Document · PDF

04 - CONCEPT - Bijlage 1 - Jaarstukken 2024

RAAD IT BESLUT 3 juli 2025, gemeente TytsjerksteradielBij agendapunt: Jaarstukken 2024 (beslútfoarmjend, besprekstik)26.857 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Beheer overige gebouwen en gronden

531

720

797

- 78

Belastingen overig

Bestuur

2.118

2.291

2.788

- 498

Burgerzaken

1.588

1.942

1.872

Overige baten en lasten

4.305

- 62

681

- 743

OZB niet-woningen

191

203

202

OZB woningen

222

215

204

Treasury

- 57

702

661

114

- 114

8.950

6.054

7.349

- 1.295

AU en overige uitkeringen gemeentefonds

Vennootschapsbelasting (VpB) Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

69.836

72.965

72.826

- 139

Beheer overige gebouwen en gronden

143

114

Belastingen overig

-5

Bestuur

279

263

294

604

634

OZB niet-woningen

2.564

2.612

OZB woningen

6.190

6.340

6.357

138

850

896

Totaal baten

79.234

83.499

83.783

284

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

70.284

77.445

76.434

- 1.011

AU en overige uitkeringen gemeentefonds

Burgerzaken Overige baten en lasten

Treasury Vennootschapsbelasting (VpB)

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

In de reserves gestort

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Mutaties reserves

4.524

4.476

Totaal lasten

4.524

4.476

Uit de reserves gehaald

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Mutaties reserves

4.563

7.208

4.774

- 2.434

Totaal baten

4.563

7.208

4.774

- 2.434

Saldo mutaties reserves

4.563

2.685

298

- 2.386

TOTAAL

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Lasten programma

8.950

10.578

11.825

- 1.248

Baten programma

83.797

90.708

88.558

- 2.150

Saldo programma

74.847

80.130

76.732

- 3.397

Analyse verschillen rekening - begroting In de tabel hieronder laten we zien wat het belangrijkste verschil is tussen de rekening en de begroting. Als er een negatief bedrag staat, betekent dit dat er sprake is van nadeel, en als er een positief bedrag staat, betekent dit juist een voordeel. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

- 3.397

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten - Diverse overige ontwikkelingen - Temporisering gemeentelijke co-financiering EU-Leaderprogramma 2024-2027

- 2.835 - 448 65 156

- Ontwikkeling voorziening APPA

- 473

- Vennootschapsbelasting 2024

- 115

- Hogere bijdrage werkmaatschappij

- 81

Baten

- 2.387

- Hogere OZB opbrengst

- Hogere renteontvangst

- Ontwikkeling reserves

- 2.387

- Verrekening algemene uitkering 2021, 2022 en 2023

- 139

Incidentele voor- of nadelen

- 562

Lasten

- 562

- Afboeking oude vorderingen op balans

- 562

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Verbonden Partijen

Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeenschappelijke regeling Naam

Vestigingsplaats

Werkmaatschappij Achtkarspelen-Tytsjerksteradiel

Buitenpost / Burgum

Vennootschap / Coöperatie Naam

Vestigingsplaats

BNG Bank NV

Den Haag

Vitens NV

Zwolle

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Veiligheid

Bij dit programma horen de volgende relevante taakvelden: 1.1

Crisisbeheersing en brandweer

1.2

Openbare orde en veiligheid

Inhoudelijk In de programmabegroting van 2024 staat wat we van plan waren voor dat jaar. De onderwerpen daarvoor waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2024 (jaren 2024-2027) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. We leggen per onderwerp uit wat we wilden doen, wat gelukt is en wat nog niet. Ook bespreken we onderwerpen uit eerdere plannen die nog niet helemaal zijn afgehandeld.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 Horeca- evenementenbeleid

[Kadernota 2024

nr. 01.07]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Het beleidstakenpakket met betrekking tot evenementen en de Alcoholwet wordt steeds uitgebreider. Dit takenpakket is gekoppeld aan de maatschappelijke en politieke urgentie op deze onderwerpen. Het is op dit moment niet mogelijk om deze taken goed in de organisatie te borgen en uit te voeren. Beleid, verordeningen en notities op deze onderwerpen zijn niet geactualiseerd en sluiten niet aan bij de maatschappelijke en politieke wensen alsmede de wettelijke kaders. Omdat wij ervoor willen zorgen dat deze taak in overeenstemming met zowel de maatschappelijke (politieke) realiteit als de actuele wetgeving wordt uitgevoerd, stellen wij voor de formatie uit te breiden met 0,2 fte. De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 23.500. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de Werkmaatschappij uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 47.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 23.500, waardoor binnen de Werkmaatschappij een budget van € 47.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Wat hebben we bereikt? De formatie is uitgebreid.

De taak is toegevoegd aan het takenpakket Toezicht Handhaving en Veiligheid (THV). Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? N.v.t.

Jurist handhaving

[Kadernota 2024

nr. 01.01]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Er komen steeds meer bevoegdheden bij college en burgemeester terecht en daarmee komen er meer taken bij de juristen van handhaving terecht. Deze uitbreiding van taken valt samen met een verdubbeling van het aantal handhavingsverzoeken dat wordt ingediend. We willen aan onze wettelijke taak voldoen voor wat betreft het oppakken van handhavingsverzoeken. Wij willen de reguliere handhavingszaken op blijven kunnen pakken. Daarnaast willen wij onze taken op het gebied van advisering richting college, raad, portefeuillehouders alsmede richting burgers blijven uitvoeren. Dit gaan wij doen door de formatie op juridische handhaving uit te breiden met 0,75 fte voor de gemeente Tytsjerksteradiel. 39

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 84.500. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de Werkmaatschappij uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 169.000 waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 84.500, waardoor binnen de Werkmaatschappij een budget van € 169.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. Wat hebben we bereikt? De formatie is uitgebreid (incidenteel) waarbij uitvoering is gegeven aan deze taken.

Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? N.v.t.

Jurist veiligheid

[Kadernota 2024

nr. 01.02]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Er komen steeds meer bevoegdheden en taken bij de burgemeester (en in mindere mate ook bij college) terecht op het gebied van openbare orde en veiligheid. Daarnaast komen er steeds meer maatschappelijke ontwikkelingen gerelateerd aan openbare orde op ons af (boerenprotesten, Corona, Oekraïne, Bibob, ondermijning, stikstof, radicalisering etc). Deze actualiteiten vragen inzet op juridisch vlak van eenheid Veiligheid. De BOA capaciteit is hier vorig jaar op aangepast maar de juridische capaciteit blijft achter. Wij willen voldoen aan de taken die nu bij ons liggen. Ook willen wij de burgemeester nu en in de toekomst goed adviseren en ondersteunen. Tenslotte willen wij zware juridische klussen in de keten zelf met de juiste antenne voor openbare orde en veiligheid afwikkelen. Om te kunnen voldoen aan de uitbreiding van bevoegdheden, het beleid en de ontwikkelingen die op ons afkomen, willen wij de formatie voor jurist veiligheid uitbreiden met 0,25 fte voor Tytsjerksteradiel. De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 29.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de Werkmaatschappij uitgevoerd. De totale kosten voor deze taak bedragen € 58.000 waarvan beide gemeenten de helft dragen.

Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 29.000, waardoor binnen de Werkmaatschappij een budget van € 58.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. 40

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Wat hebben we bereikt? De formatie is uitgebreid (incidenteel) waarbij uitvoering is gegeven aan deze taken.

Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? N.v.t.

Schenken onder de 18 jaar

[Kadernota 2024

nr. 01.02]

[ Continue proces ]

Wat wilden we? We willen dat er minder alcohol wordt geschonken aan mensen onder de 18 jaar. Wij willen het naleefgedrag op dit punt verbeteren in het belang van de gezondheid en zullen hierop tweejaarlijks proactief controles laten uitvoeren door een extern bureau. Als wij dit niet doen dan blijft het naleefgedrag waarschijnlijk laag. Dit heeft gevolgen voor de gezondheid maar ook voor de openbare orde en de handhaving hiervan. De totale kosten voor de gemeente Tytsjerksteradiel worden geraamd op € 30.000. Wat hebben we bereikt? In verband met de indiensttreding per ultimo 2024 van de coördinator middelengebruik was er geen mogelijkheid om daadwerkelijk iets aan preventie te doen. In 2024 zijn daarom geen controles uitgevoerd op het schenken onder de 18 jaar. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? De uitvoering van de controles zal in 2025 plaatsvinden.

Overige ontwikkelingen Leges drank- en horeca evenementen De opbrengsten van de leges drank- en horeca evenementen zijn in 2024 € 58.000 lager dan begroot. De reden hiervoor is voornamelijk gelegen in de hogere tarieven waar in de begroting mee is gerekend. De realisatie is gebaseerd op lagere tarieven waardoor de opbrengsten in 2024 lager zijn dan begroot. Oorspronkelijk is afgesproken om kostendekkende tarieven te hanteren vanaf 2023. Echter in 2023 is naar aanleiding van de begroting 2023-2026 besloten om de tarieven voor de dranken horeca evenementen niet te verhogen. Hierbij is afgesproken om voor 2024, op basis van het eerder afgesproken uitgangspunt van 100% kostendekkendheid (en het ingroeipad), ruim voor de Kadernota 2024-2027 de haalbaarheid en wenselijkheid van de stijging van de tarieven goed in beeld te brengen. Dit heeft niet plaatsgevonden waardoor deze onderschrijding zichtbaar wordt in de jaarrekening. 41

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Oekraïnegelden Voor de opvang van de Oekraïners wordt door het rijk op drie manieren een vergoeding gegeven. Voor leefgeld particuliere opvang en transitiekosten gebouwen is dat een 100% dekkende vergoeding. Daarnaast wordt voor de gemeentelijke opvang een normvergoeding verstrekt op basis van een gerealiseerde opvangplek per dag. In de begrotingswijziging van december werd uitgegaan van een positief saldo van € 1.315.000 voor opvang Oekraïners. In de jaarrekening wordt duidelijk dat het saldo in dit programma uiteindelijk € 1.946.000 is geworden. Op basis van de SISA-verantwoording 2024 is gebleken dat wij namelijk recht hebben op een vergoeding van het Rijk van € 6.127.000. Deze hogere vergoeding wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de aanvraag van het voorschot gebaseerd is op gemiddelden van de opvangplekken en dagen terwijl de afrekening op basis van werkelijk gerealiseerde opvangplekken en dagen wordt berekend. Ten opzichte van het voorschot (op basis van gemiddelden) hebben wij meer opvangplekken gerealiseerd over een groter aantal dagen waardoor de vergoeding hoger is dan begroot. Veiligheidsregio Friesland; brandweer en crisisbeheersing De kosten voor de veiligheidsregio zijn in 2024 € 51.000 hoger dan begroot. Deze stijging heeft betrekking op de onderdelen brandweer (€ 41.000) en crisisbeheersing (€ 10.000).

De overschrijding van de kosten wordt veroorzaakt doordat in de begroting rekening gehouden is met lagere salariskosten. Deze lagere salariskosten zijn gebaseerd op de oude CAO terwijl in de realisatie de nieuwe CAO wordt verrekend. in een eerdere begrotingswijziging is dit reeds door de Veiligheidsregio aangegeven, maar onze begroting is hierop niet aangepast.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Wat heeft het gekost? Bij de programma's geven we alleen de kosten aan die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere kosten, die niet direct te maken hebben met het programma, zijn kosten van ondersteunende afdelingen (zoals personeelszaken, facilitaire zaken en financiën) en ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals leidinggevenden en secretariaat). De kosten die niet direct te maken hebben met het programma worden in het programma Overhead opgenomen. Dit is verplicht.

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Crisisbeheersing en brandweer

2.272

2.316

- 45

Openbare orde en veiligheid

566

5.299

4.933

366

2.838

7.571

7.249

321

Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Crisisbeheersing en brandweer

Openbare orde en veiligheid

5.902

6.353

451

Totaal baten

5.902

6.353

450

- 2.764

- 1.668

- 896

772

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

772

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten

140 196

- Diverse verschillen per saldo

- Ontwikkeling bijdrage werkmaatschappij

225

- Lagere lasten crisisbeheersing en brandweer

- 51

Baten

- 56

- Diverse verschillen per saldo - Lagere opbrengsten leges drank, horeca en evenementen

2 - 58

Incidentele voor- of nadelen

632

Lasten

125

- Lagere kosten opvang Oekraïners

125

Baten

507

- Hogere bijdrage opvang Oekraïners

507

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Verbonden Partijen

Gemeenschappelijke regeling Naam

Vestigingsplaats

Veiligheidsregio Fryslân

Leeuwarden

Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. tableCell12 Taakveld

01. Veiligheid

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie

Misdrijven - Diefstal uit woning per 1.000 inwoners

Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Tytsjerksteradiel

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

1,50

Ontwikkeling

Begroting 2024

1,40

Rekening 2023

1,50

Nederland

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

1,30

Ontwikkeling

Begroting 2024

1,40

Rekening 2023

1,30

Prognose

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Tytsjerksteradiel

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

2,60

Ontwikkeling

Begroting 2024

1,90

Rekening 2023

2,60

Nederland

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

4,20

Ontwikkeling

Begroting 2024

4,60

Rekening 2023

4,30

Prognose

Misdrijven - Vernieling en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners. Tytsjerksteradiel

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

3,40

Ontwikkeling

Begroting 2024

3,30

Rekening 2023

3,40

Nederland

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

5,80

Ontwikkeling

Begroting 2024

6,00

Rekening 2023

5,80

Prognose

Misdrijven - Winkeldiefstal per 1.000 inwoners

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Tytsjerksteradiel

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

,80

Ontwikkeling

Begroting 2024

,60

Rekening 2023

,80

Nederland

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

2,50

Ontwikkeling

Begroting 2024

2,30

Rekening 2023

2,50

Prognose

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Verwijzingen Halt

Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Tytsjerksteradiel

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

6,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

5,00

Rekening 2023

5,00

Nederland

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

9,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

8,00

Rekening 2023

8,00

Prognose

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Verkeer, vervoer en waterstaat

Bij dit programma horen de volgende relevante taakvelden: 2.1

Verkeer en vervoer

2.3

Recreatieve havens

2.4

Economische havens en waterwegen

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 2e fase Gebiedsontwikkeling De Centrale As

[Kadernota 2023

nr. 02.09]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? De Gebiedsontwikkeling zorgt ervoor dat De Centrale As goed wordt ingepast in het landschap en moet daarnaast zorgen voor een “plus” voor het gebied. Deze “gebiedsplus” is als een soort van compensatie toegezegd aan de streek en kent zogenaamde fase 1 en fase 2 maatregelen. Het college heeft ingestemd met de maatregelen voor beide fasen en voor fase 1 is tevens de gemeentelijke cofinanciering (50%) geregeld. Voor de fase 2 maatregelen is er nog geen gemeentelijke cofinanciering geregeld. Deze wordt op basis van de laatste informatie van de Provincie geraamd op € 125.000 voor het realiseren van: •

Z38; aanleg recreatieve voorzieningen natuurgebied De Leijen

•

Z42; aanleg recreatieve voorzieningen natuurgebied De Súdermar

•

M54; Aanleg wandelpad Rijksstraatweg Noardburgum

Voor incidentele lasten hanteren we de lijn dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Wat hebben we bereikt? Als gevolg van personele capaciteit (onder andere ziekte en ontvlechting) zijn deze projecten niet geprioriteerd. Vanaf het vierde kwartaal is externe capaciteit voor dit project beschikbaar gekomen (voor ziektewaarneming) en is begonnen met actualiseren van te benaderen externe belanghebbenden (grondeigenaren, en dergelijke). Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? In 2025 zullen voor het project noodzakelijke externe partijen, grondeigenaren worden benaderd. Vervolgens zal bij instemming van de belanghebbenden, verdere plandetaillering, vergunningaanvragen en tenslotte opstellen bestek/aanbesteding plaatsvinden.

Aanpak fietsverbinding Damsingel naar de van Harinxmaweg

[Kadernota 2023

nr. 02.11]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De bedrijven Sonac en Noppert hebben een probleem voorgelegd dat zij ervaren met fietsers die de route over het bedrijventerrein Sumar nemen. In gezamenlijk overleg is het probleem geanalyseerd en onderzocht op welke wijze iets aan de situatie gedaan kan worden. De oplossing die is onderzocht is erop gericht om het bedrijventerrein voor fietsende werknemers vanuit Burgum wel toegankelijk te houden, maar deze minder aantrekkelijk te maken voor doorgaand fietsverkeer. Dit kan door de huidige fietsverbinding vanaf de Van Harinxmaweg naar beneden richting bedrijventerrein op te heffen en een nieuwe verbinding aan te leggen die vanaf de Van Harinxmaweg terug buigt (en afdaalt) richting het kanaal. Recreatief fietsverkeer kan zo de route linksaf vervolgen via het aquaduct naar Garyp en werknemers kunnen daar rechtsaf naar het bedrijventerrein fietsen. 48

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 De totale kosten van de genoemde aanpassing in de fietsroute van de Van Harinxmaweg naar het bedrijventerrein Sumar zijn geraamd op € 125.000. Met de betrokken bedrijven is nog niet gesproken over een verdeling van deze kosten. Het maximale financiële effect (uitgaande van € 125.000) voor de gemeente bedraagt € 5.000. Wat hebben we bereikt? Het plan is in overleg met bedrijven opgesteld en een ontwerp is uitgewerkt. Berekeningen met betrekking tot grondverzet zijn uitgevoerd. Raming is opgesteld en sluit aan bij het begrote bedrag. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? De laatste afstemming met de bedrijven vindt plaats. De uitvoering vindt vervolgens in 2025 plaats.

Aanpassingen brug Eastermar

[Kadernota 2022

nr. 02.04]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? De brug Eastermar wordt bediend vanuit de bedienpost Schuilenburg. Deze bedienpost van Rijkswaterstaat wordt op termijn gesloten. De gemeenteraad heeft eerder dit jaar besloten de beweegbare brug in stand te houden, maar wel grondig te renoveren. We gaan de brugbediening op afstand verplaatsen naar, dan wel geschikt maken voor, aansluiting op de provinciale bedienpost It Swettehûs in Leeuwarden. Bovendien moet groot onderhoud uitgevoerd worden aan de brug. Het groot onderhoud is enerzijds nodig op basis van de onderhoudstoestand, anderzijds moeten er in combinatie met de aanpassing van de brugbediening op afstand aanpassingen gedaan worden om te blijven voldoen aan wet- en regelgeving. Wat hebben we bereikt? De voorbereiding om groot onderhoud uit te voeren en de bediening geschikt maken voor aansluiting op bedienpost It Swettehûs is gereed om aan te besteden. De finale 'go' moet echter nog worden gegeven, omdat wij op voorhand graag duidelijkheid van de provincie willen hebben over het in eigendom overnemen van deze brug, zodat de investeringen die gedaan moeten worden meteen aan de overname-eisen voldoen. Afgesproken is dat de provincie een bureau inhuurt om risico's te invenatariseren en te beprijzen (bruidsschat). De resultaten (kosten voor overname) zijn echter significant hoger dan de in eigen beheer opgestelde berekeningen.

Omdat de bediening door Rijkswaterstaat is beëindigd, wordt bediening op afroep tot de start van het vaarseizoen op 1 april 2025 waargenomen door medewerkers van onze Buitendienst. 49

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? Voordat de gemeente verder gaat met het noodzakelijke bestuurlijk traject wordt een afspraak gemaakt met de Provincie Fryslân (medio april 2025) over de uitkomsten van de uitgevoerde rekenexercities.

Actualisatie en koppeling BGT & GBI-beheersysteem

[Kadernota 2019

nr. 2.05]

[ Continue proces ]

Wat wilden we? Vele jaren lang werden de Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN, nu Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT)) en de geografische data in het beheersysteem (GBI) voor de openbare ruimte separaat van elkaar bijgehouden. In de loop van jaren zijn hierdoor veel grotere en kleine verschillen tussen beide datasets ontstaan. Een analyse heeft aangetoond dat er niet alleen verschillen tussen de BGT en GBI zijn, maar dat de informatie ook niet altijd overeenkomt met de werkelijke situatie buiten op straat. Conform de Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) is de gemeente verplicht om de BGT actueel te houden. Daarnaast dient voor 1 januari 2020 fase II van de transitie BGT uitgevoerd te zijn. Dit betreft onder andere het verbeteren van de volledigheid en de kwaliteit van de BGT. Daarnaast zijn we verplicht om de BGT te gebruiken als basis voor onze beheeractiviteiten. De beide systemen (BGT en GBI) moeten gekoppeld worden, waarbij de BGT leidend wordt. Hierbij mogen geen metadata verloren gaan. Dit is een arbeidsintensieve klus hoewel een groot deel geautomatiseerd gekoppeld kan worden. Echter, alle verschillen tussen de systemen moeten handmatig op elkaar afgestemd worden. Daarnaast volgt er nog een grote hoeveelheid mutaties als gevolg van de Centrale As en Kansen in Kernen.

De koppeling biedt uiteindelijk veel voordelen: enkelvoudig data inwinnen/meervoudig gebruik, voorkomen van fouten, betere analysemogelijkheden door standaardisatie. Samengevat •

De BGT is niet 100% actueel conform Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie

•

We hebben ons te beheren areaal in de openbare ruimte niet compleet in beeld in ons beheersysteem

•

De systemen zijn niet gekoppeld waardoor veranderingen in de openbare ruimte via de BGT niet geautomatiseerd in het beheersysteem GBI komen (dubbel werk, kans op fouten)

De basis moet dus weer op orde komen en blijven. Door samenwerking tussen het team Informatiebeheer (WM) en Beheer Binnendienst (TD) kunnen we een boppeslach maken: optimalisatie van zowel de BGT (verplichting Wet BGT) als ook het GBI-beheersysteem. We gaan hiervoor bovendien ervaringen inwinnen bij Achtkarspelen. In Achtkarspelen is de BGT en GBI inmiddels op elkaar afgestemd en gekoppeld. De omvang van de werkzaamheden is 50

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 op voorhand niet in te schatten. Het betreft veelal handmatig mutatie-werk. Op basis van ervaringen elders is bekend dat hier minimaal ca. 2,5 jaar werk (€ 175.000) in zit. Reeds beschikbaar in begroting van 2019: € 70.000. Nog benodigd: •

in 2020 € 35.000

•

in 2021 € 70.000

Wat hebben we bereikt? Afgelopen jaar is het beheerpakket GeoVisia van Progresity verder uitgerold en doorontwikkeld. Ook is er kennis opgedaan van GeoVisia 7.0, de nieuwe versie van GeoVisia. Deze nieuwe versie zal in 2025 beschikbaar zijn. •

Voor de Gemeente Tytsjerksteradiel is er een tijdelijke BGT koppeling geimplementeerd.

•

Er zijn voorbereidingen getroffen voor de implementatie voor een structurele koppeling (STUF GEOCONNECTOR). Dit was een arbeidsintensieve klus.

•

Er is gestart met het overzetten van de watergangen van lijnen naar vlakken, ook de hagen zijn overgezet naar vlakken. De water en haag vlakken worden dan in een later stadium op de juiste manier meegenomen in de STUF GEOCONNECTOR.

•

Projecten oeverbeschermingen en afvalbakken zijn afgerond.

•

Muteren van de beheerkaart is een continue proces.

Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? De STUF GEOCONNECTOR is nog niet beschikbaar, problemen liggen hier bij de leverancier.

Infrastructuur rondom Pont Prinses Margrietkanaal

[Kadernota 2023

nr. 02.16]

Bergumermeer-Sumar [ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De realisatie van een pontverbinding tussen Burgum en Sumar (ter hoogte van Recreatiecentrum Bergumermeer). Dit initiatief maakt onderdeel uit van de Gebiedsontwikkeling De Centrale As, fase 2. Het project is tot stand gekomen met een stichting (i.o), waarin de lokale mienskip participeert. De aanleg van de pontverbinding, nabij de Burgumer Mar, versterkt de toeristisch-recreatieve (infra)structuur in de gemeente. Dit initiatief past binnen de ambitie van het gebiedscluster Burgumer Mar, welke is opgenomen in het toeristisch-recreatieve beleidsplan “Tytsjerksteradiel, folle mear om te ûntdekken”.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 Door het ontbreken van de financiële middelen heeft het project een tijd stilgelegen. Het project kan nu een vervolg krijgen en moet weer worden geactiveerd. Provincie en gemeente zijn gezamenlijk 50/50% verantwoordelijk voor de randvoorwaardelijke zaken van de pontverbinding: de fietspaden en de aanlandingsplaatsen aan de noord- en zuidkant van het Prinses Margrietkanaal. De stichting i.o. is verantwoordelijk voor de aanschaf van de pont. De stichting i.o. zal via een scholenproject een pont laten bouwen op hun kosten. Daarnaast is de stichting i.o. verantwoordelijk voor de exploitatie van het geheel (inclusief beheer en onderhoud). De aangenomen motie wordt meegenomen bij de verdere uitvoering. De totale kosten voor de gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 340.000. De provincie investeert eveneens € 340.000 zodat er een totaalbudget ontstaat van € 680.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Wat hebben we bereikt? In 2024 is veel werk verzet om de benodigde participatie van de gemeenschap te begeleiden en verder te brengen.

Doel van die fase was met name het verkrijgen van unanimiteit met betrekking tot de randvoorwaarden van het project, het verder verkennen en uitwerken van de mogelijkheden van de initiatiefnemers en de entiteit die de pont op termijn in de vaart moet brengen (en houden). De gezochte unanimiteit en eenheid is in 2024 bereikt, dit was in de tweede helft van 2024 aanleiding om een aanvang te maken met het conceptvoorontwerp van technische varianten/uitwerking.

Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? De verdere uitwerking van het concept-voorontwerp van de technische varianten/uitwerking is benodigd om zowel ruimtelijke procedures te kunnen doorlopen, als om een definitieve kostenstudie te kunnen maken. De verwachting is dat deze fase in het tweede kwartaal van 2025 afgerond is.

Inventarisaties en inspecties oeververdedigingsobjecten en

[Kadernota 2023

nr. 02.04]

steigers/vlonders [ Gereed ]

Wat wilden we? We hebben een groot areaal met waterbouwkundige werken. De bruggen zijn bekend en worden periodiek geïnspecteerd. Van de oeververdedigingen en steigers/vlonders zijn niet alle gegevens geregistreerd en deze worden niet structureel geïnspecteerd. Daarnaast speelt op dit moment tevens de discussie over het eigendom en beheer van oevers langs de vaarwegen wat ook invloed kan hebben op de grootte van ons areaal.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 Om ongevallen en aansprakelijkstellingen te voorkomen is het noodzakelijk om het areaal te inventariseren en daarna driejaarlijks structureel te inspecteren. De gegevens worden verwerkt en bijgehouden in het beheerprogramma Geovisia. Wat hebben we bereikt? De inventarisatie en inspectie van de oeververdedigingsobjecten en de steigers/vlonders zijn uitgevoerd en afgerond. De gegevens zijn ingevoerd in het softwarepakket voor de beheeromgeving Geovisia. De financiële gevolgen zullen nog worden verwerkt en worden opgevoerd in de Kadernota. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? N.v.t.

Motie Pont Burgum-Sumar

[Kadernota 2023

nr. M-4-8-2]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? Om by de inisjatyfnimmers foar de pont Burgum-Sumar oan te jaan dat in ynsidintele ynvestearring troch de gemeente Tytsjerksteradiel allinnich akkoart is mits de kontinuïteit fan de farrûte boarge wurde kin en der oan in oantal rânebetingsten foldien wurdt: •

De te kiezen oanlisplakken moatte yn oerlis mei alle belanghawwenden fêststelt wurde.

•

Der is sprake fan in sluten eksploitaasje ynklusyf reservearringen foar ferfanging/grut ûnderhâld.

•

In konsept jierplanning en frijwilligerspool binne klear foardat besluten wurdt oer de ynsidintele ynvestearring (sûnder leechrin frijwilligerspool Sûwald).

•

De rie op de hichte hâlden wurdt fan de wize werop oan de rânebetingsten foldien wurde.

Op 18 augustus jl. heeft er een bestuurlijk overleg plaatsgevonden met de vertegenwoordigers van de stichting Pont PMK i.o. De gemeente gaat, in navolging van de aangenomen motie, in gesprek met vertegenwoordigers van de dorpsbelangen, over dit initiatief en het draagvlak ervoor. De dorpsbelangen Burgum, Sumar, Eastermar, Jistrum en Noardburgum zijn uitgenodigd voor een overleg op 26 september. De vertegenwoordigers van de stichting gaan in de tussentijd verder met de actualisatie van het plan en betrekken van partners en vrijwilligers.

Wat hebben we bereikt? 53

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 Om het project verder te krijgen is hard gewerkt. In overeenstemming met de motie zijn in 2024 alle betrokkenen in meerdere sessies bijeengebracht teneinde unanimiteit en/of voor eenieder tot bereikbare compromissen te komen (zoals onder andere met betrekking tot oanlisplakken). Gesprekken met initiatiefnemers met betrekking tot organisatie jierplanning/vrijwilligers etc. gaan door. Een en ander is in voldoende mate afgerond om verder te gaan met projectvoorbereiding. Personele capaciteit (onader andere ziekte, ontvlechting) heeft wel gezorgd dat het project aan het einde van 'rek' in de planning zit (deadline voor provinciale bijdrage: 1-1-2027). De komende maanden zijn cruciaal voor het wel of niet door kunnen gaan van het project. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? Er is nog een haalbaar schema. Echter zitten we wel aan de achterkant daarvan. In het eerste halfjaar van 2025 wordt beoordeeld of het project wel of niet door kan gaan.

Motie Uitwerking Centrumvisie Burgum

[Kadernota 2024

nr. M-3-819]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De motie behelst een verzoek om na te gaan welke mogelijkheden er zijn om met concrete maatregelen de hinder en overlast door bevoorradend verkeer te verbeteren. Daarvoor wordt bij de uitwerking van de centrumvisie in beeld gebracht hoe structureel er sprake is van een probleem. Met de HIMBO (Handel Industrie Middenstand Bergum Omstreken) zal worden geinventariseerd wat de werkelijke bevoorradingsbewegingen zijn. Dit zal als opgave worden meegenomen bij de uitwerking van de Centrumvisie. In het kader van het opstellen van het Mobiliteitsplan Tytsjerksteradiel kan eveneens de vraag worden meegenomen welke maatregelen het meest passend zijn bij winkelcentrum/straat in Burgum. Wat hebben we bereikt? In het vorig jaar vastgestelde Mobiliteitsplan is dit item in het uitvoeringsprogramma opgenomen. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? Bij de nadere uitwerking van het Centrumplan Burgum dat in het voorjaar van 2025 plaatsvindt met alle relevante stakeholders wordt ook nadrukkelijk aandacht besteed aan dit onderwerp. Besluitvorming hieromtrent vindt in 2025 plaats.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 Nieuw verkeer- en vervoerbeleid

[Kadernota 2023

nr. 02.01]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Het huidige gemeentelijk verkeer- en vervoerplan loopt af en moet vervangen worden door een vernieuwd plan waarin het gemeentelijk beleid (incl. uitvoeringsprogramma) voor de komende vijf jaar wordt vastgelegd. Dit voeren we in 2023 uit. Daarmee geven we een antwoord op de uitdagingen die in deze periode voor ons liggen en stellen we het ambitieniveau vast. De kosten voor het opstellen worden geraamd op € 35.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel en die kosten worden ten laste gebracht van de Algemene Reserve. Wat hebben we bereikt? Op 20 jun 2024 is het nieuwe gemeentelijk mobiliteitsplan Tytsjerksteradiel vastgesteld. Het hoofddoel van het Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma is het realiseren van een veilig, betrouwbaar en duurzaam verkeers- en vervoerssysteem voor iedereen en voor alle vervoersmiddelen. In dit plan zijn een reeks specifieke verkeersmaatregelen voorgesteld inclusief financiering. De uitvoering hiervan wordt vanaf 2025 opgepakt.

Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? N.v.t.

Reconstructie Quatrebras ca.

[Kadernota 2022

nr. 02.06]

[ Gereed ]

Wat wilden we? De provincie gaat binnenkort kruispunt Quatrebras in de N355 (de oost-westverbinding) flink aanpakken. De aansluitende Oude Commissieweg en Woudweg zijn gemeentelijke wegen. De provincie heeft in nauw overleg met de gemeente een ontwerp gemaakt voor buurtschap Quatrebras. Dit ontwerp hebben we gezamenlijk met de provincie afgestemd met de omgeving. In aansluiting op de werkzaamheden van de provincie gaan we de Woudweg en de Oude Commissieweg in buurtschap Quatrebras opnieuw inrichten. Daarnaast gaan we ook kruispunt Zomerweg-Oude Commissieweg aanpassen om de oversteekbaarheid en veiligheid te verbeteren.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Wat hebben we bereikt? In 2023 zijn de werkzaamheden aan de kruising Quatrebras N355 in opdracht van de provincie Fryslân uitgevoerd. Tegelijkertijd is het werk aan de gemeentelijke Oude Commissieweg aan de zuidzijde van het kruispunt aangepakt. In 2024 is de herinrichting van de Woudweg aan de noordzijde van het kruispunt uitgevoerd. Daarmee zijn de werkzaamheden voltooid en afgehandeld. De meerkosten zijn gedekt uit de voorziening onderhoud wegen. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? N.v.t.

Overige ontwikkelingen Onderhoud wegen De baten voor onderhoud wegen laten een voordeel zien van € 96.000. Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door een bijdrage vanuit de grondexploitatie (€ 80.000). In de opzet van de grondexploitatie van Centrumplan Gytsjerk is namelijk rekening gehouden met de herinrichting van de Canterlandseweg. De Canterlandseweg grenst aan de betreffende grondexploitatie, waarbij het upgraden en herinrichten van de weg voor een betere uitstraling als geheel zorgt. Daarnaast is er in 2024 een vergoeding (€ 22.000) van Vitens ontvangen als vergoeding voor gepleegde onderhoudskosten. Aangezien de onderhoudslasten van de wegen via de voorziening lopen worden de hiervoor genoemde extra opbrengsten ingebracht in de voorziening. Voor 2024 leidt dit tot een negatief effect op de lasten van € 118.000. Deze afwijking wordt dus vooral veroorzaakt door de opbrengsten uit de bouwgrondexploitatie Centrumvisie Gytsjerk (€80.000) en de vergoeding van Vitens (€ 22.000). Inzet eigen uren De

inzet

van

eigen

uren

worden

apart

bijgehouden

verantwoord

investeringskredieten. Dit zorgt ervoor dat de lasten in het programma lager worden en de lasten bij de kredieten hoger worden. Als vervolgens de kredieten zijn afgerond komen de lasten (later) als kapitaallasten weer ten laste van het programma. In 2024 zijn de opbrengsten voor de inzet van eigen uren lager dan begroot. De afwijking bedraagt € 42.000 lager. Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat de eigen medewerker het afgelopen jaar langdurig ziek is geweest. Als ziektevervanging heeft externe inhuur plaatsgevonden. In plaats van de (oorspronkelijk) begrote inzet eigen uren zijn in 2024 de facturen van de externe inhuur verantwoord op de nieuwbouw- dan wel onderhoudswerken.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 Ontwikkelingen haven Over 2024 is voor dit onderdeel zowel op de baten als op de lasten een ontwikkeling te zien die per saldo (€ 24.000) een positief effect heeft op de begroting. De afwijking wordt veroorzaakt doordat de baten in de jaarrekening € 52.000 hoger zijn dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat er meer opbrengsten liggeld zijn gerealiseerd dan begroot. De opbrengsten liggeld in 2024 liggen overigens wel in lijn met de realisatie van 2023. Tegenover de hogere baten staan hogere lasten in de jaarrekening 2024 ten opzichte van de begroting (€ 28.000). Deze hogere kosten worden vooral veroorzaakt door hogere elektriciteitskosten (€ 15.000) en hogere schoonmaakkosten (€ 11.000). Deze ontwikkeling ligt in lijn met de ontwikkeling van de opbrengsten, de hogere bezetting heeft ook geleid tot hogere kosten. Voor zowel de baten als de lasten geld dat bijstelling van de begroting plaats zal vinden om deze structurele effecten te verwerken. Ontwikkelingen bruggen In 2024 zijn de baten € 34.000 hoger dan begroot door de vrijval van de voorziening conservering bruggen. De voorziening conservering bruggen was bedoeld voor het periodiek stralen en schilderen van de twee beweegbare bruggen in onze gemeente in Aldtsjerk en Eastermar.

Reden van de vrijval is dat de brug in Aldtsjerk in 2020 helemaal gerenoveerd is en schilderskosten voorlopig niet te verwachten zijn. Daarnaast staat de grote renovatie van de brug in Eastermar in de planning voor 2025/2026. Daarin wordt ook het stralen en schilderen meegenomen. Daarbij is het beheerplan na 2024 verlopen en is er geen nieuw beheerplan gemaakt. Reden hiervoor is dat de kosten voor groot onderhoud geen grote impact hebben en hiervoor geen voorziening meer voor gevormd hoeft te worden om de kosten te egaliseren. Daarbij werden in het verleden alle andere onderhoudskosten (anders dan conservering) ten laste van de exploitatie gebracht. Gezien het beperkt aantal bruggen en eenduidigheid in de financiële verwerking is geen voorziening meer getroffen. Kosten openbare verlichting De kosten voor openbare verlichting zijn € 44.000 lager dan begroot. Deze afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de elektriciteitskosten € 23.000 lager zijn dan begroot. De reden hiervoor is dat in 2024 een eindafrekening over 2023 heeft plaatsgevonden met dit financiële

voordeel.

Het

restant

van

afwijking

wordt

veroorzaakt

doordat

onderhoudskosten voor verlichting wegen lager (€ 21.000) zijn dan begroot doordat er in de laatste maanden van 2024 minder onderhoud (verhaalschade) is uitgevoerd. Hier staat tegenover dat ook de opbrengsten (als onderdeel van de post diverse verschillen per saldo (€ 32.000) bij de baten) voor verhaalschade lager zijn dan begroot omdat hier minder sprake van was.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Economische havens en waterwegen

201

238

228

Recreatieve havens

315

322

356

- 34

Verkeer en vervoer

4.591

5.062

5.098

- 36

Totaal lasten

5.107

5.622

5.682

- 60

Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Economische havens en waterwegen

-1

Recreatieve havens

104

155

Verkeer en vervoer

476

1.058

1.099

Totaal baten

609

1.201

1.291

- 4.498

- 4.420

- 4.391

Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen

-4

Lasten

- 60

- Diverse verschillen per saldo

- Lagere onderhoudskosten bruggen

- Lagere onderzoekskosten wegen

- Lagere elektriciteitskosten openbare verlichting door teruggaaf 2023

- Onderhoud wegen; Hogere dotatie aan voorziening onderhoud wegen

- 118

- Hogere kosten havens

- 28

- Ontwikkeling personeelskosten

- 25

Baten

- Hogere opbrengsten haven

- Voordeel onderhoud wegen

- Minder dekking eigen uren door ziekte

- 42

- Diverse verschillen per saldo

- 32

- Lagere degeneratievergoeding

- 18

Incidentele voor- of nadelen

Baten

- Vrijval voorziening conservering bruggen

Verbonden Partijen

Vennootschap / Coöperatie Naam

Vestigingsplaats

Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân, OVEF

Leeuwarden

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Economie

Bij dit programma horen de volgende relevante taakvelden: 3.1

Economische ontwikkeling

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3.4

Economische promotie

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Aanjagen toerisme

[Kadernota 2022

nr. 03.05]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? Met het Beleidsplan Recreatie en Toerisme is een kwalitatief sterk uitgangspunt gemaakt voor de periode tot 2030 dat past bij onze gemeente. Van belang is nu de uitvoering te implementeren in het werkveld. Wij zoeken die ondernemers die in staat zijn tot nieuwe initiatieven om de parels in onze gemeente goed te benutten en andere ondernemers in producten en activiteiten betrekken. Deze ondernemers verdienen faciliteiten van de gemeente om het nieuwe beleid met bijbehorende uitvoeringsagenda om te zetten in daden. Deze faciliteiten kunnen zeer divers zijn. Door juist de ondernemers hierin het voortouw te geven kan een vliegwieleffect ontstaan, dat zichzelf gaat versterken. Daarom is financiële ondersteuning vanuit de gemeente vooral in de beginfase van belang. Het gewenste effect is een aanzienlijke toename van toeristen en verbreding van het recreatieve aanbod die ook de inwoners ten goede komt. We stellen voor om hiervoor een incidenteel budget ter hoogte van jaarlijks € 45.000 gedurende drie jaren beschikbaar te stellen en ten laste te brengen van de algemene reserve. De verwachting is gerechtvaardigd dat als gevolg van de uitvoering de bijdragen toeristenbelasting zullen toenemen. Wat hebben we bereikt? In 2024 is het cluster Earnewâld gestart met het maken van een toekomstvisie.

Deze is gestart vanuit toerisme en recreatie maar is uiteindelijk breder van opzet geworden. In december 2024 hebben dorpsbelangen en Toeristenbureau Earnewâld (TBE) de visie aan de gemeente gepresenteerd. In 2025 gaan we vanuit verschillende beleidsvelden bekijken of en hoe we met de ingebrachte plannen en wensen aan de slag kunnen. Voor de clusters Trynwâlden en Burgumer Mar loopt op dit moment een traject om ondernemers te verbinden via een project. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? De trajecten in de clusters zijn in de beginfase.

Regiodeal fase II

[Kadernota 2018

nr. 3.1 a]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De probleemdefinitie en de ambitie is vastgelegd in de notitie 'Maak het Verschil die in de raad is besproken en vastgesteld. De ontwikkellijnen zijn uitgewerkt naar businesscasussen. 61

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 waarop een programmatisch uitvoeringsprogramma van de Regiodeal fase 2 is bepaald, uitgaande van doelstellingen voor extra groei van het bruto regionaal product waarmee we onze regio vitaal kunnen houden. Deze regiodeal wordt ter besluitvorming voorgelegd aan colleges en raden. De (nu nog concept) businesscasussen zijn gebaseerd op de ontwikkellijnen: 1.

Innovatie & Ondernemerschap

2. Onderwijs & Arbeidsmarkt 3. Doorontwikkeling regionale samenwerking De Regiodeal (fase 2) is definitief aangemeld voor de bijdrage uit de Regio-enveloppe van het Rijk. Op 24 september hebben alle (42-44) betrokken organisatie een symbolische handtekening gezet onder de Regiodeal. De verwachting is dat het Rijk in november duidelijkheid verschaft over haar bijdrage aan dit project. De provincie Fryslan heeft de Regiodeal per brief aan de minister geduid als één van de projecten welke de provincie ook financieel steunt. De gemeente(n) zullen hun bijdrage aan de Regiodeal ook moeten formaliseren met een besluit door de raden. De totale bijdrage vanuit onze gemeente in de periode 2019 t/m 2024 bedraagt € 1.542.000 en verwachten wij over de jaren als volgt in te zetten: •

2019:

€ 157.000

•

2020:

€ 257.000

•

2021 t/m 2024

€ 282.000

Wat hebben we bereikt? De Versnellingsagenda is de slotfase ingegaan voor verstrekking van subsidies. Er zijn inmiddels 14 subsidierondes geweest. Voor projecten tot en met € 25.000 wordt sinds 2020 ononderbroken subsidie aangevraagd. In totaal zijn 195 subsidies verstrekt aan projecten (waarvan 82 aan grote projecten) die voldoende bijdragen aan de doelstellingen van de Versnellingsagenda. In december 2024 heeft de regioboard de ‘grote’projecten (boven € 25.000) uit de laatste tender beoordeeld, daarmee is het budget voor grote projecten allemaal toegezegd en de ‘pot vrijwel leeg’. Tot 1 juli 2025 kunnen doorlopend nog aanvragen worden gedaan tot € 25.000 (tot de pot leeg is), hierin is nog circa € 200.000 beschikbaar. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? De Regio Deal Noordoost Fryslân en de Versnellingsagenda lopen op 31 december 2025 af. De projecten hebben tot uiterlijk 31 december juli 2026 de mogelijkheid om hun project tot uitvoer te brengen, daarna uiterlijk 13 weken later in 2027 moeten zij hun rapportages insturen.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Overige ontwikkelingen Winstrealisatie grondexploitaties bedrijventerreinen In de jaarrekening worden de afwijkingen van de baten (€ 1.440.000) en de lasten (€ 1.217.000) apart gepresenteerd conform de voorschriften van de BBV. Per saldo is op de bedrijventerreinen in 2024 een resultaat behaald van € 223.000. Deze winst wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende complexen: Oentsjerk, Sanjesfjild

€ 123.000

Gytsjerk centrum

€ 86.000

Voor een uitgebreidere toelichting op de grondexploitaties wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid en de Meerjaren Prognose Grondbeleid. Hogere opbrengst toeristenbelasting De totale opbrengst toeristenbelasting over 2024 is € 485.000 (2023: € 456.000). Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is dit € 25.000 hoger. Voor de jaarrekening betekent dit een voordeel van € 25.000.

Deze stijging wordt veroorzaakt door een hoger aantal

bezoekers aan onze gemeente.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Economische ontwikkeling

574

597

510

Economische promotie

178

195

171

1.258

- 1.237

814

858

1.981

- 1.123

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting

Rekening

definitief

Verschil

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Economische ontwikkeling

460

471

495

1.448

474

485

1.962

1.478

- 340

- 373

- 18

354

Economische promotie Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

354

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten - Ontwikkeling bijdrage werkmaatschappij - Hogere lasten grondexploitaties bedrijventerreinen

354 - 1.124 107 - 1.217

- Diverse verschillen per saldo

- 14

Baten

1.478

- Diverse verschillen per saldo

- Hogere opbrengsten toeristenbelasting

- Hogere baten grondexploitaties bedrijventerreinen

1.440

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

03. Economie

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie

Functiemenging

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Tytsjerksteradiel

Rekening 2024

42,90

Begroting 2024

42,50

Rekening 2023

42,50

Nederland

Rekening 2024

54,20

Begroting 2024

53,80

Rekening 2023

53,80

[referentiejaar 2023] Ontwikkeling

Prognose

[referentiejaar 2023] Ontwikkeling

Prognose

Vestigingen (van bedrijven)

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Tytsjerksteradiel

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

165,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

156,40

Rekening 2023

156,40

Nederland

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

181,80

Ontwikkeling

Begroting 2024

174,10

Rekening 2023

174,10

Prognose

tableCell12

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 Taakveld

06. Sociaal domein

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie

Banen

Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Tytsjerksteradiel

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

554,70

Ontwikkeling

Begroting 2024

542,40

Rekening 2023

542,40

Nederland

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

836,60

Ontwikkeling

Begroting 2024

825,40

Rekening 2023

825,40

Prognose

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Onderwijs

Bij dit programma horen de volgende relevante taakvelden: 4.1

Openbaar basisonderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024 Gebiedsteam-zorg ín de school (GIS)

[Kadernota 2024

nr. 04.02]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? GIS, staat voor het Gebiedsteam in de Scholen; dit betreft een proeftuin op de samenwerking Onderwijs en Zorg; gemeente en de scholen hebben het project ondergebracht onder het Nationaal Plan Onderwijs (NPO); de proeftuin is ingericht in Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel vanuit de preventie-gedachte; door lage drempels, korte lijnen en betere samenwerking; samen zware problemen en (dure) hulpverlening voorkomen. De scholen ervaren het project reeds positief. De ontwikkeling en resultaten van de proeftuin worden nauwlettend gevolgd, een onderzoeksrapportage volgt in het najaar 2023. Voor het verlengen van de proeftuin in 2024 wordt uitgegaan van 54 uren per week verdeeld over 22 scholen in Tytsjerksteradiel. Omgerekend gaat het om de inzet van 1,5 fte. De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel bedragen € 132.000 voor het jaar 2024. Wat hebben we bereikt? De inzet van de gebiedsteams in de scholen is voortgezet in 2024. Ook de onderzoeksmonitor werd verlengd. De ervaringen zijn vervolgens meegenomen in het onderzoek en de resultaten daarvan zijn gerapporteerd aan de gemeenteraad. Overtuigd van het belang, gezien de positieve bevindingen, heeft de raad in november 2024 voor verlenging gekozen voor vooralsnog twee jaren (2025 en 2026). De basisscholen en de scholen voor voortgezet onderwijs houden aldus de gewenste beschikking over een GIS.

Tussen de GIS en het jongerenwerk in de VO-scholen is goede onderlinge samenwerking en afstemming een aandachtspunt. De nadere ontwikkeling van de gezamenlijke inzet van de beide functies is in preventieve zin van belang. De ontwikkeling en resultaten worden ook de komende periode gevolgd. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? De ontwikkeling en resultaten moeten ook de komende periode worden gevolgd. De inrichting daarvan wordt opgepakt.

Motie Basisonderwijs Trynwâlden

[Kadernota 2024

nr. M-3-818]

[ Op schema ]

Wat wilden we? In overleg met de Stichting Adenium en Stichting Oarsprong komt het college in het vierde kwartaal van 2023 met een tijdspad ten aanzien van de toekomst van het basisonderwijs in de Trynwâlden. De Raad wordt via de LIST over dit tijdpad geïnformeerd. De raad wordt binnen de reguliere P&C-cyclus periodiek geïnformeerd over de voortgang. 68

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Wat hebben we bereikt? In 2024 zijn diverse gesprekken geweest tussen gemeente en schoolbesturen en is er in september een informatieavond geweest voor dorpsbelangen, MR, GMR's. In november heeft er een terugkoppeling plaatsgevonden naar de deelnemers van de avond en de gemeenteraad. Daarin is aangegeven dat de schoolbesturen en gemeente iets meer tijd nodig hebben om de ruimte voor het vervolggesprek te verkennen. Medio februari 2025 zijn betrokkenen bericht over de voortgang van de gesprekken. Uw raad is hierover via de LIST geinformeerd. Op 15 april 2025 is er een informatieavond waarbij de actuele stand van zaken aan de MR'en en dorpsbelangen worden voorgelegd. De intentie is dan het verdere proces duidelijk in beeld te brengen. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? Het proces heeft iets meer tijd nodig. Het devies blijft overeind dat er voor zorgvuldigheid wordt gekozen boven snelheid.

Peuteropvang

[Kadernota 2024

nr. 04.04]

[ Gereed ]

Wat wilden we? De gemeenteraad wordt voorgesteld om het budget voor de reguliere peuteropvang structureel te verhogen met 50.000 euro per jaar. Wij willen hiermee bereiken dat er in de gemeente voldoende peuteropvangplaatsen beschikbaar zijn, zodat alle peuters in Tytsjerksteradiel vanaf de leeftijd van twee jaar naar de peuteropvang kunnen en met een goede voorbereiding op het basisonderwijs kunnen starten. Wanneer het budget voor de reguliere peuteropvang niet wordt verhoogd, moeten de aanbieders de uitvoering rond krijgen binnen de beschikbare middelen. Wij verwachten dat hierdoor wachtlijsten ontstaan. De verhoging wordt deels veroorzaakt door een toename van het aantal peuters maar ook door de jaarlijkse stijging van het landelijke uurtarief kinderdagopvang. Dit bedroeg in 2020 € 8,17 per uur per peuter en in 2023 € 9,12 per uur per peuter. Voor 2024 heeft het ministerie het bedrag vastgesteld op € 9,65 per uur per peuter. Wat hebben we bereikt? Door de verhoging van het budget peuteropvang konden alle peuters geplaatst worden en zijn wachtlijsten voorkomen. Wat is (nog) niet gelukt (en hoe lossen we dat op)? N.v.t.

Jaarstukken Tytsjerksteradiel 2024

Overige ontwikkelingen Onderwijsachterstandenbeleid In 2019 is het Onderwijsachterstandenbeleid landelijk herijkt. De ontvangen middelen mogen gedurende een periode van vier jaar worden ingezet. De huidige periode loopt van 2023 tot en met 2026. Op grond van de regeling mag de gemeente eventuele middelen die overblijven meenemen naar het volgende jaar. In 2024 hebben we € 237.000 minder aan inkomsten gerealiseerd dan de begrote € 1.024.000. Van het Rijk is echter voor € 1.098.000 aan middelen verkregen. De besteding is lager geweest dan de ontvangen middelen. We verantwoorden de inkomsten aan de hand van de bestedingen, waardoor € 788.000 aan inkomsten kan worden verantwoord. De resterende gelden zijn op de balans gezet en zullen naar alle waarschijnlijkheid moeten worden terug betaald. De onderbesteding heeft met name te maken met onderbesteding 2024 (€ 137.000) en anderzijds heeft dit te maken dat in 2024 nog € 100.000 terug is ontvangen over 2023. De onderbesteding en teruggaaf in de lasten volgt onder meer uit de lasten met betrekking tot de VVE Peuters. In 2024 heeft de definitieve afrekening plaatsgevonden van de subsidie 2023 op de opvang VVE peuters. Gebleken is dat er minder peuters gebruik hebben gemaakt van de opvang dan waarmee in de aanvragen door de organisaties rekening was gehouden. Hierdoor is een incidentele bate ontstaan van € 91.000.

Daarnaast is er minder geld uitgekeerd aan Kinderwoud gedurende 2024. Kinderwoud heeft namelijk een aantal locaties overgedaan naar Vandaag Kinderopvang, waardoor zij minder middelen nodig had. Vandaag Kinderopvang heeft minder middelen aangevraagd. Het voordeel met betrekking tot deze middelen bedraagt € 128.000. Peuteropvang De lasten peuteropvang worden via subsidie verstrekt aan de betreffende opvanglocatie. Voor 2024 was hiervoor een bedrag van € 350.000 begroot. Dit bedrag is in eerste instantie ook verstrekt aan de opvanglocaties. Uiteindelijk zijn de daadwerkelijke lasten uitgekomen op € 193.000, wat voor een verschil zorgt van € 158.000. De grootste verklaringen van deze afwijking zijn als volgt. Gedurende het jaar bleek dat Kinderwoud gedurende 2024 minder middelen ( € 87.000) nodig had vanwege overgang locaties naar een andere kinderopvang. Daarnaast gedurende 2024 de subsidie van 2023 vastgesteld. Hieruit blijkt dat Kinderwoud € 86.000 moest terugbetalen aan de gemeente. Wij merken op dat subsidies voor het boekjaar in het jaar voorafgaand dienen te worden aangevraagd. Peuterscholen dienen een inschatting te maken van het aantal peuters dat zij verwachten op te vangen. Zij ontvangen maximaal de subsidie die hen is toegekend en zullen niet een nabetaling ontvangen. Derhalve wordt de inschatting over het algemeen (te) hoog gemaakt.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Tytsjerksteradiel&id=ebd3c20c-3b44-4dfd-9bab-43c897c5c9df