06 - Bijlage 1 - Kadernota 2026-2029

Wat stellen we voor? We stellen voor om de formatie teammanager Toezicht, Handhaving en Veiligheid met 0,2 fte uit te breiden. Wat als we het niet doen? Als we dit niet doen, doet de formatie geen recht aan de taken van de teammanager en blijven bezetting en formatie in disbalans. Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 0,2 fte voor de functie teammanager THV bedragen € 27.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

- € 27

- € 27

- € 27

- € 27

Status

[C - verkenfase]

Aard

[3. wenselijk]

Schokker-Strampel, T.

[vragend (nadelig)]

73

KADERNOTA 2026 - 2029

Uitvoering beleidstaken evenementen en alcoholwet

01.06

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(ja)

Prioriteit

hoog

Mij. belang

(hoog)

(score)

15

Wat willen we? Zie tekst juridisch beleidsmedewerker handhaving (onderwerp 01.02). Deze formatie uitvraag dient daar bij opgesplist te worden. Wat stellen we voor? Zie tekst juridisch beleidsmedewerker handhaving. Wat als we het niet doen? Toevoeging bij uitvraag juridisch beleidsmedewerker handhaving. •

beleidsstukken alcoholwetgeving worden niet meer opgesteld/geactualiseerd

•

geen handhaving op alcoholwetgeving (dus kroegen, sportkantines etc) anders dan via incidenteel project waar geld voor is toegezegd.

Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 0,2 fte voor de functie juridisch beleidsmedewerker handhaving bedraagt € 22.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

- € 22

- € 22

- € 22

- € 22

Status

Schokker-Strampel, T.

Aard

[vragend (nadelig)] [C - verkenfase] [1. onontkoombaar]

74

KADERNOTA 2026 - 2029

02. Verkeer, vervoer en waterstaat NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

Brug Eastermar

02.01

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

laag

Mij. belang

(laag)

(score)

4

Wat willen we? Vanwege het signaal van Rijkswaterstaat dat zij de bediening van de brug Eastermar wilden beeïndigen en het onderhoud wat de brug nodig heeft, heeft het college uw raad verschillende scenario’s voorgelegd. De keuze is toen gevallen op variant 1, het behoud van een beweegbare brug bij Eastermar met bediening vanuit het Swettehûs door provincie Fryslân. Inmiddels zijn er de nodige ontwikkelingen in het dossier met dien verstande dat bij de verdere uitwerking een aantal alternatieve varianten in beeld is gekomen: 1.

overdracht naar de provinsje van de brug, waarbij de provinsje ook de renovatie uitvoert.

2.

heroverweging van het project waarbij de optie van een vaste oeververbinding weer in beeld komt.

Op dit moment is er nog geen duidelijkheid omtrent de alternatieven en de financiële effecten er van. Daarom wordt nu volstaan met het beschrijven van de effecten voor de oorspronkelijke variant die aangepast zijn aan de actualiteit. Verder geven we een indicatieve zeer globale doorkijk van de effecten van overdracht van eigendom naar de provinsje. Naar verwachting ontstaat er in de loop van dit jaar meer duidelijkheid, wat wij alsdan met de raad zullen delen/ter besluitvorming voorleggen.

75

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat stellen we voor? De beweegbare brug bij Eastermar renoveren en geschikt maken voor bediening op afstand door de provincie via It Swettehûs. Daarnaast overdracht van het eigendom van de brug aan de provincie Fryslân. Wij hebben één beweegbare brug in ons bezit. Voor alle kennis en expertise m.b.t. beheer en onderhoud zijn wij afhankelijk van de provincie. Dat heeft ons ertoe gebracht, bij de verkenning ook te onderzoeken of de provincie genegen is om de brug in eigendom over te nemen. De jaarlijkse lasten voor beheer & onderhoud en bediening komen dan te vervallen evenals de toekomstige vervanging van de brug. De provincie Fryslân wil hiervoor gecompenseerd worden door middel van een afkoopsom ineens. Het heeft redelijk lang geduurd voordat wij de eisen van de provincie helder hadden om de bediening vanuit het Swettehûs te regelen. Inmiddels zijn wij aanbestedingsgereed. Wij hebben nog geen helderheid over de voorwaarden en eisen die de provincie mogelijk stelt aan volledige overname van de brug. Dit zorgt voor vertraging. Wij willen de zaak in één keer goed regelen om te voorkomen dat wij twee keer kosten moeten maken. We verwachten dat dit onderzoek voor volledig overname van de brug dit jaar gereed is zodat we de verschillende mogelijkheden nog dit jaar aan de raad kunnen voorleggen.

Als er een overeenkomst met de provincie kan worden bereikt zorgt dit voor een eenmalige uitzetting van € 3.952.000. Daarnaast besparen we de jaarlijkse bediening, onderhoud- en exploitatiekosten. De structurele jaarlast zal dan voor de brug voor de toekomst verdwijnen. Wat als we het niet doen? Dan blijven we de brug zelf exploiteren. Dat betekent dat we een aanvullend budget van € 1.370.000 (nog indexatie) voor renovatie van de brug nodig hebben. Dit kan dan wel worden gekapitaliseerd naar een jaarlast. Ook de bedieningskosten en de dagelijkse onderhoudskosten blijven dan terugkomen. De toekomstige vervanging van de brug over 25 jaar komt ook voor rekening van de gemeente.

76

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat mag het kosten? Voor de uit te voeren werkzaamheden van variant 1 is een kostenraming opgesteld. Het benodigde budget voor de renovatie dat na engineering noodzakelijk is, blijkt echter twee keer zo hoog dan de raming uit 2018. Een groot deel van de kosten is toe te kennen aan eisen die de provincie stelt voorbediening op afstand vanuit It Swettehûs en daarnaast forse indexering over deze periode. Totaal benodigd budget na engineering € 2.452.000 Budget n.a.v. variantenstudie, raming 2018 € 1.084.000 Totaal tekort € -1.368.000 Gevraagd aanvullend budget € 1.370.000 Overdracht brug naar provincie, naar schatting € 1.500.000 Daarnaast zal de boekwaarde á € 137.000 dan moeten worden afgeboekt. Kosten overdracht eigendom: € 1.637.000 Totaal eenmalig incidenteel te betalen € 4.089.000 Bij overdracht van de brug aan de provincie is er geen sprake meer van een investering maar moeten de volledige lasten als incidentele uitgave ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Hier tegenover staat dat er geen jaarlijkse lasten meer zijn voor beheer & onderhoud en bediening van de brug en ook de toekomstige vervanging van de brug over 25 jaar komt niet meer voor rekening van de gemeente. Het voordeel inzake de vrijval van lasten voor beheer, onderhoud, afschrijvingen en bedieningskosten die in de bestaande situatie (voor renovatie) € 72.500 per jaar bedragen.

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

-

-

-

-

Willemsma, T.

Fin. effect Status Aard

[vragend (nadelig)] [B - planfase] [2. noodzakelijk]

77

KADERNOTA 2026 - 2029

STRUCTUREEL

Beheerplan Oeverbescherming c.a.

02.02

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(hoog)

(score)

8

Wat willen we? We hebben een groot areaal waterbouwkundige werken. Van de bruggen was het areaal bekend. Echter hadden we van de oeververdedigingen en de steigers/vlonders onvoldoende gegevens. Voor de actualisatie van ons beheerareaal hebben we in 2024 onze oeververdedigingen en steigers/vlonders geïnventariseerd en door een gespecialiseerd bureau laten inspecteren op gebreken. De gegevens zijn verwerkt in ons beheersysteem Geovisia. We willen de gebreken van de objecten herstellen en de objecten terugbrengen in een goede- en veilige staat. Wat stellen we voor? De inspecties zijn doorvertaald naar een raming voor de herstelkosten. Een aantal objecten zullen moeten worden vervangen en daarnaast dient er structureel onderhoud worden gepleegd. Hier zijn meer middelen voor nodig. Er is een uitzetting van het onderhoudsbudget nodig en daarnaast zullen bepaalde objecten moeten worden vervangen. Wat als we het niet doen? Dan kunnen we het regulier preventief onderhoud aan oeververdedigingswerken en steigers/vlonders niet voldoende uitvoeren. Hierdoor ontstaat een verhoogd risico op calamiteiten of ongevallen door verzakkingen en instortingen van kades/steigers en vlonders. Dergelijke calamiteiten vergen veelal acuut ingrijpen met bijbehorende kosten waarvoor dan geen budget is gereserveerd in de begroting.

Het bestaand onderhoudsbudget is met € 10.000 absoluut ontoereikend voor adequaat preventief beheer. Aanvullend zal de gemeente ook aansprakelijk kunnen worden gesteld door benadeelden. Dit kan ook zorgen voor kosten die we niet hebben voorzien. Wat mag het kosten? Uit de raming is gebleken dat we voor het op peil brengen van de oeverbeschermingen en de steigers en vlonders een uitzetting van het onderhoudsbudget nodig hebben van € 83.000 per jaar. Voor de vervangingen is een extra investeringskrediet per jaar van € 100.000 nodig. De jaarlijkse lasten zijn dan € 3.000 per krediet per jaar.

78

KADERNOTA 2026 - 2029

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

- € 83

- € 87

- € 90

- € 93

Status

Willemsma, T.

Aard

[vragend (nadelig)] [B - planfase] [2. noodzakelijk]

Bijhouden data verkeersborden

02.04

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(ja)

Prioriteit

hoog

Mij. belang

(laag)

(score)

11

Wat willen we? Vanaf 1 januari 2025 is een nieuwe Europese wet in werking getreden, genaamd RTTI (Real Time Traffic Information). Deze wet verplicht wegbeheerders om data van cruciale verkeersbordtypen aan te leveren en actueel te houden. De gemeente dient als wegbeheerder ook aan deze nieuwe taak te voldoen. Wat stellen we voor? Een commerciële partij (onze verkeersbordenleverancier) heeft het verkeersbord areaal in heel Nederland beschikbaar, waaronder ook dat van Tytsjerksteradiel. We stellen voor om gebruik te maken van deze data. Wat als we het niet doen? Als we het niet doen voldoen we niet aan de wettelijke verplichting. Wat mag het kosten? In de opstartfase houden we voor de implementatie rekening met een bedrag van € 8.000 voor het eerste jaar. Daarna kost de licentie € 7.000 per jaar.

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

-€8

-€7

-€7

-€7

Status

Willemsma, T.

Aard

[vragend (nadelig)] [C - verkenfase] [1. onontkoombaar]

79

KADERNOTA 2026 - 2029

03. Economie NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

Ontwikkeling bedrijventerrein

03.01

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(midden)

(score)

6

Wat willen we? De gemeenteraad heeft in het raadsprogramma 'Samen actief voor Tytsjerksteradiel' aangegeven dat zij het belangrijk vinden dat er nieuwe ruimte beschikbaar komt om het bedrijfsleven te kunnen huisvesten in de gemeente. Hiervoor is een locatiestudie gemaakt en de voorkeurslocatie is gevonden nabij Quatrebras. De gemeenteraad heeft de 'Locatieverkenning regionaal bedrijventerrein' op 28 november 2024 vastgesteld. De ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein past binnen de regionale afspraken die zijn opgenomen in het convenant Bedrijventerreinen. Wat stellen we voor? Er loopt een aankooptraject voor grondposities, inclusief de aankoop van de zogenaamde 'driehoek', waar ook de ambulancepost is gevestigd. Voor het aankooptraject is een voorbereidingskrediet beschikbaar. Het doel is om de benodigde grondposities te verwerven en waar dat nodig is ter besluitvorming aan de raad voor te leggen. Wat als we het niet doen? Op dit moment zijn alle bedrijfskavels verkocht en zijn er geen kavels meer vrij. Als we het niet doen kunnen wij geen kavels aanbieden aan bedrijven die willen starten of doorgroeien. Wat mag het kosten? Het is niet duidelijk wat de exacte kosten zijn. Er wordt vooreerst rekening gehouden met een negatief eindresultaat van twee tot drie miljoen euro.

Bij de besluitvorming van de raad over de aankoop van grondposities zal meer duidelijkheid ontstaan over de hoogte ervan. Het besluitvormingsmoment is nog niet duidelijk. Voorstel is om dit verlies te dekken uit de Algemene Reserve. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

-

-

-

-

Pee, C. de

Fin. effect

[vragend (nadelig)]

Status

[C - verkenfase]

Aard

[2. noodzakelijk]

80

KADERNOTA 2026 - 2029

Uitvoeringsplan verbeteren Schoolstraat, Passaazje en Markt (Centrum visie Burgum) Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(hoog)

(score)

8

03.02

Wat willen we? De gemeenteraad heeft op 15 september 2022 de Centrumvisie Burgum vastgesteld. Daarbij heeft de raad een aantal prioriteiten gesteld. Een van de prioriteiten is het opstellen van een verbeterplan voor de Schoolstraat, Passaazje en Markt. Wat stellen we voor? April 2024 is opdracht gegeven voor het uitwerken en opstellen van het verbeterplan voor de Schoolstraat, Passaazje en Markt. Door een persoonlijk ongeval heeft het project enige vertraging opgelopen, waardoor het verbeterplan niet meer in 2024 kon worden opgeleverd. Oplevering zal voor de zomer 2025 plaatsvinden. Het concrete uitvoeringsplan wordt daarna (na de zomer) ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Wat als we het niet doen? Uit de vastgestelde Centrumvisie is naar voren gekomen dat het centrum van Burgum een upgrade nodig heeft om ook in de toekomst vitaal en aantrekkelijk te blijven als regionaal winkelcentrum. Als we dit dan niet doen, zal Burgum als regionaal centrum geleidelijk in aantrekkelijkheid af nemen. Dat kan leiden tot meer leegstand in het winkelcentrum. Wat mag het kosten? Op dit moment is nog geen duidelijke inschatting te maken van de te verwachten kosten. De raad kan daarin nadere keuzes maken op het investeringsprogramma en de fasering. Inzet is om in 2026 met de eerste fase te starten, door de keuzes van de raad mee te nemen in de begroting 2026.

Voor de kosten van de eerste fase wordt indicatief uitgegaan van € 1 miljoen. Dit wordt gezien als een investering met maatschappelijk nut waarover wordt afgeschreven. De kapitaallast van € 1 miljoen bedraagt, ingaande 2028, € 55.000.

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

-

-

- € 55

- € 55

Status

[C - verkenfase]

Aard

[2. noodzakelijk]

Pee, C. de

[vragend (nadelig)]

81

KADERNOTA 2026 - 2029

04. Onderwijs NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL

Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP)

04.01

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(ja)

Prioriteit

hoog

Mij. belang

(hoog)

(score)

11

Wat willen we? In 2022 heeft de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2036 (IHP) vastgesteld. Een IHP dient eenmaal in de vier jaar te worden geactualiseerd. Het IHP is een planningsinstrument om de ontwikkelingen op het terrein van de onderwijshuisvesting in beeld te brengen. Gemeente en schoolbesturen kunnen hun investeringen afstemmen met de ontwikkelingen en fasering die in dit plan worden benoemd. Wat stellen we voor? Het IHP wordt binnen de bestaande formatie opgesteld. In het laatste kwartaal van 2025 wordt het IHP ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Wat als we het niet doen? Er ligt een wetsvoorstel ‘Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting’. De verwachting is dat deze wet per 1 januari 2026 in werking zal treden. Op basis van deze wet wordt een IHP verplicht. Tenminste eenmaal in de vier jaar dient een IHP te worden geactualiseerd. Op basis van de komende wetgeving dient het huidige IHP te worden geactualiseerd. Daarnaast is het wenselijk om meerjarig in beeld te brengen in welk jaar voorzieningen en investeringen noodzakelijk zijn. Met de schoolbesturen wordt deze planning dan afgestemd. Indien wij geen IHP vaststellen kunnen wij jaarlijks worden verrast met aanvragen van schoolbesturen voor vervangende nieuwbouw.

82

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat mag het kosten? In het laatste kwartaal van 2025 wordt het IHP vastgesteld door de gemeenteraad. Voor de kadernota 2026 moet rekening worden gehouden met een investering van 18 miljoen voor onderwijshuisvesting. Volgens het afschrijvingsbeleid schrijven we af in 40 jaar. Daarbij hoort een rentepercentage van 2%. Op basis van bovenstaande betekent dit de volgende jaarlasten: 2026: € 10.000 2027: € 15.000 2028: € 200.000 2029: € 350.000 De investeringen en de bijbehorende jaarlasten worden in beeld gebracht bij de vaststelling van het IHP door de gemeenteraad. Hierbij worden de voorzieningen en investeringen per jaarschijf gespecificeerd. Voor het adequaat oppakken van de op basis van het IHP te realiseren voorzieningen is het wenselijk om voor het jaar 2026 rekening te houden met een drietal haalbaarheid- en locatieonderzoeken voor Eastermar en twee voor de toekomstige ontwikkelingen in Trynwâlden. De kosten voor het haalbaarheid- en locatieonderzoek bedraagt € 60.000. Het onderwerp haalbaarheid- en locatieonderzoeken classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

- € 10

- € 15

- € 200

- € 350

Status

[C - verkenfase]

Aard

[3. wenselijk]

Pee, C. de

[vragend (nadelig)]

83

KADERNOTA 2026 - 2029

05. Sport, cultuur en recreatie NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

Verduurzaming van bij de gemeente in eigendom zijnde gebouwen

05.03

[Programma-overstijgend]

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(ja)

Prioriteit

hoog

Mij. belang

(laag)

(score)

11

Wat willen we? Inzichtelijk maken wat de opgave is om de gemeentelijke gebouwen te verduurzamen. Wat stellen we voor? Door de vele ontwikkelingen bij “de gemeente in eigendom zijnde gebouwen”, is er nog geen sprake van een compleet uitgewerkt plan met een gedetailleerde (financiële) uitwerking. Organisatorisch wordt gewerkt aan het vraagstuk om nadere uitwerking te geven aan hoe om te gaan met maatschappelijk vastgoed. En dat moet het kader opleveren, wat nodig is om concreet de toekomst van veel gemeentelijke gebouwen voor de (middel-)lange termijn vast te stellen en op basis daarvan de verduurzamingsbehoefte te concretiseren en te realiseren Wat als we het niet doen? Dan voldoen we niet aan wettelijke verplichtingen. Wat mag het kosten? Er is nu nog geen definitieve kostenraming voor dit onderwerp bekend. Echter eerder hebben we op basis van de beantwoording van de vragen van de FNP wel een indicatie van de kosten meegegeven. Om nu bij de Kadernota een meer completere financiële doorkijk naar de toekomst te maken, zijn de bedragen uit de beantwoording van deze vragen nu (voorlopig) meegenomen in de Kadernota. Investering: € 10 miljoen; kapitaalasten vanaf 2027 € 100.000; 2028: € 150.000 en 2029 € 200.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

[nog onbekend]

-

- € 100

- € 150

- € 200

Status

[C - verkenfase]

Willemsma, T.

Aard

[1. onontkoombaar]

84

KADERNOTA 2026 - 2029

STRUCTUREEL

Digitale kaart recreatie en toerisme

05.02

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

laag

Mij. belang

(midden)

(score)

4

Wat willen we? Een digitale kaart waarop toeristen en inwoners op een heel toegankelijke en aantrekkelijke manier de routes en toeristisch/recreatieve voorzieningen in Tytsjerksteradiel kunnen ontdekken. Als voorbeeld noemen we https://kaart.hetziltepad.nl/

Wat stellen we voor? Het realiseren van een digitale kaart van Tytsjerksteradiel zonder dat daarvoor een app gemaakt hoeft te worden. De kaart is toekomstbestendig en biedt toegang tot recreatieve routes en voorzieningen via moderne digitale middelen. We hebben inmiddels een bedrijf op het oog die twee kaarten kan bieden met jaarlijkse abonnementskosten van € 2.500 (tarief op dit moment). We beschikken al heel lang niet meer over een papieren plattegrond van de gemeente. Met dit abonnement kunnen we een kaart realiseren met daarop de aanwezige toeristisch recreatieve voorzieningen en een kaart met thematische toeristische routes met daarbij de voorzieningen. Gemeente Aa en Hunze zijn hier eerder mee gestart en dit bevalt erg goed, met name omdat het zo eenvoudig en toekomstbestendig is. Reden voor Recreatieschap Drenthe om er ook mee gaat werken. Als gemeente willen wij onze toeristische producten ook graag op deze wijze aanbieden en mogelijk wordt dit op termijn ook Frieslandbreed overgenomen. Wat als we het niet doen? Als we het niet doen missen we een kans om op een manier, gericht op de toekomst en aansluitend bij de digitale werkelijkheid, te laten zien wat we als gemeente te bieden hebben. Wat mag het kosten? De implementatiekosten voor het ontwerp van de kaart kunnen uit het bestaande aanjaagbudget voor toerisme en recreatie worden betaald.

Daarnaast zijn er jaarlijkse kosten waarvoor we via de begroting structurele middelen vragen ter hoogte van € 2.500 jaarlijks.

85

KADERNOTA 2026 - 2029

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

-€3

-€3

-€3

-€3

Status

[B - planfase]

Aard

[3. wenselijk]

Willemsma, T.

[vragend (nadelig)]

Groen beleidsplan

05.01

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

laag

Mij. belang

(midden)

(score)

4

Wat willen we? Wij willen uitvoering geven aan het beleid zoals dit is verwoord in het Groenbeleidsplan 2025, zoals dit besluitvormend aan de raad is voorgelegd. Het betreft hier de onderdelen waar geen middelen voor beschikbaar zijn. Wij willen het groenonderhoud op het huidige ambitieniveau kunnen uitvoeren. Daarnaast willen wij de risico's op takbreuk bij onze bomen reduceren tot het normale niveau. In het groenbeleidsplan dat opiniërend aan de raad is voorgelegd zijn ambities opgenomen die uitvoering geven aan het vastgestelde Beleidsplan Biodiversiteit, bestrijding van invasieve exoten en Jacobskruiskruid en het verbeteren van het beeld van het groenonderhoud. Vanwege het financiële perspectief van onze gemeente worden deze niet ter integrale afweging aan de raad voorgelegd. Wat stellen we voor? Wij stellen de raad voor om de huidige middelen voor het kapitaalgoed Openbaar Groen aan te vullen tot het bedrag dat volgens de landelijke normen, zoals berekend door Cyber Adviseurs, nodig is om het openbaar groen op het huidige niveau te kunnen onderhouden en in stand te houden. Daarnaast stellen wij de raad voor om middelen beschikbaar te stellen om extra snoeiwerkzaamheden aan de bomen uit te voeren. Dit ten behoeve van de bomen die als gevolg van achterstallige snoei dermate veel dikke dode takken hebben dat ze bij de boomveiligheidscontrole aangemerkt zijn als risicoboom.

Wat als we het niet doen? Als het huidige tekort aan middelen om het kapitaalgoed Openbaar Groen op het huidige ambitieniveau te onderhouden in stand blijft, blijft het groenonderhoud ook op de huidige wijze uitgevoerd worden. De frequentie van het snoeien van bomen en bosplantsoen en de frequentie van het maaien van gazons gaat niet omhoog. Het risico op snoeiachterstand bij bomen, te late snoei en dunning bij bosplantsoen en hoog gras en te veel maairesten bij gazons blijft bestaan. Tot slot zal door het ontbreken van middelen voor vervanging versleten groen te lang blijven staan. Versleten groen vraagt meer onderhoud dan normaal en heeft een groter risico op het veroorzaken van schade.

86

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat mag het kosten? De benodigde extra middelen voor het groenonderhoud op het huidig ambitieniveau bedraagt € 420.000 structureel. Daarnaast is er structureel € 10.000 nodig voor de dekking van de kapitaallasten voor de benodigde middelen voor de vervanging van bomen á € 320.000. Tot slot is er eenmalig periodiek (verspreid over vier jaar) € 100.000 nodig voor het uitvoeren van de extra werkzaamheden dat de snoeiachterstand van de bomen met zich meebrengt. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

[vragend (nadelig)]

- € 455

- € 455

- € 455

- € 455

Status

[A - realisatiefase]

Zandbergen, B. van / Willemsma, T.

Aard

[3. wenselijk]

06. Sociaal Domein NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

MFC's

06.02

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

laag

Mij. belang

(midden)

(score)

4

Wat willen we? MFC's en MFA's in onze gemeente dragen bij aan leefbaarheid, ontmoeting en bereikbaarheid van goed onderwijs. Bij het realiseren van een nieuw schoolgebouw is dan een bredere scoop nodig dan alleen onderwijshuisvesting. Wat stellen we voor? In 2025 zijn de multifunctionele gebouwen in Tytsjerk en Jistrum opgeleverd. Voor Garyp komt dit jaar duidelijkheid of er een MFC kan worden gerealiseerd. In het vast te stellen IHP worden de noodzakelijke investeringen voor het onderwijsdeel van het MFC opgenomen. Wat als we het niet doen? Het zorgdragen voor voldoende en adequate onderwijsvoorzieningen valt onder de zorgplicht van de gemeente, Gelet op de wenselijke samenwerking tussen het onderwijs en de voor- en naschoolse voorzieningen is het realiseren van IKC's een wenselijke ontwikkeling. Als niet wordt gekeken naar de mogelijkheid van het realiseren van een MFC kan de kans worden gemist om de leefbaarheid in het dorp te verbeteren.

87

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat mag het kosten? De investeringen en jaarlasten voor de onderwijsruimten worden opgenomen in het IHP. Er is nu dus nog geen kostenraming voor dit onderwerp meegenomen. Echter eerder hebben we op basis van de beantwoording van de vragen van de FNP wel een indicatie van de kosten meegegeven. In beantwoording van vragen FNP: Investering: € 16 miljoen; kapitaalasten vanaf 2027 € 200.000; 2028: € 400.000 en 2029 € 640.000.

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

-

-

-

-

Pee, C. de

Fin. effect

[vragend (nadelig)]

Status

[C - verkenfase]

Aard

[3. wenselijk]

88

KADERNOTA 2026 - 2029

STRUCTUREEL

Applicatie voor datamonitoring t.b.v. grip op uitgaven en kosten jeugd Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(midden)

(score)

8

06.04

Wat willen we? De kosten van de jeugdzorg zijn enorm. We willen beter grip krijgen op deze kosten door middel van het Prognosemodel jeugdkosten van Dam en Partners. Op dit moment is het lastig om een goede voorspelling te maken van de kosten voor de jeugdzorg, omdat we resultaat gericht inkopen. We financieren via trajecten, wat betekent dat de kosten voor één traject over meerdere jaren kunnen worden verdeeld. Pas als het jaar afgesloten wordt, dan is duidelijk wat de werkelijke kosten voor dat jaar zijn geweest. Hierdoor is het moeilijk om van tevoren te zeggen hoeveel geld we precies zullen uitgeven aan jeugdzorg. In het financiële dashboard wat we zelf al hebben zijn alleen de betalingen te zien die in het jaar zelf zijn gedaan. Deze betalingen zeggen dus niks over de betalingsverplichting (per jaar) die we zijn aangegaan. Van Dam Datapartners heeft een prognosemodel gemaakt voor het Sociaal Domein. Ze hebben voor gemeente Ooststellingwerf een prognosemodel Jeugdkosten ontwikkeld dat specifiek gericht is op de resultaatgerichte inkoop in Friesland. Dit prognosemodel is gemaakt met ten minste vier jaar aan historische data. Met behulp van machine learning hebben ze hier trends en ontwikkelingen uit kunnen halen. Deze trekken ze door naar de toekomst.

(De mogelijkheid van machine learning hebben we zelf niet in huis.) In het prognosemodel van Van Dam zijn naast de verandering in de totale jeugdkosten drie verschillende groeifactoren te zien: •

De verandering in het aantal declaraties

•

De verandering van de gemiddelde waarde van declaraties per maand

•

De gemiddelde prijsindexatie

Daarnaast kunnen de kosten van verschillende jaren met elkaar vergeleken worden en de kosten per productcategorie zijn inzichtelijk. Het prognosemodel biedt geen informatie over kosten per zorgaanbieder of verwijzer. Dit model is een hele mooie toevoeging aan ons eigen dashboard met onder andere informatie over cliëntaantallen per soort zorg, verwijzers et cetera. Met de twee dashboards naast elkaar kunnen we veel beter grip krijgen op de jeugduitgaven. Wat stellen we voor? Voorgesteld wordt om het Prognosemodel jeugdkosten van Dam en partners te implementeren zodat er een goede prognose gemaakt kan worden van de kosten van jeugdhulp, zodat we daar beter op kunnen sturen.

89

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat als we het niet doen? De kosten van de jeugdzorg zijn enorm. Als we het niet doen, kunnen we moeilijker grip krijgen op de kosten van jeugdzorg. Hierdoor is het moeilijker om te besparen op jeugdzorg. Wat mag het kosten? Het incidenteel beschikbaar stellen van budget voor het implementeren van het prognosemodel jeugdkosten bedraagt € 35.000. Het structureel beschikbaar stellen van budget voor de jaarlijkse bijdrage aan het prognose model bedraagt € 16.000 per jaar. De implementatie van het prognosemodel jeugdkosten classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

- € 16

- € 16

- € 16

- € 16

Status

Pee, C. de

Aard

[vragend (nadelig)] [C - verkenfase] [1. onontkoombaar]

GIS (Gebiedsteammedewerker in de school)

06.03

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(midden)

(score)

6

Wat willen we? Vanaf medio 2022 is er met de NPO-middelen ingezet op de gebiedsteammedewerker in de scholen (GIS) en het jongerenwerk in het voorgezet onderwijs. Gelet op het belang, de positieve geluiden en de ontvangen rapportages, heeft de raad in 2024 tot een verlenging besloten voor 2025 en 2026. In dit raadsvoorstel is voorgesteld om dit mee te nemen in de kadernota 2026. Met het voortzetten van de gebiedsteammedewerker op alle basis- en voortgezet onderwijs scholen en het jongerenwerk in het voortgezet onderwijs zetten we blijvend in op preventie en een betere verbinding en samenwerking tussen onderwijs en zorg. Het advies is om de GIS aanpak vanaf 2027 structureel te maken en te onderzoeken of deze gelden ook onder preventie vanuit de jeugdwet zouden passen. In 2025 én 2026 vindt deze evaluatie en monitoring plaats, waardoor we in de kadernota 2027 middelen structureel willen aanvragen. Wat stellen we voor? We stellen voor om incidenteel geld beschikbaar te stellen om de formatie van gebiedsteammedewerker uit te breiden met 2,25 fte en incidentele middelen aan te vragen voor de inzet van het jongerenwerk in het voortgezet onderwijs.

90

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat als we het niet doen? 1. Wij sluiten dan als gemeente niet aan bij de leidende principes van de (landelijke) Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 en de Fryske Regiovisie Jeugdhulp. 2. Wij zullen dan geen profijt hebben van de beoogde effecten zoals benoemd door de deelnemers in de GIS-proeftuin: Ouders: vroegsignalering en laagdrempelige zorg draagt bij aan het welbevinden van kinderen

•

en ouders. •

Gemeenten: vroegsignalering draagt bij aan vermindering van specialistische zorg.

•

Gemeenten: de laagdrempeligheid van de GIS draagt bij aan het bereiken van ouders en kinderen die anders minder of niet zouden worden bereikt. Jeugdzorginstellingen: een door de partners gedragen GIS-werkwijze leidt tot een

•

kwaliteitsverbetering van de geleverde zorg. Jeugdzorginstellingen: vroegsignalering en laagdrempelige zorg dragen bij aan een

•

vermindering van de werkdruk. •

Scholen: vroegsignalering en laagdrempelige zorg dragen bij aan een lager schoolverzuim.

•

Scholen: door de aanwezigheid van de GIS in de school ontlast het de school in haar zorgtaak.

•

Speciaal onderwijs: vroegsignalering en laagdrempelige zorg leidt tot een daling van verwijzingen naar speciaal onderwijs.

•

Verzekeraars: de implementatie van de werkwijze is een innovatieve zorgpreventie werkwijze.

•

Werkgevers: vroegsignalering en laagdrempelige zorg dragen bij aan een vermindering van ziekteverzuim.

Dit onderwerp wordt nog verder uitgewerkt in een businesscase aangezien de inzet hierop een kostenbesparing oplevert die de kosten van de inzet van een gebiedsteammedewerker wellicht overstijgt.

Wat mag het kosten? De kosten voor het incidenteel beschikbaar stellen van 2,25 fte voor de functie gebiedsteammedewerker en het incidenteel beschikbaar stellen voor de inzet van het jongerenwerk in het voortgezet onderwijs bedraagt € 290.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

-

-

-

-

Pee, C. de

Fin. effect

[vragend (nadelig)]

Status

[A - realisatiefase]

Aard

[2. noodzakelijk]

91

KADERNOTA 2026 - 2029

Uitbreiding formatie Management-Informatiespecialist

06.05

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(midden)

(score)

6

Wat willen we? Na de ontvlechting van de Werkmaatschappij 8KTD is het beschikbare fte voor Managementinformatiespecialist sociaal domein teruggebracht van 0,89 fte naar 0,5 fte. Dit aantal fte is te weinig om aan de vraag te voldoen. De functie Managementinformatie moet uitgebreid worden omdat: 1.

Het aantal inwoners/ hoeveelheid data is voor één gemeente minder dan voor twee gemeenten samen. De bewerking en de analyse van de data kosten echter evenveel tijd, de werklast is onveranderd.

2.

Er zijn nieuwe vragen en projecten die extra tijd en aandacht vragen. Enkele voorbeelden hiervan zijn: het verder ontwikkelen van dashboards om grip te krijgen op de kosten jeugdhulp, wensen voor stuurinformatie voor het team Werk en Inkomen en de uitrol van Inzicht Sociaal Domein.

3.

De functie van management-informatiespecialist sociaal domein ondersteunt diverse afdelingen en medewerkers, waaronder teamleiders, beleid- en kwaliteitsmedewerkers, financieel medewerkers, toezichthouders, Inkoop Wmo en de Zorg- en Uitkeringsadministratie.

4.

Vanuit de hervormingsagenda wordt er gestuurd op datagedreven werken.

Wat stellen we voor? We stellen voor om de bestaande functie van Management specialist uit te breiden met 0,39 fte. Wat als we het niet doen? De kosten van de jeugdhulp zijn enorm. Om beter grip te krijgen op deze kosten, hebben we informatie en inzichten nodig via de data. De Management-informatiespecialist verricht deze taak. Als we deze taak niet uitbreiden, is er geen tijd beschikbaar voor de Management-informatiespecialist om grip te krijgen op de kosten voor jeugdhulp. We kunnen dan niet specifiek hierop sturen. Bovendien staat datagedreven werken in de hervormingsagenda. Als we dit niet doen, voldoen we niet aan dit speerpunt. Wat mag het kosten? De kosten voor uitbreiding van de bestaande functie van Management specialist met 0,39 fte worden geschat op € 45.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

[vragend (nadelig)]

- € 45

- € 45

- € 45

- € 45

Status

[A - realisatiefase]

Aard

[2. noodzakelijk]

Pee, C. de

92

KADERNOTA 2026 - 2029

07. Volksgezondheid en milieu NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

Water Rioleringsplan

07.02

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(midden)

(score)

6

Wat willen we? It hjoeddeiske vGRP rint ôf yn 2025. Under de Omjouwingswet is in GRP (Gemeentlik Riolearringsplan) net langer ferplichte, mar de gemeente hat noch altyd soarchplicht foar de wettertaken en in plan foar de tariefstelling, neffens BBV, is noch altyd nedich. Derneist is it foar de egalisaasje foarsjenning foar riolearing neffens it BBV wol ferplicht om in aktueel behearplan te hawwen (net âlder as 5 jier) en der wurdt troch it GRP ynfolling oan jûn. Gemeenten kinne, ûnder de Omjouwingswet, der foar kieze om in Wetter- en Riolearringsprogramma op te stellen. Wy kieze derfoar om it beliedskader foar de gemeentlike wettertaken foar de perioade 2026-2030 te ferankerjen yn in WRP. Wat stellen we voor? Opstelle fan in Wetter en Rioleringsprogramma. Wat als we het niet doen? Dan haw wy gjin (strategysk) plan/programma om ynfolling te jaan oan de gemeentlike wettertaken. Boppedat is der dan gjin dúdlike ûnderbouwing fan de bekostiging dêrfan (heffingsgrûnslach). Boppedat komt dan de egalisaasje foarsjenning foar riolearing te ferfallen. Wat mag het kosten? Foar it opstellen fan in nij Wetter en Rioleringsprogramma is al jild resevearre yn it hjoeddeistich vGRP.

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

onbekend

onbekend

onbekend

onbekend

Zandbergen, B. van

Fin. effect Status Aard

[nog onbekend] [B - planfase] [2. noodzakelijk]

93

KADERNOTA 2026 - 2029

STRUCTUREEL

Behandeling bodemrapporten en - bodemsaneringsprojecten

07.03

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(ja)

Prioriteit

hoog

Mij. belang

(midden)

(score)

13

Wat willen we? Het is de wettelijke taak van de gemeente om beschikbare informatie inzake bodemgegevens desgevraagd te verstrekken aan (markt-)partijen. Verder beoordeelt de gemeente rapportages over uitgevoerde/uit te voeren bodemsaneringsprojecten. Tenslotte wordt intern geadviseerd (veelal in het kader van een omgevingsvergunning) over bodemaspecten. Door de jaren heen is er sprake van een relatief constant volume. Een adequate behandeling van dit volume leidt keer op keer tot een overschrijding van beschikbaar gestelde personeelsbudget. Dit werd t/m 2024 opgevangen in het totale personeelsbudget van Cluster Beheer (Binnen en Buitendienst). Door de nieuwe organisatiestructuur vanaf 2025 is deze compensatie niet meer mogelijk en ontstaat er een structureel tekort bij Team Beheer en Beleid Buitenruimte. Voortduring van deze situatie is ongewenst.

Wat stellen we voor? Wij stellen voor om het verschil tussen beschikbare capaciteit en benodigde capaciteit voor het adequaat afhandelen gegeven de ervaringen van de achterliggende jaren op te heffen en in balans te brengen. Hiervoor is het noodzakelijk de personele capaciteit te verhogen met 0,26 fte tot een formatie van 0,50 fte voor deze wettelijke taak. Wat als we het niet doen? Dan kan de wettelijke bodemtaak van de gemeente niet naar behoren worden uitgevoerd: •

Onvoldoende en/of te late advisering op het aspect bodem bij aanvragen omgevingsvergunning.

•

Marktpartijen ontvangen niet of met sterke vertraging benodigde bodemgegevens. Dit leidt tot vertraging bij infrastructurele projecten, bv woningbouw, bedrijventerreinen, kabels & leidingen en bodemsaneringen.

•

De begeleiding/uitvoering van bodemsaneringsprojecten stagneert wat schade voor het milieu tot gevolg heeft.

94

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat mag het kosten? De jaarlijkse kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 0,26 fte voor deze functie bedragen € 29.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

- € 29

- € 29

- € 29

- € 29

Status

Willemsma, T.

Aard

[vragend (nadelig)] [B - planfase] [1. onontkoombaar]

Nieuwe millieustraat

07.01

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(midden)

(score)

6

Wat willen we? De huidige milieustraat kent meerdere gebreken waardoor wij onze ambitieuze duurzaamheids-en afvalinzamelingsdoestellingen niet zullen halen. De coalitie erkent dit probleem en daarom is de ambitie om op zoek te gaan naar een nieuwe en grotere milieustraat. Dit is ook opgenomen als één van de speerpunten in het Coalitieakkoord "Tytsjerksteradiel 2022-2026: Tytsjerksteradiel bloeit!”. Wat stellen we voor? We leggen een startnotitie voor aan raad waarin verschillende scenario's worden onderzocht, waaronder ook een mogelijke nieuwe gemeentewerf. Wat als we het niet doen? Momenteel voldoet de milieustraat nog aan de wettelijke eisen. Strengere regelgeving en een groeiend aantal afvalstromen zullen dit in de toekomst bemoeilijken. Zonder een nieuwe milieustraat zullen we waarschijnlijk niet meer aan de verplichtingen voldoen, waardoor ook gemeentelijke ambities op het gebied van duurzaamheid en afvalscheiding niet worden behaald. Wat mag het kosten? De exacte kosten zijn op dit moment nog onbekend en hangen af van verschillende factoren. De keuze voor een eventuele nieuwe locatie, het type milieustraat en de eventuele realisatie van een nieuwe gemeentewerf spelen hierbij een grote rol. De kosten die direct verband houden met de milieustraat worden gedekt uit de afvalstoffenheffing.

Eventuele kosten die voortvloeien uit de aanleg van een nieuwe gemeentewerf hebben echter impact op de gemeentelijke begroting. Het investeringsbedrag tussen minimale varianten (alleen milieustraat) en maximale varianten (milieustraat en gemeentewerf) schatten we vooralsnog in tussen de € 5.000.000 en € 20.000.000. Er is nu nog geen kostenraming voor dit onderwerp meegenomen. Echter eerder hebben we op basis van de beantwoording van de vragen van de FNP wel een indicatie van de kosten meegegeven. Investering: € 5 miljoen tot € 20 miljoen; kapitaallast per jaar € 125.000 tot € 500.000; dekking ASH betekent indicatief een verhoging van tussen de € 10 en € 40 per huishouden/aanslag.

95

KADERNOTA 2026 - 2029

Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

-

-

-

-

Fin. effect

[nog onbekend]

Status

[C - verkenfase]

Aard

[2. noodzakelijk]

Willemsma, T.

Ontwikkelaar milieu specialisatie stikstof

07.04

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(ja)

Prioriteit

hoog

Mij. belang

(hoog)

(score)

13

Wat willen we? Zoals de voorgaande jaren al is aangegeven, zal het stikstofdossier blijvend een grote invloed hebben op onze taken. Nog steeds volgen politieke ontwikkelingen, nieuwe wetgeving en rechterlijke uitspraken elkaar in rap tempo op. Het stikstofvraagstuk en het toetsingskader worden hiermee steeds uitgebreider en complexer. Deze ontwikkelingen hebben direct impact op (lopende) ontwikkelingen in onze gemeente. Het informeren van het college en de raad hieromtrent is onderdeel van deze taak, evenals verdere gemeentelijke beleidsontwikkeling. Bovenstaande is een korte weergave van de werkzaamheden die binnen de tijdelijke beschikbaar gestelde fte door een specialist stikstof worden uitgevoerd. Dit is geen volledige weergave van de werkzaamheden. De beschikbare formatie zorgt ervoor dat er stikstofspecialisme in huis is, wat onder andere zoveel mogelijk voorkomt dat genomen besluiten in een gerechtelijke procedure worden vernietigd door een gebrek aan een stikstoftoets. Daarnaast zorgt een specialist op dit vakgebied ervoor dat (politieke) inhoudelijke vragen snel kunnen worden beantwoord en direct na een gerechtelijke uitspraak kan worden beoordeeld wat de specifieke gevolgen zijn voor onze gemeente.

Wat stellen we voor? Oorspronkelijk is er in 2021 door Tytsjerksteradiel al 1,0 fte tijdelijke formatie beschikbaar gesteld voor dit onderwerp. Door een administratieve fout blijkt hiervoor na ontvlechting nog 0,3 fte tijdelijke formatie te resteren voor 2025. Voor 2026 is deze formatie 0. Het onderwerp stikstof kunnen we niet langer als tijdelijk bestempelen. We stellen daarom voor deze tijdelijke 0,3 fte op te hogen naar 0,6 fte en deze structureel vanaf 2026 te maken.

96

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat als we het niet doen? 0,3 fte biedt onvoldoende ruimte om alle taken naar behoren uit te kunnen voeren. Nu de werkzaamheden wederom, na gerechtelijke uitspraken, intensiveren neemt de werkdruk toe. 0,6 fte zal in ieder geval nodig zijn om de huidige kerntaken van deze functie naar behoren uit te kunnen voeren. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de omgevingsvergunningverlening. Stikstof is een verplichte toetsingsgrond en daarmee een gemeentelijke, wettelijke taak. Een plan of initiatief mag niet leiden tot een significant negatief effect op een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied (in onze gemeente met name: Nationaal Park De Âlde Feanen). Advisering en toetsing van het onderdeel stikstof in het vergunningenproces en bij (eigen gemeentelijke) ruimtelijke ontwikkelingen is onderdeel van deze taak. Wat mag het kosten? De kosten voor het structureel beschikbaar stellen van 0,6 fte voor de functie specialist stikstof bedraagt € 71.000. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

- € 71

- € 71

- € 71

- € 71

Status

Zandbergen, B. van

Aard

[vragend (nadelig)] [B - planfase] [2. noodzakelijk]

97

KADERNOTA 2026 - 2029

08. Vrosh NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG

Programmavoorbereiding Buitengebied / Landschapselementen Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

midden

Mij. belang

(midden)

(score)

6

08.07

Wat willen we? Op het gebied van 'landschap' en buitengebied is de afgelopen 14 jaar een aanmerkelijke achterstand ontstaan m.b.t. beleidsontwikkelingen. Hierdoor: •

voldoen we op onderdelen niet aan het wettelijke minimum uit de Omgevingswet (m.n. vaststelling bebouwingscontour Houtkap);

•

zijn forse onvolkomenheden in bestemmingsplannen door gaan werken, waardoor vergunningverlening, handhaving en ook samenwerking met andere overheden (fors) gehinderd worden. Met gevolg stagnatie en hinder van ruimtelijke initiatieven (zowel eigen als door 'de Mienskip');

In 2011 zijn intergemeentelijk alle landschapselementen geïnventariseerd voor het Bestemmingsplan Buitengebied. In de transitie naar het Omgevingsplan zal dit geactualiseerd moeten worden, ook zal een aantal vml. bestemmingsplan-onderdelen moeten worden herzien. Dit is dermate specifiek dat dit buiten de 'reguliere' transitie Omgevingsplan valt. Hiervoor is in de periode 2026 t/m volledig in werking zijn in 2032 van Omgevingsplan ondersteuning nodig. De inventarisatie en herzieningsdelen kunnen via een externe opdracht of inhuur worden verwerkt. Gezocht wordt naar een collectiviteit met andere vier gemeentes, waarmee in 2011 ook de inventarisatie is gecombineerd en waardoor een aanzienlijke kostenbesparing kon worden gerealiseerd. Ook provincie zal hierop bevraagd worden i.v.m. wettelijke taakverschuiving Omgevingswet. Binnen de bestaande formatie & taakvoorbereiding Omgevingsplan is hiervoor onvoldoende kennis en capaciteit. Wat stellen we voor? In periode 2026 en verder (ter voorbereiding op de volledige inwerkingtreding Omgevingsplan) moet een inventarisatie en kwaliteitsslag gemaakt worden, zodat ten tijde van het Omgevingsplan de achterstanden zijn weggewerkt en het beleid op orde is: 1.

voorbereiding & 'herstel' 'Bebouwingscontour Houtkap' Omgevingswet;

2.

actualisatie inventarisatie beschermde Landschapselementen;

3.

inventarisatie en ontvlechting gestapelde planfouten t.b.v. Omgevingsplan.

Binnen de bestaande formatie & taakvoorbereiding Omgevingsplan is hiervoor onvoldoende kennis en capaciteit.

98

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat als we het niet doen? we voldoen niet aan wettelijk minimumniveau Omgevingswet: houtkap binnen en buiten

•

bebouwde kom is deels niet geregeld; vergunningverlening houtkap is vatbaar voor bezwaar, wat leidt tot stagnerende projecten en

•

aantasting van leefomgeving. gestapelde planfouten werken door in Omgevingsplan, waardoor bescherming en verbetering

•

van landschappelijke waarden (ook) niet geregeld zijn. Met fikse hinder/kostengevolg voor initiatiefnemers, ambtenaren en mede-overheden. En in uiterste gevallen ook uit-/afstel van ruimtelijke projecten. Wat mag het kosten? De kosten worden voor de jaren 2026 en 2027 geschat op € 25.000 per jaar. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

-

-

-

-

Fin. effect

[vragend (nadelig)]

Status

[C - verkenfase]

Aard

[2. noodzakelijk]

Zandbergen, B. van

STRUCTUREEL

Budget algemene kosten grondzaken

08.08

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

laag

Mij. belang

(laag)

(score)

2

Wat willen we? Voor het uitvoeren van verkopen van restant kavels, strookjes en gronden t.b.v. nutsvoorzieningen worden er kosten gemaakt voor onder andere taxaties. Nu moet dit achteraf altijd verklaard worden, want de kosten worden wel gemaakt, maar tot op heden is hiervoor geen bedrag opgenomen in de begroting. Daarnaast willen we dit budget gebruiken om aankooptrajecten op te zetten mochten daarvoor gelegenheden voor zijn. Als we dat niet doen, moeten we telkens naar het college wat het aankoopproces kan vertragen. Wat stellen we voor? Voor het uitvoeren van taxaties voor aan- en verkopen en overige kosten stellen we de Raad voor om jaarlijks € 50.000 per jaar beschikbaar te stellen.

99

KADERNOTA 2026 - 2029 Wat als we het niet doen? Als we geen budget hebben voor de kosten, moeten we voor elke opdracht en bijbehorende factuur budget vragen bij het college, die dit elk kwartaal via begrotingswijzigingen bij de raad verantwoord. Dit vertraagt het werkproces van team Grondzaken en is een belasting voor Financiën om de begrotingswijzigingen te verantwoorden. Wat mag het kosten? De kosten voor het uitvoeren van taxaties voor aan- en verkopen en overige kosten bedragen € 50.000 per jaar. Financieel (x € 1.000)

Begrotingsjaar 2026

2026

2027

2028

2029

Fin. effect

[vragend (nadelig)]

- € 50

- € 50

- € 50

- € 50

Status

[A - realisatiefase]

Zandbergen, B. van

Aard

[3. wenselijk]

Capaciteit aansturing team Omgeving

08.05

Vervallen?

(ja)

Wettelijk?

(nee)

Prioriteit

laag

Mij. belang

(laag)

(score)

2

Wat willen we? Bij de totstandkoming van het inrichtingsplan voor de nieuwe organisatie is de formatie van een aantal teammanagersfuncties individueel naar beneden bijgesteld, waaronder die van teammanager Omgeving. De huidige formatie van 0,8 fte blijkt in de praktijk ontoereikend om de omvangrijke en complexe taken effectief uit te voeren. Zo zijn een deel van de taken zelfs uitgebreid door het ontbreken van een clustermanager, waardoor extra taken als management overleggen en jaarplannen moeten worden opgepakt. Om de continuïteit en kwaliteit van het teammanagerschap te waarborgen, stellen wij voor om de formatie in overeenstemming te brengen met de huidige bezetting van 1 fte. Hiermee wordt een solide basis gelegd voor een goed functionerend team en een efficiënte uitvoering van de gemeentelijke taken. Wat stellen we voor? Om de taken en verantwoordelijkheden van de functie van teammanager Omgeving effectief te kunnen uitvoeren, stellen wij voor om de formatie met 0,2 fte uit te breiden. Dit doet recht aan de ruimte die nodig is om de complexe en groeiende uitdagingen binnen het team en het werkgebied succesvol te organiseren. Door de formatie in overeenstemming te brengen met de huidige bezetting, waarborgen we niet alleen een optimale uitvoering van de functie, maar ook de continuïteit en kwaliteit van dienstverlening en ondersteuning aan de organisatie.

Wat als we het niet doen? Als we het niet doen, doet de formatie geen recht aan de taken van de teammanager en blijven bezetting en formatie in disbalans.

100