Document · PDF

06 - Bijlage 1 - Kadernota 2026-2029

RAAD IT BESLUT 3 juli 2025, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Kadernota 2026-2029 (opiniearjend)25.676 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

-25

Inrichting burger- en overheidsparticipatieprocessen

-107

Klimaatmiddelen transitievisie warmte

-200

Overstapkosten Bibliotheken Noord Fryslân

-714

Renovatie trailerhelling Jachthaven Gytsjerk (A-4-2-1)

-16

Inrichting en renovatie van de “oude loswal” Jachthaven Gytsjerk (A-4-2-1)

-14

Strategisch adviseur fysieke leefomgeving NPLG (A-4-8-3)

-54

-4

443

Vrijval OP fietspad Westermar

Vrijval overlopende post duurzaamheid energietransitie gemeentelijk energie

1.183

Vrijval Wet open overheid (Woo) gelden

Vrijval overlopende post brede aanpak dakloosheid

2.029

Financiële bijdrage herstel dorpshuis Sûderfinne Suwâld (Raad 20.03.2025)

-178

GIS en jongerenwerk (Raad 28.11.2025)

-251

-25

Amendementen begroting 2025-2028

Begrotingswijzigingen december 2024 (lasten) Implementatie OPENburgerzaken

Toevoegingen gedurende 2024 (baten) Vrijval OP subsidieregeling compensatie energiekosten maatschappelijke organisatie (Raad 17.10.2024)

Begrotingswijzigingen december 2024 (baten) Vrijval middelen opvang ontheemde Oekraïners

Vrijval stelpost lonen en prijzen

Tussentijdse wijzigingen

Begrotingswijzigingen april 2025 Onderzoekwoningbouwlocaties (MV-11-1)

KADERNOTA 2026 - 2029 Nasleep ontvlechtingskosten 2025

-106

-65

Integraal huisvestingsplan; haalbaarheid en locatie onderzoeken

-60

Subsidie het Achterland

-30

Herzien oude vastgoedcontracten

-73

Medewerkerstevredenheidsonderzoek

-30

Uitvoering Visie op dienstverlening

-38

Burgerparticipatie

Begrotingswijzigingen juni 2025 Subsidieregeling Bloeiweken Tytsjerksteradiel

Kadernota 2026-2029

Ondersteuning ten behoeve van Regiodeal Stand AR Begroting t/m 2029

-63

-58

40.081

37.342

39.800

38.471

38.233

37.876

KADERNOTA 2026 - 2029

2.3 Ontwikkelingen in beleid De begroting 2025 is in november 2024 in de raad vastgesteld. Tussen het moment van vaststellen en nu hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan. Ontwikkelingen die ook invloed hebben op de nieuwe (meerjaren)begroting 2026- 2029. Bij de behandeling van de Kadernota is voor deze onderwerpen geen verdere afweging nodig. Meestal omdat er al sprake is van een eerder beslismoment maar soms ook omdat het gaat om een ontwikkeling die onontkoombaar is. We spreken dan van ontwikkelingen uit aanvaard beleid. Met het in beeld brengen van deze ontwikkelingen ontstaat er een geactualiseerde uitgangspositie voor de Kadernota 2026-2029. De ontwikkelingen worden, per programma, hieronder als volgt toegelicht. •

Programma 

bestaand beleid



nieuw beleid •

Wat willen we?

•

Wat stellen we voor?

•

Wat als we het niet doen?

•

Wat mag het kosten?

•

Financieel effect / Status / Aard / Raakvlak

Programma overstijgende onderwerpen In de Kadernota proberen we direct aan te geven bij welk programma een onderwerp thuishoort. Soms kan een onderwerp op meerdere (of zelfs alle) programma's invloed hebben, maar is nog niet precies bekend hoe dit cijfermatig verdeeld moet worden. Dan wordt het onderwerp voorlopig bij een programma ingedeeld. Onder het onderwerpnummer en -naam wordt dan 'Programma-overstijgend' afgedrukt. Bij de verwerking van het onderwerp in de begroting vindt de uiteindelijke verdeling plaats.

KADERNOTA 2026 - 2029

Programma 0 - Bestuur en ondersteuning NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

Ondersteuning ten behoeve van Regiodeal

00.06

Wat willen we? Er spelen momenteel diverse regionale ontwikkelingen, zoals de bestaande ANNO samenwerking en het vormgeven van Regiodeal 2.0. Bestuurlijk is het signaal afgegeven dat er 'boter bij de vis' geleverd moet worden, met andere woorden, er zal ook ambtelijke inzet geleverd moeten worden. Het betreft uitbreiding bovenop de al ingeregelde capaciteit van 0,5 FTE tot en met 2027. Wat stellen we voor? Voor de periode van twee jaar 0,5 fte voor aanvullende ondersteuning van de werkzaamheden in het kader van ANNO en de Regiodeal aan te stellen. We kiezen eerst voor deze periode om zo uit te kristalliseren wat wellicht op langere termijn nodig zal zijn. Wat als we het niet doen? Geen capaciteit leveren betekent dat we geen volwaardige deelnemer in de samenwerking kunnen zijn en mogelijk ook onvoldoende vruchten plukken uit de samenwerking en de gelden van de Regiodeal.

Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 0,5 fte voor een ondersteunende functie ten behoeve van de Regiodeal bedragen € 58.000 per jaar. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren wij de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Portefeuillehouder: Schokker-Strampel T.

Fin. effect

neutraal

Status

A - realisatiefase

Aard

2. noodzakelijk

Wettelijk? Mij. belang

nee midden

KADERNOTA 2026 - 2029

Uitvoering Visie op Dienstverlening

00.04

Wat willen we? We willen met het Programma Dienstverlening de in december 2024 vastgestelde visie op Dienstverlening realiseren. De gemeente Tytsjerksteradiel wil een gemeente zijn die toegankelijk is, nabije dienstverlening levert en inwoner- en oplossingsgericht is. De visie beschrijft in hoofdlijnen wat we willen bereiken met onze dienstverlening die aansluit op de leefwereld en dus op de behoeften en wensen van onze inwoners en ondernemers. Wat stellen we voor? Incidenteel budget beschikbaar te stellen om met Programma Dienstverlening de visie op dienstverlening te realiseren. Vanuit de visie is een strategie ontwikkeld waarbij er twee programmalijnen zijn vastgesteld: •

Programmalijn 'Dienstverlening in ons DNA' 1.

Inwoner centraal (o.a. menselijke maat, klantfeedback, burgerparticipatie)

Iedereen doet mee (o.a. Frysk taalbeleid, toegankelijke websites en apps, Informatiepunt Digitale Overheid)

•

Programmalijn 'Toekomstbestendig ontwikkelen' 1.

Snel en duidelijk (operational excellence)

Eigentijds (AI, Common ground, datagedrven werken)

Digitaal en Persoonlijk (OpenBurgerzaken, MijnOmgeving, Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV)

Wat als we het niet doen? Wanneer we geen uitvoering geven aan de benodigde acties en inspanningen, dan voldoen we niet aan de vastgestelde visie op dienstverlening. Inwoners en ondernemers zullen geen aansluiting meer vinden op hun leefwereld, behoeften en wensen. De verwachting is dat er meer vragen ontstaan (telefonie, mail, webformulieren) wat gevolgen heeft voor de servicenormen en inwonerstevredenheid. Daarnaast zijn er wettelijke taken waar aan voldaan moet worden zoals toegankelijkheid websites en apps en de WMEBV. Wat mag het kosten? De kosten voor het realiseren van de visie op dienstverlening wordt voor 2026 als volgt geraamd: •

Programmalijn 'Dienstverlening in ons DNA': € 12.500

•

Programmalijn 'Toekomstbestendig ontwikkelen': € 25.000

•

Totaal: € 37.500

Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

KADERNOTA 2026 - 2029

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

vragend (nadelig)

Status

C - verkenfase

Aard

2. noodzakelijk

Portefeuillehouder: Schokker-Strampel, T.

Wettelijk? Mij. belang

nee midden

STRUCTUREEL

Burgerparticipatie

00.03

Wat willen we? We willen door middel van Burger- en overheidsparticipatie inwoners op een goede manier betrekken bij plannen of beleid, waar dat toegevoegde waarde heeft en kan. Wat stellen we voor? We stellen voor om in de begroting van 2026 en 2027 incidenteel budget op te nemen om Burger- en overheidsparticipatie goed te borgen in de organisatie en om de nog te ontwikkelen toolbox voor Burger- en overheidsparticipatie te kunnen blijven benutten. Dit budget is bedoeld voor het incidenteel inzetten stellen van 0,5 fte voor de functie Coördinator Burger- en overheidsparticipatie In 2025 is het traject opgestart om te komen tot een visie en een verordening op dit onderwerp. We willen dat de werkwijze die hieruit voortvloeit, inbedden in de organisatie. Hiervoor vragen wij structureel budget voor het ontwikkelen van een toolbox. Wat als we het niet doen? Wanneer we geen budget opvoeren, is het niet mogelijk om de werkzaamheden en activiteiten, die wel in 2025 ontwikkelen en uitvoeren voor dit onderwerp, in de navolgende jaren te kunnen blijven uitvoeren. Werk dat we in 2025 verrichten, krijgt geen vervolg in 2026 en later. Wat mag het kosten? De kosten voor het incidenteel beschikbaar stellen van 0,5 fte voor de functie Coördinator Burger- en overheidsparticipatie bedraagt € 63.000. Dit onderdeel classificeren wij als incidenteel, voor de jaren 2026 en 2027.

Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. De structurele kosten voor de nog te ontwikkelen toolbox bedragen € 15.000. Voor structurele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van het begrotingssaldo worden gebracht.

KADERNOTA 2026 - 2029

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

- € 15

Status

Portefeuillehouder: Schokker-Strampel, T.

Aard

vragend (nadelig) C - verkenfase 3. wenselijk

Wettelijk?

nee

Mij. belang

hoog

Programma 1 - Veiligheid NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL

Uitvoering bestaand beleid Bibob

01.07

Wat willen we? We willen het bestaande Bibob beleid uitvoeren. Dit beleid bestaat sinds 2017 en is in 2024 geactualiseerd i.v.m. gewijzigde wetgeving. Voor de uitvoering van dit beleid is in 2017 reeds een adviseur Bibob in het leven geroepen. Deze functie is nooit op formatie gezet. Zonder deze functie kan het bestaande bibob beleid niet worden uitgevoerd. Wet Bibob staat voor 'Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur.' Dit is van belang omdat gemeente Tytsjerksteradiel het bestaand beleid moet uitvoeren en dit daarnaast wil inzetten bij de aanpak van ondermijning. Het gaat hier onder andere over de terreinen: horeca, vastgoed, subsidies, sociaal domein en overheidsopdrachten. Het is daarmee ook voor de interne organisatie van belang nu de gemeente een rechtmatigheidsopgave en een integriteitswens heeft. Het uitvoeren van Bibob beleid ligt in lijn met de beleidsnotitie 2023-2026 voorkomen van fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Het gaat over integriteit, zowel van de organisatie als onze samenleving. Het gaat bijvoorbeeld over het voorkomen dat de gemeente (onbedoeld) medewerking verleent aan misbruik van vergunningen, subsidies, vastgoedtransacties of bijvoorbeeld aanbestedingsopdrachten. Daarnaast ligt het uitvoeren van dit beleid in lijn met de beleidslijn ‘Zuiver zakendoen’ die het college in 2017 heeft vastgesteld.

In december 2024 is het besluit door het college reeds genomen om formatie voor genoemde rol beschikbaar te doen stellen. Dit had per begrotingswijziging in Q1 2025 gemoeten. Abusievelijk is hier tekstueel een onjuistheid ontstaan waardoor het onderwerp noodgedwongen op de Kadernota belandt.

Wat stellen we voor? Formatie ten behoeve van de functie Bibob adviseur vast te stellen ter hoogte van 0,5 fte. Wat als we het niet doen?

KADERNOTA 2026 - 2029 Als we dit niet doen dan kunnen wij bestaan beleid niet uitvoeren. We kunnen geen bibob toetsen uitvoeren op andere onderwerpen dan horecavergunningen. En we handelen niet in lijn met onze eigen beleidsnotitie 2023- 2026 voorkomen van fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Tenslotte handelen we niet conform de beleidslijn ‘Zuiver zakendoen’ die het college in 2017 heeft vastgesteld. Ook zullen signalen van ondermijning gemist worden.

Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 0,5 fte voor de functie Bibob adviseur bedragen € 46.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

vragend (nadelig)

- € 46

Status

A - realisatiefase

Aard

1. onontkoombaar

Portefeuillehouder: Schokker-Strampel, T.

Wettelijk? Mij. belang

ja hoog

Uitvoering wettelijke taak m.b.t. afhandeling klachten, meldingen, jeugd en evenementen

01.04

Wat willen we? Om onze wettelijke taak uit te kunnen voeren, hebben wij extra capaciteit nodig voor de functie BOA 1. De gemeente heeft een wettelijke plicht tot het houden van toezicht en een wettelijke taak tot handhaving. Op dit moment kunnen wij deze niet uitvoeren. De afgelopen jaren is de werkdruk sterk toegenomen met name op het gebied van jeugd, alcohol, drugs, ondermijning, klachten, parkeeroverlast en geluidsoverlast. Zo is bijvoorbeeld het aantal klachten/meldingen vanaf 2022 met maar liefst 60% gegroeid, terwijl de bezetting in aantal fte gelijk is gebleven. Daar komt bij dat steeds meer verantwoordelijkheden en taken bij de gemeente komen te liggen en steeds meer wettelijke taken verschuiven van de politie naar de burgemeester en het college. Hieraan kan met de huidige formatie geen uitvoering worden gegeven. Uit een benchmark van 2025 blijkt dat gemeente Tytsjerksteradiel veruit de laagste capaciteit BOA I per inwoner heeft. Wij beschikken over 0,45 fte per 10.000 inwoners. De rest van de gemeenten in Fryslân (rekening houdende met de verschillen in grootte) beschikken over gemiddeld 1,26 fte per 10.000 inwoners. Daarnaast beschikt de gemeente over een grote hoeveelheid land- en wateroppervlakte en daarmee ruime gelegenheid in allerlei vormen. Hiermee wordt het veiligheidsrisico voor deze gemeente dubbel vergroot.

Wat stellen we voor? De bestaande formatie van 1,5 fte structureel uit te breiden met 1,5 fte boa 1. Wat als we het niet doen?

KADERNOTA 2026 - 2029 Als we dit niet doen dan kunnen we onze wettelijke taak niet meer uitoefenen. De gevolgen hiervan zijn onder andere: •

geen inzet op jeugd, alcohol, drugs tenzij er sprake is van een incident;

•

minimale inzet tijdens evenementen;

•

geen jaarlijkse inzet meer tijdens de jaarwisseling (2025 geen inzet);

•

klachten en meldingen worden voor 40 % niet opgepakt;

•

verhoogd aantal handhavingsverzoeken (die ook niet opgepakt kunnen worden door de juridisch medewerker handhaving en weer tot extra kosten leiden);

•

geen inzet op ondermijning.

Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 1,5 fte voor de functie boa 1 bedragen € 133.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

- € 133

Status

Portefeuillehouder: Schokker-Strampel, T.

Aard Wettelijk? Mij. belang

vragend (nadelig) onbekend 2. noodzakelijk ja hoog

Uitvoering wettelijke taak m.b.t. handhaving

01.02

Wat willen we? Om onze wettelijke taken goed te kunnen uitvoeren, hebben we extra capaciteit nodig voor de functie juridisch beleidsmedewerker handhaving. Deze formatie is in 2023 reeds aangevraagd middels de kadernota. Zij is toen incidenteel toegekend vanwege de komende ontvlechting. Dit ter hoogte van 1,2 fte. Voor 2024 is zij, i.v.m. de ontvlechting, incidenteel verlengd. De noodzaak is echter structureel en wordt ook steeds groter. De gemeente heeft een wettelijke plicht tot handhaving. Er komen steeds meer bevoegdheden bij college en burgemeester terecht en daarmee komen er meer wettelijke taken bij. Deze uitbreiding van taken valt samen met een structurele stijging van het aantal handhavingsverzoeken dat worden ingediend (door burgers maar veelal door de opkomende adviesbureaus). We willen aan onze wettelijke taak voldoen v.w.b. het oppakken van handhavingsverzoeken. De verzoeken worden steeds complexer, omdat er steeds meer regelgeving komt, maar ook omdat er steeds meer regelgeving door gemeenten moet worden getoetst/ uitgevoerd. Het aantal handhavingsverzoeken is in 2023 reeds verdubbeld. Hiervoor was tijdelijk extra formatie voor verkregen. I.v.m. de ontvlechting was deze incidenteel, maar de uitzetting is structureel noodzakelijk. Wij willen de reguliere handhavingzaken op blijven kunnen pakken. Daarnaast willen wij onze taken v.w.b.

de advisering richting college, raad, portefeuillehouders alsmede richting burgers blijven uitvoeren.

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat stellen we voor? De bestaande structurele formatie voor juridisch beleidsmedewerker handhaving van 2,3 structureel uit te breiden met 1 fte. Wat als we het niet doen? Als wij onze wettelijke taken niet uitvoeren dan lopen wij risico’s op hoge kosten. We worden teruggefloten door de adviescommissie of de rechtbank. Dan krijgen we een boete en moeten we de taak alsnog uitvoeren. •

Wij zullen onder toezicht worden gesteld door onze toezichthouder, de Provincie.

•

We kunnen handhavingsverzoeken niet meer oppakken.

•

De advisering kan niet meer worden opgepakt en zal naar waakvlam niveau worden teruggebracht.

•

De ondersteuning op reguliere handhaving zal afnemen tot een minimum. Dit betekent dat toezichtszaken niet verder kunnen worden opgepakt dan door een toezichthouder. Juridische dwangmiddelen worden dan zeer minimaal ingezet. Hiermee loopt de gemeente eveneens financiële risico’s alsmede risico’s v.w.b. geloofwaardigheid.

Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 1,0 fte voor de functie juridisch beleidsmedewerker handhaving bedragen € 115.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

vragend (nadelig)

- € 115

Status

A - realisatiefase

Aard

1. onontkoombaar

Portefeuillehouder: Schokker-Strampel, T.

Wettelijk? Mij. belang

ja hoog

KADERNOTA 2026 - 2029

Uitvoering wettelijke taak m.b.t. veiligheid

01.01

Wat willen we? Om onze wettelijke taken uit te kunnen voeren, hebben wij extra capaciteit nodig voor de functie Beleidsmedewerker integrale veiligheid. De afgelopen jaren is de werkdruk sterk toegenomen met name op het gebied van crisis, jeugd, alcohol, drugs, ondermijning, maatschappelijke onrust en extremisme. Steeds meer verantwoordelijkheden komen bij de gemeente te liggen en steeds meer wettelijke taken verschuiven van het OM naar de burgemeester. Hieraan kan geen uitvoering worden gegeven en wij kunnen onze wettelijke taken niet uitoefenen. Dit brengt grote veiligheidsrisico's met zich mee. Aan de genoemde thema’s geven wij op dit moment geen actieve uitvoering. Ook geven wij geen navolging aan de Friese Norm. Dit is een afspraak die wij, Friesland breed, hebben gemaakt waarin wij verplichtingen aan zijn gegaan op het gebied van veiligheid en openbare orde. Uit een benchmark van 2025 blijkt dat gemeente Tytsjerksteradiel over veruit de laagste capaciteit veiligheidsadviseur beschikt. Wij beschikken over 0,48 fte veiligheidsadviseur per 10.000 inwoners. De rest van de gemeenten in Fryslân (rekening houdende met de verschillen in grootte) beschikken over gemiddeld 1 fte per 10.000 inwoners. Daarnaast beschikt de gemeente over een grote hoeveelheid land- en wateroppervlakte en daarmee ruime gelegenheid in allerlei vormen.

Hiermee wordt het veiligheidsrisico voor deze gemeente dubbel vergroot. Ook aan de crisisorganisatie is de afgelopen jaren geen aandacht besteed i.v.m. bovenstaande. Deze dient opnieuw te worden opgebouwd en structureel te worden onderhouden. Op dit moment is er geen adequate crisisorganisatie beschikbaar. Hiermee lopen we een groot veiligheidsrisico. Wat stellen we voor? De bestaande formatie met 1 fte adviseur integrale veiligheid uit te breiden naar 2,58 fte. Wat als we het niet doen? Als we dit niet doen dan kunnen we onze wettelijke taak op het gebied van veiligheid niet meer uitoefenen. De gevolgen hiervan zijn onder andere: •

wij lopen hele grote risico's op diverse veiligheidsgebieden waarin de gemeente haar verantwoordelijkheid heeft;

•

we doen niks met thema’s jeugd, alcohol, drugs, sociale veiligheid, ondermijning, extremisme;

•

op andere thema’s acteren wij zeer minimaal anders dan bij het reeds ontstaan van een incident;

•

de rol van de adviseur integrale veiligheid kan uit weinig meer dan vergaderen bestaan hetgeen, naast bovenstaande, ook betekent dat wij deze positie niet bezet kunnen houden omdat medewerkers een dergelijke rol niet ambiëren;

•

we hebben geen adequate crisisorganisatie en als er een crisis uitbreekt zijn wij hier niet op voorbereid.

Op dit moment wordt aan bovenstaande (nagenoeg) niks gedaan. Slechts wanneer er sprake is van een incident, maar dat is het te laat.

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 1,0 fte voor de functie adviseur integrale veiligheid bedragen € 115.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

vragend (nadelig)

- € 115

Status

A - realisatiefase

Aard

1. onontkoombaar

Portefeuillehouder: Schokker-Strampel, T.

Wettelijk? Mij. belang

ja hoog

KADERNOTA 2026 - 2029

Uitvoering wettelijke taak m.b.t. vergunningverlening

01.03

Wat willen we? Om onze wettelijke taken goed te kunnen uitvoeren, hebben we extra capaciteit nodig voor de functie van Medewerker Vergunningen APV-BW. Deze formatie is in 2023 reeds aangevraagd middels de kadernota. Zij is toen incidenteel toegekend vanwege de komende ontvlechting. Dit ter hoogte van 1 fte. Voor 2024 is zij, i.v.m. de ontvlechting, incidenteel verlengd. De noodzaak is echter structureel en wordt ook steeds groter. De afgelopen vier jaar is de werkdruk sterk toegenomen, vooral op het gebied van evenementen. Steeds meer wettelijke taken zijn bij de gemeente komen te liggen, waardoor het vergunningenproces meer tijd en aandacht vraagt. Op dit moment lukt het ons niet onze wettelijke taken uit te voeren. Organisatoren van evenementen krijgen eveneens meer verantwoordelijkheden. Zij moeten complexere documentatie indienen en deze zijn zelden van voldoende kwaliteit. Hierop dient door de vergunningverleners te worden geïnvesteerd omdat de politieke wensen zijn dat wij evenementen hebben en houden binnen onze gemeenten. De organisatoren en de gemeente zijn aansprakelijk wanneer er een ongeluk gebeurd. Landelijk zijn er meerdere (dodelijke) ongelukken gebeurd die het belang van het vergunningenproces benadrukken. Elke aanvraag moet daarom kritisch worden bekeken.

Voor elk evenement moet voldoende tijd uitgetrokken worden om de openbare orde en veiligheid te beoordelen en in overleg te treden met de organisatie en de externe partners. Nog een gevolg van het steeds complexer worden van het organiseren van evenementen is dat evenementen geëvalueerd moeten worden zodat de verbeterpunten bij de volgende evenementen kunnen worden meegenomen. De range met evenementen die geëvalueerd moeten worden, is vergroot. De provincie heeft nieuwe beleidsregels opgesteld m.b.t. de consequenties die evenementen hebben voor de natuur (in het kader van de Wet Natuurbescherming). Dit leidt ertoe dat vergunningverleners hier meer in moeten toetsen en het vergunningenproces complexer wordt en meer tijd vergt. Ook de problematiek die onder de jeugd leeft m.b.t. alcoholgebruik draagt bij de noodzaak om aan de voorzijde van het traject extra in te zetten hier d.m.v. gesprekken met zowel de organisatie als de jeugdboa’s. Tenslotte wordt het draagvlak voor evenementen bij de burger steeds kleiner. Er worden structureel meer bedenkingen ingediend tegen de aanvragen. Burgers worden mondiger en weten de weg naar de overheid te vinden. Dit leidt ertoe dat er steeds vaker ook inzet vanuit vergunningverleners wordt geleverd tijdens of na het evenement om deze bezwaren weg te nemen.

Met het verschoven takenpakket, de wens om evenementen mogelijk te maken, de extra inzet die vanuit de Provincie en de actualiteit moet worden gedaan, is het niet mogelijk om tijdig en goed de vergunningaanvragen af te handelen. Wat stellen we voor? 0,89 fte vergunningverlener APV-Bijzondere wetten (evenementen) toe te voegen aan de formatie.

KADERNOTA 2026 - 2029

Wat als we het niet doen? Het niet uitvoeren van onze wettelijke taken, brengt grote risico's met zich mee met name op het gebied van veiligheid. Evenementen kunnen niet meer vergund worden. Hierdoor vinden ze zeer waarschijnlijk alsnog illegaal plaats. Daarnaast laat de kwaliteit van wel verleende vergunningen te wensen over, wat gevolgen heeft voor de openbare orde en veiligheid. De politie en brandweer adviseren veelal negatief, maar de gemeente blijft verantwoordelijk. Ook ons opgestelde beleid wordt niet goed uitgevoerd, wat leidt tot een verhoogd veiligheidsrisico, mogelijke hoge kosten door juridische procedures en reputatieschade voor de gemeente. Bovendien worden de aanbevelingen van de Rekenkamer over het evenementenbeleid niet opgevolgd. Naast evenementenvergunningen kunnen ook andere verplichte vergunningen, zoals voor kleinschalige evenementen en standplaatsen, momenteel niet worden behandeld. Hier is simpelweg geen capaciteit voor. Dit betekent dat de gemeente ook op dit punt tekortschiet in haar wettelijke verplichtingen. Er is nu sprake van achterstanden. Evenementen worden van rechtswege gegund. Soms zonder enige blik erop. Het aantal evenementen neemt toe, maar de werkdruk neemt met name toe door de regelgeving waaraan organisaties en gemeenten aan moeten voldoen. Deze groei is landelijk.

Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 0,89 fte voor de functie vergunningverlener APV-Bijzondere wetten bedraagt € 70.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

vragend (nadelig)

- € 70

Status

A - realisatiefase

Aard

nog onbekend

Portefeuillehouder: Schokker-Strampel, T.

Wettelijk? Mij. belang

ja hoog

KADERNOTA 2026 - 2029

Programma 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL

Coördinatie gevolgen netcongestie c.a. en borgen gemeentelijke belangen bij externe projectontwikkelaars

02.03

Wat willen we? Coördinatie gevolgen netcongestie c.a. •

Sinds jaar en dag voeren wij periodiek overleg met de nutsbedrijven om over en weer voorgenomen plannen op elkaar af te stemmen. De huidige ontwikkelingen (netcongestie o.a.) en de grote impact van het vinden van oplossingen leren dat dit overleg sterk intensiveert en dat de gevolgen voor de gemeentelijke infrastructuur en ontwikkeling van woon- en bedrijvenlocaties groot zijn. Steeds vaker is het voeren van stevige gesprekken nodig opdat de gemeentelijke belangen goed over het voetlicht worden gebracht en op waarde worden geschat. Wij willen een volwaardige gesprekspartner in deze discussie zijn.

Borgen gemeentelijke belangen bij externe projectontwikkelaars •

In toenemende mate hebben wij te maken met de situatie dat (woning-)bouwprojecten door derden (projectontwikkelaars) worden gerealiseerd, waarbij uiteindelijk een stuk openbare infrastructuur wordt aangelegd en overgedragen aan de gemeente. Gegeven het primair commerciële belang van dergelijke marktpartijen vergt het keer op keer een stevige inbreng van onze kwaliteitseisen voor deze infrastructuur en stevige onderhandelingen om een goed resultaat te bewerkstelligen.

Wat stellen we voor? We stellen voor om voldoende personele capaciteit beschikbaar te stellen om in beide aandachtsgebieden adequaat de gemeentelijke belangen te behartigen. Hiervoor is uitbreiding van 0,34 fte noodzakelijk. Wat als we het niet doen? Als we de personele capaciteit niet uitbreiden, zullen we aangaande de netcongestieproblematiek ca. de gemeentelijke positie verzwakken. Per saldo krijgen we te maken krijgen met langere wachttijden voor het kunnen realiseren van projecten. Dit zet de gemeentelijke ambities voor woningbouw en bedrijfshuisvesting onder druk. Bij de realisatie van woningbouwprojecten door derden krijgen we te maken met opgeleverde infrastructuur die niet voldoet aan onze (kwaliteits-)eisen wat vervolgens resulteert in dure herstelwerkzaamheden op kosten van de gemeente. Wat mag het kosten? De kosten voor het beschikbaar stellen van 0,34 fte voor deze functie bedragen € 35.000 Hier tegen over staat dat de gemeente middels afgesloten samenwerkingsovereenkomsten met nutsbedrijven middelen binnenkrijgt en ook middels anterieure overeenkomsten met projectontwikkelaars wordt gecompenseerd voor gemeentelijke inzet. Per saldo compenseren deze de gevraagde uitzetting van € 35.000 en is het dus budgetneutraal.

KADERNOTA 2026 - 2029

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Portefeuillehouder: Willemsma, T.

Fin. effect

neutraal

Status

A - realisatiefase

Aard

2. noodzakelijk

Wettelijk?

nee

Mij. belang

hoog

Programma 3 – Economie Geen onderwerpen.

Programma 4 – Onderwijs Geen onderwerpen.

Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

Subsidie het Achterland

05.04

Wat willen we? Het Achterland is een cultuurlaboratorium in Friesland, gericht op kinderen en jongeren. Hier ontdekken zij hun (artistieke) talenten door te experimenteren en fouten te maken, zonder druk van kwaliteitseisen. Het proces staat centraal, niet het eindproduct. Het Achterland waardeert elk talent, zowel op als achter het podium, en biedt theaterlessen, cultuurdagen en producties aan. Deze activiteiten bevorderen zelfvertrouwen, eigenwaarde, verbeeldingskracht en vindingrijkheid, waardoor deelnemers hun talenten leren toepassen en hun eigen verhaal kunnen vertellen. De theater-, taal- en multimedialessen worden gegeven door professionele docenten en sluiten perfect aan bij thema’s zoals taal, Frysk/meertaligheid en creatieve vakken. De kunstvakdocenten staan dan ook regelmatig voor de klas op de basisscholen in de regio. Daarnaast organiseert Het Achterland in opdracht van middelbare scholen Cultuurdagen in de Molkfabryk of op locatie. De activiteiten van Het Achterland zijn een waardevolle aanvulling op het bestaande cultuuraanbod en Het Achterland ontwikkelt zich als een volwaardige culturele partner in de regio. Het Achterland willen we behouden voor de toekomst.

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat stellen we voor? Op dit moment is Het Achterland afhankelijk van provinciale subsidie en andere projectsubsidies. Dat is een wankele basis voor het voortbestaan van Het Achterland. Bovendien zijn de huidige subsidies onvoldoende om de vaste lasten te financieren. Het Achterland vraagt ons daarom om structurele subsidie. We stellen voor om vooralsnog Het Achterland voor drie jaar een subsidie incidenteel te verstrekken. Wat als we het niet doen? Zonder subsidie is het voor Het Achterland niet mogelijk om theaterles en cultuuronderwijs in Tytsjerksteradiel voor de toekomst te garanderen. Dit betekent dat het cultuuraanbod schraler wordt, terwijl cultuureducatie van belang is voor de persoonlijke ontwikkeling, participatie en sociale cohesie van inwoners. Deze effecten zullen verdwijnen en de leefbaarheid van de gemeente zal worden aangetast. Wat mag het kosten? De kosten voor deze subsidie bedragen € 30.000 per jaar voor de periode 2026 tot en met 2028. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren wij de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Portefeuillehouder: Willemsma, T

Fin. effect

vragend (nadelig)

Status

A - realisatiefase

Aard Wettelijk? Mij. belang

3. wenselijk nee midden

KADERNOTA 2026 - 2029

Programma 6 - Sociaal domein NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL

POH Jeugd in de Huisartsenpraktijk

06.01

Wat willen we? Laagdrempelige zorg bieden, dicht bij “huis”. Het doel van de uitrol van de POH-GGZ Jeugd in Tytsjerksteradiel is het aanbieden van kwalitatief goede, laagdrempelige én efficiënte hulpverlening aan jeugdige patiënten (jonger dan 18 jaar) en hun ouders in de eigen omgeving. Zo kan een meer passend antwoord worden gegeven op de ondersteuningsvragen van jeugdigen. Kostenbesparing op specialistische jeugdhulp Als nevendoel en -effect wordt een vermindering van de kosten (specialistische jeugdhulp) beoogd doordat ingezet wordt op preventie op langere termijn. Jeugdigen worden gerichter doorverwezen naar de tweedelijns specialistische jeugdhulp, wanneer dit alsnog nodig blijkt te zijn. We streven naar meer kwaliteit tegen minder kosten. Wat stellen we voor? Via de Kadernota 2024 is in de begroting 2024-2027 incidenteel budget beschikbaar gesteld voor 1 fte voor een praktijkondersteuner huisarts (POH) GGZ Jeugd voor de jaren 2024 en 2025. In de kadernota 2026 stellen we voor om dit budget structureel beschikbaar te stellen. Door 1 fte beschikbaar te stellen voor de praktijkondersteuner jeugd wordt laagdrempelige zorg aangeboden en is er naar alle waarschijnlijkheid sprake van een kostenbesparing op specialistische jeugdhulp.

Wat als we het niet doen? Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd (2023-2025) wordt aan gemeenten gevraagd om sterkere lokale teams in richten en de nadruk te leggen op preventief werken en het versterken van het gewone leven van jongeren en ouders. Het inzetten van een POH-GGZ Jeugd bij huisartsen draagt hier zeker aan bij. De kosten van jeugdhulp zijn enorm. Het inzetten van een praktijkondersteuner huisartsenpraktijk is laagdrempelig voor onze inwoners, heeft een preventief karakter, verbetert en optimaliseert de toegang tot zorg en voorkomt onnodige inzet van zwaardere zorg. Als we het niet doen, missen we de bewezen preventieve werking en functie die een POH-GGZ Jeugd huisartsenpraktijk kan bieden. Daarnaast hebben omliggende gemeenten al een aantal jaren een POHGGZ Jeugd ingezet. Uit onderzoek is gebleken dat het een kostenbesparing op de specialistische jeugdhulp oplevert die de kosten van de inzet van POH-GGZ Jeugd medewerker overstijgt.

Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 1 fte voor de functie praktijkondersteuner huisartsenpraktijk bedraagt € 97.000. De dekking van deze kosten vindt plaats ten laste van de beschikbare budgetten voor jeugd en heeft daardoor geen effect op het saldo.

KADERNOTA 2026 - 2029

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Portefeuillehouder: Pee, C. de

Fin. effect

vragend (nadelig)

Status

A - realisatiefase

Aard

1. onontkoombaar

Wettelijk? Mij. belang

nee midden

Programma 7 - Volksgezondheid en milieu Programma 8 - Volkshuisvesting, RO en stedelijke vern NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

Herzien oude vastgoedcontracten

08.02

Wat willen we? Voor het project 'vastgoed op orde' is de opgave om oude vastgoedcontracten te herzien, met een focus op verhuurcontracten. Veel van deze contracten voldoen niet meer aan de actuele wettelijke vereisten en vereisen grondige herziening om risico's voor de gemeente te voorkomen en de naleving van de wet te waarborgen. Het herzien van deze contracten is een arbeidsintensief proces dat specialistische kennis en capaciteit vraagt. Deze werkzaamheden passen niet binnen de bestaande formatie, waardoor aanvullende capaciteit noodzakelijk is. Herziene contracten zorgen voor een solide juridische basis voor toekomstig gebruik. Wat stellen we voor? Door het beschikbaar stellen van een specifiek budget kunnen we externe capaciteit inzetten om deze opgave voortvarend aan te pakken. Dit maakt het mogelijk om gebruik te maken van specialistische expertise en extra menskracht, Dat is essentieel voor het efficiënt herzien van de oude vastgoedcontracten. Met deze oplossing kunnen we niet alleen voldoen aan de wettelijke vereisten, maar ook voorkomen dat deze taak verder druk legt op de bestaande formatie. Dit zorgt voor een gerichte en kwalitatieve aanpak, zonder de reguliere werkzaamheden binnen de organisatie te belasten. De huidige achterstand is een paar honderd contracten (gebouwen en gronden).

De huidige inschatting is dat we dit met externe capaciteit voor de periode van 1 jaar zijn ingelopen. Wat als we het niet doen? Als we geen budget beschikbaar stellen om in capaciteit te voorzien, blijft de herziening van oude vastgoedcontracten liggen. Dit brengt risico's met zich mee, zoals het niet voldoen aan wettelijke vereisten. Dit kan juridische problemen of financiële gevolgen voor de gemeente kan veroorzaken. Daarnaast kan het gebrek aan actie leiden tot inefficiënt gebruik van gemeentelijk vastgoed. Dit doordat gegevens niet meer actueel zijn doordat er bijvoorbeeld is verbouwd, bijgebouwd of dat het feitelijk gebruik anders is. Dit kan gevolgen hebben voor de kwaliteit van het vastgoedbeheer.

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat mag het kosten? Voor de inzet van externe capaciteit voor het herzien van oude vastgoedkrachten vragen wij een budget van € 145.000. (€ 72.500 voor zowel 2026 als 2027). Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Portefeuillehouder: Zandbergen, B. van

Fin. effect

vragend (nadelig)

Status

A - realisatiefase

Aard

2. noodzakelijk

Wettelijk? Mij. belang

ja midden

KADERNOTA 2026 - 2029

Programma 0.4 - Overhead NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

HR - Medewerkers tevredenheidsonderzoek (MTO)

00.04.01

Wat willen we? Op 1 januari 2025 zijn we gestart in onze nieuwe organisatie. Vanuit goed werkgeverschap willen we in 2026, als we ruim een jaar op weg zijn, de medewerkersbeleving / -tevredenheid meten en met de uitkomsten aan de slag gaan. Op die manier kunnen collega's op diverse thema's aangeven in hoeverre zij tevreden zijn, en kunnen we als organisatie aan de slag met de gegeven feedback. Het laatste medewerkertevredenheidsonderzoek (MTO) dateert van 2019. Het verhogen van de medewerktevredenheid is een ambitie in het bestuurlijke Uitvoeringsprogramma en past ook bij de gewenste organisatieontwikkeling zoals opgenomen in de Ontwikkelagenda 20252026. Wat stellen we voor? We willen op reguliere basis de beleving van onze medewerkers gaan meten en een actieve dialoog over de uitkomsten organiseren. Zodat we in verbinding blijven met onze medewerkers en actief aan de slag kunnen met de uitkomsten. Hiermee meten we het organisatieklimaat op het gebied van tevredenheid en ook op enkele thema's die horen bij onze organisatieontwikkeling. We stellen voor om het medewerkerbelevings- of tevredenheidsonderzoek in 2025 voor te bereiden, en in 2026 uit te voeren.

Wat als we het niet doen? Als we geen medewerkerbelevings- of -tevredenheidsonderzoek uitvoeren, hebben we geen integraal (diverse thema's) en overkoepelend beeld bij hoe tevreden onze medewerkers zijn over het werken bij onze gemeente (ook in vergelijking met andere gemeenten). Het stelt ons daarmee minder goed in staat om breed en gericht feedback op te halen waarmee we de tevredenheid van onze medewerkers kunnen verhogen.

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat mag het kosten? Voor dit onderzoek is geen budget in de begroting opgenomen. In de Kadernota vragen we daarom budget aan zodat we gericht tot een aanpak MTO kunnen komen die ook uitgevoerd kan worden. We ramen de kosten voor 2026 incidenteel op € 30.000 op basis van referentiecijfers voorgaand MTO. Dit betreft een raming, waarbij we opmerken dat de kosten afhankelijk zijn van verschillende factoren (bijv. type / pakket onderzoek, aantal medewerkers, monitoring en analyse, begeleiding / bespreking uitkomsten). Daarbij gaan we ervan uit dat de uitvoering van het MTO binnen de bestaande capaciteit uitgevoerd kan worden. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Portefeuillehouder: Willemsma, T.

Fin. effect

[vragend (nadelig)]

Status

[C - verkenfase]

Aard

[3. wenselijk]

Wettelijk?

nee

Mij. belang

laag

KADERNOTA 2026 - 2029

2.4 Voorstel aan de raad Gelet op de in deze Kadernota geschetste ontwikkelingen stellen wij u voor om: 1. Kennis te nemen van de ontwikkelingen in beleid zoals opgenomen in deze Kadernota 2026-2029, de te verwachten financiële gevolgen uit de aangegeven ontwikkelingen voor de meerjarenbegroting en het voorlopig verwachte meerjarenperspectief. 2. De Raad te vragen om op basis van deze Kadernota richtinggevende uitspraken te doen voor het samenstellen van de begroting 2026-2029.

Burgum, 10 juni 2025 Burgemeester en wethouders van Tytsjerksteradiel

KADERNOTA 2026 - 2029

BIJLAGE I Financiële samenvatting

KADERNOTA 2026 - 2029 Hieronder laten we de ontwikkelingen zien die het gevolg zijn van nieuw beleid of van ontwikkelingen in bestaand beleid.

Negatief bedrag = nadelig, positief bedrag = voordelig Onderwerp Startsaldo van de Kadernota Ontwikkeling Gemeentefonds Bestaand beleid Aanpassen huurinkomsten c.a. Schoolstraat 90 Burgum [Nr. 21.32] Aanpassing verkiezingsbudget gemeenteraad [Nr. 21.12] Actualisatie begroting 2026 GR Mobiliteitsbureau Noord Oost Fryslân [Nr. 21.13] Actualiseren budget Ondernemingsraad - Raad 16-04-2025 [Nr. 21.08] Actualiseren budgetten Interne Dienstverlening [Nr. 21.10] Actualisering Arbobudget [Nr. 21.07] Actualisering budget Ruimtelijke Ordening - Raad 16-04-2025 [Nr. 21.05] Begroting 2026 GR Mobiliteitsbureau Noord Oost Fryslân [Nr. 21.39] Beheerplan verhardingen 2024-2028 [Nr. 21.06] Beleidsplan biodiversiteit [Nr. 21.03] Budget Veilig wonen [Nr. 21.02]

Effect

Aard

Status

2026

2027

2028

2029

- 837

- 208

- 357

- 15

1404

1039

-1150

-746

-14

-83

-84

-83

-10

-8

-38

232

216

201

185

KADERNOTA 2026 - 2029 0

-10

-27

Nieuw of gewijzigd beleid

- 493

00. Bestuur en ondersteuning

- 15

Burgerparticipatie [nr. 00.03]

- 15

Uitvoering Visie op Dienstverlening [nr. 00.04]

Ondersteuning ten behoeve van Regiodeal [nr. 00.06]

00.04 Overhead

HR - Medewerkers tevredenheidsonderzoek (MTO) [nr. 00.04.01]

01. Veiligheid

- 478

Uitvoering wettelijke taak m.b.t. veiligheid [nr. 01.01]

- 115

Uitvoering wettelijke taak m.b.t. handhaving [nr. 01.02]

- 115

Uitvoering wettelijke taak m.b.t. vergunningverlening [nr. 01.03]

- 70

- 133

KIK Burgum [Nr. 21.30] Kosten wervingsprocedure nieuwe Burgemeester [Nr. 21.29] Omgevingswetmiddelen 2026 [Nr. 21.27] Opheffen voorziening conservering bruggen [Nr. 21.28] Vakliteratuur budgetten sociaal domein naar facilitair [Nr. 21.01] Verhogen budgetten bedrijfsvoering afd. VTHV [Nr. 21.16] Voorziening Baggeren [Nr. 21.23]

KADERNOTA 2026 - 2029 Uitvoering wettelijke taak m.b.t. afhandeling klachten, meldingen, jeugd en evenementen [nr. 01.04] Uitvoering bestaand beleid Bibob [nr. 01.07]

- 46

02. Verkeer, vervoer en waterstaat

Coördinatie gevolgen netcongestie c.a. en borgen gemeentelijke belangen bij

05. Sport, cultuur en recreatie

Subsidie het Achterland [nr. 05.04]

06. Sociaal Domein

POH Jeugd in de Huisartsenpraktijk [nr. 06.01]

08. Vrosh

Herzien oude vastgoedcontracten [nr. 08.02]

137

396

- 1.960

- 1.228

externe projectontwikkelaars [nr. 02.03]

Eindsaldo van de Kadernota

tableCell1

KADERNOTA 2026 - 2029

Toelichting definities en symbolen Toelichting op het gebruik van icoontjes in de Kadernota Om de onderwerpen in deze Kadernota in een duidelijke context te zetten, wordt gebruik gemaakt van een rubricering, te weten •

effect op het begrotingssaldo

•

aard van het onderwerp

•

status van het onderwerp

Labeling van bedragen/ramingen in bestuurlijke notities. Wanneer in notities sprake is van bedragen of kostenramingen die te maken hebben met voorgenomen nieuwe projecten of nieuw beleid wordt zo’n bedrag standaard voorzien van een label dat de status en de mate van onderbouwing verduidelijkt. Voor het gebruik van de termen “PM” en “taakstellend” wordt afgesproken dat hieraan de onderstaande omschrijving wordt gekoppeld. status C

status B

status A

fase

verkennende fase

planfase

realisatiefase

trefwoorden

initiatief, verkenning

uitwerking, plannen,

uitgewerkt plan incl.

wat, ordergrootte

begin progr. van

overleg betrokkenen,

inspanning.

eisen.

definitief progr. van eisen.

basis raming

inschatting en

elementen en

elementen en/of

kengetallen.

hoeveelheden en kengetallen/prijzen.

afwijking in %

mogelijk 50%

mogelijk 15-50%

verwachting < 15%

Het kan ook voorkomen dat er (nog) geen bedragen kunnen worden genoemd of dat er echt nadrukkelijk sprake is van een taakstellend bedrag. Voor deze gevallen gelden onderstaande termen: PM

• er zijn nog geen concrete plannen (we willen iets gaan doen) • het college is van plan hier tijd en energie in te gaan stoppen • instemming betekent instemmen met het uitvoeren van voorbereidend werk en verkenningen • er wordt wel verwacht dat er t.z.t. sprake zal zijn van effecten voor de begroting • er is nog geen sprake van besluitvorming 59

KADERNOTA 2026 - 2029 PM +

In een voetnoot kan worden aangegeven of er sprake is van een bijzondere

voetnoot

reden voor PM, bijvoorbeeld in geval van een nog onmogelijk te kwalificeren autonome/onontkoombare ontwikkeling

taakstellend

• er wordt vooraf een bedrag vastgesteld voor bepaalde activiteiten of voorzieningen/maatregelen • het bedrag is leidend en maximaal, het ambitieniveau wordt hierop aangepast

KADERNOTA 2026 - 2029

3 BIJLAGE II Vervallen onderwerpen Prioritering vervallen onderwerpen We hebben met u afgesproken, dat we in de Kadernota zowel de door ons gehonoreerde onderwerpen en financiële doorrekening daarvan, als de vervallen onderwerpen en financiële doorrekening laten zien. In dit hoofdstuk ziet u de toelichting op de vervallen onderwerpen terug. We aan ieder onderwerp op basis van een aantal criteria een volgorde van prioritering (score) gehangen. Doel hiervan is, dat bij eventueel toekomstige financiële ruimte de Raad kan aangeven om onderwerpen toch mee te nemen in de uiteindelijke begroting(en). De criteria zijn hieronder toegelicht. De financiële samenvatting en doorvertaling van alle onderwerpen vindt u terug in paragraaf 3.2. Deze lijst is een samenstelling van de gehonoreerde onderwerpen en de vervallen onderwerpen. De vervallen onderwerpen zijn in paars weergegeven met de desbetreffende score. In paragraaf 3.3. kunt u de toelichting op de vervallen onderwerpen lezen.

KADERNOTA 2026 - 2029 Hieronder wordt de prioriteit van de vervallen onderwerpen gepresenteerd. Verdeeld in 'hoog', 'midden' en 'laag' met bijbehorende scores. Beoordeling groslijst structurele voorstellen Kadernota Een beoordeling kan dan als volgt plaatsvinden: Aard

(score)

Wettelijk?

(score)

Maatschappelijk belang*

(score)

Onontkoombaar

Hoog

Noodzakelijk

Nee

Midden

Wenselijk

Laag

* Wat is maatschappelijk belang? Het gaat dan om het belang voor inwoner en ondernemer. Hoog > is daarbij van belang voor zowel inwoner en ondernemer Midden > is daarbij alleen van belang of voor inwoner of ondernemer Laag > is daarbij weinig van belang voor inwoner en ondernemer De positie op de lijst wordt bepaald aan de hand van de score. Daarbij zal er waarschijnlijk sprake zijn van onderwerpen met dezelfde score. Dit is onontkoombaar. Wel levert de score op dat er potentie op lijst ontstaat bij bovenaan/hoog op lijst. De overige onderwerpen zijn vooraleer weinig kansrijk. Daarnaast kan er bij scores ook gekeken worden of er potentie zit in alternatieve financiering / business case. Dit zal dan vermeld worden.

KADERNOTA 2026 - 2029

Prioriteit: 1. hoog

6 onderwerpen

Score: 15 Uitvoering beleidstaken evenementen en alcoholwet [nr. 01.06]

-22.000

Score: 13 Behandeling bodemrapporten en - bodemsaneringsprojecten [nr. 07.03]

-29.000

Ontwikkelaar milieu specialisatie stikstof [nr. 07.04]

-71.000

Score: 11 Bijhouden data verkeersborden [nr. 02.04]

-8.000

Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) [nr. 04.01]

-40.000

Verduurzaming van bij de gemeente in eigendom zijnde gebouwen [nr. 05.03] Prioriteit: 2. midden

17 onderwerpen

Score: 9 Beschermen van informatie binnen de organisatie [nr. 00.05]

-55.500

Score: 8 Applicatie voor datamonitoring t.b.v. grip op uitgaven en kosten jeugd [nr. 06.04]

-51.000

Beheerplan Oeverbescherming c.a. [nr. 02.02]

-83.400

Capaciteit voor grondzaken t.b.v. werkvoorraad en ambities [nr. 08.01]

-97.000

Capaciteit voor projectleiding t.b.v. huidige ambities (woningbouw)projecten [nr. 08.04]

-244.000

Capaciteit voor projectondersteuning t.b.v. voortgang van (woningbouw)projecten [nr. 08.03]

-97.000

Uitvoeringsplan verbeteren Schoolstraat, Passaazje en Markt (Centrum visie Burgum) [nr. 03.02] Score: 6 GIS (Gebiedsteammedewerker in de school) [nr. 06.03] I en A - ICT: toekomstige investeringen [nr. 00.04.07] Koppeling Platform Slappe Bodem - Funderingsloket [nr. 08.06]

-8.500

Nieuwe millieustraat [nr. 07.01] Ontwikkelaar milieu specialisatie geluid [nr. 08.11] Ontwikkeling bedrijventerrein [nr. 03.01] Programmavoorbereiding Buitengebied / Landschapselementen [nr. 08.07]

-25.000

Regionale samenwerking [nr. 00.01] Uitbreiding formatie Management-Informatiespecialist [nr. 06.05]

-45.000

Water Rioleringsplan [nr. 07.02] Prioriteit: 3. laag

10 onderwerpen

Score: 4 Brug Eastermar [nr. 02.01] Digitale kaart recreatie en toerisme [nr. 05.02] Groen beleidsplan [nr. 05.01]

-2.500 -870.363

MFC's [nr. 06.02] Nieuwe functie regelanalist / geo-adviseur [nr. 08.09]

-105.000

KADERNOTA 2026 - 2029

Score: 2 Budget algemene kosten grondzaken [nr. 08.08]

-50.000

Capaciteit aansturing team Omgeving [nr. 08.05]

-26.400

Omzetten formatie teamassistent van incidenteel naar structureel [nr. 08.10]

-41.000

Teammanager ro en vergunningen [nr. 08.13]

-27.000

Teammanager THV [nr. 01.05]

-28.000

KADERNOTA 2026 - 2029

Financiële samenvatting incl. vervallen onderwerpen Hieronder laten we het financieel perspectief zien wanneer ook de vervallen onderwerpen in de nieuwe begroting worden verwerkt. De vervallen onderwerpen zijn paars gemarkeerd.

Negatief bedrag = nadelig, positief bedrag = voordelig Onderwerp Startsaldo van de Kadernota Ontwikkelingen algemene uitkering uit gemeentefonds [nr. 21.99] Bestaand beleid Aanpassen huurinkomsten c.a. Schoolstraat 90 Burgum [nr. 21.32] Aanpassing verkiezingsbudget gemeenteraad [nr. 21.12] Actualisatie begroting 2026 GR Mobiliteitsbureau Noord Oost Fryslân [nr. 21.13] Actualiseren budget Ondernemingsraad - Raad 16-04-2025 [nr. 21.08] Actualiseren budgetten Interne Dienstverlening [nr. 21.10] Actualisering Arbobudget [nr. 21.07] Actualisering budget Ruimtelijke Ordening - Raad 16-04-2025 [nr. 21.05] Begroting 2026 GR Mobiliteitsbureau Noord Oost Fryslân [nr. 21.39] Beheerplan verhardingen 2024-2028 [nr. 21.06] Beleidsplan biodiversiteit [nr. 21.03]

Effect

Aard

Status

2026

2027

2028

2029

- 837

- 208

- 357

- 15

1404

1039

-1150

-746

-14

-83

-84

-83

-10

-8

-38

232

216

201

185

KADERNOTA 2026 - 2029 0

-10

-27

- 2.013

- 2.158

- 2.451

- 2.599

- 71

- 15

- 56

Burgerparticipatie [nr. 00.03]

n.v.t.

- 15

Ondersteuning ten behoeve van Regiodeal [nr. 00.06]

n.v.t.

- 527

Budget Veilig wonen [nr. 21.02] KIK Burgum [nr. 21.30] Kosten wervingsprocedure nieuwe Burgemeester [nr. 21.29] Omgevingswetmiddelen 2026 [nr. 21.27] Opheffen voorziening conservering bruggen [nr. 21.28] Vakliteratuur budgetten sociaal domein naar facilitair [nr. 21.01] Verhogen budgetten bedrijfsvoering afd. VTHV [nr. 21.16] Voorziening Baggeren [nr. 21.23] Nieuw of gewijzigd beleid

Score

00. Bestuur en ondersteuning Beschermen van informatie binnen de organisatie [nr. 00.05]

Regionale samenwerking [nr. 00.01] Uitvoering Visie op Dienstverlening [nr. 00.04] 00.04 Overhead HR - Medewerkers tevredenheidsonderzoek (MTO) [nr. 00.04.01] I en A - ICT: toekomstige investeringen [nr. 00.04.07]

n.v.t. 6

01. Veiligheid Teammanager THV [nr. 01.05]

- 27

Uitvoering beleidstaken evenementen en alcoholwet [nr. 01.06]

- 22

Uitvoering bestaand beleid Bibob [nr. 01.07]

n.v.t.

- 46

Uitvoering wettelijke taak m.b.t. afhandeling klachten, meldingen,

n.v.t.

- 133

jeugd en evenementen [nr. 01.04]

KADERNOTA 2026 - 2029 Uitvoering wettelijke taak m.b.t. handhaving [nr. 01.02]

n.v.t.

- 115

Uitvoering wettelijke taak m.b.t. veiligheid [nr. 01.01]

n.v.t.

- 115

Uitvoering wettelijke taak m.b.t. vergunningverlening [nr. 01.03]

n.v.t.

- 70

- 91

- 93

- 96

- 100

02. Verkeer, vervoer en waterstaat Beheerplan Oeverbescherming c.a. [nr. 02.02]

- 83

- 87

- 90

- 93

Bijhouden data verkeersborden [nr. 02.04]

-8

-7

Brug Eastermar [nr. 02.01]

n.v.t.

- 55

Coördinatie gevolgen netcongestie c.a. en borgen gemeentelijke belangen bij externe projectontwikkelaars [nr. 02.03] 03. Economie Ontwikkeling bedrijventerrein [nr. 03.01]

Uitvoeringsplan verbeteren Schoolstraat, Passaazje en Markt (Centrum

- 55

- 10

- 15

- 200

- 350

- 10

- 15

- 200

- 350

- 458

- 558

- 608

- 658

visie Burgum) [nr. 03.02] 04. Onderwijs Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) [nr. 04.01]

05. Sport, cultuur en recreatie Digitale kaart recreatie en toerisme [nr. 05.02]

-3

Groen beleidsplan [nr. 05.01]

- 455

n.v.t.

- 100

- 150

- 200

- 61

- 16

GIS (Gebiedsteammedewerker in de school) [nr. 06.03]

MFC's [nr. 06.02]

Subsidie het Achterland [nr. 05.04] Verduurzaming van bij de gemeente in eigendom zijnde gebouwen [nr. 05.03] 06. Sociaal Domein Applicatie voor datamonitoring t.b.v. grip op uitgaven en kosten jeugd [nr. 06.04]

KADERNOTA 2026 - 2029 POH Jeugd in de Huisartsenpraktijk [nr. 06.01]

n.v.t.

- 45

- 100

- 29

Nieuwe millieustraat [nr. 07.01]

Ontwikkelaar milieu specialisatie stikstof [nr. 07.04]

- 71

Water Rioleringsplan [nr. 07.02]

6 - 696

- 734

Uitbreiding formatie Management-Informatiespecialist [nr. 06.05] 07. Volksgezondheid en milieu Behandeling bodemrapporten en - bodemsaneringsprojecten [nr. 07.03]

08. Vrosh Budget algemene kosten grondzaken [nr. 08.08]

- 50

Capaciteit aansturing team Omgeving [nr. 08.05]

- 26

Capaciteit voor grondzaken t.b.v. werkvoorraad en ambities [nr. 08.01]

- 97

Capaciteit voor projectleiding t.b.v. huidige ambities

- 244

- 97

n.v.t.

Koppeling Platform Slappe Bodem - Funderingsloket [nr. 08.06]

-9

Nieuwe functie regelanalist / geo-adviseur [nr. 08.09]

- 105

- 115

Omzetten formatie teamassistent van incidenteel naar structureel [nr.

- 41

Ontwikkelaar milieu specialisatie geluid [nr. 08.11]

- 28

Programmavoorbereiding Buitengebied / Landschapselementen [nr.

- 27

(woningbouw)projecten [nr. 08.04] Capaciteit voor projectondersteuning t.b.v. voortgang van (woningbouw)projecten [nr. 08.03] Herzien oude vastgoedcontracten [nr. 08.02]

08.10]

08.07] Teammanager ro en vergunningen [nr. 08.13]

KADERNOTA 2026 - 2029

Eindsaldo van de Kadernota

tableCell1

- 1.383

- 1.269

- 3.918

- 3.334

KADERNOTA 2026 - 2029

3.3 Toelichting per vervallen onderwerp Programma - Vervallen onderwerpen 00. Bestuur en ondersteuning NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

Regionale samenwerking

00.01

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(hoog)

(score)

Wat willen we? Tytsjerksteradiel kent verschillende regionale samenwerkingsverbanden: Agenda Netwerk NoordOost (ANNO), Europapact en sinds kort ook de Nationaal Programma Vitale Regio's (NPVR). De gezamenlijke ambitie voor Noordoost Fryslân is: in 2040 is de regio Noordoost Fryslân de topregio van Noord-Nederland om te wonen, werken en recreëren en deze regio is ‘sûn, grien en ûndernimmend’ – vitaal, duurzaam en ondernemend. Dit doen we door in ANNO-verband samen te blijven werken en samen op te trekken. Vanaf 2026 geven we de samenwerking vorm middels een gezamenlijke uitvoeringsagenda van Regio Deal 2.0, die wordt geïntegreerd in de herijkte ANNO-agenda. Wat stellen we voor? De gemeente stelt een Europacoördinator aan om de verbinding met Europa te versterken en kansen in internationale contexten beter te benutten. De coördinator stimuleert de Europastrategie, is aanspreekpunt voor bestuur en organisatie, adviseert het college over Europese ontwikkelingen en ondersteunt bij Europese subsidies en samenwerkingen. Daarnaast ontwikkelt de coördinator internationale samenwerkingen, werkt aan projectontwikkeling en beleidsvorming, en bevordert de verbinding met regionale en landelijke netwerken.

Wat als we het niet doen? Zonder Europacoördinator lopen we het risico Europese subsidies en samenwerkingen mis te lopen, we versnipperd werken aan Europese zaken, minder invloed hebben op beleid en aansluiting hebben bij Europapact. Hierdoor blijft strategische inzet op Europa achter, wat de effectiviteit van gemeentelijk beleid en internationale kansen beperkt. Wat mag het kosten? De kosten voor het incidenteel beschikbaar stellen van 0,5 fte voor minimaal twee jaar bedraagt € 63.000. per jaar. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren wij de lijn dat deze ten laste van de algemene reserve worden gebracht.

KADERNOTA 2026 - 2029

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

[vragend (nadelig)]

Status

[B - planfase]

Aard

[3. wenselijk]

Schokker-Strampel, T.

STRUCTUREEL

Beschermen van informatie binnen de organisatie

00.05

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(ja)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(laag)

(score)

Wat willen we? Gemeente Tytsjerksteradiel vindt het beschermen van informatie van cruciaal belang om de continuïteit van dienstverlening te kunnen garanderen. Omdat bevoegdheden zijn overgedragen aan teammanagers en ambtenaren is het noodzakelijk deze te ondersteunen bij de uitvoering van informatiebeveiliging op tactisch en operationeel niveau. Dit om informatiebeveiligings-risico's zoals gijzelsoftware, datalekken, onbeschikbaarheid van processen en reputatieschade te beheersen, zodat organisatiedoelen gerealiseerd kunnen worden. Wat stellen we voor? We stellen voor om 0,5 fte formatie voor een Information Security Officer voor een periode van minimaal drie jaar in de begroting mee te nemen. Na drie jaar zal beoordeeld worden of de gemeente voldoende volwassen is om afscheid te nemen van de functie Information Security Officer en de functie te wijzigen naar een IT Risk Officer.

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat als we het niet doen? Als organisatie wil de gemeente volwassener worden op het gebied van informatiebeveiliging. Dit houdt in dat de gemeente risico's wil beheersen en wil voldoen aan wet- en regelgeving en beveiligingsnormen. In het kader van de aankomende cyberbeveiligingswet worden gemeenten aangemerkt als essentiële organisaties. De gemeenteraad zal vanaf dat moment actief toezicht moet houden op de naleving van de wet, terwijl de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) toezicht houdt op de naleving door de gehele overheid. Bij inbreuken op de zorgplicht en meldplicht kunnen bestuurlijke boetes oplopen tot € 10 miljoen voor de gemeentelijke organisatie. De gemeente moet jaarlijks kunnen aantonen dat zij in volwassenheid groeien om te voldoen aan de cyberbeveiligingswet. Wanneer wordt besloten geen formatie beschikbaar te stellen, dan kan dit financiële gevolgen hebben, maar ook gevolgen hebben voor de continuïteit van de (online-) dienstverlening. Dit omdat de gemeente kwetsbaar blijft voor cyberdreigingen en te maken krijgt met meer beveiligingsincidenten. Ook is de kans groot dat niet wordt voldaan aan de cyberbeveiligingswet, andere wet- en regelgeving en beveiligingsnormen, waardoor de mogelijkheid bestaat dat de gemeente bijvoorbeeld wordt afgesloten van DigiD.

Dit heeft als gevolg dat een groot deel van de onlinedienstverlening niet meer kan worden aangeboden aan inwoners en bedrijven. Naast de financiële consequentie vanuit de cyberbeveiligingswet wordt de kans groot geacht dat dit ook financiële consequenties zal hebben op het gebied van: •

Capaciteit qua personeel voor het inhuren van externen ter ondersteuning van het tactisch en operationeel niveau en de uitvoering hiervan.

•

Capaciteit in de vorm van tijd voor het oplossen van incident of calamiteiten waardoor dagelijkse werkzaamheden, voor een langere tijd, wordt onderbroken.

•

Financiële capaciteit voor bijvoorbeeld het herstellen van bedrijfsmiddelen en of rechtszaken in het kader schendig van de privacy.

Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 0,5 fte voor minimaal drie jaar bedraagt € 56.000 per jaar. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

- € 56

Schokker-Strampel, T.

Fin. effect

[vragend (nadelig)]

Status

[C - verkenfase]

Aard

[2. noodzakelijk]

KADERNOTA 2026 - 2029

01. Veiligheid NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL

Teammanager THV

01.05

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

laag

Mij. belang

(laag)

(score)

Wat willen we? Bij de totstandkoming van het inrichtingsplan voor de nieuwe organisatie is voor een aantal teamleidersfuncties individueel de formatie naar beneden bijgesteld. De functie teammanager Toezicht, Handhaving en Veiligheid is daar één van. 0,8 fte is onvoldoende om deze taak te kunnen uitoefenen. Zo zijn een deel van de taken zelfs uitgebreid door het ontbreken van een clustermanager, waardoor extra taken als management overleggen en jaarplannen moeten worden opgepakt. De bezetting is 1 fte en we willen deze graag in overeenstemming brengen met de formatie.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Tytsjerksteradiel&id=56ff73af-f958-4cdf-a519-46c07ee65e99