Jaarrekening 2021.pdf
Tekst van het document
De veiligheidsregio is namens de deelnemende gemeenten verantwoordelijk voor de taken op gebied van: • Brandweerzorg; • Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen; • Ongevallen en rampen; • Rampenbestrijding en crisisbeheersing; • Beheer van de gemeenschappelijke meldkamer. GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland De Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland is een samenwerkingsverband van alle gemeenten in Flevoland, Regionale Ambulance Voorziening (RAV) en de GHOR Flevoland (GGD). De gezondheidsdienst heeft tot doel het bewerkstelligen van een doelmatig en effectief georganiseerde en gecoördineerde uitvoering van de zorg voor openbare gezondheidszorg. GR IJsselmeergroep Het werkvoorzieningsschap draagt zorg voor aangepaste werkgelegenheid voor personen met medische- of sociale beperkingen. De GR heeft een werkmaatschappij waar de feitelijke uitvoering van de WSW (Wet Sociale Werkvoorziening) is ondergebracht: Concern voor Werk NV. In 2008 is op landelijk niveau besloten tot een modernisering van de WSW. Als gevolg daarvan is de gemeente ingaande 2009 volledig financieel verantwoordelijk voor de WSW. Om toekomstige risico´s af te dekken is een reserve WSW gevormd.
68
GR Regionaal Historisch Centrum Het Flevolands Archief Het Flevolands Archief beheert de overgebrachte archieven van de gemeenten Dronten, Lelystad, Urk en Zeewolde, het waterschap Zuiderzeeland en de provincie Flevoland. GR Omgevingsdienst De Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek is per 1 mei 2012 opgericht en op 1 januari 2013 operationeel. Deelnemers van de GR zijn de provincies Flevoland en NoordHolland en de gemeenten Almere, Zeewolde, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder, Urk, Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren, Muiden, Naarden, Weesp en Wijdemeren. De GR richt zich op de uitvoering van de vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken in het omgevingsrecht. Hierdoor wordt het mogelijk de taken op het beleidsterrein milieu efficiënter en effectiever uit te voeren. Door het samenbrengen van kennis, kwaliteit en capaciteit van de deelnemende gemeenten en de provincies, ontstaat een robuuste en toekomst vaste organisatie. Op termijn leidt het onderbrengen van taken in een Omgevingsdienst tot kostenreductie voor alle aangesloten partijen. Met ingang van 2018 wordt gewerkt aan de hand van een productcatalogus. Jaarlijks geeft elke deelnemende gemeente een inschatting van de aantallen uren, van de in de productcatalogus genoemde dienst, die zij zal afnemen.
De som van het aantal uren vermenigvuldigd met het vastgestelde uurtarief vormt de basis voor het door de gemeente te betalen jaarbedrag. Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland De zes gemeenten in de provincie Flevoland werken sinds 2011 samen aan de transities en transformatie in het sociaal domein. Bij aanvang van de decentralisaties is er gekozen om de samenwerking te formaliseren in de vorm van de Centrumregeling ‘Sociaal Domein Flevoland’. De centrumregeling geeft vorm aan de samenwerking rondom jeugd en Wmo in Flevoland en streeft daarbij naar kwaliteit, borging van continuïteit, solidariteit en verhoging van de efficiency. De gemeente Almere is aangewezen als centrumgemeente, waarbinnen de taken zijn ondergebracht in de Aankoopcentrale Regio Flevoland. De aankoopcentrale richt zich op de inkoop en subsidiëring van specialistische jeugdhulp. Daarbij is het doel dat de inkoop en sturing op de uitvoering van zodanige kwaliteit is dat inkoopvoordelen en beleidsdoelen gehaald worden, efficiencywinst wordt gerealiseerd en de administratieve lastendruk van aanbieders wordt beperkt. Stichting FlevoMeer Bibliotheek De stichting heeft als doelstelling het bieden van een voorziening waar boeken en andere informatiedragers kunnen worden geleend voor ontwikkeling of ontspanning.
Speerpunten zijn verbetering van de digitale infrastructuur en kenniscentrumprojecten en professionalisering van basisbibliotheken.
Overzicht van de verbonden partijen Het onderstaand overzicht geeft inzicht in de financiële gegevens en de eventuele risico´s van de verbonden partijen. Er is in het overzicht uitgegaan van de werkelijke cijfers over 2019-2021 die bij het samenstellen van deze verantwoording beschikbaar zijn.
69
Verbonden partij
ROVA Holding
Huisvuilcentrale Noord Holland
Vitens
Wadinko
Rechtsvorm
NV
NV
NV
NV
Belang
11,096% (B) 1,871% 0,789% (A) 0,695% (totaal) (totaal)
0,28%
1,47%
Soort belang
Gewone aandelen Gewone aandelen (A) Gewone aandelen (B) Resultaat 2019 e.v. € n.n.b. (2021) € 5,1 € n.n.b. (2021) € 15,2 € n.n.b. (2021) € mln. (2020) € 5,7 mln. (2020) € 10,1 mln. 23,9 mln. (2020) € mln. (2019) (2019) 11,1 mln. (2019) Eigen Vermogen eind 2019 e.v.
Gewone aandelen € n.n.b. (2021) € -3 mln. (2020) € 2 mln. (2019)
€ n.n.b. (2021) € 38,9 mln. (2020) € 38,2 mln. (2019)
€ n.n.b. (2021) € 142 € n.n.b. (2021) € 557 € n.n.b. (2021) € 65 mln. (2020) € 127 mln. mln. (2020) € 533 mln. (2020) € 69 (2019) mln. (2019) mln. (2019)
Vreemd Vermogen € n.n.b. (2021) € 53,3 mln. (2020) € eind 2019 e.v. 51,4 mln. (2019)
€ n.n.b. (2021) € 850 € n.n.b. (2021) € € n.n.b. (2021) € 6 mln. (2020) € 870 mln. 1.340 mln. (2020) € mln. (2020) € 1 mln. (2019) 1.293 mln. (2019) (2019)
Dividend
€ n.n.b. (2021) € 62.617 (2020) € 76.219 (2019)
€ 45.745 (2021) € € n.n.b. (2021) € 49.598 (2020) € 49,752 nihil (2020) € nihil (2019) (2019)
€ n.n.b. (2021) € nihil (2020) € 17.500 (2019)
Verplichte afdekking van het tekort
Nee, de aandeelhouder van een NV is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV
Ja, de aandeelhouders van de NV zijn gezamenlijk aansprakelijk voor de ontstane tekorten.
Nee, de aandeelhouder van een NV is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV
Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal
Aandelenkapitaal van € 18.152 160 aandelen B á € 113,45.
Aandelenkapitaal van € Aandelenkapitaal Aandelenkapitaal 1.044; 23 aandelen A á van € 162.150; van € 9.652; 3.861 € 45,45. 16.215 aandelen à € aandelen à € 2,50. Garantiestelling van € 10. 211.050 per aandeel.
Risico´s afgedekt door andere partners
Geen, met De garantiestelling Geen, met Geen, met uitzondering van het jegens financiers is op uitzondering van het uitzondering van het door partijen grond van de door partijen door partijen verstrekte ballotageovereenkomst verstrekte verstrekte aandelenkapitaal hoofdelijk, met aandelenkapitaal aandelenkapitaal onderlinge verrekening op basis van het aantal aandelen
Nee, de aandeelhouder van een NV is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV
Overige risico's bij In de begroting 2021 In de begroting 2021 is In de begroting 2021 In de begroting 2021 is rekening rekening gehouden met is rekening is rekening faillissement gehouden met een een gehouden met een gehouden met een jaarlijkse garantiestellingsprovisie jaarlijkse jaarlijkse winstuitkering van € van € 40.390. winstuitkering van € winstuitkering van 40.000 46.238. €17.500 Beoordeling van de Beoordeling van de Beoordeling van de Beoordeling van de Monitoring van begroting en de begroting en de begroting en de begroting en de risico´s jaarrekening. jaarrekening jaarrekening jaarrekening Beoordeling van het nakomen van de prestaties
70
Verbonden partij
Bank Nederlandse Technofonds Gemeenten Flevoland
Veiligheidsregio Flevoland
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Flevoland
Rechtsvorm
NV
BV
GR
GR
Belang
0,00%
1,01%
n.v.t.
n.v.t.
Soort belang
Gewone aandelen
Gewone aandelen
n.v.t.
n.v.t.
Resultaat 2019 e.v. € n.n.b. (2021) € 221 € n.n.b. (2021) € mln. (2020) € 163 731K (2020) € -1,8 mln. (2019) mln. (2019) Eigen Vermogen eind 2019 e.v.
€ n.n.b. (2021) € n.n.b. (2021) € 360 €1,579 mln. (2020) € K. (2020) € 995 K. 39 K. (2019) (2019)
€ n.n.b. (2021) € 4.4 € n.n.b. (2021) € 4,4 € n.n.b. (2021) € 10,8 € n.n.b. (2021) € 7 mld.n.b. (2020) € 4.2 mln. (2020) € 5,2 mln. (2020) € 9,8 mln. (2020) € 7,0 mln. mld. (2019) mln. (2019) mln. (2019) (2019)
Vreemd Vermogen € n.n.b. (2021) € 156 € n.n.b. (2021) € 26K € n.n.b. (2021) € 7,2 € n.n.b. (2021) € 11 mld.(2020) € (2020) € 54K (2019) mln. (2020) € 7,7 mln. (2020) € 3 mln. eind 2019 e.v. 145.535 mld. (2019) mln. (2019) (2019) Dividend
€ n.n.b (2021) € n.v.t. 6.988 (2020) € 4.904 (2019)
Verplichte afdekking van het tekort
Nee, de aandeelhouder van een NV is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV Aandelenkapitaal van € 9.652; 3.861 aandelen á € 2,50.
Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal
n.v.t.
n.v.t.
Nee, de Ja, de deelnemers in Ja, de deelnemers in aandeelhouder van een GR zijn een GR zijn een BV is niet gezamenlijk gezamenlijk aansprakelijk voor de aansprakelijk voor de aansprakelijk voor de schulden van de BV ontstane tekorten. ontstane tekorten. Aandelenkapitaal van Bekostiging via € 100.285; 221 jaarlijkse bijdrage; € aandelen á € 453,78 807.149 (2019), € 849.799 (2020), € 917.584 (2021)
Bekostiging via jaarlijkse bijdrage; € 389.724 (2019), € 409.724 (2020), € 466.180 (2021)
Geen, met Geen, met Andere gemeenten uitzondering van het uitzondering van het nemen naar door partijen door partijen evenredigheid deel verstrekte verstrekte aandelenkapitaal aandelenkapitaal
Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel
Overige risico's bij In de begroting 2021 In de begroting 2021 Gemeenten moeten is rekening wordt geen rekening het tekort aanvullen faillissement gehouden met een gehouden met een jaarlijkse winstuitkering. winstuitkering van € 4.538. n.v.t. Beoordeling van de Beoordeling van de Monitoring van begroting en de begroting en de risico´s jaarrekening jaarrekening
Gemeenten moeten het tekort aanvullen
Risico´s afgedekt door andere partners
Beoordeling van de begroting en de jaarrekening
71
Verbonden partij
Werkvoorzieningschap Port of Urk Ijsselmeergroep Concern voor Werk
Flevolands Archief Omgevingsdienst Flevoland & Gooien Vechtstreek (OFGV)
Rechtsvorm
GR
BV
GR
GR
Belang
14,13%
100%
n.v.t.
2,17%
Soort belang
Participaties
Gewone aandelen
n.v.t.
n.v.t.
Resultaat 2019 e.v. € n.n.b. (2021) € 577K 2021 € -10 K (2020) € -226 K. (2019) 2020 € -10 K 2019 € -15 K
2021 € 214 K (concept) 2020 € -11 K 2019 € 485 K
€ n.n.b. (2021) € 555K (2020) € 640K (2019)
Eigen Vermogen eind 2019 e.v.
2021 € 778 K (concept) 2020 € 800 K 2019 € 873 K
€ n.n.b. (2021) € 1,3 mln. (2020) € 1,5 mln. (2019)
€ n.n.b. (2021) € 4 mln. 2021 € - 3 K (2020) € 3,5 mln. (2019) 2020 € 7 K 2019 € 17 K
Vreemd Vermogen € n.n.b. (2021) € 2,6 mln.(2020) € 3,0 mln. eind 2019 e.v. (2019)
2021 € 18 K 2020 € 4 K 2019 € 38 K
2021 € 108 K (concept) 2020 € 129 K 2019 € 112 K
€ n.n.b. (2021) € 5,1 mln. (2020) € 5,3 mln. (2019)
Dividend
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Verplichte afdekking van het tekort
Ja, de deelnemers in Nee, de Ja, de deelnemers Ja, de deelnemers in een GR zijn gezamenlijk aandeelhouder van in een GR zijn een GR zijn aansprakelijk voor de een BV is niet gezamenlijk gezamenlijk ontstane tekorten. aansprakelijk voor aansprakelijk voor aansprakelijk voor de schulden van de de ontstane de ontstane BV tekorten. tekorten. Garantiestelling van € Aandelenkapitaal Bekostiging via Bekostiging via 693.900 voor van € 100.000; jaarlijkse bijdrage; € jaarlijkse bijdrage; € nieuwbouw kwekerij. 100.000 aandelen á 44.488 (2019), € 219.224 (2019), € Bekostiging via €1. 45.156 (2020), € 269.315 (2020), € jaarlijkse bijdrage. € 46.466 (2021) 353.657 (2021) 1.681.259 (2019), € 1.620.728 (2020), € 1.657.766 (2021)
Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal
Risico´s afgedekt door andere partners
Andere gemeenten nemen naar evenredigheid deel
Geen, met Andere gemeenten Andere gemeenten uitzondering van het nemen naar nemen naar door partijen evenredigheid deel evenredigheid deel verstrekte aandelenkapitaal
Overige risico's bij Gemeenten moeten het In de begroting 2021 Gemeenten moeten Gemeenten moeten tekort aanvullen wordt geen rekening het tekort aanvullen het tekort aanvullen faillissement gehouden met een winstuitkering. Monitoring van risico´s
Beoordeling van de begroting en de jaarrekening
Beoordeling van de Beoordeling van de Beoordeling van de begroting en de begroting en de begroting en de jaarrekening jaarrekening jaarrekening
72
Verbonden partij
Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland
Stichting FlevoMeer Bibliotheek
Rechtsvorm
Centrumregeling
Stichting
Belang
n.v.t.
n.v.t.
Soort belang
n.v.t.
n.v.t.
Resultaat 2019 e.v. n.v.t.
€ n.n.b. (2021) € 202K (2020) € 379K. (2019)
Eigen Vermogen eind 2019 e.v.
n.v.t.
€ n.n.b. (2021) € 1,8 mln. (2020) € 1,6 mln. (2019)
Vreemd Vermogen n.v.t. eind 2019 e.v.
€ n.n.b. (2021) € 2,8 mln. (2020) € 3,3 mln. (2019)
Dividend
n.v.t.
n.v.t.
Verplichte afdekking van het tekort
Ja, de deelnemers n.v.t. dragen elk de kosten voor de hulp aan de eigen cliënten.
Verstrekte garanties en geldleningen en aandelenkapitaal
Bekostiging via jaarlijkse bijdrage € 2.376.000 (2019), € 2.447.000 (2020), € 2.255.392 (2021)
Risico´s afgedekt door andere partners
Het totale budget Andere gemeenten mag niet worden nemen naar overschreden. Er zijn evenredigheid deel afspraken t.a.v. solidariteit
Overige risico's bij faillissement
Gemeenten moeten n.v.t. het tekort aanvullen
Monitoring van risico´s
Beoordeling van de begroting en de jaarrekening
Bekostiging via jaarlijkse bijdrage; € 367.170 (2019), € 378.014 (2020), € 398.652 (2021)
Beoordeling van de begroting en de jaarrekening
73
Grondbeleid Inleiding Het grondbeleid heeft invloed op en samenhang met de realisatie van programma's zoals op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, verkeer en vervoer, cultuur, sport en recreatie en economische zaken. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. Het gaat in het grondbeleid om grote belangen en grote hoeveelheden geld. De resultaten op grondexploitaties en de financiële risico's zijn van groot belang voor de algemene financiële positie van de gemeente. De gemeenteraad heeft in zijn vergadering van 7 mei 2020 de ‘Nota Grondbeleid 2020-2024 vastgesteld. De gemeente Urk kiest voor situationeel grondbeleid met een actieve basis. Door een actieve grondpolitiek kan de gemeente Urk sterke invloed uitvoeren op de betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit van nieuwe woningen op Urk. Een belangrijk doel voor de gemeente in haar grondbeleid is het hebben van maximale sturing en regie op ontwikkelingen die voor de gemeente van belang zijn, zoals het hebben van voldoende woningen en bedrijfsgronden. Een actieve grondpolitiek, zeker voor de uitleggebieden, ligt dan voor de hand. Dat betekent echter niet dat deze keuze in beton is gegoten. Faciliterende grondpolitiek wordt bij voorbaat niet uitgesloten, zeker niet bij “binnenstedelijke” (her)ontwikkelingen.
Het taakveld grondexploitatie Het taakveld grondexploitatie verzorgt de financiële kant van de ruimtelijke ordening. Dit is in essentie gericht op de tijdige productie en levering van bouwrijpe grond met als doel de bestuurlijk en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken, c.q. te faciliteren. Hierbij wordt gestreefd naar het meest gunstige exploitatieresultaat en borging van de noodzakelijke gemeenschappelijke publieke kwaliteit. Het taakveld grondexploitatie heeft verder als taak de beschikking te hebben over het benodigde grondbeleidsinstrumentarium met als belangrijke randvoorwaarde dat er verantwoord wordt omgegaan met de risico’s die samenhangen met de exploitatie van gronden. Sinds de Wet op de ruimtelijke ordening (Wro) wordt steeds meer de aandacht gericht op het kostenverhaal indien ruimtelijke initiatieven door partijen, niet zijnde de gemeente, worden ontwikkeld en uitgevoerd. In de Omgevingswet is het kostenverhaal ook geïntegreerd. De kostenverhaalregels zijn uitgewerkt in de aanvullingswet grondeigendom.
Bouwgrond in eploitatie (BIE) Bouwgrond in exploitatie (BIE) heeft in alle gevallen betrekking op grondexploitatie in de uitvoeringsfase. Bij een BIE zijn de gronden in eigendom van de gemeente. het startpunt van de BIE is het raadsbesluit met de vaststelling van het grondexploitatiecomplex, inclusief grondexploitatiebegroting. Het grondexploitatiecomplex bevat ten minsten te volgende onderdelen: • • • • • •
een kaart van het grondexploitatiecomplex; een beschrijving van de bouwkavels; de bestemming en toegestane bouwvolumes; de omschrijving van de werken en werkzaamheden voor het bouwrijp maken van de gronden; de omschrijving van de aanleg van nutsvoorzieningen; de omschrijving van het inrichten van de openbare ruimte in het gebied; 74
•
een grondexploitatiebegroting, waarbij de kosten en opbrengsten gefaseerd zijn in tijd.
De te verwachten resultaten van de lopende actieve grondexploitaties zijn als volgt: Positief / negatief
Geraamd resultaat ultimo 2021 (incl. afdrachten)
Positief / negatief
2.286.568
positief
651.197
positief
405.892 2014 - 2023
dec-21
5.213.313
positief
282.010
positief
3.385.930 2022 - 2038
dec-21
174.433
positief
218.560
positief
36.828 2020 - 2029
dec-21
4. Zwolse Hoek, fase 5
76.980
positief
76.110
positief
80.439 2007 - 2022
dec-21
5. Port of Urk *)
-1.362.962
negatief
-1.238.741
negatief
0 2019 - 2042
dec-21
6. Westgat *)
-470.246
negatief
-446.655
negatief
0 2019 - 2023
dec-21
Totaal resultaat
5.918.086
positief
-457.519
negatief
Complex
Geraamd resultaat ultimo 2020 (incl. afdrachten)
1. Oranjewijk afronding 2. Zeeheldenwijk 3. Grex Staartweg
Geraamd bedrag afdrachtsfondsen
Exploitatie laatst vastgesteld
Looptijd verkoop
3.909.089
*) Voor de complexen Port of Urk en Grex Westgat zijn voorzieningen gevormd tot een bedrag van respectievelijk € 1.238.741 en € 446.655. NB: De resultaten zijn exclusief af te dragen vennootschapsbelasting. Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dienen de actieve grondexploitaties jaarlijks te worden herzien. Op 16 december 2021 zijn de herziene grondexploitaties vastgesteld door de gemeenteraad. De herzieningen zijn gebaseerd op de actuele regels uit het BBV. Dit betekent onder meer dat de fondsafdrachten niet meer als kostenregel zijn opgenomen, maar afzonderlijk zichtbaar zijn gemaakt. Dit zodat deze als resultaatbestemming kunnen worden genomen bij winstname of afsluiting van het plan. Voor de volledigheid zijn de bedragen voor fondsafdracht in bovenstaande tabel wel zichtbaar gemaakt. Overzicht ontwikkeling boekwaarden actieve grondexploitaties Exploitatie/activiteit
Boekwaarde 31-12-2020
Boekwaarde 31-12-2021
Vermeerdering
Vermindering
637.741
881.780
2.065.272
-545.754
2. Zeeheldenwijk
26.473.121
9.173.054
0
35.646.175
3. Grex Staartweg
533.890
8.240
0
542.130
4. Zwolse Hoek, fase 5
-141.466
102.194
0
-39.272
5a. Port of Urk
5.353.317
1.895.056
0
7.248.373
5b. VZ Port of Urk
-1.362.962
-124.220
-1.238.742
6a. Grex Westgat
780.298
6b. VZ Grex Westgat
-470.247
1. Oranjewijk (afronding)
Totaal
31.803.692
50.770
12.111.094
831.068 -23.593
-446.655
1.917.459
41.997.323
75
Toelichting per exploitatiegebied
Ad 1. Oranjewijk afronding Het plan Oranjewijk fase I en Fase II zijn in 2020 afgesloten en samengevoegd in het plan Oranjewijk afronding. In de raadsvergadering van 16 december 2021 is de grondexploitatie Oranjewijk afronding herzien. Per 31 december 2021 zijn de onderstaande m² gronden voorradig in het plangebied. Grondvoorraad planfase per 1 januari 2021 Verkocht Grondvoorraad per 31 december 2021
16.858 7.902 9.088
Ad 2. Zeeheldenwijk De Zeeheldenwijk is het nieuwe uitleggebied van de gemeente Urk waar de komende tijd 1650 woningen worden gebouwd. dit in combinatie met diverse voorzieningen en een overgangszone waar bedrijven zich kunnen vestigen. In de raadsvergadering van 16 december 2021 is de meest recente grondexploitatie voor dit plan vastgesteld. Op basis van dit plan wordt een winst verwacht van € 282.010. In het plangebied wordt het onderstaande programma in m² ontwikkeld. Grondvoorraad per 31 december 2021 (woningbouw) Grondvoorraad per 31 december 2021 (waterwonen) Grondvoorraad per 31 december 2021 (bedrijven) Grondvoorraad per 31 december 2021 (voorzieningen) Grondvoorraad per 31 december 2021 (parkeren) Verkocht in Zeeheldenwijk per 31 december 2021
313.451 3.895 48.893 70.004 7.499 0
Ad 3. Grex Staartweg Op 16 december 2021 heeft de raad de grondexploitatie voor het plan Staartweg vastgesteld. In augustus 2020 zijn de gronden en opstallen Staartweg 18 aangekocht. De opstallen zijn inmiddels gesloopt. De gemeente wil deze gronden gaan ontwikkelen. Daarom is er een grondexploitatie geopend voor dit plan. Het verwachte positief resultaat van dit plan bedraagt € 218.560. In het plangebied wordt het onderstaande programma in m² ontwikkeld. Grondvoorraad per 1 januari 2021 Gekocht Grondvoorraad per 31 december 2021
4.056 0 4.056
Ad 4. Zwolse Hoek, fase 5 In de raadsvergadering van 16 december 2021 is voor dit plan een herziene grondexploitatie vastgesteld. Per 31 december 2021 zijn de onderstaande m² gronden voorradig in het plangebied. Verwacht wordt dat de gronden in 2022 verkocht worden. Grondvoorraad per 1 januari 2021 Verkocht Grondvoorraad per 31 december 2021
6.774 0 6.774
76
Ad 5a en 5b. Port of Urk Urk heeft behoefte aan een nieuw bedrijventerrein (BDBT). Het direct beschikbare aanbod van grond met een bedrijfsbestemming is praktisch nul en onvoldoende voor de vraag en behoefte aan grond met een bedrijfsbestemming binnen de gemeente Urk. Het bedrijventerrein Port of Urk wordt ontwikkeld ten behoeve van het visserijcluster, de maritieme sector en de nieuwe bedrijven vanuit Urk. Om de ontwikkeling van het bedrijventerrein mogelijk te maken heeft de gemeente Urk samen met de gemeente Noordoostpolder een Bestuursovereenkomst grenscorrectie gemeenten Noordoostpolder en Urk gesloten. Onderdeel van de afspraken was dat de gemeente Noordoostpolder de gronden zou aanwijzen in het kader van de Wet voorkeursrecht gemeenten. Per 1 januari 2019 is de grenscorrectie een feit geworden. In 2019 werd een grondexploitatie voor dit plan vastgesteld. Deze liet een negatief resultaat zien van € 3.308.681. Op 16 december 2021 is de grondexploitatie 2021 door de raad vastgesteld. Deze grondexploitatie laat een gunstiger resultaat zien en sluit met een nadelig resultaat van € 1.238.742. In het plangebied wordt het onderstaande programma per m² ontwikkeld. Grondvoorraad per 1 januari 2021 Verkocht Grondvoorraad per 31 december 2021
597.072 0 597.072
Ad 6a. en 6b. Grex Westgat De grondexploitatie Westgat is voor het laatst op 16 december 2021 door de raad vastgesteld. Het plan sluit met een negatief resultaat van € 446.655. Hiermee is het verlies iets gunstiger geworden in vergelijk met de in 2020 vastgestelde grondexploitatie. Voor het verwacht verlies is een voorziening getroffen. Grondvoorraad per 1 januari 2021 Verkocht Grondvoorraad per 31 december 2021
3.018 0 3.018
77
Totaaloverzicht verkochte m2 bouwgrond in 2021 ZeeheldenOppervlakte nog Zeehelden- Zwolse Oranjewijk wijk te verkopen wijk Hoek afronding (woningen bouwgrond (bedrijven) fase 5 en overig)
Port of Westgat Staatweg Urk
6.774 597.072
3.018
Totaal
Per 31 december 2020 Aanpassing m2
16.858
394.849
48.893
4.056 1.071.520
132
0
0
Verkocht
7.902
Per 31 december 2021
9.088
394.849
48.893
Aantal m2 ondertekende overeenkomsten Aantal m2 in optie
620
0
0
0
0
0
0
620
0
0
2.005
0
0
0
2.005
Nog te verkopen
8.468
394.849
48.893
4.769 597.072
3.018
4.000
25.000
0
132 7.902 6.774 597.072
6.774
3.018
0
0
4.056 1.063.750
4.056 1.061.125
0
35.774
Geprognosticeerde verkochte m2
NB: de aangegeven verkochte m2 gronden, zijn gronden die bij de notaris zijn gepasseerd. Tot en met 31 december 2021 zijn er tevens verkoopovereenkomsten aangegaan. Het totaal aan verplichtingen bedraagt 2.625 m2. Grondprijzen De gemeente Urk kiest er voor om bij de vaststelling van de grondwaarde uit te gaan van de marktwaarde van de grond. De grondprijzen genoemd in de grondprijzennota worden jaarlijks geactualiseerd per 1 januari. Uit onderstaande tabellen blijken de grondprijzen 2020 en 2021. deze prijzen zijn exclusief btw. Woningbouw en bijzondere voorzieningen
Grondprijs
Grondprijs
Prijzen exclusief B.T.W.
2020
2021
Rijenwoningen, huur
22.777,17
23.004,94 per wooneenheid
Rijenwoningen, koop
232,48
verkocht
Patiowoningen
238,41
246,76
nvt
263,67
Twee onder één kap woningen (geschakeld)
238,41
verkocht
Twee onder één kap woningen
254,24
verkocht
Vrijstaande woningen
285,74
295,74
Maatschappelijke voorzieningen
164,21
167,08
Nutsvoorzieningen
266,84
271,51
Appartementen (koop)
368,76
381,66
22.777,17
23.004,94
Quadrant woningen
Sociale huur, grondwaarde per appartement
78
Bedrijventerrein (per locatie) Prijzen exclusief B.T.W. Zwolse Hoek, fase 5 Overige locaties
Grondprijs
Grondprijs
2020
2021
verkocht
verkocht
148,00
148,00
Zwolse Hoek, fase 5 Zichtlocatie ‘Domineesweg’ Port of Urk
Basis grondprijzen
100,00
Port of Urk
Zichtlocatie
120,00
Overige locaties
Maatwerk
Maatwerk
Debiteuren grondexploitatie De grondverkopen worden geboekt wanneer de akte is gepasseerd bij de notaris. Als de koopcontracten zijn getekend wordt daarom een vordering geboekt (debiteuren). Dit betekent dat tot het moment dat de akte definitief wordt gepasseerd bij de notaris de openstaande vordering open blijft staat. Zolang de akte niet is gepasseerd is er sprake van een bepaald risico. In het verleden (in de crisis) heeft dit risico zich slechts een enkele keer vertaald door teruggaaf van de eerder aangekochte gronden. Hieronder treft u een overzicht aan van de openstaande posten in verband met grondverkopen tot en met 2020 naar de stand per 31 december 2021. Openstaande vorderingen
31-12-2020
31-12-2021
Bedrijventerreinen
0
0
Woongebieden 1)
1.144.871
165.971
Totaal vorderingen
1.144.871
165.971
Planning woningbouw (op te leveren woningen) Urk 2017- 2025 Grondcomplex
Opgeleverd 2018
2019
2020
Zeewijk
30
16
2
Oranjewijk (afronding)
115
78
73
Prognose 2021
2022
2023
2024
90
54
40
16
64
0
Wilhelminaschoollocatie Zeeheldenwijk Vuurbaakschoollocatie
22
Overig
2
Totaal aantal woningen
169
2025
2026
190
167
150
150
230
183
150
150
1 94
75
91
118
79
Overige voorraad (overgeheveld naar MVA) Overzicht boekwaarden overige voorraad 2021 Boekwaarde 31-12-2020
Activiteit
Vermeerdering
Vermindering
Boekwaarde 31-12-2021
Voorbereidingskrediet Lemsterhoek
73.271
115.375
54.381
134.267
Voorbereidingskrediet Noorderzand
455
44.803
0
45.258
Zeewijk afronding
0
25.178
25.178
0
Aankoop Rabobank
0
6.025
6.025
0
73.726
191.381
85.584
179.525
Totaal
Toelichting overige voorraad: Overige voorraad
Toelichting
Voorbereidingskrediet Lemsterhoek
In de raadsvergadering van 10 december 2020 heeft de raad een voorbereidingskrediet van € 221.500 beschikbaar gesteld. Tot en met 2021 zijn hierop uitgaven gedaan tot een bedrag van € 134.267. In de raadsvergadering van 10 december 2020 heeft de raad een voorbereidingskrediet van € 95.000 beschikbaar gesteld. Tot en met 2021 zijn hierop uitgaven gedaan tot een bedrag van € 45.268. De grondexploitatie Zeewijk is eind 2021 afgesloten. Bij de afsluiting van dit complex is besloten dat voor de laatste werken uit dit plan een bedrag uit de reserve grondzaken beschikbaar blijft. In 2021 is een bedrag uitgeven van € 25.178. Dit bedrag is gedekt ten laste van voorgenomen beklemming in de reserve grondzaken. In 2021 heeft de gemeente Urk het leegstaande pand van Rabobank gekocht. Er is nog geen definitieve invulling voor het pand. Totdat er een definitieve invulling is, wordt het pand tijdelijk verhuurd. De exploitatiebaten en lasten komen ten gunsten/ ten laste van reserve strategische aankopen. In 2021 was het exploitatieresultaat -€ 6.025. Dit bedrag is ontrokken uit de reserve strategische aankopen.
Voorbereidingskrediet Noorderzand
Zeewijk afronding
Aankoop Rabobank
Algemene reserve grondexploitatie Door de gemeenteraad (Kadernota, grondbeleid) is bepaald dat de reserve grondzaken een stand moet hebben gelijk aan een vastgesteld percentage van de totale boekwaarden. Vanwege het hoge risicoprofiel van het nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein is een hoger percentage gehanteerd. Vanuit een financiële doorkijk voor de komende 10 jaar is een reservestand van € 7 miljoen noodzakelijk. Op dit moment is, ten opzichte van de gewenste stand van deze reserve (€ 5.8 miljoen), sprake van een tekort van € 1.2 miljoen. Bij een toekomstige winstneming zal de reserve grondexploitatie worden aangezuiverd in verband met dekking mogelijke toekomstige risico’s. De reservestand heeft zich op onderstaande wijze ontwikkeld in 2021:
80
Stand per 1 januari 2021
6.198.801
Mutaties 2021 1. Winstname Zwolse Hoek 5
30.928
2. Winstname Oranjewijk afronding
363.738
3. Overige dotaties
-24.053
4, Verlies voorziening Port of Urk
-124.220
5. Verlies voorziening Westgat
-23.591
6. Afdracht VPB (schatting)
-25.237
7. Bijdrage strategische aankopen
172.500
8. Overige
10.029 380.094
Stand 31 december 2021
5.818.707
Noodzakelijke stand reserve grondzaken
7.000.000
Benodigde aanvulling weerstandvermogen
1.181.293
Toelichting Ad 1. Winstname/afwikkeling Zwolse Hoek In 2021 is bij dit complex een negatieve winst genomen tot een bedrag van € 30.928. Dit bedrag is ontrokken uit de reserve grondzaken. Ad 2. Winstname Oranjewijk afronding In 2021 is bij het complex Oranjewijk afronding een negatieve winst genomen tot een bedrag van €363.783. Dit bedrag is ontrokken uit de reserve grondzaken. Op basis van de raad in december 2021 vastgestelde grondexploitatie zijn er extra kosten opgenomen in de grondexploitatie. Deze extra kosten leidt tot een bijstelling van de reeds genomen winst. Ad 3. Overige dotaties In 2021 is een bedrag aan overige dotaties geboekt tot een bedrag van € 24.053. Ad 4. Voorziening verwacht verlies Port of Urk Op basis van de door de raad in december 2021 vastgestelde grondexploitatie Port of Urk moet de verliesvoorziening positief worden bijgesteld. Dit tot een bedrag van € 124.220. Deze bijstelling is ten gunste gebracht van de reserve grondzaken. Ad 5. Voorziening verwacht verlies Westgat Op basis van de door de raad in december 2021 vastgestelde grondexploitatie Westgat moet de verliesvoorziening positief worden bijgesteld. Dit tot een bedrag van € 23.591. Deze bijstelling is ten gunste gebracht van de reserve grondzaken. Ad 6.
Afdracht vennootschapsbelasting (VBP) Op basis van de actuele berekeningen is over 2021 is een bedrag van € 25.237 toegevoegd aan de reserve grondzaken. Het gaat om het saldo van de voorlopige aanslag 2021 en een verrekening van de VPB van de jaren 2018 en 2019.
81
Ad 7. Bijdrage strategische aankopen In de perspectiefnota 2011 is besloten jaarlijks een bedrag van € 172.500 toe te voegen aan de reserve strategische aankopen. Ad 8. Overige onttrekkingen In 2021 is een bedrag aan overige onttrekkingen geboekt tot een bedrag van € 10.029.
Tussentijds winst nemen bij positieve grondexploitaties Algemeen Bij het stelsel van baten en lasten zoals geformuleerd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn het toerekeningbeginsel, het voorzichtigheidsbeginsel en het realisatiebeginsel essentiële uitgangspunten. Baten en lasten – en het daaruit vloeiende resultaat – moeten worden toegerekend aan de periode waarin deze zijn gerealiseerd. Bij meerjarige projecten betekent dit dat (de verwachte) winst niet pas aan het eind van het project als gerealiseerd moet worden beschouwd, maar gedurende de looptijd van het project tot stand komt en ook als zodanig moet worden verantwoord. Het verantwoorden van tussentijdse winst is daarmee geen keuze maar een verplichting die voortvloeit uit het realisatiebeginsel. Bij het bepalen van de tussentijdse winst is het wel noodzakelijk de nodige voorzichtigheid te betrachten. Percentage of completion (Poc) Voor het bepalen van de tussentijdse winst is aansluiting gezocht bij een algemeen aanvaardbare methodiek (bedrijfsleven, fiscaal), waarbij rekening is gehouden met de bijzondere kenmerken van gemeentelijke grondexploitaties. De doelstelling van het gemeentelijk grondbeleid is immers niet primair gericht op het behalen van financieel rendement, maar op het bereiken van het gewenste voorzieningenniveau voor inwoners en bedrijven.
De Poc-methode houdt rekening met de fase waarin de grondexploitatie, zowel wat betreft de opbrengsten als de kosten, verkeert. Daarnaast is deze methode eenvoudig toepasbaar en kan eenduidig worden gehanteerd voor alle positieve grondexploitaties die door gemeenten worden uitgevoerd. Winstnemingen en fondsafdrachten
Complex
Oranjewijk afronding
Raming totale kosten Raming (excl. totale genomen opbrengsten winsten vorige jaren)
% gereal. kosten
% gereal. opbrengsten
Te nemen winst 2021
Te nemen fondsafdrachten 2021
27.189.381
-32.230.242
90%
90%
363.738
-73.009
898.590
1.117.149
60%
0%
0
0
Zwolse Hoek fase 5
14.211.856
-15.332.587
95%
95%
30.928
-3.659
Zeeheldenwijk
112.095.737 -105.126.895
32%
1%
0
0
Port of Urk
74.706.492
-73.467.750
10%
1%
0
0
Westgat
1.322.735
-876.081
89%
39%
0
0
394.666
-76.668
Staartweg
230.424.791 -225.916.406
De winstnemingen en fondsafdrachten zijn conform verordening 212 naar de desbetreffende reserves geboekt.
82
Lokale heffingen Inleiding Het totale pakket van gemeentelijke belastingen en heffingen bestaat uit verschillende belastingheffingen welke opgelegd worden op grond van een door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordening. De doelstelling van de lokale heffingen is het verwerven van eigen middelen uit belastingen en heffingen ter dekking van de algemene en specifieke uitgaven in het kader van de uitvoering van de gemeentelijke taken. De uitvoering en de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van de heffingswerkzaamheden liggen op grond van artikel 231 van de Gemeentewet bij de heffingsambtenaar. Hierbij valt te denken aan het vaststellen en opleggen van de aanslagen en taxatiewaarden, het doen van uitspraken op bezwaren en het verweer bij beroepszaken. De gemeentelijke heffingen zijn na de algemene uitkering uit het Gemeentefonds de belangrijkste bron van inkomsten. Bij gemeentelijke heffingen wordt onderscheid gemaakt tussen algemene belastingen en retributies. Belastingen hebben een algemeen karakter. Een directe relatie tussen de belasting en de gemaakte kosten van de gemeente is in het algemeen niet aanwezig. Bij de retributies is er wel sprake van een directe relatie tussen de heffing en de gemeentelijke taak. Bij retributies mogen de geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de geraamde kosten van de gemeente voor de uitoefening van de taak.
Tarievenbeleid Voor de hoogte van tarieven gelden de volgende uitgangspunten: De belastingen en heffingen worden trendmatig verhoogd, tenzij op grond van een besluit van de gemeenteraad een andere verhoging is vastgelegd. Voor 2021 was de trendmatige verhoging vastgesteld op 1,6%. Extra verhogingen worden slechts voorgesteld, wanneer daar tegenover de realisering van aanwijsbare voorzieningen ten behoeve van de gemeenschap staan. Dienstverlening door of vanwege de gemeente, behoort kostendekkend te zijn.
83
De opbrengsten uit de lokale belastingen en heffingen zijn over de afgelopen twee jaren als volgt: Gemeentelijke heffing
Rek 2020
Begr 2021
Rek 2021
prim
actueel
4.911.973
5.047.904
5.173.277
5.159.987
1.2 Hondenbelasting
60.747
62.000
69.000
70.154
1.3 Precariobelasting
18.694
18.000
18.000
18.000
1.4 Toeristenbelasting
67.545
42.024
52.024
80.362
Totaal Belastingen
5.058.960
5.169.928
5.312.301
5.328.503
2.1 Afvalstoffenheffingen
1.896.026
1.876.634
1.876.634
1.881.434
2.2 Rioolheffing
2.212.597
2.056.991
2.076.246
2.101.430
2.3 Haven- en kadegelden
712.854
624.152
644.548
733.377
2.4 Marktgelden
34.662
30.172
26.956
33.980
2.5 Begraafrechten
392.782
316.458
317.613
426.371
2.6 Secretarieleges (Titel 1)
153.829
209.854
174.509
174.509
2.7 Omgevingsvergunningen (Titel 2)
766.792
398.323
849.513
849.513
2.8 Leges (Titel 3)
13.700
13.700
13.700
13.700
0
0
0
0
Totaal Retributies
6.183.242
5.526.284
5.979.719
6.214.315
TOTAAL
11.242.201
10.696.212
11.292.020
11.542.818
1.1 Onroerende-zaakbelastingen
2.9 Overig
Belastingen Belastingen hebben een algemeen karakter. Een directe relatie tussen de belasting en de gemaakte kosten van de gemeente is in het algemeen niet aanwezig. De opbrengsten van de algemene belastingen gaan naar de algemene middelen van de gemeente. De gemeenteraad bepaalt dus zelf waaraan de gemeente dat geld besteedt. Voorbeelden van algemene belastingen zijn de onroerendezaakbelasting (OZB), precariobelasting en de hondenbelasting. 1.1 Onroerende-zaakbelastingen (OZB) Onder de naam "onroerende-zaakbelastingen" worden over binnen de gemeente gelegen onroerende zaken, drie directe belastingen geheven: • eigenarenbelasting voor woningen; • eigenarenbelasting voor niet-woningen; • gebruikersbelasting voor niet-woningen De peildatum voor de belastingplicht is 1 januari van het belastingjaar. Grondslag is de WOZ-waarde. Elk jaar wordt de onroerend zaak gewaardeerd o.g.v. de Wet waardering onroerende zaken (WOZ). Hiermee volgt de WOZ-waarde jaarlijks de marktontwikkeling. De gemeente Urk heeft delen van de jaarlijkse herwaardering uitbesteed aan het taxatiebureau SMQ. Voor het belastingjaar 2021 geldt de WOZ-waarde naar prijspeil van 1 januari 2020. Waardeontwikkeling Om waardeontwikkelingen van woningen en niet-woningen niet van invloed te laten zijn op de opbrengst, worden de tarieven conform de waardeontwikkelingen aangepast.
Dit uitgangspunt is in het verleden altijd bij herwaarderingen gehanteerd. In de huidige markt 84
worden dus de stijgende WOZ-waarden gecompenseerd door een gelijke daling van de tarieven. De stijging op de huizenmarkt is fors doorgezet met een gemiddelde waardestijging van 8 %. Met deze stijging is het tarief dan ook verlaagd, zodat de gemiddelde aanslag gelijk was aan 2020. Bij de niet-woningen was sprake van een gemiddelde waardestijging van 1,5 %. De tarieven zijn opgenomen in de Verordening Onroerende-zaakbelastingen. De totale OZBinkomsten bedroegen in 2021 € 5,16 miljoen. De opbrengsten 2021 en volgende jaren zijn gebaseerd op de besluitvorming van de raad, de groei van het aantal onroerende zaken en de tariefsaanpassingen op basis van de nieuwe waarden in het kader van de hertaxaties Wet WOZ. Op grond van eerder besluitvorming dienen de tarieven zodanig vastgesteld te worden dat de geraamde opbrengsten gerealiseerd worden. 1.2 Hondenbelasting Onder de naam "hondenbelasting" wordt een directe belasting geheven ter zake het houden van een hond binnen de gemeente. Het is niet nodig dat de gemeente een relatie legt tussen de opbrengst van de hondenbelasting en de kosten die voor de gemeente aan de bevuiling door honden zijn verbonden. Het tarief voor 2021 is met 1,6 % verhoogd. De opbrengst voor deze belasting was in 2021 € 70.000. 1.3 Precariobelasting De gemeente heft een precariobelasting als vergoeding voor het gebruik van openbare grond.
De precariobelasting wordt specifiek geheven voor het plaatsen van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Voorbeelden van belaste voorwerpen zijn kabels en leidingen, terrassen, bouwmaterialen, zonneschermen, luifels, lichtreclames en vlaggen. Precariobelasting wordt wel gezien als de fiscale tegenhanger van een privaatrechtelijke vergoeding om de gemeentegrond te kunnen gebruiken. In 2021 was de opbrengst € 18.000. 1.4 Toeristenbelasting Dit betreft een belasting die wordt geheven voor het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente tegen vergoeding in welke vorm dan ook door personen die niet als ingezetene zijn opgenomen in de Basisregistratie Personen (BRP). Door het heffen van een toeristenbelasting dragen ook niet-inwoners bij in de kosten van de algemene voorzieningen. Het tarief bedraagt € 1,50 per persoon per overnachting. De opbrengst voor deze belasting bedroeg in 2021 € 80.000.
Retributies De retributies vallen uiteen in bestemmingsheffingen en leges. Hierbij geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de begrote kosten die gedekt worden met de heffing. Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing en de afvalstoffenheffing, die worden gebruikt voor doeleinden met een duidelijk algemeen belang. De belangrijkste retributies zijn de leges. Deze dienst levert met name individueel voordeel op. Zo betalen inwoners van de gemeente een bijdrage voor het aanvragen van een paspoort of vergunning. Ook voor de leges geldt dat deze niet meer dan kostendekkend mogen zijn. Voor de navolgende heffingen geldt dat de opbrengsten niet uit mogen gaan boven de geraamde kosten, ofwel geldt dat deze maximaal kostendekkend mogen zijn: • Afvalstoffenheffing; • Rioolheffing; 85
• • • •
Haven- en kadegelden; Leges; Marktgelden; Begraafrechten.
In onderstaande tabel is de kostendekkendheid van de retributies weergegeven. Bij iedere retributie ziet u verder een overzicht van de baten en de lasten in 2021. Kostendekking Retributies en Leges (x 1.000) Gemeentelijke heffing (x € 1.000)
Rekening 2020 dekking
Begroting 2021 primitief lasten
baten
Rekening 2021
dekking
lasten
baten
dekking
2.1 Afvalstoffenheffingen
90%
1.948
1.930
99%
2.067
2.017
98%
2.2 Rioolheffing
97%
2.050
2.059
100%
2.108
2.133
101%
2.3 Haven- en kadegelden
67%
870
680
78%
2.032
1.362
67%
2.4 Marktgelden
65%
48
30
62%
65
34
52%
2.5 Begraafrechten
99%
393
316
81%
518
426
82%
2.6 Secretarie-leges (Titel 1)
24%
771
210
0%
648
175
27%
2.7 Omgevingsvergunningen (Titel 2)
65%
902
398
0%
1.045
850
81%
2.8 Leges (Titel 3)
82%
17
14
0%
17
14
82%
2.1 Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel ten aanzien waarvan ingevolge art. 10.11 van de Wet Milieubeheer een verplichting tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt. De afvalinzameling op Urk is uitbesteed aan de afvalinzamelaar ROVA te Zwolle. De hoogte van de aanslag voor de afvalstoffenheffing is afhankelijk van de gezinsgrootte en de soort container. In de tarieven zijn ook de kosten voor de milieustraat en het straatvegen verwerkt. De opbrengst van de afvalstoffenheffing dient de kosten te dekken. Het in 2020 gewijzigde afvalbeleid heeft er voor gezorgd dat de heffing licht kon dalen in 2021. Bij ongewijzigd beleid hadden de tarieven de komende jaren steeds met 10 tot 15% moeten stijgen! Om dit te voorkomen zijn voorstellen gedaan om de kosten in te dammen. Met ingang van 1 april 2020 wordt het PMD tweewekelijks ingezameld en het restafval maandelijks. Deze wijziging heeft ertoe geleid dat het scheiden van afval is toegenomen. Er zijn dus meer grondstoffen, maar minder restafval ingezameld.
2.2 Rioolheffing Rioolheffing wordt geheven van de eigenaar van een perceel dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering en van de gebruiker van een perceel waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd, dan wel dat belang heeft bij de nakoming van de gemeentelijke zorgplichten. De opbrengst van de rioolheffing mag alleen worden gebruikt ter dekking van de kosten van: 86
• •
het inzamelen en transporteren van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater en het zuiveren van huishoudelijk afvalwater; het inzamelen van afvloeiend hemelwater en het verwerken hiervan alsmede maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand te voorkomen of te beperken.
Bij het bepalen van de hoogte van de tarieven van de rioolheffing houden we er rekening mee dat de baten niet hoger mogen zijn dan de lasten. Uitgangspunten zijn 100% kostendekkendheid en gedifferentieerde tarieven per huishoudtype, waarbij de huishoudens met 4 of meer personen meer betalen, dan huishoudens tot en met 3 personen. Bij nietwoningen wordt naast een vast bedrag van de eigenaar, belasting geheven over het waterverbruik van de gebruiker. In 2015 heeft de gemeenteraad van Urk het Gemeentelijk Rioleringsplan (verder te noemen GRP) vastgesteld voor de periode 2016-2021. Uit dit GRP blijken de verwachte exploitatie en investeringslasten in de uitvoeringsperiode. Verder worden in het GRP de belangrijkste uitgangspunten voor de rioolheffing vermeld. Uitgangspunt is dat eventuele exploitatieoverschotten ten gunste moeten komen van voorziening riolering derden of de bestemmingsreserve riolering. Investeringen moeten zo mogelijk direct worden afgeboekt vanuit de spaarvoorziening riolering. Dit met dien verstande dat in de spaarvoorziening een bedrag van € 500.000 beschikbaar blijft. De inzet op deze wijze van de spaarvoorziening is bedoeld om onnodige rentekosten op investeringen te vermijden. Maar door de lage rente dalen de rentelasten. Tevens is het spaarfonds eerder op niveau en vallen in het algemeen de kosten lager uit.
Als gevolg hiervan konden de tarieven in 2021 met 7% dalen! Bij het nieuwe GRP 2022 ev. zal bekeken worden hoe de tarieven zich in de komende jaren dienen te ontwikkelen. 2.3 Havengelden Onder de naam "havengelden" wordt een recht geheven voor het gebruik of genot van de gemeentelijke havens. Omdat de voorzieningen de afgelopen jaren niet op orde waren, is er hard gewerkt om dit met ingang van 2020 op niveau te brengen. Werkzaamheden die overigens steeds doorgaan. In 2020 zijn daarom de tarieven, na twee jaar zonder stijging verhoogd. In 2021 zijn de tarieven voor de passanten (pleziervaartuigen en andere vaartuigen) met gemiddeld 5% verhoogd. De tarieven voor jaar- en maandabonnementen zijn met gemiddeld 1,5% verhoogd. 2.4 Marktgelden In de gemeente wordt onder de naam "marktgeld" een recht geheven voor het innemen van een standplaats op de voor de markt aangewezen plaats, gedurende de voor de markt geldende tijd. De tarieven zijn opgenomen in de Verordening Marktgelden. De tarieven zijn met 1,6% gestegen.
87
2.5 Begraafrechten Op basis van de verordening op de graf- en begrafenisrechten worden in de gemeente Urk rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. Voor de begrafenisrechten geldt dat deze maximaal kostendekkend mogen zijn. Kruissubsidiëring is mogelijk binnen deze verordening. Dit betekent dat het dekkingspercentage moet worden beoordeeld op basis van de gehele verordening en niet per onderdeel. In onderstaande tabel worden de kosten en opbrengsten begraafplaatsen volgens de rekening 2021 vermeld. Hieruit blijkt dat een dekkingspercentage van 82%.
88
2.6 Legesverordening Onder de naam "leges" worden een aantal verschillende rechten geheven voor het genot van door, of vanwege het gemeentebestuur, verstrekte diensten. Het gaat hier vooral om de secretarieleges en de leges bouwvergunningen. Van sommige leges wordt het tarief vastgesteld door het Rijk. Bij het berekenen van een kostendekkend tarief mogen overigens alleen de kosten van het verlenen van een vergunning of dienst in rekening worden gebracht. Kosten van onder andere toezicht en handhaving mogen niet doorberekend worden. Voor 2021 zijn de tarieven verhoogd met 1,6 %. Streven is de leges meer kostendekkend te maken. De tarieven dienen maatschappelijk aanvaardbaar te zijn, wat wil zeggen dat de tarieven die de gemeente Urk hanteert niet buitensporig hoog mogen zijn in vergelijking met die van omliggende gemeenten of het landelijk gemiddelde. Om te komen tot meer kostendekkende tarieven zijn de meeste tarieven met 1,6 % gestegen. Andere tarieven zijn begrensd door wettelijke tariefstellingen.
Kwijtscheldingen Op grond van de Invorderingswet en het gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid kan een belastingschuldige die niet in staat is anders dan met buitengewoon bezwaar een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen, gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend. Bij Ministeriële regeling worden inkomensnormen vastgesteld, welke van toepassing zijn voor de eventuele toekenning van kwijtscheldingsaanvragen. De gemeente Urk hanteert ten aanzien van de normbedragen een kwijtscheldingspercentage van 100%. Kwijtschelding kan alleen worden aangevraagd indien het een aanslag betreft voor onroerende zaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De overige heffingen zijn in de desbetreffende belastingverordeningen uitgesloten van kwijtschelding.
Lokale lastendruk Alle onroerende zaken dienen jaarlijks opnieuw getaxeerd te worden op grond van de Wet Waardering Onroerende Zaken. De uitvoering van deze wet ligt in handen van de heffingsambtenaar van de gemeente. Door de Waarderingskamer wordt op deze uitvoering toezicht gehouden. De gemeente Urk scoort bij deze beoordeling al jaren het predicaat ‘goed’, de hoogste score! In 2021 zijn 173 bezwaarschriften ingediend tegen de WOZwaarde. Ongeveer 40% van deze bezwaarschriften is (gedeeltelijk) gegrond verklaard. Verder zijn 109 bezwaarschriften ingediend tegen de overige belastingen (OZB, hondenbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, precario-belasting en havengelden). In 2021 zijn er 9 beroepszaken ingediend tegen de WOZ-waarde. Lokale belastingen mogen zich altijd al in een grote belangstelling verheugen, vooral landelijk. Diverse instanties berekenen jaarlijks de stijging van de lokale lasten en de uitkomsten hiervan hebben grote aandacht van de landelijke pers. Met name de verschillen tussen de diverse gemeenten krijgen daarbij veel aandacht. Dit terwijl de gemeentelijke belasting een klein deel uitmaken van de zogenaamde bijkomende woonlasten.
89
Gemiddelde woonlasten voor een huishouden van 3 personen voor de periode 20192021 Ontwikkeling
Gemiddelde woonlasten voor een huishouden van 3 personen voor de periode 2018-2022 Belastingsoort
2019
2020
2020/2021
2021
in %
OZB eigenaar
€ 391
€ 391
€ 397
1,53%
Rioolrechten
€ 292
€ 263
€ 245
-6,84%
Afvalstoffenheffing
€ 244
€ 255
€ 250
-1,96%
Korting
€ -16
Totaal
€ 911
€ 909
€ 892
-1,87%
In de periode 2019 tot en met 2021 zijn de belastingen van de gemeente Urk in totaal met 2% gedaald. De ontwikkeling van de lokale lasten is gebaseerd op een gemiddelde. Dit betekent dat de feitelijke lastenontwikkeling voor een individuele burger hiervan kan afwijken. De afwijking wordt onder andere beïnvloed door de feitelijke waardeontwikkeling van de woning. Om een beeld te krijgen hoe de woonlasten op Urk zich verhouden ten opzichte van gemeenten in Flevoland, treft u hierna de gegevens aan van een aantal gemeenten uit de Atlas van de lokale lasten 2022 van het COELO, zoals gepubliceerd op de website. In de onderstaande vergelijking staat de gemiddelde aanslag 2021 voor een 3persoonshuishouden. In deze aanslag is inbegrepen de OZB, afvalstoffenheffing en de rioolheffing. 2021
Urk
NOP
Lelystad
Almere
Dronten
Zeewolde
OZB
€ 397
€ 305
€ 345
€ 308
€ 358
€ 416
Afvalstoffenheffing
€ 250
€ 276
€ 295
€ 378
€ 299
€ 306
Rioolheffing
€ 245
€ 174
€ 193
€ 168
€ 137
€ 132
Totaal
€ 892
€ 755
€ 833
€ 854
€ 794
€ 854
In bovenstaande tabel heeft Urk ten opzichte van de andere gemeenten in Flevoland de hoogste woonlasten. Daar zijn echter diverse verklaringen voor. Zo is de structuur van de gemeente Urk nadelig voor de hoogte van de belastingen, maar ook voor de uitkeringen van het Rijk. Urk heeft meer jeugd en een hogere woningbezetting. Een andere gemeente met evenveel inwoners heeft gemiddeld meer woningen en kan de belastingdruk dus beter spreiden. Maar ook verstrekt het Rijk aan kleinere gemeenten in verhouding lagere uitkeringen. Daarnaast heeft Urk als gevolg van het verval in hoogte van ca. 15 meter tussen het oude eiland en de Urkervaart en de zettingsgevoeligheid van de ondergrond hogere kosten om het riool goed te laten functioneren.
90
Sociaal domein Achtergrond Het sociaal beleid van de gemeente Urk is van deze tijd. Het beleid gaat uit van ‘1 gezin, 1 plan en 1 integrale en gecoördineerde aanpak waarbij niemand tussen wal en schip valt’. De toegang tot ondersteuning is integraal en objectief. Het is belangrijk dat de ondersteuning de inwoners helpt. Hun ervaring telt en is een bron om het beleid bij te sturen als dat nodig is. Het sociaal domein werkt samen met andere gemeenten om: • De kennis te vergroten • Meerwaarde te bereiken voor de zorg van inwoners • Inkoopvoordeel te behalen
Een gezond en positief Urk 2019-2022 Op 4 juli 2019 stelde de gemeenteraad het meerjarenbeleidsplan ‘Een gezond en positief Urk 2019-2022’ vast. Een toekomstgericht evaluatieonderzoek van de eerste beleidsperiode was hier onderdeel van. In het meerjarenbeleidsplan staan de volgende uitgangspunten: 1. Op Urk is de basis op orde; 2. We helpen daar waar nodig; 3. We passen op elkaar; 4. We blijven in verbinding. In het meerjarenbeleidsplan staan gewenste maatschappelijke effecten. Het document blijft levend door ieder jaar een aantal aandachtspunten aan te wijzen in een uitvoeringsprogramma. De voortgang staat beschreven in de P&C-cyclus.
Regionale samenwerking Sociaal Domein Flevoland – Jeugdhulp De Jeugdwet verplicht gemeenten om voor de zwaardere vormen van hulpverlening samen te werken. Het gaat om de inkoop van de meeste zware/complexe vormen van jeugdzorg. In de Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland staan deze samenwerkingsafspraken tussen de Flevolandse gemeenten. In november 2021 stemde de gemeenteraad in met de Regiovisie Jeugd Flevoland. Dit komt uit de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). Gemeenten stelden deze vorig jaar in een besluit vast in VNG-verband. Ze zijn het eens dat op onderdelen (boven)regionale samenwerking noodzakelijk is voor: • De beschikbaarheid van de zorgfuncties die nodig zijn; • Een zorgvuldige transformatie van het zorglandschap; • Verminderde bureaucratie. De Regiovisie Jeugd betekent vooral het bijwerken van het tot nu toe vastgelegde regionale beleid. Deze Regiovisie volgt op: • het Regionale Beleidsplan Jeugd 2014-2017; • het regionaal programma Zorglandschap Jeugd Flevoland; • de regionale notitie Stip op de Horizon. Aanbesteding Jeugdzorg met lumpsum financiering Een samenwerkingsverband met Vitree als penvoerder is de opdrachtnemer van ‘Jeugdhulp met Verblijf’. De ondertekening van de overeenkomst was op 4 oktober 2018. De overeenkomst loopt 4 jaar met de mogelijkheid om 2 keer te verlengen met 2 jaar. Het is een contract met een vast budget (lumpsum).
Solidariteit pleegzorg zit hier ook in. Door financiële en inhoudelijke discussies is het budget sinds de ondertekening een paar keer aangepast. Het werd een reden om het contract niet te verlengen.
91
Regionale inkoop
2019
2020
2021
Jeugdhulp met Verblijf
2.040.018
1.910.005
2.027.519
Risicodossier Bijdrage Lelystad/Almere
Niet gecontracteerde zorg
114.784
PM
-422.202
-456.908
-457.825
1.617.816
1.567.881
1.569.694
542
Beschikbaarheidsfunctie EjGGZ
2.293
2.370
5.859
Jeugdbescherming/-reclassering
583.217
639.745
585.821
15.942
11.576
25.000
25.000
25.000
24.856
21.704
27.666
2.253.724
2.272.642
2.225.616
2.731
41.083
-1.594
-954
-11.308
2.252.130
2.274.419
2.255.391
Ambulante Crisis Hulp Veilig Thuis eJGGZ naar gemeente (afwikkeling)
Uitvoeringskosten Aankoopcentrale
Continuiteitsbijdrage/meerkosten COVID Afwikkeling voorgaande jaren
Wetswijziging woonplaatsbeginsel ingevoerd De betekenis van het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet verandert vanaf 1 januari 2022. De woonplaats bepaalt welke gemeente de jeugdhulp moet bieden en betalen. De implementatie daarvan is begonnen in 2021. Met de invoering werd de uitkering Voogdij/Pleegzorg ongeveer € 2,5 miljoen minder. De implementatie is voor gemeenten en zorgaanbieders een ingewikkeld onderwerp. En dat terwijl de nieuwe aanbesteding Jeugdhulp met Verblijf eraan komt.
Regionale samenwerking Sociaal Domein Flevoland – Wmo Gemeente Almere is de centrumgemeente voor Flevoland. Dit geldt voor Maatschappelijke Opvang, Beschermd Wonen, Vrouwenopvang en Veilig Thuis. Deze regionale afspraken hebben ook invloed op de lokale zorg(afspraken). Daarom is het belangrijk om de uitvoering goed af te stemmen. Gemeente Almere verantwoordt in haar jaarrekening de financiële verwerking van de centrumregeling. De verantwoordelijkheid voor Beschermd Wonen gaat naar gemeenten over. Dit noemen we doordecentraliseren. Alle Flevolandse gemeenten stelden hiervoor samen het plan rond Zorglandschap Wmo vast. Daarin staat dat we o.a. minder financiële rijksinkomsten verwachten. Daarom ontwikkelen we samen met de partners een op-, om-, en afbouwplan (OOA-plan). De Rijksoverheid stelde recent de doordecentralisatie uit. Dat betekent niet dat gemeenten nu achterover kunnen leunen. De gemeenten kiezen ervoor om met het proces door te gaan.
92
Inkoop lokaal maatwerk Wmo en Jeugdzorg / samenwerking gemeente Noordoostpolder Ondersteuning en dagactiviteiten voor 18- en 18+ zijn hulpsoorten. De hulpsoorten vallen niet onder de Regiovisie Jeugd Flevoland of de centrumregeling Flevoland. Daarom koopt gemeente Urk die samen in met gemeente Noordoostpolder. Dat heeft meerdere redenen: • Ongeveer 95% van de aanbieders die inwoners van Urk zorg bieden zijn ook actief in de gemeente Noordoostpolder; • We benutten elkaars inhoudelijke kennis van de nieuwe taken; • We benutten elkaars kennis en kunde van de tarievenstructuur/-opbouw; • We benutten elkaars kennis en kunde van de inkoopprocessen. Nieuwe manier van werken uit aanbestedingen in 2021 In 2021 rondden we diverse aanbestedingen af. Unieke beschikkingen Jeugdzorg Zorgaanbod
2019
2020
2021
Jeugd GGZ
338
355
424
Behandeling 18-
41
50
57
Dagactiviteiten 18-
57
56
45
Kinderbehandelcentrum
21
17
25
Ondersteuning 18-
80
73
84
Vervoer met/zonder rolstoel 18- ZIN
12
8
10
Kortdurend verblijf 18-
11
10
8
Overige zorg (6)
1
Totaal
561
569
653
Waarvan intensieve trajecten
10
20
30
Zorgaanbod
2019
2020
2021
Dagactiviteiten 18+
75
87
84
Ondersteuning 18+
118
128
140
Ondersteuning speciaal 18+
8
9
11
Huishoudelijke verzorging
147
196
203
Vervoer met / zonder rolstoel
35
31
24
Kortdurend verblijf
11
3
7
Overige zorg (2)
2
1
Eindtotaal
396
455
469
Waarvan intensieve trajecten
2
2
1
JeugdzorgPlus
Unieke beschikkingen WMO
Verblijf GGZ
Opmerking: Vanaf 2018 werkt de gemeente Urk met een nieuw administratiesysteem. Door eenduidige administratieve processen is de data nu makkelijker beschikbaar. Ook voor de indicaties rond hulpmiddelen is juiste data vanuit het verleden niet beschikbaar. Vanaf midden 2021 declareren we op een nieuwe manier zodat die data ook beschikbaar komt.
93
Clienten hulpmiddelen (per 31 december) Zorgaanbod
2021
Rolstoelen
114
Scootmobiel / fietsvoorziening
175
Hulpmiddelen in woning
39
Aantallen Participatie Zorgaanbod
2019
2020
2021
Personen
138
136
148
Uitkeringen
104
103
112
Loonkostensubsidie
Personen
30
29
46
Re-integratie trajecten
Personen
65
32
66
Trajecten
75
36
77
Personen
157
168
144
Uitkeringen
348
367
407
Algemene Bijstand en IOA
Bijzondere bijstand en minima
Voorbereidingen nieuwe Inburgeringswet Samen met de gemeente Noordoostpolder troffen we in 2021 ook de voorbereidingen voor de nieuwe Inburgeringswet. Het doel van de nieuwe Wet inburgering 2021 is dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk volwaardig meedoen aan de Nederlandse samenleving en dat ze zo snel mogelijk (bij voorkeur betaald) werk vinden. Het is daarvoor belangrijk dat het leren van de taal wordt gecombineerd met het meedoen aan de samenleving. Medio maart 2022 zijn de contracten getekend voor de diverse leerroutes, die ROC Friese Poort samen met maatschappelijke partners gaat invullen. Ook maakten we afspraken over het financieel ontzorgen van de inburgeraar.
Omgekeerde verordening en beleidsregels De vastgestelde verordeningen zijn verouderd en niet makkelijk leesbaar. Het gaat om verordeningen vanuit wetten, jurisprudentie en het beleidsplan sociaal domein. De nieuwe integrale ‘omgekeerde verordening’ vervangt die oude verordeningen. De bedoeling is dat dit document toegankelijker en beter leesbaar is. De gemeenteraad stelde deze omgekeerde verordening in december 2021 vast. Het laat de wetgeving en juridische speelruimte zien op een klantvriendelijke manier. De nieuwe verordening gaat over het hele sociaal domein. We bekijken opnieuw de beleidskaders Jeugd, Wmo en Participatie. Dat doen we op basis van de ‘omgekeerde verordening’ en de nieuwe werkwijze. Dit staat ook in het Uitvoeringsprogramma 2022.
94
Financiën Het Sociaal Domein valt in de jaarrekening onder Programma 1 mit Eenkanger en Programma 2 Urk leert. Deze programma’s verdelen we in deelprogramma’s. Sociaal Domein (excl. apparaatskosten) 2021 Reservering
Doeluitkering
Progr. (Deel)programma
Begroting Jaarrek. saldo saldo
Verschil (deel) Begroting Jaarrek. Begroting Jaarrek. progr.
1 Urk mit Eenkanger
9.818.862 9.355.094
463.768
Inkomensvoorziening 1.575.791 1.110.192
465.599
107.184
WMO en Jeugdzorg
6.850.439 7.297.914
-447.475
-216.533 1.145.531 2.931.012 2.931.012
Gezondheidszorg
1.135.092
687.538
447.554
-21.217
-21.217
257.540
259.450
-1.910
-145.416
-145.416
2.613.956 2.529.714
84.242
Onderwijs / educatie 2.613.956 2.529.714 Vrijval in jaarrekening
84.242
477.568
527.640 1.380.649 1.375.449
548.010
201.586 1.808.950 9.406.279 9.482.464
Welzijn 2 Urk leert
302.412 5.094.618 5.146.403
29.600
De vrijval in de jaarrekening van € 548.010 komt onder andere door incidentele overschotten op: • Participatie onderdeel: lagere uitgaven TONK onbenut deel coronabudgetten BBZ is minder aangesproken (door voorliggende voorziening TOZO) • Vrijval onbenut deel subsidies FRS, Hulp en Steun en AMW Dit zijn reguliere budgetten die voor de decentralisatie al in de gemeentebegroting stonden. Daarom verwerken we deze niet in het overschot van het Sociaal Domein.