04 - Bijlage 1 - Kadernota 2023-2026

De discussie tussen de provînsje, Wetterskip en gemeenten over hoe de bestuurlijke samenwerkingsstructuur in het noorden versterkt moet worden. Uit de evaluatie blijkt ook dat het DB formeler haar positie moet innemen zoals dat past binnen de structuur van de gezamenlijke GR WM 8ktd. De centrale regie voor wat betreft afspraken rondom ontwikkeling van de samenwerking moet meer bij het DB (in samenhang met het AB) komen te liggen in plaats van bij de individuele portefeuillehouders. Daarnaast is het advies aan het DB om meer volgens strategische plannen of agenda’s te gaan werken om gericht en gestuurd door te ontwikkelen. De frequentie en omvang van de DB agenda wordt uitgebreid. Ambtelijke ondersteuning van het DB en de directie is hiervoor noodzakelijk.

27

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat stellen we voor? Formatie structureel uitbreiden met een strategische adviesfunctie van 1,0 fte, waarvan beide gemeenten de helft van de kosten dragen. Wat als we het niet doen? Dan wordt het voor de bestuurders moeilijker, zo niet onmogelijk, om een goed onderbouwde en inhoudelijke inbreng te hebben in genoemde commissies. Het risico is dat de belangenbehartiging van meer landelijke en noordelijke gemeenten niet goed gevoerd wordt, en daarnaast de positionering en betere ondersteuning van onze medewerkers in het AB/DB proces niet kan plaatsvinden. Verder blijft de druk op de organisatie (te) hoog en blijft de strategische advisering rusten op enkele schouders, met als gevolg het risico van nog meer uitval, vertrek van medewerkers en mede daardoor stagnatie van de doorontwikkeling. Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 65.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 65.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 131.000 beschikbaar komt voor de uitvoering.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000)

00.03

2023

2024

2025

2026

- 65

- 65

- 65

- 65

Inrichten Mijngemeente.nl

Wat willen we? Voor het digitaal delen van documenten met de burger en ondernemingen maken we in bepaalde gevallen gebruik van de digitale berichtenbox van Mijn Overheid. We willen in toenemende mate gebruik maken van zgn. digitale post om met onze burgers en ondernemingen te communiceren, in plaats van schriftelijke communicatie. Mijn Overheid is niet geschikt voor interactie tussen burger en gemeente. Zo vindt er bijvoorbeeld na een digitale aanvraag voor een omgevingswet nog veel communicatie analoog of via e-mail plaats. Mijn Gemeente is een kanaal om tijdens het proces wel volledig digitaal tussen aanvraag en besluit te kunnen communiceren met de burger. Wat stellen we voor? Mijn Overheid is bedoeld voor publiceren van eindbeschikkingen en bekendmakingen (bijvoorbeeld aanslag onroerende zaken). Mijn Gemeente is bedoeld voor actieve communicatie gedurende het proces, waarbij ook de informatie van Mijn Overheid beschikbaar is. We stellen voor aanvullend op Mijn Overheid een kanaal Mijn Gemeente in te richten, waarin communicatie met onze inwoners zoveel mogelijk digitaal kan plaatsvinden.

28

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat als we het niet doen? Dan zullen we veel van onze communicatie nog analoog of via e-mail moeten afwikkelen, en werken we niet aan onze en ook landelijke ambities op het gebied van digitale overheid. Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 13.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 13.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 26.000 beschikbaar komt voor de uitvoering.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000)

00.04

2023

2024

2025

2026

- 13

- 13

- 13

- 13

Invulling actiepunten vanuit Communicatiestrategie

[Programma-overstijgend]

Wat willen we? De huidige tijd vraagt om een heldere en consistente positionering van de twee gemeenten en de werkmaatschappij. 1. Extern: zorgdragen voor een professionele uitstraling van de drie organisaties en zorgen voor begrijpelijke teksten (B1-niveau) in alle uitingen. 2. Interne communicatie. De drie organisaties zijn in ontwikkeling. Werken voor deze drie organisaties is soms complex. Een goede interne communicatie zorgt ervoor dat medewerkers zich verbonden voelen met de organisatie en op een juiste, tijdige en begrijpelijke wijze worden geïnformeerd over de organisatieontwikkeling. We (door-)ontwikkelen een aantal interne communicatiemiddelen om daarvoor te zorgen.

29

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat stellen we voor? Extern: Een geïntegreerde aanpak, waarin ingezet wordt op een professionele uitstraling van onze organisaties: 1. Doorontwikkeling huisstijl, en inhuur projectleider daarvoor 2. Inzet op begrijpelijk schrijven: •

Schrijven op B1-niveau in alle uitingen

Aanleiding Voor de toegankelijkheid van beide gemeenten zijn begrijpelijke teksten een belangrijke voorwaarde. Het is daarom van belang dat medewerkers begrijpelijk kunnen schrijven, op taalniveau B1. Het is echter een schrijftechniek die veel medewerkers nog niet beheersen. Ook met het oog op laaggeletterdheid, toegankelijkheid en inclusie moet begrijpelijk schrijven een belangrijker onderdeel binnen onze organisatie worden.

Actie We willen dat een deel van onze medewerkers een basistraining ‘Begrijpelijk schrijven’ verplicht gaat volgen. Daarnaast willen we per cluster 1 á 2 schrijfcoaches opleiden. Deze schrijfcoaches zijn aanspreekpunt voor brieven, beleidstukken, college- en raadsvoorstellen en overige documenten. Naar schatting gaat het om ongeveer 150 medewerkers. Voor beleidsmedewerkers wordt daarnaast een verdiepingstraining over het schrijven van college- en raadsvoorstellen aangeboden. Dit gaat om +/- 50 medewerkers.

Resultaat De communicatie richting onze inwoners en klanten begrijpelijker en toegankelijker maken. Onze communicatiestijl is helder en concreet. Er ontstaan minder vragen vanuit de inwoner. Wij voldoen hiermee aan de richtlijnen van de overheid: teksten moeten begrijpelijk zijn voor inwoners.

Kostenplaatje: incidenteel € 55.000 in 2023 Intern: Doorontwikkeling Sharepoint/Intranet

Wat als we het niet doen? Extern: de presentatie van de drie organisaties blijft achter bij de uitstraling van de ons omringende gemeenten Extern: bepaalde groepen inwoners blijven moeite hebben met het lezen van uitingen van hun gemeente Intern: Organisatieontwikkeling gaat moeizamer en trager omdat medewerkers niet op een juiste, tijdige en begrijpelijke wijze worden geïnformeerd.

30

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat mag het kosten? Structureel De totale structurele kosten voor Tytsjerksteradiel worden geschat op € 14.000, waarvan € 10.000 voor interne communicatie en € 4.000 voor media nieuwsbrief. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 14.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 28.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. Incidenteel De totale incidentele kosten voor Tytsjerksteradiel worden geschat op € 55.000 waarvan de helft betrekking heeft op personeelskosten en de helft op de schrijfcursus. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 55.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 110.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

- 14

- 14

- 14

- 14

31

KADERNOTA 2023 - 2026

Veiligheid

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL 01.01

Jurist veiligheid

Wat willen we? De bevoegdheden van de burgemeester zijn de afgelopen jaren toegenomen. Er wordt steeds vaker een beroep gedaan op de bevoegdheden van de burgemeester. De verwachting is dat dit nog verder zal toenemen. De huidige formatie en kennis is op dit moment niet toereikend. Om de burgemeester nu én in de toekomst goed te bedienen en adviseren is een juridisch adviseur van groot belang. Door de juridisch adviseur/beleidsmedewerker toe te voegen kunnen zware juridische klussen in de keten zelf met de juiste antenne voor openbare orde en veiligheid worden afgewikkeld. Met deze versterking kunnen we voldoen aan de bevoegdheden, het beleid en de ontwikkelingen die op ons afkomen. Bijvoorbeeld ondermijning en de opiumwetgeving (Wet Damocles). Wat stellen we voor? We gaan de juridische schil van het veiligheidsdomein op peil brengen door het aanstellen van een juridische adviseur/beleidsmedewerker voor 0,25 fte. Door de juridisch adviseur toe te voegen in de hele keten kunnen zware juridische klussen in de keten zelf met juiste antenne voor openbare orde en veiligheid worden afgewikkeld. Wat als we het niet doen? Omdat de bevoegdheden van de burgemeester toenemen en vaker en meer worden ingezet, kan dit niet meer in de reguliere uren gedaan worden.

Nu wordt er een beroep gedaan op juristen van team Toezicht en Handhaving waardoor er teveel werk en een te hoge werkdruk ontstaat. In de prioritering zullen dan de handhavingszaken lager komen te staan, er zullen dus minder handhavingszaken zaken opgepakt kunnen worden. Het eind van deze mogelijkheid is dan ook bereikt, we kunnen dan niet meer voldoen aan de wettelijke eis. Wat mag het kosten? De totale kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel voor 0,25 fte juridische adviseur/beleidsmedewerker worden geschat op € 27.500. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 27.500, waardoor binnen de WM8KTD voor 0,5 fte juridische adviseur/beleidsmedewerker een budget van € 55.000 beschikbaar komt voor de uitvoering.

32

KADERNOTA 2023 - 2026

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000)

01.02

2023

2024

2025

2026

- 27

- 27

- 27

- 27

Schenken onder de 18 jaar

Wat willen we? We willen dat er minder alcohol wordt geschonken aan mensen onder de 18 jaar. Wij hebben geconstateerd dat het naleefgedrag op dit punt slecht is. Dit heeft nadelige gevolgen voor de gezondheid van de jeugd. Wij willen het naleefgedrag verbeteren in het belang van de gezondheid. Wat stellen we voor? Wij stellen voor om tweejaarlijks proactief controles op het schenken van drank aan mensen onder de 18 jaar te laten doen door een extern bureau. Wat als we het niet doen? Als wij dit niet doen dan blijft het naleefgedrag naar verwachting laag. Dit brengt gevolgen voor de gezondheid met zich mee alsmede gevolgen voor de openbare orde en de handhaving hiervan. Wat mag het kosten? De totale kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 30.000. Deze schatting is gebaseerd op een eerdere ervaring met een extern bureau voor deze taak. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

- 30

-

- 30

-

33

KADERNOTA 2023 - 2026

Verkeer, vervoer en waterstaat

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG 02.01

Nieuw verkeer- en vervoerbeleid

Wat willen we? Het huidige gemeentelijk verkeer- en vervoerplan loopt af en moet vervangen worden door een vernieuwd plan waarin het gemeentelijk beleid voor de komende vijf jaar wordt vastgelegd. Wat stellen we voor? We stellen voor om in 2023 nieuw beleid op te stellen inclusief een uitvoeringsprogramma voor de komende vijf jaar. Daarmee geven we een antwoord op de uitdagingen die in deze periode voor ons liggen en stellen we het ambitieniveau vast. Wat als we het niet doen? Dan hebben we geen beleidskader voor het invullen van ons gemeentelijk verkeer- en vervoersbeleid. Wat mag het kosten? De kosten voor het opstellen worden geraamd op € 35.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

34

KADERNOTA 2023 - 2026 02.09

2e fase Gebiedsontwikkeling De Centrale As

Wat willen we? De Gebiedsontwikkeling zorgt ervoor dat De Centrale As goed wordt ingepast in het landschap en moet daarnaast zorgen voor een “plus” aan het gebied. Deze “gebiedsplus” is als een soort van compensatie toegezegd aan de streek. De inzet van de gemeente is vooral gericht op de realisatie van recreatieve maatregelen, zoals de aanleg van fiets- en wandelpaden. Voor de uitvoering van de Gebiedsontwikkeling is de Gebiedsontwikkelingscommissie De Centrale As (GOC) geïnstalleerd. Zij hebben een visie voor het gebied uitgewerkt: Integrale visie Gebiedsontwikkeling De Centrale as “Oer weide, sompe en wâld”. Deze visie is vervolgens vertaald naar een Maatregelenkaart, welke opgedeeld is in fase 1 en fase 2 maatregelen. Het college heeft ingestemd met de maatregelen voor beide fasen. Voor de fase1 maatregelen is tevens de gemeentelijke cofinanciering geregeld. Het betreft een bijdrage van 50% in de te maken kosten/investeringen. De andere 50% wordt gefinancierd door de provincie Fryslân. Voor de fase 2 maatregelen is er geen gemeentelijke cofinanciering geregeld. Het niet regelen van gemeentelijke cofinanciering voor de fase 2 maatregel heeft een aanleiding. Ten tijde van de uitvoering van fase 1 kon door de economische crisis scherp worden aanbesteed. Daarnaast waren de SSK-ramingen van de werken fors.

De bestuurlijke inzet was er op gericht dat door vrijval van vervallen maatregelen en aanbestedingsvoordelen uit fase 1 de projecten uit fase 2 voor een belangrijk deel gefinancierd zouden kunnen worden. Dat blijkt met de kennis van nu helaas niet het geval te zijn. Wat stellen we voor? Een bijdrage te leveren in de cofinanciering voor de fase 2 maatregelen binnen deze Gebiedsontwikkeling en het daarmee afronden van de "gebiedsplus" voor onze gemeente. Wat als we het niet doen? Vanuit de programmatische inhoud streven we ernaar om de beoogde “gebiedsplus” in Tytsjerksteradiel te bereiken door de uitvoering van de benoemde gebiedsmaatregelen uit zowel fase 1 als fase 2 van de Gebiedsontwikkeling. Het gemeentelijk beleid is hier dan ook op gericht. Indien er geen aanvullende financiering komt, kunnen wij niet de beoogde gebiedsplus voor onze gemeente behalen.

35

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat mag het kosten? Op dit moment is het lastig om de exacte bijdrage te benoemen, die wordt gevraagd als we wel zouden meedoen in fase 2. Dit bedrag wordt namelijk voor een groot deel bepaald door het wel of niet doorgaan van fase 1 maatregelen en de daarbij behorende vrijval. Hierover zijn partijen nog in gesprek. Op basis van de laatste informatie van de Provincie schatten wij in dan er een cofinanciering van de gemeente nodig zou zijn van € 125.000. Een toelichting op dit bedrag volgt hieronder. Voor fase 2 gaat het om de volgende gebiedsmaatregelen: •

Z47a/b; Het realiseren van een pontje over het PM-Kanaal tussen Burgum en Sumar; het betreft hier de randvoorwaardelijke zaken voor een oversteek: dit zijn de fietspaden en de aanlandingspunten

•

M54; Aanleg wandelpad Rijksstraatweg Noardburgum

•

M55; Aanleg fietspad Reidlânsfeart Hurdegaryp

•

M52; Aanleg wandelpad Burgum-West

•

Z38; aanleg recreatieve voorzieningen natuurgebied De Leijen

•

Z42; aanleg recreatieve voorzieningen natuurgebied De Súdermar

• Zoals aangegeven was ook voorzien in een pontje over het PM-kanaal ter hoogte van camping Bergumermeer en bijbehorende fietspaden en aanlandingspunten. Hiervoor was een groep vrijwilligers actief. Zij zouden via een op te richten stichting en op hun kosten een pont willen laten bouwen. Het is al enige tijd stil rondom dit initiatief. Zij hebben destijds ook een bidbook opgesteld (Projectplan Pontje Burgum-Sumar, Stichting Zonnepont PMK i.o.). De raad heeft dit projectonderdeel besproken in de vergadering van 2 juni 2022. Voorgesteld wordt om dit project als "apart" onderwerp mee te nemen in de kadernota 2023-2026. Uit de vrijval van fase 1 zijn maatregel M52 en M55 gedekt en ook toegezegd. Rekening houdend met de situatie rondom het pontje (Z47) zou aanvullend een bedrag van € 125.000 nodig zijn voor de realisatie van maatregel M54, Z38 en Z42. Deze drie projectonderdelen zijn eveneens in de raad besproken in de vergadering van 2 juni 2022. De kosten voor deze drie maatregelen bedragen € 125.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

36

KADERNOTA 2023 - 2026 02.16

Infrastructuur rondom Pont Prinses Margrietkanaal Bergumermeer-Sumar

Wat willen we? De realisatie van een pontverbinding tussen Burgum en Sumar (ter hoogte van Recreatiecentrum Bergumermeer). Dit initiatief maakt onderdeel uit van de Gebiedsontwikkeling De Centrale As, fase 2. Het project is tot stand gekomen met een stichting (i.o), waarin de lokale mienskip participeert. De aanleg van de pontverbinding, nabij de Burgumer Mar, versterkt de toeristisch-recreatieve (infra)structuur in de gemeente. Dit initiatief past binnen de ambitie van het gebiedscluster Burgumer Mar, welke is opgenomen in het toeristisch-recreatieve beleidsplan “Tytsjerksteradiel, folle mear om te ûntdekken”. Wat stellen we voor? Dit deelproject ‘Pont PMK Burgum-Sumar’ maakt deel uit van de Gebiedsontwikkeling De Centrale As, fase 2. Hiervoor ontbreekt de gemeentelijke cofinanciering. De raad heeft dit projectonderdeel besproken in de vergadering van 2 juni 2022. Voorgesteld wordt om dit project als onderwerp mee te nemen in de kadernota 2023 – 2026. Wat als we het niet doen? Wanneer het project niet kan worden uitgevoerd dan zal de snelle toeristisch-recreatieve verbinding tussen Burgum en de Burgumer Mar niet gerealiseerd kunnen worden. De huidige verbinding via de brug Burgum is dan de blijvende verbindingsroute. Wat mag het kosten? De totale kosten voor de gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 340.000.

De provincie investeert eveneens € 340.000 zodat er een totaalbudget ontstaat van € 680.000. Provincie en gemeente zijn gezamenlijk 50/50% verantwoordelijk voor de randvoorwaardelijke zaken van de pontverbinding: de fietspaden en de aanlandingsplaatsen aan de noord- en zuidkant van het Prinses Margrietkanaal. Voorwaarde vanuit de provincie is dat in verband met de reservering van de provinciale middelen het project binnen vier jaar (uiterlijk eind 2025) gerealiseerd moet worden. De stichting i.o. is verantwoordelijk voor de aanschaf van de pont. De stichting i.o. zal via een scholenproject een pont laten bouwen op hun kosten. Daarnaast is de stichting i.o. verantwoordelijk voor de exploitatie van het geheel (inclusief beheer en onderhoud). Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

37

KADERNOTA 2023 - 2026 STRUCTUREEL 02.04

Inventarisaties en inspecties oeververdedigingsobjecten en steigers/vlonders

Wat willen we? We hebben een groot areaal met waterbouwkundige werken. Van de bruggen weten we inmiddels exact ons areaal. De oeververdedigingen en de steigers/vlonders zijn niet volledig bekend. We willen weten wat we hebben om op tijd onderhoud uit te voeren en om ongevallen/aansprakelijkheidsstellingen te voorkomen. Daarnaast speelt op dit moment de discussie over eigendom en beheer van de oevers langs de vaarwegen. De verwachting is dat hier in de loop van 2022 duidelijkheid in komt. Dit kan eventueel invloed hebben op ons areaal (zowel negatief als positief). Wat stellen we voor? Het strekt aanbeveling om de oeververdedigingen en de steigers/vlonders te inventariseren en daarna net als de bruggen een driejaarlijkse onderhoudsinspectie te houden. De gegevens worden verwerkt en bijgehouden in ons beheerprogramma Geovisia. Wat als we het niet doen? Indien de inventarisatie en de onderhoudsinspecties achterwege blijven lopen we risico's voor onverwachte schadegevallen waar geen financiële dekking voor beschikbaar is. Daarnaast neemt de kans toe dat er ongevallen kunnen ontstaan waarvoor de gemeente aansprakelijk kan worden gesteld. Wat mag het kosten? De kosten voor inventarisatie en inspectie worden voor 2023 ingeschat op € 40.000. Daarna is er structureel om de drie jaar een budget van € 30.000 benodigd. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000)

02.11

2023

2024

2025

2026

- 40

-

-

- 30

Aanpak fietsverbinding Damsingel naar de van Harinxmaweg

Wat willen we? De bedrijven Sonac en Noppert hebben een probleem voorgelegd dat zij ervaren met fietsers die de route over het bedrijventerrein Sumar nemen. Het vrachtverkeer dat daar rijdt kan soms moeilijk zicht houden op het fietsverkeer. In gezamenlijk overleg is het probleem geanalyseerd en is onderzocht op welke wijze iets aan de situatie gedaan kan worden. Het uitgangspunt daarbij is dat het doorgaande fietsverkeer Sumar <=> Burgum de route kiest langs de Van Harinxmaweg.

38

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat stellen we voor? De oplossing die is onderzocht is erop gericht om het bedrijventerrein voor fietsende werknemers vanuit Burgum wel toegankelijk te houden, maar deze minder aantrekkelijk te maken voor doorgaand fietsverkeer. Dit kan door de huidige fietsverbinding vanaf de Van Harinxmaweg naar beneden richting bedrijventerrein op te heffen en een nieuwe verbinding aan te leggen die vanaf de Van Harinxmaweg terugbuigt (en afdaalt) richting het kanaal. Recreatief fietsverkeer kan zo de route linksaf vervolgen via het aquaduct naar Garyp en werknemers kunnen daar rechtsaf naar het bedrijventerrein fietsen.

Wat als we het niet doen? Er hebben zich de afgelopen jaren (2014-heden) voor zover de beschikbare data aangeven geen ongevallen met fietsers voorgedaan op het bedrijventerrein. Desondanks heeft het niet de voorkeur om meer dan een noodzakelijke hoeveelheid fietsverkeer te laten rijden via een bedrijventerrein. Vrachtautochauffeurs hebben door de dode hoek slecht zicht op deze verkeersdeelnemers. Wat mag het kosten? De totale kosten van de genoemde aanpassing in de fietsroute van de Van Harinxmaweg naar het bedrijventerrein Sumar zijn geraamd op € 125.000. Met de betrokken bedrijven is nog niet gesproken over een verdeling van deze kosten. Het maximale financiële effect (uitgaande van € 125.000) voor de gemeente bedraagt € 5.000. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000)

02.12

2023

2024

2025

2026

-

-5

-5

-5

Toezicht kabels, leidingen, wegopbrekingen

Wat willen we? De komende jaren staat een groot aantal werkzaamheden in de ondergrondse infrastructuur op stapel: aanleg glasvezelnetwerk(en) en uitbreiding elektriciteitsnetwerk. Een tweetal bedrijven heeft zich gemeld om de kernen van Tytsjerksteradiel van glasvezel te voorzien. Eén initiatief is inmiddels concreet en het bedrijf wil in 2023 fysiek werkzaamheden gaan uitvoeren. Verder heeft Glaspoort (KPN) aangegeven hun bestaande kopernetwerk door glasvezel te gaan vervangen. Hiervoor moet de openbare ruimte de komende jaren zelfs tweemaal open om ook het oude koper netwerk fasegewijs te verwijderen. Voorts wordt verwacht dat in het kader van de energietransitie de komende jaren de nodige werkzaamheden zullen plaatsvinden, zoals uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk. Voor een adequate begeleiding van deze structurele toename van nutswerkzaamheden zijn extra middelen nodig, omdat de staande organisatie hier niet op is berekend. Voor werkzaamheden in de openbare ruimte wordt een vergunning aangevraagd, leges betaald en ontvangt de gemeente een degeneratievergoeding via het systeem Melding Opbreking Openbare Ruimte (MOOR).

39

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat stellen we voor? We stellen voor om jaarlijks € 95.000 te investeren voor het organiseren en inrichten van voldoende begeleiding ca, voor de komende structurele extra werkzaamheden van de nutsbedrijven in onze gemeente, Wat als we het niet doen? Dan zijn we niet in staat om deze werkzaamheden goed te begeleiden en lopen we grote risico’s dat de kwaliteit van de openbare ruimten substantieel vermindert. En dat zal vervolgens leiden tot extra kosten om die kwaliteitsvermindering weer ongedaan te maken. Wat mag het kosten? De kosten worden geraamd op € 95.000 en bestaan uit directe begeleidingskosten, overhead en vervoersmiddelen. De verwachting is dat de kosten volledig worden gedekt uit hogere legesinkomsten. De werkelijke reguliere legesinkomsten zijn de laatste jaren aanmerkelijk hoger dan de begroting, de aanname is dat dat blijvend is en daarom kan het begrote bedrag worden verhoogd.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000)

02.15

2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

Zwerfafval

Wat willen we? Per 2023 stopt de landelijke vergoeding voor het opruimen van zwerfafvalvergoeding à € 1,19 per inwoner per jaar. Het doel is dat er "zo weinig mogelijk zwerfafval in de openbare ruimte” ligt. De huidige situatie is dat de beeldkwaliteit op orde is – Friesland 100% zwerfafvalvrij 2020 was Tytsjerksteradiel de schoonste gemeente van Fryslân. Voor het in stand houden van de huidige beeldkwaliteit met betrekking tot zwerfafval is het wenselijk dat hiervoor budget beschikbaar wordt gesteld en het zwerfafval wordt opgeruimd. Wat stellen we voor? Wanneer de raad wil dat het college deze taak uitvoert zal het college de nog te bedenken methode bepalen. Dit betekent echter niet dat de huidige wijze één op één wordt doorgezet. Om juridische redenen kan de huidige manier niet voortgezet worden, waarbij dorpsbelangen een vrij besteedbare vergoeding krijgen per inwoner.

40

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat als we het niet doen? Wanneer er geen budget beschikbaar gesteld worden stopt de huidige wijze van het opruimen van zwerfafval. Er blijft dan zwerfafval in de openbare ruimte liggen. Hierdoor verslechterd mogelijk de beeldkwaliteit in de openbare ruimte. Het is bekend vanuit Nederland Schoon dat wanneer er geen zwerfafval in de openbare ruimte ligt er niet snel extra zwerfafval bijkomt. Omgekeerd is ook het geval. op een plek waar zwerfafval ligt is een inwoner sneller geneigd ook hun afval te laten liggen. Kortom: Waar het schoon is, blijft het schoner. Wat mag het kosten? De totale kosten bedragen € 50.000. Per 2023 is het wenselijk dat € 40.000 beschikbaar gesteld wordt voor het opruimen van zwerfafval. Daarnaast is het wenselijk dat € 10.000 beschikbaar wordt gesteld het verstrekken van: •

middelen (prikkers en zwerfafvalacties inclusief brengen en halen van sortibakken)

•

extra sortibakken voor individuele zwerfafvalopruimers aan huis

•

communicatie/educatie inwoners en met vrijwilligers

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

- 50

- 50

- 50

- 50

41

KADERNOTA 2023 - 2026

Economie

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG 03.01

Realisatie twee TOP's (toeristische overstappunten)

Wat willen we? TOP is de afkorting voor toeristisch overstappunt. Een TOP is een startpunt vanwaar toeristen de mooiste gebieden kunnen verkennen. Een aantal jaren terug hebben we meegedaan met een provinciale pilot en is een TOP in Earnewâld gerealiseerd. Inmiddels is deze pilot doorontwikkeld en werkt Marrekrite aan een provincie breed netwerk van TOP's. Deze zijn ook digitaal te vinden en vormen daarmee een visitekaart voor onze provincie. Inmiddels zijn er twaalf TOP's in Fryslân en meerdere in ontwikkeling (https://marrekrite.frl/fietsen/toeristische-overstappunten/) Een TOP bestaat uit een vierkante zuil van zo'n twee meter hoog met daarop informatie over het gebied en over wandelen, fietsen en eventueel varen in de omgeving. Op een kaart zijn de knooppunten aangegeven zodat de toerist vanaf dit punt direct met een route kan starten. Een gedicht door een lokale dichter maakt iedere zuil uniek. Bij zo'n zuil moeten voorzieningen als voldoende parkeermogelijkheden, toilet en horeca in de buurt zijn. We kiezen daarom voor locaties waar deze voorzieningen aanwezig zijn. Een TOP is een startpunt vanwaar toeristen de mooiste gebieden kunnen verkennen. De kosten van één TOP bedragen € 6.000. Wat stellen we voor? Tytsjerksteradiel heeft naast Earnewâld nog meer mooie gebieden. We willen daarom in ieder geval graag nog twee TOP's realiseren.

De locaties bepalen we in overleg met de Marrekrite en de omgeving. Gelet op de spreiding gaan onze gedachten daarbij vooreerst uit naar omgeving Trynwâlden en omgeving Burgum. Dit sluit ook aan bij de clusters zoals genoemd in het nieuwe beleidsplan voor toerisme en recreatie. We zullen daarbij op zoek gaan naar locaties waar de benodigde voorzieningen (voldoende gratis parkeermogelijkheden, toiletvoorziening en horeca) al aanwezig zijn zodat het niet nodig is hiervoor nog middelen te reserveren.

42

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat als we het niet doen? Als we het niet doen staan we met slechts één TOP op de provinciale (digitale) kaart met de TOP's. Een gemiste kans want onze gemeente kent de mooiste wandel- en fietspaden terwijl dat op deze kaart dan niet zichtbaar is. Wat mag het kosten? De kosten voor twee TOP's bedragen € 12.000. Deze kosten betreffen het maken en plaatsen van de zuil. Uitvoering en onderhoud van de TOP's liggen bij de Marrekrite. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren wij de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

STRUCTUREEL 03.02

Extra inzet recreatie en toerisme

Wat willen we? Tytsjerksteradiel heeft ambitie en potentie als het om recreatie en toerisme gaat. Ondernemers zien dit en komen met plannen, de regiodeal biedt kansen, de Alde Feanen heeft ambitie om een nationaal park nieuwe stijl te worden, initiatieven en projecten dienen zich aan: de toeristische sector wordt steeds belangrijker en het wordt drukker. Als gemeente zetten we met het in september 2021 door de raad vastgestelde nieuwe beleidsplan, in op ongeveer 35% groei van het aantal overnachtingen. Op dit moment levert de toeristenbelasting al zo'n half miljoen op. Groei betekent dat deze inkomsten nog zullen stijgen. De raad heeft ook besloten niet te kiezen voor groeien om het groeien. We gaan voor slimme groei van deze sector, groei die ook een maatschappelijk en economisch belang dient en meerwaarde biedt in de vorm van voorzieningen, leefbaarheid en (duurzame) banen. Wij willen de ontwikkeling in toerisme en recreatie en de sector goed faciliteren en daarvoor is meer inzet nodig dan er op dit moment mogelijk is. Ook voor de in 2021 door de raad beschikbaar gestelde middelen om de sector aan te jagen geldt dat er inzet nodig is om deze middelen daadwerkelijk als aanjaagmiddel te laten fungeren.

43

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat stellen we voor? Naast de bestaande formatie van 0,61 fte stellen wij voor om extra middelen beschikbaar te stellen zodat we aan de slag kunnen met onze ambitie en de steeds drukker wordende sector kunnen faciliteren om de gewenste slimme groei te realiseren. Wij gaan daarbij uit van middelen voor 0,67 fte. Ook in vergelijking met de andere gemeenten in de regio Noordoost-Fryslân is onze inzet gering. Achtkarspelen heeft hiervoor 0,67 fte beschikbaar, Dantumadiel/Noardeast ruim 2,76 fte. In de regio werken we veel samen, bijvoorbeeld als het gaat om de regiodeal en RMT. Een vergelijkbare inzet komt ook deze samenwerking ten goede.

Wat als we het niet doen? In de afgelopen jaren is het aantal uren voor toerisme en recreatie in het kader van de bezuinigingen teruggebracht naar een halve fte. In de beleidsluwe periode die achter ons ligt was dit toereikend. De laatste jaren wordt recreatie en toerisme als sector steeds belangrijker en daarmee drukker. Als we het niet doen dan kunnen we onvoldoende aan de slag met de gemeentelijke ambitie. Wat mag het kosten? De kosten van een beleidsmedewerker recreatie en toerisme voor 24 uren per week bedragen structureel € 73.000. Eventueel kan gedurende de eerste drie jaren gekozen worden voor meer inzet, ook in relatie tot de middelen die de raad beschikbaar heeft gesteld voor incidentele inzet gedurende vooreerst drie jaren. De raad heeft bij de vaststelling van het nieuwe beleid in de begroting in 2021 voor een periode van drie jaar middelen beschikbaar gesteld om de toeristische sector aan te jagen en te verbinden.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

- 73

- 73

- 73

- 73

44

KADERNOTA 2023 - 2026 03.03

Lidmaatschap Kennislab Noordoost Friesland

[Programma-overstijgend]

Wat willen we? Kennislab NOF helpt invulling geven aan de ambities van het vastgestelde beleidsplan Economische Zaken, waarbij jongeren via techniek en technische opleidingen in de toekomst worden verbonden aan de bedrijven in onze gemeente en regio. Door jongeren interesseren voor techniek ontstaat een goede basis voor vervolgstudies in de techniek. Hierdoor zijn er volop kansen voor jongeren voor kansrijke en toekomstgerichte banen. En daarmee een belangrijke potentials voor de bedrijven in onze regio. De verschillende programma's van de Technetkring Tytsjerksteradiel (Techniek Tastbaar, Technics4U en de Techniekdagen) worden gefaciliteerd met behulp van het Kennislab NOF. De Technetkring Tytsjerksteradiel is een samenwerking van het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs, de Industriële Club Tytsjerksteradiel en de gemeente. Daarnaast kunnen de scholen en bedrijven gebruik maken van het diverse aanbod van Kennislab NOF. Meer informatie over de diverse projecten en initiatieven: https://kennislabnof.frl/. Wat stellen we voor? Lid worden van en daarmee aan te sluiten bij de Stichting Kennislab NOF. Wat als we het niet doen? We missen mogelijkheden en kansen om scholen en jongeren actief aan te sluiten op een gevarieerd aanbod op programma's gericht op techniekonderwijs.

Wat mag het kosten? Voor gemeenten met meer dan 30.000 inwoners geldt een jaarlijks lidmaatschap van € 6.000.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-6

-6

-6

-6

Onderwijs Geen onderwerpen.

45

KADERNOTA 2023 - 2026

Sport, cultuur en recreatie

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG 05.08

Subsidie Het Achterland

Wat willen we? Het Achterland in Burgum is een cultuurlab voor jong talent uit de regio Noordoost-Fryslân. Sinds 2019 geven professionele docenten cultuur- en theaterles in de Molkfabryk in Burgum, in Hurdegaryp en op basisscholen in Tytsjerksteradiel. De activiteiten van Het Achterland zijn een waardevolle aanvulling op het bestaande cultuuraanbod en Het Achterland ontwikkelt zich als een volwaardige culturele partner in de regio. Het Achterland willen we behouden voor de toekomst. Wat stellen we voor? Op dit moment is Het Achterland afhankelijk van provinciale subsidie en andere projectsubsidies. Dat is een wankele basis voor het voortbestaan van Het Achterland. Bovendien zijn de huidige subsidies onvoldoende om de vaste lasten te financieren. Het Achterland vraagt ons daarom om structurele subsidie. We stellen voor om vooralsnog Het Achterland voor drie jaar een subsidie te verstrekken. Wat als we het niet doen? Zonder subsidie is het voor Het Achterland niet mogelijk om theaterles en cultuuronderwijs in Tytsjerksteradiel voor de toekomst te garanderen. Dit betekent dat het cultuuraanbod schraler wordt, terwijl cultuureducatie van belang is voor de persoonlijke ontwikkeling, participatie en sociale cohesie van inwoners. Deze effecten zullen verdwijnen en de leefbaarheid van de gemeente zal worden aangetast.

46

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat mag het kosten? De kosten voor deze subsidie bedragen € 30.000 per jaar voor de periode 2023 t/m 2025. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren wij de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000)

05.10

2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

Garyp yn it Grien

Wat willen we? Garyp was het eerste dorp waar het project Kansen in Kernen (KIK) in uitvoering is gekomen. Het maakte deel uit van de eerste fase van het KIK-programma (2015). In tegenstelling tot de later in uitvoering genomen dorpen Burgum en Hurdegaryp zijn er minder ‘kansen’ in het plan van aanpak opgenomen. Het dorp ervaart dat nu als een gemiste kans. Vanuit Garyp is nadien het initiatief genomen voor het project ‘Garyp yn it Grien’, waarbij diverse initiatieven worden genomen om langs de door het KIK-project heringerichte rondweg de biodiversiteit te bevorderen, inclusief een beleeftuin. Wat stellen we voor? Het project ‘Garyp yn it Grien’ valt buiten de uitvoeringstermijn van KIK. De raad heeft deze en een aantal andere KIK-gerelateerde projecten besproken in de vergadering van 2 juni 2022. Voorgesteld is om dit project als onderwerp mee te nemen in de Kadernota 2023-2026. Wat als we het niet doen? Indien het project niet kan worden uitgevoerd, dan blijft de huidige situatie ongewijzigd. Een gemiste kans voor de biodiversiteit en de aankleding van het dorp. Wat mag het kosten? De totale kosten voor 2023 worden geschat op € 32.000. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

47

KADERNOTA 2023 - 2026

Sociaal domein

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG 06.03

Inkoop Wmo & Participatiewet (Implementatieplan)

Wat willen we? De inkoopstrategie Wmo en Participatie heeft tot doel om effectieve en kwalitatief hoogwaardige dienstverlening te kunnen blijven bieden bij een groeiend aantal zorgbehoeftige inwoners (door vergrijzing). In deze inkoopstrategie wordt gekozen voor twee verschillende manieren van inkoop en bekostiging (wijze waarop we gaan betalen voor de ondersteuningsdiensten). We maken hierbij onderscheid in de inkoop van de ondersteuning aan ouderen en de inkoop van de ondersteuning aan (jong-) volwassenen. Daarnaast onderzoeken we of vervoer van en naar de dagbesteding op een andere wijze kan worden georganiseerd. Wat stellen we voor? Het vertalen van en het tot uitvoering brengen van de inkoopstrategie vraagt om een zorgvuldig proces naar inwoners, zorgaanbieders en naar de ambtelijke organisatie. Met het implementatieplan is in kaart gebracht welke activiteiten en inzet nodig is om het inkoopproces te doorlopen en de inkoopstrategie te implementeren. Hiermee is een incidentele investering gemoeid. Wat als we het niet doen? De inkoopstrategie is vastgesteld en hiermee is er draagvlak voor de gekozen wijzigingen om de ondersteuning voor inwoners in het kader van de Wmo en de Participatiewet op een toekomstbestendige wijze te organiseren. Het alternatief is om de huidige wijze van inkoop niet te wijzigen en door te gaan op dezelfde weg.

Echter, hiermee heeft de gemeente dan geen instrumenten in handen om met de inkoop strakker te sturen op zowel inhoud als op de uitgaven. De sturing blijft dan volledig liggen bij de gebiedsteammedewerkers op casusniveau. Gezien er structureel minder fte’s beschikbaar zijn en de ondersteuningsvragen groeien, is dit voor de toekomst niet houdbaar.

48

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat mag het kosten? De kosten voor Tytsjerksteradiel worden geschat op € 122.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 122.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 244.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. Deze incidentele investering is nodig om de extra werkzaamheden die gepaard gaan met het doorlopen van het inkoopproces en met de implementatie van de inkoopstrategie voor de ambtelijke organisatie te kunnen bekostigen. Een deel van deze kosten (€ 49.000) zullen al in 2022 worden gemaakt. Indien de raad bij de behandeling van de Kadernota instemt met de totale plan en kosten voor de inkoopstrategie, zullen de kosten voor 2022 worden opgenomen in de begrotingswijziging van oktober 2022. De kosten voor 2023 bedragen € 73.000 (€ 122.000 - € 49.000). Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

STRUCTUREEL 06.04

Hoofdlijnenakkoord GGZ

Wat willen we? In het Hoofdlijnenakkoord GGZ zijn structurele middelen ter beschikking gesteld aan de gemeenten om vorm te geven aan de ambulantisering van mensen met GGZ-problematiek De herallocatie van middelen moet ertoe bijdragen dat de achterstand in kwaliteit van leven van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) wordt ingehaald en dat betrokkenen beter in staat worden gesteld een gezond, veilig, sociaal en maatschappelijk leven te leiden. Deze middelen worden aan de centrumgemeenten (Leeuwarden) ter beschikking gesteld. In Sociaal Domein Fryslân verband is afgesproken dat deze middelen aan de lokale gemeenten ter beschikking worden gesteld. Hiermee kan iedere gemeente zelf invulling geven aan ambulante zorg/ondersteuning voor mensen met een (ernstige) psychiatrische aandoening. Wat stellen we voor? Deze middelen gebruiken voor de doelgroep waarvoor deze ter beschikking zijn gesteld. Voorgesteld wordt om een plan te maken waarmee de zorg en ondersteuning beter op elkaar worden afgestemd en gepast wordt ingezet. Gelet op de kwetsbaarheid van de doelgroep is het van belang om tijdig zorg en ondersteuning op- of af te schalen. We denken aan het aansluiten bij de EPA pilot of een andere vorm. Doel is om er voor te zorgen dat burgers met ernstige psychiatrische aandoeningen passende zorg en ondersteuning ontvangen waardoor ze zelfstandig kunnen blijven wonen.

Samenwerking met de GGZzorgaanbieders (Zvw/Wlz) is hierbij van belang.

49

KADERNOTA 2023 - 2026

Wat als we het niet doen? De middelen zijn van Rijkswege beschikbaar gesteld voor de ambulantisering GGZ. Dit op aandringen van de gezamenlijke gemeenten (VNG). Als we het niet doen wordt in de gemeente niet gestimuleerd dat mensen met ernstige psychiatrische problemen meedoen aan de samenleving. Door passende ambulante zorg worden hogere kosten voorkomen. Wat mag het kosten? De middelen die de gemeente Tytsjerksteradiel via de centrumgemeente ontvangt bedragen € 123.000. Deze middelen willen we volledig inzetten voor de lokale inzet en lokaal beleid van de ambulantisering. Op deze manier heeft de inzet van deze middelen voor de gemeente een budgettair neutraal effect op het begrotingssaldo.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000)

06.06

2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

Participatiebeleid (uitvoeringsplan)

Wat willen we? Wij willen dat iedereen meedoet en participeert naar vermogen. Deze ambitie hebben we vastgelegd in het nieuwe beleidsplan Participatie dat de raad in december 2021 heeft vastgesteld. Wat stellen we voor? 1.

Naar aanleiding van het nieuwe participatiebeleid maken we een uitvoeringsplan. Dit om te beoordelen of we onze ambities voor de komende jaren kunnen waarmaken met de inzet van de bestaande formatie en budgetten voor re-integratie dienstverlening. Het opstellen van het uitvoeringsplan vraagt tijd en moet zorgvuldig gebeuren. Wij streven ernaar dat dit plan in september van dit jaar klaar is. Bij het opstellen van het uitvoeringsplan betrekken wij de ontwikkeling in het aantal bijstandsgerechtigden. Op dit moment daalt het aantal personen met een bijstandsuitkering nog steeds. Dat is positief. Ook de resultaten van de lopende pilot ‘Omtinken foar Elkenien (motie vreemd) stemmen hoopvol. Met deze pilot intensiveren wij onze dienstverlening aan personen die (nog) niet aan het werk kunnen. De raad heeft hiervoor extra middelen beschikbaar gesteld. Wij evalueren deze pilot na 1 juli. De uitkomst van de evaluatie betrekken wij bij het opstellen van het uitvoeringsplan.

2.

Daarnaast nemen we een bedrag op in de begroting 2023 ev. voor het Coördinatiepunt Social Return On Investement (CP SROI). Het CP SROI adviseert en ondersteunt opdrachtgevers en opdrachtnemers bij de uitvoering en monitoring van de Social Return afspraken in Fryslân. Tot en met 2020 werden de kosten van het CP SROI betaald door Werkgeversservicepunt Fryslân Werkt. Vanaf 2021 betalen de Friese gemeenten deze kosten zelf op basis van een verdeelsleutel. Dit was nog niet verwerkt in de begroting 2021 ev.

50

KADERNOTA 2023 - 2026

Wat als we het niet doen? Dan hebben we mogelijk te weinig budget voor de uitvoering van het nieuwe participatiebeleid. Wat mag het kosten? Uitvoeringsplan De WM8KTD voert het participatiebeleid uit voor zowel Tytsjerksteradiel als Achtkarspelen. De kosten voor het uitvoeringsplan zijn voor beide gemeenten nog niet bekend. CP SROI We schatten de kosten van het CP SROI voor Tytsjerksteradiel op € 8.000. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-8

-8

-8

-8

51

KADERNOTA 2023 - 2026

Volksgezondheid en milieu

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID STRUCTUREEL 07.04

Structurele inbedding energiecoaching

Wat willen we? Op dit moment rollen we energiecoaching uit in beide gemeenten, met incidentele middelen (subsidie provincie). Deze subsidie is eenmalig en loopt einde van dit jaar af. We willen energiecoaching structureel inzetten, omdat het a) de doelgroepen helpt die te maken hebben met energiearmoede - zij worden gecoacht om met kleine stappen energie te besparen. b) het de energietransitie dicht bij de mensen brengt, waarmee de bewustwording wat we doen en waarom we dat doen toeneemt. c) we in gesprek komen met onze inwoners en zo ook horen welke hulp en ondersteuning deze mensen mogelijk verder ook nodig hebben, denk aan vroegsignalering. d) de sociale cohesie toeneemt als we met de inwoners energiecoaching voor de inwoners kunnen bieden. Om de energiecoaching structureel in te kunnen zetten, zijn middelen nodig; in de huidige budgetten is hier geen rekening mee gehouden, zoals in de Duurzaamheidsagenda is aangegeven. Wat stellen we voor? We stellen voor om tenminste € 55.000 structureel beschikbaar te maken. Dit is het bedrag dat nu vanuit provinciale middelen beschikbaar is. We kunnen energiecoaching hiermee continueren op het huidige niveau (één betaalde energiecoach die wij inlenen via de MOA). Wat als we het niet doen? Dan moeten we energiecoaching aan het einde van het jaar 2022 stopzetten.

52

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat mag het kosten? De totale kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 55.000 Deze kosten bestaan uit: •

0,5 fte energiecoach/beleidsmedwerker € 48.500

•

kleine energiebesparende maatregelen € 6.500

De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 48.500 waardoor binnen de WM8KTD voor 1,0 fte energiecoach/beleidsmedewerker een budget van € 97.000 beschikbaar komt voor de uitvoering.

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

- 55

- 55

- 55

- 55

Volkshuisvesting, RO en stedelijke vernieuwing Geen onderwerpen.

53

KADERNOTA 2023 - 2026

Overhead

NIEUW OF GEWIJZIGD BELEID EENMALIG 00.04.01 Formatie medewerker recordbeheer Wat willen we? Eén van de functies is binnen team DIV is medewerker recordbeheer. Deze functie richt zich op het beheer van de digitale archieven, bijvoorbeeld in het (nieuwe) Document Management Systeem, en ondersteunt en adviseert gebruikers daarnaast bij de archiveringsprocessen in alle vakapplicaties. Daarbij richt zich deze functie op de verdere afbouw van het analoge archief, waar we ook al grote stappen in hebben gemaakt. Per 2023 loopt de beschikbare formatie op deze functie terug van 3,00 fte naar 2,30 fte. Vier jaar geleden is namelijk tijdelijke formatie toegekend, die nu zijn einddatum nadert. De beschikbare formatie is te krap. Verzocht wordt om een tijdelijke extra investering van 1,5 fte, voor de duur van twee jaar. Deze volgt vrij kort op de afgeronde reorganisatie. Inhoudelijk is dat te verklaren door de grote hoeveelheid werkzaamheden die voortkomt uit de uitfasering van het zaaksysteem COSA en de te verwachten taken die horen bij de implementatie van het nieuwe zaaksysteem en DMS. Nieuwe processen moeten worden ingericht in het nieuwe DMS en zaaksysteem en gebruikers hebben daarbij de komende tijd instructies nodig. Dit vraagt meer tijd, dan anderhalf jaar geleden is ingeschat.

Daarbij komt het (onverwachte) vertrek van collega's vanuit het team, waardoor achterstanden ontstaan en een te grote druk ligt op medewerkers die nog relatief onervaren zijn in hun nieuwe functie.

54

KADERNOTA 2023 - 2026 Wat stellen we voor? Een tijdelijke extra investering in de formatie van medewerker recordbeheer, door deze formatie voor een periode van twee jaar tijdelijk uit te breiden met 1,5 fte. De formatie en huidige bezetting is op dit moment zowel kwantitatief als kwaliteit ontoereikend om de vele werkzaamheden uit te kunnen voeren. De rol van de medewerker recordbeheer verandert ook naar meer adviserend en controlerend richting gebruikers van vakapplicaties. Dat betekent dat de medewerkers ook tijd nodig hebben om zich een nieuwe rol en nieuwe vaardigheden eigen te maken. Bovendien hebben we te maken met diverse nieuwe wet- en regelgeving, zoals een Wet Open Overheid of Wet elektronische Publicatie met impact op de werkprocessen op het gebied van de informatiehuishouding. Zowel de periode van twee jaar als de gevraagde tijdelijke extra formatie is minimaal kijkende naar de kwalitatieve en kwantitatieve bezetting. De tijdelijke formatie is nodig voor alle werkzaamheden die voortkomen uit de implementatie van het zaakgericht werken, de werkzaamheden voor een digitale/transparante informatiehuishouding (WeP en WOO) en om medewerkers ruimte te bieden om hun vakinhoudelijke en persoonlijke ontwikkeling vorm te geven. De komende twee jaar is het nodig om te beoordelen wat een reële benodigde formatie is op de functie van medewerker recordbeheer.

Wat als we het niet doen? Er bestaan dan te grote risico's op onvoldoende kwaliteit in de digitale archivering, worden achterstanden niet weggewerkt worden en deze lopen naar verwachting verder op. De implementatie van het nieuwe zaaksysteem Corsa/Liber en de gebruikers daarin actief begeleiden qua inrichting van archiveringsprocessen lopen vertraging op en er ontstaan mogelijk risico's in het juist archiveren binnen vakapplicaties. De werkdruk is dusdanig hoog, dat ook risico bestaat op uitval. Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 67.000 per jaar. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 67.000 per jaar, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 134.000 per jaar beschikbaar komt voor de uitvoering. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

55

KADERNOTA 2023 - 2026 00.04.11 Capaciteitsuitbreiding contractmanagement en contractbeheer Wat willen we? We willen de kwaliteit van het contractmanagement (en daarmee inkoopacties) verbeteren door in de eerste plaats de visie en kaders waarbinnen het contractmanagement plaatsvindt vast te stellen en in de tweede plaats een stap te zetten om de daarin omschreven doelstellingen van contractmanagement te behalen. Dit betekent concreet dat rollen en verantwoordelijkheden in het kader van contractmanagement duidelijk zijn belegd, contractbeheer georganiseerd is en het contractbeheerproces geborgd en bekend is bij de medewerkers. Wat stellen we voor? Inhuur van een projectleider voor één jaar voor 24 uur per week om de visie en werkwijze goed te implementeren Wat als we het niet doen? Het ontbreken van een contractmanagementbeleid brengt o.a. de volgende risico’s met zich mee:

financiële risico’s •

afspraken over prijsindexaties, boete- en kortingsclausules worden niet of nauwelijks gehandhaafd

•

dubbellingen in leveringen en diensten worden in de hand gewerkt en schaalvoordelen worden moeilijker behaald

juridische risico’s •

rechtmatigheidsrisico’s omdat er niet tijdig verlengd wordt, tijdig nieuwe inkoopacties worden uitgevoerd, buiten raamovereenkomsten wordt ingekocht

•

het aangaan van nadelige, onwenselijke en/of onrechtmatige afspraken

risico’s op het gebied van kwaliteit, omdat er niet wordt geleverd wat is afgesproken

Wat mag het kosten? De kosten voor Tytsjerksteradiel worden geschat op € 60.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 60.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 120.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

56

KADERNOTA 2023 - 2026 00.04.12 Kwantitatieve en kwalitatieve impuls stafdiensten (HR en communicatie) Wat willen we?

HRM Bij het team HRM is sprake van een aanzienlijk ziekteverzuim/uitval en verloop. Er is daardoor sprake van grote uitdagingen die tot een aanzienlijk afbreukrisico leiden in de dienstverlening. Ook is de werkdruk daardoor onacceptabel toegenomen. Het eerdere plan van aanpak heeft nog onvoldoende beslag kunnen krijgen. Zowel de reguliere dienstverlening als de vraagstukken waar de organisatie mee kampt in het huidige ontwikkelstadium, kunnen onvoldoende worden bediend.

Communicatie In 2021 is een plan voor de richting en inrichting van Communicatie opgeleverd. Door gebrek aan continuïteit en stabiliteit en door extra werkdruk in verband met o.a. de coronacrisis, Oekraïense vluchtelingen en de verkiezingen, is de verdere uitwerking van het plan blijven liggen. De uitwerking ervan is in 2022 verder opgepakt. Wat nu duidelijk wordt, is dat het plan dat er ligt met de huidige bezetting niet uitgevoerd kan worden. Met het plan dat nu voorligt kan het team afstand nemen van de huidige ad-hoc-werkwijze. In het najaar wordt voor de ondersteuning van de drie clusters en het bestuur een strategisch plan ontwikkeld.

Wat stellen we voor? Het is nodig om met een kwantitatieve en kwalitatieve impuls bij Team Advies te voorzien in continuering van de (tijdelijk) beschikbare extra capaciteit om tot een toekomstbestendige bestendige inrichting te komen en om de voortgang in de werkzaamheden te borgen. Om hierin te voorzien wordt voorgesteld om de nu beschikbare tijdelijk flexibele schil bij zowel Hrm (3,5 fte) als bij Communicatie (2,0 fte) in 2023 nog met één jaar te continueren. In het vierde kwartaal van 2022 wordt een plan voor de herinrichting en -positionering van Team Advies opgeleverd, op basis waarvan structurele keuzes kunnen worden gemaakt. Wat als we het niet doen? Indien negatief wordt besloten, komt de continuïteit van de dienstverlening van de ondersteunende stafdiensten in het gedrang. In het ergste geval kunnen essentiële taken niet langer worden gegarandeerd. Ook is er aanzienlijk risico op verdere uitval of vertrekkende medewerkers. Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 297.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 297.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 593.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

57

KADERNOTA 2023 - 2026

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

00.04.17 HR: Vlootschouw in het kader van Strategisch Personeelsplan (SPP) Wat willen we? De drie organisaties zitten in een ontwikkeltraject. In het onderzoek van Berenschot in 2021 werd een aantal zaken geconstateerd in relatie tot de ontwikkeling van onze medewerkers. Inzicht in de kwaliteiten, mogelijkheden en groeipotentieel van ons huidige medewerkersbestand, afgezet tegen onze opgaven, is voor de ontwikkeling van onze organisaties essentieel. Daarmee kunnen HRinstrumenten als werving & selectie, mobiliteit en leren & ontwikkelen heel gericht en effectief ingezet worden.

Wat stellen we voor? Om dit gestalte te geven stellen we het volgende voor: •

Het inhuren van expertise

•

Aankoop tool incl. implementatie en licentie

•

Opleiding medewerkers HR

Betreffen eenmalige uitgaven. Wat als we het niet doen? Dan krijgen we geen inzage in het potentieel van onze medewerkers en stagneert de organisatieontwikkeling op dat punt. HR-instrumentarium voor ontwikkeling en doorstroom van medewerkers wordt dan gefragmenteerd en minder effectief ingezet. Wat mag het kosten? De kosten voor Tytsjerksteradiel worden geschat op € 37.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 37.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 74.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

58

KADERNOTA 2023 - 2026

Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

00.04.18 Omzetting van het dashboard (digitalisering) voor Liberaux Wat willen we? Wij willen digitale uitwisseling van kennis met andere gemeenten. Dit willen wij in het kader van het uitvoering geven aan de Kwaliteitscriteria. De kwaliteitscriteria betreft een wettelijke plicht waaraan vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) in het kader van de uitvoering van de regelgeving in het Wabo-domein aan moet voldoen. Provincie breed is afgesproken dat de samenwerkende Fryske gemeenten deze stap zetten. Wat stellen we voor? Wij stellen voor om het VTH-dashboard te digitaliseren. Het dashboard kan online effectief en snel actueel gehouden worden. Wij stellen voor om, via deze weg, maximaal gebruik te maken van de provinciale samenwerking op gebied VTH. Wat als we het niet doen? Als wij dit niet doen dan moeten wij blijven werken via Excel lijsten. Deze dienen handmatig geactualiseerd te worden. Er is dan geen sprake van overzicht. Ook is er geen sprake van inzicht in/kennis van de expertise binnen de samenwerkende gemeenten. Tenslotte zouden wij dan ook niet voldoen aan de gemaakte afspraken. Wat mag het kosten? De kosten voor Tytsjerksteradiel worden geschat op € 4.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd.

Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 4.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 8.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. In de Algemene Reserve is rekening gehouden met deze uitname. Fin. effect

Status

Aard

Raakvlak

Financieel (x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

59

KADERNOTA 2023 - 2026 00.04.20 I&A: doorontwikkelingen team en organisatie Wat willen we? Het is van groot belang dat we de continuïteit van onze ICT-omgeving kunnen waarborgen en andere manieren van (digitaal) werken kunnen faciliteren. De praktijkervaring van team I&A leert dat het onmogelijk is om dit met de huidige bezetting te doen. Dit wordt ondersteund door het vorig jaar uitgevoerde benchmarkonderzoek door een extern adviesbureau. Rode draad is dat we een ernstig continuïteitsrisico lopen door een combinatie van veelheid aan verplichtingen en uitdagingen, te weinig mensen en het als gevolg daarvan moeten combineren van vele verschillende rollen. Een doorontwikkeling van het team I@A is daarvoor noodzakelijk.

Wat stellen we voor? We stellen voor om een tweetal functies concreet in te vullen en daarnaast een tijdelijk programmabudget beschikbaar te stellen om de doorontwikkeling mogelijk te maken. Dit kan worden gezien als een eerste deel van deze maatregelen, eerst op incidentele basis, om te kunnen beschikken over specialistische functies die deze doorontwikkeling faciliteren. Het gaat dan om een architectuurspecialist en een coördinator functioneel beheer & datagedreven werken plus een programmabudget ‘Ontwikkelopgave I&A’. Verwacht wordt dat de doorontwikkeling in toekomstige kadernota's nog verdere investeringen vraagt, die nu nog niet goed te overzien zijn of waarvan de volgordelijkheid en haalbaarheid nu voor de organisatie belemmeringen geven. Een verzoek voor structurele invulling van functies volgt, als we het totaal van de ontwikkeling en benodigdheden goed kunnen overzien. Wat als we het niet doen? Dan komt de realisatie van projecten (en daarmee de continuïteit van de ICT-omgeving, wettelijke verplichtingen en interne en externe dienstverlening) in gevaar, ontstaat er verloop of verzuim als gevolg van een te hoge werkdruk. Wat mag het kosten? De kosten voor gemeente Tytsjerksteradiel worden geschat op € 192.000 per jaar voor 2023 en 2024. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd.