Programmabegroting 2025
Tekst van het document
i/s
Financieel
v/n
Uitwijklocatie trouwzaal
i
€ 10.000
n
Verwerkt besluit: Pilot DGW Omschrijving Pilot DGW DGW (datagedreven werken) gaat om het analyseren, doorgronden en sturen op basis van data. Waarmee de kwaliteit van besluitvorming toeneemt omdat die mede plaatsvindt op basis van inzichten verkregen uit data. Twenterand heeft de eerste stappen gezet – met name in het sociaal domein – en uit de raadsinformatiebijeenkomst van 29 januari 2024 is gebleken dat het ook voor andere domeinen als toegevoegde waarde wordt gezien als daar stappen worden gezet. Daarom willen we nu vervolgstappen zetten, gebruikmakend van een daarvoor – samen met een extern deskundige – opgestelde roadmap. Deze roadmap schetst het traject om DGW verder uit te bouwen en in de vorm van een aanpak bestaande uit drie fasen: - Standaardiseren. Centraal staan hier het optimaliseren van datavaardigheden van medewerkers en het opzetten van basisprocessen. - Verdiepen. Hier gaat het om een verdiepingsslag op kennis, vaardigheden en thema’s als datastrategie en datamanagement. - Verbreden. Dit is het ‘verbreden’ van opgedane kennis en ervaring met als einddoel een uniforme aanpak ingebed in de organisatie. Het doorlopen van deze fasen vraagt een goede voorbereiding en adequate begeleiding en daarmee tijd en middelen. Verwacht wordt dat deze fasen in een periode van drie jaar afgerond kunnen worden en daarom wordt hiervoor een pilot ingericht.
Wat middelen betreft gaat het om € 100.000 per fase, in totaal € 300.000. Deze middelen worden besteed aan met name externe ondersteuning voor
25
ontwikkeling en implementatie DataWareHouse-omgeving, om verzamelen, opslag, beheer en ontsluiten van data te regelen. En aan een uniforme en toekomstbestendige toolset, ten behoeve van presentatie functionaliteiten. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Pilot DGW (2025 t/m 2027, jaarlijks)
i
€ 100.000
n
Verwerkt besluit: E-depot Omschrijving E-depot staat voor een digitale voorziening voor het bewaren en beschikbaar stellen van wettelijk blijvend te bewaren informatie. Volgens de definitie van het Nationaal Archief is een e-depot: ‘Het geheel van organisatie, beleid, processen en procedures, financieel beheer, personeel, databeheer, databeveiliging en aanwezige hard- en software, dat duurzaam beheren en raadplegen van te bewaren digitale archiefbescheiden mogelijk maakt.’ Het heeft een wettelijke basis op grond van de eis van het selecteren en overbrengen (naar een bewaarplaats) van blijvend te bewaren informatie. Hierin trekken wij op samen met andere Twentse gemeenten vanuit het IT-platform Twente, met een marktconsultatie en analyse en een daarop gebaseerde businesscase. Daarbij hebben wij, samen met een 7-tal andere gemeenten gekozen voor de variant van een e-depot geboden door een ervaren provinciale archiefinstelling met als argument ontzorgd te worden. Deze variant vraagt € 70.000 per jaar. vooralsnog voor de duur van een proefperiode van 2 jaar, waarna een definitieve beslissing genomen zal worden. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
E-depot (2025 en 2026, jaarlijks)
i
€ 70.000
n
Verwerkt besluit: Corsa Omschrijving Corsa is een zogenaamd DMS (document management systeem), een digitaal systeem voor het archiefwaardig (duurzaam en toegankelijk) opslaan en bewaren van digitale stukken. Twenterand gebruikte dit tot 2017, toen werd overgestapt op de ESuite als zaaksysteem. Vanaf toen werd Corsa aangehouden voor raadpleegdoeleinden, omdat de inhoud niet werd overgezet naar ESuite. Dit laatste kost jaarlijks zo’n € 15.000. Bij de overgang naar Djuma vanaf 2023 zijn alle dossiers uit ESuite ook overgezet naar Djuma. Sluitstuk van de invoering van Djuma is het overzetten van die dossiers, waarvoor dit nodig is, uit Corsa naar Djuma gevolgd door het uitfaseren van Corsa. Daarmee geven we invulling aan wet- en regelgeving die ons verplicht deze data te bewaren en te kunnen ontsluiten, tot aan de termijn van archiefvernietiging. Dat vraagt eenmalig € 100.000, maar daar staat tegenover dat de jaarlijkse kosten ad. € 15.000 voor het aanhouden van de raadpleegfunctie vervallen vanaf 2026. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Corsa (bewaren data)
i
€ 100.000
n
Corsa (lagere kosten door uitfasering vanaf 2026)
s
€ 15.000
v
Verwerkt besluit: Cloudontwikkelingen Omschrijving T.a.v. software is ons beleid om noodzakelijke software zoveel als mogelijk in de cloud te hebben om de beheerkosten van software te beperken. Welke applicaties naar de cloud overgaan hangt mede af van de mate waarin dit bij leveranciers mogelijk is en van wanneer er belangrijke wijzigingen in
26
applicaties plaatsvinden. Goede uitvoering vraagt structurele middelen en daarvoor wordt voorgesteld het onderhoud software budget structureel met € 25.000 te verhogen. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Cloudontwikkelingen
s
€ 25.000
n
Verwerkt besluit: Elektronisch ondertekenen Omschrijving We gaan bij onze gemeente steeds verder met het digitaliseren van werkprocessen. Ook communicatie met inwoners en organisaties gaat steeds vaker digitaal. Met de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv; inwerkingtreding naar verwachting 1 januari 2025) krijgt de burger het recht op digitaal zakendoen met de overheid. Dat vraagt om het elektronisch ondertekenen van documenten. Elektronisch ondertekenen van documenten maakt werkprocessen efficiënter en draagt zo bij aan geheel digitaliseren ervan. Digitale documenten hoeven niet langer te worden geprint, ondertekend en daarna weer gescand, maar kunnen direct online ter ondertekening verzonden worden. Er zal gebruik worden gemaakt van de applicatie die bij de Griffie al is ingevoerd en het vraagt vanaf 2025 € 15.000 structureel. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Elektronisch ondertekenen
s
€ 15.000
n
Verwerkt besluit: Regeling thuiswerken / hybride werken Omschrijving Als gevolg van de herinrichting van het gemeentehuis en om in te spelen op de huidige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt is er een keuze gemaakt voor het plaats- en tijdonafhankelijk werken (hybride). Daarbij is de werkgever verplicht vanuit Arbowetgeving en goed werkgeverschap zorg te dragen voor een gezonde en ergonomische werkplek thuis. Daarvoor is een regeling opgesteld waarbij medewerkers een maximale vergoeding kunnen ontvangen voor het inrichten van de thuiswerkplek en ICT voorzieningen. De bedragen zijn per medewerker max. € 800,- voor de thuiswerkplek en max. € 400,- voor ICT. Voor 2024 wordt uitgegaan van een eenmalige uitgave van € 240.000 ten laste van de ‘reserve Personeel’. Voor de jaren vanaf 2025 wordt t.b.v. nieuw instromende medewerkers een bedrag geraamd van jaarlijks € 32.000. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Regeling thuiswerken / hybride werken
s
€ 32.000
n
Verwerkt besluit: CAO kosten Omschrijving In de begroting 2024 was een salarisstijging van 4,2% geraamd, in werkelijkheid komt deze neer op 6%. Deze extra stijging wordt meegenomen in de Berap 2024 en werkt door in de jaren daarop voor een bedrag van € 375.000. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
CAO Kosten
s
€375.000
n
Verwerkt besluit: Partnerschap Melle Omschrijving
27
In het kader van het beoogd partnerschap tussen de gemeenten Melle en Twenterand wordt een budget van € 5.000 per jaar opgenomen. Hiermee kunnen initiatieven op het gebied van onderwijs, cultuur en economische samenwerking gestimuleerd en mede mogelijk gemaakt worden. Het doel is het partnerschap met de gemeente Melle in 2024 te formaliseren. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Partnerschap Melle
s
€ 5.000
n
28
Programma Sociaal Domein Inleiding Perspectief 2025 sociaal domein Het perspectief sociaal domein borduurt voort op het perspectief in de begroting 2024 en is vrijwel gelijk aan de kadernota 2025. Zorg en ondersteuning, werk en inkomen, (passend) onderwijs en overig preventief beleid - met name rond jeugd en gezondheid - vormen het hart van het Programma Sociaal Domein. Dit programma streeft ernaar dat de inwoners van Twenterand zo veel mogelijk zelf hun dagelijkse dingen kunnen doen en daar zelf over beslissen om mee te kunnen doen in de samenleving. Thuis, in de buurt, bij een vereniging of organisatie of op het werk. Alle mogelijkheden (eigen kracht) van inwoners en hun omgeving (inzet netwerk) worden hierbij benut. Waar dat niet/of in mindere mate lukt worden inwoners hierbij geholpen of ondersteund. Binnen het jeugdbeleid en onderwijs stimuleren wij ontwikkeling van individuen. We ondersteunen inwoners met zorgvragen en geldzorgen. Rond werkgelegenheid is er aandacht voor specifieke doelgroepen met arbeidsbeperkingen. Veranderingen hebben vooral betrekking op mensen in een kwetsbare positie. De sociaaleconomische problematiek in onze gemeente blijft stevig en dus is daarmee de opgave in het sociaal domein ook fors. Het kost tijd - het vergt meerdere generaties - om verbeteringen door te voeren en blijvend investeren in de samenleving is dan ook nodig.
Wij zien gelukkig de vruchten van ons beleid en laten dit ook periodiek zien (zie ook de tekst onderaan dit hoofdstuk bij de succesvolle interventies). Het beleidsmatig kader voor het sociaal domein staat in nieuwe integrale beleidsnota Sociaal Domein 2023-2026 (hierna: IBN). Een vernieuwde nota, met nu alle onderwerpen van het programma sociaal integraal in één nota. Hierin is ook de uitwerking van het coalitieakkoord en het collegeprogramma met het scenario "Economisch sterk met een sociaal kloppend hart" verwerkt. De uitvoering van de nota doen wij via de maatschappelijke agenda (MAG) Twenterand. Hierover later meer. Vanuit de gehouden interactieve activiteiten met relevante stakeholders en gezien het beoogd effect zijn de volgende vier integrale thema’s gekozen in deze nota, als basis voor onze opgaven: 1. De zelfredzame Twenterander 2. De participerende Twenterander 3. De gezonde Twenterander 4. De lerende Twenterander De inwoner, de Twenterander, staat hiermee centraal in ons beleidsperspectief. Wij kiezen dan ook als vertrekpunt: Inwoners als “motor” voor de ontwikkeling van Twenterand. Inwoners die werken, versterken de economie! Inwoners die iets organiseren versterken de leefbaarheid en sociale samenhang. Inwoners die praktisch geschoold zijn, zijn de bouwers van Twenterand.
Ouders die goed opvoeden, vormen sociaal vaardige inwoners en een verdraagzamere maatschappij. Ons beleid streeft ernaar dat inwoners een goede (start)positie krijgen om mee te doen. Dat ze zo veel mogelijk zelf hun dagelijkse dingen kunnen doen en daar zelf over beslissen om écht mee te kunnen doen in de samenleving. Economie en sociaal gaan zo hand in hand voor een beter Twenterand! Grote opgaven blijven spelen de komende jaren. Het is belangrijk om hierop goed op te anticiperen en organiseren. Via het wendbare deel in onze organisatieontwikkeling geven we de opgaven dan ook nader vorm, via bijvoorbeeld verkenningen, bestuursopdrachten, projecten en programma's. Opgaven als zelfredzaamheid, participatie en transformatie zijn nog steeds leidend in ons beleid, in het licht van de actuele sociale vraagstukken die gelden voor Twenterand. Onderwerpen als bestaanszekerheid, kansengelijkheid, inclusiviteit, normalisering en preventie vindt u daarom terug in deze nota. Het tijdsgewricht en de opgaven waar we nu voor staan zijn stevig. De crisis op de woningmarkt, de inflatie en energie-armoede, de situatie in Oekraïne en het bredere vluchtelingenvraagstuk, de vergrijzing, de vele zorgvragen, maatschappelijke onrust, personeelstekorten maken dat individuen en/of groepen het zwaar hebben.
Anderzijds willen we ook investeren, bijvoorbeeld in het onderwijs en voorliggend veld, waar dat mogelijk is. De gemeente, als dichtst bij de burger staande overheid, voelt zich geroepen om inwoners te ondersteunen maar heeft ook te maken met afnemend vertrouwen in de overheid. Tegelijkertijd staat ook de gemeente zelf voor uitdagingen. Landelijke ontwikkelingen hebben nog steeds een forse (financiële) invloed. Bij de doelenboom jeugd gaan wij in op de hervormingsagenda jeugd, het Toekomstscenario jeugd- en gezinsbescherming en de regionale Inkoop 2025 enzovoort. Ondanks dat wij positieve resultaten boeken op jeugd en inzet voorliggend veld en interventies hebben wij over de financiële effecten van de hervormingsagenda en het realisme van de besparingen grote zorgen (zie doelenboom jeugd). Bij de doelenboom Wmo gaan wij in op plannen rond een aparte financiering en bij Sociale Zaken op de
29
ontwikkelingen rond participatie en daar speelt naast schuldenaanpak ook de meer menselijke maat in de bijstand. Daarnaast vraagt in de uitvoering vanuit het principe “de basis op orde” het aankomende jaar het onze aandacht om de dienstverlening en de onderliggende processen op maat te maken en de capaciteit hierop op orde te krijgen en in lijn te brengen met de huidige producten, complexiteit en ontwikkelingen op werk en inkomen. Rond onderwijs speelt het landelijk dossier rond onderwijshuisvesting, zowel op inhoud (rolverdeling gemeente-onderwijs) als op financiën. Ook lokaal zien we investeringen komen en krimp (zie IHP) en zijn er zorgen over de betaalbaarheid van investeringen. Op de verschillende dossiers is helaas nog niet alles op geld te zetten. Gelet op de zorgelijke financiële positie van onze gemeente met name in het meerjarenbeeld, betekent dat focus aangebracht moet worden met scherpe keuzes om bepaalde zaken niet meer of anders te (laten) doen. Het college doet binnen deze kaders hiertoe voorstellen (zie inleiding van de kadernota en deze begroting). De hoofdvisie in deze nota wordt dus bestendigd, want gebleken is dat onze aanpak vruchten heeft afgeworpen. Vernieuwen en besparen gaan hand in hand (transformatie). Succesvolle interventies als de poh-jeugd, de coördinator externe verwijzers en het gezinswerk zijn hier voorbeelden van.
De samenwerking met het voorliggend veld (sociale basis) en de toegang blijven we dan ook doorontwikkelen (zie ook de bijlage bij de IBN). Dit doen we op basis van een visie in combinatie met ervaringen uit de praktijk. Geld volgt beleid (middelen volgen opgaven) en dat werkt! Tenslotte versterken regionale samenwerking en lokale inzet elkaar bij het vormgeven van taken binnen het sociaal domein. Om samen met partners aan dezelfde doelen te werken en om inzichtelijk te maken wat we waarom doen, hebben we vanaf 2024 een Maatschappelijke Agenda. Samen met inwoners, vrijwilligers en professionals - waaronder ook zeker ook onze constructieve Adviesraad Sociaal Domein valt bespreken we hoe we doelen gaan bereiken en wie welke acties daarvoor gaat trekken. Zo zijn we samen eigenaar van de oplossingen die geboden worden. Elk jaar wordt de Maatschappelijke Agenda geactualiseerd voor het jaar erop zodat deze altijd actueel en flexibel blijft. De doelenboom Transformatie - nu toegevoegd in deze begroting - beschrijft de doelen waar we bij de IBN en MAG aan werken. Tevens is de doelenboom gezondheid vernieuwd en in lijn gebracht met de IBN. De gemeente heeft een wettelijke taak in het sociaal domein. Wij verliezen niet uit het oog dat er altijd een vangnet moet zijn voor de meest kwetsbaren. Wij hebben hier oog voor maar kijken ook naar zelfredzaamheid en ontmoedigen claimgedrag.
Het college kijkt naar versterking voorliggend veld maar heeft ook te maken met de financiële positie van de gemeente en zoekt gericht besparingen, ook binnen het sociaal domein, met daarbij het voorzieningenniveau zoveel mogelijk te behouden. We varen in het sociaal domein scherp aan de wind. Daarbij stijgen kosten en dan zijn randvoorwaardelijke factoren als de arbeidsmarktschaarste en cultuuraspecten (claimgedrag) nog niet eens benoemd. We voorzien (potentiële) risico's, maar zorgen ondertussen dat onze reserves op peil zijn om eventuele klappen op te vangen. Onze druk c.q. lobby naar Den Haag voor het sociaal domein - maar breder nog het ravijnjaar - wordt hierbij onverminderd voortgezet. Tot zover de algemene inleiding. Bij de doelenbomen gaan wij nader in op de specifieke voorstellen en ontwikkelingen.
30
Doelenboom Sociale Zaken Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Participerende en financieel zelfredzame inwoners
Doel: Naar vermogen participerende doelgroep Participatiewet In de maatschappij Het doel van de Participatiewet is om mensen zoveel mogelijk te laten participeren op de reguliere arbeidsmarkt. De gemeente kan voor iedereen dezelfde instrumenten en voorzieningen inzetten en zal daarbij ook maatwerk inzetten. Hierbij wordt zoveel mogelijk uitgegaan van de eigen kracht van de inwoner.
Doel: Financieel en sociaal zelfredzame inwoners Het hebben van werk of een zinvolle dagbesteding maakt meedoen in de samenleving mogelijk. Het zorgt voor ritme en structuur en het geeft eigenwaarde. We willen dat elke inwoner van de gemeente Twenterand de mogelijkheid krijgt om naar vermogen mee te doen aan de samenleving. We ondersteunen inwoners die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien met een uitkering. Voor een deel van deze inwoners ligt er een opgave wat betreft het vinden van passend werk. Kinderen moeten zich kunnen ontplooien, hun eigen mogelijkheden ontdekken en ontwikkelen en volop mee kunnen doen in de samenleving. Belangrijk is dat zij perspectief houden op een gelukkig leven. Elk kind moet niet alleen kunnen beschikken over voedsel, kleding en andere basisbehoeften, maar moet ook mee kunnen op schoolreis, lid van de bibliotheek kunnen worden en bijvoorbeeld wekelijks kunnen sporten of muziek maken.
Doel: Sociaal zelfredzame inwoners Subdoel: De zelfredzaamheid van de doelgroep participatiewet is bevorderd middels eigen kracht en de arbeidscapaciteit is geoptimaliseerd
31
Activiteiten Uitvoeren sociale werkvoorziening Omschrijving Toekomst Sociale Werkvoorziening en ontwikkeling Regionale Werkcentra Aangezien er geen nieuwe inwoners in de Wsw stromen, neemt het klantenbestand – en daarmee de productiecapaciteit en omzet – jaarlijks af. Naast dat wij dit lokaal al in onderzoek hebben en is dit aanleiding om naar de gewenste toekomstsituatie van Ontplooj te kijken. Om hiertoe een gedegen onderbouwing te geven, wordt een tussentijdse evaluatie uitgevoerd. Deze loopt parallel aan een lokale verkenning en landelijke verkenning (zie ook de voorjaarsnota van het Kabinet waarbij landelijk extra middelen worden vrij gemaakt om sociaal ontwikkelbedrijven en de sociale infrastructuur beter te kunnen organiseren). Landelijk en regionaal speelt het onderwerp: Regionaal Werkcentrum (RWC). Het RWC is een plek waar werkgevers- of werkzoekendendienstverlening is georganiseerd. Alle inwoners en werkgevers kunnen bij het RWC terecht voor vragen omtrent scholing of werk. Binnen het RWC wordt er samengewerkt door publieke partijen die gericht zijn op werkgevers- en werkzoekendendienstverlening, waarbij er indien nodig koppelingen worden gemaakt met private partijen, zoals uitzendbureaus en werknemers- en werkgeversorganisaties.
Met een nieuwe vorm van regionale samenwerking op het gebied van werkgevers- en werkzoekendendienstverlening wordt er niet alleen vormgegeven aan de wensen van het kabinet, maar ook de aan de behoeften van de inwoner. Er zijn verschillende manieren waarop de nieuwe dienstverlening vorm gegeven kan worden. De verschillende mogelijkheden in het uitvoeren en organiseren van de dienstverlening worden verkend met gemeenten en de functionaliteiten in de arbeidsmarktregio Twente om tot een gedragen ontwerp te komen.
Subdoel: Inwoners met onvoldoende draagkracht beschikken over voldoende middelen om te participeren Activiteiten Inzet van wettelijke regelingen en lokale minimaregelingen (m.n. minimabeleid) Omschrijving 2024-Belangrijk speerpunt voor het kalenderjaar 2025 is de focus op een efficiënt en effectief schulden(uitvoerings)beleid om zo de bestaanszekerheid van Twenteranders te verbeteren. Een van de kabinetsdoelstellingen is een halvering van het aantal huishoudens met problematische schulden in 2023 ten opzichte van 2015. Hiertoe moet het bereik en de kwaliteit van gemeentelijke schuldhulpverlening fors omhoog. Om dit te bewerkstelligen hebben het ministerie van SZW, VNG, Divosa en NVVK (branchevereniging voor schuldhulpverlening) in maart 2024 bestuurlijke afspraken gemaakt over de basisdienstverlening. De basisdienstverlening bestaat uit 20 elementen waaraan gemeentelijke schuldhulpverlening moet voldoen. Een aantal elementen van de nieuwe basisdienstverlening, zoals een hulpaanbod dat toegespitst is op verschillende doelgroepen en het standaard aanbieden van een saneringskrediet met aflostermijn van 18 maanden biedt de gemeente Twenterand al aan, maar andere punten vergen nog ontwikkeling. en onderzoek. Doel van de “nieuwe basisdienstverlening” is dat er meer beleidsuniformiteit tussen gemeenten ontstaat.
De basisdienstverlening stelt hogere eisen aan gemeenten wat betreft schuldhulpverlening en is vrij dwingend. Het betekent dat er geïnvesteerd moet worden in gemeentelijke schuldhulpverlening. Bovendien zullen de uitkomsten van de (lopende) businesscase Stadsbank Oost Nederland en de evaluatie van het Meldpunt geldzorgen (in verband met de tijdelijke versterking van het Meldpunt) worden meegenomen in de uitrol van de nieuwe basisdienstschuldhulpverlening. Zodra de ontwikkeling en consequenties van taken i.r.t benodigde bezetting meer te duiden zijn komen wij hierop terug. Lokaal zijn we naar aanleiding van het Rekenkameronderzoek bezig met de herijking van het minimabeleid. De uitgangspunten van dit nieuwe beleid zijn: Uitvoeringsvriendelijk Minder overlap tussen regelingen Geen bezuinigingsopdracht, in lijn met het coalitieakkoord en de IBN Uw raad zal in dit proces worden meegenomen.
32
Betreffende moties 2024-M20 (bijdrage Speelgoedbank), 2024-M38 (inzet ervaringsdeskundige) en 2024-M39 (verstrekking gratis krant) het volgende. Alle genoemde moties zullen door ons college worden opgepakt.
Subdoel: Nieuwe Twenteranders hebben huisvesting en maatschappelijke begeleiding en zijn ingeburgerd Activiteiten Structurele en tijdelijke opvang vluchtelingen Omschrijving Statushouders De doelstelling van de gemeente Twenterand is te voldoen aan de wettelijke taakstelling. Echter komen er door de krapte op de woningmarkt te weinig woningen beschikbaar. Het aanbod van sociale huurwoningen sluit niet aan bij de omstandigheden (denk hierbij aan gezinsgrootte) van asielzoekers met een verblijfsvergunning. In de asielzoekerscentra wachten op dit moment vooral alleenstaande statushouders op een woning, terwijl de woningbouwcorporaties vaak juist over eengezinswoningen beschikken. Een belangrijke focus in 2025 is in het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) de kleurcode oranje bij voorkeur om te buigen naar code groen, of anders de code oranje te behouden. Om dit te realiseren dienen we aanvullende maatregelen te nemen om de (cumulatieve) achterstand in te lopen. Er wordt een plan van aanpak gemaakt om een passend aanbod voor statushouders te realiseren. Een aandachtspunt hierbij is dat we ook aandacht houden voor de andere doelgroepen (starters, instromers, doorstromers en spoedzoekers) om het draagvlak te behouden. Inburgering We zullen in subregionaal verband de taallessen van de Z-route en in Twents verband de taallessen van de B1-route en de Z-route aanbesteden.
Oekraïners Het Rijk heeft in samenspraak met de EU-lidstaten de richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïne verlengd tot en met 4 maart 2026. Naar verwachting zal de richtlijn hierna opnieuw worden verlengd, afhankelijk van de situatie in Oekraïne. Ook in 2025 zal de opvang in Twenterand daarom worden voortgezet, hetgeen betekent dat de huidige opvanglocaties worden gehandhaafd. De druk op de opvang in Nederland neemt nog altijd toe mede omdat er nog geen zicht is op een einde van de oorlog en een terugkeer van "onze" Oekraïense ontheemden. Voor 2025 bedraagt de opgave voor Twenterand 255. Twenterand vangt 83 Oekraïense vluchtelingen op voor Hengelo. Op dit moment zijn maximaal 300 opvangplekken beschikbaar. Dit betekent dat er meer opvangplekken beschikbaar moeten komen, hier wordt aan gewerkt. Asiel Er komt voorlopig geen asielopvang in Twenterand. De landelijke ontwikkelingen en intern en extern draagvlak hebben invloed op dit besluit. Daarnaast wil uw raad niet dat als wij als college tot de intrekking van de spreidingswet afspraken maken of onomkeerbare overeenkomsten sluiten. Voor alle informatie verwijzen wij naar de raadsbrief van september 2024.
33
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2025
Begroot 2024
2023 2022 2021 2020 2019
Bron
Aantal uitkeringsgerechtigden* (participatiewet)
415
415
398 394 403 432 442
CIV
Aantal personen met een loonkostensubsidie (nieuwe indicator 2021)
140
135
138 135 115
97
-
CIV
22
24
CIV
Naar vermogen participerende (niet) uitkeringsgerechtigden
Aantal uitkeringsgerechtigden (IOAW/IOAZ)
17
17
15
Aantal activeringstrajecten
230
320
226 320 235 330 334
17
CIV
Aantal Wsw 'zittend bestand' in arbeidsjaren
202
212
219 223 221 255 267
meicirculaire
Aantal taakstelling vergunninghouders
100
100
75
Min. Justitie en Veiligheid
Aantal aanvragen bijzondere bijstand**
450
460
444 458 553 432 562
CIV
Aantal personen die uitgestroomd zijn naar werk***
120
116
120 116
70
CIV
Aantal aanvragen inkomenstoeslag**
320
325
314 310 338 404 327
CIV
Aantal personen die beroep doen op de studietoeslag**
12
15
11
8
CIV
Aantal personen die beroep doen op de Meedoenregeling**
370
350
375 359 309 218 423
CIV
Aantal personen die beroep doen op de jeugd sport en cultuurfonds
170
150
148 105 165 124 163
extern
Beschut werk
21
20
19
17
17
11
11
Ministerie van SzW
Aantal kinderen schoolpakket
75
80
75
66
70
95
79
Interne systemen
57
22
29
38
28
Financieel zelfredzame inwoners
14
59 17
44 11
Sociaal zelfredzame inwoners
* betreft het aantal uitkeringspartijen ** betreft per 2021 het aantal toegekende aanvragen *** vanaf 2022 vermelden we het totale aantal uitgestroomde personen uit de bijstand
34
Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Inwoners zijn zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam
Doel: Inwoners wonen langer zelfstandig thuis Wij streven als Twenterand na dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. Daartoe werken we er aan om de inwoners zo lang dit mogelijk en wenselijk is zelfstandig thuis te laten wonen. We voorzien zo goed mogelijk, direct of indirect, in de diverse ondersteuningsbehoeften van inwoners. We zorgen voor goed ingerichte woonservicegebieden. We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers om in dit doel te voorzien.
Doel: Inwoners voorzien in hun ondersteuningsbehoefte Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat inwoners worden voorzien in hun ondersteuningsbehoefte. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om nog meer op eigen kracht en samen met het eigen netwerk te komen tot oplossingen. De inwoner en zijn omgeving staan daarbij centraal. We stimuleren inwoners op hun eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden in te zetten. Een maatwerkvoorziening is het sluitstuk van de Wmo. Eerst beoordelen de eigen kracht van de inwoner en kijken we naar algemene voorzieningen. Daar waar nodig zetten we een maatwerkvoorziening in om in de ondersteuningsbehoefte van de inwoner te voorzien.
Doel: Inwoners zijn zich bewust van eigen verantwoordelijkheid nu en in de toekomst We bevorderen het bewustzijn onder de inwoners van hun eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om in eerste instantie op eigen kracht en gezamenlijk met de mensen uit hun omgeving tot oplossingen voor problemen te komen.
Subdoel: Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend
35
Activiteiten Doordecentralisatie beschermd wonen en maatschappelijke opvang Omschrijving Beschermd wonen en maatschappelijke opvang zijn maatwerkvoorzieningen. De uitvoering ervan ligt bij de centrumgemeente Almelo en indicatie loopt via het Cimot. Het Rijk wil dat regiogemeenten ook meer verantwoordelijkheid krijgen en wil dat de opvang en zorg van mensen dichter bij huis plaatsvinden. Voor beschermd wonen hebben we de doordecentralisatie in de regio voor wat betreft governance inmiddels geregeld. De komende periode wordt in samenwerking met Cimot gekeken of de doelgroep 18+ met een licht verstandelijke beperking (lvb-problematiek) ook bij hen kan worden ondergebracht. Mogelijk levert dit op middellange termijn voordelen op voor de gemeente. Plan is nog steeds om dit per 1 januari 2025 in te voeren.
Subdoel: Het gebruik van de vier woningservicegebieden Activiteiten Wmo algemeen Omschrijving Vanuit de rijksoverheid wordt nagedacht om de financiering van de Wmo in de nabije toekomst anders te gaan vormgeven. Er wordt bijvoorbeeld nagedacht over een inkomensafhankelijke bijdrage. Dit zal naar verwachting nog wel even duren (2026). Belangrijk nieuws is ook dat er plannen zijn om een deel van de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het Gemeentefonds zal gaan, maar er zal hiervoor een aparte financiering komen. Door het apart zetten van een deel van de Wmo kunnen we beter zien of de kosten aansluiten bij de uitgaven. Bovendien is daardoor een aparte indexering mogelijk. Dat is hard nodig, stelt de VNG, omdat de uitgaven voor de zorg harder stijgen dan het bruto binnenlands product (bbp). De berichten rond de miljoenennota 2025 melden dat deze plannen voor een andere financiering voor Wmo doorgaan. De exacte effecten van beide maatregelen kunnen we pas inzichtelijk maken als de regelingen zijn uitgewerkt.
Wonen en zorg Omschrijving Als onderdeel van het programmaplan Wonen zal er een woonzorgvisie worden opgesteld, die de huidige Woonvisie van de gemeente deels zal vervangen. Dit zal in nauwe samenspraak gebeuren met Programma Ruimte (doelenboom Wonen). Tevens zal worden aangesloten bij de regionale woonzorgvisie en de ontwikkelingen rond de huisvesting van aandachts- en urgentiegroepen. Doel is om de woonzorgvisie in het tweede kwartaal van 2025 ter informatie aan te bieden aan de raad.
36
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2025
Begroot 2024
2023 2022 2021 2020 2019
Bron
Vervalt
4061
2176 3270 3554 3434 3325
Interne systemen
Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend Toegekende maatwerkvoorzieningen totaal
Algemeen maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend Aantal mantelzorgers dat de waardebonnen heeft ontvangen
1000
1000
939
803
885
986 1003
Stichting Evenmens
Aantal individueel ondersteunde mantelzorgers
280
280
400
236
265
306
162
Stichting Evenmens
Aantal behandelde cliëntsystemen
430
430
414
436
407
437
454
Avedan Maatschappelijk werk
Aantal behandelde cliënten
220
220
194
197
192
252
275
MEE IJsseloevers
Aantal verzekerden collectieve zorgverzekering
950
950
1036 1099 1209 1221 1416
Vernieuwde beleidsindicatoren
Begroot 2025
Menzis
Bron
Algemeen maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend Aantal bereikte ouderen t.b.v. valpreventie
75
Bron: fysiotherapeuten, Zorgsaam
Aantal inwoners dat beschermd woont
20
Bron: gemeente Almelo, Cimot
Aantal inwoners dat verblijft in maatschappelijke opvang
5
Bron: gemeente Almelo, Cimot
Aantal meldingen bij het signaalpunt eenzaamheid
25
Bron: signaalpunt Eenzaamheid
Aantal inwoners met een Wmo-voorziening*
3100
Interne systemen
Aantal inwoners met huishoudelijke ondersteuning**
1500
Interne systemen
Aantal inwoners met begeleiding individueel**
575
Interne systemen
Aantal inwoners met groepsbegeleiding**
275
Interne systemen
Aantal inwoners met wonen en verblijf**
15
Interne systemen
Aantal inwoners met een woonvoorziening**
300
Interne systemen
Aantal inwoners met een rolstoel(voorziening)**
200
Interne systemen
Aantal inwoners met een vervoersvoorziening (excl. Regiotaxi)**
400
Interne systemen
Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend
*Dit betreft het aantal unieke BSN's met een lopende indicatie in het aangegeven jaar ** Inwoners kunnen meerdere soorten geïndiceerde zorg ontvangen. Om die reden tellen deze indicatoren niet precies op tot het aantal unieke inwoners dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen
37
Doelenboom Gezondheid en preventie Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Twenteranders voelen zich gezonder
Doel: Inwoners voelen zich mentaal gezonder Van zorg naar gezondheid: die omslag gaan we maken! Volgens het concept voor positieve gezondheid, is gezondheid “het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Mentale gezondheid is nauw verbonden met andere leefgebieden van inwoners. Dit maakt een integrale aanpak voor het verbeteren van de gezondheid noodzakelijk. Daarbij hebben we aandacht voor de sterk veranderende samenleving en de (mentale) uitdagingen die dit met zich meebrengt voor verschillende doelgroepen.
Doel: Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl Voor de gemeente is het van belang dat onze inwoners zich zo gezond mogelijk voelen, zodat inwoners gezond op kunnen groeien, ouder worden en zo lang mogelijk gezond en zelfredzaam zijn. Om dit te bereiken is het nodig om een fit en vitaal leven te stimuleren, met een bijbehorende gezonde leefstijl. Verschillende doelgroepen vragen daarbij om verschillende manieren van benadering en ondersteuning.
Doel: Meer inzetten op en stimuleren van een gezonde leefomgeving Gezondheid vertegenwoordigd in alle beleidsterreinen: dat is het doel. Een omgeving moet ruimte bieden voor beweging, ontmoeting en meer voorbeelden van gezond gedrag.
Subdoel: Er wordt voor de verschillende doelgroepen een passend aanbod neergezet om een duurzaam gezonde leefstijl te stimuleren
38
Activiteiten De Maatschappelijke Agenda wordt opgesteld en uitgevoerd met partners, deze koppelen we aan het gezond en actief leven akkoord Omschrijving In 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (hierna GALA) ondertekend. De Brede SPUK GALA regeling maakt het voor de gemeente mogelijk om meer in samenhang in te zetten op preventie en bundelt tevens geldstromen die zich richten op stimuleren van sport en bewegen, preventie en het versterken van de sociale basis. Naast sport wordt ook cultuur ingezet als middel om de doelen voor het bevorderen van de gezondheid van de inwoners binnen de gemeente te behalen, het sportakkoord en de regeling Combinatiefuncties zijn daarom ook onderdeel van de Brede SPUK GALA. De Brede SPUK GALA uitkering is voor de periode 2023-2026 aangevraagd en ontvangen. Voor 2025 is de uitkering ook beschikbaar voor alle 15 aangevraagde thema’s van het GALA. Voor de besteding van deze uitkering is een integraal plan van aanpak opgesteld voor de periode 2023-2026, door de doelen vanuit het GALA te linken aan onze lokale doelstellingen. Hiermee kunnen we de middelen die beschikbaar zijn vanuit de SPUK GALA optimaal ingezet worden om te werken aan onze eigen doelen en activiteiten uit zowel het Sportakkoord het toekomstige cultuurakkoord, de Integrale beleidsnota en de concrete acties uit de Maatschappelijke Agenda’s van de komende jaren.
Een deel van de SPUK activiteiten pakken wij regionaal op via de Twentse Koers. Denk hierbij aan valpreventie. Regionaal worden ook de doelen uit het integraal zorgakkoord (IZA) vormgegeven.
39
Metingen Beleidsdoelen
Begroot Begroo 2025 t 2024
2023
2022 2021 2020 2019
91
Bron
Hulp is geboden waar nodig Aantal beschikbare en in kaart gebrachte AED's (incl. AED's in particulier eigendom)
110
100
117****
Minimaal aantal inwoners uit Twenterand die staan ingeschreven op www.hartslagnu.nl
1100
1100
938
91
81
80
Hartslagnu.nl
1100 1011
917
900
Hartslagnu.nl
Mate waarin hulpverlening bij tijdelijk huisverbod wordt aangeboden (%)*
gaat 100% vervallen
100% 100% 100% 100% 100%
Avedan Maatschappelijk werk
Mate van acceptatie hulpverlening bij tijdelijk huisverbod (%)
gaat 100% vervallen
100% 100% 100% 100% 100%
Avedan Maatschappelijk werk
Aantal basisscholen met voorlichting over middelengebruik
21
21
20
0
1**
2**
17
Tactus Verslavingszorg, Firstaidd
* Tot en met augustus 2020 gaat het om 3 thv's in de gemeente Twenterand ** In verband met de coronamaatregelen zijn verschillende voorlichtingen niet doorgegaan. Met de scholen is afgestemd hoe hiermee om te gaan. *** In verband met de coronamaatregelen hebben er 7 scholen tot aan de zomervakantie voorlichtingen afgenomen. De aantallen voor de tweede helft na de zomervakantie zullen wederom afhankelijk zijn van corona. **** 99 van de 117 AED's zijn 24/7 beschikbaar Beleidsdoelen (gezondheid)
Bron
Inwoners voelen zich mentaal gezonder
Begroot 2025
Aantal uitgevoerde trainingen rondom signaleren dementie
18
Alzheimer groep Twenterand
Aantal partners dat meewerkt aan de ketenaanpak mentale gezondheid
8
Interne systemen
Warme bemiddelingen van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt naar zinvolle daginvulling’
20
IVT/Zorgsaam
Aantal uitgevoerde trainingen voor professionals en organisaties uit de sociale basis rondom positieve gezondheid
3
Evenmens
Aantal meldingen eenzame Twenteranders gedaan bij het Signaalpunt
25
Signaalpunt
% opgepakte meldingen n.a.v. melding bij het Signaalpunt
100%
Signaalpunt
30
Scheidingspunt (Incluzio)
Aantal casussen van het scheidingspunt
Inwoners voelen zich mentaal gezonder Begroot Lange termijn effecten vanuit de GGD monitor * 2028
2022/ 2023
Het percentage jongeren dat psychische klachten ervaart
25%
29%
GGD monitor - Jeugd
Het percentage jongeren dat aangeeft sterk eenzaam te zijn
3%
8%
GGD monitor - Jeugd
Het percentage jongeren dat het makkelijk vindt om met stressvolle situaties om te gaan
45%
39%
GGD monitor - Jeugd
Het percentage volwassenen/ouderen dat psychische klachten ervaart
10%
14%
GGD monitor Volwassenen/ouderen
Het percentage volwassenen/ouderen dat aangeeft sterk eenzaam te zijn
18%
23%
GGD monitor Volwassenen/ouderen
Het percentage volwassenen/ouderen dat veerkrachtig is
90%
84%
GGD monitor Volwassenen/ouderen
Meer inwoners hebben een gezondere leefstijl
Begroot 2025
Aantal gefaciliteerde programma’s voor mensen met een beperking, mensen met lage basisvaardigheden, mensen met financiële uitdagingen en jongeren rondom bewustwording en het aanleren van gezonde gewoonten
8
Interne systemen
Een rookvrij college van B&W en gemeenteraad
Ja
Interne systemen
40
Aantal sportverenigingen die actief betrokken zijn bij de aanpak van sociale opgaven
10
Interne systemen
Aantal culturele organisaties die actief betrokken zijn bij de aanpak van sociale opgaven
6
Interne systemen
Meer inwoners hebben een gezondere levensstijl - Lange termijn effecten vanuit de GGD monitor *
Begroot 2028
2022/ 2023
Percentage jongeren dat voldoet aan de bewegingsrichtlijn
25%
12%
GGD monitor - Jeugd
Percentage jongeren dat elke dag ontbijt
60%
49%
GGD monitor - Jeugd
Percentage jongeren dat wekelijks rookt
10%
14%
GGD monitor - Jeugd
Percentage volwassenen/ouderen dat voldoet aan de bewegingsrichtlijn
55%
47%
GGD monitor Volwassenen/ouderen
Percentage volwassenen/ouderen dat drugs gebruikt
1%
2%
GGD monitor Volwassenen/ouderen
Percentage volwassenen/ouderen dat rookt
15%
18%
GGD monitor Volwassenen/ouderen
Meer inzetten op en stimuleren van een gezondere leefomgeving
Begroot 2025
Gemiddelde afstand inzetbare AED's t.o.v. reanimatielocatie (meters)
500
Aantal burgerhulpverleners
1.000
Hartslagnu.nl
Aantal betrokken inwoners/ervaringsdeskundigen bij maatschappelijke opgaven
50
Interne systemen
Aantal rookvrije zones
20
Rookvrije generatie
Hartslagnu.nl
* Het effect van preventieve beleidskeuzes is vaak pas zichtbaar na langere tijd. Om die reden hebben we alvast een aantal indicatoren opgenomen die naar verwachting in het voorjaar van 2028 een reëel beeld schetsen van de effecten van ons beleid
41
Doelenboom Onderwijs Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Iedere inwoner is zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam
Doel: Onderwijskansen zijn vergroot De gemeente Twenterand heeft als doel de onderwijs kansen te vergroten. Wij doen dit door in een vroeg stadium achterstanden en problemen te signaleren en hierop tijdig te anticiperen. Hiermee wordt beoogd dat alle kinderen een kansrijke start hebben in het onderwijs. Tevens hopen we met preventieve inzet in de toekomst minder vaak jeugdhulpvoorzieningen in te zetten. Belang is hierin een goede doorgaande lijn van kinderwens tot onderwijs.
Doel: Het vergroten van de basisvaardigheden bij inwoners De gemeente Twenterand heeft als doel de basisvaardigheden van inwoners te vergroten. Basisvaardigheden zijn competenties die inwoners nodig hebben om effectief te functioneren in de samenleving, hierbij kan gedacht worden aan lezen, schrijven en digitale vaardigheden. Als inwoners verminderde basisvaardigheden hebben, kunnen zij minder goed functioneren in de samenleving, thuis en op het werk. Door het vergroten van de basisvaardigheden bij inwoners wordt de zelfredzaamheid bevorderd.
Doel: Onderwijsvoorzieningen zijn toegankelijk De voorzieningen voor onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoen aan de normen die in de lokale verordeningen zijn vastgelegd. Tevens zorgt de gemeente in specifieke gevallen voor extra ondersteuning als de gemeente hiervoor verantwoordelijk is.
Subdoel: Zoveel mogelijk kinderen van 2 1\2 - 4 jaar krijgen een aanbod Activiteiten Handhaven kwaliteitseisen kinderopvang en peuterspeelzaalwerk Omschrijving
42
Vanaf 1 januari 2022 konden gemeenten en GGD’en ervoor kiezen om soepeler toezicht te houden op kindercentra en gastouderbureaus. Hierbij worden de minimale eisen waarop wordt getoetst grotendeels losgelaten. In plaats daarvan kunnen gemeenten en GGD’en zelf het toezicht per jaar invullen en moeten ze dit motiveren en vastleggen. Zo kunnen inspecties goed rekening houden met specifieke (lokale) risico’s. Op 1 april 2022 is de GGD Twente in alle 14 Twentse gemeenten begonnen met het flexibel inspecteren. In Twente is ervoor gekozen om samen te werken aan een nieuw handhavingsbeleid. De 14 Twentse gemeentes pakken dit gezamenlijk op in samenwerking met de GGD en gaan naar aanleiding van een modelleidraad van de VNG gezamenlijk toezicht en handhavingsbeleid opstellen. Ontwikkelingen hierover volgen zodra meer bekend is. In het handhavingsbeleid worden signalen uit het landelijk rapport meegenomen, zoals de personeelstekorten. De personeelstekorten hebben een grote relatie met tekortkomingen in de kwaliteitseisen. Ook is rekening gehouden met de flexibele inspectieactiviteit, aanpassing van boeteregels aan het strafrecht en zorgvuldigere belangenafweging. De personeelstekorten worden tevens ingedamd door het bijna gratis aanbieden van kinderopvang. Dit is twee jaar uitgesteld en gaat in 2027 in.
Subdoel: Inwoners verlaten het onderwijs met een startkwalificatie Activiteiten Houden van toezicht op naleving leerplicht, kwalificatieplicht en verzuimpreventie Omschrijving Er is een grote toestroom van nieuwkomers en leerplichtige nieuwkomers. Onze lokale scholen zetten zich hard in om voor de Oekraïense vluchtelingen onderwijs te bieden. Hiernaast zetten de scholen het Palet en het Erasmus ISK zich ook in voor onderwijs voor nieuwkomers in Twenterand. De toestroom van leerplichtige nieuwkomers is groot en heeft effect op de taken van leerplicht. Sub-regio Almelo wil dit graag in gezamenlijkheid aanpakken en stelt voor om voor 2 jaar een regionale leerplichtambtenaar aanstellen die zich richt op het Palet en het Erasmus ISK. De kosten voor Twenterand zijn afhankelijk van het aantal Twenterandse leerlingen. De kosten worden geschat op €14.000,-. Dekking van de kosten zal plaatsvinden op basis van status van de nieuwkomers. In de huidige situatie betekent dit dat de kosten gedekt zullen worden uit de gelden voor opvang ontheemden uit Oekraïne en de gelden voor inburgering.
Subdoel: Onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoet aan vastgestelde norm Activiteiten Uitvoeren Onderwijshuisvesting IHP Omschrijving Op het gebied van huisvesting zijn er diverse ontwikkelingen, zoals het wetsvoorstel planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting, doorvertaling van het IHP, de nieuwbouw van de Oranjeschool en het groeiende leerlingaantal van SBO de Sleutel. Hieronder worden ze puntsgewijs toegelicht. Het Wetsvoorstel doelmatige aanpak onderwijshuisvesting heeft als doel om gemeenten en schoolbesturen meer planmatig te laten samenwerken bij bouw en onderhoud van schoolgebouwen. Het wetsvoorstel wat op 1 augustus 2025 in werking treedt, stelt gemeenten onder andere verplicht een Integraal Huisvestingsplan [IHP] . Ook stelt deze wet dat de gemeente verantwoordelijk wordt voor renovatie van schoolgebouwen als alternatief voor nieuwbouw. Het Integraal Huisvestingsplan gemeente Twenterand 2023-2039 biedt een leidraad voor mogelijke investeringen die tot en met 2039 mogelijk plaatsvinden. De gemeente Twenterand is momenteel in afwachting van de wetswijziging en de modelverordening, deze wordt verwacht in het 4e kwartaal. Zodat wij tijdig kunnen anticiperen op het wetsvoorstel en de waar nodig benodigde financiële middelen. Mocht het nodig zijn, komen we
43
hier bij de raad op terug. Naast bovenstaande wordt u als raad tevens separaat op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rondom de Oranjeschool. Het leerlingenaantal van SBO de Sleutel is de afgelopen jaren behoorlijk gegroeid en dit lijkt een structurele toename. De structurele toename op het SBO onderwijs kan verklaard worden doordat er Twenterandse leerlingen naar de Sleutel gaan die normaliter op het SO hadden gezeten. De school streeft erna om alle Twenterandse leerlingen zo thuis nabij als mogelijk onderwijs te kunnen geven, zodat de leerling zoveel als mogelijk in zijn of haar omgeving blijft. Het schoolbestuur heeft dan ook gevraagd om mee te denken over de functie van de Sleutel binnen het onderwijslandschap, waarbij een huisvestingsvraag en jeugdhulpvraag naar boven komt. De structurele toename van het leerlingenaantal leidt ertoe dat uitbreiding van het gebouw noodzakelijk blijkt. De totale kosten van de structurele uitbreiding zijn nog onbekend, omdat er onduidelijkheid is over hoe de uitbreiding het beste uitgevoerd kan worden. Om dit te onderzoeken is er een haalbaarheidsonderzoek nodig, waarbij onderzocht wordt of een opbouw op de bredeschool Kadans met een houtenskelet een mogelijkheid is om het ruimte tekort op te lossen. De geschatte kosten voor het haalbaarheidsonderzoek zijn €20.000.
Naast het huisvestingsvraagstuk is ook gesproken over jeugdhulp en preventie op de Sleutel. Het vraagstuk over onderwijs en jeugdhulp is aan de hand van data met elkaar besproken. De Sleutel, evenals de gemeente, ziet heil in het inzetten van een preventieve jeugdhulpverlener binnen de school.
Uitvoeren leerlingenvervoer Omschrijving Vanaf 1 augustus 2024 is het nieuwe contract doelgroepenvervoer ingegaan. De implementatie van dit nieuwe contract loopt op schema. Echter, op basis van de recent ontvangen nieuwe vervoersopdracht voor het aankomende jaar betreffende het leerlingenvervoer, hebben we te maken met een kostenstijging die veroorzaakt wordt doordat de gemiddelde ritafstand langer is. De prognose, zoals ook uit de Berap 2024 blijkt, laat zien dat we hierdoor ongeveer €300.000 gaan overschrijden op het budget voor leerlingenvervoer.
Metingen Beleidsdoelen
Begroot 2025
Begroot 2023 2022 2021 2020 2019 2024
Bron
Basisvaardigheden zijn vergroot Aantal peuters dat wordt bereikt (zowel reguliere peuters als doelgroeppeuters (VVE))
500
450
553 506 452 418 313
Opgave instellingen
Aantal cursisten die een taalcursus volgen bij het ROC
50
40
56
58
42
38
40
ROC
Aantal cursisten aangemeld via Taalpunt
200
60
239
58
18
31
90
Taalpunt
Aantal leerlingen leerlingenvervoer *
370
370
368 333 366 298 282
Interne systemen
* De gerealiseerde cijfers vanaf 2023 is de peidatum 1-4 van dat jaar
44
Doelenboom Jeugd Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Evenwichtig opgroeiende jeugd, die actief deelneemt aan de maatschappij.
Doel: Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor de jeugd op alle leefgebieden De meeste jeugdigen groeien probleemloos op, ouders zijn hiervoor als eerste verantwoordelijk. Daarnaast zijn er voldoende voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waardoor de jeugd in Twenterand zich kan ontwikkelen.
Doel: Er is preventie van problemen bij jeugd De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen.
Doel: Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Voor ouders en jeugdigen waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles vanzelf goed verloopt, is aanvullende ondersteuning of zorg nodig om ook voor hen de kans om evenwichtig op te groeien mogelijk te maken of te vergroten. We streven naar effectieve en efficiënte ondersteuning en zorg waarmee we de eigen kracht van ouders en jeugdigen versterken met als doel dat ze zo snel mogelijk en zo goed mogelijk hun eigen leven (weer) vorm kunnen geven. De gemeente heeft op grond van de Jeugdwet een jeugdhulpplicht, die waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben. Met deze verantwoordelijkheden heeft de gemeente meer instrumenten in handen om hierop te sturen.
Subdoel: Jeugd in (tijdelijk) kwetsbare posities wordt ondersteund Activiteiten Beschikbaar stellen en toewijzen van jeugdhulp Omschrijving
45
Ontwikkelingen: Effecten/ investeringen Hervormingsagenda jeugdzorg (nationaal) Het doel van de Hervormingsagenda jeugdzorg is dat het stelsel rondom jeugdigen beter gaat werken en financieel weer houdbaar zal worden. Een structurele besparing is aan de orde, evenals investeringen om deze te halen. Er ligt een grote opgave op kostenbeheersing die scherpe keuzes gaat vragen. In de Hervormingsagenda zijn zowel maatregelen opgenomen die geld kosten, zoals een verbetering in kwaliteit, als maatregelen die (op termijn) een besparing opleveren. Ook is rekening gehouden met kosten voor de uitrol van maatregelen. De richting van de aanpassingen: een inperking van de reikwijdte van de Jeugdwet, een verbetering van de toegang en integraliteit van het sociaal domein en een versteviging van de sociale basis. Vertrekpunt voor de Hervormingsagenda is een structurele besparing van €1 miljard vanaf 2027. Voor een deel van de maatregelen (ongeveer €650 miljoen) zijn het rijk en de VNG het eens over de haalbaarheid. Voor de resterende €380 miljoen zijn er meer onzekerheden wat betreft de verwachte opbrengst en de duurzaamheid van de maatregelen. Een externe Deskundigencommissie brengt begin 2025 zwaarwegend advies uit aan het rijk en de VNG ten aanzien van de uitvoering van de maatregelen en de gepleegde inspanningen, vooral in relatie tot de uitgavenontwikkeling.
Een financiële vertaling van de maatregelen naar Twenterand is daarom op dit moment nog lastig te maken. Inhoudelijk zijn we al volop bezig met de uitwerking. Een aantal van de maatregelen uit de Hervormingsagenda worden regionaal opgepakt in de Inkoop Jeugdhulp 2025, in de transformatieopgave voor aanbieders die hieraan verbonden is en in de Samenwerkingsagenda Jeugdhulp Twente. Daarnaast zijn we lokaal bezig met het doorontwikkelen van een stevig lokaal team, het uitwerken van een integrale, domeinoverstijgende aanpak en het ontwikkelen van collectief, vrij toegankelijk aanbod. Doorontwikkeling toegang tot het sociaal domein en het lokaal team Gemeenten zijn vanuit verschillende wet- en regelgeving verantwoordelijk voor de toegang tot zorg en ondersteuning in het sociaal domein. De (her)inrichting van de toegang, met stevige lokale teams, wordt daarbij gezien als sleutel om zorg en ondersteuning beter te organiseren, waarbij het perspectief van de inwoner centraal komt te staan. Deze beweging zien we in heel veel akkoorden en programma’s in het sociaal domein terug, maar dit heeft bijvoorbeeld ook een link met dienstverlening. Gemeenten moeten zorgdragen voor een laagdrempelige toegang tot ondersteuning.
Ook moet er gezorgd worden voor krachtige, goed bereikbare lokale teams die aanwezig zijn op plekken waar inwoners van nature komen, direct hulp bieden en, als nodig, schakelen met gemeentelijke afdelingen, collectieve voorzieningen en aanvullende expertise. De teams vormen voor inwoners het vertrouwde gezicht en blijven aanspreekpunt zo lang als nodig. Dit sluit aan bij de twee ontwikkelrichtingen die we in Twenterand hebben gekozen voor de doorontwikkeling van de toegang: samenhangend organiseren en inwoner als uitgangspunt. Terwijl de opgaven dus groot zijn, en burgers verwachten dat gemeenten met hun dienstverlening dichter bij hen komen te staan, wordt er door het Rijk de komende jaren sterk bezuinigd, niet alleen op Jeugdhulp. We doen al veel, maar dit vraagt de komende jaren een meer efficiënte en effectieve samenwerking om inwoners zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen en preventief te kunnen werken, inwoners waar noodzakelijk zo goed mogelijk te ondersteunen en de instroom naar geïndiceerde zorg te beperken. Dit is een gezamenlijk opdracht met ons voorliggend veld. Doorontwikkeling dashboard voorliggend veld In het coalitieakkoord wordt beoogd de positie van het voorliggend veld te versterken, door het ontwikkelen van een dashboard voor het voorliggend veld.
In 2024 wordt gestart met een inventarisatie van de verschillende systemen, eenduidigheid in registratie en verwerkingsmethoden van het voorliggend veld, om te onderzoeken hoe een dashboard ontwikkeld kan gaan worden. Onderzocht wordt of er het mogelijk is de huidige systemen te koppelen en/of dat de data via een ander systeem gegenereerd moet gaan worden. Het ontwikkelen van een dashboard kan mogelijk resulteren in aankoop van een nieuw systeem in 2025. Aanpassing tekst: Continuïteit cruciale jeugdhulp Binnen het huidige onrustige jeugdhulp- zorglandschap zien we dat de continuïteit van cruciale jeugdhulp bij een aantal grote aanbieders in gevaar komt. Redenen hiervan zijn divers en oorzaken
46
niet eenvoudig te verhelpen. De risico’s op discontinuïteit van cruciale jeugdhulp moeten zoveel mogelijk beperkt worden in het belang van de jeugdigen en hun verzorgers. Wanneer in 2025 continuïteitsrisico’s ontstaan of voortduren, is het van belang om deze vroegtijdig te signaleren en om ze te beheersen wanneer de ernst ervan toeneemt. Daar waar nodig en mogelijk dienen passende, objectieve en weloverwogen besluiten genomen te worden over het al dan niet (financieel) ondersteunen van cruciale jeugdhulpaanbieders.
Subdoel: Er is een veilige opgroei- en opvoedsituatie in gezinnen .
Activiteiten Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Omschrijving Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming Het landelijk beleid vanuit het programma Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming beoogt een transformatie van de huidige opzet van de kind- en gezinsbescherming. Het doel is om te komen van ketenpartners die in een estafettemodel met elkaar samenwerken naar een integrale, systeemgerichte manier van werken. De landelijke proeftuinen die worden uitgevoerd in het Toekomstscenario laten zien dat met deze andere manier van werken een flinke daling van het aantal gedwongen maatregelen mogelijk is. In Twente gaan we als regio invulling geven aan het Toekomstscenario. De komende jaren werken we in pilots aan ‘andere/nieuwe’ oplossingen voor kinderen/jongeren/ gezinnen met ernstige veiligheidsrisico’s. Dit richt zich vooral op de samenwerking tussen onze lokale toegang (jeugd/Wmo) en de jeugdbeschermingsorganisaties Veilig Thuis Twente, Raad voor de Kinderbescherming en Geïndiceerde instellingen (GI's). In Twenterand hebben we relatief veel gedwongen maatregelen en daarom willen we graag pilot zijn in het Twentse traject. Dit legt echter wel extra druk op de capaciteit binnen de toegang. Deze ontwikkelingen vragen voor de komende jaren sowieso een andere en wellicht extra inzet van de betrokken organisaties en van consulenten in de gemeentelijke toegang.
Het Toekomstscenario kent een grote samenhang met de regionale Samenwerkingsagenda Jeugdhulp en met de doorontwikkeling van het lokale team.
Veilig Thuis Twente Omschrijving Duurzame doorontwikkeling Veilig Thuis Twente Het aantal meldingen bij Veilig Thuis Twente (VTT) heeft de afgelopen jaren steeds een stijgende lijn laten zien. Om te voorkomen dat we in een cyclus blijven zitten dat de meldingen toenemen en er extra middelen moeten worden ingezet om de wachttijden te beheersen, is er de wens om tot een toekomstbestendige oplossing te komen met VTT. Tot nu toe was de inzet vooral gericht op het primaire proces van VTT en het beheersen van de doorlooptijden. In 2024 is een onderzoek gedaan met een bredere focus op alle taken van VTT binnen de aanpak Huiselijk geweld en kindermishandeling en de samenwerking in de keten. Uit het onderzoek volgt een nieuwe ontwikkelrichting die past binnen de richting van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming en de Hervormingsagenda jeugd. Op basis hiervan wordt bepaald welke investering nodig is voor 2025 en verder. Indien nodig komen we hierbij op terug bij uw raad.
47
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsindicatoren
Begroot Begroot 2023 2025 2024
2022
2021
2020
2019
Bron
66
100
42
56
Stichting ZorgSaam Twenterand (SZT)
48
21
34
64
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal activiteiten dat door jongeren zelf wordt georganiseerd bij St. Zorgsaam Twenterand (SZST)
Vervalt
-
-
30
-
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal bezoekers CJG Loket
Vervalt
Aantal Bezoekers website Loes.nl
350.000
Aantal uitgevoerde trajecten BOR
Vervalt
5
2
4
3
3
5
Humanitas
Aantal uitgevoerde trajecten Homestart
Vervalt
3
1
3
0
1
2
Humanitas
125
74
46
SZT
-
514.907 326.273 364.556 337.134
SZT SZT/GGD
400.000
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal jongeren gemeld in het zorgnetwerk door SZT
Vervalt
-
-
152
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Aantal individuele coaching plannen door SZT
Vervalt
-
-
38
28
17
20
SZT
Aantal jeugdige/jongvolwassen vrijwilligers dat betrokken is bij het jongerenwerk van SZT
250
-
-
136
157
24
108
SZT
Een overzicht van vrij toegankelijke voorzieningen per kern.
Vervalt
gereed
1
1
1
1
1
Totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen
Vervalt
-
nvt
1.144
1.040
1.292
717
Interne systemen
totaal aantal jeugdigen uniek
Vervalt
-
nvt
689
661
733
-
Interne systemen
Er is een expertisecentrum duurzame gezinsvormen gerealiseerd
Vervalt
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
er is een regionaal meldpunt loverboyproblematiek / mensenhandel Twente gerealiseerd
Vervalt
Ja
Ja
Ja
Ja
Nee
De vier jeugdwelzijnorganisaties zijn betrokken bij herpositionering jongerenwerk hebben gezamenlijke werkafspraken gemaakt *
Vervalt
n.v.t.
n.v.t.
Nee
Nee
Ja
Vernieuwde beleidsindicatoren
Begroot 2025
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal individuele trajecten Jongerenwerk
90
ZorgSaam
Aantal groepsgerichte trajecten Jongerenwerk
30
ZorgSaam
Er is een onafhankelijk ervarings- en tevredenheidsonderzoek onder meerdere doelgroepen van het Jongerenwerk uitgevoerd
Ja
ZorgSaam
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal gezinnen dat ondersteund is door lichte kortdurende opvoedondersteuning
30
ZorgSaam
Aantal gezinnen dat ondersteund is door de medewerker Kansrijke Start
25
ZorgSaam
Totaal aantal gekoppelde gezinsvrijwilligers door Evenmens
8
Evenmens
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal verwijzingen van jongerenwerk naar een andere voorliggende voorziening
50
ZorgSaam
Aantal verwijzingen van jongerenwerk naar geïndiceerde zorg
20
ZorgSaam
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Totaal aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen*
1060
1050
1020
1048
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met verblijf **
145
150
138
149
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met ambulante zorg **
940
950
910
935
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met een maatregel (ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing) **
125
140
116
136
-
-
-
Interne systemen
48
Totaal aantal unieke jeugdigen die ondersteuning hebben gekregen via de POH
380
Mediant
Totaal aantal unieke gezinnen/ jeugdigen die ondersteuning hebben gekregen via gezinswerk
75
Incluzio
*Dit betreft het aantal unieke BSN's met een lopende indicatie in het aangegeven jaar ** Jeugdigen kunnen meerdere soorten geïndiceerde zorg ontvangen. Om die reden tellen deze indicatoren niet precies op tot het aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen
49
Doelenboom Transformatie Sociaal Domein Doelenboom Transformatie Sociaal Domein
Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand willen we dat iedereen -naar eigen vermogen- mee kan doen in de samenleving. Gemeente, inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en verenigingen moeten voor elkaar klaar staan en de handen ineenslaan. Om hieraan te werken de komende jaren is het nieuwe sociaal beleid in onze integrale beleidsnota 2023-2026 vastgelegd: overkoepelende doelen voor verschillende levensgebieden worden hierin beschreven. Het bereiken van de doelen gaat aan de hand van verschillende activiteiten, waarvan de invulling samen met betrokkenen wordt gedaan middels de maatschappelijke agenda. De doelenboom Transformatie behelst dus het raamwerk van de maatschappelijke agenda (MAG). De MAG is omvangrijk zoals in de activiteitenlaag in de doelenboom hierboven is weergegeven. De middelen vanuit de specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK GALA) en de middelen uit het stimuleringsfonds worden voornamelijk gebruikt voor uitvoering van de maatschappelijke agenda.