GR Veiligheidsregio Flevoland De Veiligheidsregio Flevoland is een samenwerkingsverband van alle gemeenten in Flevoland, Politie Flevoland, Brandweer Flevoland en de GHOR Flevoland (GGD). De veiligheidsregio heeft tot doel de veiligheid van haar inwoners tijdens rampen en crisissen te vergroten. Door eenduidige bestuurlijke aansturing en door adequate planning wordt de samenwerking tussen brandweer, gemeenten, Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR) en politie zowel tijdens de voorbereiding als bij de uitvoering verbeterd.

De veiligheidsregio is namens de deelnemende gemeenten verantwoordelijk voor de taken op gebied van: • Brandweerzorg; • Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen; • Ongevallen en rampen; • Rampenbestrijding en crisisbeheersing; • Beheer van de gemeenschappelijke meldkamer. GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland De Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland is een samenwerkingsverband van alle gemeenten in Flevoland, Regionale Ambulance Voorziening (RAV) en de GHOR Flevoland (GGD). De gezondheidsdienst heeft tot doel het bewerkstelligen van een doelmatig en effectief georganiseerde en gecoördineerde uitvoering van de zorg voor openbare gezondheidszorg. GR IJsselmeergroep Het werkvoorzieningsschap draagt zorg voor aangepaste werkgelegenheid voor personen met medische- of sociale beperkingen. De GR heeft een werkmaatschappij waar de feitelijke uitvoering van de WSW (Wet Sociale Werkvoorziening) is ondergebracht: Concern voor Werk NV.

58

GR Regionaal Historisch Centrum Het Flevolands Archief Het Flevolands Archief beheert de overgebrachte archieven van de gemeenten Dronten, Lelystad, Urk en Zeewolde, het waterschap Zuiderzeeland en de provincie Flevoland. GR Omgevingsdienst De GR richt zich op de uitvoering van de vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken in het omgevingsrecht. Hierdoor wordt het mogelijk de taken op het beleidsterrein milieu efficiënter en effectiever uit te voeren. Door het samenbrengen van kennis, kwaliteit en capaciteit van de deelnemende gemeenten en de provincies, ontstaat een robuuste en toekomst vaste organisatie. Op termijn leidt het onderbrengen van taken in een Omgevingsdienst tot kostenreductie voor alle aangesloten partijen. Deelnemers van de GR zijn de provincies Flevoland en Noord-Holland en de gemeenten Almere, Zeewolde, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder, Urk, Blaricum, Bussum. Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland De zes gemeenten in de provincie Flevoland werken sinds 2011 samen aan de transities en transformatie in het sociaal domein. Bij aanvang van de decentralisaties is er gekozen om de samenwerking te formaliseren in de vorm van de Centrumregeling ‘Sociaal Domein Flevoland’.

De centrumregeling geeft vorm aan de samenwerking rondom jeugd en Wmo in Flevoland en streeft daarbij naar kwaliteit, borging van continuïteit, solidariteit en verhoging van de efficiency. De gemeente Almere is aangewezen als centrumgemeente, waarbinnen de taken zijn ondergebracht in de Aankoopcentrale Regio Flevoland. De aankoopcentrale richt zich op de inkoop en subsidiëring van specialistische jeugdhulp. Daarbij is het doel dat de inkoop en sturing op de uitvoering van zodanige kwaliteit is dat inkoopvoordelen en beleidsdoelen gehaald worden, efficiencywinst wordt gerealiseerd en de administratieve lastendruk van aanbieders wordt beperkt. Stichting FlevoMeer Bibliotheek De stichting heeft als doelstelling het bieden van een voorziening waar boeken en andere informatiedragers kunnen worden geleend voor ontwikkeling of ontspanning. Speerpunten zijn verbetering van de digitale infrastructuur en kenniscentrumprojecten en professionalisering van basisbibliotheken.

Overzicht van de verbonden partijen Het onderstaand overzicht geeft inzicht in de financiële gegevens en de eventuele risico´s van de verbonden partijen. Er is in het overzicht uitgegaan van de werkelijke cijfers over 2019-2021 die bij het samenstellen van deze verantwoording beschikbaar zijn. Verbonden partij

ROVA Holding

Huisvuilcentrale Noord Holland

Vitens

Wadinko

Rechtsvorm

NV

NV

NV

NV

Belang

11,096% (B) 1,871% 0,789% (A) 0,695% (totaal) (totaal)

0,28%

1,47%

Soort belang

Gewone aandelen Gewone aandelen (A) (B) € 5,1 mln (2021) € € 26,4 mln(2021) € 15,2 mln. 5,1 mln. (2020) € 5,7 (2020) € 10,1 mln. (2019) mln. (2019)

Gewone aandelen

Gewone aandelen

Resultaat 2019 e.v.

Eigen Vermogen eind € 40,3 mln (2021) € 38,9 mln. (2020) € 2019 e.v. 38,2 mln. (2019)

€ 169 mln (2021) € 142 mln. (2020) € 127 mln. (2019)

€ 19,4 mln (2021) € € 12,9 mln (2022) € 8,6 23,9 mln. (2020) € 11,1 mln (2021) € -3 mln. mln. (2019) (2020) € 2 mln. (2019) € 600,3 mln (2021) € 557 mln. (2020) € 533 mln. (2019)

82,5 mln (2022) € 74 mln (2021) € 65 mln. (2020) € 69 mln. (2019)

59

Vreemd Vermogen eind 2019 e.v.

€ 59,8 mln (2021) € 53,3 mln. (2020) € 51,4 mln. (2019)

€ 845 mln (2021) € 850 mln. (2020) € 870 mln. (2019)

€ 1. 388 (2021) € 1.340 € 8,5 mln (2022) € 6,9 mln. (2020) € 1.293 mln (2021) € 6 mln. mln. (2019) (2020) € 1 mln. (2019)

Dividend

€ 61.147 (2021) € 62.617 (2020) € 76.219 (2019)

€ 40.488 (2022) € 45.745 (2021) € 49.598 (2020) € 49.752 (2019)

€ nihil (2021) € nihil (2020) € nihil (2019)

Ja, de aandeelhouders van Verplichte afdekking Nee, de aandeelhouder van de NV zijn gezamenlijk van het tekort een NV is niet aansprakelijk voor de aansprakelijk voor de ontstane tekorten. schulden van de NV

€ 37.359 (2021) € nihil (2020) € 17.500 (2019)

Nee, de aandeelhouder Nee, de aandeelhouder van een NV is niet van een NV is niet aansprakelijk voor de aansprakelijk voor de schulden van de NV schulden van de NV

Aandelenkapitaal van € Aandelenkapitaal van € Verstrekte garanties Aandelenkapitaal van Aandelenkapitaal van € € 18.152 Gebaseerd 1.044; 23 aandelen A á € 162.150; 16.215 9.652; 3.861 aandelen en geldleningen en aandelenkapitaal op 160 aandelen B á 45,45. Garantiestelling van € aandelen à € 10. à € 2,50. € 113,45. 211.050 per aandeel. Geen, met Risico´s afgedekt door andere partners uitzondering van het door partijen verstrekte aandelenkapitaal

De garantiestelling jegens financiers is op grond van de ballotageovereenkomst hoofdelijk, met onderlinge verrekening op basis van het aantal aandelen

Geen, met uitzondering Geen, met uitzondering van het door partijen van het door partijen verstrekte verstrekte aandelenkapitaal aandelenkapitaal

Overige risico's bij faillissement

In de begroting 2022 In de begroting 2022 is is rekening gehouden rekening gehouden met een met een jaarlijkse garantiestellingsprovisie van winstuitkering van € € 40.390. 40.000

In de begroting 2022 is In de begroting 2022 is rekening gehouden met rekening gehouden met een jaarlijkse een jaarlijkse winstuitkering van € winstuitkering van 46.238. €17.500

Monitoring van risico´s

Beoordeling van de Beoordeling van de begroting Beoordeling van de begroting en de en de jaarrekening begroting en de jaarrekening. jaarrekening Beoordeling van het nakomen van de prestaties

Beoordeling van de begroting en de jaarrekening

Verbonden partij

Bank Nederlandse Gemeenten

Technofonds Flevoland

Veiligheidsregio Flevoland

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland

Rechtsvorm

NV

BV

GR

GR

Belang

0,00%

1,01%

n.v.t.

n.v.t.

Soort belang

Gewone aandelen

Gewone aandelen

n.v.t.

n.v.t.

Resultaat 2019 e.v.

€ 236 mln (2021) € 221 € 3,8 mln (2021) € € 1.789 mln (2021) € 797K (2021) € 360 K. mln. (2020) € 163 mln. 731K (2020) € -1,8 mln. €1,579 mln. (2020) € 39 (2020) € 995 K. (2019) (2019) (2019) K. (2019)

Eigen Vermogen eind 2019 e.v.

€ 4,64 mld (2021) € 4.4 € 8,2 mln (2021) € 4,4 mld.n.b. (2020) € 4.2 mln. (2020) € 5,2 mln. mld. (2019) (2019)

Vreemd Vermogen eind 2019 e.v.

€ 144 mld (2021) € 156 € 0.01 mln (2021) € 26K € 6,7 mln (2021) € 7,2 mld.(2020) € 145.535 (2020) € 54K (2019) mln. (2020) € 7,7 mln. mld. (2019) (2019)

€ 6,2 mln. (2021) € 11 mln. (2020) € 3 mln. (2019)

Dividend

€ 8.803 (2021) € 6.988 n.v.t. (2020) € 4.904 (2019)

n.v.t.

n.v.t.

Verplichte afdekking van het tekort

Nee, de aandeelhouder Nee, de aandeelhouder van een NV is niet van een BV is niet aansprakelijk voor de aansprakelijk voor de schulden van de NV schulden van de BV

Ja, de deelnemers in Ja, de deelnemers in een een GR zijn gezamenlijk GR zijn gezamenlijk aansprakelijk voor de aansprakelijk voor de ontstane tekorten. ontstane tekorten.

€ 12,3 mln (2021) € 10,8 € 6,5 mln. (2021) € 7,3 mln. (2020) € 9,8 mln. mln. (2020) € 7,0 mln. (2019) (2019)

60

Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal

Aandelenkapitaal van € Aandelenkapitaal van € Bekostiging via jaarlijkse Bekostiging via jaarlijkse 9.652; 3.861 aandelen 100.285; 221 aandelen bijdrage; € 849.799 bijdrage; € 409.724 á € 2,50. á € 453,78 (2020), € 917.584 (2020), € 466.180 (2021) (2021) € 967.052 (2022) € 486.892 (2022)

Risico´s afgedekt door Geen, met uitzondering Geen, met uitzondering Andere gemeenten van het door partijen van het door partijen nemen naar andere partners verstrekte verstrekte evenredigheid deel aandelenkapitaal aandelenkapitaal Overige risico's bij faillissement

In de begroting 2022 is In de begroting 2022 rekening gehouden met wordt geen rekening een jaarlijkse gehouden met een winstuitkering van € winstuitkering. 4.538.