10 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2020 (aangepast) met wijziging volgens erratum
Tekst van het document
Gemeente Tytsjerksteradiel
33
JAARSTUKKEN 2020
oorzaak in dat er vanaf 2020 gerekend wordt met de nieuwe hogere capaciteit (593 in plaats van 450 bewoners), terwijl de nieuwbouw nog niet volledig gereed is. Daarnaast stonden er in verhouding tot eerdere jaren minder mensen geregistreerd in de Basisadministratie, waardoor hiervoor ook nog een hogere compensatie is gekomen dan verwacht. 3e steunpakket Corona maatregelen Daarnaast zijn in december de middelen van het 3e steunpakket Coronamaatregelen met betrekking tot het jaar 2020 beschikbaar gesteld. De Raad heeft op 18 februari 2021 besloten om deze middelen conform de eerdere besluiten over het 1e en 2e steunpakket coronamaatregelen via de reserve overlopende posten beschikbaar te houden voor 2021. Het gaat hierbij om een bedrag van € 144.000. Voor de jaarrekening 2020 heeft dit geen effect op het resultaat.
Uitkering vorige dienstjaren (2017, 2018 en 2019): In 2020 is er nog een aantal mutaties over de jaren 2017, 2018 en 2019 doorgevoerd. Voor de jaarrekening 2020 levert dit per saldo een voordelige ontwikkeling op van € 229.000. Het betreft de volgende mutaties m.b.t. de verschillende jaren: Jaar 2017 •
Correctie uitkeringsfactor (0,1 punt; oud)
€
2.000
N
Totaal
€
2.000
N
Jaar 2018 •
Correctie uitkeringsfactor (1 punt; oud)
€
20.000
V
•
Actualisering WOZ-waarden
€
18.000
V
Totaal
€
38.000
V
Jaar 2019 •
Correctie uitkeringsfactor (1 punt; nieuw)
€
30.000
V
•
Actualisering maatstaven langdurig medicijngebruik
€
199.000
V
•
Actualisering aantal bijstands- en uitkeringsontvangers
€
37.000
N
•
Actualisering aantal leerlingen VO
€
1.000
V
Totaal
€
193.000
V
Ontwikkeling voorziening APPA Op basis van de recente berekening van de actuariële waarde van de pensioenaanspraken van wethouders en voormalige wethouders is beoordeeld in hoeverre aanpassing nodig is van de voorziening APPA. Deze berekeningen worden gemaakt aan de hand van de wettelijke factoren voor individuele waardeoverdracht naar de situatie van eind 2020. Hierbij wordt uitgegaan van de uitgangspunten circulaire ‘aanpassingen pensioenen en inhoudingen APPA, van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Gemeente Tytsjerksteradiel
34
JAARSTUKKEN 2020
Het vaststellen van de contante waarden als belangrijke basis voor de berekening wordt in hoge mate bepaald door de marktrente. Die is de laatste jaren al laag, maar voor dit jaar opnieuw lager dan vorig jaar. Voor het bepalen van de wettelijke tarieven voor waardeoverdrachten/berekenen contante waarden van pensioenaanspraken wordt door De Nederlandsche Bank de rente genomen die geldt voor verplichtingen met een looptijd van 25 jaar voor toekomstige pensioenen en een looptijd van 10 jaar voor reeds ingegane pensioenen. De rente voor toekomstige pensioenen met een looptijd van 25 jaar is vastgesteld op 0,082%. Dit houdt in dat er minder rente-inkomsten worden voorzien en er om die reden fors meer kapitaal moet worden aangehouden/gereserveerd voor de ingegane en toekomstige pensioenen. Een dergelijke ontwikkeling is voor ons niet beïnvloedbaar. Voor onze gemeente betekent dat wij een extra storting in de voorziening APPA moeten doen van € 303.000. Voor de jaarrekening een nadelige ontwikkeling. Treasury Het saldo van de kosten en opbrengsten voor treasury toont een positief verschil van € 15.000. We merken hierbij op dat de betaalde rente op langlopende leningen een voordeel is gerealiseerd van € 126.000. Aan dividenden is € 125.000 minder ontvangen dan begroot. In 2020 is er namelijk geen dividend ontvangen van de BNG. Een nadelig verschil met de begroting van € 98.000.
Daar dit besluit pas in 2021 bekend is gemaakt kon in de decemberwijziging de begroting niet meer worden aangepast. De BNG heeft bekend gemaakt dat op 19 maart 2021 een deel van het goedgekeurde dividend van 2019 circa € 25 miljoen is uitgekeerd. Voor onze gemeente 48.945 aandelen x € 0,43 = € 21.046. Het resterende bedrag aan dividend blijft gereserveerd voor uitkering op een later moment. Wanneer is nog niet bekend. Het dividend betreffende het dienstjaar 2020 van de BNG zal dan vermoedelijk ook een jaar worden opgeschoven naar 2022. De Europese Centrale Bank heeft de banken aanbevolen om tot 30 september 2021 af te zien van dividenduitkering of deze te beperken. Dividenden mogen onder strikte voorwaarden maximaal 15% van de gecumuleerde winst 2019-2020 bedragen. Op basis hiervan heeft de BNG besloten het hiervoor genoemde dividend uit te keren. Ontwikkeling reserves c.a Binnen programma 0 worden de mutaties op de reserves verantwoord. Voor de geplande onttrekkingen uit reserves, die niet in 2020 hebben plaatsgevonden, wordt bij de besluitvorming van de jaarrekening aan de raad gevraagd om deze door te schuiven naar 2021. Dit noemen we temporiseren. Hierdoor vallen de benodigde middelen niet vrij en kunnen ze in een volgend jaar worden ingezet. Op het taakveld reserves is per saldo sprake van een nadeel van € 3.320.000.
Tegenover dit nadeel ontstaat op de diverse programma's een voordeel, omdat de geplande uitgaven niet of deels niet zijn gemaakt. Binnen deze programma's vindt u de inhoudelijke toelichting. Voor 2020 betreft dit onder meer: •
Kansen in Kernen (programma 2)
€ 1.079.000
•
Aardgasvrij Garyp (programma 7)
€
•
Gebiedsontwikkelingen Zuid en Midden Centrale As (programma 8)
€ 1.188.000
Gemeente Tytsjerksteradiel
627.000
35
JAARSTUKKEN 2020
Bijdrage aan WM8KTD De jaarrekening 2020 van de WM8KTD laat een onderschrijding van de budgetten zien waardoor van beide gemeenten in totaal een lagere bijdrage van € 53.000 nodig is. Voor onze gemeente betekent dit een lagere bijdrage van € 28.000 aan de WM8KTD, hetgeen een voordeel van dezelfde omvang voor de jaarrekening van de gemeente betreft. De onderschrijdingen zijn in de jaarrekening 2020 van de WM8KTD toegelicht. In verband met de verplichte verdeling over taakvelden conform het BBV, zien we het voordeel van de WM8KTD als volgt terug in de jaarrekening van de gemeente: Programma 0:
€ 17.000 V
Programma 1:
€ 15.000 V
Programma 2:
€ 44.000 V
Programma 3:
€
Programma 4:
€ 11.000 N
Programma 5:
€ 21.000 N
Programma 6:
€ 153.000 N
Programma 7:
€ 37.000 V
Programma 8:
€ 104.000 V
Totaal:
€ 28.000 V
4.000 N
Ontwikkeling personeelskosten (alle programma's) In december heeft er een bijstelling op de begroting plaatsgevonden. Hierin is eveneens gerapporteerd over de ontwikkeling van de personeelskosten. Op dat moment werd een gunstige ontwikkeling verwacht waardoor een deel van het verwachte voordeel reeds ten gunste van het saldo is vrijgevallen. Daarbij was eveneens rekening gehouden met eventuele onvoorziene kosten die in zich in het laatste kwartaal van het jaar nog voor hadden kunnen doen. Er hebben zich echter geen onvoorziene situaties voorgedaan waardoor er uiteindelijk een extra voordeel is ontstaan van € 150.000. Dit voordeel betreft de totale personeelslasten van alle programma's tezamen. Extra baten uit verhuur gronden De ontvangen baten uit met name gronden (niet in exploitatie) zijn hoger dan begroot. Naast een groot aantal kleinere toenames in baten, is er sprake van een additionele huuropbrengst van velden door het COA. voor de jaarrekening een voordeel van € 59.000. Onderbesteding post eenmalig onvoorzien In de begroting is voor eenmalig onvoorziene ontwikkelingen een stelpost opgenomen van € 50.000. In 2020 is hiervan € 10.000 besteed. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 40.000. Overige baten en lasten - onbenutte budgetten In de jaarrekening waren een aantal algemene stelposten opgenomen, die verder in het kader
van
de
jaarrekening
niet
zijn
benut.
Het
betreft
hier
onder
meer
een
onderzoeksbudget, een budget voor eenmalig onvoorziene kosten en een budget voor fiscale kosten. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 298.000.
Gemeente Tytsjerksteradiel
36
JAARSTUKKEN 2020
Ontwikkeling personeelskosten voormalig bestuur In lijn met 2019 zijn de sociale lasten (o.a. pensioenlasten en sociale uitkeringen van voormalige bestuurders) wederom hoger uitgevallen dan begroot. Voor de jaarrekening een nadeel van € 66.000. Lagere ontvangst precariorechten en invorderingen Vanwege het vestigen van zakelijke rechten (in de loop van jaar 2019) heeft Tennet minder leidingennetwerk boven openbare gemeentegrond in Tytsjerksteradiel. Dit heeft geleid tot lagere
opbrengsten.
Hiernaast
zien
we
dat
de
opbrengsten
uit
aanmaningen
en
dwangbevelen een nadeel laat zien ten opzichte van begroot. De opbrengst hiervan wisselt jaarlijks en is lastig te voorspellen. Voor de begroting wordt gekeken naar de werkelijke opbrengst over de afgelopen vijf jaren. Door Corona zijn er voor 2020 vrijwel geen baten op deze post gerealiseerd. Het dwanginvorderingsproces is opgestart in 2021. Voor de jaarrekening een totaal nadeel van € 29.000. Lagere leges Burgerzaken agv corona Door corona zijn minder leges ontvangen. Dit zorgt voor een nadeel op de baten en een voordeel op de lasten. Dit komt onder andere doordat er minder huwelijken zijn voltrokken en minder aanvragen voor verklaringen en uittreksels zijn gedaan. Dit komt mede doordat het gemeentehuis slechts beperkt toegankelijk is geweest gedurende een langere periode. Voor noodzakelijke aanvragen hebben burgers ten opzichte van eerdere jaren wel meer gebruik gemaakt van de digitale mogelijkheden die die gemeente hiervoor biedt. Voor de jaarrekening een nadeel van € 24.000.
Gemeente Tytsjerksteradiel
37
JAARSTUKKEN 2020
Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •
ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)
•
ondersteunende
medewerkers
op
de
taakvelden
(zoals
activiteiten
van
leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dat is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Bestuur
1.856
1.898
2.263
- 365
Burgerzaken
1.285
1.206
1.082
124
Beheer overige gebouwen en gronden
437
459
470
- 11
Treasury
- 51
240
116
124
OZB woningen
241
233
195
37
OZB niet-woningen
159
155
162
-7
Belastingen overig
32
32
61
- 28
AU en overige uitkeringen gemeentefonds
-
-
-
-
Overige baten en lasten
1.822
565
300
264
Totaal lasten
5.783
4.788
4.649
139
Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
1.016
1.016
3
- 1.013
Burgerzaken
394
323
302
- 21
Beheer overige gebouwen en gronden
86
359
429
70
Treasury
137
187
78
- 109
OZB woningen
5.577
5.577
5.563
- 14
OZB niet-woningen
2.320
2.320
2.325
5
Belastingen overig
2.096
2.096
2.064
- 32
AU en overige uitkeringen gemeentefonds
51.069
53.464
53.921
457
15
15
35
20
Totaal baten
62.710
65.358
64.719
- 639
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
56.927
60.570
60.070
- 501
Bestuur
Overige baten en lasten
In de reserves gestort
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Mutaties reserves
1.614
5.095
4.049
1.047
Totaal lasten
1.614
5.095
4.049
1.047
Gemeente Tytsjerksteradiel
38
JAARSTUKKEN 2020
Uit de reserves gehaald
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Mutaties reserves
2.591
5.341
1.990
- 3.350
Totaal baten
2.591
5.341
1.990
- 3.350
977
245
- 2.058
- 2.304
Saldo mutaties reserves
TOTAAL
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Lasten programma
7.397
9.883
8.698
1.185
Baten programma
65.302
70.699
66.709
- 3.989
Saldo programma
57.904
60.816
58.011
- 2.804
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
- 2.804
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen
411
Lasten
177
- Onderbesteding post eenmalig onvoorzien
40
- Diversen
67
- Ontwikkeling Personeelskosten bestuur
- 66
- Overige baten en lasten - onbenutte budgetten
298
- Lagere rentelasten c.a. m.b.t. geldleningen
124
- Lagere Bijdrage aan 8KTD programma 0
17
- Ontwikkeling voorziening APPA
- 303
Baten
234
- Lagere leges Burgerzaken agv corona
- 24
- Lagere ontvangst precariorechten en invorderingen
- 29
- Extra baten uit verhuur gronden
59
- Algemene uitkering 2020
228
Incidentele voor- of nadelen
- 3.215
Lasten
-
Baten
- 3.215
- Ontwikkeling reserves ca
- 3.320
- Lagere dividend uitkering waaronder BNG - Algemene uitkering oude jaren
Gemeente Tytsjerksteradiel
- 124 229
39
JAARSTUKKEN 2020
Verbonden Partijen Hieronder ziet u, voor zover van toepassing, het overzicht van de Verbonden Partijen aan dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Werkmaatschappij Achtkarspelen-Tytsjerksteradiel
Buitenpost / Burgum
Vennootschap / Coöperatie Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Vitens
Zwolle
BNG Bank NV
Den Haag
Gemeente Tytsjerksteradiel
40
JAARSTUKKEN 2020
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
00. Bestuur en ondersteuning
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie
Indicator
Eenheid
Metingen en refertejaar
meting ten tijde van O
P
rek.
begr.
rek.
2020
2021
2019
Apparaatskosten Kosten per inwoner Tytsjerksteradiel
euro
768,0
886,0
714,0
euro
onbekend
onbekend
onbekend
Tytsjerksteradiel
fte
2,5
2,2
2,3
Nederland
fte
onbekend
onbekend
onbekend
euro
5,1
3,5
6,0
euro
onbekend
onbekend
onbekend
Tytsjerksteradiel
fte
2,8
2,6
2,7
Nederland
fte
onbekend
onbekend
onbekend
(Cijfers jaarrekening 2020) Nederland
Bezetting Bezetting in fte per 1.000 inwoners
Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Tytsjerksteradiel (Cijfers jaarrekening 2020) Nederland
Formatie Het aantal fte per 1.000 inwoners
Gemeente Tytsjerksteradiel
41
JAARSTUKKEN 2020
Veiligheid Bij dit programma horen de volgende taakvelden 1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.2
Openbare orde en veiligheid
Inhoudelijk In de programmabegroting 2020 staat wat we van plan waren in 2020. Alle onderwerpen waren afkomstig uit de Kadernota 2019 (jaren 2020-2023) en uit het coalitieakkoord. Hieronder vertellen we per onderwerp •
wat we van plan waren
•
wat we hebben bereikt
•
wat er (nog) niet is gelukt
Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Uitbreiding taken Veiligheid (0,3 fte)
[Kadernota 2019
nr. 1.02]
Wat wilden we? Veiligheid wordt een steeds grotere taak van gemeenten. Sinds de bezuinigingen op de formatie (besluit eerste helft 2017) heeft de eenheid Veiligheid er diverse taken bij gekregen. Genoemd worden: •
De repressieve last groeit meer en meer, niet in de laatste plaats als gevolg van een terugtrekkende politie. Zaken met een relatie met personen met verward gedrag worden meer en meer doorgespeeld naar de gemeente. De stijging van het aantal personen met verward gedrag wordt over het algemeen toegeschreven aan de bezuinigingen van het vorige kabinet op de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ). De gevolgen dienen zich nu aan.
•
De Wet aanpak woonoverlast. De burgemeester krijgt meer bevoegdheden om woonoverlast aan te pakken.
•
Aangescherpt Beleid Opiumwet. De bevoegdheid van de burgemeester om panden te sluiten. Een bevoegdheid die vorig jaar al een aantal malen is toegepast.
•
Preventieve taak op het gebied van cybercrime. Hiervoor zijn afspraken in de driehoek Noordoost Fryslân (burgemeester–politie–justitie) op 15 maart 2018.
•
Persoonsgerichte Aanpak (PGA). Een samenwerkingsverband tussen gemeenten, politie en andere ketenpartners voor de aanpak van veiligheidsproblemen zoals:
plegers van High Impact Crimes;
jeugdigen met grote kans op een criminele carrière;
potentieel gewelddadige eenlingen;
personen met verward gedrag.
De gemeenten krijgen hierin een regierol,
Gemeente Tytsjerksteradiel
42
JAARSTUKKEN 2020
Ondermijnende criminaliteit. De onderwereld die zich in de “bovenwereld”
•
manifesteert. Een stijgend aandachtspunt. Radicalisering. Een convenant van de overheid, waaronder wordt voorzien in het
•
trainen van medewerkers in het herkennen van signalen van radicalisering. Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGZ, inwerkingtreding 2020). Deze
•
wet vergroot de bevoegdheid van de burgemeester. Zo kunnen naast gedwongen opname in een GGZ-instelling ook andere crisismaatregelen worden opgelegd. De huidige bezetting kan deze uitbreiding niet opvangen. Wat hebben we bereikt? De vacature is ingevuld. De taken zijn in 2020 voortvarend opgepakt. Met name op het gebied van jeugdoverlast zijn er stappen gezet om de overlast terug te dringen. Wat is (nog) niet gelukt? Door corona zijn veel taken blijven liggen. De prioriteit lag vanaf eind februari bij taken die voortvloeiden uit het de door de Rijksoverheid opgelegde maatregelen. Hierdoor is het reguliere werk onder druk komen staan. Zo zijn bijvoorbeeld wel de gesubsidieerde projecten “Binnenspiegel” en “Ongewenste inmenging in dorpen en wijken opgepakt” door de extern projectleider, maar zijn de reguliere taken die gepland stonden niet of in mindere mate uitgevoerd. Status [Gereed]
Uitbreiding taken BOA-sturing (0,05 fte)
[Kadernota 2019
nr. 1.03]
Wat wilden we? Er zal op provinciale schaal en ook binnen Noordoost Fryslân meer worden samengewerkt op het gebied van strafrechtelijk optreden. Binnen Noordoost Fryslân zijn intenties om samen te werken op het gebied van verkeer, Drank- en horecawet, milieu, groen en bouwen. Dit vraagt om sturing. Wat hebben we bereikt? Een van de coördinatoren van de eenheid Toezicht en Handhaving heeft deze taak gekregen. Daarvoor heeft hij een deel van zijn taak (Beleidsmedewerker integrale veiligheid) overgedragen aan een andere medewerker, die deze formatie erbij heeft gekregen. De coördinator geeft sturing aan de BOA's en heeft contacten met de Regionale coördinator (Noardeast Fryslân). Door de coronamaatregelen is nog weinig uitvoering gegeven aan de samenwerking. Wat is (nog) niet gelukt? Zodra de Coronacrisis achter de rug is zal de samenwerking op beoogd niveau worden gebracht. Status [Gereed]
Gemeente Tytsjerksteradiel
43
JAARSTUKKEN 2020
Overige ontwikkelingen Crisisbeheersing Voor crisisbeheersing is een jaarlijks werkbudget beschikbaar voor opleidingen, kosten voor tijdelijke opvang, voorzieningen en de aanschaf van materialen voor de medewerkers in de crisisorganisatie. Tevens wordt het budget ingezet voor te maken onvoorziene kosten bij uitbreken van een crisis of incidenten. De opleidingen worden steeds meer overgenomen door de Veiligheidsregio. Materialen en ICT-middelen worden vaak betaald uit andere budgetten. Hiermee wordt het budget minder structureel ingezet, maar meer gebruikt voor incidentele kosten bij crisis of incidenten. Dit betekent voor de jaarrekening een voordeel van € 13.000. Veiligheid Voor veiligheid is jaarlijks een werkbudget beschikbaar voor verschillende jaarlijkse activiteiten op het gebied van veiligheid. Zoals de week van de veiligheid, preventieve activiteiten in het kader van cybercrime, inhuur beveiliging, de inzet van verkeersregelaars bij evenementen en preventieve activiteiten. Door de coronacrisis zijn veel activiteiten in 2020 niet doorgegaan. Ook zijn werkzaamheden doorgeschoven naar volgend jaar. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 24.000. Veiligheid realiseren continuïteitsplan Voor het opstellen van een continuïteitsplan is een budget van € 15.000 beschikbaar.
De werkzaamheden zullen worden opgepakt binnen het team informatie en automatisering en het budget zal hiermee worden overgedragen naar automatisering. Voor het taakveld veiligheid is dit een voordeel.
Gemeente Tytsjerksteradiel
44
JAARSTUKKEN 2020
Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •
ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)
•
ondersteunende
medewerkers
op
de
taakvelden
(zoals
activiteiten
van
leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Crisisbeheersing en brandweer
1.792
1.792
1.755
37
Openbare orde en veiligheid
358
446
407
38
2.150
2.238
2.163
75
Totaal lasten Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Crisisbeheersing en brandweer
-
-
-
-
Openbare orde en veiligheid
31
23
18
-6
Totaal baten
31
23
18
-6
- 2.118
- 2.214
- 2.145
69
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
69
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen
69
Lasten
69
- Veiligheid realiseren continuïteitsplan
15
- Minder inzet van het werkbudget Veiligheid
24
- Diversen
2
- Lagere bijdrage Werkmaatschappij 8KTD
15
- Minder inzet van het werkbudget Crisisbeheersing
13
Gemeente Tytsjerksteradiel
45
JAARSTUKKEN 2020
Verbonden Partijen Hieronder ziet u, voor zover van toepassing, het overzicht van de Verbonden Partijen aan dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.
Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij
Vestigingsplaats
Veiligheidsregio Fryslân
Leeuwarden
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
01. Veiligheid
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie
Indicator
Eenheid
Metingen en refertejaar
meting ten tijde van O
P
rek.
begr.
rek.
2020
2021
2019
Misdrijven - Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Tytsjerksteradiel
aantal
1,1
1,1
1,9
Nederland
aantal
2,5
2,5
2,5
aantal
2,0
2,0
1,9
Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Tytsjerksteradiel
Gemeente Tytsjerksteradiel
46
JAARSTUKKEN 2020
Nederland
aantal
4,7
4,9
4,8
Tytsjerksteradiel
aantal
3,2
3,4
3,5
Nederland
aantal
6,7
5,8
5,4
Tytsjerksteradiel
aantal
0,6
0,6
0,6
Nederland
aantal
2,2
2,2
2,2
Tytsjerksteradiel
aantal
52,0
52,0
98,0
Nederland
aantal
132,0
132,0
119,0
Misdrijven - Vernieling en beschadigingen (in de openbare ruimte) Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.
Misdrijven - Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Gemeente Tytsjerksteradiel
47
JAARSTUKKEN 2020
Verkeer, vervoer en waterstaat Bij dit programma horen de volgende taakvelden 2.1
Verkeer en vervoer
2.3
Recreatieve havens
2.4
Economische havens en waterwegen
Inhoudelijk In de programmabegroting 2020 staat wat we van plan waren in 2020. Alle onderwerpen waren afkomstig uit de Kadernota 2019 (jaren 2020-2023) en uit het coalitieakkoord. Hieronder vertellen we per onderwerp •
wat we van plan waren
•
wat we hebben bereikt
•
wat er (nog) niet is gelukt
Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. 2e fase Gebiedsontwikkeling De Centrale As
[Kadernota 2019
nr. 2.02]
Wat wilden we? De Gebiedsontwikkeling zorgt ervoor dat De Centrale As goed wordt ingepast in het landschap en moet daarnaast zorgen voor een “plus” aan het gebied. Deze “gebiedsplus” is als een soort van compensatie toegezegd aan de streek. Onze inzet is vooral gericht op de realisatie van recreatieve maatregelen, zoals de aanleg van fiets- en wandelpaden. Voor de uitvoering van de Gebiedsontwikkeling is de Gebiedsontwikkelingscommissie (GOC). De Centrale As geïnstalleerd. Hierin zijn de diverse belangen vertegenwoordigd. De GOC heeft een visie voor het gebied uitgewerkt: Integrale visie Gebiedsontwikkeling De Centrale As “Oer weide, sompe en wâld”. Deze visie is vervolgens vertaald naar een Maatregelenkaart, welke opgedeeld is in fase 1 en fase 2 maatregelen. Voor de fase1 maatregelen is tevens de gemeentelijke cofinanciering geregeld. Voor de fase 2 maatregelen is geen gemeentelijke cofinanciering geregeld. In eerste instantie zal de financiering van fase 2 gezocht worden in de verwachte vrijval aan middelen die voor fase 1 zijn geraamd. Twee maatregelen, de aanleg van een fietspad langs de Reidlânsfeart in Hurdegaryp en de aanleg van een wandelpad in Burgum-West, kunnen in ieder geval op deze manier worden gerealiseerd. Dit is inmiddels ook toegezegd.
Financiering van de overige maatregelen in fase 2, waaronder de eventuele realisatie van een pontverbinding over het PM-kanaal tussen Burgum en Sumar, is afhankelijk van verdere vrijval van middelen. De middelen die de provincie voor de tweede fase gereserveerd heeft, blijven overigens vijf jaar voor de gemeente beschikbaar. Dat geeft ons de ruimte om binnen die termijn alsnog de benodigde financiering te vinden voor de overgebleven projecten. Wat hebben we bereikt? De financiële afwikkeling van zowel fase 1 als 2 is nog niet afgerond. De Provincie heeft
Gemeente Tytsjerksteradiel
48
JAARSTUKKEN 2020
meer tijd nodig voor de uitwerking hiervan. Wat is (nog) niet gelukt? De overige fase 2 maatregelen zijn niet gerealiseerd omdat er nog geen duidelijkheid is over de algehele afrekening. Zodra hier meer over bekend is kan een totaalplaatje gemaakt worden voor de fase 2 maatregelen en kan gekeken worden welke maatregelen wellicht in de toekomst nog uitgevoerd kunnen worden. Status [In ontwikkeling]
Digitalisering administratieve processen Buitendienst
[Kadernota 2019
nr. 2.03]
Wat wilden we? De huidige manier van planning en administratie van de afdeling Buitendienst Tytsjerksteradiel kost veel tijd en energie omdat veel activiteiten handmatig worden uitgevoerd. Het doel is om via digitale (en veel kortere en snellere) wegen te communiceren met elkaar en met onze burgers. Snelle inhoudelijk afhandeling met directe terugkoppeling naar klant en organisatie is in deze tijd de normaalste zaak van de wereld. Het team beheer Buitendienst is voorbereidend gestart met een transformatie van analoog naar digitaal werken. Parallel aan dit proces wordt onderzocht hoe de bestaande processen efficiënter en effectiever ingericht kunnen worden. De benodigde middelen worden grotendeels binnen bestaande formatie en budgetten opgevangen. Wel is een extra eenmalige investering nodig om in deze digitale transitie succesvol te laten zijn. Hiervoor wordt eenmalig € 75.000 uitgetrokken die ten laste van de algemene reserve wordt gebracht. Op voorwaarde dat de snellere systematiek goed opgebouwd wordt in een relatief korte periode, valt er ook terug te verdienen. De verwachting is dat er jaarlijks bespaard kan worden op de middellange termijn. Mocht de efficiëntie in het werk verder toenemen, dan zijn er meer mogelijkheden. Wat hebben we bereikt? Het doorontwikkelen en optimaliseren met digitale mogelijkheden is een continu proces.
In 2020 hebben de voorbereidingen plaatsgevonden om over te gaan naar een nieuw meldingensysteem openbare ruimten (Fixi) in onze gemeenten (8KTD). Hiervoor hebben betreffende medewerkers deelgenomen in projectgroepen om de introductie van Fixi voor te bereiden en hier de processen nader op in te richten. Fixi is inmiddels gestart per 1 februari 2021. Een ander voorbeeld is het realiseren van digitale (pin) betalingsmogelijkheden op al onze locaties. Wat is (nog) niet gelukt? Het doorontwikkelen en optimaliseren met digitale mogelijkheden is een continu proces. Op verschillende onderdelen zullen we hier ook de komende periode activiteiten blijven ontplooien. Status [Gereed]
Gemeente Tytsjerksteradiel
49
JAARSTUKKEN 2020
Actualisatie en koppeling BGT & GBI-beheersysteem
[Kadernota 2019
nr. 2.05]
Wat wilden we? Vele jaren lang werden de GBKN (nu BGT) en de geografische data in het beheersysteem (GBI) voor de openbare ruimte separaat van elkaar bijgehouden. In de loop van jaren zijn hierdoor veel grotere en kleine verschillen tussen beide datasets ontstaan. Een analyse heeft aangetoond dat er niet alleen verschillen tussen de BGT en GBI zijn, maar dat de informatie ook niet altijd overeenkomt met de werkelijke situatie buiten op straat. Conform de Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) is de gemeente verplicht om de BGT actueel te houden. Daarnaast dient voor 1 januari 2020 fase II van de transitie BGT uitgevoerd te zijn. Dit betreft onder andere het verbeteren van de volledigheid en de kwaliteit van de BGT. Daarnaast zijn we verplicht om de BGT te gebruiken als basis voor onze beheeractiviteiten. De beide systemen (BGT en GBI) moeten gekoppeld worden, waarbij de BGT leidend wordt. Hierbij mogen geen metadata verloren gaan. Dit is een arbeidsintensieve klus hoewel een groot deel geautomatiseerd gekoppeld kan worden. Echter, alle verschillen tussen de systemen moeten handmatig op elkaar afgestemd worden. Daarnaast volgt er nog een grote hoeveelheid mutaties als gevolg van de Centrale As en Kansen in Kernen.
De koppeling biedt uiteindelijk veel voordelen: enkelvoudig data inwinnen/meervoudig gebruik, voorkomen van fouten, betere analysemogelijkheden door standaardisatie. Samengevat •
De BGT is niet 100% actueel conform Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie
•
We hebben ons te beheren areaal in de openbare ruimte niet compleet in beeld in ons beheersysteem
•
De systemen zijn niet gekoppeld waardoor veranderingen in de openbare ruimte via de BGT niet geautomatiseerd in het beheersysteem GBI komen (dubbel werk, kans op fouten)
De basis moet dus weer op orde komen en blijven. Door samenwerking tussen het team Informatiebeheer (WM) en Beheer Binnendienst (TD) kunnen we een boppeslach maken: optimalisatie van zowel de BGT (verplichting Wet BGT) als ook het GBI-beheersysteem. We gaan hiervoor bovendien ervaringen inwinnen bij Achtkarspelen. In Achtkarspelen is de BGT en GBI inmiddels op elkaar afgestemd en gekoppeld. De omvang van de werkzaamheden is op voorhand niet in te schatten. Het betreft veelal handmatig mutatie-werk. Op basis van ervaringen elders is bekend dat hier minimaal ca. 2,5 jaar werk (€ 175.000) in zit. Reeds beschikbaar in begroting van 2019: € 70.000. Nog benodigd: •
in 2020 € 35.000
•
in 2021 € 70.000
Wat hebben we bereikt? De kaarten in BGT en GBI zijn voor het overgrote deel met elkaar in overeenstemming gebracht. Binnenkort wordt een automatische validatie gedaan om dit te toetsen. Bij een positieve uitslag kunnen we de koppeling installeren en inschakelen. Vervolgens gaan we verder met het aanvullen en verbeteren van de gegevens op de kaart. Doordat we de
Gemeente Tytsjerksteradiel
50
JAARSTUKKEN 2020
koppeling hebben, hoeven we dat dan nog maar in één kaart te doen. Wat is (nog) niet gelukt? Zie bovenstaand. Status [Op schema]
Digitalisering en optimalisering data areaal openbare ruimte
[Kadernota 2019
nr. 2.06]
Wat wilden we? Het GBI-beheersysteem bevat momenteel in grote lijnen alleen het areaal verhardingen, openbaar groen en hoofdriolering. Veel informatie met betrekking tot het areaal en beheer van de openbare ruimte is grotendeels alleen in analoge vorm en/of Excel-lijsten beschikbaar of dient in het veld te worden geïnventariseerd. Deze informatie moet in het GBI beheersysteem opgenomen worden door een digitaliseringsslag te maken. Op die manier zijn gegevens geografisch beschikbaar en zijn beheerdata beter te koppelen aan de objecten. Ook is integraal en kwaliteitsgestuurd beheer en analyse op deze wijze beter mogelijk. Informatie die gedigitaliseerd opgenomen moet worden in het GBI-beheersysteem betreft onder andere: duikers, damwanden, beschoeiingen, steigers, bruggen, rioolaansluitingen, metadata groenvlakken, VTA-inspecties bomen, inrichtingselementen (bijv. bankjes, prullenbakken en kunstwerken), bebording, markering en eigendom/openbaarheid. Deze inhaalslag in digitalisering, optimalisatie en standaardisering is noodzakelijk om goed inzicht te houden/krijgen in het volledige areaal en de bijbehorende onderhoudstoestand om de beheertaken goed uit te voeren.
Zonder optimale en complete data lopen we daarnaast risico's door areaal dat niet in beeld is, waardoor bijvoorbeeld door verjaring van openbare wegen op particuliere terreinen de onderhoudsplicht bij de gemeente komt te liggen op basis van de Wegenwet. Zonder deze inhaalslag is er geen optimale basis om de beheertaken goed uit te voeren. De basis moet dus weer op orde komen en blijven. De omvang van de werkzaamheden om alle beheerdata op het gewenste niveau te brengen is op voorhand niet volledig in te schatten. Het betreft veelal handmatig mutatie-werk. Gedurende het proces zal daar meer duidelijkheid in komen. Vooralsnog gaan we uit van een klus van minimaal 2 jaar (€ 150.000). Reeds beschikbaar in begroting van 2019: €75.000. Nog benodigd: •
in 2020 € 37.500
•
in 2021 €37.500
Wat hebben we bereikt? In de tweede Burap 2020 is reeds aangegeven dat als gevolg van Covid-19 dit jaar beperkt uitvoering is gegeven aan dit onderwerp. Het (deels door een externe partij laten) uitvoeren
Gemeente Tytsjerksteradiel
51
JAARSTUKKEN 2020
van de werkzaamheden vraagt intensieve aansturing, begeleiding en afstemming met collega's uit de diverse vakgebieden (wegen, groen, water, binnen- en buitendienst). Dat was niet goed mogelijk. Wel hebben we dit jaar een begin gemaakt met de inventarisatie van groen (hagen) in het beheersysteem. Bovendien kunnen we, nadat we ons de afgelopen tijd met name gericht hebben op de BGT-GBI-koppeling die nu bijna gereed is, ons nu meer richten op het verder digitaliseren (completeren), standaardiseren en optimaliseren van de informatie over ons areaal in GBI. Dit is een arbeidsintensief proces dat meerdere jaren duurt en, zoals reeds aangegeven in de tweede Burap 2020, plaats zal vinden in de periode 2021-2023. Wat is (nog) niet gelukt? Zie bovenstaand. Status [Op schema]
Brugbediening op afstand - Eastermar
[Kadernota 2018
nr. 2.1 b]
Wat wilden we? Er zijn een aantal opties om bediening op afstand van de brug Eastermar weer mogelijk te maken (door RWS vanuit Lemmer, door provincie vanuit Leeuwarden, door gemeente vanaf een gemeentelijke locatie). Daarnaast zijn er een aantal alternatieven waaronder overdracht van de brug aan provincie Fryslân, de brug vervangen door een hogere vaste brug en de brug volledig vernieuwen/reconstrueren. We gaan de (on)mogelijkheden, kosten en gevolgen van de opties en alternatieven nader onderzoeken. Voor het jaar 2019 zal de bediening van de brug nog verzorgd worden door RWS. Juridisch is inmiddels uitgezocht dat de brug ons eigendom is en blijft. Wat hebben we bereikt? De variantenstudie Brug Eastermar is gereed. Naar alle belanghebbenden is een brief gestuurd. In maart 2021 wordt de variantenstudie opiniërend behandeld in de raad. Daaraan voorafgaand wordt de variantenstudie gepresenteerd in het Iepen Podium. Op basis van de uitkomsten van de opiniërende behandeling gaat het college bepalen hoe de vervolgstappen en de besluitvorming eruit komen te zien. Eerder is al gemeld dat de brugbediening door Rijkswaterstaat nog tot uiterlijk 1 januari 2023 gegarandeerd is. Wat is (nog) niet gelukt? Zie voorgaand. Status [Op schema]
Gemeente Tytsjerksteradiel
52
JAARSTUKKEN 2020
Voor de periode 2020-2023 is een taakstelling geformuleerd én verwerkt in de begroting. In deze jaarrekening vertellen we •
in hoeverre de taakstelling is gerealiseerd
•
wat het maatschappelijke effect was
•
wat er nog gerealiseerd moet worden
Recreatieve haven Eernewoude
[Nr. TS-2.3 a]
Wat is gerealiseerd? Op dit moment is er een externe projectleider bezig met het in kaart brengen van de mogelijkheden en onmogelijkheden. De verwachting is dat het geplande financiële effect in 2021 niet wordt gerealiseerd. De raad is per collegebrief in december 2020 geïnformeerd over de stand van zaken en de voorgenomen planning. Wat was het maatschappelijke effect? Niet van toepassing. (x € 1.000)
2020
2021
2022
2023
gepland
-
178
178
178
gerealiseerd
-
-
-
-
nog te realiseren
-
178
178
178
[ gerealiseerd]
[ gepland]
[ verkennend]
[ verkennend]
status
Overige ontwikkelingen Kansen in Kernen Het project Kansen in Kernen zou in het boekjaar 2020 geheel worden afgerond. Daarom is de volledige reserve KIK opgevoerd als budget en zou in 2020 het projectresultaat worden verantwoord. De kans voor herinrichting van de buitenruimte van de Molkfabryk in Burgum vergt echter meer tijd in voorbereiding en uitvoering. Daarom is verlenging van de projectperiode aangevraagd en verleend tot november 2021. Daarnaast is er met de provincie Fryslân nog geen overeenstemming over de afrekening van de rotonde in Burgum. De uitgaven zijn door beide oorzaken fors lager dan voorzien en bleven beperkt tot € 1.079.000 een verschil van € 1.323.000. De uitgaven worden voor de helft gedekt uit subsidie van de provincie Fryslân en de andere helft ten laste van de reserve KIK en zijn daarmee neutraal voor de jaarrekening. Het voordelige verschil bij de lasten van € 1.323.000 is echter even groot als het nadeel op de baten van de provinciale subsidie van € 244.000 en de lagere onttrekking ten laste van de reserve KIK van € 1.079.000. Daarmee is er geen effect op het resultaat van de jaarrekening.
Gemeente Tytsjerksteradiel
53
JAARSTUKKEN 2020
Vergoeding onderdoorgangen Centrale As Met onderdoorgangen Centrale As worden de locaties bedoeld waar de gemeentelijke wegen onder de Centrale As doorgaan. De weg door die onderdoorgangen zijn in beheer en onderhoud overgedragen aan de gemeente. In een aantal van die onderdoorgangen speelden nog restpunten die de provincie nog moest oplossen. Die zijn in het reguliere onderhoudsprogramma van de gemeente, het asfaltbestek, hersteld. Omdat de gemeente hier werk heeft uitgevoerd voor de provincie, het was hun eigendom, heeft de provincie de kosten hiervoor vergoed. Voor de jaarrekening betekent dit een eenmalig voordeel van € 95.000. Vergoeding aanleg kabels en leidingen Dit is met name de vergoeding van nutsbedrijven voor degeneratie van verhardingen aal gevolg van het werken aan kabels en leidingen. Sinds 2019 geschiedt de verrekening van de kosten via de webapplicatie MOOR. De nutsbedrijven moeten in deze applicatie een melding doen alvorens er gegraven mag worden ten behoeve van werkzaamheden aan kabels en leidingen. Door het gebruik van deze applicatie zijn nagenoeg alle werkzaamheden in beeld, administratief vastgelegd en verloopt de financiële afhandeling nagenoeg geautomatiseerd.
Voor het gebruik van MOOR waren deze werkzaamheden niet goed in beeld en/of niet administratief vastgelegd en bijgevolg werd er niet altijd een degeneratievergoeding betaald door de nutsbedrijven. Daarnaast lijkt er sprake van steeds meer werkzaamheden aan kabels en leidingen als gevolg van vervanging van oude netwerken en als gevolg van de energietransitie. Deze meeropbrengst aan vergoeding betekent voor de jaarrekening een voordeel van € 54.000.
Gemeente Tytsjerksteradiel
54
JAARSTUKKEN 2020
Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •
ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)
•
ondersteunende
medewerkers
op
de
taakvelden
(zoals
activiteiten
van
leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht.
Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Verkeer en vervoer
5.445
6.601
5.270
1.331
Recreatieve havens
284
260
265
-5
Economische havens en waterwegen
205
165
155
11
5.934
7.026
5.690
1.336
Totaal lasten Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting definitief
Rekening
Verschil
Verkeer en vervoer
148
1.440
1.329
- 111
Recreatieve havens
101
101
121
21
Economische havens en waterwegen
29
29
29
1
Totaal baten
278
1.569
1.480
- 90
- 5.656
- 5.457
- 4.210
1.246
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
1.246
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten - Diversen
167 18 - 26
- Ontwikkeling personeelslasten
44
Baten
149
- Vergoeding onderdoorgangen Centrale As
95
- Vergoeding aanleg glasvezel
54
Incidentele voor- of nadelen
1.079
Lasten
1.079
- Kansen in Kernen
1.079
Gemeente Tytsjerksteradiel
55
JAARSTUKKEN 2020
Economie Bij dit programma horen de volgende taakvelden 3.1
Economische ontwikkeling
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
3.4
Economische promotie
Inhoudelijk In de programmabegroting 2020 staat wat we van plan waren in 2020. Alle onderwerpen waren afkomstig uit de Kadernota 2019 (jaren 2020-2023) en uit het coalitieakkoord. Hieronder vertellen we per onderwerp •
wat we van plan waren
•
wat we hebben bereikt
•
wat er (nog) niet is gelukt
Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Nieuw gemeentelijk beleid voor recreatie en toerisme
[Kadernota 2018
nr. 5.7 c]
Wat wilden we? In 2019 - met de regionale kaders als kapstok - zetten we met nieuwe ambitie in op recreatie en toerisme in Tytsjerksteradiel. We evalueren het beleid 2007-2017 en onderzoeken waar de kansen voor de komende periode liggen. Op basis daarvan stellen we onze strategieën opnieuw vast en vertalen dit in een beleidsplan voor de periode 20202030. Wat hebben we bereikt? Vanwege het later gereedkomen van het regionale beleid en vervolgens corona waar de toeristische sector geheel door in beslag werd genomen, heeft de raad in september 2020 ingestemd met de startnotitie voor nieuw gemeentelijk beleid voor toerisme en recreatie. Vervolgens is daarmee een start gemaakt. Wat is (nog) niet gelukt? Het conceptbeleidsplan staat opiniërend geagendeerd voor de raad van 1 juli en de vaststelling is gepland in de raad van 16 september 2021. Vervolgens volgt eventuele aanpassing en vaststelling. Status [In ontwikkeling]
Versterken ondernemersklimaat
[CUP
nr. TDCoal020]
Wat wilden we? We zetten ons in voor het versterken van het ondernemersklimaat (MKB-vriendelijke gemeente en inzet voor banengroei).
Gemeente Tytsjerksteradiel
56
JAARSTUKKEN 2020
Wat hebben we bereikt? Versterken van het ondernemersklimaat is een dagelijks aandachtspunt vanuit het beleidsveld EZ. Dat geldt zowel voor individuele zaken als collectieve, zoals bedrijventerreinen, winkelcentra, winkeltijden, ed. Dit jaar is er veel aandacht voor de effecten van de coronapandemie voor ondernemers. Via nieuwsbrieven worden ondernemers geïnformeerd over de actualiteit met betrekking tot steunpakketten en andere relevante informatie. We hebben ondernemers ontvangen en herhaaldelijk digitaal gesproken en/of ontmoet. Ook zijn wij dagelijks aanspreekbaar voor de vele vragen die dit oproept bij de ondernemers. Er is een start gemaakt met een nieuw beleidsplan Economische Zaken. Input vanuit ondernemers en raad, via een expertmeeting, wordt daarin nadrukkelijk meegenomen. Daarbij wordt opgetrokken met Achtkarspelen. Na het zomerreces van 2021 zal het nieuwe beleidsplan ter vaststelling worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Wat is (nog) niet gelukt? n.v.t. Status [Op schema]
MKB-vriendelijke gemeente
[CUP
nr. TDCoal021]
Wat wilden we? We zetten ons in voor een MKB-vriendelijke gemeente. Wat hebben we bereikt? In 2019 is Tytsjerksteradiel voor de tweede keer op rij uitgeroepen tot de meest MKBvriendelijkste gemeente van Fryslân. De volgende verkiezing voor 2020 is gestart. Wij hebben niet meegedaan aan een 'betaald onderzoek' door de organisatie. Dat is naar onze opvatting minder passend. De uitslag wordt in 2021 weer bekend gemaakt. De verkiezing is gestoeld op 4 thema's waarop ondernemers de gemeente beoordelen: •
tevredenheid over de gemeentelijke dienstverlening
•
imago van de gemeente
•
communicatie en beleid van de gemeente
•
beleving van de gemeentelijke lasten
Wat is (nog) niet gelukt? N.v.t. Status [Continue proces]
Bedrijventerreinen Skûlenboarch-Westkern en Garyp-Noord
[CUP
nr. TDCoal029]
Wat wilden we? Wij ontwikkelen Bedrijventerreinen Skûlenboarch-Westkern en Garyp-Noord.
Gemeente Tytsjerksteradiel
57
JAARSTUKKEN 2020
Wat hebben we bereikt? De nieuwe bedrijventerreinen Garyp-Noord en Sanjesfjild Oentsjerk zijn opgenomen in het Convenant Bedrijventerreinen. De situatie is nijpend, te meer omdat voor ondernemers verder (nagenoeg) geen vestigingsmogelijkheden zijn in de gemeente. In 2020 is het complex Bedrijventerrein Garyp Noard uit de bouwgrondexploitatie genomen omdat er geen reëel uitzicht is op daadwerkelijke ontwikkeling. De gronden zijn afgewaardeerd naar agrarische waarde. Het verlies is meegenomen ten laste van de jaarrekening 2020. Voor bedrijventerrein Sanjesfjild loopt de ruimtelijke procedure. Deze wordt in voorjaar 2021 aan de gemeenteraad voorgelegd. Ook voor bedrijventerrein Jisteboerewei loopt de planologische procedure. Voor dit plan wachten we op een uitspraak van de Raad van State. Voor industrieterrein Skulenboarch zijn dit jaar de laatste (particuliere) kavels uitgegeven. Wat is (nog) niet gelukt? Garyp-Noord is uit de bouwgrondexploitaite genomen. Status [In ontwikkeling]
Voor de periode 2020-2023 is een taakstelling geformuleerd én verwerkt in de begroting. In deze jaarrekening vertellen we •
in hoeverre de taakstelling is gerealiseerd
•
wat het maatschappelijke effect was
•
wat er nog gerealiseerd moet worden
Verhoging toeristenbelasting
[Nr. TS-5.7 r&t i]
Wat is gerealiseerd? Met ingang van 2021 wordt de toeristenbelasting verhoogd van € 1 naar € 1,50 euro. Wat was het maatschappelijke effect? Naar aanleiding van de verhoging hebben enkele ondernemers gereageerd met het verzoek om niet met een vast bedrag te verhogen maar met een percentage. Hier is in overleg met de ondernemers onderzoek naar verricht waarbij de conclusie was dat een verhoging met een vast bedrag de voorkeur heeft. (x € 1.000)
2020
2021
2022
2023
gepland
-
140
140
140
gerealiseerd
-
140
140
140
nog te realiseren
-
-
-
-
[ n.v.t.]
[ gepland]
[ gepland]
[ gepland]
status
Gemeente Tytsjerksteradiel
58
JAARSTUKKEN 2020
Overige ontwikkelingen Ontwikkelingen bouwgrondcomplexen bedrijventerreinen
Burgum West Binnen het complex Burgum West verlopen de grondverkopen sneller dan verwacht, waardoor de looptijd van de grondexploitatie kan worden verkort. De geraamde verliesvoorziening voor dit complex is hiermee niet meer nodig. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 84.000.
Gytsjerk Centrum Voor het complex Gytsjerk Centrum kan volgens de percentage of completion (poc) methode in 2020 een winst worden genomen van € 38.000.
Garyp Noard In 2003 zijn gronden aangekocht voor de ontwikkeling van een bedrijventerrein Garyp Noard. De bouwgrondexploitatie voor deze ontwikkeling loopt vanaf 2008. Op dit moment is er geen zicht op daadwerkelijke aanleg van dit bedrijventerrein, en uitgifte van bouwkavels. Om risico’s die samenhangen met (zeer) lang lopende projecten te beperken is het uitgangspunt dat de looptijd van een bouwgrondexploitatie maximaal 10 jaar bedraagt (notitie Grondbeleid BBV 2019). Deze 10 jaar wordt gehanteerd als richtlijn, waar ‘gemotiveerd’ van kan worden afgeweken. Op dit moment is er echter geen reëel uitzicht op daadwerkelijke ontwikkeling. Conform de voorschriften moet het complex dan uit exploitatie worden genomen en de gronden naar agrarische waarde af te waarderen. Voor de jaarrekening betekent dit een eenmalig nadeel van € 280.000
Voorziening afgewikkelde complexen In verband met de afwikkeling van de complexen Noordbergum bedrijventerrein en Hurdegaryp Schalmei kunnen de resterende voorzieningen van resp. € 11.000 en € 16.000 vrijvallen. Dit levert een voordeel op van € 27.000. Toeristenbelasting De inkomsten van toeristenbelasting zijn aan schommelingen onderhevig. In 2020 is voor een bedrag van € 37.000meer aan toeristenbelasting ontvangen dan begroting. aan Vanwege de corona hebben we het afgelopen jaar via het compensatiepakket van het Rijk een extra bijdrage ontvangen van € 69.000 voor het wegvallen van opbrengsten. Deze bijdrage en de ontvangen toeristenbelasting van € 321.000 leiden ten opzichte van de begroting tot een voordeel in de jaarrekening van € 106.000.
Gemeente Tytsjerksteradiel
59
JAARSTUKKEN 2020
Wat heeft het gekost? In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van •
ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën)
•
ondersteunende
medewerkers
op
de
taakvelden
(zoals
activiteiten
van
leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht. Lasten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Economische ontwikkeling
149
401
401
-
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
52
-
472
- 472
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
328
71
70
1
Economische promotie
124
77
87
- 10
Totaal lasten
653
549
1.031
- 482
Baten exclusief reserves
Begroting primitief
Begroting
Rekening
definitief
Verschil
Economische ontwikkeling
-
-
-
-
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-
129
471
341
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
13
5
8
2
Economische promotie
285
216
323
107
Totaal baten
298
350
801
451
- 355
- 199
- 230
- 31
Saldo van baten en lasten (excl. reserves)
Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)
- 31
negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen
31
Lasten
-6
- Hogere bijdrage Werkmaatschappij 8KTD
-4
- Diversen
-2
Baten
37
- Meeropbrengst toeristenbelasting
37
Incidentele voor- of nadelen
- 62
Lasten
- 131
- Ontwikkelingen bouwgrondexploitatie bedrijventerreinen
- 131
Baten
69
- Bijdrage corona compensatiepakket Rijk
69
Gemeente Tytsjerksteradiel
60
JAARSTUKKEN 2020
Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld
03. Economie
De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie
Indicator
Eenheid
Metingen en refertejaar
meting ten tijde van O
P
rek.
begr.
rek.
2020
2021
2019
Banen Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Tytsjerksteradiel
aantal
529,5
529,4
529,5
Nederland
aantal
792,1
792,1
774,0
Tytsjerksteradiel
%
42,2
42,2
42,5
Nederland
%
53,2
52,2
52,8
Tytsjerksteradiel
aantal
137,3
137,3
134,8
Nederland
aantal
151,6
151,6
145,9
Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Vestigingen Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Gemeente Tytsjerksteradiel
61
JAARSTUKKEN 2020
Onderwijs Bij dit programma horen de volgende taakvelden 4.1
Openbaar onderwijs
4.2
Onderwijshuisvesting
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Inhoudelijk In de programmabegroting 2020 staat wat we van plan waren in 2020. Alle onderwerpen waren afkomstig uit de Kadernota 2019 (jaren 2020-2023) en uit het coalitieakkoord. Hieronder vertellen we per onderwerp •
wat we van plan waren
•
wat we hebben bereikt
•
wat er (nog) niet is gelukt
Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Maatschappelijk vastgoed; ontwikkelingen onderwijs (onderwijshuisvesting)
[Kadernota 2018
nr. 0.00 b]
Wat wilden we? In Eastermar en Tytsjerk is per 1 september 2018 de samenwerking tussen openbaar en christelijk basisonderwijs een feit en in Jistrum zal dit naar verwachting in 2019 gebeuren. In Jistrum en Tytsjerk heeft dit effect op de onderwijshuisvesting omdat de bestaande scholen te klein zijn om alle leerlingen te huisvesten. In de Kadernota van 2017 is daarvoor al geld gevraagd. Bij de berekening daarvan is uitgegaan van normbedragen van de VNG. Inmiddels is duidelijk dat die normbedragen veel te laag zijn en heeft de VNG deze normbedragen gecorrigeerd. Wanneer we de correctie doorrekenen dan heeft dat een nadelig effect vanaf 2020 op de in 2017 gevraagde middelen. De verbouwplannen voor Sumar, die ook onderdeel waren van de aanvraag in 2017, zullen al in 2018 worden uitgevoerd maar vallen nog wel binnen de lasten die daarvoor waren berekend. De in 2017 (vorige Kadernota) gevraagde middelen (investering) betekenen een jaarlijkse kapitaallast vanaf 2019. Maar de plannen voor Jistrum en Tytsjerk zijn nog niet zo concreet dat er al lasten in 2019 aan toe gerekend moeten worden. De verbouwkosten voor Sumar, die ook onderdeel van de aanvraag waren, zullen wel al in 2018 worden uitgegeven en bedragen € 23.000 per jaar. Ten opzichte van het gevraagde bedrag van € 50.000 per jaar betekent dat voor 2019 een voordelige bijstelling van € 27.000.
De lasten vanaf 2020 zijn nu berekend op basis van de nieuwe VNG-normen. Dat levert het volgende nieuwe inzicht,. Nieuwe investeringen leiden tot de volgende kapitaallasten: Tytsjerk € 72.000 Jistrum € 64.000
Gemeente Tytsjerksteradiel
62
JAARSTUKKEN 2020
Sumar
€ 23.000
Totaal
€ 159.000
De huidige kapitaallasten bedragen voor deze scholen € 60.000. In 2017 werd al € 50.000 extra in de begroting opgenomen. Dat houdt in dat er nu nog een extra jaarlijks bedrag van € 49.000 vanaf 2020 gevraagd wordt. Hierbij is geen rekening gehouden met eventuele boekwinsten, die kunnen worden gerealiseerd wanneer de huidige scholen kunnen worden verkocht. Het huidige verschil tussen WOZ-waarde en boekwaarden van de vier scholen bedraagt ruim € 500.000. Conform de voorschriften van het BBV vloeien eventuele boekwinsten terug in de algemene reserve. In 2019 komen we met een raadsvoorstel met daarin de uitgewerkte plannen. Wat hebben we bereikt? De werkzaamheden in Sumar zijn in 2020 afgerond. In Jistrum en Tytsjerk loopt het proces door in 2021. Beleidsmatige keuzes die in het kader van integraal accommodatiebeleid nog worden genomen zijn van invloed op de financiering en dekkingsmogelijkheden van deelnemende partners/instellingen. In afwachting van de kaders van het accommodatiebeleid van de gemeente maken de ontwikkelingen een pas op de plaats. De plannen voor vervangende nieuwbouw voor de scholen in Tytsjerk en Jistrum zijn een goed moment om breder met het dorp te kijken naar een optimale voorziening en eventueel slimme combinaties. Het proces loopt. Wat is (nog) niet gelukt? Het is wenselijk vanuit de gemeente een eenduidige visie te ontwikkelen voor het accommodatiebeleid.
Dit is van belang bijvoorbeeld bij de vragen die spelen over eventuele bijdragen van de gemeente voor het 'niet onderwijsdeel' van voorzieningen. Het voornemen is erop gericht een accommodatiebeleid vast te leggen en deze in de zomer 2021 ter vaststelling aan de raad aan te bieden. Met inachtneming van dat kader kunnen de plannen van Tytsjerk en Jistrum verder worden uitgewerkt. Status [In ontwikkeling]
Integraal HuisvestingsPlan (IHP)
[Kadernota 2019
nr. 4.01]
Wat wilden we? We willen adequate onderwijshuisvesting realiseren. Daarvoor moet er een nieuw gemeentelijk Integraal HuisvestingsPlan (IHP) worden vastgesteld. Het plan heeft als doelstelling het geven van een gemeentelijk beleidskader voor de huisvesting van onderwijsvoorzieningen (inhoud geven aan de 'wettelijke zorgplicht'). In dit plan worden de ontwikkelingen voor de onderwijshuisvesting benoemd. Daarnaast geeft dit plan inzicht in de beschikbare voorzieningen en de noodzakelijke omvang van deze voorzieningen voor de korte en de lange termijn. Per dorp moet een schets worden gemaakt van de huidige situatie en de ontwikkelingen in de komende jaren. De in het plan opgenomen planning zal binnen deze kaders worden uitgewerkt. Het plan zal iedere drie jaar worden herijkt. De bevoegdheid voor het bepalen van het totale financiële kader voor de uitgaven voor het onderwijs ligt bij de gemeenteraad.
Gemeente Tytsjerksteradiel
63
JAARSTUKKEN 2020
Het college is bevoegd om binnen deze kaders de afzonderlijke besluiten te nemen. In het IHP wordt het totale financiële kader geschetst. Met de nodige investeringen is al rekening gehouden, deze zijn verwerkt in de begroting 2019 en de meerjarenramingen tot en met 2023. Wat hebben we bereikt? Op basis van de bilaterale gesprekken met de schoolbesturen, de landelijke en lokale ontwikkelingen wordt een IHP opgesteld. Het concept wordt besproken met de schoolbesturen. Wat is (nog) niet gelukt? In 2021 wordt het IHP aan de raad voorgelegd. Status [In ontwikkeling]
Voor de periode 2020-2023 is een taakstelling geformuleerd én verwerkt in de begroting. In deze jaarrekening vertellen we •
in hoeverre de taakstelling is gerealiseerd
•
wat het maatschappelijke effect was
•
wat er nog gerealiseerd moet worden
Onderwijshuisvesting - lege schoolgebouwen
[Nr. TS-0.0 b]
Wat is gerealiseerd? 1. De school in Noardburgum wordt op dit moment gebruikt voor de tijdelijke huisvesting van een deel van de leerlingen van de AZC-school. 2. Het haalbaarheidsonderzoek naar de opties naar een MFC in Tytsjerk is nog niet geheel afgerond. Hierdoor is nog niet met alle zekerheid te stellen dat dit gebouw kan worden afgestoten. 3. In 2020 is De Iepenstee in Jistrum leeg komen te staan. 4. Per 1-1-2021 is het gebouw van het Tjalling Koopmanscollege leeg komen te staan. Zoals de planning nu is zal de nieuwe AZC-school in augustus 2021 opgeleverd worden en daarmee komt de Oerstek in Noardburgum ook weer over naar de gemeente. Deze ontwikkelingen zullen leiden tot hogere kosten voor beheer en onderhoud van deze gebouwen én onzekerheid in het kunnen realiseren van de geplande financiele positieve effecten. Wat was het maatschappelijke effect? Het niet kunnen verkopen of herbestemmen van leegstaande gebouwen leidt tot leegstand en mogelijk tot extra lasten. (x € 1.000)
2020
2021
2022
2023
gepland
-
-
25
25
gerealiseerd
-
-
25
25
nog te realiseren
-
-
-
-
[ gerealiseerd]
[ onbekend]
[ gepland]
[ gepland]
status
Gemeente Tytsjerksteradiel
64
JAARSTUKKEN 2020
Schoolbegeleiding: verminderen of schrappen
[Nr. TS-4.3 a]
Wat is gerealiseerd? De schoolbegeleidingsmiddelen worden over een periode van 3 schooljaren wegbezuinigd. In het schooljaar 2019-2020 ontvingen de schoolbesturen nog 100%, in het schooljaar 2020-2021 nog 50% en in het schooljaar 2021-2022 0%. Wat was het maatschappelijke effect? De schoolbesturen zijn vroegtijdig geïnformeerd over de bezuiniging en hebben dus de tijd gehad om hierop te anticiperen. (x € 1.000)
2020
2021
2022
2023
gepland
10
23
23
23
gerealiseerd
10
23
23
23
nog te realiseren
-
-
-
-
[ gerealiseerd]
[ gerealiseerd]
[ gerealiseerd]
[ gerealiseerd]
status
[Nr. TS-4.3 f]
Verlagen bijdrage Kinderopvang (peuterspeelzalen) Wat is gerealiseerd?
Met het vaststellen van het beleidsplan "Samen sterk in de basis" door de raad (medio 2020) is de bezuiniging van € 100.000 op het reguliere budget peuteropvang gerealiseerd per 11-2021. Wat was het maatschappelijke effect? N.v.t. (x € 1.000)
2020
2021
2022
2023
gepland
-
100
100
100
gerealiseerd
-
100
100
100
nog te realiseren
-
-
-
-
[ verkennend]