Programmabegroting 2024
Tekst van het document
Verwerkt besluit: Opzetten/uitvoeren woonwagenbeleid Omschrijving Voor het doen van onderzoek en voorbereidende werkzaamheden voor het realiseren van woonwagenstandplaatsen, het beheer van de wachtlijst en het toewijzingssyteem, contacten met de doelgroep en beleidsmatige en juridische werkzaamheden wordt budget gereserveerd. Bij de locatiekeuzen door de gemeente zal per gekozen locatie op basis van een exploitatieplan aan de gemeenteraad het bijbehorende budget worden gevraagd voor realisatie. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Voorbereiden woonwagenstandplaatsen
i
€ 25.000
n
Woonwagencoördinator
s
€ 15.000
n
Verwerkt besluit: Uitvoeren Regionale Woonagenda Twente 2021-2025 Omschrijving De provincie Overijssel, andere gemeenten en woonpartners hebben gezamenlijk een Regionale Woonagenda Twente 2021-2025 vastgesteld. In 2024 zal verder worden gewerkt aan de actiepunten uit de woonagenda. Een onderdeel uit de Woonagenda zijn de sleutelprojecten/sleutelgebieden. Met woningbouw op deze
22
locaties wordt invulling gegeven aan de lokale en regionale woonbehoefte. Twenterand wil naast het voorzien in de lokale woonbehoefte ook een bijdrage leveren aan de regionale vraag.
Verwerkt besluit: Uitvoeren Woonagenda Omschrijving De provincie Overijssel, andere gemeenten en woonpartners hebben gezamenlijk een Regionale Woonagenda Twente 2021-2025 vastgesteld. In 2024 zal verder worden gewerkt aan de actiepunten uit de woonagenda. Een onderdeel uit de Woonagenda zijn de sleutelprojecten/sleutelgebieden. Met woningbouw op deze locaties wordt invulling gegeven aan de lokale en regionale woonbehoefte. Twenterand wil naast het voorzien in de lokale woonbehoefte ook een bijdrage leveren aan de regionale vraag.
Verwerkt besluit: (Uitvoeren) Woondeal Twente Omschrijving De minister voor Volkshuisvesting & Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft prestatieafspraken gemaakt met de provincies over de woningbouwopgave. Overijssel zich in voor een basisinspanning van 14.100 woningen voor Twente. Deze basisinspanning is uitgewerkt in de Woondeal Twente ‘Wonen met Kwaliteit’. De Woondeal draagt bij aan de ambitie meer (betaalbare) woningen te bouwen. Door partijen is afgesproken te werken met een inspanningsverplichting van 30 – 40 - 30 voor nieuwe woningbouwplannen, bestaande uit 30% sociale huur – 40% betaalbare koop (tot €355.000) en betaalbare huur (tot €1000 per maand) – 30% dure koop en huur. Deze inspanningsverplichting komt voort uit het fairshare principe, waarmee we de verdeling van sociale huur meer over gemeenten wordt verdeeld. Voor andere onderwerpen zijn procesafspraken gemaakt hoe deze verder uit te werken. Daarmee hebben de provincie, de corporaties, de markt, andere gemeenten en het Rijk zich gecommitteerd aan een gezamenlijke uitwerking in 2023. Eén van de thema’s die wordt uitgewerkt is toekomstbestendig bouwen. Uitdagingen zoals stikstof, CO2-reductie, een tekort aan personeel en financiële tekorten op projecten blijven ons dwingen om gezamenlijk tot slimme oplossingen te komen. Daarom zijn bovenstaande elementen e.a.
ook benoemd als kritische succesfactoren voor het realiseren van de afspraken uit de Woondeal. De afspraken in de Woondeal worden meegenomen bij het ontwikkelen van nieuwe woningbouwplannen in Twenterand. Het streven is hierbij te voldoen aan de betaalbaarheidsafspraken. De gemeente monitort dat op gemeenteniveau wordt gestreefd aan 30% sociale huur. De partijen in de Woondeal hebben zich gecommitteerd aan een gezamenlijke uitwerking vanaf 2023. In 2024 wordt verder gewerkt aan de uitwerking en uitvoering van de Woondeal.
Verwerkt besluit: Opstellen en uitvoeren routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed Omschrijving In het Klimaatakkoord hebben 12 sectoren in het maatschappelijk vastgoed afgesproken ieder een Sectorale Routekaart op te stellen en uit te voeren waarin duidelijk wordt op welke wijze het vastgoed in die sector CO2-arm en aardgasvrij wordt gemaakt richting 2050. Het streefdoel conform het Klimaatakkoord is 49% CO2-reductie in 2030 en het einddoel 95% CO2-reductie in 2050. Twenterand heeft de ambitie om uiterlijk 2040 al haar eigen gebouwen energieneutraal te hebben. Tevens wil de gemeente in 2050 voor 100% gebruik maken van hernieuwbare energie. Per 2023 is een C Label verplicht. De sectorale routekaart voor gemeentelijk maatschappelijk vastgoed geeft inzicht in waar gemeenten nu staan met het gemeentelijk vastgoed. In Q4 2023 zal Twenterand haar 1e routekaart aanbieden aan de raad. Hierin wordt beschreven hoe op een kosteneffectieve manier wordt toegewerkt naar CO2-arm en aardgasvrij vastgoed.
Verwerkt besluit: Strategische portefeuillesturing Omschrijving Het Beleidskader voor gemeentelijk vastgoed Twenterand heeft de gewenste uitgangspunten voor het gemeentelijk vastgoed in kaart gebracht: • Het in bezit hebben van gemeentelijk vastgoed is geen doel.
23
• Het gemeentelijke vastgoed staat ten dienste van maatschappelijke doelen en is dus een middel. • Maatschappelijke doelen zijn vastgelegd in de doelenbomen. • Alleen gemeentelijk vastgoed met maatschappelijke doelen in eigendom hebben, nemen en houden. • Het gemeentelijke vastgoed optimaal benutten. Met de inzet van een asset manager zal dit beleidskader doorontwikkeld worden naar een portefeuille strategie en sturing op de vastgoedportefeuille.
Verwerkt besluit: Opstellen en uitvoeren verhuurbeleid Omschrijving Met de inzet van een asset manager zal in 2024 verhuurbeleid worden opgesteld, vastgesteld en uitgevoerd. Dit verhuurbeleid draagt bij aan een transparant en consistente manier van verhuur van het gemeentelijk vastgoed. De kosten voor het beheer van de gebouwen en het beschikbaar stellen van een gebouw voor verhuur wordt afgewogen tegen het maatschappelijke doel van de activiteit(en) die in het vastgoed plaatsvind(t)(en). De verhuur van ruimten in overheidsvastgoed is in de wet Markt en Overheid aangemerkt als een economische activiteit. De feitelijke huur mag dus wel hoger, maar niet lager zijn dan de kostprijsdekkende huur. De eisen van transparantie en consistentie maken een duidelijke scheiding wenselijk tussen huur (kosten voor de exploitant) en subsidie (opbrengsten voor de exploitant). Het verhuurbeleid zal, (parallel aan het subsidiebeleid) worden aangepast.
Subdoelen Overzicht verwerkte besluiten Programma Economie en vrijetijdsbesteding Activiteiten Verwerkt besluit: Creatieve broedplaatsen Omschrijving Een creatieve broedplaats is een verzamelplaats voor kunstenaars en ondernemers in de creatieve industrie waar ruimte bestaat om te experimenteren. Het doel van een creatieve broedplaats is het stimuleren van een klimaat waarin creativiteit en innovatie voorop staan, zodat jonge creatieve en technologische talenten worden verleid zich in de regio Twente te vestigen. Het Ondernemershuis Twenterand heeft een subsidie ontvangen van € 140.000,-- voor een periode van 3 jaar uit de Tijdelijke subsidieverordening creatieve broedplaatsen regio Twente voor een Creatieve Broedplaats in de gemeente Twenterand (“Creatieve Fabriek Twenterand”). Het gaat over de periode 31 maart 2023 tot en met 30 september 2025. Er is een gemeentelijke bijdrage van € 60.000 afgesproken (over 3 jaar: elk jaar € 20.000). Voor het jaar 2023 gaat het bedrag van € 20.000 in de Berap (algemene risico reserve). Voor de jaren 2024 en 2025 (per jaar € 20.000.,--) gaan deze bedragen mee in deze kadernota. Deze bedragen worden ook ten laste gebracht van de algemene risico reserve.
De Creatieve Fabriek Twenterand wil komen tot een breed creatief netwerk in Twenterand, dat meedenkt in innovatie van producten en processen binnen bedrijven, ruimte biedt aan talentontwikkeling en ondernemerschap, nieuwe initiatieven en evenementen initieert en meesterschap benut voor versterking van huidige en nieuwe bedrijvigheid en werkgelegenheid. De Creatieve Fabriek draagt bij aan doelen van economie en cultuur uit de programmabegroting. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Creatieve broedplaatsen 2024 en 2025, per jaar
i
€ 20.000
n
24
Verwerkt besluit: Cultuureducatie en kinderopvang Omschrijving Wij zijn samen met de kinderoporganisaties aan het onderzoeken of het ook mogelijk is om bij de kinderopvang ook te starten met cultuureducatie. Op dit moment beperkt het huidge programma cultuureducatie zich tot het basisonderwijs. Er wordt gedacht aan muziek (inclusief zang) en dans. Het is de bedoeling om daarbij aan te sluiten bij bestaande initiatieven die er al zijn. De kinderopvangorganisaties gaan samen met de combinatiefunctionaris cultuureducatie een projectplan opstellen.
Verwerkt besluit: Sjors Actief en Creatief: zichtbaar maken culturele activiteiten Omschrijving Sport en cultuur werken samen in het zichtbaar maken van sportieve en creatieve (culturele activiteiten). Er is één digitaal platform waar alle activiteiten zichtbaar worden voor jong en oud. De eerste doelgroep zijn de basisschoolleerlingen geweest. Daarna wordt gekeken naar verdere doelgroepen.
Verwerkt besluit: Landelijke versterking openbaar bibliotheekwerk Omschrijving De staatssecretaris van cultuur heeft aangegeven dat zij een substantieel van het landelijke extra cultuurbudget gaat inzetten voor het realiseren van een toekomstgerichte bibliotheekvoorziening in elke gemeente. Een robuuste, volwaardige bibliotheek die Twenteranders aanspreekt van elke leeftijd, elk opleidingsniveau en elke achtergrond. Het doel is het realiseren van een geletterde samenleving, waarin Twenteranders ook digitaal volwaardig participeren en waarbij iedere Twenterander de mogelijkheid heeft zich een leven lang te ontwikkelen. Op de korte termijn (vanaf 2023) gaat zij dit geld inzetten voor het versterken en het repareren van het fysieke bibliotheeknetwerk. Op de lange termijn (vanaf 2025) wil zij de toegang tot de bibliotheek waarborgen door een zorgplicht voor gemeenten en provincies. De zorgplicht heeft als doel dat het netwerk kwantitatief en kwalitatief in stand blijft en kan bijdragen aan lokale maatschappelijke opgaven.
Verwerkt besluit: Provinciale versterking openbaar bibliotheekwerk Omschrijving De gemeente doet ook mee aan provinciale traject van versterking van het openbaar bibliotheekwerk (onder de noemer Toekomstkracht Overijsselse Bibliotheken). Hierbij wordt ingezet op de gezinsaanpak laaggeletterdheid. We lopen hierbij vooruit op de wettelijke taak gezinsaanpak versterken basisvaardigheden. Eind 2024 moeten de Nederlandse gemeenten hierin de regierol vervullen om te helpen voorkomen dat er een nieuwe generatie laaggeletterden opgroeit.
Verwerkt besluit: Erfgoededucatie Omschrijving De gezamenlijke erfgoedorganisaties hebben in juni 2022 samen met het basisonderwijs een convenant getekend. De intentie is dat alle kinderen in Twenterand de geschiedenis kennen van de grond waarop ze wonen. In het verlengde hiervan zijn de gezamenlijke erfgoedorganisaties in gesprek gegaan met het basisonderwijs om kennis te nemen van de huidige leermethoden. Ook hebben ze zich laten informeren door TETEM (kunstorganisatie uit Enschede en de Oldenzaalse Musea. Naast het bestaande lesaanbod en lezingen in de klas, willen de gezamenlijke erfgoedinstellingen in gesprek met het onderwijs vraaggericht gaan werken. Een pilot is gestart in Den Ham. De zeven erfgoedorganisaties worden begeleid door cultuurcoach en de cultuurmakelaar.
Verwerkt besluit: Doorontwikkeling subsidiebeleid Omschrijving In het najaar van 2022 is de herijking/doorontwikkeling van het subsidiebeleid opnieuw opgepakt. Dit proces zal geheel 2023 doorlopen en uiteindelijk afgerond worden in de eerste helft van 2024. Op basis van een door de raad vast te stellen uitgangspuntennotitie subsidiebeleid wordt een nieuwe
25
Algemene subsidieverordening (ASV) opgesteld, die eveneens door de raad zal moeten worden vastgesteld. Aan de nieuwe ASV zullen meerdere - door het college vast te stellen subsidieregelingen op de diverse deelterreinen gekoppeld worden.
Verwerkt besluit: Uitvoering gebiedsmarketing Engbertsdijksvenen Omschrijving Er ligt al enkele jaren een ontwikkelplan voor (het gebied rondom) de Engbertsdijksvenen om het volledige toeristisch potentieel te benutten. Het plan is om nu geld vrij te maken om hier gas op te geven. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Uitvoering gebiedsmarketing Engbertsdijksvenen
i
€ 25.000
n
Naar aanleiding van de ingediende motie tijdens de kadernota wordt er voor 2025 € 25.000 extra opgenomen.
Verwerkt besluit: Actualiseren Nota Vrijetijdseconomie Omschrijving De huidige nota Vrijetijdseconomie loopt van 2013 tot en met 2020. Het speelveld is dusdanig veranderd dat de nota geactualiseerd moet worden. We zien de behoefte en noodzaak voor het maken van gerichte keuzen en focus, gezien de beschikbare middelen en de veranderende markt alsook transities en het bieden van perspectief in het landelijk gebied. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Visie vrijetijdseconomie
i
€ 45.000
n
Verwerkt besluit: Deelname verkenning Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal Omschrijving Onder de werktitel ‘Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal’ is een beweging, een unieke samenwerking tussen meer dan 18 partners, waaronder Twenterand, uit het hart van Overijssel op gang gekomen. Van waterbedrijf tot de Land- en Tuinbouworganisatie, van overheid tot natuurpartijen, van landgoederen tot waterbedrijf en waterschap. Samen werken ze in het gebied tussen grofweg Ommen en Diepenheim en Raalte en Wierden, aan het landschap van de toekomst. Een landschap met mooie natuur, een groene en gezonde leefomgeving tot in het hart van de dorpen en steden, topcultuur en -erfgoed, duurzaam toerisme en een gezonde economie met perspectief voor de landbouw. In 2024 wordt ingezet op verdere deelname op het gebied van recreatie en toerisme gericht op de versterking van de lokale economie hiervoor is eenmalig een bedrag van 10.000 opgenomen. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Deelname Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal
i
€ 10.000
n
Verwerkt besluit: Regio: Agenda voor Twente, Business in Twente, Regio Twente/EZ Omschrijving Twenterand is een ondernemende plattelandsgemeente met een divers aanbod aan werkgelegenheid en werknemers. Om de economie duurzaam te versterken en talentvolle mensen te behouden en aan te trekken werken we samen met overheden, ondernemers en onderwijs op regionaal niveau in verschillende verbanden. Hierbij zorgen we er altijd voor dat het Twenterandse verhaal verteld blijft worden en niet ondersneeuwt bij de grotere gemeenten.
26
Een belangrijk regionaal samenwerkingsverband is de Agenda voor Twente. Binnen dit samenwerkingsverband werken Twentse overheden, ondernemers en onderwijs gezamenlijk aan grote economische en maatschappelijke opgaven, zoals toekomstbestendige energievoorziening, transformatie naar een duurzame en circulaire economie en innovatie van de gezondheidszorg. De raad heeft ingestemd met deelname van de gemeente Twenterand aan de Agenda voor Twente in de periode 2023 tot en met 2025. In 2025 zal de deelname worden geëvalueerd en kan de raad zich uitspreken over een eventuele continuering van de samenwerking.
Verwerkt besluit: Platteland Omschrijving De toekomstgerichte visie buitengebied Twenterand zal worden afgerond en opgesteld in een integrale visie met acht voor het agrarisch perspectief, de (vrijetijds)economie en verschillende provinciale gebiedsprocessen. Daarbij zijn inwonersinitiatieven vanuit LEADER ook essentieel. LEADER is een subsidieregeling die is bedoeld voor projecten gericht op het versterken van het landelijk gebied, door het behoud van de leefbaarheid van het platteland, het versterken van de sociale cohesie, en behouden/versterken van het voorzieningenniveau. In de praktijk kunnen dit maatschappelijke, culturele of recreatieve projecten zijn. De nieuwe LEADER-periode start in 2023 en loopt t/m 2027. Voor deze periode is in totaal € 73 miljoen LEADER-subsidie beschikbaar. Twenterand maakt deel uit van LEADER gebied Zuidwest Twente en heeft zich ook voor de periode 2023 tot en met 2027 hiermee verbonden. Jaarlijks worden 2 tot 3 projecten binnen Twenterand gehonoreerd. Zo ook in 2024. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Leader
s
€ 50.000
n
Verwerkt besluit: Actualiseren en uitvoering geven aan de economische visie Omschrijving De huidige economische visie (2019) wordt geactualiseerd in samenwerking met de eerder ook betrokken stakeholders. Naar aanleiding van het aangenomen amendement op de Kadernota getiteld Updaten economische visie is het budget verlaagd van € 45.000,- naar € 20.000,-. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Actualiseren en uitvoeren economische visie
i
€ 45.000
n
Amendement 08 Updaten economische visie
i
€ 25.000
v
Verwerkt besluit: Centrumontwikkeling Omschrijving Elke kern heeft een eigen karakter. Een van de onderdelen van de voorgaande uitvoeringsagenda is de ontwikkeling en uitvoering van centrumvisies gericht op de vitaliteit en economische versterking van de kernen. In 2024 wordt gewerkt aan de uitvoering van de centrumvisie Vriezenveen. De aanpak is een voorbeeld voor de overige kernen. In 2024 zal ook in deze kernen aan de voorbereiding van de uitvoering worden gewerkt. In 2023 worden de mogelijkheden onderzocht om in 2024 een centrummanager voor Den Ham aan te stellen.
Verwerkt besluit: Uitvoering ondernemersfonds Omschrijving Het ondernemersfonds bestaat sinds 2018 en wordt jaarlijks gevuld voor de organisatie van activiteiten ter bevordering van de Twenterandse economie. Ondernemersverenigingen bepalen
27
gezamenlijk welke initiatieven worden gefinancierd uit het Ondernemersfonds. Ook voor 2024 zijn hiervoor middelen gereserveerd. Het Ondernemersfonds voor Twenterand is een belangrijke impuls voor lokale ondernemers. Er is budget gereserveerd voor het Ondernemersfonds tot en met 2026.
Verwerkt besluit: Actualiseren en uitvoeren detailhandelstructuurvisie Omschrijving De actualisatie van Detailhandelstructuurvisie krijgt in 2024 in samenwerking met de lokale ondernemers in de kernen duidelijk vorm in een uitvoeringsagenda met concrete projecten. Ontwikkelingen uit de eerdere uitvoeringsagenda die nog niet of anders tot stand zijn gekomen worden waar noodzakelijk ook meegenomen in de nieuwe uitvoeringsagenda. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Actualisatie en uitvoering Detailhandelstructuurvisie
i
€ 45.000
n
Verwerkt besluit: Uitvoering geven aan lokaal sport- en beweegakkoord Omschrijving Met de in 2023 vastgestelde sport- en beweegvisie 2023 - 2026 Twenterand - Sportakkoord II willen we zoveel mogelijk mensen in beweging krijgen en focussen we ons daarbij op 5 speerpunten: 1: Sport- en beweegstimulering, iedereen doet mee 2: Veilige en integere sport 3: Vitale en sterke sport- en beweegaanbieders 4: Duurzame sport- en beweegvriendelijke omgeving 5: Trots op de sport in Twenterand
Verwerkt besluit: Uitbreiding platform www.actieftwenterand.nl – Sjors Sportief/Creatief met organisaties, informatie, aanbod en kennismakingslessen sport en cultuur Omschrijving Het verleiden van sport- en beweegaanbieders alsmede cultuuraanbieders om hun reguliere aanbod en kennismakingslessen zoveel mogelijk op te nemen op het platform www.actieftwenterand.nl. en actief te houden. Aanbod in de volle breedte van hun doelgroepen, van jong tot oud. Dit met als doel om zoveel mogelijk inwoners inzicht te geven in de sport- en beweegmogelijkheden in Twenterand.
Verwerkt besluit: Promotie aanbod “Uniek Sporten” en benutten legacy Special Olympics Omschrijving Het bevorderen van sportdeelname voor mensen met een beperking middels het sportloket ‘Uniek Sporten’. Inwoners kunnen gebruik maken van de uitleenservice en hebben de mogelijkheid om een gedeelte van de aanschafprijs van hun hulpmiddel vergoed te krijgen. Het benutten van de legacy van de Special Olympics 2022 om specifieke doelgroepen aan te zetten tot sport en bewegen. We verkennen daarbij de mogelijkheden voor samenwerking met de 14 Twentse gemeenten voor de organisatie van bovenlokale activiteiten voor mensen met een (verstandelijke) beperking, In gesprek met sportorganisaties het belang van integratie in het reguliere sport- en beweegaanbod onderstrepen en hier aandacht voor vragen. De nieuwe subsidieregeling waarderingssubsidie sport en/of gezonde leefstijlinterventies biedt extra mogelijkheden voor aanvragen die zich richten op inclusie sport en bewegen. Bieden en onder de aandacht brengen van diverse regelingen om financiële drempels weg te nemen om te kunnen sporten. Te denken valt aan de regeling vanuit het sport en cultuurfonds voor jeugd en volwassenen.
Verwerkt besluit: Uitdragen belang sport en bewegen i.s.m. partners (scholen, welzijnsorganisaties, huisartsen en fysiotherapiepraktijken) Omschrijving Het verleiden van sportaanbieders om hun aanbod zoveel mogelijk open te stellen en af te stemmen op de behoeften van inwoners.
28
Het onder de aandacht brengen van het belang van sporten en bewegen door middel van onder andere scholen, welzijnsorganisaties, huisartsen, fysiotherapiepraktijken en sportverenigingen. Het bevorderen van goede samenwerking tussen maatschappelijke organisaties en sport- en beweegaanbieders om een match te maken tussen wensen en behoeften. Zodat sport en bewegen voor iedereen mogelijk wordt, ongeacht leeftijd, beperking of achtergrond.
Verwerkt besluit: Sportstimulering activiteiten en evenementen Omschrijving Ruimte bieden aan een gevarieerd aanbod aan sport- en beweegevenementen die een bijdrage leveren aan de samenleving. Ondersteuning bieden aan de uitvoering van activiteiten en evenementen op het gebied van sport en bewegen.
Verwerkt besluit: Stimuleren sport- en beweegaanbieders tot veilige en integere sport en sportomgeving Omschrijving Het structureel aandacht schenken aan een veilige en integere sport en het stimuleren van sport- en beweegaanbieders om prioriteit te maken van een veilige sportomgeving. Via nieuwsbrieven Twenterand Sport, themabijeenkomsten en persoonlijk contact met sport- en beweegaanbieders.
Verwerkt besluit: Inzet vier basiseisen van integriteit Omschrijving Het inzetten van het HIGH5-stappenplan voor sport- en beweegaanbieders waarbij we inzetten op de vier basiseisen van integriteit: Gebruik regeling gratis VOG, Gedragscode Sport, Vertrouwenscontactpersoon, Cursus of e-learning voor trainers-coaches.
Verwerkt besluit: Inzet subsidieregeling lokaal sport- en beweegakkoord Omschrijving Vanuit Sportakkoord II wordt ook in 2024 de subsidieregeling waarderingssubsidie sport en/of gezonde leefstijlinterventies ingezet. Actoren die een bijdrage leveren aan het Lokaal Sport- en Beweegakkoord Twenterand en/of gezonde leefstijlinterventies zoals, sportverenigingen, commerciële sportaanbieders zoals fitnesscentra, zorgaanbieders zoals fysiotherapeuten en een groep van vier natuurlijke personen kunnen een aanvraag indienen. De aanvraag dient gericht te zijn op de opzet van nieuw sport- en beweegaanbod, sport- en beweegaanbod voor nieuwe doelgroepen en/of het scholen van trainers en coaches.
Verwerkt besluit: Ondersteunen ontwikkeling sport- en beweegaanbieders door inspiratie, verbinding, samenwerking en good practice voorbeelden Omschrijving Het ondersteunen van de ontwikkeling van sport- en beweegaanbieders met effectieve clubondersteuning door inspiratie, uitdaging, verbinding, samenwerking en good practice voorbeelden. Daarnaast het met elkaar in contact brengen van sportorganisaties met als doel onderlinge versterking door kennisuitwisseling en samenwerking. Dit doen we o.a. door themabijeenkomsten, overleggen met sport- en beweegaanbieders en de inzet van procesondersteuning.
Verwerkt besluit: Communicatie en organisatie thema-avonden, nieuwsbrieven en nieuwsspecials Twenterand Sport Omschrijving De organisatie van circa 3 Thema-avonden “Twenterand Sport” voor bestuur en technisch kader van sportorganisaties in lokaal en/of regionaal verband. Daarnaast zetten we in op 3 nieuwsbrieven Twenterand Sport en tussentijdse nieuwsspecials Twenterand Sport op actuele thema's. Dit met als doel informeren, ontmoeting, kennis delen, inspireren en verbinden.
Verwerkt besluit: Implementeren nota sportaccommodatiebeleid Omschrijving
29
In uitvoering nemen eerste speerpunten nieuwe nota sportaccommodatiebeleid 2024 - 2032.
Verwerkt besluit: Vervanging sportaccommodaties Omschrijving Voetbal kunstgrasveld Deto Conform KNVB richtlijnen heeft Deto recht op 5 wedstrijdvelden. Er liggen 5 velden maar deze zijn niet allemaal geschikt om wedstrijden op te spelen. Dit betekent dat Deto al enkele jaren een tekort heeft aan velden. Aangezien wij als gemeente hierin dienen te faciliteren hebben we gekeken naar de mogelijkheden en Deto hierbij betrokken. Deto opteert voor het ombouwen van een natuurgrasveld naar een kunstgrasveld. Wij sluiten ons hierbij aan na afweging een 6e veld aan te leggen of te investeren in de ombouw. Temeer omdat ombouw goedkoper is en er geen ruimte is voor een 6e veld. Korfbal kunstgrasveld TOP Conform de nieuwe richtlijnen van de KNKV moeten korfbalverenigingen hun korfbalvelden qua veldafmetingen vóór 30 juni 2026 hebben aangepast. Korfbalvereniging TOP heeft ondertussen de belijning van haar veldafmeting aangepast. Echter constateren we dat de belijning los laat en daardoor risico's met zich mee brengt en extra onderhoud vergt. Conform de planningsnorm korfbal NOC*NSF 2014 heeft korfbalvereniging TOP zeker vanaf 2019 recht op twee velden. Op basis van de Nota Sportaccommodatiebeleid Twenterand 2007 - 2016 geldt dat verenigingen aantoonbaar minimaal drie jaar moeten voldoen aan deze planningsnorm om voor een extra veld in aanmerking te komen.
Ondanks het feit dat het korfbalveld formeel pas in 2025 aan de beurt is voor vervanging achten wij het gezien bovenstaande van cruciaal belang om in 2024 tot vervanging en uitbreiding van het kunstgrasveld over te gaan. Daarnaast leggen we focus op: Binnensportaccommodaties Vriezenveen In Vriezenveen staan een aantal sportaccommodaties die (op korte / middellange) termijn aan vervanging toe zijn. Het gaat om Sporthal De Stamper, de semi permanente sporthal en het gymlokaal aan de Krijgerstraat. Daartoe zullen we de herontwikkelingskansen verkennen voor de binnensportaccommodaties in Vriezenveen. Kunstgras Voorwaarts en SDO Het college zal conform collegeprogramma in deze coalitieperiode komen met een voorstel om het kunstgras van Voorwaarts en SDO in Westerhaar te deprivatiseren. Zoals al in het coalitieakkoord is aangegeven worden in 2024 de kunstgrasvelden van VV Voorwaarts en SDO gedeprivatiseerd. Vervanging van de velden staat in 2025 gepland. Voorstel Voetbal kunstgrasveld DETO krediet € 300.000 Korfbal kunstgrasveld TOP krediet 350.000
i/s
Financiën
v/n
s
Jaarlasten 28.300,-(kapitaallasten vanaf 2025)
n
s
Jaarlasten 9.500,-(kapitaallasten vanaf 2025)
n
Verwerkt besluit: Stimuleren organisatie sportevenementen als inspiratiebron Omschrijving We stimuleren sport- en beweegaanbieders tot de organisatie van sportevenementen welke als neveneffect een inspiratiebron zijn voor onze inwoners. Dit doen we onder andere middels de inzet van de subsidieregeling waarderingssubsidie sport en/of gezonde leefstijlinterventies, onze communicatietools en door stimulering en advisering tijdens themabijeenkomsten en gesprekken met sport- en beweegaanbieders.
Verwerkt besluit: Stimuleren media-aandacht sportevenementen Twenterand Omschrijving
30
We stimuleren media-aandacht voor de sportevenementen die binnen onze gemeentegrenzen worden georganiseerd. Dit doen we o.a. door de inzet van onze communicatietools en door stimulering en advisering tijdens themabijeenkomsten en gesprekken met sport- en beweegaanbieders.
Verwerkt besluit: We zetten in op sportstimuleringsevenementen Omschrijving We zetten in op sportstimuleringsevenementen met een focus op Sjors Sportief - Creatief, de Nationale Sportweek en de Koningsspelen. Daarnaast ondersteunen we sport- en beweegaanbieders o.a. middels de waarderingssubsidie sport en/of gezonde leefstijlinterventies tot de organisatie van eigen sportstimuleringsevenementen.
Verwerkt besluit: Ondersteunen “uitzendingen” topsporters gemeente Twenterand Omschrijving We ondersteunen “uitzendingen” van topsporters uit de gemeente Twenterand voor deelname aan Europese en Wereldkampioenschappen op het hoogste niveau middels een financiële tegemoetkoming in de voorbereidings- en deelnamekosten.
Verwerkt besluit: Bieden podium topsporters Twenterand Omschrijving We bieden topsporters uit de gemeente Twenterand een podium middels de publicatie van interviews en de inzet tijdens thema- en inspiratieavonden Twenterand Sport
Subdoelen Overzicht verwerkte besluiten Bedrijfsvoering Communicatie Op dit gebied spelen drie ontwikkelingen. 1. Lokale omroep. Raadsbreed is in november 2022 een motie aangenomen om de stichting Delta Media Groep te laten doorgroeien naar een volwaardige lokale omroep. Gevraagd is daarvoor te komen met een business case met meetbare indicatoren, evaluatiemoment en jaarbudget voor een pilotperiode van drie jaar en dit mee te nemen in de kadernota 2024. Het is de verwachting dat dit jaarlijks vraagt om een bijdrage van € 100.000. 2. Ophogen communicatiebudget. Dit budget is voor 2023 tijdelijk verhoogd van € 36.000 naar € 68.000, waarbij afhankelijk van de uitkomsten van een evaluatie door het college een voorstel voor het structureel maken van deze ophoging zou worden meegenomen in deze kadernota. Omdat die evaluatie pas in de tweede helft van 2023 plaatsvindt wordt deze ophoging voor 2024 opnieuw op eenmalige basis opgenomen. 3. Extra inhuur personele capaciteit voor een aantal opgaven. Voor onder meer de opvang van Oekraïners, Kanaal Almelo-De Haandrik en duurzaamheid/energietransitie wordt aanvullende communicatiecapaciteit ingehuurd. Dit wordt als onvermijdbaar gezien en we gaan ervan uit dat de hiervoor vereiste middelen op deze beleidsterreinen beschikbaar zijn. I&A Hier spelen vier ontwikkelingen: 1. Noodzaak tot verhogen van de raming voor hardware.
Dit heeft meerdere oorzaken. De faciliteiten per medewerker nemen toe, door beleidskeuzen en ook onder invloed van corona. Zo wordt iedere medewerker toegerust met een laptop, worden mobiele telefoons versneld vervangen door kwalitatief betere exemplaren en worden werkplekken standaard uitgerust met twee beeldschermen. Daarnaast zien we een stijging van het aantal medewerkers (van 60 tussen 2018 en 2022; het aantal loopt nog steeds op). 2. De strategische opgaven die onze organisatie kent vragen concern breed om een duurzaam en adequaat Informatiebeheer. Dit gaat over (analoog en digitaal) informatiebeheer en op dit vlak spelen diverse uitdagingen met bijkomende risico's. Bestaande wet- en regelgeving wordt aangepast aan digitalisering (bijv. Archiefwet). Deze nieuwe wetten vragen inspanningen en nieuw digitaal bewustzijn en ook is er met ingang van 2024 de nieuwe Omgevingswet. Daarbij vraagt het wegwerken van achterstanden in het analoge archief het komende jaar ook nog inspanning. Daarom is een extern bureau gevraagd onderzoek te doen naar de vraag wat informatiebeheer vraagt van een gemeente van onze schaal en wat dat betekent voor onze strategische opgaven. Inmiddels is een eerste indicatie ontvangen en die komt erop neer dat formatieve aanpassingen en effort voor digitaal
31
bewustzijn en ‘de basis op orde’ vereist zijn. Dat er iets moet gebeuren wordt ook zichtbaar in de score van het Interbestuurlijk Toezicht, die is van groen naar oranje gegaan. In deze kadernota wordt daarom alvast een deel van de vereiste investeringen meegenomen. Mocht blijken dat de gedeeltelijke investeringen die nu gevraagd worden, niet voldoende zijn, dan agenderen we dit onderwerp voor een volgende moment/kadernota, zodat dan alsnog bekeken en aangepast kan worden conform het extern advies. Zonder passende formatie en randvoorwaarden moet de gemeente rekening houden met toenemende risico’s (waaronder: imagoschade, mogelijke claims of onrechtmatig handelen) als niet wordt voldaan aan actuele wet- en regelgeving. 3. Hogere kosten voor cyberverzekering. Een cyberverzekering helpt ons in geval van een hack, ransomware of digitale aanval. Die hulp richt zich op afwegingen welke stappen te nemen t.a.v. risicobeperking, adequate communicatieve, passende maatregelen en forensische acties. De premies voor een dergelijke verzekering stijgen explosief - en dat zal naar verwachting de komende jaren ook gebeuren - en vragen erom verwerkt te worden in de begroting. P&O Verhoging van het budget voor opleiding, scholing en training is noodzakelijk om onze medewerkers in staat te stellen te doen wat wij als gemeente van ze vragen.
Dit vraagt van medewerkers een doorgaande ontwikkeling en daarbij horende opleiding, scholing en training. Dit wordt uiteraard meegenomen in en afgestemd op het traject van organisatieontwikkeling. Voorgesteld wordt de verhoging van het opleidingsbudget voor de komende twee jaar incidenteel te financieren uit de middelen die t.b.v. de doorontwikkeling van de organisatie worden gereserveerd bij de jaarrekening 2022. Voor structurele verhoging van het opleidingsbudget zal, op basis van de ervaringen en de verdere doorontwikkeling op langere termijn, een beroep gedaan worden op de kadernota 2025/2026. Verbouw en herinrichting gemeentehuis Hiervoor is extra krediet gevraagd en dit resulteert in een verhoging van de kapitaallasten met een kleine twee ton met ingang van 2025. Inflatie In deze kadernota is naast de reguliere inflatie een inflatiecorrectie over 2022 en 2023 van 11,5% opgenomen.
32
Overzicht van wijzigingen ten opzichte van de Kadernota 2024 Subdoelen Wijzigingen Programma Sociaal Domein Activiteiten Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Structurele en tijdelijke opvang vluchtelingen Omschrijving Opgave vluchtelingenopvang gemeente Twenterand De focus van de vluchtelingenopvang in Twenterand ligt op dit moment op huisvesting van statushouders en op de opvang van Oekraïense ontheemden. Betreffende de statushouders; duidelijk is dat de taakstelling voor de kalenderjaren 2024 en volgende verder zal toenemen. Deze toename is gebaseerd op de inschatting van het kabinet dat het aantal asielzoekers dit jaar en komende jaren toeneemt en dat de achterstanden in de verwerking van asielaanvragen bij de IND worden ingelopen. De taakstelling voor de 1e helft van 2023 bedroeg 41. Het eerste halfjaar van 2023 hebben we 46 statushouders gehuisvest. Dit heeft ertoe geleid dat onze gemeente op trede 0 staat van de provinciale interventieladder. De provincie heeft immers de taak om interbestuurlijk toe te zien op de realisatie van huisvesting van statushouders. Voor de tweede helft van 2023 bedraagt de (verhoogde) taakstelling 53. Dit betekent dat onze opgave (inclusief een achterstand van 7) in de periode tot 1 januari 2024 55 bedraagt. Dit betekent een enorme uitdaging, temeer daar de nu gekoppelde statushouders veelal wachten op gezinshereniging.
Deze familieleden van de statushouders tellen pas voor de taakstelling mee, wanneer ze ook daadwerkelijk gehuisvest zijn in Twenterand. Het aantal nareizigers bedraagt op dit moment 19. Deze nareizigers zullen waarschijnlijk niet voor 1 januari 2024 gehuisvest worden. Opvang ontheemde Oekraïners Voor 2023 is de verwachting dat Twenterand circa 250 ontheemden uit de Oekraïne opvangt. Deze ontheemde Oekraïners zullen gehuisvest worden aan de Sportlaan (circa 58) en op camping de Blekkenhorst (circa 200). Ons college geeft daarmee uitvoering aan de wens van de meerderheid van de Raad om geen asielzoekers te huisvesten, zolang dat wettelijk niet vereist is. Door meer Oekraïners te huisvesten, dan het afgesproken aantal in de Twentse context (191), geeft Twenterand een plus aan de Oekraïne-opvang. Duidelijk is geworden is dat de Spreidingswet niet controversieel is verklaard, wat mogelijk inhoudt dat Twenterand in de toekomst toch wettelijk verplicht kan worden om asielzoekers een plek te geven in onze gemeente.
Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Beheren en vervangen van de bestaande AED’s Omschrijving In 2024 en 2025 is er extra budget beschikbaar om inwoners van Twenterand op te leiden en te trainen in het gebruik van een AED. We maken gebruik van communicatiekanalen om extra aandacht voor reanimeren te genereren en zetten in op verjonging van het burgerhulpverlenersbestand en beginnen dus bij het opleiden van jongeren. Hiervoor wordt samenwerking met sport- en beweegorganisaties en bijvoorbeeld jongerenwerk gezocht. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
AED voorlichting en training (voor 2024 en 2025)
i
€ 15.000
n
Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Beschikbaar stellen en toewijzen van jeugdhulp Omschrijving
33
Ontwikkeling: Hervormingsagenda jeugdzorg (nationaal) Het doel van de Hervormingsagenda jeugdzorg is dat het stelsel rondom jeugdigen beter gaat werken en financieel weer houdbaar zal worden. Gemeenten en Rijk zijn het na lange onderhandelingen over de aan de Hervormingsagenda verbonden bezuinigingen in april 2023 eens geworden over een passend financieel kader. Het ingroeipad voor de besparingen wordt verzacht en daarnaast vervalt de extra besparing van €100 mln in 2024 waardoor voor de jaren 2024 en 2025 in totaal €385 mln euro extra ter beschikking komt voor jeugdzorg. Dit laat onverlet dat er een grote opgave ligt op kostenbeheersing die scherpe keuzen gaat vragen. In de Hervormingsagenda zijn zowel maatregelen opgenomen die geld kosten, zoals een verbetering in kwaliteit, als maatregelen die (op de langere termijn) een besparing opleveren. Een groot deel van het besparingspotentieel is echter nog onzeker. Om deze reden is een Commissie van deskundigen ingesteld die in 2023 en 2028 een zwaarwegend advies gaat geven over mogelijke tekorten bij gemeenten. Ook is rekening gehouden met kosten voor de uitrol van maatregelen. De richting van de aanpassingen: een inperking van de reikwijdte van de Jeugdwet, een verbetering van de toegang en integraliteit van het sociaal domein en een versteviging van de sociale basis.
Ontwikkeling: OZJT/ SamenTwente/ Samenwerkingsagenda Regiovisie Jeugdhulp Twente Regionale samenwerking blijft voor Twenterand onmisbaar voor voldoende kwaliteit, capaciteit en kostenbeheersing. Via de Samenwerkingsagenda Regiovisie Jeugdhulp Twente gaan we regionaal de uitdaging aan om wachtlijsten te bestrijden, afschalen van zorg te bevorderen, intramurale zorg om te zetten naar ambulante zorgvormen en grote voorzieningen om te bouwen naar kleinschalige woonvormen. Deze ombouw heeft effect op de tarieven. Daarom is het noodzakelijk om de instroom te verminderen. Dit gaan we doen door de ontwikkeling van meer ambulante alternatieven. Eigen initiatieven in Twenterand zijn hierbij van belang, maar we zullen dit ook regionaal oppakken in de Samenwerkingsagenda. Voorbeelden hiervan zijn het lokaal ontwikkelen van passende woonvormen voor jongeren (18-/ 18+) met een lichte begeleidingsvraag of de inzet van extra gezinswerk. Hiervoor kunnen in aanloop naar de nieuwe inkoop in 2025 capaciteit en middelen nodig zijn. Er zal dan ook een verschuiving plaats gaan vinden tussen budgetten. Allereerst van intramurale zorg naar ambulante vormen van zorg en daarnaast ook van ambulante vormen van zorg naar ons voorliggend veld. Lokaal is het noodzakelijk om de sociale basis te versterken en om invulling te geven aan normaliseren, preventie en het ontmoedigen van claimgedrag.
Dit is een belangrijk thema in de IBN en een lange termijn traject met grote financiële impact, maar wel noodzakelijk om de menselijke maat en continuïteit te bieden voor onze inwoners. Ontwikkeling: Doorontwikkeling toegang tot het sociaal domein en het lokaal team Twenterand wil komen tot een toekomstbestendig model voor de toegang tot het Sociaal Domein, waarbij de inwoner de weg weet te vinden, de vraag centraal staat, de werkwijze in de toegang eenduidig is en er integraal wordt (samen)gewerkt. Daarnaast vraagt de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd om een doorontwikkeling van een stevig lokaal team dat zelf ook lichte hulp kan bieden. Samen met betrokken partijen gaan we kijken waar we kunnen verbeteren op een manier die past bij onze schaal en de problematiek van onze inwoners. Ontwikkeling: Inkoop Jeugdhulp 2025 Het jaar 2024 staat in het teken van de contractering ten behoeve van de inkoop jeugdhulp vanaf 2025. De implementatie start in de tweede helft van 2024 om per 1 januari 2025 van start te kunnen gaan met de nieuwe contracten en afspraken. De gemeente Twenterand draagt bij aan de ontwikkeling van de inkoop door het leveren van capaciteit. Daarnaast zal de implementatie van de nieuwe inkoop ook tijdsinvestering betekenen voor de diverse uitvoerende medewerkers, onder andere door strengere controle van aanbieders aan de voorkant.
Ontwikkeling: Aanbieders onder druk Binnen het huidige onrustige jeugdhulp- zorglandschap zien we dat de continuïteit van jeugdhulp bij een aantal aanbieders in gevaar komt. Redenen hiervan zijn divers en oorzaken niet eenvoudig te verhelpen. Daarbij kan gedacht worden aan hoge energiekosten, personele kosten of het leveren van zeer specialistische zorg. De risico’s op discontinuïteit van jeugdhulp moeten zoveel mogelijk beperkt worden in het belang van de jeugdigen en hun verzorgers. Wanneer in 2024 continuïteitsrisico’s ontstaan of voortduren, is het van belang om deze vroegtijdig te signaleren en om ze te beheersen wanneer de ernst ervan toeneemt. Daar waar nodig en mogelijk dienen passende, objectieve en weloverwogen besluiten genomen te worden over het al dan niet (financieel) ondersteunen van jeugdhulpaanbieders. Ontwikkeling: Onderzoek reële tarieven In februari 2023 is besloten tot het uitvoeren van een onderzoek naar reële tarieven binnen de raamovereenkomsten van het Twents Model. Binnen het onderzoek zullen de opbouw, uitgangspunten en de kostprijselementen getoetst worden. De voorlopige inzichten geven aan dat dit
34
een fors financieel structureel effect heeft op de tarieven en daarmee meerkosten voor de gemeente. In deze begroting anticiperen wij op de uitkomsten. Een nadere toelichting hierop vindt u in de inleiding en de paragraaf financiële ontwikkelingen sociaal domein bij de doelenboom Wmo. Ontwikkeling: Jeugdbescherming en Jeugdreclassering (JBJR) De werkdruk in de jeugdbescherming blijft hoog, professionals hebben het zwaar en kinderen en gezinnen kunnen onvoldoende rekenen op tijdige jeugdbescherming en jeugdhulp. In 2023 heeft de regio Twente hierop geanticipeerd door de tarieven te verhogen, waardoor de caseloadnorm omlaag kon. In 2023 is een akkoord gekomen tussen de vakbond en de jeugdbeschermingswerkgevers waardoor de norm voor de caseload nog verder zal dalen. De onderhandelingen landelijk en regionaal zijn nog in volle gang. We blijven de ontwikkelingen volgen. Vooralsnog lijkt het te gaan om een fikse stijging van de kosten, maar desondanks kan dit voor 2024 binnen de begroting worden opgevangen.
Subdoelen Wijzigingen Programma Ruimte Activiteiten Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Implementeren verbrede beleidslijn BIBOB Omschrijving Bibob Er zijn steeds meer mogelijkheden om op lokaal niveau bestuursrechtelijk te handhaven als aanvulling op de bestaande privaatrechtelijke en strafrechtelijke mogelijkheden. Een voorbeeld hiervan is de Wet Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur). Deze wet geeft ons als gemeente de mogelijkheid om de achtergrond van bedrijven en personen met wie zij zakendoen, te screenen. De reikwijdte van de Wet Bibob is de afgelopen jaren uitgebreid en daarmee is het Twenterandse Bibob-beleid van 2018 niet meer up to date. In het Integraal Veiligheidsbeleid 2022-2025 is de doorontwikkeling Bibob als actiepunt opgenomen. Ook is dit in de regionale veiligheidsagenda een speerpunt. In 2023 is onderzocht wat nodig is om het Bibob-beleid te actualiseren en structureel goed te implementeren en heeft er onder andere een collegemiddag plaatsgevonden. Naast het actualiseren van het beleid is hiervoor structureel extra capaciteit nodig. Hiervoor wordt de raad gevraagd een bedrag van € 110.000 euro beschikbaar te stellen. Als deze middelen beschikbaar zijn kan na vaststelling van het beleid concreet worden gestart met de implementatie. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Coördinator Bibob
s
€110.000
n
Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Verwerken resultaten Veiligheidsmonitor 2023 Omschrijving De gemeente Twenterand heeft deelgenomen aan de Veiligheidsmonitor 2023. De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks onderzoek naar criminaliteit, onveiligheid, buurtproblemen, en het optreden van gemeente en politie. De uitvraag in Twenterand was in de periode augustus t/m oktober. De resultaten worden in het voorjaar van 2024 verwacht. De volgende stap is het verwerken van de uitkomsten zodat deze gebruikt kunnen worden bij het evalueren en opstellen van het Integraal Veiligheidsbeleid in 2025.
Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Verbreding N36 Omschrijving De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft middels een MIRT-brief de Tweede Kamer geïnformeerd over de verkeersveiligheid op de N36. De minister geeft hierin aan dat de uitvoering van de maatregelen niet eerder kunnen worden gestart dan in 2028, waar eerder werd uitgegaan van 2025/2026. Naast de verbreding van de N36 zouden ook de meekoppelkansen voor gemeentes worden meegenomen en uitgerekend in het plan van aanpak van RWS. Voor Twenterand zouden o.a.
35
meegenomen worden de fietsbrug naar Oosterweilanden en de noordelijke randweg Vriezenveen. RWS heeft de berekening van de meekoppelkansen geschrapt. Op dit moment worden globale ramingen uitgevraagd voor de fietsverbinding en de noordelijke randweg. Zodra hier meer duidelijkheid over is zal de gemeenteraad hierover worden geïnformeerd.
Subdoelen Wijzigingen Programma Economie en Vrijetijdsbesteding Activiteiten Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Een passend en veelzijdig cultuuraanbod voor alle inwoners & verbreden maatschappelijke rol culturele verenigingen en organisaties Omschrijving Het is de bedoeling om in 2024 een extra impuls te geven aan cultuur. De besteding hiervan is nog onderwerp van gesprek. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Extra impuls cultuur 2024
i
€ 25.000
tlv ARR
Subdoelen Wijzigingen Bedrijfsvoering
36
Programma Sociaal Domein Inleiding Perspectief 2024 sociaal domein Zorg en ondersteuning, werk en inkomen, (passend) onderwijs en overig preventief beleid - met name rond jeugd en gezondheid - vormen het hart van het Programma Sociaal Domein. Dit programma streeft ernaar dat de inwoners van Twenterand zo veel mogelijk zelf hun dagelijkse dingen kunnen doen en daar zelf over beslissen om mee te kunnen doen in de samenleving. Thuis, in de buurt, bij een vereniging of organisatie of op het werk. Alle mogelijkheden (eigen kracht) van inwoners en hun omgeving (inzet netwerk) worden hierbij benut. Waar dat niet/of in mindere mate lukt worden inwoners hierbij geholpen of ondersteund. Binnen het jeugdbeleid en onderwijs stimuleren wij ontwikkeling van individuen. We ondersteunen inwoners met zorgvragen en geldzorgen. Rond werkgelegenheid is er aandacht voor specifieke doelgroepen met arbeidsbeperkingen. Veranderingen hebben vooral betrekking op mensen in een kwetsbare positie. De sociaaleconomische problematiek in onze gemeente blijft stevig en dus is daarmee de opgave in het sociaal domein ook fors. Kijkend naar 2024 zijn er vernieuwde kaders van toepassing op het sociaal domein.
Enerzijds is er de uitwerking van het coalitieakkoord in het collegeprogramma om het scenario "Economisch sterk met een sociaal kloppend hart" vorm te geven Anderzijds, maar zeker ook in het verlengde hiervan, ligt er de nieuwe integrale beleidsnota Sociaal Domein 2023-2026 (hierna: IBN). Een nieuwe nota, waarin het voorheen aparte document voor gezondheidsbeleid onderdeel van is, en met veel meer aandacht voor onderwijs. Vanuit de gehouden interactieve activiteiten met relevante stakeholders en gezien het beoogd effect zijn de volgende vier integrale thema’s gekozen in deze nota, als basis voor onze opgaven: 1. De zelfredzame Twenterander 2. De participerende Twenterander 3. De gezonde Twenterander 4. De lerende Twenterander De inwoner, de Twenterander, staat hiermee centraal in ons beleidsperspectief. Wij kiezen dan ook als vertrekpunt: Inwoners als “motor” voor de ontwikkeling van Twenterand. Inwoners die werken, versterken de economie! Inwoners die iets organiseren versterken de leefbaarheid en sociale samenhang. Inwoners die praktisch geschoold zijn, zijn de bouwers van Twenterand. Ouders die goed opvoeden, vormen sociaal vaardige inwoners en een verdraagzamere maatschappij. Ons beleid streeft ernaar dat inwoners een goede (start)positie krijgen om mee te doen.
Dat ze zo veel mogelijk zelf hun dagelijkse dingen kunnen doen en daar zelf over beslissen om écht mee te kunnen doen in de samenleving. Economie en sociaal gaan zo hand in hand voor een beter Twenterand! De lijn uit de huidige IBN wordt voortgezet waarbij zelfredzaamheid, participatie en transformatie leidend zijn. Wel zijn er nu accentverschuivingen, met name vanwege het coalitieakkoord dat leidend is in combinatie met de actuele sociale vraagstukken die gelden voor Twenterand. Onderwerpen als bestaanszekerheid, kansengelijkheid, inclusiviteit, normalisering en preventie vindt u daarom terug in deze nota. Het tijdsgewricht en de opgaven waar we nu voor staan zijn stevig. De crisis op de woningmarkt, de inflatie en energie-armoede, de situatie in Oekräine, de vergrijzing, de vele zorgvragen, maatschappelijke onrust, personeelstekorten maken dat individuen en/of groepen het zwaar hebben. De gemeente, als dichtst bij de burger staande overheid, voelt zich geroepen om inwoners te ondersteunen. Tegelijkertijd staat ook de gemeente zelf voor uitdagingen. Gelet op de zorgelijke financiële positie van onze gemeente met name in het meerjarenbeeld, betekent dat focus aangebracht moet worden met scherpe keuzen om bepaalde zaken niet meer of anders te (laten) doen. Het college doet binnen deze kaders hiertoe voorstellen (zie collegeprogramma en deze kadernota).
De hoofdvisie in deze nota wordt dus bestendigd, want gebleken is dat onze aanpak vruchten heeft afgeworpen. Vernieuwen en besparen gaan hand in hand (transformatie). Succesvolle interventies als de poh-jeugd, de consulent externe verwijzers en het gezinswerk zijn hier voorbeelden van. De samenwerking met het voorliggend veld (sociale basis) en de toegang blijven we dan ook doorontwikkelen (zie ook de bijlage bij de IBN). Dit doen we op basis van een visie in combinatie met ervaringen uit de praktijk. Geld volgt beleid (middelen volgen opgaven) en dat werkt! Tenslotte versterken regionale samenwerking en lokale inzet elkaar bij het vormgeven van taken binnen het sociaal domein.
37
Landelijke ontwikkelingen blijven ondertussen fors van invloed en in deze kadernota gaan wij in op de hervormingsagenda jeugd, het toekomstscenario jeugd en gezinsbescherming, ontwikkelingen Jeugdbescherming, enzovoort. De gemeente heeft een wettelijke taak in het sociaal domein. Wij verliezen niet uit het oog dat er altijd een vangnet moet zijn voor de meest kwetsbaren. Wij hebben hier oog voor maar kijken ook naar zelfredzaamheid en ontmoedigen claimgedrag. Het college kijkt naar versterking maar heeft ook te maken met de financiële positie van de gemeente en zoekt gericht besparingen, ook binnen het sociaal domein, met daarbij als doel het voorzieningenniveau zoveel mogelijk te behouden. We varen in het sociaal domein scherp aan de wind. Er zijn de nodige ontwikkelingen (nieuwe inkoop jeugd/ Wmo/vervoer, reële (zorg)tarieven, inkomensafhankelijke bijdrage Wmo, vergrijzing, beschermd wonen, onderwijshuisvesting, toekomstscenario kind en gezinsbescherming en hervormingsagenda, enz.) die nog niet op geld zijn te zetten. Daarbij stijgen kosten en dan zijn randvoorwaardelijke factoren als de arbeidsmarkschaarste en cultuuraspecten (claimgedrag) nog niet eens benoemd. We voorzien (potentiële) risico's, maar zorgen ondertussen dat onze reserves op peil zijn om eventuele klappen op te vangen. Onze druk c.q.
lobby naar Den Haag voor het sociaal domein - maar breder nog het ravijnjaar - wordt hierbij onverminderd voortgezet. Tot zover de algemene inleiding. Bij de doelenbomen gaan wij nader in op de specifieke voorstellen en ontwikkelingen.
38
Doelenboom Sociale Zaken Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Participerende en financieel zelfredzame inwoners
Doel: Naar vermogen participerende doelgroep Participatiewet In de maatschappij Het doel van de Participatiewet is om mensen zoveel mogelijk te laten participeren op de reguliere arbeidsmarkt. De gemeente kan voor iedereen dezelfde instrumenten en voorzieningen inzetten en zal daarbij ook maatwerk inzetten. Hierbij wordt zoveel mogelijk uitgegaan van de eigen kracht van de inwoner.
Doel: Financieel en sociaal zelfredzame inwoners Het hebben van werk of een zinvolle dagbesteding maken meedoen in de samenleving mogelijk. Het zorgt voor ritme en structuur en het geeft eigenwaarde. We willen dat elke inwoner van de gemeente Twenterand de mogelijkheid krijgt om naar vermogen mee te doen aan de samenleving. We ondersteunen inwoners die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien met een uitkering. Voor een deel van deze inwoners ligt er een opgave wat betreft het vinden van passend werk. Kinderen moeten zich kunnen ontplooien, hun eigen mogelijkheden ontdekken en ontwikkelen en volop mee kunnen doen in de samenleving. Belangrijk is dat zij perspectief houden op een gelukkig leven. Elk kind moet niet alleen kunnen beschikken over voedsel, kleding en andere basisbehoeften, maar moet ook mee kunnen op schoolreis, lid van de bibliotheek kunnen worden en bijvoorbeeld wekelijks kunnen sporten of muziek maken.
Doel: Sociaal zelfredzame inwoners Subdoel: Nieuwe Twenteranders hebben huisvesting en maatschappelijke begeleiding en zijn ingeburgerd
39
Activiteiten Wijziging ten opzichte van de Kadernota 2024: Structurele en tijdelijke opvang vluchtelingen Omschrijving Opgave vluchtelingenopvang gemeente Twenterand De focus van de vluchtelingenopvang in Twenterand ligt op dit moment op huisvesting van statushouders en op de opvang van Oekraïense ontheemden. Betreffende de statushouders; duidelijk is dat de taakstelling voor de kalenderjaren 2024 en volgende verder zal toenemen. Deze toename is gebaseerd op de inschatting van het kabinet dat het aantal asielzoekers dit jaar en komende jaren toeneemt en dat de achterstanden in de verwerking van asielaanvragen bij de IND worden ingelopen. De taakstelling voor de 1e helft van 2023 bedroeg 41. Het eerste halfjaar van 2023 hebben we 46 statushouders gehuisvest. Dit heeft ertoe geleid dat onze gemeente op trede 0 staat van de provinciale interventieladder. De provincie heeft immers de taak om interbestuurlijk toe te zien op de realisatie van huisvesting van statushouders. Voor de tweede helft van 2023 bedraagt de (verhoogde) taakstelling 53. Dit betekent dat onze opgave (inclusief een achterstand van 7) in de periode tot 1 januari 2024 55 bedraagt. Dit betekent een enorme uitdaging, temeer daar de nu gekoppelde statushouders veelal wachten op gezinshereniging.
Deze familieleden van de statushouders tellen pas voor de taakstelling mee, wanneer ze ook daadwerkelijk gehuisvest zijn in Twenterand. Het aantal nareizigers bedraagt op dit moment 19. Deze nareizigers zullen waarschijnlijk niet voor 1 januari 2024 gehuisvest worden. Opvang ontheemde Oekraïners Voor 2023 is de verwachting dat Twenterand circa 250 ontheemden uit de Oekraïne opvangt. Deze ontheemde Oekraïners zullen gehuisvest worden aan de Sportlaan (circa 58) en op camping de Blekkenhorst (circa 200). Ons college geeft daarmee uitvoering aan de wens van de meerderheid van de Raad om geen asielzoekers te huisvesten, zolang dat wettelijk niet vereist is. Door meer Oekraïners te huisvesten, dan het afgesproken aantal in de Twentse context (191), geeft Twenterand een plus aan de Oekraïne-opvang. Duidelijk is geworden is dat de Spreidingswet niet controversieel is verklaard, wat mogelijk inhoudt dat Twenterand in de toekomst toch wettelijk verplicht kan worden om asielzoekers een plek te geven in onze gemeente.
40
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2024
Begroot 2023
2022 2021 2020 2019 2018
Bron
Aantal uitkeringsgerechtigden* (participatiewet)
415
425
394 403 432 442 462
CIV
Aantal personen met een loonkostensubsidie (nieuwe indicator 2021)
135
130
135 115
97
-
-
CIV
22
24
25
CIV
Naar vermogen participerende (niet) uitkeringsgerechtigden
Aantal uitkeringsgerechtigden (IOAW/IOAZ)
17
22
17
Aantal activeringstrajecten
320
250
320 235 330 334 366
22
CIV
Aantal Wsw 'zittend bestand' in arbeidsjaren
212
200
223 221 255 267 267
meicirculaire
Aantal taakstelling vergunninghouders
100
70
57
Min. Justitie en Veiligheid
Aantal aanvragen bijzondere bijstand**
460
450
458 553 432 562 471
CIV
Aantal personen die uitgestroomd zijn naar werk***
116
50
116
76
CIV
Aantal aanvragen inkomenstoeslag**
325
325
310 338 404 327 307
CIV
Aantal personen die beroep doen op de studietoeslag**
15
15
14
11
CIV
Aantal personen die beroep doen op de Meedoenregeling**
350
350
359 309 218 423 400
CIV
Aantal personen die beroep doen op de jeugd sport en cultuurfonds
150
150
105 165 124 163 105
extern
Beschut werk
20
nnb
17
17
11
11
5
Ministerie van SzW
Aantal kinderen schoolpakket
80
90
66
70
95
79
60
Interne systemen
29
38
28
50
Financieel zelfredzame inwoners 59 17
44 11
70 8
Sociaal zelfredzame inwoners
* betreft het aantal uitkeringspartijen ** betreft per 2021 het aantal toegekende aanvragen *** vanaf 2022 vermelden we het totale aantal uitgestroomde personen uit de bijstand
41
Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Inwoners zijn zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam
Doel: Inwoners wonen langer zelfstandig thuis Wij streven als Twenterand na dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. Daartoe werken we er aan om de inwoners zo lang dit mogelijk en wenselijk is zelfstandig thuis te laten wonen. We voorzien zo goed mogelijk, direct of indirect, in de diverse ondersteuningsbehoeften van inwoners. We zorgen voor goed ingerichte woonservicegebieden. We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers om in dit doel te voorzien.
Doel: Inwoners voorzien in hun ondersteuningsbehoefte Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat inwoners worden voorzien in hun ondersteuningsbehoefte. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om nog meer op eigen kracht en samen met het eigen netwerk te komen tot oplossingen. De inwoner en zijn omgeving staan daarbij centraal. We stimuleren inwoners op hun eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden in te zetten. Een maatwerkvoorziening is het sluitstuk van de Wmo. Eerst beoordelen de eigen kracht van de inwoner en kijken we naar algemene voorzieningen. Daar waar nodig zetten we een maatwerkvoorziening in om in de ondersteuningsbehoefte van de inwoner te voorzien.
Doel: Inwoners zijn zich bewust van eigen verantwoordelijkheid nu en in de toekomst We bevorderen het bewustzijn onder de inwoners van hun eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om in eerste instantie op eigen kracht en gezamenlijk met de mensen uit hun omgeving tot oplossingen voor problemen te komen.
Subdoel: Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend
42
Activiteiten Financiële ontwikkelingen Sociaal Domein Omschrijving In elke kadernota en begroting gaan wij in op de financiële ontwikkelingen sociaal domein. Deze keer is de lijn van het nieuwe voorliggende collegeprogramma het vertrekpunt. Vanuit het collegeprogramma is er de behoefte om met lef scherp aan de wind te varen om Twenterand financieel gezonder te krijgen. De opdracht uit het collegeprogramma is daarom verkend of op basis van de afgelopen jaarrekening onderschrijdingen hebben plaatsgevonden binnen de openeinde-regelingen. In de kadernota zijn de bevindingen gepresenteerd. In deze begroting is daarom - als besluit uit de Kadernota - verwerkt om € 900.000,- structureel af te ramen (dus lager begroten) op jeugdhulp, op basis van de jaarrekeninguitkomst. Voor de overige openeinderegelingen is op basis van de jaarrekening dit niet verantwoord gebleken tijdens de kadernota. Een belangrijke verklaring – naast het nemen van meer risico - is dat het (voordeel van het) woonplaatsbeginsel structureel doorwerkt in onze begroting en dat onze interventies in het voorliggend veld en preventie succesvol zijn (denk aan POH jeugd, de consulent externe verwijzers, gezinswerk). Ondanks dat het Rijk ons inziens te weinig bijdraagt, is het in Twenterand financieel rustig binnen het sociaal domein.