CConstaterende datTytsjerksteradiel
Koppel je AI →
Document · PDF

10 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2021

RAADSVERGADERING 2018 t/m 2024 30 juni 2022, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Jaarstukken 2021 (besluitvormend, bespreekstuk)27.295 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. Tytsjerksteradiel

aantal

2019

0,0

0,0

0,0

Nederland

aantal

2020

2,7

1,9

1,9

Tytsjerksteradiel

aantal

2019

26,0

43,0

26,0

Nederland

aantal

2019

26,0

23,0

26,0

Relatief verzuim Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Per 1.000 leerlingen.

Gemeente Tytsjerksteradiel

66

JAARSTUKKEN 2021

Sport, cultuur en recreatie Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 5.1

Sportbeleid en activering

5.2

Sportaccommodaties

5.3

Cultuurpresent., -prod. en -participatie

5.4

Musea

5.5

Cultureel erfgoed

5.6

Media

5.7

Openb. groen en (openlucht)recreatie

Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Alde Feanen; herinrichting - afrondende (3e) uitvoeringsmodule

[Kadernota 2018

nr. 5.7 a]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? Op basis van de laatste gesprekken (en ramingen) van de Provincie met ons en de andere gebiedspartners houden wij in de begroting rekening met een minimale bijdrage/cofinanciering van de gemeente van € 240.000, verspreid over de jaren 2020 t/m 2022. Hierdoor kunnen we de gewenste afronding van de vaarroute realiseren en krijgen we een eindinrichting van de Panhuyspoel. Daardoor kunnen we ook het gebied afmaken en inrichten zoals het beoogd was in het Raamplan. En sluiten we aan bij de reeds eerder uitgevoerde 1e en 2e uitvoeringsmodule en blijven eerder gedane investeringen behouden. De bijdrage is bestemd voor het afronden van de vaarroute uit de 2e uitvoeringsmodule (€ 140.000) en de eindinrichting van de Panhuyspoel (€ 100.000). Wat hebben we bereikt? Er is gestart met de uitvoering van de eerste planonderdelen uit deze afrondende (3e) uitvoeringsmodule. Het betreft onderdelen die in een ander deel van het gebied liggen (buiten onze gemeente).

Gemeente Tytsjerksteradiel

67

JAARSTUKKEN 2021

Wat is (nog) niet gelukt? De (gemeentelijke) doelen zijn nog niet behaald, omdat de uitvoering voor de onderdelen binnen onze gemeente nog niet is gestart.

Extra maatregelen kunstgras i.k.v. zorgplicht

[Kadernota 2020

nr. 05.01]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel zijn drie kunstgrasvelden ingestrooid met SBR rubbergranulaat. In het kader van de zorgplicht willen we hier de maximaal mogelijke maatregelen treffen om te voorkomen dat deze infill zich vespreidt naar de omgeving, dit in aanvulling op reeds eerder getroffen maatregelen. De extra maatregelen omvatten het plaatsen van schoenenborstels, borden met richtlijnen, opvangbakken onder de schoonloopmatten, opvangputten in de afwatering en het plaatsen van een ínfill-guard (rubber-flap) rondom de velden teneinde verspreiding naar de omgeving zoveel mogelijk te voorkomen. Wat hebben we bereikt? Om de drie velden zijn "schoonlooproosters" inclusief opvangbakken gerealiseerd. Om alle velden zijn ook kantplanken geplaatst om de verspreiding van infill tegen te gaan. Bij elke veld staat een bord met richtlijnen voor gebruik. Samen met vrijwilligers wordt er een logboek gehanteerd met betrekking tot het opruimen van de infill en extra materiaal is aangeschaft om het opruimen voor de vrijwilligers te vergemakkelijken. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Kuierpaad Earnewâld (1e oanlis)

[Kadernota 2018

nr. 5.7 b]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Vanuit Earnewâld (Doarpsbelangen en VerenigingToeristenbureau (VTE) is er een wens om een 'kuierpaad' vanuit het dorp te realiseren. Alle andere 'kuierpaden' beginnen buiten het dorp en met name vanuit toeristisch oogpunt zou een 'kuierke' beginnend vanuit het dorp wenselijk zijn. Het dorp heeft hiervoor het 40-med paad in gedachten. We zijn bezig met het realiseren van de externe financiering. De verwachting is dat we daarmee de dekking rond krijgen en het 40-med pad kunnen realiseren overeenkomstig de bedragen die in de Kadernota zijn genoemd en in deze begroting zijn opgenomen. Wat hebben we bereikt? Vanwege de stikstofproblematiek zag het er een lange tijd naar uit dat het pad niet kon worden gerealiseerd. Dat blijkt met de aangepaste wetgeving rondom stikstof (juli 2022) toch mogelijk. Dorpsbelangen Earnewâld heeft verlenging van de subsidieperiode gevraagd en dit is toegewezen. Wat is (nog) niet gelukt? Het Kuierpaad is in ontwikkeling en wordt dit voorjaar opgeleverd.

Gemeente Tytsjerksteradiel

68

JAARSTUKKEN 2021

Overige ontwikkelingen Sanering kunstgrasvelden In 2021 is de gemeente verzocht handhavend op te treden tegen de bodemverontreiniging door rubbergranulaat afkomstig van de kunstgrasvelden de kunstgrasvelden in Burgum, Hurdegaryp en Oentsjerk. De Fumo heeft hierover geadviseerd en dat heeft uiteindelijk geresulteerd in een begunstigingstermijn van anderhalf jaar. Concreet betekent dit dat binnen anderhalf jaar, gerekend vanaf 15 december 2020, de velden gesaneerd moeten zijn. In 2021 is in een eerste inschatting aangegeven dat de kosten voor sanering kunstgrasvelden € 205.000 bedragen. Eind 2021 is bekend geworden dat deze kosten hoger zijn dan oorspronkelijk geraamd. Ervaringscijfers van externe experts hebben geleid tot te verwachten kosten van in totaal € 340.000. Deze extra kosten (€ 135.000) zijn ten laste van de exploitatie en ten gunste van de voorziening onderhoud sportvelden gebracht. Naast de kosten voor de (toekomstige) sanering van de kunstgrasvelden zijn in 2021 ook kosten gemaakt voor de onderhoudswerkzaamheden van de kunstgrasvelden in het kader van de zorgplicht. Het effect hiervan op de exploitatie bedraagt € 57.000. Voor de jaarrekening in totaal een nadeel van € 192.000.

Diverse hogere lasten sportaccommodaties Doordat in 2021 incidentele onderhoudswerkzaamheden zijn uitgevoerd aan de zwembaden in Gytsjerk en Burgum zijn de onderhoudskosten € 60.000 hoger dan begroot. De afwijking in de onderhoudskosten zien toe op onder andere onderzoek naar waterkwaliteit, onderhoudswerkzaamheden glijbaan en aanschaf schoonmaakmachine. Daarnaast zijn de schoonmaakkosten € 15.000 hoger dan begroot als gevolg van extra kosten die zijn gemaakt als gevolg van de coronamaatregelen. Ook is het verbruik van het gas toegenomen ten opzichte van de begroting waardoor de kosten voor het gas voor de sporthallen en (met name voor de) beide zwembaden hoger zijn dan begroot. Het negatieve effect bedraagt in totaal € 38.000 ten opzichte van de begroting. Bij de sportaccommodaties vielen de kosten voor OZB € 22.000 hoger uit, omdat dit jaar De Nije Westermar met een hogere waarde dan de voormalige sporthal volledig meetelde in de kosten. Voor de gymlokalen zijn, als gevolg van het minder intensief gebruik door corona, de kosten voor de aanschaf van nieuwe materialen lager uitgevallen dan begroot. Het positieve effect hiervan bedraagt € 23.000. Het restant wordt veroorzaakt door per saldo € 9.000 aan kleine afwijkingen. In totaal een nadeel voor de jaarrekening van € 121.000.

Gederfde inkomsten zwembaden, sporthallen en buitensportaccommodaties ten gevolge van de coronamaatregelen Net als in 2020 golden ook in 2021 beperkende maatregelen rondom Covid-19. Zowel de binnen- als buitensportaccommodaties en zwembaden zijn afwisselend dicht of in beperkte mate open geweest.

Gemeente Tytsjerksteradiel

69

JAARSTUKKEN 2021

Voor de binnen- en buitensport hebben de coronamaatregelen geresulteerd in een huurderving van € 39.000. Vanuit de overheid worden we waarschijnlijk voor een deel van dit bedrag

gecompenseerd.

Aangezien

de

compensatieregeling

voor

de

gederfde

(huur)inkomsten nog niet bekend is, is de omvang van dit bedrag niet in te schatten en daarom niet meegenomen in de exploitatie. Indien wij (alsnog) gecompenseerd worden zal dit als incidentele bate in 2022 worden verantwoord. De zwembaden De Sâwn Doarpen in Gytsjerk en de Wetterstins hebben in 2021 te maken gehad met een (veel) lager aantal bezoekers dan normaal. Voor het zwembad De Sâwn Doarpen zijn de gerealiseerde opbrengsten € 32.000 lager dan begroot voor het zwembad de Wetterstins zijn de gerealiseerde opbrengsten € 63.000 lager dan begroot. Aangezien wij voor het eerste halfjaar (2021) een compensatie hebben ontvangen over de gederfde inkomsten (SPUK-IJZ) is de verwachting dat dit voor het tweede halfjaar ook zo zal zijn. Aangezien de compensatieregeling voor de gederfde inkomsten nog niet bekend is, is de omvang van dit bedrag niet in te schatten en daarom niet meegenomen in de exploitatie. Indien wij (alsnog) gecompenseerd worden zal dit, net als de binnen- en buitensport, als incidentele bate in 2022 worden verantwoord. Voor de jaarrekening in totaal een nadeel van € 134.000. Speelplaatsen De speelplaatsen zijn in het beheer en onderhoud overgegaan naar de gemeente. Dat betekent dat er geen inkomensoverdrachten aan de speeltuincommissies zijn geweest en dat de commissies hun reserves terug hebben gegeven aan de gemeente.

De uitgaven in 2021 hebben uitsluitend betrekking op onderhoud. De gerealiseerde kosten voor het onderhoud (voor dit jaar) zijn lager dan de begrote inkomensoverdrachten aan de speeltuincommissies. Voor de jaarrekening een voordeel van € 46.000. Herinrichting Alde feanen De (gemeentelijke) doelen zijn nog niet behaald, omdat de uitvoering voor de onderdelen binnen onze gemeente nog niet is gestart. In verband met bezwaren van een grondeigenaar in het gebied is de Provincie (Gebiedscommissie) nog niet gestart met deze gemeentelijke voorzieningen. Het project loopt hierdoor dus vertraging op. De gemeente is zelf geen opdrachtgever van dit project. De verwachting is dat er eind 2022 en in 2023 gestart wordt met de uitvoering van een deel van de gemeentelijke voorzieningen. Voor de jaarrekening binnen dit programma een voordeel van € 100.000, maar voor programma 0 een nadeel van € 100.000, omdat er eveneens geen beschikking over de reserve hoeft plaats te vinden. Per saldo voor het resultaat van de jaarrekening 2021 neutraal.

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.

Gemeente Tytsjerksteradiel

70

van

JAARSTUKKEN 2021

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

198

276

256

21

3.564

3.214

3.511

- 296

Cultuurpresent., -prod. en -participatie

444

585

569

16

Musea

47

45

46

-1

Cultureel erfgoed

38

80

71

9

Media

609

612

613

-1

Openb. groen en (openlucht)recreatie

2.499

2.445

2.401

44

Totaal lasten

7.399

7.258

7.466

- 209

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties

Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Sportbeleid en activering

46

101

101

-

Sportaccommodaties

992

1.170

1.014

- 155

Cultuurpresent., -prod. en -participatie

58

58

60

1

Musea

-

-

-

-

Cultureel erfgoed

14

14

16

2

Media

-

-

-

-

140

140

242

102

1.251

1.483

1.433

- 50

- 6.148

- 5.774

- 6.033

- 259

Openb. groen en (openlucht)recreatie Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Gemeente Tytsjerksteradiel

71

JAARSTUKKEN 2021

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

- 259

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen

- 167

Lasten

- 48

- Bijdrage WM8KTD

26

- Ontwikkeling personeelskosten

27

- Onderhoudskosten ipv standaard bijdrage commissies speelplaatsen

46

- Diverse hogere lasten sportaccommodaties

- 121

- Hogere kosten onderhoud (materieel) groen

- 19

- Diverse verschillen per saldo

-7

Baten

- 119

- Opbrengsten pont Earnewâld

15

- Gederfde inkomsten zwembaden, sporthallen en buitensportaccommodaties ten

- 134

gevolge van de coronamaatregelen Incidentele voor- of nadelen

- 92

Lasten

- 92

- Alde Feanen; herinrichting - afrondende (3e) uitvoeringsmodule

100

- Sanering kunstgrasvelden

- 192

Verbonden Partijen

Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Recreatieschap Marrekrite

Grou

Gemeente Tytsjerksteradiel

72

JAARSTUKKEN 2021

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

05. Sport, cultuur en recreatie

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator

Eenheid

meting ten tijde van

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2021

2022

2020

% Niet-sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Tytsjerksteradiel

%

2020

56,9

55,7

55,7

Nederland

%

2020

49,3

48,7

48,7

Gemeente Tytsjerksteradiel

73

JAARSTUKKEN 2021

Sociaal domein Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

6.2

Wijkteams

6.3

Inkomensregelingen

6.4

Begeleide participatie

6.5

Arbeidsparticipatie

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

6.81

Geëscaleerde zorg 18+

6.82

Geëscaleerde zorg 18-

Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Beschermd wonen

[Kadernota 2020

nr. 06.01]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? De aangekondigde doordecentralisatie van Beschermd Wonen is voorlopig uitgesteld naar 2022. Er geldt een overgangsperiode voor bestaande cliënten van 10 jaar. De inschatting is dat dit bedrag kan worden opgevangen binnen de huidige begroting van de Centrumregeling. Het risico is meegenomen in de risicoparagraaf. Wat hebben we bereikt? De door decentralisatie (financieel verdeelmodel en woonplaatsbeginsel) is van rijkswege opnieuw uitgesteld. Invoering vindt dan ook niet plaats per 2023. Mogelijk wel per 2024. Wat is (nog) niet gelukt? De regiovisie waarbinnen in Friesland wordt samengewerkt is nog niet definitief vastgesteld. De regiovisie wordt mogelijk nog aangepast. De ontwikkelingen worden gevolgd in SDFverband.

Gemeente Tytsjerksteradiel

74

JAARSTUKKEN 2021

Implementatie handelingsprotocol Meldcode Huiselijk geweld en Kindermishandeling

[Kadernota 2020

nr. 06.10]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Een onderdeel van Veilig in het sociaal domein is de toepassing van de wettelijk verplichte meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Het handelingsprotocol met daarin de meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling wordt na vaststelling door het colleges geïmplementeerd in de beide gemeentelijke organisaties en de werkmaatschappij 8KTD. Bij de implementatie en uitvoering is een belangrijke rol en taak weggelegd voor de aandachtsfunctionarissen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling voor gemiddeld 2 uur per week per aandachtsfunctionaris. Deze taak wordt onderdeel van de herschikking van taken in de gebiedsteams. Wat hebben we bereikt? De werkwijze moet nog geformaliseerd worden. Wat is (nog) niet gelukt? Er wordt gewerkt aan een handelingsprotocol of beschrijving van het werkproces voor de wettelijk verplichte meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling voor de beide gemeentelijke organisaties. De gebiedsteam medewerkers werken volgens de meldcode en er zijn aandachtsfunctionarissen aangesteld die de bevordering van het gebruik van de meldcode stimuleren.

Nieuwe wet inburgering

[Kadernota 2020

nr. 06.16]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Wat hebben we bereikt? De nieuwe Wet Inburgering zou per 1 juli 2021 inwerking treden. De invoering is echter uitgesteld tot 1 januari 2022. In 2021 hebben we de voorbereidingen getroffen om per 1 januari 2022 de nieuwe wet te kunnen uitvoeren en in december 2021 heeft de raad het nieuwe inburgeringsbeleid vastgesteld. Wat is (nog) niet gelukt? N.v.t.

Odensehuis

[Kadernota 2020

nr. 06.06]

[ Gereed ]

Wat wilden we?

Gemeente Tytsjerksteradiel

75

JAARSTUKKEN 2021

Het Odensehuis is een laagdrempelig ontmoetingspunt voor (beginnend) dementerenden, hun mantelzorgers en hun naasten en is gevestigd in Burgum. We willen deze voorziening meenemen in de doorontwikkeling van het voorliggend veld. Wat hebben we bereikt? Het Odensehuis in Burgum en is twee dagen per week open en draait goed. Wat is (nog) niet gelukt? n.v.t.

Pilot ontschotting wonen, welzijn en zorg

[Kadernota 2018

nr. 6.1 c]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Ambtelijk wordt in samenwerking met Patyna, VWS, ActiZ (branchevereniging in de zorg), zorgverzekeraar de Friesland en de gemeente Súdwest Fryslân onderzocht hoe en op welke wijze schotten tussen wettelijke regelingen rond welzijn en zorg kunnen worden weggenomen. Voor onze gemeente en de gemeente Súdwest Fryslân ligt hier een belang waar het gaat om het inzetten van WMO-middelen. Met het ontschotten van wettelijke regelingen ontstaan er mogelijkheden om kwalitatief en kwantitatief effectiever met welzijn en zorg om te gaan. Op basis van een gezamenlijke (werk)conferentie tussen alle betrokken partijen zal ook bekeken hoe en in welke mate de experimentenwet ten behoeve van deze pilot kan worden ingezet. In deze pilot zullen ambtelijk beleidsmedewerkers, de dorpen- en jeugdteams ook betrokken worden. De pilot richt zich in eerste instantie op alle ontwikkelingen rond Heemstra State in Oentsjerk maar zal, wanneer het succesvol is, ook impact hebben op andere ontwikkelingen binnen onze gemeente. Wat hebben we bereikt? We werken aan een pilotproject ontschotting tussen Zvw, Wlz en Wmo rond Heemstra state. Het projectplan is in december 2019 opgeleverd. In voorjaar 2020 is een subsidieaanvraag ingediend bij ZONMW voor de uitvoering van dit project. In september 2020 is bekend geworden dat de subsidieaanvraag is afgewezen.

In 2021 zijn partijen aan de slag gegaan met een belangrijk onderdeel uit het projectplan, nl. het opstellen van een cliëntreis. Hiervoor zijn interviews gehouden met inwoners die zorg en ondersteuning ontvangen die wordt gefinancierd uit zowel de Zvw, de Wmo en in sommige gevallen de Wlz. Daarnaast zijn er sessies gehouden met professionals (o.a. wijkverpleegkundige, huishoudelijke hulpen, medewerker gebiedsteam) en beleidsmakers van de verschillende organisaties om hun ervaringen op te halen. Een belangrijke uitkomst van het opstellen van de cliëntreis is dat het belangrijk is dat partijen elkaar weten te vinden. De komende periode gaan we aan de slag met het zgn. laaghangend fruit om zo de ervaren schotten voor de inwoners op te heffen. Wat is (nog) niet gelukt? Het is nog niet gelukt om dit project af te ronden. Het is een proces van lange adem, waarin ook de inzet en belangen van de verschillende partijen gedurende de tijd veranderen. Op dit moment voelen alle partijen het belang van slagen vanwege het dreigende tekort aan personeel en het toenemende aantal ouderen.

Gemeente Tytsjerksteradiel

76

JAARSTUKKEN 2021

Stichting Leergeld

[Kadernota 2020

nr. 06.28]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Om Stichting Leergeld in staat te stellen de voorzieningen aan kinderen uit gezinnen met een laag inkomen op het huidige niveau te handhaven moet het budget Maatschappelijke Participatie worden verhoogd. Wat hebben we bereikt? Het budget Maatschappelijke Participatie is met ingang van 2021 structureel met € 30.000 verhoogd. Wat is (nog) niet gelukt? De zaak is volledig afgedaan.

Overige ontwikkelingen 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Inspecties Kinderopvang De uitvoering van de inspecties met betrekking tot kinderopvanglocaties is als gevolg van Covid-19 achtergebleven bij de planning. Per saldo een voordeel van € 20.000 voor de jaarrekening 2021.

Welzijnsaccommodaties Bij het onderhoud van de welzijnsaccommodaties is een nadeel ontstaan van per saldo € 25.000 voor de jaarrekening 2021. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door uitgaven voor alarmopvolgingen en storingen en daaruit voortvloeiende herstelwerkzaamheden. Deze kosten laten zich moeilijk vooraf laten ramen. 6.3 Inkomensregelingen

Bijstandsverlening (BUIG) De inkomensregelingen bestaan uit diverse regelingen (Bijstand, IOAW, Bbz en IOAZ). Per saldo hebben deze regelingen geleid tot een voordeel voor de jaarrekening 2021 van €246.000. Afgelopen jaar waren de ontwikkelingen over de aantallen uitkeringen positief omdat er een dalende trend zichtbaar was. Dit resulteert in een lagere uitkeringslast voor 2021. In de begrotingswijziging van december is al een voordelig resultaat van €500.000 gepresenteerd op basis van de gegevens tot en met augustus. In onderstaande tabel is goed te zien dat het aantal uitkeringen in het laatste kwartaal nog verder is gedaald naar 548 uitkeringen (januari 2021: 589). Het resultaat voor de jaarrekening 2021 van de inkomensregelingen (Bijstand, IOAW, Bbz en IOAZ) is per saldo €246.000 voordelig.

Gemeente Tytsjerksteradiel

77

JAARSTUKKEN 2021

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) Eén van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis vanaf 2020 is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO). De regeling is voor zelfstandige ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt en eventueel in een lening voor

bedrijfskapitaal om

liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Voor onze gemeente is de TOZO uitgevoerd door Bureau Zelfstandigen Fryslân (BZF) te Leeuwarden. In 2021 is er in totaal € 1.514.000 aan voorschotten ontvangen van het Rijk. De ontvangen voorschotten zijn één op één doorbetaald aan BZF, waarbij achteraf de verrekening zal plaatsvinden in 2022. Per saldo heeft de TOZO regeling geen effect op het resultaat van de jaarrekening.

Minimabeleid Tytsjerksteradiel kent diverse inkomensregelingen in het kader van minimabeleid. Per saldo is het resultaat op minimabeleid € 59.000 positief op een totaalbudget van €1.078.000. Dit resultaat bestaat uit een incidenteel voordeel van € 93.000 en een structureel nadeel van € 34.000.

Gemeente Tytsjerksteradiel

78

JAARSTUKKEN 2021

De bijzondere bijstand en de inkomensregelingen zijn openeinderegelingen. Wij zien in het afgelopen jaar een stijging in het verlenen van aanvullende bijzondere bijstand jongeren en kinderopvang op sociale/medische indicatie. Dit heeft voor de jaarrekening geleid tot een nadeel van € 34.000. Daarnaast is er in 2021 een afrekening ontvangen van de AV Frieso over het gemeentedeel van de collectieve ziektekostenverzekering over de jaren 2019 en 2020. Deze verrekening wordt veroorzaakt door een lagere zorgvraag in de genoemde jaren dan verwacht was en waarvoor betaald is. De afrekening heeft geresulteerd in een incidenteel voordeel van € 93.000. 6.4 Begeleide participatie

Beschut Werken Wanneer het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen vaststelt dat een persoon is aangewezen op beschut werk, dan hebben wij de wettelijke verplichting om een baan voor deze persoon te zoeken. Er zijn meer plekken gerealiseerd dan waarmee wij in de begroting rekening hebben gehouden. Voor de jaarrekening 2021 leidt dit tot een nadeel van € 37.000. Goed om daarbij te realiseren dat tegenover deze extra kosten ook opbrengsten staan. Namelijk minder uitkeringen en geen beroep meer op Wmo arbeidsmatige dagbesteding. Een uitkering plus Wmo arbeidsmatige dagbesteding kost per saldo meer dan een dienstverband Beschut Werk. 6.5 Arbeidsparticipatie

Re-integratie Het re-integratiebudget levert per saldo een voordeel op van € 36.000 op een begroot budget van € 551.000. Er zijn afgelopen jaar iets minder maatwerkvoorzieningen verstrekt dan begroot.

‘Omtinken foar elkenien’ In januari 2021 heeft de raad een motie aangenomen en het college de opdracht gegeven om de dienstverlening aan personen die onder de Participatiewet vallen te intensiveren, in het bijzonder de klassieke doelgroep. De raad heeft hiervoor middelen beschikbaar gesteld voor extra formatie en re-integratievoorzieningen. Het college voert de motie per 1 juli 2021 uit in projectvorm onder de naam ‘Omtinken foar elkenien’. Voor de klassieke doelgroep geldt dat ongeveer 80% van de mensen niet direct aan het werk kan door psychische of lichamelijke problemen. Gezien deze problematiek bestaat de dienstverlening vooral uit activering, begeleiding en ondersteuning van personen die (nog) niet aan het werk kunnen. Het accent ligt op ‘meedoen’. Op basis van de positieve resultaten eind 2021, is het project verlengd tot 1 juli 2022. Hierna volgt een evaluatie. De raad ontvangt de uitkomst van de evaluatie ter informatie

Gemeente Tytsjerksteradiel

79

JAARSTUKKEN 2021

Nieuwe wet inburgering. In 2021 is de voorbereiding begonnen op de uitgestelde invoering van de nieuwe wet inburgering. Hiervoor was reeds door het rijk middelen beschikbaar gesteld waaruit ook reeds ingezette trajecten uit bekostigd moesten worden. De mate waarin kosten worden gemaakt hangt ook van het aantal inburgeraars dat aan een traject meedoet. Per saldo heeft dit geleid tot een voordeel voor de jaarrekening 2021 van € 10.000. 6.6 / 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

Wmo-maatwerkvoorzieningen Het voordeel op de Wmo-maatwerkvoorzieningen betreft in totaal € 430.000. Gelet op een toenemend aantal ouderen ligt het voor de hand dat het beroep op maatwerkvoorzieningen toeneemt. Dit is slechts beperkt terug te zien in de cijfers. Voor Huishoudelijk Hulp zien we dat er sprake is van stijgend gebruik. Deze stijging is ook te verklaren uit het in 2019 ingevoerde abonnementstarief. Voor Begeleiding geldt dat de realisatie gedaald is ten opzicht van 2020. Een deel van de verklaring hiervoor zijn de coronamaatregelen. Dit betreft een incidenteel effect. Daarnaast is een verklaring het gevolg van de beheersmaatregelen die in 2019 zijn ingevoerd. Een verhoogd kostenbewustzijn bij het indiceren van begeleiding en tussentijds evalueren (na afloop of gedurende een indicatie) heeft effect gehad

Schulddienstverlening

Gemeente Tytsjerksteradiel

80

JAARSTUKKEN 2021

Er zijn minder cliënten door schulddienstverlening aangemeld bij Kredietbank Nederland. Enerzijds zijn er minder aanmeldingen (20) geweest (2019; 49 en 2020; 43). Daarnaast zijn er een aantal dossiers beëindigd doordat het traject afgerond was of door opzegging door de cliënten zelf. Dit levert een voordeel van €12.000 ten opzichte van het totaalbudget €94.000. 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Jeugd-maatwerkvoorzieningen De vraag naar en het beroep op Jeugdzorg blijft onverminderd groot. Hoewel de aantallen jeugdzorg cliënten redelijk stabiel blijven zien we wel een toenemende vraag naar specialistische zorg. Aanbieders van specialistische zorg hebben ook aangegeven dat de aard en ernst van de specialistische zorg, mede als gevolg van Corona, is toegenomen. Dit beeld wordt ook landelijk gesignaleerd. Gevolg hiervan is dat de gemiddelde prijs per cliënt is toegenomen. Hierin speelt mee dat er in Tytsjerksteradiel een aantal aanbieders gevestigd zijn die intensieve zorg en verblijf combineren, voor opvang en behandeling van voogdijkinderen uit verschillende gemeenten en provincies. Als gevolg van de invoering van nieuwe wetgeving in het kader van het woonplaatsbeginsel per 2022, is de verwachting dat deze effecten vanaf volgend jaar veranderen. Deze ontwikkelingen hebben, op het totale budget voor de Jeugd Maatwerkvoorzieningen van € 8,5 miljoen, geleid tot een nadeel voor de jaarrekening 2021 van € 257.000.

Gemeente Tytsjerksteradiel

81

JAARSTUKKEN 2021

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

Beschermd Wonen Het

product

Beschermd

Wonen

wordt

op

provinciaal

niveau

uitgevoerd

door

de

centrumregeling Sociaal Domein Fryslân (SDF). Door het Dashboard Beschermd Wonen, de inzet van het expertiseteam en het scherper contracteren van aanbieders is het tekort uit de jaren 2017-2019 in 2020 een overschot geworden van in totaal 1 miljoen. Over 2021 is er daarnaast een positief effect vanwege de openstelling van de Wet Langdurige Zorg (Wlz) en de ambulantiseringsmiddelen vanuit het hoofdlijnenakkoord GGZ. Voor 2021 is er sprake van een overschot van € 7,8 miljoen. Het aandeel van de gemeente Tytsjerksteradiel in dit positieve resultaat is € 384.000 en levert voor de jaarrekening 2021 een voordeel op van € 384.000.

Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang (MOVO) De producten Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang worden op provinciaal niveau uitgevoerd door de centrumregeling Sociaal Domein Fryslân (SDF). Financiering vindt plaats via de centrumgemeente Leeuwarden. Eventuele tekorten of overschotten worden verrekend met de Friese gemeenten. Over de jaren 2019 en 2020 hebben we een positieve afrekening ontvangen van in totaal € 186.000. Ook over het boekjaar 2021 hebben we vanuit SDF een positieve afrekening ontvangen van € 62.000. 6.82 Geëscaleerde zorg 18-

Jeugdbescherming en jeugdreclassering De Gecertificeerde Instellingen (Leger des Heils, William Schrikker Groep en het Regiecentrum) zijn

verantwoordelijk

voor

de

uitvoering

van

de

wettelijke

Jeugdbescherming

en

Jeugdreclasseringsmaatregelen in de provincie Friesland. In 2021 zijn er iets minder ondertoezichtstellingen (OTS) van jeugdigen geweest in onze gemeente dan waarmee we in de begroting rekening mee hebben gehouden. Dit leidt nu tot een voordeel in de jaarrekening 2021 van € 83.000.

Gemeente Tytsjerksteradiel

82

JAARSTUKKEN 2021

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

van

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Samenkracht en burgerparticipatie

2.170

2.400

2.326

74

Wijkteams

3.151

4.404

3.801

603

Inkomensregelingen

11.354

12.996

11.947

1.049

Begeleide participatie

3.873

4.021

4.054

- 33

Arbeidsparticipatie

768

746

680

66

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.261

993

909

83

Maatwerkdienstverlening 18+

9.134

8.243

7.825

419

Maatwerkdienstverlening 18-

7.841

9.015

9.372

- 357

Geëscaleerde zorg 18+

67

152

- 176

328

Geëscaleerde zorg 18-

1.396

1.266

1.212

54

Totaal lasten

41.017

44.234

41.949

2.286

Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

171

202

210

8

-

41

48

7

Inkomensregelingen

8.681

10.596

9.829

- 767

Begeleide participatie

-

-

-

-

Arbeidsparticipatie

100

14

14

-

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

8

8

27

19

Maatwerkdienstverlening 18+

266

234

283

49

Maatwerkdienstverlening 18-

-

130

216

86

Geëscaleerde zorg 18+

-

-

384

384

Geëscaleerde zorg 18-

-

-

35

35

9.225

11.225

11.047

- 178

- 31.791

- 33.010

- 30.902

2.108

Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams

Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Gemeente Tytsjerksteradiel

83

JAARSTUKKEN 2021

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

2.108

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten

1.790 1.770

- Overige kleine verschillen per saldo

9

- Nieuwe wet inburgering

10

- Schulddienstverlening

12

- Inspecties kinderopvang

20

- Uitvoering regeling Personen Verward Gedrag 2021

24

- Maatwerkvoorzieningen Re-integratie

36

- Maatschappelijke Opvang & Vrouwenopvang (MOVO) 2021

62

- Jeugdbescherming en jeugdreclassering

83

- Inkomensregelingen (BUIG)

246

- Maatwerkvoorziening Beschermd Wonen

384

- Maatwerkvoorzieningen Wmo

430

- Bijdrage WM8KTD

807

- Maatwerkvoorzieningen Jeugd

- 257

- Beschut werken

- 37

- Minimabeleid

- 34

- Onderhoud welzijnsaccommodaties

- 25

Baten

20

- Eigen bijdragen Wmo

20

Incidentele voor- of nadelen

318

Lasten

293

- Afrekening Personen Verward Gedrag voorgaande boekjaren

14

- Afrekening collectieve ziektekostenverzekering AV Frieso voorgaande boekjaren

93

- Afrekening Maatschappelijk Opvang & Vrouwenopvang (MOVO) voorgaande boekjaren

186

Baten

25

- Eenmalige teruggave BTW Wmo-vervoer over voorgaande boekjaren

25

Verbonden Partijen

Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeente Tytsjerksteradiel

84

JAARSTUKKEN 2021

Gemeenschappelijke regeling (licht) Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân

Dokkum

Daarnaast kennen we nog overige samenwerkingsvormen, zoals de centrumregeling. Deze vorm kent geen eigen rechtspersoonlijkheid en is geen verbonden partij conform de definitie van het BBV. Maar gelet op het belang van samenwerkingsverbanden kiezen we ervoor om deze, voor zover van toepassing, wel te presenteren.

Centrumregeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Sociaal Domein Fryslân

Leeuwarden

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

06. Sociaal domein

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie Indicator meting ten tijde van

Eenheid

Metingen en refertejaar ref.jaar

O

P

rek.

begr.

rek.

2021

2022

2020

Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Gemeente Tytsjerksteradiel

85

JAARSTUKKEN 2021

Tytsjerksteradiel

%

2020

5,0

4,0

4,0

Nederland

%

2020

6,0

7,0

6,0

Tytsjerksteradiel

%

2020

4,0

2,0

2,0

Nederland

%

2020

2,0

2,0

2,0

Tytsjerksteradiel

aantal

2021

287,6

292,7

382,6

Nederland

aantal

2021

431,2

381,7

459,7

Nederland

%

2020

1,0

1,0

1,0

Tytsjerksteradiel

%

2020

1,0

1,0

0,0

Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Bijstandsuitkeringen Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.

Jongeren met delict voor rechter Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het VerweyJonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Jongeren met jeugdbescherming

Gemeente Tytsjerksteradiel

86

JAARSTUKKEN 2021

Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Tytsjerksteradiel

%

2021

1,7

1,6

1,6

Nederland

%

2021

1,1

1,2

1,2

Nederland

%

2021

10,5

12,2

12,3

Tytsjerksteradiel

%

2021

9,3

10,9

10,9

Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.

Jongeren met jeugdreclassering

Gemeente Tytsjerksteradiel

87

JAARSTUKKEN 2021

Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Tytsjerksteradiel

%

2020

0,2

0,2

0,2

Nederland

%

2021

0,3

0,4

0,4

Tytsjerksteradiel

aantal

2020

512,0

507,1

512,0

Nederland

aantal

2020

202,0

207,0

202,0

%

2020

68,5

68,7

68,7

Lopende re-integratievoorzieningen Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Tytsjerksteradiel

Gemeente Tytsjerksteradiel

88

JAARSTUKKEN 2021

Nederland

%

2020

68,4

68,8

68,8

Tytsjerksteradiel

aantal

2021

550,0

600,0

570,0

Nederland

aantal

2021

649,0

670,0

640,0

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

Gemeente Tytsjerksteradiel

89

JAARSTUKKEN 2021

Volksgezondheid en milieu Bij dit programma horen de volgende taakvelden: 7.1

Volksgezondheid

7.2

Riolering

7.3

Afval

7.4

Milieubeheer

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

Inhoudelijk In de programmabegroting 2021 staat wat we van plan waren in 2021. Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2020 (jaren 2021-2024) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Actualiseren locatiedossiers op het onderdeel Bodem

[Kadernota 2019

nr. 7.02]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? In 2017 zijn de Milieudossiers geactualiseerd door de afdeling Vergunningverlening en Toezicht en handhaving. Het resultaat van deze actualisatie geeft een actie voor het onderdeel Bodem: uitzoeken van vraagstukken met betrekking tot bodembedreigende activiteiten en afronden van bodemdossiers. Er is geen formatie beschikbaar binnen de beleidsuitvoering Bodem om het project op te pakken en de actualisatie Milieudossiers af te ronden. De wens is echter om dit wel op orde te hebben in het kader van de uitvoering van werkzaamheden binnen vergunningverlening en toezicht en handhaving. Wat hebben we bereikt?

Actualisatie locatiedossiers Het budget voor 2021 is niet besteed. Deze taken zijn aangemerkt als 'overlopende post'; het budget gaat mee naar 2022 en de taken worden in 2022 uitgevoerd. Wat is (nog) niet gelukt? De actualisatie locatiedossiers is nog niet uitgevoerd. Deze taken zijn aangegeven als "overlopende post", het budget gaat mee naar 2022 en de taken worden in 2022 uitgevoerd. Deze taak is eveneens beschreven als 7.08 "Actualisatie locatiedossiers op het onderdeel bodem".

Gemeente Tytsjerksteradiel

90

JAARSTUKKEN 2021

Afval/Grondstoffenbeleidsplan

[Kadernota 2019

nr. 7.04]

[ Op schema ]

Wat wilden we? Tijdens eerdere behandelingen van dit onderwerp in de raad in 2017, 2018 en 20 juni 2019 is duidelijk geworden de raad wil zich inzetten om de VANG – doelstellingen (Milieu) voor 2025 te behalen. Deze doelstellingen zijn het terugbrengen van de hoeveelheid huishoudelijk restafval (fijn, grof en bouw & sloop) naar 30 kg per inwoner per jaar én 90% afvalscheiding. Hiermee dragen wij bij aan het realiseren van de landelijke doelstelling. Het Grondstoffenbeleidsplan bevat de uitwerking van nieuw afvalbeleid in de gemeente Tytsjerksteradiel in de vorm van een nieuwe manier van afvalinzameling en maatregelen voor de jaren 2020 – 2025: volgens het plan ‘Frequentie Gestuurd scheiden’. ‘Frequentie Gestuurd scheiden’ gaat uit van het stimuleren van betere scheiding door aanpassing in de afvalkalender met een volume prikkel. We halen het restafval minder vaak op en de container met bioafval wordt vaker geleegd. Daarnaast worden de mogelijkheden voor het scheiden van grondstoffen uitgebreid. De keuze is de basis voor het verdere uitvoerings- en communicatieplan. Eind 2022 wordt een evaluatie opgestart en volgt welke maatregelen verder nog nodig zijn om tot de VANGdoelstellingen te komen. Wanneer de VANG-doelstellingen niet gehaald worden kan gekozen worden om als alternatief een (positieve) financiële prikkel introduceren. Wat hebben we bereikt?

Gemeente Tytsjerksteradiel

91

JAARSTUKKEN 2021

Met het vaststellen van het Grondstoffenbeleidsplan heeft de raad diverse maatregelen vastgesteld om inwoners te bewegen tot betere afvalscheiding van afvalstromen en te stimuleren om afvalstoffen te beperken. Een groot aantal van de maatregelen uit het GBP is uitgevoerd. Per 1 januari 2020 zijn de openingstijden van de milieustraat en het composteerterrein verruimd en hiermee nu vergelijkbaar met omliggende gemeenten. Ook is het beperkt 0tarief op de milieustraat ingevoerd: gesorteerd brengen van afval is gratis. En kunnen inwoners nu één keer per week het KCA naar de milieustraat brengen (GBP maatregel 1, 2 en 3). Ten slotte is het tarief van een extra sortibak verhoogd en is uitvoering gegeven aan een alternatief voor gezinnen groter dan 6 personen, gezinnen met minimaal één kind in de luiers en voor huishoudens met medisch afval. (GBP maatregel 18 en 19). In 2020 is een eigen bewustwordingscampagne afvalinzameling opgezet en in uitvoering gebracht (GBP maatregel 14). Deze campagne wordt de komende jaren gecontinueerd. Per 1 januari 2021 is het frequentie gestuurd scheiden gestart waarbij de sortibak nog één keer in de drie weken wordt geleegd en de biobak van 1 maart tot 1 november één keer per week wordt geleegd. (hoofdmaatregel GBP). Ook is een afvalcoach (bestaande uit meerdere personen) en een BOA deels actief met de afvalinzameling. (GBP maatregel 16 en 17).

In 2021 zijn ook de extra textiel- en glascontainer verspreid in de gemeente geplaatst. (GBP: maatregel 6). Het OPK-beleid is halverwege 2021 t/m 2024 door de raad vastgesteld (maatregel 8). Ten slotte zijn we per 1 januari 2022 overgegaan op een digitale afvalkalender (GBP maatregel 15). Wat is (nog) niet gelukt? •

Biobak bij ondergrondse restafvalcontainers (GBP maatregel 7). Dit wordt in 2022 gerealiseerd.

•

De toekomstbestendigheid van de milieustraat en composteerterrein en het grensoverschrijdende gebruik van de milieustraat gaan we nog onderzoeken. (GBP maatregel 4 en 5). Dit onderzoek wordt naar verwachting uitgevoerd in 2022.

Bodemtaken/BRO

[Kadernota 2020

nr. 07.08]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we?

Basis Registratie Ondergrond (BRO) Vanaf 1-1-2018 geldt vanuit de Wet op de Basisregistratie Ondergrond (BRO) een wettelijke taak voor de gemeente om gegevens over de ondergrond aan te leveren via het Bronhoudersportaal. In het kader van de BRO is de gemeente aangewezen als bronhouder. Deze nieuwe taak is nu toe niet in de begroting verwerkt. De BRO voorziet in het registreren van 26 objecten, de procesinrichting en structureel bijhouden van deze registraties.

Extra bodemtaken naar gemeente (Warme Overdracht) In het kader van de Omgevingswet wordt de gemeenten bevoegd gezag voor bodemtaken die voorheen onder de Wet Bodembescherming (Wbb) vielen waarbij het bevoegd gezag bij

Gemeente Tytsjerksteradiel

92

JAARSTUKKEN 2021

de provincie lag of de 25 grote gemeenten in Nederland. Dees is het een basistaak is die door de Fumo is en blijft uitgevoerd, maar coördinatie, afstemming, (bestuurlijk)overleg en afspraken komen bij de gemeente te liggen.

Actualiseren locatiedossiers op het onderdeel bodem Er is nog een actualisatie en structurele aandacht nodig voor locatiedossiers voor het onderdeel bodem van de milieudossiers. Het is nodig om vervolgens voor een adequate en goede procesgang bij de afhandeling van dossiers te kunnen zorgen. Wat hebben we bereikt?

BRO De wettelijke taken in het kader van de Basisregistratie Ondergrond (BRO) zijn vanaf 1 december 2021 ingevuld en belegd bij de afdeling Beheer. Er is een aanvang genomen met de procesinrichting door het opvragen van een offerte voor externe begeleiding. Er is 2021 nog geen invulling voor deze taken gerealiseerd. Het budget voor 2021 is niet besteed en kan worden toegevoegd aan het resultaat.

Bodemtaken Er wordt met de provincie en de FUMO gewerkt aan het maken van afspraken van de Wbbtaken die overgaan naar de gemeente.

Actualisatie locatiedossiers Het budget voor 2021 is niet besteedt en kan worden toegevoegd aan het resultaat. Deze taken zjjn aangegeven als "overlopende post", het budget gaat mee naar 2022 en de taken worden in 2022 uitgevoerd. Wat is (nog) niet gelukt? De implementatie van de BRO is nog niet afgerond. Wel is hier in december 2021 een start mee gemaakt door het opvragen van een offerte voor externe begeleiding. Er zijn nog geen afspraken gemaakt over de Wbb-taken die overgaan naar de gemeente. In 2022 wordt hier verder met provincie en FUMO over gesproken. De verwachting is dat voor inwerkingtreding van de Omgevingswet er afspraken liggen. De actualisatie locatiedossiers is nog niet uitgevoerd. Deze taken zijn aangegeven als "overlopende post", het budget gaat mee naar 2022 en de taken worden in 2022 uitgevoerd. Deze taak is nu beschreven als 7.02 "Actualisatie op het onderdeel bodem".

FUMO

[Kadernota 2020

nr. 07.13]

[ Gereed ]

Wat wilden we?

Gemeente Tytsjerksteradiel

93

JAARSTUKKEN 2021

Het Rijk heeft landelijk opdracht gegeven aan gemeenten, waterschappen en provincies om milieukennis te bundelen. Zo zijn de Regionale uitvoeringsdiensten (RUD's) als de FUMO ontstaan. Het Rijk wil op deze manier de veiligheid verhogen. De aanleiding voor het ontstaan van de RUD’s was onder andere de vuurwerkramp in Enschede. Het betreft een gemeenschappelijke regeling waarvan de deelname wettelijk verplicht is gesteld. De FUMO is op 1 januari 2014 gestart. Uitbreiding taken In 2021 is er voor de FUMO sprake van een beperkte uitbreiding van taken. Conform de begroting FUMO 2021 neemt de bijdrage van Tytsjerksteradiel aan de FUMO vanaf 2021 structureel met € 9.361 toe. Het bleek dat vanaf 2020 de begroting FUMO en de gemeentelijke begroting niet parallel meer liepen. Dit komt doordat in 2019 de begroting FUMO 2020 niet gereed was ten tijde van de opmaak van de gemeentelijke begroting 2020. De inschatting van onze bijdrage aan FUMO is te hoog gebleken. Daarom vanaf 2020 de gemeentelijke begroting structureel bijgesteld € -38.765. De kosten voor de FUMO in 2021 komen uit op € 399.926. Wat hebben we bereikt? De gemeentelijke begroting is in 2021 gesynchroniseerd met de FUMO-begroting. De totale gemeentelijke FUMO-kosten zijn in 2021 € 11.000 lager uitgepakt dan begroot.

Wat is (nog) niet gelukt? n.v.t.

Uitvoering duurzaamheidsagenda

[Kadernota 2020

nr. 07.02 a]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Finale besluitvorming door de raad over de duurzaamheidsagenda en de warmtetrasitievisie staat voor het eerste kwartaal van 2021 op de planning na informerende en opiniërdende behandelingen in de tweede helft van 2020. Keuzes over de benodigde middelen en formatie om uitvoering te kunnen geven aan de duurzaamheidsagenda worden bij deze raadsbehandeling gemaakt. Vervolgens vindt een doorvertaling plaats in de begroting van 2021 en/of daarop volgende jaren. Als uitzondering hieriop geldt dat wel alvast een bedrag van € 1.000 in de begroting 2021 is opgenomen, in verband met het lidmaatschap van de landelijke Fairtrade organisatie.

Gemeente Tytsjerksteradiel

94

JAARSTUKKEN 2021

Wat hebben we bereikt? De Duurzaamheidsagenda is vastgesteld in de raad van 1 juli 2021. De Transitievisie Warmte heeft de raad vastgesteld in zijn vergadering van 18 februari 2021. De raad wordt jaarlijks op de hoogte gesteld over de voortgang van de uitvoering. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing

vGRP

[Kadernota 2020

nr. 07.07]

[ Op schema ]

Wat wilden we? In 2020 is het nieuwe vGRP 'Wettersoarch' vastgesteld waarmee invulling wordt gegeven aan de Gemeentelijke watertaken. De raad heeft gekozen voor 'klimaatrobuust'. Om dit te realiseren wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma opgesteld voor de uit te voeren activiteiten. Tevens wordt dan teruggekeken naar de uitgevoerde activiteiten van het afgelopen jaar en wordt het jaarprogramma gebruikt als evaluatie- en bijstuurmiddel. Wat hebben we bereikt? In lijn met het vGRP en op basis van het uitvoeringsprogramma zijn verschillende activiteiten en maatregelen uitgevoerd in 2021`. Wat is (nog) niet gelukt? nvt

Verminderen gebruik genotsmiddelen

[CUP

nr. TDCoal052]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? Het gebruik van drugs, tabak en alcohol ontmoedigen en dringen we terug. Wat hebben we bereikt? In mei 2021 is de nieuwe coördinator Middelengebruik gestart met het oppakken van het nieuwe ketenbeleid en het uitvoeringsprogramma middelengebruik. Deze twee onderwerpen worden samen met de ketenpartners en spelers in het veld vormgegeven. Het doel is het middelengebruik onder jongeren in beeld te brengen en voor op de lange termijn terug te dringen. Gezien de huidige situatie omtrent Covid-19, de personele wisseling en de complexiteit van dit onderwerp is het ketenbeleid en uitvoeringsprogramma verschoven naar het 2e en 3e kwartaal 2022. Wij hebben gemerkt dat het ons meer tijd en overleg vraagt om tot een goed en door alle partijen gedragen beleidsstuk en uitvoeringsplan te komen. Daarvoor hebben wij meer overleg met onze samenwerkingspartners, jeugd en inwoners nodig en om dit goed te doen zijn fysieke bijeenkomsten noodzakelijk. Wat is (nog) niet gelukt? Het samen met de samenwerkingspartners en spelers in het veld opstellen van een nieuw ketenbeleid en uitvoeringsprogramma Middelengebruik.

Gemeente Tytsjerksteradiel

95

JAARSTUKKEN 2021

Overige ontwikkelingen Uitgaven wettelijk gezondheidsbeleid Vanwege de coronapandemie en de getroffen maatregelen konden bepaalde activiteiten op het gebied van wettelijke gezondheidsbeleid geen doorgang vinden. Het beschikbare budget is hierdoor niet volledig besteedt. Voor de jaarrekening een voordeel van € 27.000. Budget uitvoering duurzaamheidsagenda De duurzaamheidsagenda is per 1 juli 2021 vastgesteld. Hierna is invulling gegeven aan de concrete uitvoering van de agenda. Gebleken is dat per concreet onderwerp de nodige voorbereidingstijd nodig is voordat daadwerkelijk uitgaven gedaan worden. Hierdoor zijn de werkelijke uitgaven voor duurzaamheid in 2021 beperkt gebleven en ontstaat op dit budget een voordeel van € 12.000. Plustaken regionale samenwerking FUMO De bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling FUMO is gebaseerd op verplichte basistaken en vrijwillige plustaken. Op basis van een dienstverleningsovereenkomst wordt een inschatting gemaakt van de hoeveelheid plustaken met bijbehorende uren. In 2021 zijn de uren voor deze plustaken niet volledig gemaakt waardoor een voordeel is ontstaan van € 11.000. Te verstrekken subsidies proeftuin Aardgasvrij Garyp Met de Proeftuin Aardgasvrij Garyp doen we mee aan het initiatief Programma Aardgasvrije wijken van het Rijk voor een periode van tien jaar (2018-2028) met daarbij de nadruk in de eerste vijf jaar.

Vanwege de door Corona beperkende maatregelen en het gegeven dat de investeringen voor een aantal woningeigenaren om hun woning aardgasvrij te maken fors zijn is mede daarom het aantal deelnemers en verstrekte subsidies lager dan oorspronkelijk werd verwacht. Hierdoor ontstaat binnen dit programma een voordeel op de uitgaven van € 812.000, vooral omdat de oorspronkelijke doelstelling om 80% van de inwoners in de eerste vijf jaar mee te laten doen niet haalbaar blijkt. De begroting zal over de resterende planperiode t/m 2028 moeten worden aangepast. Tegenover dit voordeel ontstaat binnen programma 0 een nadeel van dezelfde omvang, aangezien er ook een lagere beschikking is over de bestemmingsreserve Proeftuin Aardgasvrij Garyp. Per saldo voor het jaarrekeningresultaat neutraal. Ontvangen subsidie proeftuin Aardgasvrij Garyp In het programma Aardgasvrij Garyp zit ook een incidentele subsidie van de provincie Fryslân. Op basis van de bestedingen 2021 is er een bedrag van € 35.000 aan subsidie toegekend. Dit was niet begroot en leidt binnen dit programma tot een voordeel. Ook hiervoor geldt dat binnen programma 0 hierdoor een nadeel ontstaat van hetzelfde bedrag omdat dit wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve Proeftuin Aardgasvrij Garyp. Per saldo voor het jaarrekeningresultaat neutraal.

Gemeente Tytsjerksteradiel

96

JAARSTUKKEN 2021

Budget Reductie Regeling Energie Binnen het Energieloket is de Reductie Regeling Energie uitgevoerd in 2021. In eerste instantie was 31 december 2020 de einddatum, maar door corona is de geldigheidsduur met één jaar verlengd. Door corona is de invulling ook wezenlijk anders geworden. Energiemarkten zoals beoogd waren bijvoorbeeld niet mogelijk. Anticiperende op wat wel mogelijk was heeft de invulling zich gericht op waardebonnen en energiescans aan huis. Door de gestegen energieprijzen kreeg de afname hiervan eind 2021 een enorme impuls. Helaas was de markt dermate overvraagd dat niet iedere verstrekte waardebon kon worden ingewisseld voor het geleverde product of dienst. Voor de jaarrekening 2021 betekent dit een voordeel van € 21.000. Over de gehele periode van de regeling resteert er op de uitvoering van de regeling € 70.000. Dit bedrag zal worden terugbetaald aan het Rijk. Tytsjerksteradiel heeft de uitvoering van deze regeling voor beide gemeenten gedaan. Riolering Het resultaat van het taakveld riolering over 2021 betekent voor de jaarrekening een nadeel van € 113.000 ten opzichte van de definitieve begroting. De grootste oorzaken hiervan worden kort toegelicht. De gerealiseerde rioolheffing lag € 11.000 hoger dan begroot. De oorzaak hiervan is dat het begrote aantal aansluitingen lager ligt dan het werkelijke aantal.

Hierdoor is in de tariefberekening met minder aansluitingen rekening gehouden. In plaats van een geraamde storting van € 104.000 in de voorziening riolering heeft een storting van € 232.000 in de voorziening riolering plaatsgevonden. Dit is een nadelig effect van € 128.000 op het resultaat taakveld riolering. Dit nadeel wordt vooral veroorzaakt door een lagere toerekening vanuit andere taakvelden en doordat de overige lasten en lasten voor overhead lager zijn. Ook is er minder rente toegerekend als gevolg van latere realisatie van investeringen. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale Heffingen onderdeel rioolheffing. Afval Het resultaat van het taakveld afval over 2021 betekent voor de jaarrekening een voordeel van € 43.000 ten opzichte van de definitieve begroting. De grootste oorzaken hiervan worden hier kort toegelicht. Het verschil tussen de gerealiseerde en begrote opbrengsten bedraagt € 445.000. Het grootste deel van deze hogere opbrengsten wordt voor € 405.000 veroorzaakt door vier oorzaken: 1.

Opbrengst oud papier door herstel van de papierprijs: € 115.000; in 2021 was hier voorzichtigheidshalve nihil begroot in verband met een prijsval van oud papier in 2020.

2.

Definitieve eindafrekeningen 2017 en 2018 voor de vergoeding van kunststof en drankenkartons van Nedvang (€ 75.000)

3.

Surplus op de vergoeding kunststof en drankenkartons 2021 door 34% meer ingezameld volume kunststof (€ 130.000)

4.

Een hogere gerealiseerde afvalstoffenheffing ten opzichte van de begroting doordat er in de begroting rekening wordt gehouden met 1,75% leegstand: € 85.000

Gemeente Tytsjerksteradiel

97

JAARSTUKKEN 2021

Het restant van de stijging wordt veroorzaakt door eenmalige BTW teruggaaf in verband met een wijziging van het btw-regime van plastic, drankkartons, glas en oud papier. Tot slot waren de inkomsten voor extra containers hoger dan begroot. De gerealiseerde kosten zijn in 2021 € 328.000 hoger dan begroot. Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door extra kosten die zijn gemaakt door een hoger volume aangeboden bouw gelieerde afvalstromen (€ 250.000). Daarnaast zijn de kosten voor compostering in 2021 € 99.000 hoger dan begroot door extra bewerkingskosten (verkleining/zeven) als gevolg van een hoger aanbod van deze grondstoffen. Deels zal de verhoging van het aanbod van afvalstromen te maken hebben met de maatregel frequentie gestuurd scheiden. Maar gezien de landelijke cijfers van 2021 hebben de coronalockdowns zeker ook invloed gehad in het opruimgedrag en meer verbouwingsafval bij inwoners. In de begroting was een storting in de voorziening reiniging verwacht van € 231.000. Het te storten bedrag is € 305.000. Dit is een nadeel van € 74.000, dit is met name het gevolg van de hiervoor beschreven voordelen en een hogere toerekening van de lasten vanuit de andere programma's. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale Heffingen onderdeel afvalstoffenheffing.

Gemeente Tytsjerksteradiel

98

JAARSTUKKEN 2021

Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •

ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)

•

ondersteunende

medewerkers

op

de

taakvelden

(zoals

activiteiten

van

leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Volksgezondheid

1.496

1.532

1.487

45

Riolering

2.006

1.871

2.003

- 132

Afval

3.434

3.564

3.966

- 402

Milieubeheer

2.392

2.557

1.656

901

11

10

6

4

9.338

9.535

9.119

415

Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

-

20

27

7

Riolering

2.242

2.242

2.260

19

Afval

3.937

3.937

4.383

445

Milieubeheer

31

31

60

28

Begraafplaatsen en crematoria

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Tytsjerksteradiel&id=a8a4f803-3758-4969-a4b5-5fc74670cf19