10 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2020 (aangepast) met wijziging volgens erratum

JAARSTUKKEN 2020

Gemeente Tytsjerksteradiel

1

JAARSTUKKEN 2020

Gemeente Tytsjerksteradiel

2

JAARSTUKKEN 2020

Inhoudsopgave Inhoudsopgave................................................................................................................... 3 1.1 Ynlieding ...................................................................................................................... 5 1.2 Leeswijzer .................................................................................................................... 7 1.3 2020 IN VOGELVLUCHT ................................................................................................ 9 2 BESLUITVORMING .............................................................................................................. 22 3.1 Programma's .............................................................................................................. 23 Bestuur en ondersteuning ............................................................................................. 24 Veiligheid ..................................................................................................................... 42 Verkeer, vervoer en waterstaat ..................................................................................... 48 Economie ......................................................................................................................

56 Onderwijs ..................................................................................................................... 62 Sport, cultuur en recreatie ............................................................................................ 70 Sociaal domein ............................................................................................................. 83 Volksgezondheid en milieu ......................................................................................... 106 Volkshuisvesting, RO en stedelijke vern...................................................................... 119 Overhead .................................................................................................................... 126 3.2 Paragrafen................................................................................................................ 145 A - Lokale heffingen ................................................................................................... 145 B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 150 C - Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................... 160 D - Financiering .........................................................................................................

162 E - Bedrijfsvoering ...................................................................................................... 165 F - Verbonden partijen ............................................................................................... 166 G - Grondbeleid ......................................................................................................... 176 4.1 Balans ...................................................................................................................... 182 4.2 Baten en lasten......................................................................................................... 186 4.3 Grondslagen financiële verslaglegging ..................................................................... 189 4.4 Toelichting balans .................................................................................................... 194 4.5 Toelichting baten en lasten ...................................................................................... 214 4.6 Verantwoording Wet Normering Topinkomens (WNT) ............................................... 216 4.7 Single Information Single Audit ................................................................................ 218 4.8 Controleverklaring accountant ................................................................................. 224

Gemeente Tytsjerksteradiel

3

JAARSTUKKEN 2020

Gemeente Tytsjerksteradiel

4

JAARSTUKKEN 2020

1.1 Ynlieding Foar jo leit de jierrekken 2020. In jier dat foar it grutste part yn it teken stie fan COVID-19. In tiid dy’t ús bliuwend bybliuwe sil. Sa as de wiksel dy’t lutsen is op de soarch yn hokker foarm dan ek. It ferlies fan dierberen, wêr’t op beheinde wize ôfskied fan naam wurde koe. It op jinssels werom wurpen wêze en de refleksje dy’t dat mooglik ek oplevere hat. De tsjinstellings yn ús mienskip dy’t ynienen útfergrutte foar it ljocht kaam binne. De bliuwende ympakt fan de pandemy kinne we op dit stuit noch net oersjen. Net yn hoe’t it ús mienskip en libben permanint feroare hat, as wat krekt de gefolgen foar bygelyks in kultuersektor of ûndernimmers op (middel)lange termyn binne. Bliuwe we mear digitaal wurkjen of is it aanst sa gau as mooglik wer hinne en wer reizigje en yn de file stean? Ien ding is wis: de moeting ha we mist en is needsaaklik. Om elkoar oan te sjen en goed te ferstean. De misferstannen lizze – hoe moai de technyk ek is – gau op de loer en dat soarget foar in protte ferlerne enerzjy. Enerzjy dy’t we mear as nedich ha om ús libben wer op ‘e nij stâl te jaan en elkoar te finen. En fansels hat COVID-19 ek ympakt hân op de wize sa’t de gemeente wurke hat. Der is besocht mei safolle mooglik kreativiteit dochs útfierding te jaan oan it trochsetten fan plannen en beliedsútfierding. Op dit plak past ek in grut komplimint oan ús ‘bûtentsjinst’.

De mannen – it binne meast mannen – ha altyd trochwurke om de tsjinstferliening troch te setten. De jiske moat ophelle wurde, de kolken moatte sûge wurde en de miljeustrjitte wie gewoan iepen sadat de ynwenners harren opromme solders en húsried bringe koene. Dêr steane we somtiden te min by stil, mar dizze wurknimmers falle ûnder de wêzentlike tsjinsten fan de mienskip. Fanút de gemeente ha we besocht dêr te stypjen wêr’t it nedich is. Romte te bieden oan ferienings, ûndernimmers en ynwenners dy’t it dreech ha. Kompinsaasjepakketten binne beskikber steld en maatwurk is en bliuwt mooglik om knipepunten op te lossen. Ek foar 2021 binne dy maatwurkoplossings mooglik, om’t wy ferwachtsje dat it swiertepunt fan de besteeging yn 2021 falle sil. Per saldo binne de finansjele gefolgen fan COVID-19 beheind bleaun foar it ferslachjier 2020. Risseltaat jierrekken De jierrekken oer 2020 slút ôf mei in negatyf saldo fan. It risseltaat wurdt ûntlutsen oan de algemiene reserve. Nei ferrekkening komt dizze op 31 desimber 2020 út op in stân fan € 17.888.000. Wy hiene jo yn desimber in perspektyf bearn fan € 2.218.000 (negatyf) en komme no op in risseltaat fan € 883.000 út. De útkomst fan it risseltaat is troch ferskate ûntjouwings sterk beynfloede. Yn paragraaf 1.3 kinne jo in neiere taljochting weromfine. As kolleezje binne we bliid mei dit risseltaat.

Hjiryn is ek de foarsjenning foar de reinwetterputten opnaam. Sûnder dy saak wiene we posityf eindige. Dat wol net sizze dat we út de ‘gevarenzone’ binne. De problematyk fan de iepeneinde regeling yn it sosjaal domyn is noch hieltyd net definityf en struktureel oplost. Ja, de arbitraazjeútspraak leit der, mar dit demissionêre kabinet ferbynt der noch gjin strukturele konsekwinsjes oan. De útspraak jout

Gemeente Tytsjerksteradiel

5

JAARSTUKKEN 2020

dúdlik oan dat gemeenten 1,9 miljard euro yn 2022 derby ha moatte soene foar de problematyk yn de jeugdsoarch en 1,6 miljard foar 2023 en 2024 en rint werom nei 800 miljoen yn 2028. Dizze befêstiging fan de soargen fan gemeenten sterket ús, mar is pas oplost as der in beslút fan in kabinet leit. De druk op it risseltaat en it beslach op de reserve bliuwt oanhâldend grut. Ferline jier ha we besletten ta in pakket fan ombûgingsmaatregels dy’t liede moat ta in strukturele besparring fan rom 3 miljoen fan 2024 ôf. Ta beslút Wy biede jo de jierstikken 2020 oan. Dizze binne opsteld neffens de easken fan it Besluit,

Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Yn de jierstikken lizze wy as kolleezje fan Boargemasters en Wethâlders ferantwurding oan jo as gemeenteried ôf. Yn dit nuvere jier moasten alle seilen byset wurde om de gearstalling fan de jierstikken foar elkoar te krijen. Wy binne tige grutsk op alle meiwurkers dy’t dizze útdaaging net út de wei gongen binne en harren bydrage levere ha. De goede gearwurking mei de akkountant hat der foar soarge dat we de stikken op ’t tiid en mei in goedkarrende ferklearring oan jo foarlizze kinne.

Gemeente Tytsjerksteradiel

6

JAARSTUKKEN 2020

1.2 Leeswijzer Vooraf De jaarstukken horen bij de Planning & Control cyclus. In de Meerjarenprogrammabegroting van de gemeente wordt op hoofdlijnen verteld wat de gemeenten willen bereiken en wat dat mag kosten. De jaarstukken zijn opgesteld volgens de eisen van het Besluit, Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In de jaarstukken legt het college van Burgemeester en Wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad. De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. JAARVERSLAG In het jaarverslag staat de beleids- en bedrijfsvoeringsverantwoording centraal. Dat gebeurt aan de hand van de 3W-vragen: •

wat wilden we bereiken?

•

wat hebben we gedaan?

•

wat heeft het gekost?

JAARREKENING De jaarrekening is financieel van aard. Hierin wordt verantwoording afgelegd over de financiën van de gemeente. In deze leeswijzer wordt aangegeven wie welke rol heeft en hoe de indeling van de jaarstukken eruitziet.

Wie doet wat? Met de wet Dualisering gemeentebestuur is bedoeld om de lokale politiek dichter bij de burger te brengen. Zo wordt bijvoorbeeld door de begroting de transparantie van het bestuur vergroot. In de begroting staan namelijk meetbare resultaten. De burger kan zien waar de lokale bestuurders zich mee bezighouden en welke resultaten er behaald worden. Door het dualistisch werken hebben de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders andere rollen gekregen: het college regeert en de raad controleert. De raad bepaalt het beleid op hoofdlijnen en neemt de belangrijkste beslissingen. Het college bestuurt en voert alle besluiten van de gemeenteraad uit. In schema ziet het er als volgt uit: raad

college

kaderstellen

wat willen we en wat mag het kosten

besturen

wat gaan we doen

controleren

wat bereikten we en wat kostte het

verantwoorden

wat hebben we gedaan

Om slagvaardig te kunnen handelen heeft het college bevoegdheden gekregen om zelfstandig te handelen mits het binnen het beleids- en financiële kader past dat de raad heeft vastgesteld. De bedrijfsvoering is bijvoorbeeld een bevoegdheid van het college.

Gemeente Tytsjerksteradiel

7

JAARSTUKKEN 2020

Opbouw van de jaarstukken In de inhoudsopgave staan de verschillende hoofdstukken. Deze zijn als volgt. 2020 in Vogelvlucht Voorafgaande aan de eigenlijke jaarstukken worden in een aantal infographics de belangrijkste financiële ontwikkelingen getoond. Vervolgens worden de belangrijkste opgaven en het beleidsinhoudelijke en financiële resultaat in 2020 benoemd. JAARVERSLAG Het jaarverslag is verdeeld in Programma's en Paragrafen zoals die ook voorkomen in de Programmabegroting. De programma's bestaan uit een aantal vaste onderdelen: •

Inhoudelijk, met daarin een korte beschrijving van het programma

•

Financieel, de resultaten per programma inclusief een analyse.

•

Beleidsindicatoren die verplicht zijn op grond van de BBV. Deze informatie is afkomstig uit Waarstaatjegemeente.nl.

De paragrafen zijn in feite een dwarsdoorsnede uit de programma's. De paragrafen zijn verplicht. JAARREKENING De jaarrekening is grofweg verdeeld in Balans en Baten en lasten. Verder vindt u in dit onderdeel de Verantwoording Wet Normering Topinkomens (WNT) en de Controleverklaring van de accountant.

Gemeente Tytsjerksteradiel

8

JAARSTUKKEN 2020

1.3 2020 IN VOGELVLUCHT OM TE BEGINNEN Tytsjerksteradiel is een middelgrote gemeente met veel groen en water. Veel werk wordt gedaan vanuit het gemeentehuis in Burgum. Maar we gebruiken ook enkele locaties voor de buitendienst, zoals bijvoorbeeld de afvalinzameling en het beheer van het openbaar groen. We zijn een groene gemeente, met aandacht voor mens en milieu. Daar zetten we ons elke dag weer met hart en ziel voor in. Veel taken worden voor ons uitgevoerd door de Werkmaatschappij 8KTD. Voor de uitvoering van deze taken verstrekt de gemeenten een bijdrage aan de werkmaatschappij 8KTD. De Werkmaatschappij heeft een eigen begroting en legt zelfstandig verantwoording af. In dit verslag geven we op hoofdlijnen aan wat we gedaan hebben en wat dat gekost heeft. Wij zijn ons ervan bewust dat we met gemeenschapsgeld werken en we willen daar ook transparant in zijn. En dus leggen we met plezier verantwoording af over wat de gemeente Tytsjerksteradiel in 2020 heeft gedaan en wat het heeft gekost. PROGRAMMA'S EN TAAKVELDEN De begroting van onze gemeente is verdeeld in programma's en daaronder liggende taakvelden. De indeling in programma's en taakvelden is verplicht gesteld in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). in de programma's vertellen we wat we willen bereiken en wat dat mag kosten.

In de jaarstukken leggen we uit wat we hebben bereikt en wat het gekost heeft. Maar we vertellen ook wat (nog) niet gelukt is. De begroting en het jaarverslag zijn op dezelfde manier ingedeeld. Dit vergroot het inzicht. Op de volgende pagina ziet u in één oogopslag: •

wat hadden we begroot

•

wat hebben we werkelijk uitgegeven

We hebben de uitgaven verdeeld in drie aandachtsgebieden: •

Wonen en werken

•

Samenleving

•

Bestuur en dienstverlening

De inkomsten zijn verdeeld in •

wat we van het Rijk ontvangen

•

alle overige inkomsten uit lokale heffingen en andere inkomstenbronnen

Gemeente Tytsjerksteradiel

9

JAARSTUKKEN 2020

JAARREKENING 2020 IN ÉÉN OOGOPSLAG Deze jaarrekening geeft u in één oogopslag informatie over de inkomsten en uitgaven in 2020 van de gemeente Tytsjerksteradiel (bedragen x € 1.000).

begroot

werkelijk

verschil

UITGAVEN

98.644

93.460

5.185

Wonen en werken

11.067

10.494

573

549

1.031

- 482

Verkeer, vervoer en waterstaat

7.026

5.690

1.336

Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

3.492

3.773

- 281

Samenleving

67.757

64.452

3.305

Onderwijs

5.042

5.392

- 350

Sociaal domein

45.187

41.917

3.270

Sport, cultuur en recreatie

6.650

6.610

41

Veiligheid

2.238

2.163

75

Volksgezondheid en milieu

8.640

8.371

269

Bestuur en dienstverlening

19.820

18.513

1.307

Bestuur en ondersteuning

19.820

18.513

1.307

Per inwoner (in hele euro's) *

3.078

2.916

162

INKOMSTEN

96.426

92.577

- 3.849

Ontvangen wij van het rijk

53.464

53.921

457

Lokale heffingen en overige inkomstenbronnen

42.962

38.656

- 4.306

Per inwoner (in hele euro's) *

3.009

2.889

- 120

- 2.218

- 883

1.335

- 69

- 28

42

Economie

RESULTAAT Per inwoner (in hele euro's) * * inwoneraantal per 01.01.2020

Gemeente Tytsjerksteradiel

10

JAARSTUKKEN 2020

Wat hebben we ervoor gedaan? De jaarrekening 2020 sluit af met een nadelig saldo van € 883.000. Hiervan heeft een bedrag van € 1.380.000 betrekking op de realisatie van een voorziening voor de regenwatersystemen. Bij de begroting na wijziging (december 2020) gingen we nog uit van een verwacht nadelig saldo van € 2.218.000. Het verschil van € 1.335.000 in hoofdlijnen is als volgt: Ontwik k eling s aldo jaarrek ening 2020

Bedrag

Stand begroting 2020 na wijzigingen

- 2.218.000

Ontwik k eling jaarrek ening reguliere bedrijfs voering

Bijstorting voorziening APPA obv berekening APG Algemene uitkering 2020 Lagere personeelskosten gemeente Lagere bijdrage aan WM8KTD Lagere subsidie peuterspeelzalen Lagere kostprijsverhogende btw Lagere rentelasten agv herfinaciering tegen lagere rente Onderbenutting diverse budgetten bedrijfsvoering Lagere dividend uitkering waaronder BNG Hogere kosten leerlingenvervoer Bijstandsverlening (BUIG) Besluit Zelfstandigen Debiteuren Zelfstandigen Schuldienstverlening Reintegratie projecten en trajecten Armoede beleid en kwijtscheldingen Riolering Afval Lagere bijdrage FUMO

-303.000 228.000 150.000 28.000 181.000 138.000 124.000 298.000 -124.000 -49.000 475.000 131.000 193.000 96.000 -76.000 -108.000 -183.000 81.000 33.000

Maatwerkvoorzieningen WMO

928.000

Maatwerkvoorzieningen Jeugd

-324.000

Jeugdbescherming en reclassering

-120.000

Beschut werken

-45.000

Duurzaamheidsbudget

73.000

Diverse ontwikkelingen

-20.000 1.805.000

Ontwik k elingen jaarrek ening inc identeel / bijzonder

Algemene uitkering oude jaren Afrekening peuterspeelzalen 2019 Winst en verliesneming en correctie voorzieningen m.b.t. bedrijventereinen Winstneming en correctie voorzieningen m.b.t. woningbouw Voorziening regenwatersystemen

229.000 38.000 -131.000 388.000 -1.380.000

Vrijval middelen lokaal onderwijsbeleid 2018

48.000

Project invordering conversiedossiers Jeugd Afwikkeling ESF perioden 2016-2019 Vergoeding aanleg glasvezel Vergoeding onderdoorgangen Centrale As

143.000 46.000 54.000 95.000 - 470.000

Res ultaat jaarrek ening 2020

Gemeente Tytsjerksteradiel

- 883.000

11

JAARSTUKKEN 2020

In de toelichting per cluster hieronder in hoofdlijnen én in de afzonderlijke programma's is een nadere toelichting opgenomen van de belangrijkste afwijkingen van de jaarrekening 2020 ten opzichte van de (bijgestelde) begroting 2020. Dit is bij de verschillende programma's te vinden onder 'Wat heeft het gekost'. Begrotingsrechtmatigheid Voor het begrotingscriterium is het van belang dat de baten, lasten en balansmutaties tot stand komen

binnen de grenzen

van

de vastgestelde begroting en

de hiermee

samenhangende programma’s. Volgens de kadernota rechtmatigheid zijn bestedingen boven het begrotingsbedrag strikt genomen onrechtmatig. Het kan voorkomen, dat er meer is uitgegeven dan begroot, maar dat het college wel binnen het door de raad uitgezette beleid is gebleven. In deze gevallen is het niet de bedoeling, dat de accountant deze overschrijdingen betrekt bij de beslissing om wel of niet een goedkeurende accountantsverklaring af te geven. De accountant moet deze overschrijdingen wel opnemen in het verslag van bevindingen. Jaarlijks toetsen we de overschrijdingen per programma aan de soort begrotingsoverschrijding uit de kadernota rechtmatigheid om vast te stellen of sprake is van een begrotingsoverschrijding die mee moet tellen voor het rechtmatigheidsoordeel. In de jaarrekening 2020 is sprake van overschrijdingen voor de volgende programma’s: •

programma 0 (Bestuur en ondersteuning)

•

programma 3 (Economie)

•

programma 4 (Onderwijs)

•

programma 8 (Volkshuisvesting, RO en stedelijke vernieuwing)

Wij vinden dat de uitgaven die tot deze overschrijdingen hebben geleid behoren tot het kader waarbinnen het college van de raad mandaat heeft gekregen om uitvoering te geven aan het vastgestelde beleid. Voor een toelichting op de overschrijding verwijzen wij u naar het betreffende programma. De ontwikkelingen van het saldo van de primitieve begroting 2020 naar het saldo van de begroting na wijziging heeft zich in de loop van 2020 als volgt ontwikkeld.

Gemeente Tytsjerksteradiel

12

JAARSTUKKEN 2020

V erloop begroting 2020

Bedrag

Saldo begroting 2020 (primitief)

- 1.550.000 -

1e bes tuurs rapportage 2020 Actualisering budget Jeugd maatwerkvoorzieningen 2020

-1.000.000

Actualisering budget Wmo maatwerkvoorzieningen 2020

-2.500.000

Overge ontwikkelingen

-5.000 - 3.505.000

2e bes tuurs rapportage 2020 Kosten Omgevingswet 2020

-238.000

Verkoop du Tourslaan 5 Noardburgum

221.000

Actualisatie kosten en opbrengsten bruggen

107.000

Ontwikkelingen mei en septembercirculaire 2020

972.000

Nadeel exploitatie zwembaden

-210.000

Actualisering kapitaallasten

154.000

Diverse ontwikkelingen

-106.000 900.000

Dec emberwijziging 2020

Ontwikkelingen BUIG Verkoop kavel Sumar Vrijval gereserveerde middelen Beschermd wonen Voordelige ontwikkeling maatwerkvoorziening WMO Voordelige ontwikkeling PGB WMO begeleiding Personeelslasten Diverse ontwikkelingen

150.000 129.000 250.000 500.000 175.000 735.000 67.000 2.006.000

Overige begrotings wijzigingen Uitbreiding dienstverband adjunct-griffier (Raad 19-11-2020)

-1.000

Participatie voor de omgevingswet (Raad 10-12-2020)

-68.000 - 69.000

Begroting 2020 na wijzigingen

- 2.218.000

Gemeente Tytsjerksteradiel

13

JAARSTUKKEN 2020

De ontwikkelingen van het verloop van de algemene reserve heeft zich in 2020 ten opzichte van de begroting als volgt ontwikkeld: V erloop algemene res erve jaar 2020

Prognos e begroting

Realis atie jaarrek ening

(bedragen in € 1.000)

Saldo algemene res erve (jaarrek ening 2019)

16.933

16.933

Mutaties in 2020 Af:

Gebiedontwikkeling Zuid en Midden Centrale As Regiodeal (raad 25-4-2019) Ontwikkeling beschermd wonen (raad 11 juli 2019) Digitalisering administratieve processen Buitendienst Bijdrage aan omgevingswet Onderzoeksbuget ombuigingen Kwantitatieve en kwalitatieve impuls financiën en control Actualisatie en koppeling BGT en GBI-beheersysteem Bijdrage aan Karakteristieke panden Caparis dekking nadeel Actualisering locatiedossiers op het onderdeel bodem Implementatiekosten verzuimmodule Raet Bijdrage aan Millenium Implementatie van waarderen op gebruikersoppervlakte

-1.188

-

-257

-257

-250

-

-75

-25

-60 -60

-60

-45

-45

-45

-45

-45

-

-28

-

-7

-

-7

-7

-3

-3

-2

-2 - 2.072

- 444

Bij:

Storting precariobelasting in AR Vrijval Risicoreserve bouwgrondexploitatie Vrijval reserve plattelandsvernieuwing

2.026

2.016

242

242

24

24 2.292

2.282

Stand algemene res erve voor bes luit jaarrek ening

18.771

Besluitvorming jaarstukken 2020 Resultaat

- 883

Stand algemene res erve na bes luit (s tand: 31/12/2020)

17.888

Temporisering Voor de geplande onttrekkingen uit reserves, die niet in 2020 hebben plaatsgevonden, wordt bij de besluitvorming van de jaarrekening aan de raad gevraagd om deze door te schuiven naar 2021. Dit noemen we temporiseren. Hierdoor vallen de benodigde middelen niet vrij en kunnen ze in een volgend jaar worden ingezet. Zo worden bijvoorbeeld de nog benodigde middelen voor gebiedsontwikkelingen Zuid en Midden Centrale As doorgeschoven naar 2021. Dit komt doordat de uitvoering van projecten niet (geheel) volgens planning plaatsvindt in het rekeningjaar, maar in het jaar daarop of later. In dit geval zijn er met de provincie afspraken gemaakt waarbij de cofinanciering van de provincie nog enkele jaren beschikbaar blijft om deze projecten tot uitvoer te brengen. Om de benodigde stortingen uit de reserves in het volgende jaar plaats te laten vinden is een besluit van de raad nodig.

Gemeente Tytsjerksteradiel

14

JAARSTUKKEN 2020

Temporis ering ontrek k ing res erves

Bedrag

Programma 2 Bijdrage Reserve Kansen in Kernen

1.079.000

Programma 2 Bijdrage Reserve Overlopende posten Actualisering wegenlegger

18.000

Programma 2 Bijdrage AR Digitaliseren administratieve processen Buitendienst

50.000

Programma 7 Bijdrage Reserve aardgasvrij Garyp

627.000

Programma 7 Bijdrage AR Actualisering locatiedossiers bodem

7.000

Programma 8 Bijdrage AR Karakteristieke panden

45.000

Programma 8 Bijdrage AR Gebiedsontwikkeling Zuid en Midden Centrale As

1.188.000

Programma 8 Bijdrage AR Omgevingswet

60.000

Totaal

3.074.000

WONEN EN WERKEN Woningbouw In nauwe samenwerking met regiopartners en provincie zijn in 2020 woningbouwafspraken voor de periode 2020-2030 gemaakt. In deze afspraken is ruimte voor en vertrouwen voor de regio. De afspraken bieden gemeenten, in de vorm van een 5-jarig experiment, regie en verantwoordelijkheid

voor

de

balans

op

de

woningmarkt.

Bij

het

nemen

van

verantwoordelijkheid, hoort een meerjarige visie op balans en kwaliteit. Omgevingswet In 2020 is in Tytsjerksteradiel de begroting voor de voorbereiding op de implementatie van de

Omgevingswet

vastgesteld

voor

2020

en

2021.

In

december

is

via

een

begrotingswijziging nog een bedrag voor participatie toegevoegd dat bij de bespreking in mei uit de oorspronkelijke begroting was gehaald. Bij die vaststelling werd nog uitgegaan van ingangsdatum 1 januari 2021. De ingangsdatum is inmiddels uitgesteld naar 1 juli 2022. Dit heeft er onder meer toe geleid dat een belangrijk deel van het voor 2020 vastgestelde budget via overlopende posten is meegenomen naar 2021. Het vrijgemaakte budget is gebruikt voor de aanschaf van software voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet om aansluiting op de landelijke systemen mogelijk te maken. Er is naast een tijdelijke externe projectleider een beheerder aangetrokken om dit te realiseren. Een ander deel van het budget is gebruikt voor het inzetten van tijdelijk extra personeel. Zo ontstaat voor de eigen medewerkers ruimte om zich de benodigde kennis en vaardigheden in het kader van de Omgevingswet eigen te maken. Dit is nodig om te kunnen werken met de nieuwe systemen, maar ook om de aanpassingen in het vergunningverleenproces door te kunnen voeren, de kennis over het nieuwe omgevingsplan

de verwerven en

de

omgevingsvisie op te stellen. Een derde belangrijk onderdeel van het budget is aangewend om te kunnen voldoen aan de eisen die de wet stelt ten aanzien van participatie. Dit heeft bijvoorbeeld geleid tot de komst van een participatie website. Met behulp van deze website willen we een groter aantal inwoners bereiken om mee te denken over de omgevingsvisie en om hen actief te betrekken bij diverse projecten in de gemeente.

Gemeente Tytsjerksteradiel

15

JAARSTUKKEN 2020

In 2020 is De Friese Aanpak weer actief geworden. Door aan te sluiten bij dit samenwerkingsverband, is op een effectieve manier aan kennisuitwisseling gewerkt en zijn twee “weken van de Friese/Noordelijke” Omgevingswet georganiseerd. Medewerkers hebben tijdens deze weken webinars van de VNG kunnen volgen en er zijn werkgroepen tot stand gekomen om bijvoorbeeld op het gebied van ketensamenwerking (met Wetterskip, Provincie en Fumo) en de uitwerking van de bruidsschat niet alle gemeenten zelf het wiel uit te laten vinden. In november is een opleiding voor teamleiders gestart. Dit betreft niet alleen de direct betrokken leidinggevenden, maar ook vertegenwoordigers van ondersteunende diensten en het sociaal domein om het integrale karakter van de Omgevingswet te onderstrepen. Corona heeft een negatief effect gehad op de voortgang van de voorbereiding. Zowel in directe zin omdat de bezetting niet optimaal was, maar ook indirect omdat de prioriteit in de werkzaamheden niet bij dit implementatie proces lag. Dit weerspiegelt zich in het achterblijven van de uitgaven. Zoals hierboven beschreven, zijn de budgetten conform afspraak meegenomen naar 2021. Regiodeal – Versnellingsagenda De eerste projecten met een bijdrage uit de versnellingsagenda zijn van start gegaan. In 2020 hebben 15 projecten subsidie uit de versnellingsagenda ontvangen.

Er zijn zeven subsidies tot en met € 5.000 en acht subsidies vanaf € 5.000 toegekend. De eerste formele tender is in juni 2020 opengesteld. In 2020 zijn de eerste twee subsidierondes (tenders) voor de versnellingsagenda opengesteld. Aan subsidieaanvragen tot en met € 5.000 worden minder voorwaarden gesteld en er geldt een kortere beslistermijn. Deze subsidies kunnen het gehele jaar door aangevraagd worden. Subsidies vanaf € 5.000 aangevraagd worden als de regeling is opengesteld. Dit gebeurt vanaf nu jaarlijks in de maanden januari, mei en september. In 2020 is er voor gekozen vanuit zuiverheid in rollen gedurende de looptijd van de Regiodeal

-Versnellingsagenda

om

de

programma-organisatie

te

splitsen

in

het

Subsidiebureau (subsidieverlening) en de stichting Qop (makelen en schakelen). Dit om vanuit ieders expertise zo optimaal mogelijk samen te kunnen werken in de regio. De Regioboard, waarin deelnemers uit onderwijs, ondernemers en overheid zitting hebben, is formeel opgericht en de leden van de Regioboard zijn geïnstalleerd (maart 2020). Samen met Stichting Qop werkt de Regioboard aan de economische groei van de regio, de stabilisatie van de werkgelegenheid en aan een grote innovatieslag. Daarnaast beoordeelt de Regioboard of projecten gesubsidieerd worden uit de versnellingsagenda (de gelden uit de regiodeal). Duurzaamheidsagenda en Transitievisie Warmte In 2020 is hard gewerkt aan de totstandkoming van de Duurzaamheidsagenda en de Transitievisie warmte op basis van de in 2019 door de raad vastgestelde startnotitie. Op basis van deze startnotitie is in samenwerking met de gemeente Achtkarspelen, een concept duurzaamheidsagenda en een concept warmtevisie opgesteld. Op 10 september (Iepen Poadium), 17 september 2020 (informerend) en 19 november (opiniërend) zijn de concept

Gemeente Tytsjerksteradiel

16

JAARSTUKKEN 2020

duurzaamheidsagenda en concept warmtevisie behandeld. Het rekenkamer rapport 'Raad weten met energie' is in het Iepen Poadium van 6 oktober 2020 aan de raad gepresenteerd en samen met de concept duurzaamheidsagenda op 19 november 2020 opiniërend behandeld. Vaststelling is voorzien in het eerste kwartaal van 2021. Wettersoarch Op grûn fan de Wet Milieubeheer hat de rie yn 2020 it Ferbettere Gemeentlike Rioleringsplan (vGRP) ‘Wettersoarch’ foar de kommende fiif jier fêststeld. Dêrby hat hy keazen foar in ‘klimaat robuuste’ oanpak op de ferbrede wettertaken fan de gemeente. Dizze strategische kar freget mei namme mear ynset op de ferwurking fan reinwetter yn de iepenbiere romte en de riolen (buffering en berging). De kommende jierren wurdt yn de Basis Riolerings Plannen (BRP’s) neier útwurke hoe de útgongspunten fan it vGRP op doarp/wiik/strjitte nivo fierder yn konkrete maatregels oerset wurde. Fierder sil de kommende jierren mear ynset wurde op it advisearjen en foarljochtsjen fan boargers en bedriuwen op it gebiet fan fergriening, ôfkeppeljen fan reinwetter en klimaat robuust hanneljen. Op dizze manier kin elkenien bydrage oan in ‘klimaat robuust’ Tytsjerksteradiel.

SAMENLEVING Sociaal Domein In 2020 hebben wij in het Sociaal Domein diverse maatregelen uit het Beleidskader Sociaal Domein, vastgesteld in april 2019, uitgevoerd. Dit heeft o.a. geleid tot beperking van de formatie, minder budget voor re-integratie/participatie en een strakkere sturing op indicatiezwaartes in de jeugdzorg. Tegelijkertijd zijn wij het jaar gestart om meer te gaan sturen vanuit onze beschikbare data op de financiën. Dit leidde in het eerste kwartaal tot een fors geprognosticeerd tekort op de Wmo-maatwerkvoorzieningen. Een sterke groei in de loop van 2019, mede ingegeven door verandering van Rijksbeleid op gebied van de eigen bijdrage, speelde hierin mee. Dit heeft tot aanvullende bezuinigingsmaatregelen geleid die eind 2020 en in 2021 zullen worden uitgewerkt. Wmo De corona-maatregelen hebben de mogelijkheden om onze inwoners te ondersteunen bij hun zelfstandigheid en maatschappelijke deelname bemoeilijkt. De mogelijkheden voor kwetsbare inwoners tot deelname aan dagbesteding, persoonlijke begeleiding en vervoer waren beperkter. Wij hebben ervoor gekozen om zorgaanbieders en -vervoerders te compenseren en alternatieve ondersteuning te vergoeden. Hier heeft het Rijk bij gemeenten ook om verzocht. Jeugd en Welzijn Jeugdigen konden veelal niet naar school en sportactiviteiten.

Het was daardoor voor onze welzijnsorganisatie moeilijker om met jongeren op de normale ‘vindplaatsen’ (scholen en op straat) in contact te komen. Dit is vervangen door meer één-op-één coaching en (toen dat weer kon) sportactiviteiten in de buitenlucht. In ’t Stationnetje zijn, zodra het weer kon, de activiteiten (vanwege de grote behoefte van de deelnemers) corona-proof weer opgepakt.

Gemeente Tytsjerksteradiel

17

JAARSTUKKEN 2020

Daarnaast heeft ’t Stationnetje met subsidie vanuit ‘Jeugd aan zet’ in beide gemeenten veel (digitale en fysieke) activiteiten kunnen organiseren voor de jeugd. In 2020 hebben wij geen verhoogd beroep gezien op specialistische jeugdhulp. Er zijn wel signalen dat de zwaarte van de benodigde jeugdhulp eind van 2020 is toegenomen, het effect van de coronamaatregelen speelt daarin mee. Ook het onderwijs heeft flink te leiden gehad onder de corona-maatregelen. Er zijn onmiskenbaar achterstanden ontstaan. Alle zeilen worden bijgezet om de schade te beperken.

Daarentegen

is

de

ontwikkeling

van

het

afstandsonderwijs

in

een

stroomversnelling geraakt. Maar ook zijn kwetsbare situaties blootgelegd en er is noodopvang georganiseerd. Inkomen en ondernemen De maatregelen hebben ook op inkomensvlak gevolgen gehad. Zelfstandig ondernemers in bepaalde branches, waaronder vele ZZP’ers, zagen de mogelijkheden om te werken en inkomen te genereren afnemen en in sommige gevallen zelfs reduceren tot nul. Door uitvoering van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) via het Bureau Zelfstandigen Fryslân hebben wij hen ondersteund. Ook hebben wij via verschillende communicatiekanalen

onze

zelfstandige

ondernemers

in

kennis

gesteld

van

de

mogelijkheden. In 2020 is er echter op de inkomensregelingen, de bijstandsuitkeringen en armoederegelingen, en onze gemeentelijke schulddienstverlening geen verhoogd beroep gedaan.

BESTUUR EN DIENSTVERLENING Samenwerking Tytsjerksteradiel continueert de (ambtelijke) samenwerking met de gemeente Achtkarspelen binnen de huidige samenwerkingsvariant, zodat er een gezamenlijke effectieve en efficiënte bedrijfsvoering ontstaat. Deze samenwerking raakt steeds meer ingebed in de reguliere processen. Door middel van de regelmatige ontmoetingen tussen beide colleges, de invulling van directie, MT en organisatie is uitvoering gegeven aan het uitgangspunt Samen, tenzij. Eind 2020 is een evaluatie naar de samenwerking en een benchmark gestart. Covid-19 heeft grote gevolgen gehad voor de dienstverlening van de gemeente. Thuiswerken is een nieuwe standaard geworden in onze werkwijze. Tijdens de corona-crisis hebben de digitale middelen een nog meer centrale plaats in onze dienstverlening en bedrijfsvoering gekregen. Kwaliteitsontwikkeling Het beschikken over voldoende en gekwalificeerd personeel is nodig om de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening en bedrijfsvoering te kunnen garanderen. In dit kader heeft structurele uitbreiding van de formatie plaatsgevonden binnen het cluster Bedrijfsvoering.

Gemeente Tytsjerksteradiel

18

JAARSTUKKEN 2020

Risicomanagement In 2020 is hard gewerkt aan het verder verbeteren en optimaliseren van de kwaliteit van de operationele bedrijfsvoeringsprocessen binnen onze organisatie. Ondanks de beperkingen van Covid-19 en de lockdown heeft de organisatie mooie stappen kunnen zetten. De medewerkers zijn betrokken bij de organisatie en geven blijk van een intrinsieke motivatie om de administratieve organisatie en interne beheersing van de organisatie verder te optimaliseren. Dit blijkt concreet uit het daadwerkelijk oplossen van diverse bevindingen vanuit de managementletter 2019 van onze accountant alsmede het kritisch blijven analyseren van de bestaande processen en procedures. Voorbeelden daarvan zijn onder andere een kwalitatieve verbetering en uitbreiding van de formatie bij onder meer team financiën en de inzet van diverse verbetertrajecten met betrekking tot de IT-omgeving. In 2020 zijn voorbereidingen getroffen voor inrichting van het 'Three lines of defence' model om uitvoering te geven aan de Verbijzonderde Interne Controles. Dit om vanaf het verantwoordingsjaar 2021 een rechtmatigheidsverklaring te kunnen afgeven. Procesoptimalisatie Onze organisatie heeft verbeteringen hoog op de agenda staan en we werken hierin nauwgezet en gestructureerd. In 2020 is hard gewerkt aan het verder verbeteren en optimaliseren van de kwaliteit van de operationele bedrijfsvoeringsprocessen.

De organisatie is een traject voor procesoptimalisatie gestart waarbij harmonisatie van de werkprocessen één van de doelen is. Digitalisering In

2020

is

de

informatiestrategie

vastgesteld.

Hiermee

streven

we

naar

informatievoorziening zonder belemmeringen. In dit kader is in 2020 een start gemaakt met gepersonaliseerde digitale gemeentelijke informatievoorziening om de burger gerichter en sneller van dienst te zijn. Hiernaast zijn stappen gezet om een scanstraat te ontwikkelen, waarmee de analoge post en informatie zoveel mogelijk door de scanstraat digitaal ter beschikking kan worden gesteld en worden geplaatst in taakspecifieke applicaties. Dit ondersteunt vakafdelingen en bovendien is informatie daarmee blijvend vindbaar. Vanaf mei 2018 geldt de AVG en per januari 2020 is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht. De BIO is een update van de huidige BIG, “Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten”. De meest basale onderdelen van deze wet- en regelgeving zijn inmiddels geïmplementeerd. Er zijn stappen gezet in: •

Een bewustwordingscampagne met continue karakter

•

Het opstellen en implementeren van een informatiebeveiligingsbeleidsplan

•

Het uitvoeren van risicoanalyses en implementeren van informatiebeveiligingsmaatregelen, ook voortkomend uit privacy analyses.

Ontwikkeling personeelskosten In december heeft er een bijstelling op de begroting plaatsgevonden. Hierin is eveneens gerapporteerd over de ontwikkeling van de personeelskosten. Op dat moment werd een gunstige ontwikkeling verwacht waardoor een deel van het verwachte voordeel reeds ten gunste van het saldo is vrijgevallen. Daarbij was eveneens rekening gehouden met eventuele

Gemeente Tytsjerksteradiel

19

JAARSTUKKEN 2020

onvoorziene kosten die in zich in het laatste kwartaal van het jaar nog voor hadden kunnen doen. Er hebben zich echter geen onvoorziene situaties voorgedaan waardoor er uiteindelijk een extra voordeel is ontstaan van € 150.000. Ontvangen en bestede coronamiddelen in 2020 Voor het jaar 2020 is in vier tranches een bedrag van € 1.231.000 voor corona compensatie mogelijkheden ontvangen. Hiervan is in 2020 € 312.000 besteed. Het verschil van € 919.000 is via overlopende posten overgeheveld naar 2021. Naast de bestede middelen ten laste van de ontvangen rijksgelden, is voor zwembaden en sport een bedrag van € 267.000 ten laste van de eigen middelen gebracht. Voor deze onderwerpen is de toegezegde compensatie nog niet ontvangen. Ontvangen middelen Rijk Onderwerp Lokale culturele voorzieningen Inhaal Jeugd Inhaal Wmo Mutatie Participatie Toeristen/parkeerbelasting Eigen bijdrage Wmo Noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep Schrappen opschalings korting 2020 en 2021 Buurt- en dorpshuizen Vrijwilligers organisaties Toezicht en handhaving Voorschoolse voorziening peuters Extra kosten verkiezingen Precario belasting en markt- en evenementenleges Aanvullende pakket re-integratiekosten Gemeentelijk schuldenbeleid 2020 en 2021 Bijzondere bijstand Continuïteit van zorg (COVID 19) Compensatie quarantainekosten Jeugd aan zet Perspectief jeugd en jongeren

Overige ontvangsten/bestedingen TOZO regelingen 1e t/m 5 tranche 2020 Ten laste van exploitatie zonder tegemoetkoming Zwembaden (inkomstenderving) Kwijtschelding huur sport Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties 1 maart - 1 juni 2020 Totaal t.l.v. exploitatie zonder tegemoetkoming

Gemeente Tytsjerksteradiel

Totaal ontvangen 1e t/m 4 tranche 184.000 66.000 24.000 270.000 69.000 42.000 47.000 119.000 23.000 14.000 79.000 19.000 77.000 27.000 62.000 19.000 6.000 42.000 5.000 10.000 27.000

Besteding in 2020 21.800 66.000 24.000 69.000 42.000 50.000 23.000 16.000 -

Beschikbaar voor Besteding / Bestedingsrichting 2021 162.200 Bijdrage Observeum - Toevoeging budget in relatie tot jeugd en corona - Toevoeging budget in relatie tot WMO en corona 270.000 - Compensatie toeristenbelasting toegevoegd aan exploitatie - Toevoeging budget in relatie tot WMO en corona 47.000 69.000 Extra apparaatskosten 23.000 14.000 56.000 Extra inzet VTHV ivm corona 19.000 77.000 11.000 Compensatie inkomsten 62.000 19.000 6.000 42.000 5.000 10.000 27.000

1.231.000

311.800

919.200

4.999.000

4.999.000

-

29.150

210.000 57.000 29.150

Besteding in lijn met TOZO

-210.000 Nog geen compensatie ontvangen; tlv rekeningsresultaat 2020 -57.000 Nog geen compensatie ontvangen; tlv rekeningsresultaat 2020 - Specifieke uitkering; ontvangen in 2020

-267.000

20

JAARSTUKKEN 2020

BALANS De balans is het overzicht van alle bezittingen en schulden op een bepaald moment. Deze momentopname laat zien hoe de organisatie er financieel voor staat. De balans bestaat uit twee delen. De twee zijdes van de Balans Op de linkerkant van de balans zijn de bezittingen te vinden. Aan de rechterkant van de balans staan de schulden. Het verschil tussen bezittingen en schulden is het eigen vermogen. De balans is in evenwicht De balans laat zien hoe de bezittingen (de linkerkant) worden gefinancierd (de rechterkant). Een belangrijk kenmerk van de balans is dus dat de twee zijdes van de balans altijd aan elkaar gelijk zijn, vandaar de naam. Balans per 31 december 2020 (x € 1.000) BEZITTINGEN

2020

2019

SCHULDEN

2020

2019

Bezittingen

61.548

61.226

Eigen vermogen

28.563

27.388

Voorraden, geld en

20.028

15.683

Schulden

53.013

49.521

81.576

76.909

TOTAAL

81.576

76.909

en vorderingen TOTAAL

Gemeente Tytsjerksteradiel

21

JAARSTUKKEN 2020

2 BESLUITVORMING Wij stellen u voor: 1. De jaarstukken 2020 vast te stellen. 2. De overschrijding van programma's 0, 3, 4 en 8 vast te stellen (zie analyse van de betreffende programma’s). Overschrijdingen in de jaarrekening op programmaniveau moeten op grond van het BBV alsnog door de raad worden goedgekeurd. 3. De vrijval van beschikking over reserves als gevolg van temporisering van de initiatieven in 2020 voor het restant bedrag van € 3.074.000 opnieuw beschikbaar te stellen voor de begroting van 2021 en verder. 4. Het gerealiseerde resultaat van € 883.000 te onttrekken aan de algemene reserve.

Gemeente Tytsjerksteradiel

22

JAARSTUKKEN 2020

3.1 Programma's

Gemeente Tytsjerksteradiel

23

JAARSTUKKEN 2020

Bestuur en ondersteuning Bij dit programma horen de volgende taakvelden 0.1

Bestuur

0.10

Mutaties reserves

0.2

Burgerzaken

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

0.5

Treasury

0.61

OZB woningen

0.62

OZB niet-woningen

0.64

Belastingen overig

0.7

AU en overige uitkeringen gemeentefonds

0.8

Overige baten en lasten

Inhoudelijk In de programmabegroting 2020 staat wat we van plan waren in 2020. Alle onderwerpen waren afkomstig uit de Kadernota 2019 (jaren 2020-2023) en uit het coalitieakkoord. Hieronder vertellen we per onderwerp •

wat we van plan waren

•

wat we hebben bereikt

•

wat er (nog) niet is gelukt

Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde. Programma preventie (programma overstijgend)

[Kadernota 2018

nr. 0.00 c]

Wat wilden we? We willen toe naar een op preventie toegesneden programma, waarin thema's en onderwerpen dwars door alle portefeuilles heen zijn opgenomen, een intersectorale aanpak. We willen maximaal inzetten op preventie want voorkomen is beter dan genezen. Met het overhevelen van taken in het Sociaal Domein van het Rijk naar gemeenten is niet alleen het uitvoeren van zorgtaken een belangrijk aspect waar uitwerking aan gegeven moet worden. Ook aspecten rond preventief handelen rond zorg spelen hierbij een belangrijke rol ter voorkoming van uitvoeringstaken en de daarmee gepaard gaande kosten. Inmiddels worden er ook voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd betreffende aspecten rond de nieuwe omgevingswet. Herinrichting van de omgeving heeft in het kader van zorg, milieu, energie en circulaire economie een belangrijke rol. Ook hier is preventie een belangrijke thema. Gaandeweg ontwikkelt zich een situatie waarbij preventie dus verder reikt dan de afzonderlijke sectoren. Maatschappelijke effecten rond leefbaarheid en welzijn kunnen niet zonder een integrale preventieve aanpak. Overigens kan het nalaten van de opzet van een integraal preventieprogramma leiden tot maatschappelijk negatieve effecten en het toenemen van druk op de begroting. De toekomstige kosten zullen met name duidelijk worden bij de opzet van het programmaplan.

Gemeente Tytsjerksteradiel

24

JAARSTUKKEN 2020

De meeste kosten zullen opgaan in personele inzet van beleid- en uitvoerende medewerkers. Incidenteel is denkbaar dat er voorinvesteringen nodig zijn om activiteiten op gang te brengen. Wat hebben we bereikt? Preventie maakt integraal onderdeel uit van onder meer de Omgevingsvisie en het Beleidskader Sociaal Domein. Daarmee is de gewenste intersectorale aanpak geborgd en kan het thema zodoende als apart 'programma' vervallen. Wat is (nog) niet gelukt? De Omgevingsvisie wordt in het laatste kwartaal van 2021 vastgesteld. Status [Op schema]

BRO: Implementatie van basisregistratie ondergrond

[Kadernota 2019

nr. 0.01]

Wat wilden we? Het is een wettelijke verplichting dat we de BRO (BasisRegistratie Ondergrond) voeren en gegevens vanuit het werkveld opnemen en ter beschikking stellen. Vanuit de ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) geldt ook de verplichting om over de BRO verantwoording af te leggen. Om hieraan te kunnen voldoen wordt onderzocht waar deze taken het beste kunnen worden gepositioneerd (bij beide Beheerafdelingen of bij Basisregistraties) en worden de taken, mogelijk met externe begeleiding, ingericht en geïmplementeerd. De kosten voor implementatie bedragen voor 2020 per gemeente € 7.000 en de structurele kosten voor beheer en uitvoering bedragen vanaf 2020 per gemeente € 8.000 per jaar. Wat hebben we bereikt? De formatie en middelen voor dit onderwerp zijn per 2020 toegekend. De werkzaamheden starten per 2021 waarvoor budget is toegekend in de Kadernota 2021. Het budget voor 2020 van € 15.000 per gemeente is niet besteed en komt ten gunste van het resultaat. Wat is (nog) niet gelukt? De taken worden in 2021 uitgevoerd. In 2020 kon aan dit onderwerp geen uitvoering aan worden gegeven, omdat de uitvoering van het grondstoffenbeleidsplan heel veel tijd heeft gevraagd. Status [Vertraging]

Jaarbijeenkomst nieuwe vorm vanaf 2019

[Kadernota 2018

nr. 0.01 d]

Wat wilden we? Naar aanleiding van de geslaagde bijeenkomst begin 2018, om inwoners en ondernemers informeel te ontmoeten, gaan we deze bijeenkomst voortaan jaarlijks organiseren. De ontmoeting, maar ook het feit dat het gemeentebestuur (raad en college) een brede uitnodiging voor iedereen uit Tytsjerksteradiel deed uitgaan, werd erg op prijs gesteld. We streven ernaar om deze bijeenkomst met wisseling van het winter- en lenteseizoen te laten plaatsvinden. De kosten hiervan zijn in afgeslankte vorm meegenomen in de begroting.

Gemeente Tytsjerksteradiel

25

JAARSTUKKEN 2020

Wat hebben we bereikt? Omdat Corona nog steeds een sterk beperkende factor is kan er niet op de conventionele wijze een samenkomst worden georganiseerd. Wat is (nog) niet gelukt? We hebben (nog) niet een passende oplossing gevonden om zowel ondernemers, inwoners en gemeente actief en interactief op hetzelfde moment met elkaar te laten communiceren. Status [In ontwikkeling]

Implementatie van het waarderen op gebruikersoppervlakte

[Kadernota 2019

nr. 0.02]

Wat wilden we? Het waarderen op gebruikersoppervlakte (GBO) is noodzakelijk per 2022. Als voorbereiding hierop worden in onze gemeente 3D-metingen van objecten verricht. In de vorige Kadernota is daarvoor eenmalig € 25.000 beschikbaar gesteld. Nu is het de uitdaging om op basis van een testomgeving de resultaten van de 3D-metingen te analyseren en te verwerken en deze te transporteren in onze waarderingsapplicatie. Hiervoor is het noodzakelijk een testomgeving in te richten voor het analyseren, verwerken en transporteren van de GBOresultaten naar de waarderingsapplicatie. Hierdoor kunnen we schaduwdraaien op GBO en zijn we uiteindelijk in staat een kwalitatieve overgang te realiseren van inhoud naar gebruikersoppervlakte (waardering). Voor onze gemeente is voor de jaren 2020 en 2021 een bedrag van tweemaal € 2.500 nodig. Het betreft hier eenmalige kosten, die ten laste van de algemene reserve worden gebracht. Wat hebben we bereikt? De testfase is afgerond. Wat is (nog) niet gelukt? De gemeente T-Diel zal de testomgeving in 2021 gebruiken voor het schaduwdraaien op GBO. De planning is dezelfde werkwijze toe te passen o.b.v. de ervaring die is opgedaan voor 8K. De verwachting is dat de WOZ-beschikkingen voor woningen gebaseerd zijn op GBO met ingang van 1 januari 2022. Status [Op schema]

Leges kinderopvang

[Kadernota 2019

nr. 0.16]

Wat wilden we? Als ondernemers/burgers een kinderdagverblijf, peuterspeelzaal of gastouderbureau willen starten dan moeten ze een aanvraag indienen voor het opnemen van de locatie in een landelijk register. De GGD controleert dan of aan alle regels van de Wet Kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen voldoet. Dit brengt kosten met zich mee (administratie en toezicht/handhaving). Voor het in behandeling nemen van aanvragen kunnen leges worden geheven. Op basis van voorbeelden van legesverordeningen van Heerenveen en Leeuwarden en ingediende aanvragen in Tytsjerksteradiel in 2018 is een inschatting gemaakt van de inkomsten.

Gemeente Tytsjerksteradiel

26

JAARSTUKKEN 2020

Wat hebben we bereikt? De leges zijn sinds 2020 ingesteld voor het in exploitatie nemen van een kindercentrum, gastouderbureau en voorziening voor gastouderopvang als bedoeld in artikel 1.45 lid 1 en 2 Wet kinderopvang. Wat is (nog) niet gelukt? n.v.t. Status [Gereed]

Maatschappelijk Vastgoed versus voorzieningen

[MUP

nr. TD03001]

Wat wilden we? Onderzoeken hoe om te gaan met het Maatschappelijk Vastgoed en het bundelen van voorzieningen. Wat hebben we bereikt? In december heeft de raad een startnotitie aangenomen waarin het proces om te komen tot een visie op Maatschappelijk Vastgoed is vastgelegd. Volgens deze planning wordt de visie op Maatschappelijk Vastgoed rond de zomer van 2021 vastgesteld. Wat is (nog) niet gelukt? n.v.t. Status [Op schema]

Innen belastingen

[MUP

nr. TD06002]

Wat wilden we? Mogelijke uitbesteding van belastinginning. Wat hebben we bereikt? De eerste voorbereidingen voor een beknopt onderzoek op hoofdlijnen zijn getroffen. Het opstellen van dit onderzoek staat gepland in het eerste halfjaar van 2021. Wat is (nog) niet gelukt? De daadwerkelijke uitwerking is in 2020 niet gelukt vanwege hogere prioriteiten die ook voortkomen uit de Coronasituatie. Status [In ontwikkeling]

Voorbeeldfunctie gemeente

[CUP

nr. TDCoal051]

Wat wilden we? We helpen meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk. Wat hebben we bereikt? In 2013 hebben het kabinet en werkgevers afgesproken dat ze 125.000 extra banen creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Werkgevers in de marktsector hebben toegezegd tot 2026 100.000 extra banen te creëren. De overheidswerkgevers creëren tot 2024 25 duizend extra banen. De banenafspraak (BAB-banen) is wettelijk vastgelegd in de

Gemeente Tytsjerksteradiel

27

JAARSTUKKEN 2020

Quotumwet. Werkgevers met 25 medewerkers of meer hebben de verplichting om mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Voldoen werkgevers daar niet aan dan betalen zij een boete. De quotumregeling wordt geactiveerd als werkgevers de aantallen banen niet realiseren. Een BAB-baan telt volledig mee als er sprake is van een dienstverband van 25,5 uur. Realisatie tot en met 2020 •

Tytsjerksteradiel: 2,51 arbeidsplaatsen

•

WM8KTD: 1,73 arbeidsplaatsen

Taakstelling tot en met 2020 •

Tytsjerksteradiel: 2

•

WM8KTD: 12,4

Wat is (nog) niet gelukt? Het realiseren van voldoende arbeidsplaatsen binnen de WM8KTD is nog niet gelukt. Daar moet een inhaalslag plaatsvinden van 10,67 arbeidsplaatsen. Status [Op schema]

Laagdrempelig en transparant communiceren

[CUP

nr. TDCoal061]

Wat wilden we? Ons bestuur functioneert laagdrempelig en communiceert transparant met de burgers. In de communicatie hebben we aandacht voor de goede toonzetting, waarbij het gaat om respect, vertrouwen en begrijpelijke teksten. Wat hebben we bereikt? We werken voortdurend aan goede toonzetting, begrijpelijke, laagdrempelige en transparante communicatie. In een eerder stadium zijn acties uitgezet om de schriftelijke communicatie te verbeteren, bijvoorbeeld in het Sociaal Domein. Deze intentie is vervolgens meegenomen in ons dienstverleningsplan waarin we streven naar doelgroep bewuste en klantgerichte medewerkers. Werkwijzen en processen worden waar het nodig is, herijkt of opnieuw ingericht. Begrijpelijke en toegankelijke publiekscommunicatie is onderdeel van deze procesontwikkeling. De eerdere aansluiting bij de Direct Duidelijk campagne van het ministerie van Binnenlandse Zaken levert tips en input bij deze procesontwikkeling. Wat is (nog) niet gelukt? Dit is een continu proces. Status [Continue proces]

Samenwerking 8KTD

[CUP

nr. TDCoal062]

Wat wilden we? We zetten de samenwerking met Achtkarspelen geïntensiveerd voort. Wat hebben we bereikt? De samenwerking is in het afgelopen jaar geïntensiveerd. De opdracht voor evaluatie van de samenwerking is inmiddels opgestart.

Gemeente Tytsjerksteradiel

28

JAARSTUKKEN 2020

Wat is (nog) niet gelukt? Status [Op schema]

Samenwerking provincie en gemeentelijke partners

[CUP

nr. TDCoal063]

Wat wilden we? We werken constructief samen met provincie en (gemeentelijke) partners waarbij wij, vanwege de gewijzigde bestuurlijke verhoudingen, onze positie in ANNO en Stadsgewestelijk verband herijken. Wat hebben we bereikt? De gemeenteraad wil zich oriënteren op de mogelijkheden van regionale samenwerking vanuit het perspectief van de gemeente, mede omdat zowel de samenwerking in de Stadsregio als ANNO II tot z’n eind is gekomen. De raadsleden zijn op 18 februari opiniërend met elkaar in gesprek gegaan over de mogelijkheden van regionale samenwerking. De notitie ‘Tytsjerksteradiel in regionale samenwerking’ diende hiervoor als basis. De opbrengst van het opiniërende debat gebruikt het college voor het verder ontwikkelen van bestaande regionale samenwerkingen of het aangaan van nieuwe vormen van regionale samenwerking. Wat is (nog) niet gelukt? n.v.t. Status [Gereed]

Beperken regeldruk

[CUP

nr. TDCoal064]

Wat wilden we? We streven naar het beperken van regeldruk voor burgers, het bedrijfsleven en instellingen. Wat hebben we bereikt? Het beperken van regeldruk van burgers, bedrijven en instellingen is en blijft een algemeen aandachtspunt. Wat is (nog) niet gelukt? n.v.t. Status [Continue proces]

Right to Challenge en dorpsbudgetten

[CUP

nr. TDCoal065]

Wat wilden we? Meer ruimte voor initiatieven vanuit de mienskip volgens het Right to Challenge principe en het vroegtijdig ondersteunen van initiatieven door middel van co-creatie. Wat hebben we bereikt? In de afgelopen jaren zijn in Tytsjerksteradiel verschillende burgerinitiatieven ontstaan. We hebben naar aanleiding van deze trajecten de samenwerking tussen de gemeente en de initiatiefgroepen geëvalueerd. Het doel hierbij was om verbeterpunten, duidelijke kaders en

Gemeente Tytsjerksteradiel

29

JAARSTUKKEN 2020

werkafspraken voor de toekomst op te stellen voor overheidsparticipatie in burgerinitiatieven. Dit heeft geleid tot een voorstel voor inwoners- en overheidsparticipatie dat in de gemeenteraad is besproken. Het aanpassen van de verordening voor burgerinitiatieven is hier een onderdeel van. Wat is (nog) niet gelukt? Besluitvorming over dit onderwerp is nog niet geweest. We verwachten dit in het voorjaar van 2021. Status [In ontwikkeling]

Initiatiefloket

[CUP

nr. TDCoal066]

Wat wilden we? Een (digitaal en/of fysiek) initiatiefloket. Wat hebben we bereikt? In het najaar van 2020 is het onderwerp 'inwoners- en overheidsparticipatie' in de gemeenteraad besproken. Het initiatiefloket is hier een onderdeel van. Wat is (nog) niet gelukt? Besluitvorming over dit onderwerp is nog niet geweest. We verwachten dit in het voorjaar van 2021. Status [In ontwikkeling]

Voor de periode 2020-2023 is een taakstelling geformuleerd én verwerkt in de begroting. In deze jaarrekening vertellen we •

in hoeverre de taakstelling is gerealiseerd

•

wat het maatschappelijke effect was

•

wat er nog gerealiseerd moet worden

HEKO-loods: vervangen cv

[Nr. TS-0.4 Beh 01 (b)]

Wat is gerealiseerd? De huidige verwarming kan nog blijven functioneren in afwachting van besluiten over duurzaamheid. Wat was het maatschappelijke effect? n.v.t. (x € 1.000)

2020

2021

2022

2023

gepland

2

2

2

-

gerealiseerd

2

-

-

-

nog te realiseren

-

2

2

-

[ gerealiseerd]

[ onbekend]

[ onbekend]

[ onbekend]

status

Gemeente Tytsjerksteradiel

30

JAARSTUKKEN 2020

HEKO-loods: vervangen dakbedekking

[Nr. TS-0.4 Beh 01 (a)]

Wat is gerealiseerd? Vervanging van de dakbedekking kan uitgesteld worden naar 2023 wat leidt tot genoemde besparing in kapitaallasten. Wat was het maatschappelijke effect? Met uitzondering van genoemde besparingen, heeft het uitstellen van de vervanging van de dakbedekking geen maatschappelijke effecten tot gevolg. (x € 1.000)

2020

2021

2022

2023

gepland

2

2

2

-

gerealiseerd

2

-

-

-

nog te realiseren

-

2

2

-

[ gepland]

[ gepland]

[ gepland]

[ gepland]

status

[Nr. TS-04 Beh 02 (c)]

Uitstel aanpassingen liftinstallatie Wat is gerealiseerd?

De geplande aanpassingen aan de liftinstallatie zijn uitgesteld wat zal leiden tot genoemde effecten als weergegeven. Wat was het maatschappelijke effect? De bezuiniging heeft geen maatschappelijke effecten tot gevolg gehad. (x € 1.000)

2020

2021

2022

2023

gepland

-

2

2

2

gerealiseerd

-

-

-

-

nog te realiseren

-

2

2

2

[ gerealiseerd]

[ onbekend]

[ onbekend]

[ onbekend]

status

[Nr. TS-04 Beh 02 (b)]

Uitstel vervanging koelcompressor Wat is gerealiseerd?

Het uitstellen van de in 2019 geplande vervanging heeft geleid tot een gerealiseerd positief effect van € 1.000 in de kapitaallasten. Wat was het maatschappelijke effect? N.v.t. (x € 1.000)

2020

2021

2022

2023

gepland

-

1

1

1

gerealiseerd

1

-

-

-

-1

1

1

1

[ gerealiseerd]

[ onbekend]

[ onbekend]

[ onbekend]

nog te realiseren status

Gemeente Tytsjerksteradiel

31

JAARSTUKKEN 2020

Uitstel vervanging lichtstraat

[Nr. TS-04 Beh 02 (a)]

Wat is gerealiseerd? Voor 2020 is de vervanging van de lichtstraat uitgesteld. Vervanging kan verder worden uitgesteld bij acceptatie van lichte lekkage. Wat was het maatschappelijke effect? N.v.t. (x € 1.000)

2020

2021

2022

2023

gepland

2

2

2

2

gerealiseerd

2

-

-

-

nog te realiseren

-

2

2

2

[ gerealiseerd]

[ onbekend]

[ onbekend]

[ onbekend]

status

[Nr. TS-04 Beh 02 (d)]

Uitstel vervanging projecttapijt Wat is gerealiseerd?

Vervanging is uitgesteld waardoor de komende jaren een besparing gerealiseerd kan worden in de kapitaallasten. Wat was het maatschappelijke effect? N.v.t. (x € 1.000)

2020

2021

2022

2023

gepland

-

1

1

1

gerealiseerd

-

-

-

-

nog te realiseren

-

1

1

1

[ gerealiseerd]

[ onbekend]

[ onbekend]

[ onbekend]

status

[Nr. TS-0.0 e]

Verhuur leegstand pand Eastermar Wat is gerealiseerd?

Het gebouw in Eastermar waarvoor een huurcontract geldt tot 2026 maakt in 2020 onderdeel uit van de onderwijsbegroting. De verhuur van het leegstaande gedeelte van het gebouw is nog niet gerealiseerd. Wat was het maatschappelijke effect? Zolang er geen interesse is in de huur van het pand leidt dit tot leegstand en onzekerheid in het behalen van het geplande effect van extra inkomsten. (x € 1.000)

2020

2021

2022

2023

gepland

-

30

30

30

gerealiseerd

-

-

-

-

nog te realiseren

-

30

30

30

[ onbekend]

[ gepland]

[ gepland]

[ gepland]

status

Gemeente Tytsjerksteradiel

32

JAARSTUKKEN 2020

Overige ontwikkelingen Algemene uitkering

Jaar 2020 De algemene uitkering uit het gemeentefonds inclusief integratie uitkering voor het Sociaal Domein voor 2020 bedraagt € 53,7 miljoen. In de begroting was rekening gehouden met een bedrag van € 53,5. Voor de jaarrekening 2020 betekent dit een voordeel van € 228.000. Begroting en jaarrekening zijn gebaseerd op de septembercirculaire 2020 en de laatste specificatie van 2020 op basis van de decembercirculaire 2020. Het voordeel bestaat uit de volgende onderdelen: •

Vrijval verdeelreserve (plus twee punten)

€

61.000

V

•

Actualisering aantallen diverse maatstaven

€

37.000

V

•

Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen c.a.

€

35.000

N

•

Faciliteitenbesluit opvangcentra

€

155.000

V

•

Diversen

€

10.000

V

Totaal

€

228.000

V

Drie onderdelen lichten we hieronder nog specifiek toe. Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen en voorzieningen Op 1 januari 2020 is de hulpmiddelenzorg aan cliënten die in een Wlz-instelling wonen vereenvoudigd. Vanaf deze datum worden mobiliteitshulpmiddelen (zoals een rolstoel en een scootmobiel) voor alle cliënten in een Wlz-instelling verstrekt vanuit de Wlz en niet meer vanuit de Wmo 2015. Hiervoor zijn in de septembercirculaire 2019 middelen overgeheveld naar de Wlz. Daarbij zijn VWS en VNG overeengekomen dat op basis van realisatiegegevens nacalculatie plaatsvindt. Op basis van de realisatiegegevens over de eerste acht maanden van 2020 blijkt dat er € 16,9 miljoen te weinig is overgeheveld vanuit het gemeentefonds naar de Wlz. De correctie heeft alleen voor 2020 via de decembercirculaire plaatsgevonden. In de meicirculaire

2021

wordt

de

nacalculatie

structureel

verwerkt

op

basis

van

realisatiegegevens over de eerste negen maanden van 2020, aangevuld met een nog af te spreken ophoging voor onderhoudskosten. Faciliteitenbesluit opvangcentra Aan gemeenten waarin een opvangcentrum is gevestigd, wordt jaarlijks door het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA) een uitkering op grond van het Faciliteitenbesluit opvangcentra verstrekt. Dit gebeurt op basis van het aantal door asielzoekers permanent te bezetten capaciteitsplaatsen verminderd met het aantal op 1 januari van het uitkeringsjaar in de Basisregistratie Personen ingeschreven bewoners van het opvangcentrum. De uitkering dient ter compensatie van middelen die gemeenten normaliter via de algemene uitkering ontvangen (voor inwoners en woningen). Op basis van gegevens uit eerdere jaren was al rekening gehouden met € 27.000. De afrekening die wij hier in december voor hebben ontvangen bedraagt echter € 182.000. Het voordelige verschil van € 155.000 vindt zijn