Programmabegroting 2024
Tekst van het document
Er wordt vanuit een strakke koers met bevordering van zelfredzaamheid en eigen kracht) doorgewerkt aan de transformatie en het positieve beeld over het sociaal domein. De aandacht voor de kwetsbaren (bijvoorbeeld in het minimabeleid/energiecrisis) willen we graag bestendigen de komende jaren. Voorts is - na vaststelling van de kadernota - naar aanleiding van de analyses rond de Berap 2023 er een verdere bijstelling van ramingen mogelijk op het budget PGB van € 155.000 (V). Door minder volumes is er onderuitputting aan de orde. Relevant is echter wel te melden dat er onlangs een bezuiniging op de PGB-tarieven is ingezet (opdracht van de Raad uit de begroting 2023 om minimumloon te hanteren), die door recente uitspraken van de Centrale Raad van Beroep niet meer is toegestaan en het besluit in de verordening zal moeten worden teruggedraaid. In de Berap gaven wij hier al een aankondiging over. Het financieel nadelig effect voor 2024 is echter zeer beperkt door lopende verplichtingen. De uitspraken worden nu ook landelijk nader geduid (o.a. door VNG) en wanneer er meer duidelijkheid is zal bepaald kunnen worden wat dit juridisch en financieel betekent. Ten tweede wordt ook het budget van de gemeentepolis aangepast met €60.000 (V). Dit is geen bezuiniging, want als coalitie houden wij een warm kloppend hart voor de minima, maar een aanpassing wegens minder afname (volume).
Mocht in de toekomst blijken dat meer middelen wederom nodig zijn (het blijft een open einde regeling) dan zullen wij hiertoe weer voorstellen doen, want wij zijn overtuigd van de meerwaarde van deze zorgverzekering. Ten derde is een doorrekening gemaakt van de nieuwe aanbesteding doelgroepenvervoer. In navolging van de Berap (zie de toelichting en aankondiging aldaar) is berekend dat met de huidige volumes en tarieven en rekening houdend met de overgangsperiode de verwachting is dat de uitkomst van de aanbesteding per saldo voor leerlingenvervoer en OMD structurele voordelige effecten zullen gaan hebben. Voor 2024 is dit saldo van 75.000 (V) verwerkt in deze begroting. Ten vierde is er nu ook een nadere financiële duiding mogelijk voor het onderwerp "reële tarieven Wmo en jeugd". We zijn wettelijk verplicht te toetsen of tarieven voldoen (zie de toelichting bij doelenboom jeugd, ook in de Berap 2023). De voorlopige beelden zijn dat we inderdaad hogere tarieven moeten toepassen en dit levert forse meerkosten op voor 2024. Voor jeugd is € 340K (N) en voor Wmo € 750K (N). Regionale afronding van dit onderzoek tarieven en besluitvorming moet nog plaatsvinden, maar omdat we als college realistisch willen begroten, willen wij deze meerkosten toch vast als stelpost meenemen in de begroting 2024 e.v.
Van andere effecten zoals genoemd in de Berap (aanbieders in nood, sterke stijging van de tarieven JB-JR en de gevolgen van de afbouw van de jeugdzorgplus naar kleinschaligheid) is de omvang nog niet bekend en daarom zijn deze nog niet meegenomen. De consequenties van ramen met meer risico's spreken voor zich maar zijn wel goed om te vermelden, mede binnen de context dat binnen het sociaal domein er diverse openeinderegelingen blijven. Scherper ramen betekent meer kans op overschrijdingen en kans op meer instabiliteit in de financiële uitkomsten. Mochten er dus omstandigheden zich voordoen (in bijvoorbeeld volume, zorgkostenzwaarte, tarieven, inflatie/CAO stijgingen boven onze ramingen, nieuwe inkooprondes of in ontwikkelingen die niet (meer) in de begroting passen, dan geldt zullen we hierop terugkomen en betekent dit een algemene opgave in onze begroting en wordt er net als bij tegenvallers op de andere domeinen de algemene risico reserve (ARR) het instrument om dit op te vangen. Immers scherp ramen en het reservebeleid zijn onvoorwaardelijk aan elkaar verbonden. Transformatie blijft nodig! De opgaven in het sociaal domein blijven groot en daarom willen wij ook pro actief blijven investeren
43
en inspelen op versterking van het voorliggend veld en de komende majeure ontwikkelingen zoals de hervormingsagenda jeugd, het scenario kind en gezinsbescherming, de opgave ombouw zware woonzorgvoorzieningen voor jeugdhulp (o.a. 3 milieuvoorzieningen) en decentralisatie beschermd wonen. Voor alle relevante ontwikkelingen verwijzen wij naar de andere teksten in deze kadernota en de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein (IBN).
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2024
Begroot 2023
2022 2021 2020 2019 2018
Bron
4061
4000
3270 3554 3434 3325 2756
Interne systemen
Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend Toegekende maatwerkvoorzieningen totaal
Algemeen maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend Aantal mantelzorgers dat de waardebonnen heeft ontvangen
1000
1000
803
885
986 1003 682
Stichting Evenmens
Aantal individueel ondersteunde mantelzorgers
280**
350
236
265 306* 162 203*
Stichting Evenmens
Aantal behandelde cliëntsystemen
430
430
436
407
437
454
400
Avedan Maatschappelijk werk
Aantal behandelde cliënten
220
220
197
192
252
275
313
MEE IJsseloevers
Aantal verzekerden collectieve zorgverzekering
950
1200
1099 1209 1221 1416 1408
Menzis
*In 2018 is er op een andere manier en met een ander systeem geregistreerd. De korte contacten zoals doorverwijzingen, korte vragen en deelname aan cursussen zijn niet meer meegenomen om een beter beeld te krijgen van de individueel ondersteunde mantelzorger. ** De verwachting was dat na corona het aantal individueel ondersteunde mantelzorgers zou stijgen, er is echter groepsaanbod ingezet waardoor steun ook in groepsverband geleverd kon worden. Hierdoor is 2024 realistischer en met de inzichten van nu, lager geraamd.
44
Doelenboom Gezondheidszorg Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Inwoners zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal gezond.
Doel: De gezondheid en vitaliteit van inwoners is bevorderd Volgens het concept voor positieve gezondheid, is gezondheid “het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Gezondheid is nauw verbonden met andere leefgebieden van inwoners. Dit maakt een integrale aanpak voor het verbeteren van de gezondheid noodzakelijk. Voor de gemeente is het van belang dat haar inwoners gezond en vitaal zijn. Door het bevorderen van gezondheid en vitaliteit kunnen zorgkosten verminderden en soms wel voorkomen worden. Inwoners die gezond en vitaal zijn kunnen daarnaast een grote bijdrage leven aan de samenleving door bijvoorbeeld het uitvoeren van vrijwilligerswerk.
Doel: De gezondheid van inwoners is beschermd Naast het bevorderen van de gezondheid en vitaliteit van inwoners is het ook nodig om deze gezondheid te beschermen. Er zijn meerdere bedreigingen die de gezondheid van mensen kunnen schaden. Door het organiseren van beschermingsmaatregelen probeert de gemeente dit te voorkomen. Gezondheidsbescherming is het geheel van activiteiten en maatregelen dat er toe bijdraagt dat mensen minder worden blootgesteld aan schadelijke omstandigheden.
Subdoel: Hulp in nood is geboden daar waar nodig Activiteiten Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Beheren en vervangen van de bestaande AED’s Omschrijving In 2024 en 2025 is er extra budget beschikbaar om inwoners van Twenterand op te leiden en te trainen in het gebruik van een AED. We maken gebruik van communicatiekanalen om extra aandacht 45
voor reanimeren te genereren en zetten in op verjonging van het burgerhulpverlenersbestand en beginnen dus bij het opleiden van jongeren. Hiervoor wordt samenwerking met sport- en beweegorganisaties en bijvoorbeeld jongerenwerk gezocht. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
AED voorlichting en training (voor 2024 en 2025)
i
€ 15.000
n
Metingen Beleidsdoelen
Begroot Begroot 2022 2021 2020 2019 2018 2024 2023
Bron
Hulp is geboden waar nodig Aantal beschikbare en in kaart gebrachte AED's (incl. AED's in particulier eigendom)
100
90
91
91
81
80
88
Hartslagnu.nl
Minimaal aantal inwoners uit Twenterand die staan ingeschreven op www.hartslagnu.nl
1100
970
1100 1011
917
900
1.039
Hartslagnu.nl
Mate waarin hulpverlening bij tijdelijk huisverbod wordt aangeboden (%)*
100
100%
100% 100% 100% 100% 100%
Avedan Maatschappelijk werk
Mate van acceptatie hulpverlening bij tijdelijk huisverbod (%)
100
100%
100% 100% 100% 100% 100%
Avedan Maatschappelijk werk
Aantal basisscholen met voorlichting over middelengebruik
21
0
0
1**
2**
17
8
Tactus Verslavingszorg, Firstaidd
* Tot en met augustus 2020 gaat het om 3 thv's in de gemeente Twenterand ** In verband met de coronamaatregelen zijn verschillende voorlichtingen niet doorgegaan. Met de scholen is afgestemd hoe hiermee om te gaan. *** In verband met de coronamaatregelen hebben er 7 scholen tot aan de zomervakantie voorlichtingen afgenomen. De aantallen voor de tweede helft na de zomervakantie zullen wederom afhankelijk zijn van corona.
46
Doelenboom Onderwijs Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Iedere inwoner is zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam
Doel: Onderwijskansen zijn vergroot Het doel van onderwijsachterstandenbeleid is in een vroegtijdig stadium achterstanden en problemen bij kinderen signaleren. Zo kan tijdig de juiste ondersteuning geboden worden en hebben kinderen op vervolgonderwijs een betere start. Tevens hoopt de gemeente met deze preventieve inzet in de toekomst minder vaak jeugdhulpvoorzieningen in te zetten.
Doel: Inwoners hebben voldoende basisvaardigheden om mee te doen in de samenleving Laaggeletterden zijn niet in staat gedrukte of geschreven informatie te gebruiken en kunnen hierdoor minder goed functioneren in de samenleving, thuis en op het werk. Onze doelstelling is om te komen tot een vermindering van de laaggeletterdheid in Twenterand met als resultaat een grotere kans op geluk, gezondheid en groei van onze inwoners.
Doel: Onderwijsvoorzieningen zijn toegankelijk De voorzieningen voor onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoen aan de normen die in de lokale verordeningen zijn vastgelegd. Tevens zorgt de gemeente dat er in specifieke gevallen extra ondersteuning beschikbaar is voor kinderen in aanvulling op een passende onderwijsplek, zoals het passend onderwijs beoogt.
47
Metingen Beleidsdoelen
Begroot 2024
Begroot 2022 2021 2020 2019 2018 2023
Bron
Basisvaardigheden zijn vergroot Aantal peuters dat wordt bereikt (zowel reguliere peuters als doelgroeppeuters (VVE))
450
450
506 452 418 313 170
Aantal cursisten die een taalcursus volgen bij het ROC
40
40
58
42
38
40
50
ROC
31
90
37
Taalpunt
Aantal cursisten aangemeld via Taalpunt
60
60
58** 18*
Aantal leerlingen leerlingenvervoer
370
368
333 366 298 282
Opgave instellingen
* dit aantal is lager als gevolg van corona ** dit aantal is hoger, na coronaperiode stijging van het aantal (ook de digitale cursisten zijn meegerekend)
48
Doelenboom Jeugd Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Evenwichtig opgroeiende jeugd, die actief deelneemt aan de maatschappij.
Doel: Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor de jeugd op alle leefgebieden De meeste jeugdigen groeien probleemloos op, ouders zijn hiervoor als eerste verantwoordelijk. Daarnaast zijn er voldoende voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waardoor de jeugd in Twenterand zich kan ontwikkelen.
Doel: Er is preventie van problemen bij jeugd De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen door een overzichtelijk zorglandschap te creëren voor opvoedondersteuning. Dit is vooral gericht op collectieve preventie. Ook wordt extra aandacht besteed aan de eerste 1000 dagen van het kind.
Doel: Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Voor ouders en jeugdigen waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles vanzelf goed verloopt, is aanvullende ondersteuning of zorg nodig om ook voor hen de kans om evenwichtig op te groeien te vergroten. We streven naar effectieve en efficiënte ondersteuning en zorg waarmee we de eigen kracht van ouders en jeugdigen versterken, met als doel dat ze zo snel mogelijk en zo goed mogelijk hun eigen leven (weer) vorm kunnen geven. De gemeente heeft op grond van de Jeugdwet een jeugdhulpplicht, die waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben.
Subdoel: Jeugd in (tijdelijk) kwetsbare posities wordt ondersteund
49
Activiteiten Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Beschikbaar stellen en toewijzen van jeugdhulp Omschrijving Ontwikkeling: Hervormingsagenda jeugdzorg (nationaal) Het doel van de Hervormingsagenda jeugdzorg is dat het stelsel rondom jeugdigen beter gaat werken en financieel weer houdbaar zal worden. Gemeenten en Rijk zijn het na lange onderhandelingen over de aan de Hervormingsagenda verbonden bezuinigingen in april 2023 eens geworden over een passend financieel kader. Het ingroeipad voor de besparingen wordt verzacht en daarnaast vervalt de extra besparing van €100 mln in 2024 waardoor voor de jaren 2024 en 2025 in totaal €385 mln euro extra ter beschikking komt voor jeugdzorg. Dit laat onverlet dat er een grote opgave ligt op kostenbeheersing die scherpe keuzen gaat vragen. In de Hervormingsagenda zijn zowel maatregelen opgenomen die geld kosten, zoals een verbetering in kwaliteit, als maatregelen die (op de langere termijn) een besparing opleveren. Een groot deel van het besparingspotentieel is echter nog onzeker. Om deze reden is een Commissie van deskundigen ingesteld die in 2023 en 2028 een zwaarwegend advies gaat geven over mogelijke tekorten bij gemeenten. Ook is rekening gehouden met kosten voor de uitrol van maatregelen.
De richting van de aanpassingen: een inperking van de reikwijdte van de Jeugdwet, een verbetering van de toegang en integraliteit van het sociaal domein en een versteviging van de sociale basis. Ontwikkeling: OZJT/ SamenTwente/ Samenwerkingsagenda Regiovisie Jeugdhulp Twente Regionale samenwerking blijft voor Twenterand onmisbaar voor voldoende kwaliteit, capaciteit en kostenbeheersing. Via de Samenwerkingsagenda Regiovisie Jeugdhulp Twente gaan we regionaal de uitdaging aan om wachtlijsten te bestrijden, afschalen van zorg te bevorderen, intramurale zorg om te zetten naar ambulante zorgvormen en grote voorzieningen om te bouwen naar kleinschalige woonvormen. Deze ombouw heeft effect op de tarieven. Daarom is het noodzakelijk om de instroom te verminderen. Dit gaan we doen door de ontwikkeling van meer ambulante alternatieven. Eigen initiatieven in Twenterand zijn hierbij van belang, maar we zullen dit ook regionaal oppakken in de Samenwerkingsagenda. Voorbeelden hiervan zijn het lokaal ontwikkelen van passende woonvormen voor jongeren (18-/ 18+) met een lichte begeleidingsvraag of de inzet van extra gezinswerk. Hiervoor kunnen in aanloop naar de nieuwe inkoop in 2025 capaciteit en middelen nodig zijn. Er zal dan ook een verschuiving plaats gaan vinden tussen budgetten.
Allereerst van intramurale zorg naar ambulante vormen van zorg en daarnaast ook van ambulante vormen van zorg naar ons voorliggend veld. Lokaal is het noodzakelijk om de sociale basis te versterken en om invulling te geven aan normaliseren, preventie en het ontmoedigen van claimgedrag. Dit is een belangrijk thema in de IBN en een lange termijn traject met grote financiële impact, maar wel noodzakelijk om de menselijke maat en continuïteit te bieden voor onze inwoners. Ontwikkeling: Doorontwikkeling toegang tot het sociaal domein en het lokaal team Twenterand wil komen tot een toekomstbestendig model voor de toegang tot het Sociaal Domein, waarbij de inwoner de weg weet te vinden, de vraag centraal staat, de werkwijze in de toegang eenduidig is en er integraal wordt (samen)gewerkt. Daarnaast vraagt de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd om een doorontwikkeling van een stevig lokaal team dat zelf ook lichte hulp kan bieden. Samen met betrokken partijen gaan we kijken waar we kunnen verbeteren op een manier die past bij onze schaal en de problematiek van onze inwoners. Ontwikkeling: Inkoop Jeugdhulp 2025 Het jaar 2024 staat in het teken van de contractering ten behoeve van de inkoop jeugdhulp vanaf 2025. De implementatie start in de tweede helft van 2024 om per 1 januari 2025 van start te kunnen gaan met de nieuwe contracten en afspraken.
De gemeente Twenterand draagt bij aan de ontwikkeling van de inkoop door het leveren van capaciteit. Daarnaast zal de implementatie van de nieuwe inkoop ook tijdsinvestering betekenen voor de diverse uitvoerende medewerkers, onder andere door strengere controle van aanbieders aan de voorkant. Ontwikkeling: Aanbieders onder druk Binnen het huidige onrustige jeugdhulp- zorglandschap zien we dat de continuïteit van jeugdhulp bij een aantal aanbieders in gevaar komt. Redenen hiervan zijn divers en oorzaken niet eenvoudig te verhelpen. Daarbij kan gedacht worden aan hoge energiekosten, personele kosten of het leveren van zeer specialistische zorg. De risico’s op discontinuïteit van jeugdhulp moeten zoveel mogelijk beperkt worden in het belang van de jeugdigen en hun verzorgers. Wanneer in 2024 continuïteitsrisico’s ontstaan of voortduren, is het van belang om deze vroegtijdig te signaleren en om ze te beheersen wanneer de ernst ervan toeneemt. Daar waar nodig en mogelijk dienen passende, objectieve en weloverwogen besluiten genomen te worden over het al dan niet (financieel) ondersteunen van jeugdhulpaanbieders. 50
Ontwikkeling: Onderzoek reële tarieven In februari 2023 is besloten tot het uitvoeren van een onderzoek naar reële tarieven binnen de raamovereenkomsten van het Twents Model. Binnen het onderzoek zullen de opbouw, uitgangspunten en de kostprijselementen getoetst worden. De voorlopige inzichten geven aan dat dit een fors financieel structureel effect heeft op de tarieven en daarmee meerkosten voor de gemeente. In deze begroting anticiperen wij op de uitkomsten. Een nadere toelichting hierop vindt u in de inleiding en de paragraaf financiële ontwikkelingen sociaal domein bij de doelenboom Wmo. Ontwikkeling: Jeugdbescherming en Jeugdreclassering (JBJR) De werkdruk in de jeugdbescherming blijft hoog, professionals hebben het zwaar en kinderen en gezinnen kunnen onvoldoende rekenen op tijdige jeugdbescherming en jeugdhulp. In 2023 heeft de regio Twente hierop geanticipeerd door de tarieven te verhogen, waardoor de caseloadnorm omlaag kon. In 2023 is een akkoord gekomen tussen de vakbond en de jeugdbeschermingswerkgevers waardoor de norm voor de caseload nog verder zal dalen. De onderhandelingen landelijk en regionaal zijn nog in volle gang. We blijven de ontwikkelingen volgen. Vooralsnog lijkt het te gaan om een fikse stijging van de kosten, maar desondanks kan dit voor 2024 binnen de begroting worden opgevangen.
51
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsindicatoren
Begroot Begroot 2024 2023
2022
2021
2020
2019
2018
Bron
100
66
100
42
56
70
Stichting ZorgSaam Twenterand (SZT)
30
48
21
34
64
82
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal activiteiten dat door jongeren zelf wordt georganiseerd bij St. Zorgsaam Twenterand (SZST)
*
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal bezoekers CJG Loket Aantal Bezoekers website Loes.nl
30
400.000 350.000 514.907 326.273 364.556 337.134 296.265
SZT SZT/GGD
Aantal uitgevoerde trajecten BOR
5
5
4
3
3
5
4
Humanitas
Aantal uitgevoerde trajecten Homestart
3
5
3
0
1
2
1
Humanitas
46
57
SZT
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal jongeren gemeld in het zorgnetwerk door SZT
*
130
152
125
74
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Aantal individuele coaching plannen door SZT
*
50
38
28
17
20
13
SZT
Aantal jeugdige/jongvolwassen vrijwilligers dat betrokken is bij het jongerenwerk van SZT
*
250
136
157
24
108
188
SZT
gereed
1
1
1
1
1
gereed
Totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen (wordt vervangen door nieuwe)
-
1.850
1.144
1.040
1.292
717
951
Interne systemen
totaal aantal jeugdigen uniek (wordt nieuwe indicator)
-
820
689
661
733
-
-
Interne systemen
Er is een expertisecentrum duurzame gezinsvormen gerealiseerd
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
er is een regionaal meldpunt loverboyproblematiek / mensenhandel Twente gerealiseerd
Ja
Ja
Ja
Ja
Nee
De vier jeugdwelzijnorganisaties zijn betrokken bij herpositionering jongerenwerk hebben gezamenlijke werkafspraken gemaakt *
n.v.t.
n.v.t.
Nee
Nee
Ja
Vernieuwde beleidsindicatoren **
Begroot Begroot 2024 2023
2022
2021
2020
2019
2018
Totaal aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen***
1.050
-
1.048
-
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met verblijf ****
150
-
149
-
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met ambulante zorg ****
950
-
935
-
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met een maatregel (ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing) ****
140
-
136
-
-
-
-
Interne systemen
Een overzicht van vrij toegankelijke voorzieningen per kern.
Bron
* In 2021 is door de Raad bepaald dat het jongerenwerk door één organisatie moet worden uitgevoerd. Op 7 februari 2023 heeft de gemeenteraad besloten dat er een subsidieregeling met tender wordt uitgeschreven om te komen tot een toewijzing van de subsidie voor jongerenwerk. In 2024 staat daarom niet vast welke organisatie het jongerenwerk gaat uitvoeren en zijn de indicatoren gekoppeld aan jongerenwerk nog niet in te schatten. ** Vanwege systeemveranderingen, met verschillende BI (Business Intelligence) mogelijkheden, en eerdere problemen rondom data verzameling zijn de huidige definities aangescherpt. Ook kunnen we de uitsplitsing maken van de diverse categorieën jeugdhulp die worden geboden. *** Dit betreft het aantal unieke BSN's met een lopende indicatie in het aangegeven jaar **** Jeugdigen kunnen meerdere soorten geïndiceerde zorg ontvangen. Om die reden tellen deze indicatoren niet precies op tot het aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen
52
Doelenboom Transformatie Sociaal Domein Doelenboom Transformatie Sociaal Domein
Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand willen we dat iedereen -naar eigen vermogen- mee kan doen in de samenleving. Gemeente, inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en verenigingen moeten voor elkaar klaar staan en de handen ineenslaan. Om hieraan te werken de komende jaren is het nieuwe sociaal beleid in onze integrale beleidsnota 2023-2026 vastgelegd: overkoepelende doelen voor verschillende levensgebieden worden hierin beschreven. Het bereiken van de doelen gaat aan de hand van verschillende activiteiten, waarvan de invulling samen met betrokkenen wordt gedaan middels de maatschappelijke agenda. De doelenboom Transformatie behelst dus het raamwerk van de maatschappelijke agenda (MAG). Daarbij is dit het vertrekpunt, maar is niet alles in beton gegoten en kunnen door in te spelen op kansen activiteiten uitgeruild worden. De MAG is omvangrijk zoals in de activiteitenlaag in de doelenboom hierboven is weergegeven. De prioriteiten van 2024 zijn een selectie van bovenstaande activiteiten en staan tekstueel hieronder per subdoel vermeld. In de MAG wordt vastgesteld wat er nodig is voor realisatie van de ambities voor de zelfredzame, participerende, lerende en gezonde Twenterander.
Hierbij wordt er op een nieuwe manier gewerkt: we stellen doelen (integrale beleidsnota) en kijken vervolgens naar de resultaten die we gezamenlijk moeten behalen of verbeteren om deze doelen te behalen. Aan de hand van de resultaten worden de activiteiten aangepast. Om de doelen en resultaten te behalen is samenwerking van groot belang: organisaties, verenigingen, ondernemers en inwoners nemen zelf initiatief en bedenken hoe we de doelen samen gaan bereiken. Zo zorgen we er samen voor dat elke Twenterander mee kan doen en dat de sociale basis zo sterk mogelijk is.
Doel: Zelfredzame Twenterander Elke inwoner kan voorzien in zijn bestaan en kan meedoen aan de samenleving.
Doel: Participerende Twenterander Elke inwoner neemt deel en draagt bij aan de maatschappij.
53
Doel: Lerende Twenterander Inwoners krijgen en benutten kansen om zich te (blijven) ontwikkelen.
Doel: Gezonde Twenterander Inwoners zijn gezond en hebben en gezonde leefstijl.
Subdoelen Subdoel: Borgen dat inwoners de ondersteuning kunnen krijgen die ze nodig hebben Alle inwoners moeten zo lang als mogelijk thuis kunnen wonen en iedereen moet mee kunnen doen aan het dagelijkse leven: die ambitie heeft gemeente Twenterand. Onze inwoner die niet op eigen kracht, met behulp van het (sociaal) netwerk of voorliggend veld zijn probleem kan oplossen, wordt de ondersteuning geboden die noodzakelijk is waarbij relevante informatie over dit onderwerp voor iedereen toegankelijk is en de ondersteuning op een financieel verantwoorde manier geboden worden.
Activiteiten Normaliseren en inzetten eigen kracht Omschrijving Professionals in Twenterand werken vanuit hetzelfde beeld van normaliseren en eigen kracht, waarbij er meer acceptatie is voor onder andere problemen met opvoeden en opgroeien. Binnen de sociale basis wordt laagdrempelige ondersteuning geboden. Samen met professionals, inwoners en jongeren worden deze ambitie en daarbij passende activiteiten verder uitgewerkt.
Toegang van inwoners tot ondersteuning Omschrijving Door middel van een analyse van de huidige situatie en het opstarten van een ontwerptraject voor de verbetering van de toegang in 2024, wordt de toegang van inwoners tot ondersteuning vergemakkelijkt en verbeterd. Dit traject wordt samen met het voorliggende veld opgepakt.
Subdoelen Subdoel: Samen met samenwerkingspartners werken aan optimale hulp voor alle inwoners Door zelf de beleidsregie te houden en concrete doelen te stellen, wordt er sturing gegeven aan de activiteiten van betrokken organisaties. Samen met hen werken we aan goede, beschikbare en betaalbare hulp om zo vroeg mogelijk en zo dichtbij mogelijk passende ondersteuning te kunnen bieden aan inwoners die vastlopen.
Activiteiten Versterken van een veilige en prettige leefomgeving voor gezinnen en jeugdigen Omschrijving Professionals in Twenterand herkennen onveilige situaties in de gemeente en weten hoe ze hierbij moeten handelen. Daarnaast worden inwoners toegerust met handvatten om met onveilige situaties om te gaan en met informatie over waar ze hun zorgen en/of signalen kunnen delen. Uitwerking vindt plaats in de maatschappelijke agenda met betrokken partijen.
Doorontwikkelen van algemene voorzieningen Omschrijving Om inwoners op een laagdrempelige manier zo vroeg mogelijk ondersteuning te kunnen bieden, is het noodzakelijk dat algemene en voorliggende voorzieningen toegankelijker worden. Hierop moet de sociale basis worden toegerust en daarom wordt de inzet van de praktijkondersteuners van de huisartsen uitgebreid, wordt inzet op het systeem rondom jongeren gefaciliteerd (jongerenwerk en gezinswerk) en wordt er gezorgd voor passende ondersteuning voor mantelzorgers. De uitwerking en uitvoering vindt plaats in 2024.
54
Subdoelen Subdoel: Ondersteuning bij uitdagingen in het leven: vroegsignalering en preventieve voorliggende ondersteuning voor inwoners Opvoedondersteuning wordt nu door veel organisaties geboden en is vaak onderdeel van een integraal hulpverleningsplan en regulier werk. Er ontbreekt echter een lokale collectieve aanpak op opvoedondersteuning waarbij actief wordt gereageerd op signalen vanuit de samenleving. Samen met zorgorganisaties en voorliggende partners wordt deze werkwijze ontwikkeld en in 2024 uitgewerkt.
Activiteiten Collectieve aanpak opvoedondersteuning Omschrijving Voorliggende organisaties gaan collectief aanbod ontwikkelen op basis van signalen uit de samenleving rondom opvoeden en opgroeien. Door een snel veranderende samenleving veranderen ook de vragen van (toekomstige) ouders. Door hier passende en laagdrempelige ondersteuning op te organiseren kunnen ouders hun vragen stellen en zelfverzekerd inspelen op veranderingen of signalen van hun kind.
Sub-regionale Coalitie Kansrijke start Omschrijving De coalitie Kansrijke Start is een samenwerking tussen gemeente en diverse zorgprofessionals met als doel de meest kwetsbare gezinnen effectief ondersteunen. Door de coalitie sub-regionaal vorm te geven, wordt eenduidigheid gecreëerd. Deelname en intensivering van deze samenwerking vindt plaats in 2024.
Subdoelen Subdoel: Er is voor iedereen plek op de arbeidsmarkt De stap naar de reguliere arbeidsmarkt is niet voor iedereen makkelijk. De gemeente Twenterand wil dat iedereen mee kan doen. Dat hoeft niet een betaalde baan te zijn wanneer iemand dit (nog) niet kan, dit kan ook een traject zijn om te werken aan het stoppen of verminderen van een verslaving, een dagritme te creëren, een opleiding te volgen, vrijwilligerswerk te verrichten, noem maar op.
Activiteiten Storytelling implementeren als indicator Omschrijving Wat is jouw verhaal? Dat is de gedachte achter storytelling. In het sociaal domein en dan specifiek de arbeidsmarkt hebben we het vaak over cijfers en resultaten. Het verhaal is echter nooit zichtbaar, terwijl we met deze verhalen een meerwaarde kunnen creëren voor de lezer. Door het implementeren van storytelling als indicator worden bereikte effecten zichtbaar. Hierbij wordt wederom samengewerkt met betrokkenen als inwoners, Ontplooj en Larcom.
IKBINDR implementeren Omschrijving IKBINDR is een initiatief waarbij een leven lang ontwikkelen wordt gepromoot. Met een gratis zakelijk lidmaatschap draagt de werkgever bij aan een positieve leercultuur en scholing van medewerkers. Bij implementatie van dit programma worden werknemers geprikkeld om zich te blijven ontwikkelen. Uitwerking vindt plaats in 2024.
55
Subdoelen Subdoel: In Twenterand zorgen we er met elkaar voor dat iedereen zich thuis voelt en iedereen zo goed mogelijk mee kan doen in de maatschappij Iedereen hoort erbij! In Twenterand moeten alle inwoners gelijkwaardig mee kunnen doen en zich thuis voelen in de gemeente, zonder dat diversiteitsfactoren (geloof, afkomst, opleidingsniveau en seksualiteit) een rol spelen. Inclusie is dus meedoen in de breedste zin van het woord. Vanuit de maatschappij wordt er nog te vaak gezien dat onder andere toegankelijkheid niet altijd even vanzelfsprekend is: toegankelijkheid van openbare ruimtes, toegankelijkheid van informatie, maar ook toegankelijkheid naar zinvolle daginvulling zijn aandachtspunten.
Activiteiten Toegankelijke informatievoorziening Omschrijving Relevante informatie moet voor iedereen beschikbaar zijn, altijd. De leesbaarheid van brieven en vindbaarheid op de website worden bijvoorbeeld onder de loep genomen. Samen met partners wordt er ook in 2024 gewerkt aan deze vorm van toegankelijkheid.
Inclusie Omschrijving Inclusie vraagt om interactie. In 2024 wordt onderzocht of er een adviesraad Inclusie gevormd kan worden, waar bijvoorbeeld beleidsstukken maar ook ruimtelijke plannen en online uitingen getoetst kunnen worden. Zo wordt er samen met ervaringsdeskundigen gewerkt aan de participatie en zelfredzaamheid van alle Twenteranders.
Subdoelen Subdoel: Versterken doorgaande lijn voorschool - basisschool en basisschool voortgezet Een zo goed mogelijke overdracht tussen voorschool, basisschool en het voortgezet onderwijs: dat is het doel. Het stimuleren van ouderbetrokkenheid is een speerpunt: ouders kennen hun kind als geen ander en kunnen vaak goed aangeven wat het kind nodig heeft. Als ouders zo vroeg mogelijk meegenomen worden in de ontwikkeling van hun kind op de voorschool, kunnen ze een grotere rol spelen in de vervolgstappen.
Activiteiten Voortgang kinderen monitoren Omschrijving In samenwerking met de GGD wordt er een VVE-monitor ontwikkeld en ingevoerd. Deze vindt in 2024 zijn beslag en wordt samen met de VVE-aanbieders geïmplementeerd.
Subdoelen Subdoel: Vergroten van basisvaardigheden Voor het vergroten van de zelfredzaamheid is het belangrijk dat inwoners voldoende basisvaardigheden hebben. Een onderdeel hiervan is goed kunnen lezen en schrijven. Dit is voor zowel beroepsbevolking als voor jongeren van belang: daarom is de doelgroep breed.
Activiteiten Samen voorliggend aanbod omtrent laaggeletterdheid uitbreiden/promoten Omschrijving De ambitie is om meer organisaties in de sociale basis te trainen in het herkennen en verwijzen van mensen met lage basisvaardigheden naar voorliggend aanbod.
56
Inzet op laaggeletterdheid in voorschool en op basisschool intensiveren en verder vormgeven Omschrijving Het onderwijs – te beginnen bij de voorschool – speelt een belangrijke rol in zowel het signaleren, benoemen, aanpakken en doorverwijzen van zowel kinderen als hun ouders. Hoe eerder onderwijsachterstanden gesignaleerd worden hoe sneller er passende ondersteuning geboden kan worden. Geïntensiveerde samenwerking en inzet met/op scholen is daarom essentieel.
Subdoelen Subdoel: Versterken van de mentale gezondheid van inwoners Mentale gezondheid is van belang om optimaal te kunnen genieten, tevreden te zijn, positief te denken en om veerkrachtig om te kunnen gaan met tegenslagen. Door gebeurtenissen in persoonlijke sfeer of maatschappelijke ontwikkelingen kan de mentale gezondheid in het gedrang komen. Denk aan stress door oplopende kosten, eenzaamheid, dementie en het gevoel niet meer mee te kunnen met de veranderende maatschappij. Gemeente Twenterand wil inwoners hierbij (laten) ondersteunen.
Activiteiten Maatwerk leveren in ondersteuning van de aanwonenden van het kanaal Omschrijving Binnen de gemeente is deze specifieke doelgroep inwoners van belang. Dit is een doelgroep die veel last heeft van stress, depressie en andere gezondheidsproblemen door de onzekere situatie waarin ze verkeren. Binnen het project is hier blijvende aandacht voor. Dit loopt ook in 2024 onverminderd door.
Een dementievriendelijk Twenterand Omschrijving Twenterand vergrijst. Om die reden is het van belang onze gemeente toe te rusten op de toekomst: er zullen namelijk meer mensen met dementie komen. Om de gehele sociale basis van inwoners handvatten te bieden om met deze ontwikkeling om te gaan, wordt er ingezet op een meer dementievriendelijk Twenterand.
Subdoelen Subdoel: uitvoering geven aan (lokale) preventieprioriteiten De zorgkosten blijven toenemen. Om de betaalbaarheid van het stelsel op de lange termijn te kunnen garanderen wordt er steeds meer ingezet op preventie: het voorkomen van gezondheidsproblemen in plaats van het medicaliseren ervan. Vroegsignalering, bewustwording en normalisering zijn hierbij van groot belang.
Activiteiten Twenteranders zitten lekker in hun vel: meer bewustwording van gezonde keuzen Omschrijving Binnen de gemeente wordt de gezonde leefstijl op een positieve manier uitgedragen. Hierbij wordt gekeken naar verschillende (risico)doelgroepen en hoe we hen het beste kunnen verleiden tot het maken van gezonde keuzen. Ook gaat het hierbij niet om pleisters plakken maar wordt er naar de gehele situatie gekeken.
Inrichten van de ketenaanpak valpreventie bij ouderen Omschrijving De gevolgen van een val leiden tot hoge kosten voor de gehele maatschappij. Omdat gemeenten het dichtst bij de inwoners staan, is het inrichten van de ketenaanpak een gemeentelijk project geworden. Samen met betrokkenen wordt de ketenaanpak vormgegeven en wordt de sociale basis toegerust op deze nieuwe aanpak.
57
Subdoelen Subdoel: Stimuleren van een gezonde leefomgeving Twenterand is een plattelandsgemeente waar ongezonde leefstijl ook voorkomt, door roken en weinig bewegen doordat bijvoorbeeld inwoners gewend zijn om vaak de auto te pakken. Door gezondheid onderdeel te maken van ruimtelijk beleid worden stappen gezet tot een leefomgeving die meer aanzet tot gezond gedrag. Ook moet er aandacht zijn voor gezonde prikkels, in plaats van ongezonde prikkels.
Activiteiten Inrichten van meer rook-/alcoholvrije zones Omschrijving Het inrichten van rookvrije zones is vanuit de Rijksoverheid verplicht. In 2024 worden nadere stappen gezet. Gedacht wordt aan speelplekken rookvrij en aandacht voor het rookvrij maken van verenigingen en organisaties.
Subdoelen Beleidsdocumenten De Maatschappelijke Agenda is in ontwikkeling en gebaseerd op de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein 2023-2026.
58
Wat mag het kosten programma Sociaal Domein Overzicht van baten en lasten 2024
2025
2026
2027
Sociale zaken
17.220.081
16.824.881
16.462.216
16.530.639
Maatschappelijke ondersteuning
14.246.691
14.851.335
15.583.275
16.110.577
951.330
973.663
978.312
978.899
Onderwijs
4.835.640
4.994.278
5.061.264
5.133.342
Jeugd
20.268.275
20.922.129
21.700.033
22.456.249
Totaal programma lasten
57.522.017
58.566.286
59.785.100
61.209.705
Sociale zaken
7.873.604
7.875.653
7.877.682
7.877.682
Maatschappelijke ondersteuning
6.246.115
6.018.928
5.505.444
5.510.589
0
0
0
0
1.091.725
1.095.573
1.098.725
1.101.939
Lasten per doelenboom
Gezondheidszorg
Baten per doelenboom
Gezondheidszorg Onderwijs Jeugd
708
725
740
755
Totaal programma baten
15.212.152
14.990.880
14.482.591
14.490.965
Totaal saldo van baten en lasten
-46.718.740
-42.309.865
-43.575.406
-45.302.509
Mutaties reserves
286.160
314.906
260.029
248.875
Geraamd resultaat
-42.023.705
-43.260.500
-45.042.480
-46.469.865
59
Programma Ruimte Inleiding Woningbouw Op dit moment komt er veel op de gemeente af qua wonen. Er zijn verschillende thema's op het gebied van wonen wel / niet met wettelijke verplichtingen, wel / niet met gemaakte bestuurlijke afspraken etc. Twenterand staat voor een woningbouwopgave. We willen de lokale woonbehoefte bedienen met t/m 2031 een groei van 550 woningen. Tevens hebben we daarnaast de ambitie bij te dragen aan de regionale vraag naar woningen. Om de doelgroepen op de woningmarkt goed te helpen is het nodig de juiste kwaliteit woningen te bouwen en doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. Starters zijn op zoek naar betaalbare woningen en het toenemend aantal ouderen zoekt een woning waarin ze lang zelfstandig kunnen blijven wonen. Ook zijn er specifieke doelgroepen, zoals woonwagenbewoners, met eigen woonwensen. Om de woningbouw te kunnen versnellen zijn sleutelgebieden/projecten aangewezen waar een woningbouwimpuls kan worden gerealiseerd. Daarnaast zijn ook inbreidingslocaties en uitbreidingslocaties in beeld. Het doel is om harde plannen te realiseren en zachte plannen voor 2025 hard te maken en snel te kunnen starten met bouwen. De extra woningbouwopgave vraagt meer capaciteit van de gemeente. Om overzicht te krijgen en te behouden is in 2023 een Programmaplan Wonen opgesteld.
Dit plan moet bijdragen aan het versnellen van de woningbouw door te sturen op prioriteiten. Ook het college heeft in het collegeprogramma aangegeven dat ze wil inzetten op groei: meer woningbouw in Twenterand. Deze groeiambitie is verwerkt in het Programmaplan Wonen. Het plan zal in 2024 worden vastgesteld en de financiele consequenties worden in de kadernota 2025 meegenomen. Voor 2024 wordt een extra bedrag gevraagd om ambities / opgaven te kunnen realiseren. Energietransitie De afspraken uit het nationale Klimaatakkoord van juni 2019, waaraan de gemeenten zich vrijwel unaniem hebben verbonden, hebben tot nieuwe uitvoeringstaken bij gemeenten geleid, vooral voor de thema's Gebouwde omgeving en Opwek hernieuwbare Energie waarvoor een belangrijke regierol bij gemeenten is neergelegd. De energie- en warmtetransitie is een grote en langjarige gezamenlijke opgave, waarbij we nu nog maar aan het begin staan. Belangrijk is het gesprek met onze inwoners en ondernemers over de Klimaatopgave en wat dat ook lokaal betekent. De energietransitie krijgt vorm via de Regionale Energie Strategie en het besluit van het college waarbij het zoekgebied ZO Vriezenveen is aangewezen om windmolens te plaatsen. Hierbij werken we samen met de gemeenten Tubbergen en Almelo. In dit zoekgebied is reeds het zonnepark gerealiseerd en we zien kansen om in dit gebied een energielandschap te creeeren.
Het opwekken van waterstof in samenwerking met Twenterandse ondernemers zien we als een uitdaging. Onze warmtevisie is in 2021 vastgesteld. Op basis van deze visie willen we nu geen wijken aanwijzen die al vóór 2030 aardgasloos gemaakt worden. Wel zoeken we kansen om aan te sluiten bij concrete projecten in de samenwerking met Mijande Wonen. En we richten ons in deze eerste fase vooral op isoleren (energie besparen). Middels diverse maatregelen zoals Duurzaamheidsfonds en de Klusbus helpen we burgers met subsidie en het uitvoering van isolatiemaatregelen om woningen te verduurzamen. Klimaatadaptatie is ook een belangrijk klimaatthema. In het Gemeentelijk Rioleringsplan is hier al rekening mee gehouden. In gemeentelijke projecten, zoals het plan Mozaïek, en de Centrumvisie Vriezenveen, wordt rekening gehouden met bijvoorbeeld hittestress door meer vergroening. Kanaal Almelo-De Haandrik Een onderwerp met een enorme impact op de gedupeerde bewoners/eigenaren van bedrijfspanden is de problematiek rondom het Kanaal Almelo – De Haandrik. Vanwege schade aan hun panden en de nog onzekere situatie m.b.t. de schadeafhandeling leven veel gedupeerde bewoners langs het kanaal Almelo - De Haandrik in grote zorgen en onzekerheden. De problematiek rondom het kanaal zorgt ook voor financiële risico’s in relatie tot de gemeentelijke begroting.
Tevens bestaat het risico dat er door de gemeente kosten gemaakt moeten worden die nog niet zijn voorzien of nog niet te voorzien zijn. Maar ook om mogelijke kosten van netwerkbeheerders, wanneer de door hen aangevraagde vergunning of instemming wordt geweigerd. Dit omdat de gemeente schade, die mogelijk door hun werkzaamheden zou kunnen optreden, wil voorkomen. Het nog komende onderhoud aan het kanaal in de voor ons liggende jaren spelen daarin ook een rol. Daarnaast leidt de gemeente zelf financiële schade aan de eigen infrastructuur, omdat deze buiten het onverplichte deel van de schaderegeling
60
van de provincie valt. De gemeente gaat de gedupeerden op gedoseerde wijze bijstaan in de vorm van passende ondersteuning. De signalen en wensen daartoe hebben de gedupeerden en inwoners in het gebied aan het college bekend gemaakt. De gemeenten trekt hier samen op met de gemeente Hellendoorn. Invoering Omgevingswet en Wet WKB per 01/01/2024 Op 1 januari wordt de Omgevingswet en de Wet WKB ingevoerd. De hoeveelheid en het karakter van de taken zal met de invoering van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) deels veranderen. Maatwerk zal meer aan de orde zijn en de uitvoering gaat daarmee meer tijd en capaciteit kosten. Meer integraal werken zorgt echter voor efficiëntie en zal op termijn capaciteit en geld besparen. Daarentegen zullen naar verwachting de inkomsten uit leges dalen. Het karakter van het werk zal ook veranderen. Er zal meer werk in het voortraject van een aanvraag zitten, door onder meer een intensiever vooroverleg. Tevens wordt verwacht dat er meer werk achteraf zal zijn, in de vorm van handhaving. Mobiliteit In 2023 is gestart met het opstellen van een toekomstgerichte visie op Mobiliteit voor Twenterand . Daarbij speelt duurzaamheid een grote rol. De visie zal in 2024 worden vastgesteld en vervolgens zal de uitvoering worden opgepakt. De planning voor verbreding van de N36 is door Rijkswaterstaat gewijzigd.
Dit wordt niet eerder dan in 2028 opgepakt. Openbare Orde en Veiligheid Op het gebied van openbare orde en veiligheid blijven we werken aan een veilig Twenterand. Dit doen we door overlast en criminaliteit te verminderen en fysieke onveiligheid te voorkomen en aan te pakken. Veiligheid is een breed begrip en behelst veel onderwerpen. We willen integraal, flexibel, informatie gestuurd en vooral samen werken. Het zorgen voor een veilige gemeente is een gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeente, netwerkpartners en de inwoners. Het geactualiseerde integraal veiligheidsbeleid dekt alle subdoelen en activiteiten en daarom wordt hier niet per doel of activiteit nader op in gegaan. In de kadernota 2024 is voorstel is om een 4e BOA aan te stellen om onbalans bij de uitvoering van BOA-taken weg te nemen opgenomen en vastgesteld. Hier wordt in 2024 verdere invulling aan gegeven. Ook de pilot buurtbemiddeling, die start in 2023, loopt door in 2024. Daarnaast gaan we in 2024 verder met implementatie van het Bibob-beleid en pakken we verdere uitwerking van het thema ondermijning op. De 14 Twentse gemeenten zijn met elkaar overeengekomen dat iedere gemeente zorgt dat zij de basis op orde heeft met betrekking tot de aanpak van ondermijning. Daar is de gemeente Twenterand hard mee bezig en dit zal zijn vervolg krijgen in 2024.
Een belangrijk onderdeel daarvan is de implementatie en uitvoering van het vernieuwde bibob-beleid.
61
Doelenboom Openbare orde en veiligheid Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Twenterand is een veilige gemeente
Doel: Verbeteren leefbaarheid en tegengaan fysieke verloedering Doel: Een meer integrale aanpak van georganiseerde criminaliteit (ondermijning) Doel: Doelgerichte aanpak op zorg, jeugd en veiligheid Doel: Fysieke onveiligheid wordt voorkomen en/of effectief aangepakt Subdoel: Een meer integere en weerbare gemeente zijn die niet vatbaar is voor ondermijning Het College onderschrijft dat we integer moeten handelen. De mogelijkheden voor Bibop worden projectmatig uitgewerkt en zullen vanaf eind 2023 en in 2024 geïmplementeerd kunnen worden in de organisatie
Subdoel: Intensievere bestuurlijke handhaving Voor het handhaven hebben we instrumenten en cirteria. Zo hebben we een piramidemodel volgens welke methodiek we handhavend optreden.
Activiteiten Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Implementeren verbrede beleidslijn BIBOB Omschrijving Bibob Er zijn steeds meer mogelijkheden om op lokaal niveau bestuursrechtelijk te handhaven als aanvulling op de bestaande privaatrechtelijke en strafrechtelijke mogelijkheden. Een voorbeeld hiervan is de Wet Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur). Deze wet geeft ons als gemeente de mogelijkheid om de achtergrond van bedrijven en personen met wie zij
62
zakendoen, te screenen. De reikwijdte van de Wet Bibob is de afgelopen jaren uitgebreid en daarmee is het Twenterandse Bibob-beleid van 2018 niet meer up to date. In het Integraal Veiligheidsbeleid 2022-2025 is de doorontwikkeling Bibob als actiepunt opgenomen. Ook is dit in de regionale veiligheidsagenda een speerpunt. In 2023 is onderzocht wat nodig is om het Bibob-beleid te actualiseren en structureel goed te implementeren en heeft er onder andere een collegemiddag plaatsgevonden. Naast het actualiseren van het beleid is hiervoor structureel extra capaciteit nodig. Hiervoor wordt de raad gevraagd een bedrag van € 110.000 euro beschikbaar te stellen. Als deze middelen beschikbaar zijn kan na vaststelling van het beleid concreet worden gestart met de implementatie. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Coördinator Bibob
s
€110.000
n
Subdoel: Handhaven en verbeteren van de huidige netwerksamenwerking zowel vanuit het sociaal domein als openbare orde en veiligheid Activiteiten Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Verwerken resultaten Veiligheidsmonitor 2023 Omschrijving De gemeente Twenterand heeft deelgenomen aan de Veiligheidsmonitor 2023. De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks onderzoek naar criminaliteit, onveiligheid, buurtproblemen, en het optreden van gemeente en politie. De uitvraag in Twenterand was in de periode augustus t/m oktober. De resultaten worden in het voorjaar van 2024 verwacht. De volgende stap is het verwerken van de uitkomsten zodat deze gebruikt kunnen worden bij het evalueren en opstellen van het Integraal Veiligheidsbeleid in 2025.
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2024
Begroot 2023
2022 2021 2020 2019 2018
Bron
Woninginbraken
*
Geregistreerde diefstal van (brom/snor)fietsen in Twenterand
*
*
27
20
30
40
45
Politie
*
53
42
34
52
46
Politie
**
1
0
0
0
3
0
0
0
0
0
eigen gegevens
Aanpak woninginbraken
Bestuurlijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit Nieuwe BIBOB-onderzoeken Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH Aantal te laat verleende vergunningen voor B of C evenementen
0
Aantal verleende vergunningen voor evenementen
72
Aantal controles A/B-evenementen
25
30
23
11
2
36
eigen gegevens
Aantal controles C-evenementen
1
3
1
1
1
2
eigen gegevens
Aantal controles Drank- en Horecawet (leeftijdscontrole)
13
10
19
4
12
16
eigen gegevens
Aantal geïnde bestuurlijke boetes
nvt
nnb
0
0
0
1
eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
259
120
231 270 240 113
eigen gegevens
* zo min mogelijk ** Bibob onderzoeken zijn situationeel en daarom niet te plannen
63
64
Doelenboom Openbare ruimte en verkeer Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte
Doel: Openbare ruimte voldoet beter aan de vastgestelde doelen Per taakveld (openbaar groen, riolering enz.) is vastgelegd aan welke kwaliteitseisen het onderhoud en beheer moeten voldoen. De manier waarop dat is vastgelegd is een beleids-/beheerplan. Daarmee wordt duidelijkheid gegeven aan de gemeenteraad en aan inwoners.
Doel: Verbeteren infrastructuur Per jaar wordt gekeken welke nieuwe infrastructurele werken worden gerealiseerd. Op basis van het beschikbare budget worden de hoogst geprioriteerde werken uitgevoerd.
Doel: Betere bereikbaarheid voor alle vervoerswijzen Hiermee wordt bedoeld dat voor auto, fiets, trein en bus wordt geprobeerd het voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde niveau te houden. Vooral voor bus en trein wordt geprobeerd dat middels overleg (ook in regionaal verband) te realiseren en mogelijk te verbeteren.
Doel: Klimaatbestendiger inrichten openbare ruimte Bij werkzaamheden in de openbare ruimte zal rekening worden gehouden met klimaatadaptatie. Het gaat er om dat bij de uitvoering van onderhoud en beheer en ook bij projecten de openbare ruimte klimaatbestendiger wordt ingericht.
Subdoel: Wegenstructuur meer duurzaam veilig ingericht Activiteiten Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Verbreding N36 Omschrijving De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft middels een MIRT-brief de Tweede Kamer geïnformeerd over de verkeersveiligheid op de N36. De minister geeft hierin aan dat de uitvoering van 65
de maatregelen niet eerder kunnen worden gestart dan in 2028, waar eerder werd uitgegaan van 2025/2026. Naast de verbreding van de N36 zouden ook de meekoppelkansen voor gemeentes worden meegenomen en uitgerekend in het plan van aanpak van RWS. Voor Twenterand zouden o.a. meegenomen worden de fietsbrug naar Oosterweilanden en de noordelijke randweg Vriezenveen. RWS heeft de berekening van de meekoppelkansen geschrapt. Op dit moment worden globale ramingen uitgevraagd voor de fietsverbinding en de noordelijke randweg. Zodra hier meer duidelijkheid over is zal de gemeenteraad hierover worden geïnformeerd.
Metingen Beleidsdoelen
Begroot 2024
Begroot 2023
2022 2021 2020 2019 2018 Bron
verkeersongevallen waarbij doden zijn gevallen
nnb
nnb
1
1
3
1
2
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
verkeersongevallen met gewonden
nnb
nnb
41
30
35
30
25
BLIQ verkeersveligheid rapportage
verkeersongevallen
nnb
nnb
146 135 131 133 186
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
Metingen verkeer
66
Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een duurzame en leefbare omgeving.
Doel: Inwoners, bedrijven en gemeente zijn zich bewust van hun leefomgeving en handelen duurzamer Onder duurzaamheid verstaan we het verbeteren van de balans tussen sociale, ecologische en economische ontwikkeling, waar bij ook effecten voor toekomstige generaties en effecten elders ter wereld worden meegenomen. In de Omgevingsvisie Twenterand 1.0, die in december 2021 is vastgesteld door de raad, zijn de lange-termijn doelen voor een duurzamer Twenterand opgenomen: we werken aan een meer circulair, klimaatbestendig en energieneutraal Twenterand in 2050.
Doel: Er is een schoner, gezonder en veiliger leefomgeving voor mensen Het gaat hier om het bewaken en verbeteren van de leefomgevingskwaliteit voor bewoners.
Beleidsdocumenten Klimaatakkoord Klimaatakkoord gebouwde omgeving
67
Metingen Beleidsdoelen
Begroot Begroot 2022 2024 2023
2021
2020
2019
2018
Bron
85
84
84
83
grondstoffenmonitor
Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval Scheidingsprecentage afval
88*
86*
84
Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen. % Hernieuwbare energie
***
***
*** 14,4/20,3**
13,1/ 10,5/ 8,7/ Klimaatmonitor.databank.nl 19,2 ** 17,0** 13,9 **
Realiseren Uitvoeringsprogramma
85%
80%
123
100%
70%
63% ****
eigen gegevens
aantal controles bedrijven met aandacht op energiemaatregelen
85
75
160
30
65
87
eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles milieu in handhavingssfeer
25
25
22
19
30
1
eigen gegevens
Indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* ambitie 90% scheiden in 2025 ** hernieuwbare energie inclusief toedeling vanuit Twence *** streven naar 50% duurzame opwek in 2030, energieneutraal in 2050 **** milieuvergunningverlening: 83%, milieutoezicht: 43 %
68
Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling, Gemeentelijk Vastgoed en VTH Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand is het prettig wonen en werken
Doel: Betere toedeling van functies in de fysieke leefomgeving Doel: Betere afstemming op woningvraag Doel: Passender vestigingsmogelijkheden voor bedrijven Doel: Gemeentelijk vastgoed of het gebruik daarvan ondersteunt maatschappelijke doelen Beleidsdocumenten Beleidskader gemeentelijk vastgoed Regionale woonagenda Twente Woonvisie Twenterand 2022 - 2026 Omgevingsvisie Twenterand
69
Metingen Beleidsdoelen
Begroo Begroo 2022 2021 2020 2019 2018 t 2024 t 2023
Bron
Voldoende en passende woningen Aantal opgeleverde woningen
80
113
1026* 940 844 773 673
Eigen meting, aantallen zijn totalen
Aantal startersleningen
2
0
2
8
8
15
12
25 leningen in totaal beschikbaar vanaf eind 2019
Aantal Blijversleningen
0
0
0
0
0
0
0-
10 leningen in totaal beschikbaar
Aantal van rechtswege verleende vergunningen
nvt
2
0
2
0
1
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een woonfunctie
80
Eigen gegevens
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een maatschappelijke functie
2
Eigen gegevens
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een bedrijfsfunctie
7
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer
9
6
5
4
4
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles bouw/sloop in handhavingssfeer
3
2
0
0
0
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles brandveiligheid in handhavingssfeer
2
3
0
0
0
0
Eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
21
30
18
12
26
26
Eigen gegevens
Aantal behandelde handhavingsverzoeken
17
Ontwikkelen bestemmingsplannen
nvt
7
10
5
10
12
Eigen gegevens
Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH Eigen gegevens
* in 2018 zijn vergunningen verleend voor de bouw van ruim 130 woningen, in 2019: 48, in 2020: 71, in 2021:96, in 2022: 86
70
Wat mag het kosten programma Ruimte Overzicht van baten en lasten 2024
2025
2026
2027
Lasten per doelenboom Openbare orde en veiligheid
2.748.750
2.805.452
2.877.306
2.935.282
Openbare ruimte en verkeer
12.371.288
12.089.510
12.170.390
12.963.122
Duurzaamheid, Milieu en VTH
4.074.199
4.141.412
4.255.807
4.348.255
Bouwen, wonen, ruimt. ontwikkeling en VTH
11.391.849
8.095.164
7.141.494
6.581.718
Totaal programma lasten
30.586.085
27.131.538
26.444.997
26.828.376
Baten per doelenboom Openbare orde en veiligheid
0
0
0
0
Openbare ruimte en verkeer
4.975.680
5.074.121
5.174.531
5.277.438
Duurzaamheid, Milieu en VTH
3.114.239
3.176.634
3.241.975
3.306.905
Bouwen, wonen, ruimt. ontwikkeling en VTH
7.576.162
4.412.827
3.436.676
2.795.154
Totaal programma baten
15.666.081
12.663.583
11.853.182
11.379.498
Totaal saldo van baten en lasten
-14.920.004
-14.467.956
-14.591.815
-15.448.879
Mutaties reserves
525.100
117.833
46.477
136.203
Geraamd resultaat
-14.394.904
-14.350.123
-14.545.338
-15.312.676
Opgenomen investeringen bestaand beleid 2024 Openbare verlichting
Investering 2024 133.600
Onderhoud wegen
300.000
Vervanging riool
1.828.236
Scania G410
120.000
Container installatie
50.000
Hefbrug
25.000
John Deere 6330
40.000
Nilifisk city ranger 2250 BO
70.000
Hangxha
10.000
71
Programma Economie en vrijetijdsbesteding Inleiding Twenterand is een gemeente die werkt. Werkmentaliteit en ondernemersgeest behoren tot de kernkwaliteiten van Twenterand. Dat vinden niet alleen ondernemers, het blijkt ook uit de cijfers. Zo is het percentage werklozen in Twenterand al jaren structureel lager dan gemiddeld in Nederland. Inwoners van Twenterand steken graag hun handen uit de mouwen. Mede daardoor vestigen bedrijven, van groot tot klein, zich graag in Twenterand. Maar liefst 3200 ondernemingen zijn in de gemeente gevestigd, op bedrijventerreinen, in de kernen en op het platteland. Het college van burgemeester en wethouders zet in op een economisch sterk Twenterand. Dat betekent dat we onze ondernemers koesteren en ons inspannen voor een gemeente waar werk is voor iedereen. Samen met ondernemers en bewoners zoeken we naar mogelijkheden om de Twenterandse economie te innoveren en klaar te maken voor de toekomst. Waar hard wordt gewerkt, moet ook ruimte zijn voor ontspanning. Twenterand biedt tal van mogelijkheden op het gebied van cultuur, recreatie en sport. Daar mogen we als gemeente trots op zijn! Mede door haar vele culturele instellingen en sportclubs en door haar unieke recreatiegebieden is de gemeente een prachtige plek om te wonen en te bezoeken.
Ook op economisch vlak worden daarvan de vruchten geplukt, want cultuur, recreatie en sport gaan goed samen met ondernemerschap. We maken ons sterk voor een cultureel en sportief bloeiend Twenterand vol natuurschoon, dat ook buiten de gemeentegrenzen op de kaart staat. Bij al deze initiatieven is samenwerking van cruciaal belang. We maken natuurlijk gebruik van lokale netwerken, maar ook op regionaal, provinciaal of landelijk niveau benutten we bestaande structuren en mogelijkheden. Daarnaast stimuleren we nieuwe samenwerkingsverbanden tussen de gemeente en andere actoren. Essentieel voor zowel overheid als ook voor ondernemers en instellingen is het delen van kennis en informatie, bijvoorbeeld over duurzaamheid of arbeidspotentieel. Onze voorstellen zijn gericht op het verder vormgeven van een nieuw samenspel: het relatiebeheer tussen gemeente en inwoners, tussen ondernemers en onderwijs en tussen sportverenigingen en cultuurinstellingen. Hierbij houden we oog voor het maatschappelijke effect en proberen we maatschappelijke meerwaarde te creëren. Doelenboom cultuur en recreatie & toerisme Er is de laatste jaren volop gewerkt om te komen tot een nieuwe recreatieve structuur ten behoeve van lokale promotie die aansluit bij het merkverhaal van Twente. Hiervoor is de netwerkorganisatie Gastvrij Twenterand bezig met het vermarkten van 'het Gouden randje van Twente'.
Intern sluit de actualisatie van de Nota Vrijetijdseconomie (2024) hierbij aan en deze zorgt ook voor een bredere verbinding tussen andere onderdelen binnen de vrijetijdseconomie, zoals de culturele sector en evenementen. Daarnaast willen we graag de veengeschiedenis naar voren laten komen in het toeristisch profiel van de gemeente Twenterand. We willen onder meer inzetten op gebiedspromotie en -ontwikkeling van de Engbertsdijksvenen om zo het potentieel van dit prachtige natuurgebied ten volle te benutten. De uitvoering van deze activiteiten is op dit moment nog afhankelijk van het besluit van de raad over het amendement Projectreserve Engbertsdijksvenen dat bij de behandelingen van de jaarstukken 2022 zal worden ingediend, zoals vermeld in de aangenomen motie Investering in en rondom het Engbertsdijksvenen ter bevordering van toerisme en bereikbaarheid. Op cultureel gebied is de ontwikkeling van een creatieve broedplaats een in het oog springende ontwikkeling. De creatieve broedplaats is bedoeld om creativiteit en innovatie te stimuleren en jonge creatieve en technologische talenten blijvend te binden. Doelenboom Economie en werkgelegenheid Voor 2024 ligt het accent op het versterken van de lokale economie. Er vindt een actualisatie plaats van de economische visie in samenwerking met de betrokken stakeholders.
We willen als gemeente aantrekkelijk zijn voor een gezonde mix aan bedrijven en een diverse beroepsbevolking. Op die manier wordt de economie veerkrachtiger en daarmee minder kwetsbaar voor conjuncturele schommelingen. We werken verder aan het uitvoeren van de centrumontwikkeling van Vriezenveen en verschillende bedrijventerreinen en gaan aan de slag met het actualiseren van de Detailhandelsstructuurvisie. Er is al een basis voor een toekomstgerichte visie voor het landelijk gebied van Twenterand. Deze visie wordt in 2024, parallel aan provinciale gebiedstafel en ontwikkelingen, verder uitgewerkt. We vragen ook weer een structureel budget voor LEADER voor de financiering van projecten gericht op het versterken van het landelijk gebied. Om nieuwe samenwerkingsverbanden te stimuleren wordt verder gewerkt aan de ontwikkeling van het Ondernemershuis. In samenwerking met Gastvrij Twenterand zal gestart worden met een verkenning