Programmabegroting 2025
Tekst van het document
Programmabegroting 2025
2
3
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................4 Inleiding Programmabegroting 2025 .......................................................................................................5 Verwerkte besluiten uit de Kadernota 2025 ..........................................................................................12 Programma Sociaal Domein .................................................................................................................29 Doelenboom Sociale Zaken ...............................................................................................................31 Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning ..................................................................................35 Doelenboom Gezondheid en preventie .............................................................................................38 Doelenboom Onderwijs......................................................................................................................42 Doelenboom Jeugd ............................................................................................................................45 Doelenboom Transformatie Sociaal Domein .....................................................................................50 Wat mag
het kosten programma Sociaal Domein .............................................................................54 Programma Ruimte ...............................................................................................................................55 Doelenboom Openbare orde en veiligheid ........................................................................................57 Doelenboom Openbare ruimte en verkeer ........................................................................................59 Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH......................................................................................61 Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling, Gemeentelijk Vastgoed en VTH .................66 Wat mag het kosten programma Ruimte ...........................................................................................68 Programma Economie en vrijetijdsbesteding ........................................................................................69 Doelenboom Cultuur en Recreatie & Toerisme .................................................................................71 Doelenboom Economie en werkgelegenheid ....................................................................................73 Doelenboom Sport
.............................................................................................................................76 Wat mag het kosten programma Economie en vrijetijdsbesteding ....................................................81 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................................82 Wat mag het kosten Bedrijfsvoering ..................................................................................................83 Beleidsindicatoren .................................................................................................................................84 Paragrafen .............................................................................................................................................85 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................86 Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen ...........................................................................................96 Paragraaf Financiering.....................................................................................................................100 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................................103 Paragraaf
Openbaarheid Woo .........................................................................................................105 Paragraaf Verbonden Partijen .........................................................................................................106 Paragraaf Grondbeleid.....................................................................................................................115 Paragraaf Lokale Heffingen .............................................................................................................117 Overzicht van baten en lasten .............................................................................................................125 Financiële positie .................................................................................................................................136 Meerjarenraming 2026-2028 ...............................................................................................................138 Bijlagen ................................................................................................................................................140 Investeringslijsten 2025-2028 ..........................................................................................................141 EMU-saldo begroting 2025
..............................................................................................................143 Beeld structureel begrotingssaldo ...................................................................................................144 Staat van reserves en voorzieningen begroting 2025-2028 ............................................................145 Overzicht taakvelden .......................................................................................................................163 Geprognosticeerde balans 2025 - 2028 ..........................................................................................166 Overzicht subsidies 2025 die niet in subsidieplafond zijn opgenomen ............................................168 Lijst met verklarende afkortingen .....................................................................................................169 Ondertekening Programmabegroting 2025 .....................................................................................173
4
Inleiding Programmabegroting 2025 Inleiding Programmabegroting 2025 Hierbij presenteren wij u de programmabegroting 2025. Deze begroting is gebaseerd op de kadernota 2025 en de bijgestelde inzichten vanuit de bestuursrapportage 2024. De begroting heeft een positief saldo van € 469.288. Meerjarig is er voor onze gemeente geen sluitende begroting als gevolg van het zogenaamde “ravijnjaar 2026”. Ondanks dat er nog steeds onduidelijkheden zijn, moet er rekening worden gehouden met een structureel begrotingstekort in de orde van grootte van € 5,4 miljoen (tekort jaarschijf 2028). De gemeente Twenterand staat dus voor een zeer grote opgave waarbij het college wil voorkomen dat keuzes enkel financieel gedreven zijn. Bij schaarste aan middelen gaat het in essentie om scherpe(re) politieke keuzes. Daarop heeft het college de denklijn “strategische gemeente” geformuleerd. Bij het maken van die keuzes vallen we terug op ons bestuurlijk gekozen scenario: “Twenterand, economisch sterk met een sociaal kloppend hart”. Om tot goede, evenwichtige keuzes te komen is de inbreng en betrokkenheid van de raad evident. In de eerste plaats vanwege de kaderstellende rol en de bevoegdheid van budgetallocatie door de raad.
Daarnaast is er de overtuiging dat door het bevorderen van integraliteit en samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie dit de kennis en creativiteit over en weer vergroot. Hierdoor is er meer kans op synergievoordelen en dat oplossingen ook voor de langere termijn houdbaar zijn. Daarnaast is er ook de volksvertegenwoordigende rol van de Raad als gekozenen door onze inwoners. Het college heeft de raad daarom uitgenodigd om aan dit traject deel te nemen. Inmiddels heeft de raad het amendement “Begroting 2026 sluitend en doorkijk naar toekomst” aangenomen en besloten dat raadsleden geen onderdeel uitmaken van voorbereidende werkgroepen/commissies, maar de gehele raad gedurende het proces wel betrokken (informeren en consulteren) blijft.
Landelijke ontwikkelingen Om niet te vroeg onnodige en onomkeerbare bezuinigingen door te voeren zijn veel gemeenten – zo ook Twenterand – tot dusver terughoudend geweest in het nemen van maatregelen. Niet in de laatste plaats omdat in het afgelopen jaar onbekend was hoe een nieuwe regering met het ravijnjaar om zou gaan. Inmiddels heeft de VNG het volgende begrotingsadvies afgegeven: “prepare for the worst and fight for the best”. Als de gemeente hier niet tijdig op anticipeert betekent dit dat zij vanaf begrotingsjaar 2026 onder preventief toezicht van de provincie komt. Investeringen waar geen wettelijke verplichting aan ten grondslag ligt zullen dan uitgesteld moeten worden. Recent is de miljoennota verschenen. Ondanks de oproep van de gemeenten (middels de VNG) voor voldoende financiën om verschraling van voorzieningen te voorkomen, is het teleurstellend dat we in de Miljoenennota nog weinig van een oplossing voor gemeenten terugzien.
Koers Deze begroting kent dezelfde koers als de vastgestelde kadernota, inclusief de aangenomen moties en amendementen. Ongeveer 95% van de teksten is gelijk aan de teksten in de kadernota. Er is daarnaast gecheckt op actualiteit en soms -wanneer bestuurlijk relevant voor 2025- is verwezen naar relevante moties die tijdens de kadernota-behandeling zijn aangenomen. In het collegeprogramma is het toekomstbeeld voor de gemeente omschreven: “Mensen verblijven graag in Twenterand door de goede voorzieningen. Ook komen mensen er graag als toerist of om zich er met hun bedrijf te vestigen. Er is een bloeiende detailhandel, elke kern heeft een eigen karakter en ontwikkelt haar eigen kracht. Er is bedrijvigheid en een sterke agrarische sector waarin ondernemersgeest en duurzaamheid op maat zijn gecombineerd.” Dit toekomstbeeld blijft in essentie ongewijzigd, maar de financiële situatie dwingt ons tot scherpe strategische keuzes. De Integrale Beleidsnota (IBN) sociaal domein en de Maatschappelijke Agenda (MAG), het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 en de startnotitie economische visie geven daaraan al goede richting. Vanwege de verwachting dat er in het komende jaar een aantal fundamentele keuzes gemaakt moeten worden is er in deze begroting in het algemeen gekozen terughoudend om te gaan met voorstellen waarbij nieuwe, structurele middelen benodigd zijn.
Vanuit die gedachte is er gekozen nu ook geen additionele structurele middelen betreffende het personeel voor te stellen.
5
Programma's De begroting wordt overeenkomstig het coalitieakkoord in drie programma’s uitgewerkt. Voor de inhoudelijke ontwikkelingen en perspectieven verwijzen wij u naar de diverse inleidingen van deze programma’s.
Financiën Zoals gezegd: deze begroting is gebaseerd op de kadernota 2025. Uiteraard zijn ook de structurele effecten uit de bestuursrapportage 2024 meegenomen in deze begroting. Omdat de afwijkingen ten opzichte van de kadernota voornamelijk bestaan uit effecten vanuit de berap is de tegel "afwijkingen ten opzichte van de kadernota" niet opgenomen in deze begroting. In de financiële tabel worden alle afwijkingen benoemd, ingedeeld naar financiële afwijkingen, afwijkingen vanuit de berap en afwijkingen door nieuwe voorstellen (uitbreiding griffie, OMD vervoer, inflatiecorrectie OZB en gas/water/elektra). Het saldo van de Kadernota 2025 is het vertrekpunt voor het financieel overzicht. De financiële consequenties vanuit de Kadernota kunt u weervinden in de tegel “verwerkte besluiten uit de Kadernota 2025”. Deze worden niet herhaald in onderstaande tabel.
6
Financieel overzicht: verklaring verschil Kadernota en begroting BEGROTING 2025
2025
Saldo Kadernota 2025
2026 45.343 v
2027 - n 2.892.74 2
2028 - n 3.845.91 8
- n 3.629.89 9
Financiële afwijkingen: Aangenomen amendementen (innovatiebudget, accountantskosten en opleidingsbudget)
55.000 v
75.000 v
135.000 v
145.000 v
Algemene uitkering Deze bedragen zijn conform de raadsbrief gevolgen meicirculaire 2024.
939.000 v
1.099.000 v
1.337.000 v
3.396.000 v
Inflatie Voor 2025, 2026 en 2027 betreft dit de correctie op de inflatie zoals die was verwerkt in de meerjarenbegroting 2024 en verder. Voor 2028 was nog geen inflatie meegenomen omdat dit een nieuwe jaarschijf is. Dat maakt dat de omvang van 2028 hoger is dan de jaren ervoor. Per saldo kan gesteld worden dat (op de lange termijn) de compensatie voor inflatie in de algemene uitkering niet toereikend is.
- n 409.719
-763.621 n
- n 1.508.041
- n 4.626.047
Kapitaallasten Verschuiving in geraamde jaarlasten door het later gereedkomen van investeringen.
362.333 v
116.685 v
-378.096 n
-315.127 n
Lagere rente langlopende leningen Minder langlopende leningen i.v.m. hoog schatkistsaldo
110.000 v
121.073 v
114.585 v
134.329 v
Voordeel op SPUK sport Hogere toerekening kosten sport (i.v.m. btw) aan de rijksbijdrage SPUK
47.314 v
110.022 v
73.441 v
73.441 v
Hogere toerekening kosten GBTwente aan kostendekkende producten conform begroting GBTwente
104.138 v
91.325 v
64.636 v
35.069 v
1.208.06 v 6
849.484 v
-161.475 n
- n 1.157.33 5
1.253.40 v 9
- n 2.043.25 8
- n 4.007.39 3
- n 4.787.23 4
Grote afwijkingen n.a.v. de berap: Sociaal: Leerlingenvervoer Bijstelling budget op basis van de nieuwe vervoersopdracht
- n 300.000
-300.000 n
-300.000 n
-300.000 n
Vrouwenopvang Indexering is hoger dan oorspronkelijk begroot.
-10.000 n
-10.000 n
-10.000 n
-10.000 n
-310.000 n
-310.000 n
-310.000 n
-310.000 n
Ruimte: Software Structurele kostenverhoging abonnement voor groen riolering, verlichting en civiele kunstwerken
-20.000 n
-20.000 n
-20.000 n
-20.000 n
7
(bruggen) Versterken VTH samenwerking Het beschikbaarstellen van 0,1 FTE voor 3 jaar (conform berap)
-12.000 n
-12.000 n
0
0
-32.000 n
-32.000 n
-20.000 n
-20.000 n
-45.000 n
-45.000 n
-45.000 n
-45.000 n
Economie en vrijetijdsbesteding: Schoonmaakkosten sporthal Kosten van uitbesteding Bedrijfsvoering: Representatiekosten
-15.000 n
-15.000 n
-15.000 n
-15.000 n
Licentiekosten SurePay Nieuw controlesysteem op uitgaande betalingen en banknummers
-15.000 n
-15.000 n
-15.000 n
-15.000 n
Lagere huuropbrengst gemeentehuis Verbouw is nog niet klaar, verhuur in geraamde omvang is nog niet mogelijk
- n 175.000
n
n
n
Vennootschapsbelasting op reclame opbrengsten
-10.000 n
-10.000 n
-10.000 n
-10.000 n
Schoonmaakcontract gemeentehuis
-25.000 n
-25.000 n
-25.000 n
-25.000 n
Renteontvangst Voordeel door hoog saldo rekening courant
200.000 v
200.000 v
200.000 v
200.000 v
Rente hypotheken aan ambtenaren Er is veel afgelost waardoor lagere rente opbrengsten
-75.000 n
-75.000 n
-75.000 n
-75.000 n
-115.000 n
60.000 v
60.000 v
60.000 v
Nieuwe voorstellen: 0,5 fte uitbreiding adm. ondersteuning griffie Conform besluit werkgeverscommissie raad
-35.000 n
-35.000 n
-35.000 n
-35.000 n
OMD vervoer Kostenstijging i.v.m.abusievelijk vergeten opstaptarief in rekenmodel, door complexiteit situatie ivm nieuwe aanbesteding
-56.000 n
-56.000 n
-56.000 n
-56.000 n
OZB inkomsten Hogere inkomsten vanwege inflatiecorrectie niet-woningen
57.160 v
60.303 v
63.510 v
190.540 v
Gas/water/elektra Stijging tarief door nieuwe inkoop (betreft een totale stijging over alle objecten in onze begroting)
- n 250.000
-250.000 n
-250.000 n
-250.000 n
Diverse wijzigingen Saldo meerjarenbegroting 2025
-283.840 n
-280.697 n
-277.490 n
-150.460 n
1.719 v
-12.534 n
-99.285 n
-160.470 n
469.288 v
- n 2.663.48 9
- n 4.699.16 8
- n 5.413.16 4
8
9
Aangenomen moties en amendement Kadernota 2025 Voor het volledige overzicht wordt onderstaand nog even kort de aangenomen moties en amendementen van de kadernota 2025 herhaald. Dit zijn de moties/ amendement, die verwerkt zijn in deze begroting: Amendement A09 Structurele besparingen “wijziging richting begroting 2025” Motie M15 Uitbreiding en verbetering dorpsommetjes en wandelroutes Motie M16 Focus innovatiefonds op afremmen / voorkomen Wmo-gebruik Motie M17 Realiseren centraal gelegen pumptrackbaan / skatevoorziening Motie M18 Krediet voor aanpak Aquapark De Zandstuve incl. binnenterrein Motie M19 Roelofsbrink Den Ham locatie groene inclusieve speeltuin Motie M20 Bijdrage aan beschikbaar stellen speelgoed Stichting Speelgoedbank Motie M21 Ondernemershuis Twenterand Motie M23 Centrum Vroomshoop en Kennedyschool (nieuw) Motie M24 Watertappunten in elke kern Motie M25 Meer heggen in ons buitengebied maakt onze gemeente nog mooier Motie M26 procedure voor het plaatsen van zorgunits / - aanbouw t.b.v. zorg aan familie Motie M27 Bereikbaarheid en Lobby OV station Geerdijk Motie M28 Steun in de rug voor ANBI / Non-profit instellingen Motie M29 Het gebied Engbertsdijksvenen toegankelijk houden voor recreatie Motie M38 Inzet ervaringsdeskundigen en ervaringskennis Motie M39 Verstrekken gratis krant Motie M 42 Onderzoek verkeersveilige toegankelijkheid sportpark het Midden
Risico's We bevinden ons ten tijde van het opstellen van de begroting in onzekerheid over de koers van het nieuwe kabinet, Publieke organisaties, waaronder gemeenten, hebben zich de afgelopen jaren ingezet op ontwikkelingen binnen bepaalde beleidsterreinen, die door het nieuwe kabinet niet altijd worden doorgezet. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het schrappen van de stikstofplannen, het zogenoemde Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Daarnaast spelen ook nog altijd de risico's die gepaard gaan met de krappe arbeidsmarkt . Vacatures zijn steeds moeilijker in te vullen. Over deze en andere risico’s leest u meer in de paragraaf weerstandsvermogen. Onze beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 14.409.647 en de risico’s vereisen een weerstandsvermogen van € 6.605.000. Dat betekent een dekkingsratio van bijna 2,20 en dat ligt ver boven de norm van 1.
10
Financieel overzicht grafiek
Leeswijzer Met deze inleiding laten wij de richting zien zoals wij de begroting hebben opgesteld. In de doelenbomen beschrijven wij het beoogd effect, de (sub)doelen en activiteiten die wij uitvoeren op een bepaald terrein. Bij de subdoelen en activiteiten is met de kleur van de bol aangegeven of de taak wettelijk of niet-wettelijk is. We gebruiken rood, oranje en groen. Voor de subdoelen en activiteiten betekent rood dat de taak wettelijk is, groen is niet wettelijk en oranje is deels wettelijk. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Twenterand.
11
Verwerkte besluiten uit de Kadernota 2025 Toelichting De volgende onderwerpen zijn bij de behandeling van de Kadernota 2025 in de raad vastgesteld en verwerkt in deze Programmabegroting 2025. Onderwerpen die tekstueel zijn opgenomen, maar niet financieel verwerkt zijn, zijn hierin niet meegenomen
Subdoelen Overzicht verwerkte besluiten Programma Sociaal Domein Activiteiten Verwerkt besluit: Verstrekken Inkomensvoorzieningen Omschrijving Kwaliteitsborging sociaal domein middels continueren functie kwaliteitsmedewerker sociaal domein In verband met het feit dat de kwaliteitsmedewerker sociaal domein afgelopen januari gebruik heeft gemaakt van een RVU-regeling en boventallig is geworden doen we dit voorstel. Binnen de organisatie zijn geen middelen meer beschikbaar, maar tegelijkertijd blijven er wel de nodige werkzaamheden – ook vanwege aanhoudende eisen van rijkswege - met een cruciaal karakter in het sociaal domein. Hierbij moet worden gedacht aan werkzaamheden op het gebied van: het beschrijven/actualiseren/controleren/toetsen van (werk)processen in het sociaal domein (4-ogen principe); verrichten steekproeven m.b.t. gevolgde werkwijzen, toetsing aan wet- en regelgeving; verplichte aanleveringen richting ministeries (denk bijv. aan Beeld van de Uitvoering, Loonaangifte); verplichte werkzaamheden in het kader van SUWINET (het systeem wat wordt gebruikt voor o.a. controle op rechtmatigheid binnen de Participatiewet). Wanneer de functie niet zou worden ingevuld worden de nodige risico’s gelopen, waaronder het niet voldoen aan wet- en regelgeving (met bijv. boetes tot gevolg) en het negatieve oordelen vanuit verplichte audits en zelfs het afsluiten van SUWINET.
Tevens is deze functie noodzakelijk wegens inzet van deze medewerker voor het bestrijden van fraude, mede naar aanleiding van de recente ervaringen op dit gebied. Binnen (de reguliere formatie van) het sociaal domein is geen ruimte, gelet op de reeds bestaande formatie en werkdruk, om deze werkzaamheden te verrichten. Daarom wordt voorgestelde om jaarlijks 20 uur aan formatieve ruimte op te nemen voor de kwaliteitsmedewerker sociaal domein. Deze kosten bedragen € 45.000 structureel. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Kwaliteitsmedewerker Sociaal Domein
s
€ 45.000
n
Borging dienstverlening Aanvragen levensonderhoud Gemeente Almelo heeft besloten om niet langer de dienstverlening op het gebied van Aanvragen Levensonderhoud (ALO) te verrichten voor een aantal omliggende gemeenten. Om de dienstverlening in Twenterand te kunnen verrichten is het noodzakelijk om hiervoor formatie op te nemen. Het spreekt vanzelf dat we moeten voldoen aan onze wettelijke plicht de aanvragen tijdig af te handelen conform ons beleid en daarom is het onvermijdelijk dat voor deze extra werkzaamheden ook gekeken is naar voldoende formatie bij consulenten en backoffice. Uiteindelijk wordt na uitgebreide afweging voorgesteld 18 uur formatie voor een inkomensconsulent en 18 uur voor een werkconsulent op te nemen. Deze kosten bedragen € 70.000 structureel. Hierin is onze bijdrage voor de dienstverlening aan Almelo verrekend. Wanneer er niet gekozen wordt om de formatie in te vullen, dan komen er wachtlijsten (met overschrijding van termijnen), zal er onvoldoende gescreend kunnen worden op mogelijkheden tot matching en doorgeleiding naar werk, met als gevolg dat er meer instroom zal zijn naar uitkeringen. Daarnaast zal er ook onvoldoende ruimte zijn om te beoordelen in hoeverre iemand recht heeft op een uitkering en bestaat dan ook risico dat inwoners een uitkering zullen ontvangen terwijl zij er mogelijk niet altijd recht op hadden.
Dit heeft naast het verstrekken van onterechte
12
uitkeringen ook financiële effecten tot gevolg en zorgt voor extra werkzaamheden (denk bijv. aan werkzaamheden in het kader van terugvorderingen). Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Borging dienstverlening Aanvragen levensonderhoud
s
€ 70.000
n
Verwerkt besluit: Garanderen ondersteuning door beschikbaar stellen en toewijzen van maatwerkvoorzieningen Omschrijving Voorstel: Huishoudelijke Ondersteuning De prognose voor 2025 en verder laat een toename zien van de kosten voor de HO. Dit wordt deels verklaard door de vergrijzing en een stijgend aantal inwoners wat afhankelijk is van HO. Daarnaast merken we financiële effecten van gewijzigd beleid. Per 1 februari 2024 hanteren we het vernieuwde Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning van Bureau HHM bij het indiceren van HO. De indicatie wordt op een objectieve en onafhankelijke wijze vastgesteld, hetgeen een waarborg is voor rechtszekerheid voor inwoner. De Centrale raad van Beroep (CrvB) onderschrijft dat het normenkader van bureau HHM voldoet aan eisen die gesteld worden aan normtijden. Het toepassen van dit normenkader leidt tot hogere indicaties. Een groeiend aantal cliënten en hogere indicaties leiden dus tot hogere kosten binnen de HO. Om de financiële dekking in evenwicht te brengen met de realiteit wordt een structurele ophoging van het budget voorgesteld van € 400.000,Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Huishoudelijke ondersteuning
s
€ 400.000
n
Verwerkt besluit: Samenwerking Samen Twente Omschrijving Vanuit de SamenTwente zijn er bij de Twentse gemeenten extra financiële bijdragen gevraagd. Een aantal bijdragen zijn onvermijdelijk vanwege veiligheid en het continueren van essentiële dienstverlening. Voorbeelden van deze onvermijdelijke bijdragen zijn informatieveiligheid, management en privacy. Verhogingen van bijdragen bij VTT, Milieu en Gezondheid en Forensische geneeskunde zijn voor de komende 2 jaar incidenteel toegezegd. Incidentele dekking van de ontwikkelingen sluit aan bij de wens van het college en het besluit van het Algemeen Bestuur van SamenTwente om deze tijdelijk te continueren. Op verzoek van het Algemeen Bestuur SamenTwente loopt nu dit jaar een kerntakendiscussie gezien de grote budgetwens rondom SamenTwente en de situatie dat gemeenten een ravijnjaar tegemoet gaan. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Verhogingen van bijdragen Samen Twente (2025 en 2026)
i
€ 250.000
n
Verwerkt besluit: Inkoop jeugd 2025 Omschrijving Vanaf 1 januari 2025 wordt gestart met een nieuw regionaal inkoopmodel voor Jeugd en WMO. Uit de impactanalyse blijkt dat dit tot €991.000,- meerkosten voor Twenterand leidt bij gelijkblijvende instroom. De meerkosten komen deels voort uit de herijking van de reële tarieven en CAOstijgingen. Er is bij de begroting 2024 al rekening gehouden met de prijseffecten van het reële tarievenonderzoek. Daarnaast komt de impact voort uit de landelijke opdracht om grote residentiële voorzieningen af te bouwen en toe te werken naar kleinschalige woon- en verblijfsvoorzieningen. Deze ombouw heeft een verhogend effect op de tarieven. Daarom is het noodzakelijk om de instroom te verminderen en de trajectduur (zorginzet) te verkorten. Om dit kansrijk te laten zijn, wordt er ingezet op de ontwikkeling en inzet van ambulante alternatieven voor verblijf.
13
Eigen initiatieven in Twenterand zijn hierbij van belang, maar we zullen dit ook regionaal oppakken in de Samenwerkingsagenda. Voorbeelden van eigen initiatieven zijn het lokaal ontwikkelen van passende woonvormen voor jongeren (18-/ 18+) met een lichte begeleidingsvraag of de inzet van extra gezinswerk. Ook is het noodzakelijk om de sociale basis te versterken en om invulling te geven aan normaliseren en het ontmoedigen van claimgedrag. Dit is ook een belangrijk thema in de IBN. Dit zijn trajecten die pas op de lange termijn resultaat opleveren, maar wel noodzakelijk om de menselijke maat en continuïteit te kunnen blijven bieden aan onze inwoners. Daarnaast worden er mogelijkheden onderzocht om nieuwe werkafspraken met externe verwijzers voor jeugd te maken. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Inkoop jeugd 2025
s
€ 700.000
n
Verwerkt besluit: Afspraken maken en beheren met instellingen, zorgaanbieders, huisartsen en Raad voor kinderbescherming Omschrijving POH Jeugd Sinds 2017 zijn praktijkondersteuners actief in huisartsenpraktijken (POH) op het gebied van jeugd geestelijke gezondheid (jeugd-ggz). Het doel is laagdrempelig, dicht bij huis informatie te bieden en hulpvragen te beantwoorden rondom opvoeden en opgroeien. We streven ernaar om tot een zo groot mogelijk dekking van het aantal deelnemende huisartsen te komen. Dit is ook is in lijn met de Hervormingsagenda jeugdzorg en de Regiovisie Jeugdzorg Twente. Het budget is niet meegegroeid met het toenemende aantal huisartsen. De administratieve verwerking bleek niet aan te sluiten bij werkelijke kosten en collegebesluiten. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
POH Jeugd
s
€ 56.700
n
Verwerkt besluit: Borgen besparingen verwijsprocessen middels 2e Coördinator Externe Verwijzers (CEV). Omschrijving Borgen besparingen verwijsprocessen middels 2e Coördinator Externe Verwijzers (CEV). Twenterand was de eerste gemeente die jaren geleden gestart is met de functie Coördinator Externe Verwijzer (CEV). Uit de cijfers van afgelopen jaren blijkt hoe succesvol deze inzet is doordat er flinke 47 besparingen ingeboekt konden worden. Inmiddels hebben bijna alle Twentse gemeenten ons voorbeeld gevolgd. In de structurele formatie zit 32 uur. Sinds september 2023 is 24 uur extra formatie toegevoegd voor de duur van 2 jaar. De CEV heeft contacten met (huis)artsen, praktijkondersteuners en Gecertificeerde Instellingen. Zij ondersteunen zo bij het vinden van passende voorliggende of geïndiceerde zorg maar ook bij het inzetten van doel- en rechtmatige zorg. Besparingen worden behaald doordat de CEV contacten heeft met deze partners en hierdoor efficiëntere zorg in kan zetten; voorliggend waar passend, geïndiceerd waar nodig. Veelal blijkt in contact met de CEV dat externe verwijzers te hoge indicaties afgeven qua omvang maar ook qua zorgzwaarte. Door het bespreken van de casuïstiek kan de juiste zorg voor de inwoner worden gerealiseerd en kunnen kosten bespaard worden. In 2023 is er afgerond € 315.000,- (bron: CEV jaarverslag 2023, backofficelijst incl. casuïstiek) bespaard.
De CEV-functies verdienen zich daarmee ook terug. Structurele urenuitbreiding (de nu ingezette tijdelijke 24 uur) zal tot duidelijke besparingen blijven leiden. Dit is al in de ramingen verwerkt. Het niet structureel maken van deze 24 uur zal onvermijdelijk leiden tot hogere zorgkosten. In dat geval zal de begroting met minimaal €150.000 verhoogd moeten worden. Inzet van 24 uur extra op structurele basis betekent voor de loonsom een uitbreiding van € 58.000. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
2e Coördinator externe verwijzers (CEV)
s
€ 58.000
n
14
Subdoelen Overzicht verwerkte besluiten Programma Ruimte Activiteiten Verwerkt besluit: Uitvoeren actieplan ondermijning Omschrijving In 2024 is een actieplan ondermijning opgesteld, waarin acties m.b.t. ondermijning worden geborgd en planmatig worden weggezet. De verbeteracties uit de weerbaarheidsscan staan hierin verwerkt, net als de regionale doelstellingen ("basis op orde") waaraan de gemeente zich heeft gecommitteerd. Om deze zogenaamde "basis op orde" te krijgen, is extra capaciteit voor ondermijning een noodzakelijkheid. Voor de wettelijke taak 'Ondermijning' is 24 uur extra structurele capaciteit nodig. Daartoe is een budget nodig ter hoogte van € 75.000,-. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Uitvoeren actieplan ondermijning
s
€ 75.000
n
Verwerkt besluit: Twenterandse bijdrage VRT Omschrijving De Twenterandse bijdrage voor de VRT is voor 2025 begroot op € 2.641.656. Dit betekent een stijging van onze gemeentelijke bijdrage van ruim 8% die volgens de Veiligheidsregio te wijten is aan loon- en prijsindexeringen. In de meerjarenbegroting van de gemeente Twenterand is voor 2025 rekening gehouden met een bijdrage van € 2.497.447. Dit is een stijging van 2% ten opzichte van vorig jaar. Dit betekent dat er een structureel tekort is van € 144.000 Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Twenterandse bijdrage VRT
s
€ 144.000
n
Verwerkt besluit: Wegen Hammerflier Omschrijving Vanwege bodemopbouw is een extra investering van € 500.000 euro in 2025 en €500.000 euro in 2026 naast het 'normale’ onderhoud (volgens beheerplan) noodzakelijk (Bakkersweg in 2025, Polderweg en Hammerflier in 2026). Vanwege bodemopbouw in combinatie met klimaatverandering (oxidatie van veen) worden deze wegen sneller slechter dan tot voor kort voorzien, daarom zijn de kosten voor het verkeersveilig houden van deze wegen hoger dan bij reguliere wegen. Daarom is de genoemde investering nodig. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Wegen Hammerflier 2025
i
€ 500.000
n
Wegen Hammerflier 2026
i
€ 500.000
n
Verwerkt besluit: Noorderweg Omschrijving Vanwege de bodemopbouw is een extra investering nodig van € 300.000 euro in 2025 naast het ‘normale' onderhoud (volgens beheerplan). Voor de Noorderweg is een aparte adviesnota geweest i.v.m. problematiek Kanaal Almelo-De Haandrik. Hierin is expliciet vermeld dat er drie gedeelten van de Noorderweg die verzakt zijn, als pilot zijn/worden uitgevoerd. Dit om te onderzoeken of dit ook een
15
goede aanpak is voor toekomstige verzakkingen. Als pilot werkt is de investering van 300.000 euro nodig voor het aanpakken van de andere verzakkingen. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Noorderweg
i
€ 300.000
n
Verwerkt besluit: Uitvoeringsprogramma VTH- speerpunten ODT Omschrijving Ontwikkelingen milieutaken, de ODT en de gevolgen. Diverse ontwikkelingen eisen structureel een hogere jaarlijkse bijdrage aan de ODT. Dat zijn de gevolgen van het resultaat uit het onderzoekstraject 'Herijking financiering ODT'. Daaruit is gebleken dat het noodzakelijk is om financiële dekking in evenwicht te brengen met de realiteit ten einde een gezonde en duurzame (meerjaren)begroting voor de gemeente en de ODT te realiseren. Daarbovenop komen de recentelijke aanbevelingen van de commissie Van Aartsen die door de minister zijn overgenomen. Een belangrijk deel van die aanbevelingen richten zich op het robuust maken van de Omgevingsdiensten zodat ze blijvend kunnen voldoend aan de VTH-kwaliteitseisen waar het gaat om capaciteit, kennis en vaardigheden. Dat zorgt samen er voor dat Twentebreed de jaarlijkse bijdrage aan de ODT in stappen naar een hoger realistisch niveau wordt gebracht om alle wettelijke milieutaken door de ODT -conform de eisen - uit te kunnen laten voeren. Bovendien gaan er vanuit onze gemeente meer opdrachten naar de ODT vanwege het feit dat de gemeente zich ontwikkelt in woningbouw (denk bijvoorbeeld aan Vriezenveen Zuid) en bedrijven, gewijzigde regelgeving in relatie tot klimaatdoelen, stikstof bodem(PFAS) en energietransitie. De energietransitie vergt binnen dit alles ook inzet.
Dat gaat met SPUK-gelden voor energiemaatregelen die de overheid beschikbaar stelt en door de gemeente met een gelijk deel moet worden aangevuld. Eis is dat de SPUK-gelden besteed worden, omdat deze gelden anders teruggestort moeten worden. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Ontwikkelingen ODT
s
€ 72.000
n
Energiemaatregelen ODT 2026
i
€ 26.000
n
Energiemaatregelen ODT 2027
i
€ 27.000
n
Het bedrag loopt op naar € 155.000 in 2028 in verband met de versterking VTH-stelsel en de verplichtingen in relatie tot de resultaten van de commissie Van Aartsen, zoals is gebleken uit de conceptprogrammabegroting 2025 van de ODT.
Verwerkt besluit: Kanaal Almelo - De Haandrik Omschrijving De problematiek rondom het kanaal Almelo-De Haandrik zal ook in 2025 onze aandacht blijven vragen. We weten niet precies wat er op de gemeente afkomt. Er is nog veel onduidelijk en onzeker. De werkzaamheden lopen door en er moeten bijeenkomsten worden georganiseerd. Voor specialistische taken, juridisch advies en vergunningverlening schakelen wij indien nodig externe expertise in. Dit geldt ook voor de projectleiding en communicatie. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Kanaal Almelo - de Haandrik
i
€155.000
n
Verwerkt besluit: Woningbouwversnelling Omschrijving Op het gebied van woningbouw komt er veel op de gemeente af qua verplichtingen en gemaakte afspraken. Om overzicht te krijgen en beter te kunnen sturen op de woningbouw is het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 opgesteld. Hierin zijn de ambities van het college qua woningbouw verwerkt en wordt ingezet op de realisatie van 1200 woningen , conform het
16
woningbouwbehoefteonderzoek van Tellers & Benoemers, zoals ook door uw Raad vastgesteld. Het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 is in april 2024 door het college vastgesteld. De raad is middels een raadsbrief over het Programmaplan geïnformeerd. Voor de uitvoering van het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 is verdeeld over de jaren 2025/2026/2027 een bedrag benodigd van € 3.060.000,-. Hiervan is reeds € 250. 000,- gedekt. In de kadernota wordt gevraagd: * 2025: € 1.150.000,- dekking uit reserve * 2026: € 830.000,- dekking uit reserve * 2027: € 830.000,- dekking uit reserve Dit bedrag van € 2.810.000 wordt gedekt uit de reeds gevormde reserve versnellen woonopgave. Deze reserve is gevoed vanuit het overschot van de jaarrekening 2023 . Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Woningbouwversnelling 2025
i
€1.150.000
n
Woningbouwversnelling 2026
i
€ 830.000
n
Woningbouwversnelling 2027
i
€ 830.000
n
Verwerkt besluit: Opstellen en uitvoeren routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed Omschrijving De Klaampe Als gemeente Twenterand zijn we eigenaar van het vastgoed Kulturhus de Klaampe in Westerhaar. Sinds de oplevering van het gebouw zijn er al klachten over het binnenklimaat. Het is te heet in de zomer en te koud in de winter. De afgelopen jaren is gebleken dat binnen de huidige gebouwinstallatie deze problemen niet op te lossen zijn. Dit vraagt nieuwe installaties voor het complex, voor verwarmen koelen en ventilatie, en daarvoor is budget nodig, (het huidige onderhoudsbudget van gebouwenbeheer voor de Klaampe is gericht op onderhouden van de bestaande installatie). Hierbij komt dat wij als eigenaar de plicht hebben om het pand in goede staat van onderhoud te houden en te werken aan verduurzaming. We moeten ons houden aan de wettelijke plicht voor maatschappelijk vastgoed om in 2030 55% CO2-uitstoot te verminderen. Door onder andere de daken extra te isoleren, zonnepanelen te plaatsen, ledverlichting toe te passen, willen we de CO2 uitstoot verminderen. De werkzaamheden voor verbetering van het binnenklimaat combineren met verduurzaming is werk met werk maken en kost minder dan de projecten separaat aan te pakken.
Niets doen is geen optie en een groot risico voor de exploitatie van de Klaampe, de te verhuren ruimten worden minder courant, ook kan het de huurderving, die er nu al is, verder in de hand werken. Verwerkt besluit
v/n
Financieel
i/s
Verduurzamen de Klaampe (Krediet € 2.850.000)
s
€121.000
n
Subdoelen Overzicht verwerkte besluiten Programma Economie en vrijetijdsbesteding Activiteiten Verwerkt besluit: Uitvoering Cultuurakkoord Omschrijving Het beleidsterrein cultuur is op dit moment sterk in beweging. Dit vraagt om een verandering waarbij samenwerking en integraal werken centraal staan. Om dit te kunnen realiseren, willen we samen met
17
partners via een transitie cultuur toewerken naar een lokaal cultuurakkoord. Voor de uitvoering van dit cultuurakkoord willen we extra gelden inzetten om (nieuwe) activiteiten te kunnen aanjagen. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Uitvoering cultuurakkoord (per jaar 2025-2026)
i
€ 25.000
n
Verwerkt besluit: Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente Omschrijving Cultuur moet voor elke inwoner van Twenterand beschikbaar zijn. In de cultuurregio wordt hier in regionaal verband aan gewerkt. De afgelopen jaren is al sterk ingezet op samenwerking. De ambitie is om nog meer te gaan samenwerken. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan thema's zoals de bibliotheken, jongerenparticipatie, (immaterieel) erfgoed en vrijetijdseconomie. Om dit mogelijk te maken wordt een financiële bijdrage van gemeenten gevraagd. Deze bijdrage biedt mogelijkheden op cofinanciering vanuit het rijk, fondsen en de provincie Overijssel. De gemeente Twenterand kan ook deelnemen aan projecten die worden gefinancierd vanuit het gezamenlijke fonds Cultuurregio. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente 2025
i
€ 17.000
n
Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente 2026
i
€ 21.500
n
Verwerkt besluit: Uitbreiding subsidieregeling cultuur Omschrijving We willen samen met culturele organisaties Twenterand beter op de kaart zetten door middel van culturele festivals en evenementen. Om hiervoor extra mogelijkheden te bieden, wordt de subsidieregeling uitgebreid in 2025 en 2026. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Uitbreiding subsidieregeling cultuur 2025 en 2026, jaarlijks
i
€ 25.000
n
Verwerkt besluit: Faciliteren realisatie Provinciaal Programma Landelijk Gebied Omschrijving De rijksoverheid werkte tot voor kort aan een samenhangend programma voor transitieopgaven in het landelijk gebied, het zogenaamde NPLG (Nationaal Programma Landelijk Gebied). In dit programma komen opgaven voor natuur, stikstof, water, bodem en klimaat samen. De provincies hebben het NPLG uitgewerkt in een eigen provinciaal programma, het PPLG (Provinciaal Programma Landelijk gebied). Overijssel heeft ervoor gekozen om naast de natuurdoelen ook in te zetten op toekomst voor de landbouw en leefbaarheid. Begin september van dit jaar is vanuit het ministerie van LVVN duidelijk geworden dat het NPLG en daarmee het PPLG in de huidige vorm niet verder gaat. Wat er voor terug komt is nog niet duidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat de opgaven voor het landelijk gebied niet veranderen. Als gemeente Twenterand hebben we het afgelopen jaar goede eerste stappen gezet om met elkaar te gaan samenwerken aan een toekomstbestendige landbouw, sterke natuur en een leefbaar platteland.
Ondanks dat we nog niet weten welke koers de nieuwe minister precies gaat inzetten willen we het eerder gevraagde budget van € 25.000 per jaar het helpen realiseren van de opgaven in stand houden, Hiermee kunnen we de landbouw en andere partijen in het landelijk gebied een steuntje in de rug geven bij het samenwerken aan de grote opgaven. Overigens is er voor de komende 3 jaar reeds voldoende werkbudget (maatregelenpakketten) vanuit het Rijk om met elkaar aan de slag te gaan en gaan er de komende maanden meerdere regelingen open voor agrariërs. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
18
Ondersteuning realisatie PPLG 2025 t/m 2027 jaarlijks
i
€ 25.000
n
Verwerkt besluit: Ontwikkelen visie landelijk gebied Omschrijving Het collegeprogramma en ook de nieuwe omgevingswet vragen om het opstellen van een visie voor het landelijk gebied. We willen samen met de inwoners en ondernemers van het landelijk gebied deze visie opstellen, waarin de kansen/perspectieven worden verkend, die passen in de Twenterandse context. De visie moet invulling geven aan de realisatie van de transitieopgaven met daarbij passende nieuwe economische dragers en bijdragen aan een sociaal vitaal platteland. We verwachten in 2025 te starten met het opstellen van de visie en verwachten deze af te ronden in 2026. We vragen € 25.000,- voor het (laten) opstellen van de visie in 2025 en een zelfde bedrag in 2026. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Ontwikkelen visie Landelijk gebied (2025 en 2026 jaarlijks)
i
€ 25.000
n
Verwerkt besluit: Ontwikkelen toekomstvisie- en toekomstperspectief Engbertsdijksvenen Omschrijving De komende jaren wordt er door de provincie gewerkt aan natuurherstelmaatregelen in en om N2000gebied Engbertsdijksvenen. De maatregelen die getroffen worden behelsen vooral het creëren van de juiste hydrologische omstandigheden voor het behoud en herstel van het hoogveen. Voor deze maatregelen worden aan de oostzijde van het veengebied een groot aantal boeren uitgekocht en wordt landbouwgrond omgezet naar natuur. Daarnaast wordt het landbouwkundig gebruik van veel percelen beperkt door de vernatting. Aan de westzijde van het veengebied gebeurt dat ook, maar in beperkte mate. Naast de natuurherstelmaatregelen speelt ook de te hoge stikstofbelasting in het veengebied en spelen ook andere opgaven in de zone rondom het N2000-gebied. Door deze ontwikkelingen staan de huidige verdienmodellen (met name in de landbouw), het verdienvermogen en de leefbaarheid onder druk. Tegelijkertijd zijn er kansen om met andere (passende) vormen van landbouw, ecosysteemdiensten en met recreatie en toerisme het gebied een nieuw perspectief te bieden. We willen samen met de provincie, andere partners, ondernemers en inwoners uit het gebied werk maken van dat perspectief. Dit is precies de wens van de coalitie, zoals verwoord in het coalitieakkoord.
We vragen voor het ontwikkelen van perspectief voor passende landbouw een bedrag van € 5.000,- in 2025, waarbij we ervan uitgaan dat het resterende bedrag vanuit de provincie komt. Vervolgens moet er vanuit de provincie en het Rijk geld komen om de transitie naar passende landbouw met ecosysteemdiensten mogelijk te maken. Voor het (laten) opstellen van een integrale gebiedsvisie voor de gehele Engbertsdijksvenen en de zone eromheen vragen wij een bedrag van € 30.000,- voor 2025. Deze gebiedsvisie gaat ook over grondgebied van Hardenberg en Tubbergen. Wij gaan er van uit dat deze gemeenten ook zullen bijdragen aan de gebiedsvisie, evenals de provincie. Voor de realisatie van de gebiedsvisie zullen vooraf afspraken moeten worden gemaakt over uitvoeringsgelden, met name met de provincie. Dit mede in het licht van het niet meenemen van meekoppelkansen in de huidige plannen voor de herstelmaatregelen. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Ontwikkelen van perspectief (t.l.v. reserve Platteland)
i
€ 5.000
n
Opstellen van integrale gebiedsvisie voor Engbertsdijksvenen (t.l.v. reserve Platteland)
Verwerkt besluit: Ondersteuning transitie landbouwbeleid Omschrijving De landbouw staat voor een grote transitie naar een meer natuurinclusieve kringlooplandbouw met minder input van bijvoorbeeld kunstmest, fossiele brandstoffen en (kracht)voer. Ook moet de
19
toekomstige landbouw zich aanpassen aan het veranderende klimaat. Europees, landelijke en provinciaal worden in het licht van deze transitie veel nieuwe wetten, regels en beleid gemaakt die allemaal landen op het boerenerf. Zoals het collegeakkoord oproept willen we, uitgaande van de kansen die de transitie biedt, proactief te werk gaan bij het helpen van de agrarische sector in de gemeente bij deze transitie. Samen gaan we op zoek naar nieuwe businesscases, die zowel lucratief als duurzaam zijn. In 2024 zijn we gestart met het organiseren van bijeenkomsten voor agrariërs, waarin we met ze in gesprek zijn gegaan over de aanstaande veranderingen in de landbouw. Voor de ondersteuning van de uitvoering van het landbouwbeleid willen we de komende jaren onder andere (thema)bijeenkomsten blijven organiseren om onze landbouwsector zo goed mogelijk te informeren en bij te staan in de transitie en nieuwe vormen van landbouw te stimuleren. Om dit mogelijk te maken vragen we voor de komende 3 jaar incidenteel de volgende bedragen: Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Ondersteuning uitvoering landbeleid (o.a. organiseren bijeenkomsten) 2025 t/m 2027 jaarlijks
i
€ 15.000
n
Stimuleren biobased teelten (en op gang brengen biobased keten in de gemeente) 2025 t/m 2027 jaarlijks
i
€ 10.000
n
Verwerkt besluit: Deelname Groene Metropool Omschrijving Gemeente Twenterand heeft zich aangesloten bij de netwerkorganisatie Groene Metropool Twente. Naast het uitwisselen van kennis bevordert dit netwerk de samenwerking tussen Twentse gemeenten en initieert het gezamenlijke projecten. De bijdrage voor het deelnemen van het netwerk bedraagt € 9.000,- per jaar. Gezien de grote meerwaarde zouden wij graag zien dat dit bedrag jaarlijks in de begroting wordt opgenomen. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Deelname Groene Metropool
s
€ 9.000
n
Verwerkt besluit: Stimuleren biodiversiteit Omschrijving
De gemeente Twenterand steunt al jaren de biodiversiteit in de gemeente met projecten als 'Wies met de patries', 'Twenterand bloeit op' en het 'gratis bloemenzaadmengselproject'. Naast de bijdrage van de projecten aan de biodiversiteit zorgt het voor een mooier landschap en draagt het bij aan een stukje bewustwording. Ondanks onze huidige inzet staat de biodiversiteit steeds meer onder druk. Als gemeente willen graag ons steentje bijdragen aan het verhogen van de biodiversiteit. We vragen daarom structureel een bedrag van € 25.000,- per jaar om dat mogelijk te maken. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Stimuleren biodiversiteit
s
€ 25.000
n
Tijdens de raadsvergadering van 16 juli is motie 2024-M25 - 'Meer heggen in ons buitengebied' aangenomen, die mede tot doel heeft de biodiversiteit te stimuleren en het buitengebied te verfraaien. De motie verzoekt om de benodigde financiële middelen uit de reserve platteland te halen. Wij stellen voor om zo spoedig mogelijk € 5.000 ter beschikking te stellen voor de uitvoering van deze motie en op basis van de ervaringen volgend jaar te bezien hoe we verder gaan.
20
Verwerkt besluit: Ervencoaches Omschrijving Ervencoaches ondersteunen erven in het landelijk gebied (kosteloos) bij allerlei vragen of problemen. Ze worden voor een groot deel betaald door de provincie en gemeente dragen een deel bij. In 2023 is dit bedrag uit de ARR betaald. Voor 2025 vragen wij een bedrag aan € 7.500,- voor de inzet van ervencoaches. De verwachting is dat daarna de ervencoaches worden betaald vanuit het PPLG. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Ervencoaches
i
€ 7.500
n
Verwerkt besluit: Organiseren landbouwbeleefdag Omschrijving Om de verbinding tussen agrariërs en inwoners van de gemeente te versterken organiseren we in 2024 samen met 'De streek van de boer Twenterand' en 'Gastvrij Twenterand' voor het eerst een landbouwbeleefdag. Daarnaast willen we de boeren een podium geven en het consumeren van lokaal geproduceerde producten stimuleren. Op deze dag stellen deelnemende boeren hun erf open voor de inwoners en vertellen zij over hun bedrijf en het product/de producten zie zij produceren. Langs de deelnemende erven worden fietsroutes gemaakt. Op een aantal locaties in de gemeente wordt een kleine streekmarkt gehouden, waar ook streekproducten kunnen worden geproefd en waar mensen kennis kunnen maken met het verhaal achter de producten. Het is de bedoeling om van de landbouwbeleefdag een jaarlijks terugkerend evenement te maken. Hiervoor vragen wij structureel een bedrag van € 10.000,- per jaar. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Landbouwbeleefdag
s
€ 10.000
n
Verwerkt besluit: Uitbreiding platform www.actieftwenterand.nl – Sjors Sportief/Creatief met organisaties, informatie, aanbod en kennismakingslessen sport en cultuur Omschrijving Het verleiden van sport- en beweegaanbieders alsmede cultuuraanbieders om hun reguliere aanbod en kennismakingslessen zoveel mogelijk op te nemen op het platform www.actieftwenterand.nl. en actief te houden. Aanbod in de volle breedte van hun doelgroepen, van jong tot oud. Dit met als doel om zoveel mogelijk inwoners inzicht te geven in de sport- en beweegmogelijkheden in Twenterand. In 2025 en 2026 breiden we het aanbod van het Platform / project Sjors uit met de doelgroep middelbare schooljeugd 12 - 18 jaar. Om dit te kunnen verwezenlijken is capaciteitsuitbreiding noodzakelijk. Voor de projectperiode 2025 en 2026 wordt voor beide jaren 10k extra ingezet. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Uitbreiding formatie t.b.v. Platform / Sjors - Sportstimulering. Projectperiode 2025 (10k) en 2026 (10k).
i
€ 10.000
n
Verwerkt besluit: Vervanging sportaccommodaties Omschrijving Nieuwe Sporthal Vriezenveen In Vriezenveen staan een aantal binnensportaccommodaties die (op korte / middellange) termijn aan vervanging toe zijn. Het gaat om Sporthal De Stamper, de semi permanente sporthal en het gymlokaal aan de Krijgerstraat. De voorbereidingen voor de ontwikkeling van een nieuwe sporthal in Vriezenveen worden op dit moment getroffen. De zoektocht naar een definitieve locatie, programma van eisen en voorlopig ontwerp van een nieuwe sporthal worden uitgewerkt. Om deze
21
voorbereidingen gestalte te kunnen geven wordt in 2025 een voorbereidingskrediet van 280.000,euro ingezet. De kapitaallasten voor de volledige dekking van de toekomstige investering in de nieuwe sporthal zijn nog niet toereikend. Op een later moment volgt een adviesnota voor de volledige investering en ophoging kapitaallasten. Kunstgrasvelden: Het kunstgrasveld van korfbalvereniging SDO is versleten en zal conform planning in 2025 worden vervangen. Temeer ook om te kunnen voldoen aan de nieuwe veldafmetingen die het Koninklijk Nederlands Korfbal Verbond vereist met ingang van 2026. Voor de vervanging van het kunstgrasveld wordt een krediet van 125.000,-- euro ingezet. De kapitaallasten zijn reeds opgenomen in de begroting. Het kunstgrasveld van voetbalvereniging Voorwaarts zal conform planning in 2025 worden herkeurd. Indien vervanging noodzakelijk wordt geacht zal dit niet eerder dan 2026 plaatsvinden. Inventaris Het Punt / De Klaampe Sportmateriaal zoals gymtoestellen zijn aan vervanging onderhevig. Het Punt en De Klaampe zijn niet in staat om binnen eigen exploitatie deze sportmaterialen te vervangen. Dit komt mede vanwege het feit dat zij geacht worden het tarievenbeleid voor verhuur van sportaccommodaties van de gemeente te volgen. Dit maakt dat structureel jaarbudget voor vervanging van dergelijke materialen in beide accommodaties noodzakelijk is.
Voor de vervanging van inventaris wordt daartoe structureel 11.000,-(5.500,-- per accommodatie) per jaar ingezet. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Vervanging inventaris sporthal 't Punt / De Klaampe
s
€ 11.000
n
Voorbereiding ontwikkeling nieuwe sporthal Vriezenveen
i
€ 280.000
n
Vervanging kunstgrasveld SDO, kapitaallasten zijn al geraamd (Krediet € 125.000)
s
€0 kapitaallasten
n
Verwerkt besluit: Ontwikkeling 2 van de 4 inclusieve speeltuinen Omschrijving In het huidige coalitieakkoord is één van de ambities om iedereen mee te kunnen laten doen binnen Twenterand. Om dit te bewerkstelligen richten we ons op het realiseren van een inclusieve speeltuin in elke kern, waar ook kinderen met een beperking kunnen spelen. Deze in het coalitieakkoord omschreven doelstelling komt bovendien terug als één van de uitgangspunten in de sport- en beweegvisie, waarbij we ernaar streven dat sport en bewegen voor iedereen mogelijk moet zijn, ongeacht leeftijd, beperking of achtergrond. In 2025 worden 2 inclusieve speeltuinen gerealiseerd, in 2026 worden er nog eens 2 gerealiseerd. In elke kern zal uiteindelijk 1 inclusieve speeltuin gerealiseerd worden. Indicatoren voor het selecteren van de locaties zijn: aanwezigheid speeltuinvereniging/beheerders, bereikbaarheid, nabijheid potentiële gebruikers en speeloppervlakte. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Aanleg van 2 inclusieve speeltuinen 2025
i
€ 200.000
n
Aanleg van 2 inclusieve speeltuinen 2026
i
€ 200.000
n
Onderhoud speeltuinen voor 2026 (voor 2 speeltuinen)
i
€ 10.000
n
Onderhoud speeltuinen voor 2027 (voor 4 speeltuinen)
s
€ 20.000
n
Verwerkt besluit: Onderzoeken i.r.t. vervanging / privatisering sportvelden Omschrijving
22
In het kader van vervanging en privatisering van sportaccommodaties (velden, kleedkamers e.d.) dient voorafgaand onderzoek te worden gedaan naar de staat van de betreffende sportaccommodatie. Dit om scherp te stellen of vervanging van bijvoorbeeld de ondergrond gestalte moet krijgen. Dergelijke onderzoeken zijn incidenteel en kosten circa 5.000,-- euro per onderzoek. Voor 2025 wordt rekening gehouden met een 3-tal van dergelijke onderzoeken. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Onderzoek vervanging en privatisering sportaccommodaties
i
€ 15.000
n
Verwerkt besluit: Van ondernemersfonds naar investeringsfonds Omschrijving Met het Investeringsfonds Twenterand, momenteel bekend als het Ondernemersfonds (wat op het moment van schrijven allemaal nog in ontwikkeling is) versterken we onze gemeente door samen te werken. Jaarlijks zal dan een bijdrage aan dit fonds worden verstrekt via een verhoogde OZBopbrengst op niet-woningen. Dit fonds stimuleert collectieve initiatieven die de lokale economie en leefbaarheid bevorderen. Het geld voor deze initiatieven komt uit het fonds zelf, waarbij de gemeente indirect bijdraagt via de verhoogde OZB op haar eigen panden. Het Investeringfonds brengt onderwijs, ondernemers, cultuur, sport, maatschappelijk organisaties en overheid samen. Deze samenwerking stimuleert creativiteit en innovatie, versterkt de banden tussen verschillende sectoren en draagt bij aan een bloeiend Twenterand voor ons allemaal. Door gezamenlijk te investeren kunnen we meer bereiken dan individueel mogelijk is. Het fonds biedt een platform waar ideeën worden uitgewisseld en gezamenlijk wordt besloten over de beste manier om onze gemeente te versterken. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Ondernemersfonds vervalt
s
€ 100.000
v
OZB opslag eigen gebouwen
s
€ 40.000
n
Investeringsfonds
s
€ 400.000
n
OZB stijging niet woningen
s
€ 400.000
v
Verwerkt besluit: Herstel bibliotheekwerk Omschrijving De gemeente heeft een specifieke uitkering ontvangen van € 440.000 voor herstel bibliotheekwerk. Deze uitkering is bedoeld om de bestaande bibliotheekvoorzieningen te verbeteren of verder door te ontwikkelen. Het doel is dat elke gemeente een toekomstbestendige bibliotheekvoorziening heeft. De uitvoering hiervan vindt plaats in de periode 1 oktober 2024 tot en met 30 juni 2026. Door gebruik te maken van deze tijdelijke regeling kunnen gemeente hun bibliotheek-voorziening versterken en zich voorbereiden op de wijziging van de Bibliotheekwet in 2025. Dan gaat een zorgplicht gelden. Dat betekent dat gemeenten de wettelijke taak krijgen om ervoor te zorgen dat inwoners toegang hebben tot een volwaardige bibliotheek, zodat de toegang tot de bibliotheken is gewaarborgd.
Verwerkt besluit: Dorpsommetjes Omschrijving Uitbreiding Dorpsommetjes (motie 2024-M15) Tijdens de behandeling van de kadernota is het belang van laagdrempelig recreëren door uw raad onderstreept. We gaan in 2025 dorpsommetjes opzetten voor de verschillende kernen van Twenterand. Hiervoor is eenmalig een bedrag van € 20.000 beschikbaar gesteld.
23
Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Dorpsommetjes
i
€ 20.000
n
Verwerkt besluit: Ontwikkeling pumptrackbaan Omschrijving Op 16 juli 2024 heeft de raad een motie aangenomen voor de realisatie van een centraal gelegen pumptrackbaan/skatevoorziening. De gemeenteraad verzoekt het college om de pumptrackbaan/skatevoorziening voor een bedrag van maximaal €180.000,- te bekostigen uit de Reserve Uitwerking Coalitieakkoord. De voorgestelde onderzoeksfases (draagvlak / kosten /locatie) voortvloeiend uit het oorspronkelijke advies van het jongerenpanel - zijn naar verwachting in kwartaal 4 2024 afgerond, waarna in 2025 realisatie kan plaatsvinden. Dit betreft motie 2024-M17. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Pumptrackbaan / skatevoorziening
i
€ 180.000
n
Verwerkt besluit: Ondernemershuis Omschrijving In lijn met de motie 2024-M21 die verzoekt om samen met het bestuur van Ondernemershuis Twenterand een actieplan op te stellen en uit te voeren voor een periode van drie jaar, zijn we momenteel bezig met het opstellen van dit actieplan. Deze inspanningen sluiten aan bij de reeds lopende gesprekken tussen onze ambtenaren en het bestuur van het Ondernemershuis. Ons doel is om het actieplan dit jaar gereed te hebben. Om vooruit te lopen op de uitvoering van dit plan, willen we alvast gelden reserveren voor de komende drie jaar, zoals ook in de motie is opgedragen, en dit te dekken uit de Reserve Uitwerking Coalitieakkoord. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Uitvoering actieplan 2025
i
€ 70.000
n
Uitvoering actieplan 2026
i
€ 60.000
n
Uitvoering actieplan 2027
i
€ 50.000
n
Verwerkt besluit: Centrumontwikkeling Omschrijving Centrumontwikkeling is een belangrijke pijler binnen onze gemeentelijke strategie. Het is onze ambitie om elk centrum grondig en zorgvuldig te vernieuwen, zodat we in alle kernen levendige en toekomstbestendige centra realiseren. De centra van de kernen worden gefaseerd aangepakt, zodat we voor elke herontwikkeling voldoende capaciteit kunnen vrijmaken. We geven hier invulling aan door in Vriezenveen een uitvoeringsprogramma te realiseren. Dit is onderdeel van de motie 2024M23.
Subdoelen Overzicht verwerkte besluiten Bedrijfsvoering Activiteiten Verwerkt besluit: Vervanging AV-installatie raadszaal Omschrijving De audiovisuele apparatuur (AV) in de raadszaal (en de trouwzaal) is sterk verouderd. De griffie werkt samen met een delegatie vanuit de gemeenteraad aan de opstelling van een plan van eisen en dat
24
gaat leiden tot een investering in 2025 van geraamd € 100.000 leidend tot structurele lasten van zo’n € 12.000 vanaf 2026. Uiteraard wordt bij de opstelling van het plan van eisen afgestemd met het traject van verbouw en herinrichting van het gemeentehuis en daarbij specifiek met de eventuele gevolgen voor gebruik en inrichting van de raadszaal. Mogelijk dat hier nog gevolgen gaan ontstaan voor inrichting en meubilair. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Vervanging AV-installatie raadszaal (krediet € 100.000) vanaf 2026
s
€ 12.000
n
Verwerkt besluit: Verhoging rekenkamerbudget Omschrijving Het huidige budget is ca. € 0,47 p/inw. Het normbedrag volgens onder meer BZK, VNG, Vereniging van Raadsleden, Vereniging van rekenkamers en Vereniging van Griffiers is ca. € 1,20 p/inw. In 2024 is gestart met een aanbesteding van de Rekenkamer. Om uit te gaan van een reële uitvraag heeft het presidium op 19 maart jl. besloten voor te stellen het budget m.i.v. 2025 structureel te verhogen naar € 0,75 p/inw. wat neerkomt op een verhoging met ca. € 9.000 naar €25.000,-. Verwerkt besluit
i/s
Financieel
v/n
Verhoging rekenkamerbudget
s
€ 9.000
n
Verwerkt besluit: Uitwijklocatie trouwzaal Omschrijving In verband met de verbouwing/herinrichting van ons gemeentehuis is de trouwzaal bijna een jaar niet te gebruiken. Er is een uitwijklocatie gevonden en dit brengt eenmalige kosten van € 10.000 met zich mee. Verwerkt besluit