10 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2021
Tekst van het document
hogere waardeontwikkeling De OZB opbrengsten voor zowel woningen als niet-woningen zijn € 183.000 hoger uitgevallen dan begroot. Dit positieve verschil wordt voor € 59.000 veroorzaakt door OZB Woningen en voor € 124.000 door OZB niet-woningen. Het verschil wordt verklaard door de waardeontwikkeling van de woningen die hoger is uitgevallen dan is ingeschat bij de totstandkoming van de begroting en er zijn minder correcties door leegstand en bezwaarschriften geweest dan aangenomen. Lagere baten uit verhuur gronden en gebouwen De ontvangen baten uit met name gronden (niet in exploitatie) zijn € 18.000 lager dan begroot, hetgeen een nadeel voor de jaarrekening betekent. Dit wordt vooral veroorzaakt door een lagere opbrengst van € 16.000 van het verpachten van een sportveld omdat de overeenkomst hiertoe per 1 september 2021 is beëindigd en de begroting was gebaseerd op een volledige jaaropbrengst. Suppleties btw re-integratie Er zijn in 2021 drie btw suppleties btw re-integratie ingediend over 2017 - 2018 - 2019. Op grond van de uitspraak van de Hoge Raad d.d. 10 juli 2020, nr. 18/03223 m.b.t. Re-integratie is een voor de gemeente van het btw-compensatiefonds jaarlijks terug te vorderen bedrag aan btw ontstaan. Deze suppletie-aangiften hebben geleid tot een niet begrote teruggave van € 116.000 aan btw hetgeen een incidenteel voordeel voor de jaarrekening 2021 betekent.
Gemeente Tytsjerksteradiel
34
JAARSTUKKEN 2021
Extra storting in de voorziening Debiteuren Voor de jaarrekening 2021 moest een extra storting in de voorziening Debiteuren worden gedaan van € 34.000. De rede hiervan betreft een actualisatie en herberekening van de stand 'dubieuze debiteuren' om risico op oninbaarheid af te dekken. Voor de jaarrekening een nadeel van € 34.000.
Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •
ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)
•
ondersteunende
medewerkers
op
de
taakvelden
(zoals
activiteiten
van
leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dat is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Bestuur
1.936
1.942
1.754
188
Burgerzaken
1.341
1.404
1.373
32
487
446
453
-7
- 110
186
64
122
OZB woningen
249
215
178
36
OZB niet-woningen
176
170
173
-3
Belastingen overig
32
51
38
12
AU en overige uitkeringen gemeentefonds
-
-
-
-
760
244
384
- 140
4.872
4.658
4.416
242
Beheer overige gebouwen en gronden Treasury
Overige baten en lasten Totaal lasten Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Bestuur
766
-
-
-
Burgerzaken
377
377
375
-3
Beheer overige gebouwen en gronden
144
154
136
- 18
Treasury
128
207
277
70
OZB woningen
5.823
5.823
5.882
59
OZB niet-woningen
2.417
2.417
2.542
125
Belastingen overig
2.096
2.096
2.096
-1
AU en overige uitkeringen gemeentefonds
53.323
57.291
57.409
119
33
-
117
117
Totaal baten
65.108
68.366
68.833
467
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
60.236
63.708
64.417
709
Overige baten en lasten
Gemeente Tytsjerksteradiel
35
JAARSTUKKEN 2021
In de reserves gestort
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Mutaties reserves
3.202
4.453
4.336
117
Totaal lasten
3.202
4.453
4.336
117
Uit de reserves gehaald
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Mutaties reserves
2.841
5.778
2.746
- 3.032
Totaal baten
2.841
5.778
2.746
- 3.032
Saldo mutaties reserves
- 361
1.325
- 1.590
- 2.915
TOTAAL
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Lasten programma
8.074
9.111
8.752
358
Baten programma
67.949
74.144
71.579
- 2.565
Saldo programma
59.875
65.033
62.827
- 2.206
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
- 2.206
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen
- 2.441
Lasten
257
- Onderbesteding budgetten representatie c.a.
29
- Diverse verschillen
34
- Lagere personeelskosten
118
- Lagere kosten betaalde rente
132
- Extra storting in de voorziening Debiteuren
- 34
- Hogere afdrachten leges rijbewijzen en naturalisaties en lagere kosten dienstverlening
- 22
Baten
- 2.698
- Hogere opbrengst dividend
52
- Hogere OZB opbrengsten a.g.v. hogere waardeontwikkeling
183
- Lagere uitname reserves - Huren en pachten overige gebouwen en gronden als gevolg van tegenvallende huur
- 2.915 - 18
opbrengsten Incidentele voor- of nadelen
235
Baten
235
- Suppleties btw re-integratie
116
- Algemene Uitkering oude jaren
119
Verbonden Partijen Gemeente Tytsjerksteradiel
36
JAARSTUKKEN 2021
Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Werkmaatschappij Achtkarspelen-Tytsjerksteradiel
Buitenpost / Burgum
Stichting / Vereniging Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
VvE Nije Westermar
Burgum
Vennootschap / Coöperatie Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
BNG Bank NV
Den Haag
Vitens
Zwolle
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
00. Bestuur en ondersteuning
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator
Eenheid
meting ten tijde van
Metingen en refertejaar ref.jaar
O
P
rek.
begr.
rek.
2021
2022
2020
Apparaatskosten Kosten per inwoner Tytsjerksteradiel
euro
Nederland
euro
Gemeente Tytsjerksteradiel
2021
858,2
886,0
768,0
onbekend
onbekend
onbekend
37
JAARSTUKKEN 2021
Bezetting Bezetting in fte per 1.000 inwoners Tytsjerksteradiel
fte
2021
8,8
2,2
2,5
onbekend
onbekend
onbekend
5,0
3,5
5,1
onbekend
onbekend
onbekend
9,3
2,6
2,8
onbekend
onbekend
onbekend
(Vanaf dit jaar hebben we aan de bezetting ook de bezetting van de Werkmaatschappij naar rato toegerekend aan de gemeente Tytsjerksteradiel.Hierdoor lijkt het alsof de meetwaarde fors is gestegen ten opzichte van 2020. De bezetting van de werkmaatschappij is toegerekend om een representatief en vergelijkbaar beeld te vormen in relatie tot andere gemeenten waarvan de bezetting niet in een werkmaatschappij is ondergebracht.) Nederland
fte
Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Tytsjerksteradiel
euro
2021
(Verhouding in lijn met 2020.Externe inhuur:
€
343.000Totale loonsom + inhuur: € 6.839.000) Nederland
euro
Formatie Het aantal fte per 1.000 inwoners Tytsjerksteradiel
fte
2021
(Vanaf dit jaar hebben we aan de formatie ook de formatie van de Werkmaatschappij naar rato toegerekend aan de gemeente Tytsjerksteradiel.Hierdoor lijkt het alsof de meetwaarde fors is gestegen ten opzichte van 2020. De formatie van de werkmaatschappij is toegerekend om een representatief en vergelijkbaar beeld te vormen in relatie tot andere gemeenten waarvan de formatie niet in een werkmaatschappij is ondergebracht.) Nederland
Gemeente Tytsjerksteradiel
fte
38
JAARSTUKKEN 2021
Veiligheid Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.2
Openbare orde en veiligheid
Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •
wat we van plan waren
•
wat we hebben bereikt
•
wat er (nog) niet is gelukt
Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Uitvoering verbeterplan VTH
[Kadernota 2019
nr. 7.12]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? Voor de uitvoering van het verbeterplan VTH wordt een drietal budgetten gevraagd in de kadernota: 1. een éénmalig budget voor het opleidingsplan voor het jaar 2020; 2. een structurele verhoging van het budget voor inhuur van een ingenieursbureau; 3. een structureel budget voor de uitvoering van individuele nulmetingstrajecten EVCKC.
Wat hebben we bereikt? Uitvoering verbeterplan VTH Frysk Peil 1 Wat hebben we bereikt: 1)
De medewerkers (peiljaar 2017) zijn allemaal opgeleid > 75% (minimale eis);
2)
Op een enkeling na hebben alle medewerkers (peiljaar 2017) het EVC traject
doorlopen.
Gemeente Tytsjerksteradiel
39
JAARSTUKKEN 2021
Wat is (nog) niet gelukt? Wat moet nog: 1)
Door een groot verloop van medewerkers lopen we achter de feiten aan. Er is
weliswaar flink geïnvesteerd in de nieuwe medewerkers met EVC-trajecten en opleidingen. Toch blijft er een substantieel aantal waarbij er nog niet aan de eisen wordt voldaan; 2)
Het verbeterplan Frysk Peil 1 bevatte enkele foutieve aannames. Hierdoor wordt nog
niet aan alle deskundigheidsgebieden voldaan. Daarnaast is er een nieuw deskundigheidsgebied toegevoegd aan de Kwaliteitscriteria (Energie en Duurzaamheid). Provinciebreed wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn aangezien de andere Gemeenten ook niet aan alle deskundigheidsgebieden kunnen voldoen. Kunnen wij met de huidige begroting volstaan: 1)
Er is tot nu toe voldoende budget om de EVC trajecten te doorlopen;
2)
De opleidingen worden uit het reguliere opleidingsbudget gehaald. Dit is tot nu toe
voldoende gebleken. Door collectief de opleidingen aan te bieden en af te nemen kunnen de kosten relatief laag gehouden worden. Er wordt veel cursussen incompany of via Werken in Friesland gevolgd; 3)
Er is onvoldoende budget om te voldoen aan het Deskundigheidsgebied 27 (Energie
en Duurzaamheid). Om te kunnen voldoen zal een begrotingswijziging (lees verhoging) nodig zijn.
Veiligheidsregio Fryslân
[Kadernota 2020
nr. 01.01]
[ Gereed ]
Wat wilden we? Op 28 mei 2020 is de begroting 2021 van Veiligheidsregio Fryslân behandeld in de gemeenteraad. Er is een zienswijze ingediend, waarin begrip is voor de financiële uitzettingen, maar ook zorg uitgesproken wordt over de onzekere financiële situatie in verband met de coronacrisis en de tekorten bij de gemeente. Hierbij wordt opgeroepen de komende jaren kritisch te zijn met betrekking tot de kostenontwikkelingen. Hierbij is opgeroepen om onvoorziene uitzettingen zoveel mogelijk binnen de eigen begroting op te vangen. De Veiligheidsregio heeft in een reactie op alle zienswijzen laten weten dat zij zich maximaal zal inspannen om uitzettingen zoveel mogelijk te voorkomen. De begroting van Veiligheidsregio Fryslân leidt tot uitzetting van de gemeentelijke bijdrage. Deze moet daarom worden verwerkt in de gemeentelijke begroting, op het gebied van brandweer, crisisbeheersing en gezondheidszorg. De uitzetting voor Veiligheidsregio Fryslân betreft onder andere: •
autonome ontwikkelingen, zoals indexering op loonkosten en kosten materieel
•
indexering piketten bevolkingszorg
•
werkzaamheden in het kader van de Omgevingswet
•
borging van de Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE)
•
uitzetting verzekering repressief personeel
•
investeren in toekomstige bedrijfsvoering
Gemeente Tytsjerksteradiel
40
JAARSTUKKEN 2021
Wat hebben we bereikt? In 2021 zijn extra middelen aan de Veiligheidsregio toegekend. De jaarstukken 2021 van Veiligheidsregio Fryslân worden 2 juni 2022 voorgelegd aan de gemeenteraad. Wat is (nog) niet gelukt? nvt
Overige ontwikkelingen Corona De coronacrisis heeft ook in 2021 invloed gehad op de werkzaamheden. Per 1 december 2020 geldt de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm). Bij versoepelingen en aanscherpingen hield dit in dat continu meebewegen en aanpassen noodzakelijk was. Elke maatregel leidde tot vele vragen over wat wel en niet mocht binnen de dan geldende kaders. Deze vragen werden opgepakt door een beleidsmedewerker van Veiligheid en jurist Toezicht, Handhaving en Veiligheid. Ook alle coronaplannen die ingediend werden bij aanvragen om vergunningen voor evenementen (in de periode dat het was toegestaan) en openstelling van publieke plaatsen zijn getoetst. Daarnaast zijn opnieuw brieven opgesteld of mede-opgesteld naar ondernemers en organisaties in diverse sectoren, zoals aan horeca, recreatie en sport. Daarnaast is een bijdrage geleverd ten behoeve van de vaccinatiestrategie van de GGD. Ondermijning Op het gebied van ondermijning zijn twee projecten uitgevoerd, gefinancierd door het Ministerie van BZK: -
Binnenspiegel: investeren in weerbare organisatie (vergroten weerbare overheid)
-
Buitenspiegel: ongewenste inmenging in dorpen en wijken; samenwerking overheid en bedrijfsleven (wegnemen gelegenheidsstructuren, maatschappelijk draagvlak en bewustwording)
De gemeenteraden hebben in het kader van bewustwording op 25 januari 2021 in samenwerking met het RIEC een bijeenkomst gehad. Dit heeft het goede gesprek en aandacht voor het onderwerp op gang gebracht. Als uitvoering van het integrale ondermijningsbeeld is een lokale, interne en periodieke ondermijningstafel opgestart. Werkbudget crisisbeheersing Voor crisisbeheersing is een jaarlijks werkbudget beschikbaar van € 15.000. De laatste jaren zijn er weinig kosten gemaakt voor crisissituaties waar de gemeente handelend moet optreden. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel op dit budget van € 13.000. Met ingang van de begroting 2022 is het werkbudget voor crisisbeheersing structureel verlaagd met € 8.000.
Gemeente Tytsjerksteradiel
41
JAARSTUKKEN 2021
Werkbudget veiligheid Voor veiligheid is er een jaarlijks werkbudget beschikbaar van € 32.000. Behalve de gebruikelijke kosten voor beveiliging jaarwisseling, redden dieren en dierenambulance zijn er in 2021 weinig extra kosten gemaakt. Mede door corona zijn activiteiten (zoals voorlichting woninginbraken) opgeschort. Er waren geen ingrijpende maatregelen waar voor de veiligheid voorzieningen getroffen moesten worden, zoals ontruimingen, noodvoorzieningen en overlastsituaties. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 29.000. Aangezien dit budget jaarlijks een onderbesteding laat zien is met ingang van de begroting 2022 het werkbudget verlaagd met € 4.500. Subsidie jaarwisseling In verband met corona zijn er geen activiteiten geweest rond de jaarwisseling. De jaarlijkse subsidieverlening is niet toegepast, waardoor het volledige budget van € 30.000 niet is besteed. Dwangsommen Aan dwangsommen is in 2021 € 14.000 ontvangen. Het is moeilijk in te schatten hoeveel dwangsommen er jaarlijks worden opgelegd, daarom is hier in de begroting geen raming voor opgenomen en resulteert dit nu voor de jaarrekening in een voordeel. Corona toegangsbewijzen De Veiligheidsregio Fryslân heeft eenmalig een bijdrage toegezegd voor de controle op corona toegangsbewijzen. De totale kosten die wij hiervoor hebben gemaakt bedragen € 22.000.
Voor deze kosten zal de gemeente in 2022 een vergoeding ontvangen van de Veiligheidsregio. In de jaarrekening is hier al rekening mee gehouden en daarom per saldo neutraal.
Gemeente Tytsjerksteradiel
42
JAARSTUKKEN 2021
Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •
ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)
•
ondersteunende
medewerkers
op
de
taakvelden
(zoals
activiteiten
van
leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Crisisbeheersing en brandweer
1.959
1.932
1.915
17
Openbare orde en veiligheid
410
634
507
127
2.368
2.567
2.422
144
Totaal lasten Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Crisisbeheersing en brandweer
-
-
-
-
Openbare orde en veiligheid
32
102
48
- 54
Totaal baten
32
102
48
- 54
- 2.336
- 2.464
- 2.374
90
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
90
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten
90 77
- Bijdrage Werkmaatschappij 8KTD
5
- Werkbudget crisisbeheersing
13
- Werkbudget veiligheid
29
- Subsidies jaarwisseling
30
Baten
13
- Ontvangen dwangsommen
14
- Overige verschillen per saldo
-1
Gemeente Tytsjerksteradiel
43
JAARSTUKKEN 2021
Verbonden Partijen
Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Veiligheidsregio Fryslân
Leeuwarden
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
01. Veiligheid
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator
Eenheid
meting ten tijde van
Metingen en refertejaar ref.jaar
O
P
rek.
begr.
rek.
2021
2022
2020
Misdrijven - Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Tytsjerksteradiel
aantal
2020
1,2
1,1
1,1
Nederland
aantal
2020
1,8
2,5
2,5
Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
Gemeente Tytsjerksteradiel
44
JAARSTUKKEN 2021
Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Tytsjerksteradiel
aantal
2020
2,3
2,0
2,0
Nederland
aantal
2020
4,5
4,9
4,7
Tytsjerksteradiel
aantal
2020
3,1
3,4
3,2
Nederland
aantal
2020
6,2
5,8
6,7
Tytsjerksteradiel
aantal
2020
0,3
0,6
0,6
Nederland
aantal
2020
2,0
2,2
2,2
Tytsjerksteradiel
aantal
2020
4,0
52,0
52,0
Nederland
aantal
2020
11,0
132,0
132,0
Misdrijven - Vernieling en beschadigingen (in de openbare ruimte) Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.
Misdrijven - Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Gemeente Tytsjerksteradiel
45
JAARSTUKKEN 2021
Verkeer, vervoer en waterstaat Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 2.1
Verkeer en vervoer
2.3
Recreatieve havens
2.4
Economische havens en waterwegen
Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •
wat we van plan waren
•
wat we hebben bereikt
•
wat er (nog) niet is gelukt
Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. 2e fase Gebiedsontwikkeling De Centrale As
[Kadernota 2019
nr. 2.02]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? De Gebiedsontwikkeling zorgt ervoor dat De Centrale As goed wordt ingepast in het landschap en moet daarnaast zorgen voor een “plus” aan het gebied. Deze “gebiedsplus” is als een soort van compensatie toegezegd aan de streek. Onze inzet is vooral gericht op de realisatie van recreatieve maatregelen, zoals de aanleg van fiets- en wandelpaden. Voor de uitvoering van de Gebiedsontwikkeling is de Gebiedsontwikkelingscommissie (GOC). De Centrale As geïnstalleerd. Hierin zijn de diverse belangen vertegenwoordigd. De GOC heeft een visie voor het gebied uitgewerkt: Integrale visie Gebiedsontwikkeling De Centrale As “Oer weide, sompe en wâld”. Deze visie is vervolgens vertaald naar een Maatregelenkaart, welke opgedeeld is in fase 1 en fase 2 maatregelen. Voor de fase1 maatregelen is tevens de gemeentelijke cofinanciering geregeld. Voor de fase 2 maatregelen is geen gemeentelijke cofinanciering geregeld. In eerste instantie zal de financiering van fase 2 gezocht worden in de verwachte vrijval aan middelen die voor fase 1 zijn geraamd. Twee maatregelen, de aanleg van een fietspad langs de Reidlânsfeart in Hurdegaryp en de aanleg van een wandelpad in Burgum-West, kunnen in ieder geval op deze manier worden gerealiseerd. Dit is inmiddels ook toegezegd.
Financiering van de overige maatregelen in fase 2, waaronder de eventuele realisatie van een pontverbinding over het PM-kanaal tussen Burgum en Sumar, is afhankelijk van verdere vrijval van middelen. De middelen die de provincie voor de tweede fase gereserveerd heeft,
Gemeente Tytsjerksteradiel
46
JAARSTUKKEN 2021
blijven overigens vijf jaar voor de gemeente beschikbaar. Dat geeft ons de ruimte om binnen die termijn alsnog de benodigde financiering te vinden voor de overgebleven projecten. Wat hebben we bereikt? De financiële afwikkeling van zowel fase 1 als 2 is nog niet afgerond. De Provincie heeft meer tijd nodig voor de uitwerking hiervan. Wat is (nog) niet gelukt? De overige fase 2 maatregelen zijn niet gerealiseerd omdat er nog geen duidelijkheid is over de algehele afrekening van De Centrale As. Zodra hier meer over bekend is kan een totaalplaatje gemaakt worden voor de fase 2 maatregelen en kan gekeken worden welke maatregelen wellicht in de toekomst nog uitgevoerd kunnen worden.
Actualisatie en koppeling BGT & GBI-beheersysteem
[Kadernota 2019
nr. 2.05]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? Vele jaren lang werden de GBKN (nu BGT) en de geografische data in het beheersysteem (GBI) voor de openbare ruimte separaat van elkaar bijgehouden. In de loop van jaren zijn hierdoor veel grotere en kleine verschillen tussen beide datasets ontstaan. Een analyse heeft aangetoond dat er niet alleen verschillen tussen de BGT en GBI zijn, maar dat de informatie ook niet altijd overeenkomt met de werkelijke situatie buiten op straat. Conform de Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) is de gemeente verplicht om de BGT actueel te houden. Daarnaast dient voor 1 januari 2020 fase II van de transitie BGT uitgevoerd te zijn. Dit betreft onder andere het verbeteren van de volledigheid en de kwaliteit van de BGT. Daarnaast zijn we verplicht om de BGT te gebruiken als basis voor onze beheeractiviteiten. De beide systemen (BGT en GBI) moeten gekoppeld worden, waarbij de BGT leidend wordt. Hierbij mogen geen metadata verloren gaan. Dit is een arbeidsintensieve klus hoewel een groot deel geautomatiseerd gekoppeld kan worden. Echter, alle verschillen tussen de systemen moeten handmatig op elkaar afgestemd worden. Daarnaast volgt er nog een grote hoeveelheid mutaties als gevolg van de Centrale As en Kansen in Kernen.
De koppeling biedt uiteindelijk veel voordelen: enkelvoudig data inwinnen/meervoudig gebruik, voorkomen van fouten, betere analysemogelijkheden door standaardisatie. Samengevat •
De BGT is niet 100% actueel conform Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie
•
We hebben ons te beheren areaal in de openbare ruimte niet compleet in beeld in ons beheersysteem
•
De systemen zijn niet gekoppeld waardoor veranderingen in de openbare ruimte via de BGT niet geautomatiseerd in het beheersysteem GBI komen (dubbel werk, kans op fouten)
De basis moet dus weer op orde komen en blijven. Door samenwerking tussen het team Informatiebeheer (WM) en Beheer Binnendienst (TD) kunnen we een boppeslach maken: optimalisatie van zowel de BGT (verplichting Wet BGT) als ook het GBI-beheersysteem. We
Gemeente Tytsjerksteradiel
47
JAARSTUKKEN 2021
gaan hiervoor bovendien ervaringen inwinnen bij Achtkarspelen. In Achtkarspelen is de BGT en GBI inmiddels op elkaar afgestemd en gekoppeld. De omvang van de werkzaamheden is op voorhand niet in te schatten. Het betreft veelal handmatig mutatie-werk. Op basis van ervaringen elders is bekend dat hier minimaal ca. 2,5 jaar werk (€ 175.000) in zit. Reeds beschikbaar in begroting van 2019: € 70.000. Nog benodigd: •
in 2020 € 35.000
•
in 2021 € 70.000
Wat hebben we bereikt? We hebben al heel veel gedaan, naar schatting 80% gereed. Wat is (nog) niet gelukt? De implementatie van de softwarematige koppeling is in uitvoering.
Brugbediening op afstand - Eastermar
[Kadernota 2018
nr. 2.1 b]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? Er zijn een aantal opties om bediening op afstand van de brug Eastermar weer mogelijk te maken (door RWS vanuit Lemmer, door provincie vanuit Leeuwarden, door gemeente vanaf een gemeentelijke locatie). Daarnaast zijn er een aantal alternatieven waaronder overdracht van de brug aan provincie Fryslân, de brug vervangen door een hogere vaste brug en de brug volledig vernieuwen/reconstrueren. We gaan de (on)mogelijkheden, kosten en gevolgen van de opties en alternatieven nader onderzoeken. Voor het jaar 2019 zal de bediening van de brug nog verzorgd worden door RWS. Juridisch is inmiddels uitgezocht dat de brug ons eigendom is en blijft. Wat hebben we bereikt? Met de recente ontwikkelingen rondom de bruggen van RWS in het PM kanaal en de daarbij horende beschikbare financiële middelen, stagneert de planning tot vernieuwing. Hiermee zou echter wel een mogelijk langere bediening vanuit Schuilenburg tot de mogelijkheden behoren. Wellicht lang genoeg om over te gaan tot de variant van vernieuwing brug Eastermar, RWS doet echter geen uitspraken en toezeggingen. Wel is mondeling toegezegd dat de bediening tot uiterlijk 1 januari 2024 verlengd kan worden. Deze toezegging voor langere bediening is ter bevestiging en als opdracht schriftelijk teruggestuurd. Om de brug voor het vaarseizoen van 1 april 2024 gereed te hebben dient de engineering nu opgestart te worden.
Wat is (nog) niet gelukt? Verzocht is om de mogelijkheden voor een financiële bijdrage van Provinsje Fryslân te onderzoeken. De Provinsje Fryslân heeft aangegeven daar vanuit het project Provinciale Afstand Bediening route Lemmer-Delfzijl geen redenen voor te hebben. Ook voor de overdracht van de brug naar de Provincie ziet men geen beleidsmatige grondslag. Wel wil men de brug graag vanuit het Swettehûs in Leeuwarden voor ons gaan bedienen.
Gemeente Tytsjerksteradiel
48
JAARSTUKKEN 2021
Digitalisering en optimalisering data areaal openbare ruimte
[Kadernota 2019
nr. 2.06]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? Het GBI-beheersysteem bevat momenteel in grote lijnen alleen het areaal verhardingen, openbaar groen en hoofdriolering. Veel informatie met betrekking tot het areaal en beheer van de openbare ruimte is grotendeels alleen in analoge vorm en/of Excel-lijsten beschikbaar of dient in het veld te worden geïnventariseerd. Deze informatie moet in het GBI beheersysteem opgenomen worden door een digitaliseringsslag te maken. Op die manier zijn gegevens geografisch beschikbaar en zijn beheerdata beter te koppelen aan de objecten. Ook is integraal en kwaliteitsgestuurd beheer en analyse op deze wijze beter mogelijk. Informatie die gedigitaliseerd opgenomen moet worden in het GBI-beheersysteem betreft onder andere: duikers, damwanden, beschoeiingen, steigers, bruggen, rioolaansluitingen, metadata groenvlakken, VTA-inspecties bomen, inrichtingselementen (bijv. bankjes, prullenbakken en kunstwerken), bebording, markering en eigendom/openbaarheid. Deze inhaalslag in digitalisering, optimalisatie en standaardisering is noodzakelijk om goed inzicht te houden/krijgen in het volledige areaal en de bijbehorende onderhoudstoestand om de beheertaken goed uit te voeren.
Zonder optimale en complete data lopen we daarnaast risico's door areaal dat niet in beeld is, waardoor bijvoorbeeld door verjaring van openbare wegen op particuliere terreinen de onderhoudsplicht bij de gemeente komt te liggen op basis van de Wegenwet. Zonder deze inhaalslag is er geen optimale basis om de beheertaken goed uit te voeren. De basis moet dus weer op orde komen en blijven. De omvang van de werkzaamheden om alle beheerdata op het gewenste niveau te brengen is op voorhand niet volledig in te schatten. Het betreft veelal handmatig mutatie-werk. Gedurende het proces zal daar meer duidelijkheid in komen. Vooralsnog gaan we uit van een klus van minimaal 2 jaar (€ 150.000). Reeds beschikbaar in begroting van 2019: €75.000. Nog benodigd: •
in 2020 € 37.500
•
in 2021 €37.500
Wat hebben we bereikt? We hebben circa 70% in beeld en ingebracht in het systeem. Verder is het structureel bijhouden geborgd door het toekennen van middelen (formatie) bij vaststelling van de begroting 2022. Wat is (nog) niet gelukt? De laatste 30% wordt dit jaar of volgend jaar toegevoegd.
Gemeente Tytsjerksteradiel
49
JAARSTUKKEN 2021
Overige ontwikkelingen Ontwikkeling bruggen Eind 2021 heeft het ministerie van Infrastructuur naar aanleiding van de ernstige constructieve gebreken aan de brug over het Prinses Margrietkanaal bij Kootstertille gemeld dat er bij het rijk onvoldoende budget beschikbaar is voor de aanpak van alle bruggen in de vaarweg Lemmer - Delfzijl. Vooralsnog is er enkel budget gereserveerd voor de bruggen bij Kootstertille en Spannenburg. Wij zijn momenteel samen met onze buurgemeente Achtkarspelen en de Provinsje Fryslân in gesprek met het rijk, waarbij vanuit onze zijde voortdurend aandacht wordt gevraagd voor de problematiek van de brug bij Skûlenboarch. Verder
raakt
deze
discussie
ook
nog
aan
de
voorgenomen
renovatie
en
bedieningsproblematiek van de brug in Eastermar. Project Kansen in Kernen c.a.
Project Kansen in Kernen Het project Kansen in Kernen (KIK) is in 2021 afgerond. Het betreft een deelproject van de Centrale as. Het project KIK gaat om de herinrichting van de drie voormalige provinciale wegen door de dorpen Garyp, Burgum en Hurdegaryp. Zowel ruimtelijk als financieel is het project een succes geworden. De opening van het project waarbij intensief is samengewerkt met de provincie Fryslân en de gemeente Dantumadiel, vond plaats op 24 september 2021. Binnen het project zijn ten opzichte van het definitief ontwerp van de dorpen Burgum en Hurdegaryp twee kansen niet gerealiseerd: Molkfabryk en fietsparkeren. In Burgum werd de kans op betere inpassing van de voormalige melkfabriek niet gerealiseerd omdat de eigenaar van het pand geen medewerking wilde verlenen. In Hurdegaryp bleek het in samenwerking met Prorail niet mogelijk om het fietsparkeren te realiseren zowel binnen budget als planning van het project KIK (gereed voor 1 november 2021). Hierdoor is een deel van het projectbudget onbenut gebleven. Veel kansen werden echter wel gerealiseerd waaronder o.a.: herbestemming molkfabryk Garyp, realisatie Wetter en willepark Burgum, herontwikkeling locatie Wynia te Hurdegaryp en de drie van Sminia aan en inrichting van Het Jonkheer Hobbe Baerdt van Sminiaplein in Burgum. In 2021 heeft de eindafrekening van de subsidie met de Provinsje Fryslân plaatsgevonden.
Het totale positieve projectresultaat van KIK bedraagt € 879.000. De aanbestedingsvoordelen minus de extra bestedingen hebben bijgedragen aan dit totale positieve projectresultaat. Er is echter een aantal KIK-gerelateerde projecten en de Gebiedsontwikkelingsprojecten DCA fase 2, die nog niet zijn of konden worden uitgevoerd vanwege de doorlooptijd van het project, aanvullende wensen of gebrek aan toegekende middelen. Voor de definitieve afwikkeling van het project ‘Herinrichting plein De 3 van Sminia’ wordt nu een besluit gevraagd om € 90.000 beschikbaar te stellen ten laste van de Algemene Reserve te brengen en dit mee te nemen in de begroting 2023-2026. Het project ‘Garyp yn it Grien’ en het project Cofinanciering fase 2 Gebiedsontwikkeling worden als onderwerpen meegenomen in de Kadernota 2023-2026. Voor programma 2 leidt dit tot een voordeel van € 879.000. Tegenover dit voordeel ontstaat binnen programma 0 een nadeel van dezelfde omvang, aangezien er ook een lagere beschikking is over de bestemmingsreserve Kansen in Kernen. Per saldo voor het
Gemeente Tytsjerksteradiel
50
JAARSTUKKEN 2021
jaarrekeningresultaat neutraal. Nu het project Kansen in Kernen definitief is afgerond, kan de bestemmingsreserve worden opgeheven en het restant van € 879.000 worden overgeheveld naar de Algemene Reserve. Dit is meegenomen in de besluitvorming van de jaarrekening.
Resultaat herbestemming ABN AMRO De verkoopopbrengst van de ondergrond van de drie Van Sminia leverde € 300.000 op. De verkoopopbrengst van de ondergrond voor gebouw De Koopman leverde binnen het programma KIK een inkomst van € 120.000 op. De ondergrond voor de panden De Werkman en De Edelman vallen buiten het project KIK en leverden conform taxatie € 180.000 op. De locatie wordt deels ontwikkeld op de door de gemeente aangekochte locatie “ABN Amro”. Van de herontwikkeling ABN Amro is nog een resterende boekwaarde blijven staan in de verwachting dat dit gecompenseerd zou worden vanuit de verkoopopbrengst van het plangebied. De actuele boekwaarde is € 205.000. Er resteert na verrekening met de inkomsten (€ 180.000) nog een af te boeken verlies van €25.000 ten laste van de jaarrekening 2021. De raad is hierover via de LIST in oktober 2021reeds geïnformeerd. Vergoeding aanleg kabels en leidingen Dit is met name de vergoeding van nutsbedrijven voor degeneratie van verhardingen als gevolg van het werken aan kabels en leidingen. Sinds 2019 geschiedt de verrekening van de kosten via de webapplicatie MOOR. De nutsbedrijven moeten in deze applicatie een melding doen alvorens er gegraven mag worden ten behoeve van werkzaamheden aan kabels en leidingen.
Door het gebruik van deze applicatie zijn nagenoeg alle werkzaamheden in beeld, administratief vastgelegd en verloopt de financiële afhandeling nagenoeg geautomatiseerd. Voor het gebruik van MOOR waren deze werkzaamheden niet goed in beeld en/of niet administratief vastgelegd en bijgevolg werd er niet altijd een degeneratievergoeding betaald door de nutsbedrijven. Daarnaast lijkt er sprake van steeds meer werkzaamheden aan kabels en leidingen als gevolg van vervanging van oude netwerken en als gevolg van de energietransitie. Deze meeropbrengst aan vergoeding betekent voor de jaarrekening een voordeel van € 56.000. Havens Earnewâld In de begroting 2021 is een taakstellende besparing opgenomen van € 178.000 voor het stoppen met de exploitatie van de havens. Deze (financiële) taakstelling voor 2021 is niet behaald. Het negatieve resultaat van € 178.000 wordt enigszins verlaagd door de hogere opbrengsten, die in 2021 zijn gerealiseerd. Het effect hiervan bedraagt € 19.000. In 2021 is met een vertegenwoordiging vanuit het dorp, de werkgroep Earnewâld, constructief en regelmatig overlegd over de voor- en nadelen van een (vernieuwde) beheersstichting. In 2022 wordt opvolging gegeven aan dit onderzoek voor de verzelfstandiging van de havens Earnewâld.
Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van
Gemeente Tytsjerksteradiel
51
JAARSTUKKEN 2021
•
ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)
•
ondersteunende
medewerkers
op
de
taakvelden
(zoals
activiteiten
van
leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Verkeer en vervoer
3.850
5.490
5.163
326
Recreatieve havens
99
90
309
- 220
Economische havens en waterwegen
202
175
222
- 47
4.152
5.754
5.695
60
Totaal lasten Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Verkeer en vervoer
189
1.257
1.872
615
Recreatieve havens
102
102
130
28
Economische havens en waterwegen
29
29
72
43
Totaal baten
320
1.389
2.075
686
- 3.831
- 4.366
- 3.620
745
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
745
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten
- 109 - 184
- Diverse verschillen per saldo
12
- Lagere kosten onderhoud fietspaden
14
- Efficiëntere werkwijze straatreiniging
18
- Minder verkeersveiligheidsprojecten
32
- Niet gerealiseerde taakstelling haven Earnewâld
- 178
- Ontwikkeling personeelskosten
- 51
- Meer inzet gladheidsbestrijding
- 31
Baten
75
- Hogere opbrengst havengelden
19
- Degeneratievergoeding aanleg glasvezel
56
Incidentele voor- of nadelen
854
Lasten
854
- (Eind)resultaat Kansen in Kernen
879
- Resultaat herbestemming ABN AMRO
- 25
Gemeente Tytsjerksteradiel
52
JAARSTUKKEN 2021
Economie Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 3.1
Economische ontwikkeling
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
3.4
Economische promotie
Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •
wat we van plan waren
•
wat we hebben bereikt
•
wat er (nog) niet is gelukt
Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Nieuw gemeentelijk beleid voor recreatie en toerisme
[Kadernota 2018
nr. 5.7 c]
[ Gereed ]
Wat wilden we? In 2019 - met de regionale kaders als kapstok - zetten we met nieuwe ambitie in op recreatie en toerisme in Tytsjerksteradiel. We evalueren het beleid 2007-2017 en onderzoeken waar de kansen voor de komende periode liggen. Op basis daarvan stellen we onze strategieën opnieuw vast en vertalen dit in een beleidsplan voor de periode 20202030. Wat hebben we bereikt? De raad heeft in september 2021 het nieuwe beleid voor toerisme en recreatie vastgesteld. Wat is (nog) niet gelukt? n.v.t.
Regiodeal fase II
[Kadernota 2018
nr. 3.1 a]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? De probleemdefinitie en de ambitie is vastgelegd in de notitie 'Maak het Verschil die in de raad is besproken en vastgesteld. De ontwikkellijnen zijn uitgewerkt naar businesscasussen. waarop een programmatisch uitvoeringsprogramma van de Regiodeal fase 2 is bepaald,
Gemeente Tytsjerksteradiel
53
JAARSTUKKEN 2021
uitgaande van doelstellingen voor extra groei van het bruto regionaal product waarmee we onze regio vitaal kunnen houden. Deze regiodeal wordt ter besluitvorming voorgelegd aan colleges en raden. De (nu nog concept) businesscasussen zijn gebaseerd op de ontwikkellijnen: 1.
Innovatie & Ondernemerschap
2. Onderwijs & Arbeidsmarkt 3. Doorontwikkeling regionale samenwerking De Regiodeal (fase 2) is definitief aangemeld voor de bijdrage uit de Regio-enveloppe van het Rijk. Op 24 september hebben alle (42-44) betrokken organisatie een symbolische handtekening gezet onder de Regiodeal. De verwachting is dat het Rijk in november duidelijkheid verschaft over haar bijdrage aan dit project. De provincie Fryslan heeft de Regiodeal per brief aan de minister geduid als één van de projecten welke de provincie ook financieel steunt. De gemeente(n) zullen hun bijdrage aan de Regiodeal ook moeten formaliseren met een besluit door de raden.
De totale bijdrage vanuit onze gemeente in de periode 2019 t/m 2024 bedraagt € 1.542.000 en verwachten wij over de jaren als volgt in te zetten: •
2019:
€ 157.000
•
2020:
€ 257.000
•
2021 t/m 2024: € 282.000
Wat hebben we bereikt?
Gemeente Tytsjerksteradiel
54
JAARSTUKKEN 2021
De versnellingsagenda komt op stoom! De Versnellingsagenda is vanaf juni 2020 op projectniveau actief en loopt vooralsnog t/m 2024. De subsidieregeling loopt vooralsnog tot 2023. Projecten gesubsidieerd Afgelopen jaar is de subsidieregeling drie keer opengesteld voor aanvragen. Via voortgangsberichten is de raad na iedere subsidieronde geïnformeerd over de projecten die subsidie mochten ontvangen. Vernieuwde subsidieregeling In 2021 is de subsidieregeling Versnellingsagenda vernieuwd. De voorgestelde aanpassingen maken de subsidieregeling duidelijker en gebruiksvriendelijker. Zo is een extra categorie ingevoerd, een categorie middelgrote subsidies van € 5.001 t/m € 25.000. Deze subsidies kunnen, net als subsidies tot en met € 5.000, het gehele jaar aangevraagd worden. Ook zijn de openstellingen voor het aanvragen van subsidie vanaf € 25.000 beter afgestemd op vakanties en is de duur van deze openstellingen verlengd van een maand naar 6 weken. Monitoring Het Fries Sociaal Planbureau (FSP) is gevraagd om de resultaten van de Versnellingsagenda te monitoren en evalueren. Daartoe levert het FSP jaarlijks een Monitor Brede Welvaart en een verdiepend onderzoek op. Het FSP heeft in mei de eerste Monitor Brede Welvaart Noordoost Fryslân opgeleverd. Daarnaast heeft het FSP in mei een Proloogstudie opgeleverd.
Het doel van deze studie was om aan bij start van de uitvoering van de Versnellingsagenda de verwachtingen en ambities van de verschillende betrokkenen bij de regiodeal in kaart te brengen, te belichten hoe de stand van zaken in de regionale samenwerking is en de aannames onder en doelen van de Regiodeal tegen het licht te houden. Deze studie vormt het resultaat van een brede gespreksronde onder betrokkenen bij de Regiodeal. Financiering Stichting Qop Stichting Qop vervult een belangrijke rol binnen de Versnellingsagenda in het aanjagen van projecten en bij elkaar brengen van partijen. De financiering van Stichting Qop duurde langer dan oorspronkelijk verwacht. Het verstrekken van subsidie bleek niet rechtmatig mogelijk op grond van de Europese staatssteunregels. Op advies van Trip Advocaten en met instemming van de colleges van de andere overheden binnen de Versnellingsagenda heeft de gemeente Noardeast-Fryslân de activiteiten van Stichting Qop als Dienst van Algemeen Economisch Belang aangewezen. De procedure die hiervoor doorlopen moest worden, is in juni 2021 afgerond. Op advies van de Regioboard heeft de gemeente vervolgens eenmalig subsidie aan Stichting Qop verleend. Wat is (nog) niet gelukt? De versnellingsagenda loopt vooralsnog t/m 2024. In overleg met betrokken partijen wordt gekeken op welke ontwikkellijnen meer inzet nodig is om projecten te realiseren.
Gemeente Tytsjerksteradiel
55
JAARSTUKKEN 2021
Bedrijventerreinen Skûlenboarch-Westkern en Garyp-Noord
[CUP
nr. TDCoal029]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? Wij ontwikkelen Bedrijventerreinen Skûlenboarch-Westkern en Garyp-Noord. Wat hebben we bereikt? De nieuwe bedrijventerreinen Garyp-Noord en Sanjesfjild Oentsjerk zijn opgenomen in het Convenant Bedrijventerreinen. De situatie is nijpend, omdat er voor ondernemers(nagenoeg) geen vestigingsmogelijkheden meer zijn in de gemeente. In 2020 is het complex Bedrijventerrein Garyp Noord uit de bouwgrondexploitatie genomen omdat er op dit moment (vanwege de Stikstof-problematiek) geen reëel uitzicht is op daadwerkelijke ontwikkeling. De gronden zijn afgewaardeerd naar agrarische waarde. Het verlies is meegenomen ten laste van de jaarrekening 2020. We gaan in 2022 op basis van de meest actuele informatie een N-scan uitvoeren. Op basis daarvan krijgt bedrijventerrein Garyp-Noord wel of niet een vervolg. Het bestemmingsplan Sanjesfjild is in 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Er is bezwaar ingediend bij de RvS. We moeten wachten op een inhoudelijke behandeling door de RvS. Deze zal naar verwachting in de zomer van 2022 plaatsvinden. Voor bedrijventerrein Jisteboerewei is de procedure bij de RvS ingetrokken. De uitgifte van de kavels volgt. Voor industrieterrein Skûlenboarch zijn dit jaar de laatste (particuliere) kavels uitgegeven. We werken aan een nieuw Convenant Bedrijventerreinen voor de regio Noordoost-Fryslân.
Tegelijkertijd zijn we begonnen met 'Veld 7', een kleine uitbreiding aan bedrijventerrein Burgum-West. Wat is (nog) niet gelukt? Garyp-Noord is uit de bouwgrondexploitatie genomen.
Versterken ondernemersklimaat
[CUP
nr. TDCoal020]
[ Op schema ]
Wat wilden we? We zetten ons in voor het versterken van het ondernemersklimaat (MKB-vriendelijke gemeente en inzet voor banengroei). Wat hebben we bereikt?
Gemeente Tytsjerksteradiel
56
JAARSTUKKEN 2021
Versterken van het ondernemersklimaat is een dagelijks aandachtspunt vanuit het beleidsveld EZ. Dat geldt zowel voor individuele zaken als collectieve, zoals bedrijventerreinen, winkelcentra, winkeltijden, ed. In november heeft de raad het nieuwe beleidsplan Economische Zaken vastgesteld. Een belangrijk hoofdspoor is het ondernemersklimaat in de gemeente. In het beleidsplan is dit uitgewerkt en via projecten blijven we daaraan werken. Onder de noemer 'Boeien en Binden' is de versterking van het ondernemersklimaat ook in het vastgestelde ANNO III programma een prominent aandachtsveld. Het programma ANNO III is eveneens door de raad in november 2021 vastgesteld. Wat is (nog) niet gelukt? -
Overige ontwikkelingen Winstrealisatie bouwgrondexploitatie bedrijventerreinen Voor een tweetal bedrijventerreinen is in 2021 winst gerealiseerd:
€
Bedrijventerrein Burgum West
26.000 V
Gytsjerk centrum
179.000 V
Totaal
205.000 V
Dit leidt tot een incidenteel voordeel voor de jaarrekening van € 205.000. Een uitgebreidere toelichting op de bouwgrondexploitaties is opgenomen in de paragraaf grondbeleid. Opbrengsten toeristenbelasting De opbrengsten toeristenbelasting waren geraamd op € 432.000. De werkelijke opbrengsten over 2021 liggen aanzienlijk hoger op € 546.000. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 114.000. Enerzijds is het tarief voor de heffing van toeristenbelasting in 2021 verhoogd van € 1 naar € 1,50. Daarnaast zien we een toename van het aantal overnachtingen met ruim 9% ten opzichte van 2020.
Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •
ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)
•
ondersteunende
medewerkers
op
de
taakvelden
(zoals
activiteiten
leidinggevenden, secretariaat).
Gemeente Tytsjerksteradiel
57
van
JAARSTUKKEN 2021
De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Economische ontwikkeling
447
637
614
23
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-
-
267
- 266
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
57
6
6
-
Economische promotie
84
103
105
-1
Totaal lasten
588
747
991
- 244
Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Economische ontwikkeling
-
-
-
-
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-
-
467
467
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
13
13
1
- 12
Economische promotie
432
432
547
114
Totaal baten
445
445
1.015
569
- 142
- 302
23
325
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
325
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten - Bijdrage Werkmaatschappij 8KTD
120 6 21
- Overige verschillen per saldo
- 15
Baten
114
- Hogere opbrengsten toeristenbelasting
114
Incidentele voor- of nadelen
205
Baten
205
- Gerealiseerde winst bouwgrondexploitatie bedrijventerreinen
205
Gemeente Tytsjerksteradiel
58
JAARSTUKKEN 2021
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
03. Economie
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator
Eenheid
meting ten tijde van
Metingen en refertejaar ref.jaar
O
P
rek.
begr.
rek.
2021
2022
2020
Banen Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Tytsjerksteradiel
aantal
2020
528,6
529,4
529,5
Nederland
aantal
2020
795,9
792,1
792,1
Tytsjerksteradiel
%
2020
42,1
42,2
42,2
Nederland
%
2020
53,2
52,2
53,2
Tytsjerksteradiel
aantal
2020
139,1
137,3
137,3
Nederland
aantal
2020
158,4
151,6
151,6
Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Vestigingen Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Gemeente Tytsjerksteradiel
59
JAARSTUKKEN 2021
Onderwijs Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 4.1
Openbaar onderwijs
4.2
Onderwijshuisvesting
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •
wat we van plan waren
•
wat we hebben bereikt
•
wat er (nog) niet is gelukt
Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Integraal HuisvestingsPlan (IHP)
[Kadernota 2019
nr. 4.01]
[ Gereed ]
Wat wilden we? We willen adequate onderwijshuisvesting realiseren. Daarvoor moet er een nieuw gemeentelijk Integraal HuisvestingsPlan (IHP) worden vastgesteld. Het plan heeft als doelstelling het geven van een gemeentelijk beleidskader voor de huisvesting van onderwijsvoorzieningen (inhoud geven aan de 'wettelijke zorgplicht'). In dit plan worden de ontwikkelingen voor de onderwijshuisvesting benoemd. Daarnaast geeft dit plan inzicht in de beschikbare voorzieningen en de noodzakelijke omvang van deze voorzieningen voor de korte en de lange termijn. Per dorp moet een schets worden gemaakt van de huidige situatie en de ontwikkelingen in de komende jaren. De in het plan opgenomen planning zal binnen deze kaders worden uitgewerkt. Het plan zal iedere drie jaar worden herijkt. De bevoegdheid voor het bepalen van het totale financiële kader voor de uitgaven voor het onderwijs ligt bij de gemeenteraad. Het college is bevoegd om binnen deze kaders de afzonderlijke besluiten te nemen. In het IHP wordt het totale financiële kader geschetst. Met de nodige investeringen is al rekening gehouden, deze zijn verwerkt in de begroting 2019 en de meerjarenramingen tot en met 2023. Wat hebben we bereikt? Het integraal huisvestingsplan is door de gemeenteraad vastgesteld op 27 januari 2022
Gemeente Tytsjerksteradiel
60
JAARSTUKKEN 2021
Wat is (nog) niet gelukt? nvt
Maatschappelijk vastgoed; ontwikkelingen onderwijs (onderwijshuisvesting)
[Kadernota 2018
nr. 0.00 b]
[ Continue proces ]
Wat wilden we? In Eastermar en Tytsjerk is per 1 september 2018 de samenwerking tussen openbaar en christelijk basisonderwijs een feit en in Jistrum zal dit naar verwachting in 2019 gebeuren. In Jistrum en Tytsjerk heeft dit effect op de onderwijshuisvesting omdat de bestaande scholen te klein zijn om alle leerlingen te huisvesten. In de Kadernota van 2017 is daarvoor al geld gevraagd. Bij de berekening daarvan is uitgegaan van normbedragen van de VNG. Inmiddels is duidelijk dat die normbedragen veel te laag zijn en heeft de VNG deze normbedragen gecorrigeerd. Wanneer we de correctie doorrekenen dan heeft dat een nadelig effect vanaf 2020 op de in 2017 gevraagde middelen. De verbouwplannen voor Sumar, die ook onderdeel waren van de aanvraag in 2017, zullen al in 2018 worden uitgevoerd maar vallen nog wel binnen de lasten die daarvoor waren berekend. De in 2017 (vorige Kadernota) gevraagde middelen (investering) betekenen een jaarlijkse kapitaallast vanaf 2019. Maar de plannen voor Jistrum en Tytsjerk zijn nog niet zo concreet dat er al lasten in 2019 aan toe gerekend moeten worden. De verbouwkosten voor Sumar, die ook onderdeel van de aanvraag waren, zullen wel al in 2018 worden uitgegeven en bedragen € 23.000 per jaar. Ten opzichte van het gevraagde bedrag van € 50.000 per jaar betekent dat voor 2019 een voordelige bijstelling van € 27.000.
De lasten vanaf 2020 zijn nu berekend op basis van de nieuwe VNG-normen. Dat levert het volgende nieuwe inzicht,. Nieuwe investeringen leiden tot de volgende kapitaallasten: Tytsjerk € 72.000 Jistrum € 64.000 Sumar
€ 23.000
Totaal
€ 159.000
De huidige kapitaallasten bedragen voor deze scholen € 60.000. In 2017 werd al € 50.000 extra in de begroting opgenomen. Dat houdt in dat er nu nog een extra jaarlijks bedrag van € 49.000 vanaf 2020 gevraagd wordt. Hierbij is geen rekening gehouden met eventuele boekwinsten, die kunnen worden gerealiseerd wanneer de huidige scholen kunnen worden verkocht. Het huidige verschil tussen WOZ-waarde en boekwaarden van de vier scholen bedraagt ruim € 500.000. Conform de voorschriften van het BBV vloeien eventuele boekwinsten terug in de algemene reserve. In 2019 komen we met een raadsvoorstel met daarin de uitgewerkte plannen.
Gemeente Tytsjerksteradiel
61
JAARSTUKKEN 2021
Wat hebben we bereikt? In Eastermar en Tytsjerk zijn per 1 september 2018 de samenwerkingen tussen openbaar en christelijk basisonderwijs een feit en in Jistrum is dit in 2019 gebeurd. De verbouwplannen voor Sumar, die ook onderdeel waren van de aanvraag in 2017, zijn uitgevoerd. De scholen in Jistrum en Tytsjerk maken onderdeel uit van de in deze dorpen te realiseren MFA’s. In de raadsvergadering van 16 september 2021 heeft besluitvorming hierover plaatsvonden. De plannen worden verder uitgewerkt. Wat is (nog) niet gelukt? nvt
Aanbod voortgezet onderwijs
[CUP
nr. TDCoal040]
[ In ontwikkeling ]
Wat wilden we? Wij willen behoud van het huidige aanbod aan voortgezet onderwijs en we zetten ons in voor aanbod van VWO. Wat hebben we bereikt? Begin 2019 heeft de portefeuillehouder gesproken met de directeuren van Singelland Burgum en CSG Liudger Burgum over het aanbod van VWO. Gebleken is dat er vooralsnog te weinig leerlingen zijn die hiervoor in aanmerking komen. Eind 2021 hebben Singelland en Liudger aangegeven toch weer een nadere verkenning uit te voeren naar het eventueel aanbieden van VWO in Burgum. Wat is (nog) niet gelukt? -
Gemeente Tytsjerksteradiel
62
JAARSTUKKEN 2021
Overige ontwikkelingen Nationaal Programma Onderwijs Halverwege 2021 zijn aan scholen en gemeenten middelen toegekend volgens het NPO (Nationaal Plan Onderwijs 2021). Leerachterstanden en vertragingen zijn ontstaan als gevolg van de Coronacrisis en met name door de (mentale) impact van de lockdowns. Vanuit de NPO ontvangen we als gemeente ook extra financiële middelen van het rijk, Tytsjerksteradiel ontvangt in totaal € 495.000. Er wordt sinds de aanvang van de zomer 2021 gewerkt aan de nadere invulling. Samen met de partners (ook vanuit de Strategisch Platform Jeugd) is in de zomer 2021 voorgesorteerd op de besteding. We blijven werken vanuit de vastgestelde speerpunten en projecten. Over de volgende prioriteiten en bestedingen zijn we het samen eens geworden: -
Jongerenwerk in de scholen voor Voortgezet Onderwijs
-
Extra uren sociaal werkers (gebiedsteam) in de scholen voor basis- en voortgezet onderwijs
-
aanvullende initiatieven Sport, Spel en Cultuuraanbod
De ontvangen middelen voor 2021 (over de maanden augustus t/m december) van € 103.000 zijn nog niet besteed maar zullen op basis van de gemaakte plannen later worden ingezet. Dit bedrag is via de balans als 'Vooruitontvangen bedragen' overgebracht naar 2022 en heeft derhalve dus geen effect op het resultaat. Onderwijsachterstandenbeleid.
Algemeen In 2019 is het Onderwijsachterstandenbeleid landelijk herijkt. Bij de nieuwe verdeling heeft de gemeente aanzienlijk meer middelen tot haar beschikking gekregen voor deze taken. De ontvangen middelen mogen gedurende een periode van vier jaar worden ingezet. De ontvangen bedragen uit de afgelopen drie jaren zijn nog niet volledig benut. Het restant is via de balans als 'Vooruitontvangen bedragen' overgebracht naar 2022. Dit betreft een bedrag van € 28.000 en heeft dus geen effect op het resultaat.
Voordeel subsidiëring peuterspeelzalen In december 2021 heeft de afrekening plaatsgevonden van de versterkte subsidie peuteropvang over het jaar 2020. Dit heeft erin geresulteerd dat er een bedrag van € 22.000 retour is ontvangen over het jaar 2020. Een incidenteel voordeel voor de jaarrekening 2021 van € 22.000. Lokaal onderwijsbeleid
Lokaal achterstandenbeleid en milieueducatie Als gevolg van Covid19 was het in 2021 niet mogelijk om alle activiteiten op dit gebied doorgang te laten vinden. Dit heeft geleid tot minder uitgaven en een voordeel in de jaarrekening 2021 van € 13.000.
Gemeente Tytsjerksteradiel
63
JAARSTUKKEN 2021
Leerlingenvervoer
Ouderbijdragen leerlingenvervoer 2021 Op de ouderbijdragen 2021 is een nadeel ontstaan van € 11.000. Dit is een gevolg van de inwerkingtreding van de nieuwe verordening leerlingenvervoer en het vervallen daarin van de eigen bijdragen voor ouders met kinderen in het speciaal basisonderwijs.
Ouderbijdragen leerlingenvervoer 2019 en 2020 Vanuit het COA (€ 14.000) en de gemeente Smallingerland (€ 2.000) zijn bijdragen ontvangen over de kosten leerlingenvervoer over de jaren 2019 en 2020. Dit leidt voor de jaarrekening 2021 tot een incidenteel voordeel van € 16.000.
Onderwijshuisvesting De onderhoud en energiekosten van een voormalig schoolgebouw waarin het Tjalling Koopmans college TKC gehuisvest was, komen sinds de nieuwbouw van het TKC weer voor onze rekening. Voor de jaarrekening een nadeel van € 12.000.
Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •
ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)
•
ondersteunende
medewerkers
op
de
taakvelden
(zoals
activiteiten
van
leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Openbaar onderwijs
434
507
536
- 29
Onderwijshuisvesting
2.297
2.774
2.826
- 52
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
1.841
1.992
1.852
140
Totaal lasten
4.572
5.273
5.213
60
Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Openbaar onderwijs
425
497
525
27
Onderwijshuisvesting
98
412
449
37
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
607
767
698
- 69
1.130
1.676
1.671
-5
- 3.442
- 3.597
- 3.542
55
Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Gemeente Tytsjerksteradiel
64
JAARSTUKKEN 2021
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
55
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen
17
Lasten
28
- Lokaal achterstandenbeleid en milieu-educatie
13
- Bijdrage WM8KTD
36
- Kosten instandhouding voormalig schoolgebouwen
- 12
- Overige kleine verschillen per saldo
-9
Baten
- 11
- Ouderbijdragen leerlingenvervoer 2021
- 11
Incidentele voor- of nadelen
38
Baten
38
- Ouderbijdragen leerlingenvervoer (afrekeningen 2019 en 2020)
16
- Subsidie Peuteropvang (afrekening 2020)
22
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
04. Onderwijs
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator
Eenheid
meting ten tijde van
Metingen en refertejaar ref.jaar
O
P
rek.
begr.
rek.
2021
2022
2020
% Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Tytsjerksteradiel
%
2020
1,4
1,0
1,4
Nederland
%
2020
1,7
1,9
2,0
Absoluut verzuim
Gemeente Tytsjerksteradiel
65
JAARSTUKKEN 2021