CConstaterende datTytsjerksteradiel
Koppel je AI →
Document · PDF

10 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2021

RAADSVERGADERING 2018 t/m 2024 30 juni 2022, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Jaarstukken 2021 (besluitvormend, bespreekstuk)27.295 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

hogere waardeontwikkeling De OZB opbrengsten voor zowel woningen als niet-woningen zijn € 183.000 hoger uitgevallen dan begroot. Dit positieve verschil wordt voor € 59.000 veroorzaakt door OZB Woningen en voor € 124.000 door OZB niet-woningen. Het verschil wordt verklaard door de waardeontwikkeling van de woningen die hoger is uitgevallen dan is ingeschat bij de totstandkoming van de begroting en er zijn minder correcties door leegstand en bezwaarschriften geweest dan aangenomen. Lagere baten uit verhuur gronden en gebouwen De ontvangen baten uit met name gronden (niet in exploitatie) zijn € 18.000 lager dan begroot, hetgeen een nadeel voor de jaarrekening betekent. Dit wordt vooral veroorzaakt door een lagere opbrengst van € 16.000 van het verpachten van een sportveld omdat de overeenkomst hiertoe per 1 september 2021 is beëindigd en de begroting was gebaseerd op een volledige jaaropbrengst. Suppleties btw re-integratie Er zijn in 2021 drie btw suppleties btw re-integratie ingediend over 2017 - 2018 - 2019. Op grond van de uitspraak van de Hoge Raad d.d. 10 juli 2020, nr. 18/03223 m.b.t. Re-integratie is een voor de gemeente van het btw-compensatiefonds jaarlijks terug te vorderen bedrag aan btw ontstaan. Deze suppletie-aangiften hebben geleid tot een niet begrote teruggave van € 116.000 aan btw hetgeen een incidenteel voordeel voor de jaarrekening 2021 betekent.

Gemeente Tytsjerksteradiel

34

JAARSTUKKEN 2021

Extra storting in de voorziening Debiteuren Voor de jaarrekening 2021 moest een extra storting in de voorziening Debiteuren worden gedaan van € 34.000. De rede hiervan betreft een actualisatie en herberekening van de stand 'dubieuze debiteuren' om risico op oninbaarheid af te dekken. Voor de jaarrekening een nadeel van € 34.000.

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

van

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dat is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Bestuur

1.936

1.942

1.754

188

Burgerzaken

1.341

1.404

1.373

32

487

446

453

-7

- 110

186

64

122

OZB woningen

249

215

178

36

OZB niet-woningen

176

170

173

-3

Belastingen overig

32

51

38

12

AU en overige uitkeringen gemeentefonds

-

-

-

-

760

244

384

- 140

4.872

4.658

4.416

242

Beheer overige gebouwen en gronden Treasury

Overige baten en lasten Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Bestuur

766

-

-

-

Burgerzaken

377

377

375

-3

Beheer overige gebouwen en gronden

144

154

136

- 18

Treasury

128

207

277

70

OZB woningen

5.823

5.823

5.882

59

OZB niet-woningen

2.417

2.417

2.542

125

Belastingen overig

2.096

2.096

2.096

-1

AU en overige uitkeringen gemeentefonds

53.323

57.291

57.409

119

33

-

117

117

Totaal baten

65.108

68.366

68.833

467

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

60.236

63.708

64.417

709

Overige baten en lasten

Gemeente Tytsjerksteradiel

35

JAARSTUKKEN 2021

In de reserves gestort

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Mutaties reserves

3.202

4.453

4.336

117

Totaal lasten

3.202

4.453

4.336

117

Uit de reserves gehaald

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Mutaties reserves

2.841

5.778

2.746

- 3.032

Totaal baten

2.841

5.778

2.746

- 3.032

Saldo mutaties reserves

- 361

1.325

- 1.590

- 2.915

TOTAAL

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Lasten programma

8.074

9.111

8.752

358

Baten programma

67.949

74.144

71.579

- 2.565

Saldo programma

59.875

65.033

62.827

- 2.206

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

- 2.206

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen

- 2.441

Lasten

257

- Onderbesteding budgetten representatie c.a.

29

- Diverse verschillen

34

- Lagere personeelskosten

118

- Lagere kosten betaalde rente

132

- Extra storting in de voorziening Debiteuren

- 34

- Hogere afdrachten leges rijbewijzen en naturalisaties en lagere kosten dienstverlening

- 22

Baten

- 2.698

- Hogere opbrengst dividend

52

- Hogere OZB opbrengsten a.g.v. hogere waardeontwikkeling

183

- Lagere uitname reserves - Huren en pachten overige gebouwen en gronden als gevolg van tegenvallende huur

- 2.915 - 18

opbrengsten Incidentele voor- of nadelen

235

Baten

235

- Suppleties btw re-integratie

116

- Algemene Uitkering oude jaren

119

Verbonden Partijen Gemeente Tytsjerksteradiel

36

JAARSTUKKEN 2021

Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Werkmaatschappij Achtkarspelen-Tytsjerksteradiel

Buitenpost / Burgum

Stichting / Vereniging Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

VvE Nije Westermar

Burgum

Vennootschap / Coöperatie Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

BNG Bank NV

Den Haag

Vitens

Zwolle

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

00. Bestuur en ondersteuning

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2021

2022

2020

Apparaatskosten Kosten per inwoner Tytsjerksteradiel

euro

Nederland

euro

Gemeente Tytsjerksteradiel

2021

858,2

886,0

768,0

onbekend

onbekend

onbekend

37

JAARSTUKKEN 2021

Bezetting Bezetting in fte per 1.000 inwoners Tytsjerksteradiel

fte

2021

8,8

2,2

2,5

onbekend

onbekend

onbekend

5,0

3,5

5,1

onbekend

onbekend

onbekend

9,3

2,6

2,8

onbekend

onbekend

onbekend

(Vanaf dit jaar hebben we aan de bezetting ook de bezetting van de Werkmaatschappij naar rato toegerekend aan de gemeente Tytsjerksteradiel.Hierdoor lijkt het alsof de meetwaarde fors is gestegen ten opzichte van 2020. De bezetting van de werkmaatschappij is toegerekend om een representatief en vergelijkbaar beeld te vormen in relatie tot andere gemeenten waarvan de bezetting niet in een werkmaatschappij is ondergebracht.) Nederland

fte

Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Tytsjerksteradiel

euro

2021

(Verhouding in lijn met 2020.Externe inhuur:

€

343.000Totale loonsom + inhuur: € 6.839.000) Nederland

euro

Formatie Het aantal fte per 1.000 inwoners Tytsjerksteradiel

fte

2021

(Vanaf dit jaar hebben we aan de formatie ook de formatie van de Werkmaatschappij naar rato toegerekend aan de gemeente Tytsjerksteradiel.Hierdoor lijkt het alsof de meetwaarde fors is gestegen ten opzichte van 2020. De formatie van de werkmaatschappij is toegerekend om een representatief en vergelijkbaar beeld te vormen in relatie tot andere gemeenten waarvan de formatie niet in een werkmaatschappij is ondergebracht.) Nederland

Gemeente Tytsjerksteradiel

fte

38

JAARSTUKKEN 2021

Veiligheid Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 1.1

Crisisbeheersing en brandweer

1.2

Openbare orde en veiligheid

Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Uitvoering verbeterplan VTH

[Kadernota 2019

nr. 7.12]

[ Continue proces ]

Wat wilden we? Voor de uitvoering van het verbeterplan VTH wordt een drietal budgetten gevraagd in de kadernota: 1. een éénmalig budget voor het opleidingsplan voor het jaar 2020; 2. een structurele verhoging van het budget voor inhuur van een ingenieursbureau; 3. een structureel budget voor de uitvoering van individuele nulmetingstrajecten EVCKC.

Wat hebben we bereikt? Uitvoering verbeterplan VTH Frysk Peil 1 Wat hebben we bereikt: 1)

De medewerkers (peiljaar 2017) zijn allemaal opgeleid > 75% (minimale eis);

2)

Op een enkeling na hebben alle medewerkers (peiljaar 2017) het EVC traject

doorlopen.

Gemeente Tytsjerksteradiel

39

JAARSTUKKEN 2021

Wat is (nog) niet gelukt? Wat moet nog: 1)

Door een groot verloop van medewerkers lopen we achter de feiten aan. Er is

weliswaar flink geïnvesteerd in de nieuwe medewerkers met EVC-trajecten en opleidingen. Toch blijft er een substantieel aantal waarbij er nog niet aan de eisen wordt voldaan; 2)

Het verbeterplan Frysk Peil 1 bevatte enkele foutieve aannames. Hierdoor wordt nog

niet aan alle deskundigheidsgebieden voldaan. Daarnaast is er een nieuw deskundigheidsgebied toegevoegd aan de Kwaliteitscriteria (Energie en Duurzaamheid). Provinciebreed wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn aangezien de andere Gemeenten ook niet aan alle deskundigheidsgebieden kunnen voldoen. Kunnen wij met de huidige begroting volstaan: 1)

Er is tot nu toe voldoende budget om de EVC trajecten te doorlopen;

2)

De opleidingen worden uit het reguliere opleidingsbudget gehaald. Dit is tot nu toe

voldoende gebleken. Door collectief de opleidingen aan te bieden en af te nemen kunnen de kosten relatief laag gehouden worden. Er wordt veel cursussen incompany of via Werken in Friesland gevolgd; 3)

Er is onvoldoende budget om te voldoen aan het Deskundigheidsgebied 27 (Energie

en Duurzaamheid). Om te kunnen voldoen zal een begrotingswijziging (lees verhoging) nodig zijn.

Veiligheidsregio Fryslân

[Kadernota 2020

nr. 01.01]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Op 28 mei 2020 is de begroting 2021 van Veiligheidsregio Fryslân behandeld in de gemeenteraad. Er is een zienswijze ingediend, waarin begrip is voor de financiële uitzettingen, maar ook zorg uitgesproken wordt over de onzekere financiële situatie in verband met de coronacrisis en de tekorten bij de gemeente. Hierbij wordt opgeroepen de komende jaren kritisch te zijn met betrekking tot de kostenontwikkelingen. Hierbij is opgeroepen om onvoorziene uitzettingen zoveel mogelijk binnen de eigen begroting op te vangen. De Veiligheidsregio heeft in een reactie op alle zienswijzen laten weten dat zij zich maximaal zal inspannen om uitzettingen zoveel mogelijk te voorkomen. De begroting van Veiligheidsregio Fryslân leidt tot uitzetting van de gemeentelijke bijdrage. Deze moet daarom worden verwerkt in de gemeentelijke begroting, op het gebied van brandweer, crisisbeheersing en gezondheidszorg. De uitzetting voor Veiligheidsregio Fryslân betreft onder andere: •

autonome ontwikkelingen, zoals indexering op loonkosten en kosten materieel

•

indexering piketten bevolkingszorg

•

werkzaamheden in het kader van de Omgevingswet

•

borging van de Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE)

•

uitzetting verzekering repressief personeel

•

investeren in toekomstige bedrijfsvoering

Gemeente Tytsjerksteradiel

40

JAARSTUKKEN 2021

Wat hebben we bereikt? In 2021 zijn extra middelen aan de Veiligheidsregio toegekend. De jaarstukken 2021 van Veiligheidsregio Fryslân worden 2 juni 2022 voorgelegd aan de gemeenteraad. Wat is (nog) niet gelukt? nvt

Overige ontwikkelingen Corona De coronacrisis heeft ook in 2021 invloed gehad op de werkzaamheden. Per 1 december 2020 geldt de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm). Bij versoepelingen en aanscherpingen hield dit in dat continu meebewegen en aanpassen noodzakelijk was. Elke maatregel leidde tot vele vragen over wat wel en niet mocht binnen de dan geldende kaders. Deze vragen werden opgepakt door een beleidsmedewerker van Veiligheid en jurist Toezicht, Handhaving en Veiligheid. Ook alle coronaplannen die ingediend werden bij aanvragen om vergunningen voor evenementen (in de periode dat het was toegestaan) en openstelling van publieke plaatsen zijn getoetst. Daarnaast zijn opnieuw brieven opgesteld of mede-opgesteld naar ondernemers en organisaties in diverse sectoren, zoals aan horeca, recreatie en sport. Daarnaast is een bijdrage geleverd ten behoeve van de vaccinatiestrategie van de GGD. Ondermijning Op het gebied van ondermijning zijn twee projecten uitgevoerd, gefinancierd door het Ministerie van BZK: -

Binnenspiegel: investeren in weerbare organisatie (vergroten weerbare overheid)

-

Buitenspiegel: ongewenste inmenging in dorpen en wijken; samenwerking overheid en bedrijfsleven (wegnemen gelegenheidsstructuren, maatschappelijk draagvlak en bewustwording)

De gemeenteraden hebben in het kader van bewustwording op 25 januari 2021 in samenwerking met het RIEC een bijeenkomst gehad. Dit heeft het goede gesprek en aandacht voor het onderwerp op gang gebracht. Als uitvoering van het integrale ondermijningsbeeld is een lokale, interne en periodieke ondermijningstafel opgestart. Werkbudget crisisbeheersing Voor crisisbeheersing is een jaarlijks werkbudget beschikbaar van € 15.000. De laatste jaren zijn er weinig kosten gemaakt voor crisissituaties waar de gemeente handelend moet optreden. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel op dit budget van € 13.000. Met ingang van de begroting 2022 is het werkbudget voor crisisbeheersing structureel verlaagd met € 8.000.

Gemeente Tytsjerksteradiel

41

JAARSTUKKEN 2021

Werkbudget veiligheid Voor veiligheid is er een jaarlijks werkbudget beschikbaar van € 32.000. Behalve de gebruikelijke kosten voor beveiliging jaarwisseling, redden dieren en dierenambulance zijn er in 2021 weinig extra kosten gemaakt. Mede door corona zijn activiteiten (zoals voorlichting woninginbraken) opgeschort. Er waren geen ingrijpende maatregelen waar voor de veiligheid voorzieningen getroffen moesten worden, zoals ontruimingen, noodvoorzieningen en overlastsituaties. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 29.000. Aangezien dit budget jaarlijks een onderbesteding laat zien is met ingang van de begroting 2022 het werkbudget verlaagd met € 4.500. Subsidie jaarwisseling In verband met corona zijn er geen activiteiten geweest rond de jaarwisseling. De jaarlijkse subsidieverlening is niet toegepast, waardoor het volledige budget van € 30.000 niet is besteed. Dwangsommen Aan dwangsommen is in 2021 € 14.000 ontvangen. Het is moeilijk in te schatten hoeveel dwangsommen er jaarlijks worden opgelegd, daarom is hier in de begroting geen raming voor opgenomen en resulteert dit nu voor de jaarrekening in een voordeel. Corona toegangsbewijzen De Veiligheidsregio Fryslân heeft eenmalig een bijdrage toegezegd voor de controle op corona toegangsbewijzen. De totale kosten die wij hiervoor hebben gemaakt bedragen € 22.000.

Voor deze kosten zal de gemeente in 2022 een vergoeding ontvangen van de Veiligheidsregio. In de jaarrekening is hier al rekening mee gehouden en daarom per saldo neutraal.

Gemeente Tytsjerksteradiel

42

JAARSTUKKEN 2021

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

van

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Crisisbeheersing en brandweer

1.959

1.932

1.915

17

Openbare orde en veiligheid

410

634

507

127

2.368

2.567

2.422

144

Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Crisisbeheersing en brandweer

-

-

-

-

Openbare orde en veiligheid

32

102

48

- 54

Totaal baten

32

102

48

- 54

- 2.336

- 2.464

- 2.374

90

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

90

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten

90 77

- Bijdrage Werkmaatschappij 8KTD

5

- Werkbudget crisisbeheersing

13

- Werkbudget veiligheid

29

- Subsidies jaarwisseling

30

Baten

13

- Ontvangen dwangsommen

14

- Overige verschillen per saldo

-1

Gemeente Tytsjerksteradiel

43

JAARSTUKKEN 2021

Verbonden Partijen

Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Veiligheidsregio Fryslân

Leeuwarden

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

01. Veiligheid

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2021

2022

2020

Misdrijven - Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Tytsjerksteradiel

aantal

2020

1,2

1,1

1,1

Nederland

aantal

2020

1,8

2,5

2,5

Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

Gemeente Tytsjerksteradiel

44

JAARSTUKKEN 2021

Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Tytsjerksteradiel

aantal

2020

2,3

2,0

2,0

Nederland

aantal

2020

4,5

4,9

4,7

Tytsjerksteradiel

aantal

2020

3,1

3,4

3,2

Nederland

aantal

2020

6,2

5,8

6,7

Tytsjerksteradiel

aantal

2020

0,3

0,6

0,6

Nederland

aantal

2020

2,0

2,2

2,2

Tytsjerksteradiel

aantal

2020

4,0

52,0

52,0

Nederland

aantal

2020

11,0

132,0

132,0

Misdrijven - Vernieling en beschadigingen (in de openbare ruimte) Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.

Misdrijven - Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.

Gemeente Tytsjerksteradiel

45

JAARSTUKKEN 2021

Verkeer, vervoer en waterstaat Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 2.1

Verkeer en vervoer

2.3

Recreatieve havens

2.4

Economische havens en waterwegen

Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. 2e fase Gebiedsontwikkeling De Centrale As

[Kadernota 2019

nr. 2.02]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De Gebiedsontwikkeling zorgt ervoor dat De Centrale As goed wordt ingepast in het landschap en moet daarnaast zorgen voor een “plus” aan het gebied. Deze “gebiedsplus” is als een soort van compensatie toegezegd aan de streek. Onze inzet is vooral gericht op de realisatie van recreatieve maatregelen, zoals de aanleg van fiets- en wandelpaden. Voor de uitvoering van de Gebiedsontwikkeling is de Gebiedsontwikkelingscommissie (GOC). De Centrale As geïnstalleerd. Hierin zijn de diverse belangen vertegenwoordigd. De GOC heeft een visie voor het gebied uitgewerkt: Integrale visie Gebiedsontwikkeling De Centrale As “Oer weide, sompe en wâld”. Deze visie is vervolgens vertaald naar een Maatregelenkaart, welke opgedeeld is in fase 1 en fase 2 maatregelen. Voor de fase1 maatregelen is tevens de gemeentelijke cofinanciering geregeld. Voor de fase 2 maatregelen is geen gemeentelijke cofinanciering geregeld. In eerste instantie zal de financiering van fase 2 gezocht worden in de verwachte vrijval aan middelen die voor fase 1 zijn geraamd. Twee maatregelen, de aanleg van een fietspad langs de Reidlânsfeart in Hurdegaryp en de aanleg van een wandelpad in Burgum-West, kunnen in ieder geval op deze manier worden gerealiseerd. Dit is inmiddels ook toegezegd.

Financiering van de overige maatregelen in fase 2, waaronder de eventuele realisatie van een pontverbinding over het PM-kanaal tussen Burgum en Sumar, is afhankelijk van verdere vrijval van middelen. De middelen die de provincie voor de tweede fase gereserveerd heeft,

Gemeente Tytsjerksteradiel

46

JAARSTUKKEN 2021

blijven overigens vijf jaar voor de gemeente beschikbaar. Dat geeft ons de ruimte om binnen die termijn alsnog de benodigde financiering te vinden voor de overgebleven projecten. Wat hebben we bereikt? De financiële afwikkeling van zowel fase 1 als 2 is nog niet afgerond. De Provincie heeft meer tijd nodig voor de uitwerking hiervan. Wat is (nog) niet gelukt? De overige fase 2 maatregelen zijn niet gerealiseerd omdat er nog geen duidelijkheid is over de algehele afrekening van De Centrale As. Zodra hier meer over bekend is kan een totaalplaatje gemaakt worden voor de fase 2 maatregelen en kan gekeken worden welke maatregelen wellicht in de toekomst nog uitgevoerd kunnen worden.

Actualisatie en koppeling BGT & GBI-beheersysteem

[Kadernota 2019

nr. 2.05]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Vele jaren lang werden de GBKN (nu BGT) en de geografische data in het beheersysteem (GBI) voor de openbare ruimte separaat van elkaar bijgehouden. In de loop van jaren zijn hierdoor veel grotere en kleine verschillen tussen beide datasets ontstaan. Een analyse heeft aangetoond dat er niet alleen verschillen tussen de BGT en GBI zijn, maar dat de informatie ook niet altijd overeenkomt met de werkelijke situatie buiten op straat. Conform de Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) is de gemeente verplicht om de BGT actueel te houden. Daarnaast dient voor 1 januari 2020 fase II van de transitie BGT uitgevoerd te zijn. Dit betreft onder andere het verbeteren van de volledigheid en de kwaliteit van de BGT. Daarnaast zijn we verplicht om de BGT te gebruiken als basis voor onze beheeractiviteiten. De beide systemen (BGT en GBI) moeten gekoppeld worden, waarbij de BGT leidend wordt. Hierbij mogen geen metadata verloren gaan. Dit is een arbeidsintensieve klus hoewel een groot deel geautomatiseerd gekoppeld kan worden. Echter, alle verschillen tussen de systemen moeten handmatig op elkaar afgestemd worden. Daarnaast volgt er nog een grote hoeveelheid mutaties als gevolg van de Centrale As en Kansen in Kernen.

De koppeling biedt uiteindelijk veel voordelen: enkelvoudig data inwinnen/meervoudig gebruik, voorkomen van fouten, betere analysemogelijkheden door standaardisatie. Samengevat •

De BGT is niet 100% actueel conform Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie

•

We hebben ons te beheren areaal in de openbare ruimte niet compleet in beeld in ons beheersysteem

•

De systemen zijn niet gekoppeld waardoor veranderingen in de openbare ruimte via de BGT niet geautomatiseerd in het beheersysteem GBI komen (dubbel werk, kans op fouten)

De basis moet dus weer op orde komen en blijven. Door samenwerking tussen het team Informatiebeheer (WM) en Beheer Binnendienst (TD) kunnen we een boppeslach maken: optimalisatie van zowel de BGT (verplichting Wet BGT) als ook het GBI-beheersysteem. We

Gemeente Tytsjerksteradiel

47

JAARSTUKKEN 2021

gaan hiervoor bovendien ervaringen inwinnen bij Achtkarspelen. In Achtkarspelen is de BGT en GBI inmiddels op elkaar afgestemd en gekoppeld. De omvang van de werkzaamheden is op voorhand niet in te schatten. Het betreft veelal handmatig mutatie-werk. Op basis van ervaringen elders is bekend dat hier minimaal ca. 2,5 jaar werk (€ 175.000) in zit. Reeds beschikbaar in begroting van 2019: € 70.000. Nog benodigd: •

in 2020 € 35.000

•

in 2021 € 70.000

Wat hebben we bereikt? We hebben al heel veel gedaan, naar schatting 80% gereed. Wat is (nog) niet gelukt? De implementatie van de softwarematige koppeling is in uitvoering.

Brugbediening op afstand - Eastermar

[Kadernota 2018

nr. 2.1 b]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Er zijn een aantal opties om bediening op afstand van de brug Eastermar weer mogelijk te maken (door RWS vanuit Lemmer, door provincie vanuit Leeuwarden, door gemeente vanaf een gemeentelijke locatie). Daarnaast zijn er een aantal alternatieven waaronder overdracht van de brug aan provincie Fryslân, de brug vervangen door een hogere vaste brug en de brug volledig vernieuwen/reconstrueren. We gaan de (on)mogelijkheden, kosten en gevolgen van de opties en alternatieven nader onderzoeken. Voor het jaar 2019 zal de bediening van de brug nog verzorgd worden door RWS. Juridisch is inmiddels uitgezocht dat de brug ons eigendom is en blijft. Wat hebben we bereikt? Met de recente ontwikkelingen rondom de bruggen van RWS in het PM kanaal en de daarbij horende beschikbare financiële middelen, stagneert de planning tot vernieuwing. Hiermee zou echter wel een mogelijk langere bediening vanuit Schuilenburg tot de mogelijkheden behoren. Wellicht lang genoeg om over te gaan tot de variant van vernieuwing brug Eastermar, RWS doet echter geen uitspraken en toezeggingen. Wel is mondeling toegezegd dat de bediening tot uiterlijk 1 januari 2024 verlengd kan worden. Deze toezegging voor langere bediening is ter bevestiging en als opdracht schriftelijk teruggestuurd. Om de brug voor het vaarseizoen van 1 april 2024 gereed te hebben dient de engineering nu opgestart te worden.

Wat is (nog) niet gelukt? Verzocht is om de mogelijkheden voor een financiële bijdrage van Provinsje Fryslân te onderzoeken. De Provinsje Fryslân heeft aangegeven daar vanuit het project Provinciale Afstand Bediening route Lemmer-Delfzijl geen redenen voor te hebben. Ook voor de overdracht van de brug naar de Provincie ziet men geen beleidsmatige grondslag. Wel wil men de brug graag vanuit het Swettehûs in Leeuwarden voor ons gaan bedienen.

Gemeente Tytsjerksteradiel

48

JAARSTUKKEN 2021

Digitalisering en optimalisering data areaal openbare ruimte

[Kadernota 2019

nr. 2.06]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Het GBI-beheersysteem bevat momenteel in grote lijnen alleen het areaal verhardingen, openbaar groen en hoofdriolering. Veel informatie met betrekking tot het areaal en beheer van de openbare ruimte is grotendeels alleen in analoge vorm en/of Excel-lijsten beschikbaar of dient in het veld te worden geïnventariseerd. Deze informatie moet in het GBI beheersysteem opgenomen worden door een digitaliseringsslag te maken. Op die manier zijn gegevens geografisch beschikbaar en zijn beheerdata beter te koppelen aan de objecten. Ook is integraal en kwaliteitsgestuurd beheer en analyse op deze wijze beter mogelijk. Informatie die gedigitaliseerd opgenomen moet worden in het GBI-beheersysteem betreft onder andere: duikers, damwanden, beschoeiingen, steigers, bruggen, rioolaansluitingen, metadata groenvlakken, VTA-inspecties bomen, inrichtingselementen (bijv. bankjes, prullenbakken en kunstwerken), bebording, markering en eigendom/openbaarheid. Deze inhaalslag in digitalisering, optimalisatie en standaardisering is noodzakelijk om goed inzicht te houden/krijgen in het volledige areaal en de bijbehorende onderhoudstoestand om de beheertaken goed uit te voeren.

Zonder optimale en complete data lopen we daarnaast risico's door areaal dat niet in beeld is, waardoor bijvoorbeeld door verjaring van openbare wegen op particuliere terreinen de onderhoudsplicht bij de gemeente komt te liggen op basis van de Wegenwet. Zonder deze inhaalslag is er geen optimale basis om de beheertaken goed uit te voeren. De basis moet dus weer op orde komen en blijven. De omvang van de werkzaamheden om alle beheerdata op het gewenste niveau te brengen is op voorhand niet volledig in te schatten. Het betreft veelal handmatig mutatie-werk. Gedurende het proces zal daar meer duidelijkheid in komen. Vooralsnog gaan we uit van een klus van minimaal 2 jaar (€ 150.000). Reeds beschikbaar in begroting van 2019: €75.000. Nog benodigd: •

in 2020 € 37.500

•

in 2021 €37.500

Wat hebben we bereikt? We hebben circa 70% in beeld en ingebracht in het systeem. Verder is het structureel bijhouden geborgd door het toekennen van middelen (formatie) bij vaststelling van de begroting 2022. Wat is (nog) niet gelukt? De laatste 30% wordt dit jaar of volgend jaar toegevoegd.

Gemeente Tytsjerksteradiel

49

JAARSTUKKEN 2021

Overige ontwikkelingen Ontwikkeling bruggen Eind 2021 heeft het ministerie van Infrastructuur naar aanleiding van de ernstige constructieve gebreken aan de brug over het Prinses Margrietkanaal bij Kootstertille gemeld dat er bij het rijk onvoldoende budget beschikbaar is voor de aanpak van alle bruggen in de vaarweg Lemmer - Delfzijl. Vooralsnog is er enkel budget gereserveerd voor de bruggen bij Kootstertille en Spannenburg. Wij zijn momenteel samen met onze buurgemeente Achtkarspelen en de Provinsje Fryslân in gesprek met het rijk, waarbij vanuit onze zijde voortdurend aandacht wordt gevraagd voor de problematiek van de brug bij Skûlenboarch. Verder

raakt

deze

discussie

ook

nog

aan

de

voorgenomen

renovatie

en

bedieningsproblematiek van de brug in Eastermar. Project Kansen in Kernen c.a.

Project Kansen in Kernen Het project Kansen in Kernen (KIK) is in 2021 afgerond. Het betreft een deelproject van de Centrale as. Het project KIK gaat om de herinrichting van de drie voormalige provinciale wegen door de dorpen Garyp, Burgum en Hurdegaryp. Zowel ruimtelijk als financieel is het project een succes geworden. De opening van het project waarbij intensief is samengewerkt met de provincie Fryslân en de gemeente Dantumadiel, vond plaats op 24 september 2021. Binnen het project zijn ten opzichte van het definitief ontwerp van de dorpen Burgum en Hurdegaryp twee kansen niet gerealiseerd: Molkfabryk en fietsparkeren. In Burgum werd de kans op betere inpassing van de voormalige melkfabriek niet gerealiseerd omdat de eigenaar van het pand geen medewerking wilde verlenen. In Hurdegaryp bleek het in samenwerking met Prorail niet mogelijk om het fietsparkeren te realiseren zowel binnen budget als planning van het project KIK (gereed voor 1 november 2021). Hierdoor is een deel van het projectbudget onbenut gebleven. Veel kansen werden echter wel gerealiseerd waaronder o.a.: herbestemming molkfabryk Garyp, realisatie Wetter en willepark Burgum, herontwikkeling locatie Wynia te Hurdegaryp en de drie van Sminia aan en inrichting van Het Jonkheer Hobbe Baerdt van Sminiaplein in Burgum. In 2021 heeft de eindafrekening van de subsidie met de Provinsje Fryslân plaatsgevonden.

Het totale positieve projectresultaat van KIK bedraagt € 879.000. De aanbestedingsvoordelen minus de extra bestedingen hebben bijgedragen aan dit totale positieve projectresultaat. Er is echter een aantal KIK-gerelateerde projecten en de Gebiedsontwikkelingsprojecten DCA fase 2, die nog niet zijn of konden worden uitgevoerd vanwege de doorlooptijd van het project, aanvullende wensen of gebrek aan toegekende middelen. Voor de definitieve afwikkeling van het project ‘Herinrichting plein De 3 van Sminia’ wordt nu een besluit gevraagd om € 90.000 beschikbaar te stellen ten laste van de Algemene Reserve te brengen en dit mee te nemen in de begroting 2023-2026. Het project ‘Garyp yn it Grien’ en het project Cofinanciering fase 2 Gebiedsontwikkeling worden als onderwerpen meegenomen in de Kadernota 2023-2026. Voor programma 2 leidt dit tot een voordeel van € 879.000. Tegenover dit voordeel ontstaat binnen programma 0 een nadeel van dezelfde omvang, aangezien er ook een lagere beschikking is over de bestemmingsreserve Kansen in Kernen. Per saldo voor het

Gemeente Tytsjerksteradiel

50

JAARSTUKKEN 2021

jaarrekeningresultaat neutraal. Nu het project Kansen in Kernen definitief is afgerond, kan de bestemmingsreserve worden opgeheven en het restant van € 879.000 worden overgeheveld naar de Algemene Reserve. Dit is meegenomen in de besluitvorming van de jaarrekening.

Resultaat herbestemming ABN AMRO De verkoopopbrengst van de ondergrond van de drie Van Sminia leverde € 300.000 op. De verkoopopbrengst van de ondergrond voor gebouw De Koopman leverde binnen het programma KIK een inkomst van € 120.000 op. De ondergrond voor de panden De Werkman en De Edelman vallen buiten het project KIK en leverden conform taxatie € 180.000 op. De locatie wordt deels ontwikkeld op de door de gemeente aangekochte locatie “ABN Amro”. Van de herontwikkeling ABN Amro is nog een resterende boekwaarde blijven staan in de verwachting dat dit gecompenseerd zou worden vanuit de verkoopopbrengst van het plangebied. De actuele boekwaarde is € 205.000. Er resteert na verrekening met de inkomsten (€ 180.000) nog een af te boeken verlies van €25.000 ten laste van de jaarrekening 2021. De raad is hierover via de LIST in oktober 2021reeds geïnformeerd. Vergoeding aanleg kabels en leidingen Dit is met name de vergoeding van nutsbedrijven voor degeneratie van verhardingen als gevolg van het werken aan kabels en leidingen. Sinds 2019 geschiedt de verrekening van de kosten via de webapplicatie MOOR. De nutsbedrijven moeten in deze applicatie een melding doen alvorens er gegraven mag worden ten behoeve van werkzaamheden aan kabels en leidingen.

Door het gebruik van deze applicatie zijn nagenoeg alle werkzaamheden in beeld, administratief vastgelegd en verloopt de financiële afhandeling nagenoeg geautomatiseerd. Voor het gebruik van MOOR waren deze werkzaamheden niet goed in beeld en/of niet administratief vastgelegd en bijgevolg werd er niet altijd een degeneratievergoeding betaald door de nutsbedrijven. Daarnaast lijkt er sprake van steeds meer werkzaamheden aan kabels en leidingen als gevolg van vervanging van oude netwerken en als gevolg van de energietransitie. Deze meeropbrengst aan vergoeding betekent voor de jaarrekening een voordeel van € 56.000. Havens Earnewâld In de begroting 2021 is een taakstellende besparing opgenomen van € 178.000 voor het stoppen met de exploitatie van de havens. Deze (financiële) taakstelling voor 2021 is niet behaald. Het negatieve resultaat van € 178.000 wordt enigszins verlaagd door de hogere opbrengsten, die in 2021 zijn gerealiseerd. Het effect hiervan bedraagt € 19.000. In 2021 is met een vertegenwoordiging vanuit het dorp, de werkgroep Earnewâld, constructief en regelmatig overlegd over de voor- en nadelen van een (vernieuwde) beheersstichting. In 2022 wordt opvolging gegeven aan dit onderzoek voor de verzelfstandiging van de havens Earnewâld.

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van

Gemeente Tytsjerksteradiel

51

JAARSTUKKEN 2021

•

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

van

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Verkeer en vervoer

3.850

5.490

5.163

326

Recreatieve havens

99

90

309

- 220

Economische havens en waterwegen

202

175

222

- 47

4.152

5.754

5.695

60

Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Verkeer en vervoer

189

1.257

1.872

615

Recreatieve havens

102

102

130

28

Economische havens en waterwegen

29

29

72

43

Totaal baten

320

1.389

2.075

686

- 3.831

- 4.366

- 3.620

745

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

745

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten

- 109 - 184

- Diverse verschillen per saldo

12

- Lagere kosten onderhoud fietspaden

14

- Efficiëntere werkwijze straatreiniging

18

- Minder verkeersveiligheidsprojecten

32

- Niet gerealiseerde taakstelling haven Earnewâld

- 178

- Ontwikkeling personeelskosten

- 51

- Meer inzet gladheidsbestrijding

- 31

Baten

75

- Hogere opbrengst havengelden

19

- Degeneratievergoeding aanleg glasvezel

56

Incidentele voor- of nadelen

854

Lasten

854

- (Eind)resultaat Kansen in Kernen

879

- Resultaat herbestemming ABN AMRO

- 25

Gemeente Tytsjerksteradiel

52

JAARSTUKKEN 2021

Economie Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 3.1

Economische ontwikkeling

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3.4

Economische promotie

Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Nieuw gemeentelijk beleid voor recreatie en toerisme

[Kadernota 2018

nr. 5.7 c]

[ Gereed ]

Wat wilden we? In 2019 - met de regionale kaders als kapstok - zetten we met nieuwe ambitie in op recreatie en toerisme in Tytsjerksteradiel. We evalueren het beleid 2007-2017 en onderzoeken waar de kansen voor de komende periode liggen. Op basis daarvan stellen we onze strategieën opnieuw vast en vertalen dit in een beleidsplan voor de periode 20202030. Wat hebben we bereikt? De raad heeft in september 2021 het nieuwe beleid voor toerisme en recreatie vastgesteld. Wat is (nog) niet gelukt? n.v.t.

Regiodeal fase II

[Kadernota 2018

nr. 3.1 a]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De probleemdefinitie en de ambitie is vastgelegd in de notitie 'Maak het Verschil die in de raad is besproken en vastgesteld. De ontwikkellijnen zijn uitgewerkt naar businesscasussen. waarop een programmatisch uitvoeringsprogramma van de Regiodeal fase 2 is bepaald,

Gemeente Tytsjerksteradiel

53

JAARSTUKKEN 2021

uitgaande van doelstellingen voor extra groei van het bruto regionaal product waarmee we onze regio vitaal kunnen houden. Deze regiodeal wordt ter besluitvorming voorgelegd aan colleges en raden. De (nu nog concept) businesscasussen zijn gebaseerd op de ontwikkellijnen: 1.

Innovatie & Ondernemerschap

2. Onderwijs & Arbeidsmarkt 3. Doorontwikkeling regionale samenwerking De Regiodeal (fase 2) is definitief aangemeld voor de bijdrage uit de Regio-enveloppe van het Rijk. Op 24 september hebben alle (42-44) betrokken organisatie een symbolische handtekening gezet onder de Regiodeal. De verwachting is dat het Rijk in november duidelijkheid verschaft over haar bijdrage aan dit project. De provincie Fryslan heeft de Regiodeal per brief aan de minister geduid als één van de projecten welke de provincie ook financieel steunt. De gemeente(n) zullen hun bijdrage aan de Regiodeal ook moeten formaliseren met een besluit door de raden.

De totale bijdrage vanuit onze gemeente in de periode 2019 t/m 2024 bedraagt € 1.542.000 en verwachten wij over de jaren als volgt in te zetten: •

2019:

€ 157.000

•

2020:

€ 257.000

•

2021 t/m 2024: € 282.000

Wat hebben we bereikt?

Gemeente Tytsjerksteradiel

54

JAARSTUKKEN 2021

De versnellingsagenda komt op stoom! De Versnellingsagenda is vanaf juni 2020 op projectniveau actief en loopt vooralsnog t/m 2024. De subsidieregeling loopt vooralsnog tot 2023. Projecten gesubsidieerd Afgelopen jaar is de subsidieregeling drie keer opengesteld voor aanvragen. Via voortgangsberichten is de raad na iedere subsidieronde geïnformeerd over de projecten die subsidie mochten ontvangen. Vernieuwde subsidieregeling In 2021 is de subsidieregeling Versnellingsagenda vernieuwd. De voorgestelde aanpassingen maken de subsidieregeling duidelijker en gebruiksvriendelijker. Zo is een extra categorie ingevoerd, een categorie middelgrote subsidies van € 5.001 t/m € 25.000. Deze subsidies kunnen, net als subsidies tot en met € 5.000, het gehele jaar aangevraagd worden. Ook zijn de openstellingen voor het aanvragen van subsidie vanaf € 25.000 beter afgestemd op vakanties en is de duur van deze openstellingen verlengd van een maand naar 6 weken. Monitoring Het Fries Sociaal Planbureau (FSP) is gevraagd om de resultaten van de Versnellingsagenda te monitoren en evalueren. Daartoe levert het FSP jaarlijks een Monitor Brede Welvaart en een verdiepend onderzoek op. Het FSP heeft in mei de eerste Monitor Brede Welvaart Noordoost Fryslân opgeleverd. Daarnaast heeft het FSP in mei een Proloogstudie opgeleverd.

Het doel van deze studie was om aan bij start van de uitvoering van de Versnellingsagenda de verwachtingen en ambities van de verschillende betrokkenen bij de regiodeal in kaart te brengen, te belichten hoe de stand van zaken in de regionale samenwerking is en de aannames onder en doelen van de Regiodeal tegen het licht te houden. Deze studie vormt het resultaat van een brede gespreksronde onder betrokkenen bij de Regiodeal. Financiering Stichting Qop Stichting Qop vervult een belangrijke rol binnen de Versnellingsagenda in het aanjagen van projecten en bij elkaar brengen van partijen. De financiering van Stichting Qop duurde langer dan oorspronkelijk verwacht. Het verstrekken van subsidie bleek niet rechtmatig mogelijk op grond van de Europese staatssteunregels. Op advies van Trip Advocaten en met instemming van de colleges van de andere overheden binnen de Versnellingsagenda heeft de gemeente Noardeast-Fryslân de activiteiten van Stichting Qop als Dienst van Algemeen Economisch Belang aangewezen. De procedure die hiervoor doorlopen moest worden, is in juni 2021 afgerond. Op advies van de Regioboard heeft de gemeente vervolgens eenmalig subsidie aan Stichting Qop verleend. Wat is (nog) niet gelukt? De versnellingsagenda loopt vooralsnog t/m 2024. In overleg met betrokken partijen wordt gekeken op welke ontwikkellijnen meer inzet nodig is om projecten te realiseren.

Gemeente Tytsjerksteradiel

55

JAARSTUKKEN 2021

Bedrijventerreinen Skûlenboarch-Westkern en Garyp-Noord

[CUP

nr. TDCoal029]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Wij ontwikkelen Bedrijventerreinen Skûlenboarch-Westkern en Garyp-Noord. Wat hebben we bereikt? De nieuwe bedrijventerreinen Garyp-Noord en Sanjesfjild Oentsjerk zijn opgenomen in het Convenant Bedrijventerreinen. De situatie is nijpend, omdat er voor ondernemers(nagenoeg) geen vestigingsmogelijkheden meer zijn in de gemeente. In 2020 is het complex Bedrijventerrein Garyp Noord uit de bouwgrondexploitatie genomen omdat er op dit moment (vanwege de Stikstof-problematiek) geen reëel uitzicht is op daadwerkelijke ontwikkeling. De gronden zijn afgewaardeerd naar agrarische waarde. Het verlies is meegenomen ten laste van de jaarrekening 2020. We gaan in 2022 op basis van de meest actuele informatie een N-scan uitvoeren. Op basis daarvan krijgt bedrijventerrein Garyp-Noord wel of niet een vervolg. Het bestemmingsplan Sanjesfjild is in 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Er is bezwaar ingediend bij de RvS. We moeten wachten op een inhoudelijke behandeling door de RvS. Deze zal naar verwachting in de zomer van 2022 plaatsvinden. Voor bedrijventerrein Jisteboerewei is de procedure bij de RvS ingetrokken. De uitgifte van de kavels volgt. Voor industrieterrein Skûlenboarch zijn dit jaar de laatste (particuliere) kavels uitgegeven. We werken aan een nieuw Convenant Bedrijventerreinen voor de regio Noordoost-Fryslân.

Tegelijkertijd zijn we begonnen met 'Veld 7', een kleine uitbreiding aan bedrijventerrein Burgum-West. Wat is (nog) niet gelukt? Garyp-Noord is uit de bouwgrondexploitatie genomen.

Versterken ondernemersklimaat

[CUP

nr. TDCoal020]

[ Op schema ]

Wat wilden we? We zetten ons in voor het versterken van het ondernemersklimaat (MKB-vriendelijke gemeente en inzet voor banengroei). Wat hebben we bereikt?

Gemeente Tytsjerksteradiel

56

JAARSTUKKEN 2021

Versterken van het ondernemersklimaat is een dagelijks aandachtspunt vanuit het beleidsveld EZ. Dat geldt zowel voor individuele zaken als collectieve, zoals bedrijventerreinen, winkelcentra, winkeltijden, ed. In november heeft de raad het nieuwe beleidsplan Economische Zaken vastgesteld. Een belangrijk hoofdspoor is het ondernemersklimaat in de gemeente. In het beleidsplan is dit uitgewerkt en via projecten blijven we daaraan werken. Onder de noemer 'Boeien en Binden' is de versterking van het ondernemersklimaat ook in het vastgestelde ANNO III programma een prominent aandachtsveld. Het programma ANNO III is eveneens door de raad in november 2021 vastgesteld. Wat is (nog) niet gelukt? -

Overige ontwikkelingen Winstrealisatie bouwgrondexploitatie bedrijventerreinen Voor een tweetal bedrijventerreinen is in 2021 winst gerealiseerd:

€

Bedrijventerrein Burgum West

26.000 V

Gytsjerk centrum

179.000 V

Totaal

205.000 V

Dit leidt tot een incidenteel voordeel voor de jaarrekening van € 205.000. Een uitgebreidere toelichting op de bouwgrondexploitaties is opgenomen in de paragraaf grondbeleid. Opbrengsten toeristenbelasting De opbrengsten toeristenbelasting waren geraamd op € 432.000. De werkelijke opbrengsten over 2021 liggen aanzienlijk hoger op € 546.000. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 114.000. Enerzijds is het tarief voor de heffing van toeristenbelasting in 2021 verhoogd van € 1 naar € 1,50. Daarnaast zien we een toename van het aantal overnachtingen met ruim 9% ten opzichte van 2020.

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

leidinggevenden, secretariaat).

Gemeente Tytsjerksteradiel

57

van

JAARSTUKKEN 2021

De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Economische ontwikkeling

447

637

614

23

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-

-

267

- 266

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

57

6

6

-

Economische promotie

84

103

105

-1

Totaal lasten

588

747

991

- 244

Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Economische ontwikkeling

-

-

-

-

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-

-

467

467

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

13

13

1

- 12

Economische promotie

432

432

547

114

Totaal baten

445

445

1.015

569

- 142

- 302

23

325

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

325

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten - Bijdrage Werkmaatschappij 8KTD

120 6 21

- Overige verschillen per saldo

- 15

Baten

114

- Hogere opbrengsten toeristenbelasting

114

Incidentele voor- of nadelen

205

Baten

205

- Gerealiseerde winst bouwgrondexploitatie bedrijventerreinen

205

Gemeente Tytsjerksteradiel

58

JAARSTUKKEN 2021

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

03. Economie

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2021

2022

2020

Banen Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Tytsjerksteradiel

aantal

2020

528,6

529,4

529,5

Nederland

aantal

2020

795,9

792,1

792,1

Tytsjerksteradiel

%

2020

42,1

42,2

42,2

Nederland

%

2020

53,2

52,2

53,2

Tytsjerksteradiel

aantal

2020

139,1

137,3

137,3

Nederland

aantal

2020

158,4

151,6

151,6

Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Vestigingen Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Gemeente Tytsjerksteradiel

59

JAARSTUKKEN 2021

Onderwijs Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 4.1

Openbaar onderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Integraal HuisvestingsPlan (IHP)

[Kadernota 2019

nr. 4.01]

[ Gereed ]

Wat wilden we? We willen adequate onderwijshuisvesting realiseren. Daarvoor moet er een nieuw gemeentelijk Integraal HuisvestingsPlan (IHP) worden vastgesteld. Het plan heeft als doelstelling het geven van een gemeentelijk beleidskader voor de huisvesting van onderwijsvoorzieningen (inhoud geven aan de 'wettelijke zorgplicht'). In dit plan worden de ontwikkelingen voor de onderwijshuisvesting benoemd. Daarnaast geeft dit plan inzicht in de beschikbare voorzieningen en de noodzakelijke omvang van deze voorzieningen voor de korte en de lange termijn. Per dorp moet een schets worden gemaakt van de huidige situatie en de ontwikkelingen in de komende jaren. De in het plan opgenomen planning zal binnen deze kaders worden uitgewerkt. Het plan zal iedere drie jaar worden herijkt. De bevoegdheid voor het bepalen van het totale financiële kader voor de uitgaven voor het onderwijs ligt bij de gemeenteraad. Het college is bevoegd om binnen deze kaders de afzonderlijke besluiten te nemen. In het IHP wordt het totale financiële kader geschetst. Met de nodige investeringen is al rekening gehouden, deze zijn verwerkt in de begroting 2019 en de meerjarenramingen tot en met 2023. Wat hebben we bereikt? Het integraal huisvestingsplan is door de gemeenteraad vastgesteld op 27 januari 2022

Gemeente Tytsjerksteradiel

60

JAARSTUKKEN 2021

Wat is (nog) niet gelukt? nvt

Maatschappelijk vastgoed; ontwikkelingen onderwijs (onderwijshuisvesting)

[Kadernota 2018

nr. 0.00 b]

[ Continue proces ]

Wat wilden we? In Eastermar en Tytsjerk is per 1 september 2018 de samenwerking tussen openbaar en christelijk basisonderwijs een feit en in Jistrum zal dit naar verwachting in 2019 gebeuren. In Jistrum en Tytsjerk heeft dit effect op de onderwijshuisvesting omdat de bestaande scholen te klein zijn om alle leerlingen te huisvesten. In de Kadernota van 2017 is daarvoor al geld gevraagd. Bij de berekening daarvan is uitgegaan van normbedragen van de VNG. Inmiddels is duidelijk dat die normbedragen veel te laag zijn en heeft de VNG deze normbedragen gecorrigeerd. Wanneer we de correctie doorrekenen dan heeft dat een nadelig effect vanaf 2020 op de in 2017 gevraagde middelen. De verbouwplannen voor Sumar, die ook onderdeel waren van de aanvraag in 2017, zullen al in 2018 worden uitgevoerd maar vallen nog wel binnen de lasten die daarvoor waren berekend. De in 2017 (vorige Kadernota) gevraagde middelen (investering) betekenen een jaarlijkse kapitaallast vanaf 2019. Maar de plannen voor Jistrum en Tytsjerk zijn nog niet zo concreet dat er al lasten in 2019 aan toe gerekend moeten worden. De verbouwkosten voor Sumar, die ook onderdeel van de aanvraag waren, zullen wel al in 2018 worden uitgegeven en bedragen € 23.000 per jaar. Ten opzichte van het gevraagde bedrag van € 50.000 per jaar betekent dat voor 2019 een voordelige bijstelling van € 27.000.

De lasten vanaf 2020 zijn nu berekend op basis van de nieuwe VNG-normen. Dat levert het volgende nieuwe inzicht,. Nieuwe investeringen leiden tot de volgende kapitaallasten: Tytsjerk € 72.000 Jistrum € 64.000 Sumar

€ 23.000

Totaal

€ 159.000

De huidige kapitaallasten bedragen voor deze scholen € 60.000. In 2017 werd al € 50.000 extra in de begroting opgenomen. Dat houdt in dat er nu nog een extra jaarlijks bedrag van € 49.000 vanaf 2020 gevraagd wordt. Hierbij is geen rekening gehouden met eventuele boekwinsten, die kunnen worden gerealiseerd wanneer de huidige scholen kunnen worden verkocht. Het huidige verschil tussen WOZ-waarde en boekwaarden van de vier scholen bedraagt ruim € 500.000. Conform de voorschriften van het BBV vloeien eventuele boekwinsten terug in de algemene reserve. In 2019 komen we met een raadsvoorstel met daarin de uitgewerkte plannen.

Gemeente Tytsjerksteradiel

61

JAARSTUKKEN 2021

Wat hebben we bereikt? In Eastermar en Tytsjerk zijn per 1 september 2018 de samenwerkingen tussen openbaar en christelijk basisonderwijs een feit en in Jistrum is dit in 2019 gebeurd. De verbouwplannen voor Sumar, die ook onderdeel waren van de aanvraag in 2017, zijn uitgevoerd. De scholen in Jistrum en Tytsjerk maken onderdeel uit van de in deze dorpen te realiseren MFA’s. In de raadsvergadering van 16 september 2021 heeft besluitvorming hierover plaatsvonden. De plannen worden verder uitgewerkt. Wat is (nog) niet gelukt? nvt

Aanbod voortgezet onderwijs

[CUP

nr. TDCoal040]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Wij willen behoud van het huidige aanbod aan voortgezet onderwijs en we zetten ons in voor aanbod van VWO. Wat hebben we bereikt? Begin 2019 heeft de portefeuillehouder gesproken met de directeuren van Singelland Burgum en CSG Liudger Burgum over het aanbod van VWO. Gebleken is dat er vooralsnog te weinig leerlingen zijn die hiervoor in aanmerking komen. Eind 2021 hebben Singelland en Liudger aangegeven toch weer een nadere verkenning uit te voeren naar het eventueel aanbieden van VWO in Burgum. Wat is (nog) niet gelukt? -

Gemeente Tytsjerksteradiel

62

JAARSTUKKEN 2021

Overige ontwikkelingen Nationaal Programma Onderwijs Halverwege 2021 zijn aan scholen en gemeenten middelen toegekend volgens het NPO (Nationaal Plan Onderwijs 2021). Leerachterstanden en vertragingen zijn ontstaan als gevolg van de Coronacrisis en met name door de (mentale) impact van de lockdowns. Vanuit de NPO ontvangen we als gemeente ook extra financiële middelen van het rijk, Tytsjerksteradiel ontvangt in totaal € 495.000. Er wordt sinds de aanvang van de zomer 2021 gewerkt aan de nadere invulling. Samen met de partners (ook vanuit de Strategisch Platform Jeugd) is in de zomer 2021 voorgesorteerd op de besteding. We blijven werken vanuit de vastgestelde speerpunten en projecten. Over de volgende prioriteiten en bestedingen zijn we het samen eens geworden: -

Jongerenwerk in de scholen voor Voortgezet Onderwijs

-

Extra uren sociaal werkers (gebiedsteam) in de scholen voor basis- en voortgezet onderwijs

-

aanvullende initiatieven Sport, Spel en Cultuuraanbod

De ontvangen middelen voor 2021 (over de maanden augustus t/m december) van € 103.000 zijn nog niet besteed maar zullen op basis van de gemaakte plannen later worden ingezet. Dit bedrag is via de balans als 'Vooruitontvangen bedragen' overgebracht naar 2022 en heeft derhalve dus geen effect op het resultaat. Onderwijsachterstandenbeleid.

Algemeen In 2019 is het Onderwijsachterstandenbeleid landelijk herijkt. Bij de nieuwe verdeling heeft de gemeente aanzienlijk meer middelen tot haar beschikking gekregen voor deze taken. De ontvangen middelen mogen gedurende een periode van vier jaar worden ingezet. De ontvangen bedragen uit de afgelopen drie jaren zijn nog niet volledig benut. Het restant is via de balans als 'Vooruitontvangen bedragen' overgebracht naar 2022. Dit betreft een bedrag van € 28.000 en heeft dus geen effect op het resultaat.

Voordeel subsidiëring peuterspeelzalen In december 2021 heeft de afrekening plaatsgevonden van de versterkte subsidie peuteropvang over het jaar 2020. Dit heeft erin geresulteerd dat er een bedrag van € 22.000 retour is ontvangen over het jaar 2020. Een incidenteel voordeel voor de jaarrekening 2021 van € 22.000. Lokaal onderwijsbeleid

Lokaal achterstandenbeleid en milieueducatie Als gevolg van Covid19 was het in 2021 niet mogelijk om alle activiteiten op dit gebied doorgang te laten vinden. Dit heeft geleid tot minder uitgaven en een voordeel in de jaarrekening 2021 van € 13.000.

Gemeente Tytsjerksteradiel

63

JAARSTUKKEN 2021

Leerlingenvervoer

Ouderbijdragen leerlingenvervoer 2021 Op de ouderbijdragen 2021 is een nadeel ontstaan van € 11.000. Dit is een gevolg van de inwerkingtreding van de nieuwe verordening leerlingenvervoer en het vervallen daarin van de eigen bijdragen voor ouders met kinderen in het speciaal basisonderwijs.

Ouderbijdragen leerlingenvervoer 2019 en 2020 Vanuit het COA (€ 14.000) en de gemeente Smallingerland (€ 2.000) zijn bijdragen ontvangen over de kosten leerlingenvervoer over de jaren 2019 en 2020. Dit leidt voor de jaarrekening 2021 tot een incidenteel voordeel van € 16.000.

Onderwijshuisvesting De onderhoud en energiekosten van een voormalig schoolgebouw waarin het Tjalling Koopmans college TKC gehuisvest was, komen sinds de nieuwbouw van het TKC weer voor onze rekening. Voor de jaarrekening een nadeel van € 12.000.

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

van

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Openbaar onderwijs

434

507

536

- 29

Onderwijshuisvesting

2.297

2.774

2.826

- 52

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

1.841

1.992

1.852

140

Totaal lasten

4.572

5.273

5.213

60

Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Openbaar onderwijs

425

497

525

27

Onderwijshuisvesting

98

412

449

37

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

607

767

698

- 69

1.130

1.676

1.671

-5

- 3.442

- 3.597

- 3.542

55

Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Gemeente Tytsjerksteradiel

64

JAARSTUKKEN 2021

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

55

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen

17

Lasten

28

- Lokaal achterstandenbeleid en milieu-educatie

13

- Bijdrage WM8KTD

36

- Kosten instandhouding voormalig schoolgebouwen

- 12

- Overige kleine verschillen per saldo

-9

Baten

- 11

- Ouderbijdragen leerlingenvervoer 2021

- 11

Incidentele voor- of nadelen

38

Baten

38

- Ouderbijdragen leerlingenvervoer (afrekeningen 2019 en 2020)

16

- Subsidie Peuteropvang (afrekening 2020)

22

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

04. Onderwijs

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2021

2022

2020

% Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Tytsjerksteradiel

%

2020

1,4

1,0

1,4

Nederland

%

2020

1,7

1,9

2,0

Absoluut verzuim

Gemeente Tytsjerksteradiel

65

JAARSTUKKEN 2021

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Tytsjerksteradiel&id=a8a4f803-3758-4969-a4b5-5fc74670cf19