Programmabegroting 2023
Tekst van het document
23
Doel: Sociaal zelfredzame inwoners Subdoel: De zelfredzaamheid van de doelgroep participatiewet is bevorderd middels eigen kracht en de arbeidscapaciteit is geoptimaliseerd Activiteiten In samenwerking met programma Economie en Vrijetijdsbesteding, creëren van duurzame werkgelegenheid en samen te werken aan een inclusieve arbeidsmarkt. Omschrijving (toelichting) Voor Twenterand willen we graag een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen met arbeidsvermogen in staat wordt gesteld om mee te doen in de samenleving. Mede als gevolg van het in eigen regie nemen van de WSW. Hierbij gaat het ook om duurzame plekken voor mensen met een arbeidsbeperking of een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt. Hier is niet alleen draagvlak voor nodig, maar ook creativiteit. Bij diverse organisaties is deze creativiteit te vinden. Zo zijn er voorbeelden van ondernemers die zorgen dat werknemers aan het werk kunnen blijven door bij collega-ondernemers een baan te creëren maar ook ondernemers die samen met de werknemer kijken naar de persoonlijke omstandigheden, om uitval te voorkomen. Als mensen met een arbeidsbeperking meer kansen krijgen en vaker bij een reguliere werkgever aan de slag gaan, ontstaat er een meer inclusieve arbeidsmarkt. De opgave is om bedrijven – vanuit hun bedrijfsbelang – meer te laten bijdragen aan de gemeentelijke programmadoelen.
Deze doelen richten zich niet alleen op economie, maar zeker ook op bevorderen van (arbeids-)participatie, duurzaamheid en leefbaarheid. Twenterand onderneemt al initiatieven met ondernemers op dit punt en de komende tijd gaan we verder werken aan een netwerk van sociale ondernemers die participatieplekken beschikbaar stellen voor inwoners die nog niet op eigen kracht aan het werk kunnen (conform coalitie akkoord). In de voortgangsrapportages inclusieve arbeidsmarkt zullen we conform de motie rapporteren. Gelukkig zijn er veel bedrijven en organisaties die een maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen.
Subdoel: Inwoners met onvoldoende draagkracht beschikken over voldoende middelen om te participeren Activiteiten Minimabeleid Omschrijving (toelichting) Met de stijgende energieprijzen en hoge inflatiecijfers staat de koopkracht van inwoners onder druk. Voor mensen met een laag inkomen bestrijden we de gevolgen van armoede met onze lokale minimaregelingen. Hierop wordt niet bezuinigd. Mede naar aanleiding van het rekenkameronderzoek in 2022 naar het minimabeleid gaan we de regelingen en de werkzaamheden van de verschillende stichtingen op dit terrein (Boot, Manna, Leergeld, Sport- en Cultuurfonds, SUN etc.) beter op elkaar afstemmen. Hierdoor wordt ons minimabeleid efficiënter en effectiever. Wat schuldhulpverlening betreft profileren we het gemeentelijk Meldpunt Schulden steeds meer als laagdrempelig loket voor iedereen met vragen op het gebied van financiën. Dit is -zeker nu met de huidige problematiek op de energiemarkt- hard nodig. We bereiken hiermee dat inwoners met financiële problemen vroegtijdig hulp zoeken en dat daardoor zwaardere problemen voorkomen kan worden. Op termijn zal dit leiden tot een lagere afname van de dienstverlening door de Stadsbank.
Subdoel: Bijstandsgerechtigden beschikken ten minste (gezamenlijk) over een inkomen op bijstandsniveau Activiteiten Begeleiden naar arbeid middels o.a. ons eigen leerbedrijf en/of participatie en/of tegenprestatie en/of garantiebanen en/of nieuw beschut Omschrijving (toelichting) Met de komst van de Participatiewet is de sociale werkvoorziening op slot gegaan en zijn de instrumenten nieuw beschut werk en structurele loonkostensubsidies toegevoegd aan het palet van instrumenten om mensen aan het werk te helpen. De gemeente Twenterand is een van de koplopers op het gebied van nieuw beschut en het inzetten van loonkostensubsidies voor met name de
24
doelgroep afkomstig van het VSO/PRO onderwijs. De gemeente Twenterand vindt het belangrijk dat deze kinderen voortijdig worden begeleid richting duurzame arbeid. Het voordeel van dit succesvolle beleid is dat er weinig jongeren thuis op de bank zitten en dat wij als gemeente daarvoor per 2022 worden gecompenseerd door het rijk wat voorheen niet zo was. Zoals hierboven vermeld is de sociale werkvoorziening op slot gegaan. Er is een nieuwe organisatie Ontplooj neergezet. Komende tijd is aandacht voor de afwikkeling / liquidatie en de lokale uitvoering.
Subdoel: Nieuwe Twenteranders hebben huisvesting en maatschappelijke begeleiding en zijn ingeburgerd Activiteiten Uitvoeren regierol nieuwe wet Inburgering Omschrijving (toelichting) Het kalenderjaar 2022 stond vooral in het teken van de implementatie van de veranderopgave inburgering en de nationale opvangcrisis. In Twents verband is de aanbesteding B1-route en onderwijsroute succesvol afgerond en in WT4verband en Almelo is de taalcomponent van de Z-route succesvol aanbesteed. Op huisvestingsgebied worden alle zeilen bijgezet om niet alleen de taakstelling te halen, maar ook om versneld nieuwe Twenteranders te huisvesten. Dit laatste heeft alles te maken met de landelijke opvangcrisis. Belangrijke uitdagingen voor het kalenderjaar 2023 zijn: a. Het kunnen voldoen aan de wettelijke huisvestingstaakstelling en versnelde huisvesting. In het kalenderjaar 2022 was de ambitie om 63 nieuwe Twenteranders te huisvesten. Dit is 18 meer dan de oorspronkelijke taakstelling voor het kalenderjaar 2022. We verwachten in het kalenderjaar 2023 voor een zelfde soort uitdaging te staan. b. Het blijven lobbyen bij de VNG en het Rijk om voldoende middelen te krijgen voor de uitvoering van de veranderopgave inburgering. Zoals eerder bij uw Raad aangeven zijn de ambities hoog, maar de middelen nog steeds onvoldoende.
Wij zullen uw Raad via de stand van zaken notities op de hoogte houden van de financiële uitdaging en de ontwikkelingen binnen de veranderopgave inburgering en de taakstelling.
25
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsindicatoren
Begroot Begroot 2023 2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
Bron
42
56
70
99*
140*
Stichting ZorgSaam Twenterand (SZT)
34
64
82
108
63
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal activiteiten dat door jongeren zelf wordt georganiseerd bij St. Zorgsaam Twenterand (SZST)
100
60
100
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal bezoekers CJG Loket Aantal Bezoekers website Loes.nl
30
80
21
350.000 300.000 326.273 364.556 337.134 296.265 333.714 322.316**
SZT SZT/GGD
Aantal uitgevoerde trajecten BOR
5
5
3
3
5
4
8
7***
Humanitas
Aantal uitgevoerde trajecten Homestart
5
5
0
1
2
1
4
1***
Humanitas
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal jongeren gemeld in het zorgnetwerk door SZT
130
65
125
74
46
57
117
104****
SZT
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Aantal individuele coaching plannen door SZT
50
25
28
17
20
13
18
31
SZT
Aantal jeugdige/jongvolwassen vrijwilligers dat betrokken is bij het jongerenwerk van SZT
250
175
157
24
108
188
215
197
SZT
Een overzicht van vrij toegankelijke voorzieningen per kern.
1
1
1
1
1
gereed
-
Totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen*
1450
1700
1040
1292
717
951
874
822
Interne systemen
totaal aantal jeugdigen uniek
802
823
661
733
-
-
-
-
Interne systemen
er is een regionaal meldpunt loverboyproblematiek / mensenhandel Twente gerealiseerd
Ja
Ja
Ja
Nee
De vier jeugdwelzijnorganisaties zijn betrokken bij herpositionering jongerenwerk hebben gezamenlijke werkafspraken gemaakt
n.v.t.*****
Ja
Nee
Ja
* In samenwerking met professionals. ** Bezoekers worden niet meer per gemeente geregistreerd, voor 2013 werd dit nog wel gedaan. *** Zowel koppelingen als consulten **** 2016 laat een explosieve groei zien, dit heeft enerzijds te maken met de manier van registreren, anderzijds is er een toename van jongeren (tot 23 jaar) én van ouders, die steeds meer bekend zijn met de functie van het jongerenwerk in de preventieve sfeer, en contact zoeken met en een beroep doen op jongerenwerkers bij (beginnende) problemen. * het betreft het aantal indicaties per jaar voor zorg en natura en persoonsgebondenbudget tesamen. Voor 2022 was het aantal van 1700 begroot, nu wordt het aantal bijgesteld naar 1450. ***** Het college heeft in de vergadering van 21 mei 2022 besloten over te gaan tot het volgen van een procedure om te komen tot het één op één verlenen van een subsidie aan de Stichting Zorgsaam Twenterand voor de uitvoering van het jongerenwerk per 1 maart 2023
26
Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Inwoners zijn zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam
Doel: Inwoners wonen langer zelfstandig thuis Wij streven als Twenterand na dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. Daartoe werken we er aan om de inwoners zo lang dit mogelijk en wenselijk is zelfstandig thuis te laten wonen. We voorzien zo goed mogelijk, direct of indirect, in de diverse ondersteuningsbehoeften van inwoners. We zorgen voor goed ingerichte woonservicegebieden. We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers om in dit doel te voorzien.
Doel: Inwoners voorzien in hun ondersteuningsbehoefte Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat inwoners worden voorzien in hun ondersteuningsbehoefte. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om nog meer op eigen kracht en samen met het eigen netwerk te komen tot oplossingen. De inwoner en zijn omgeving staan daarbij centraal. We stimuleren inwoners op hun eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden in te zetten. Een maatwerkvoorziening is het sluitstuk van de Wmo. Eerst beoordelen de eigen kracht van de inwoner en kijken we naar algemene voorzieningen. Daar waar nodig zetten we een maatwerkvoorziening in om in de ondersteuningsbehoefte van de inwoner te voorzien.
Doel: Inwoners zijn zich bewust van eigen verantwoordelijkheid nu en in de toekomst We bevorderen het bewustzijn onder de inwoners van hun eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om in eerste instantie op eigen kracht en gezamenlijk met de mensen uit hun omgeving tot oplossingen voor problemen te komen.
Subdoel: Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend Activiteiten Financiële ontwikkelingen Sociaal Domein Omschrijving (toelichting)
27
Financiën Jeugd en Wmo De financiën sociaal domein blijven nu en ook in de komende jaren onze aandacht vragen. In deze begroting is voor het sociaal domein allereerst de Uitgangspuntennotitie 2023 verwerkt (zie ook elders in deze begroting). Dit betreft onder andere positieve inbreng vanuit Wmo begeleiding alsmede Woonplaatsbeginsel, maar aan de andere kant ook indexeringen. We proberen zo reëel mogelijk te ramen maar risico’s blijven er altijd. Het blijven in de breedte van het sociaal domein open einde regelingen, gedurende het jaar kunnen er uitgaven bijkomen die nu nog niet konden worden voorzien, bijvoorbeeld vanwege onvoorziene omstandigheden (denk bijvoorbeeld aan in te zetten zwaardere en duurdere vormen van jeugdzorg i.v.m. acute crisis). Daarbij speelt bij Wmo ook de vergrijzing. We zien nu al extra druk op de voorzieningen (met name Huishoudelijke ondersteuning) met daarmee ook duidelijke drukte op onze toegang. Inkooptrajecten spelen ook in 2023, zoals het doelgroepenvervoer. Dit kan kosteneffecten tot gevolg hebben, hierbij geldt ook de gestegen inflatie, loonkostenstijgingen en grondstofprijzen wel rekening dient te worden gehouden. We blijven ons inspannen om ook verder te transformeren en te besparen. Met ingang van 1 juli 2022 is gestart met de was- en strijkservice. Dit brengt meer op dan verwacht.
In deze begroting worden nadere voorstellen gedaan om ook binnen het sociaal domein verder te besparen, danwel succesvolle activiteiten te verlengen zoals Automaatje.
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2023
Begroot 2022
2021 2020 2019 2018 2017 2016 Bron
4000
3800
3554 3434 3325 2756 2680 2404
Interne systemen
Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend Toegekende maatwerkvoorzieningen totaal
Algemeen maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend Aantal mantelzorgers dat de waardebonnen heeft ontvangen
1000
1000
885
986 1003 682
649
645
Stichting Evenmens
Aantal individueel ondersteunde mantelzorgers
350
350
265 306* 162 203* 455
413
Stichting Evenmens
Aantal behandelde cliëntsystemen
430
350
407
437
454
400
322
270
Avedan Maatschappelijk werk
252
275
313
210
210
MEE IJsseloevers
Aantal behandelde cliënten
220
220
192
Aantal verzekerden collectieve zorgverzekering
1200
1200
1209 1221 1416 1408 1475 1849 (1/6)
Menzis
*In 2018 is er op een andere manier en met een ander systeem geregistreerd. De korte contacten zoals doorverwijzingen, korte vragen en deelname aan cursussen zijn niet meer meegenomen om een beter beeld te krijgen van de individueel ondersteunde mantelzorger.
28
Doelenboom Gezondheidszorg Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Inwoners zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal gezond.
Doel: De gezondheid en vitaliteit van inwoners is bevorderd Volgens het concept voor positieve gezondheid, is gezondheid “het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Gezondheid is nauw verbonden met andere leefgebieden van inwoners. Dit maakt een integrale aanpak voor het verbeteren van de gezondheid noodzakelijk. Voor de gemeente is het van belang dat haar inwoners gezond en vitaal zijn. Door het bevorderen van gezondheid en vitaliteit kunnen zorgkosten verminderden en soms wel voorkomen worden. Inwoners die gezond en vitaal zijn kunnen daarnaast een grote bijdrage leven aan de samenleving door bijvoorbeeld het uitvoeren van vrijwilligerswerk.
Doel: De gezondheid van inwoners is beschermd Naast het bevorderen van de gezondheid en vitaliteit van inwoners is het ook nodig om deze gezondheid te beschermen. Er zijn meerdere bedreigingen die de gezondheid van mensen kunnen schaden. Door het organiseren van beschermingsmaatregelen probeert de gemeente dit te voorkomen. Gezondheidsbescherming is het geheel van activiteiten en maatregelen dat er toe bijdraagt dat mensen minder worden blootgesteld aan schadelijke omstandigheden.
Subdoel: Hulp in nood is geboden daar waar nodig Activiteiten Tegengaan eenzaamheid Omschrijving (toelichting) De inzet op het signaleren en terugdringen van eenzaamheid gaat onverminderd door. In het coalitieakkoord staat dat het college de doelgroep breder wil trekken. Momenteel richt de aanpak zich vooral op oudere inwoners. Er zijn dus voldoende kansen om hier andere groepen aan toe te voegen, waaronder jongeren. Dit zal in 2023 zijn beslag krijgen.
29
Beheren en vervangen van de bestaande AED’s Omschrijving (toelichting) Binnen Twenterand hebben we een sterk netwerk van AED’s. Ondanks opgelopen levertijden en een dreigend tekort aan grondstoffen slagen we er met de AED-werkgroepen goed in om het netwerk dekkend te houden.
Voortzetten van het Scheidingspunt Omschrijving (toelichting) Het scheidingspunt is dit jaar geëvalueerd. In totaal zijn er tot nu toe ongeveer 80 zaken behandeld en de conclusie is dat het scheidingspunt voorziet in een behoefte. Bij ongeveer 60 procent van de cliënten voor jeugd speelt een (complexe) scheiding een rol. Er is dan ook besloten om het scheidingspunt te verlengen tot en met december 2023.
Metingen Beleidsdoelen
Begroot Begroot 2021 2020 2019 2018 2017 2016 2023 2022
Bron
Hulp is geboden waar nodig Aantal beschikbare en in kaart gebrachte AED's (incl. AED's in particulier eigendom)
90
83
91
81
80
90
Hartslagnu.nl
Minimaal aantal inwoners uit Twenterand die staan ingeschreven op www.hartslagnu.nl
970
920
1011
917
900 1.039 1.166 1.011
Hartslagnu.nl
Mate waarin hulpverlening bij tijdelijk huisverbod wordt aangeboden (%)*
100%
100%
100% 100% 100% 100% 100% 100%
Avedan Maatschappelijk werk
Mate van acceptatie hulpverlening bij tijdelijk huisverbod (%)
100%
100%
100% 100% 100% 100% 100% 100%
Avedan Maatschappelijk werk
Aantal basisscholen met voorlichting over middelengebruik
0
21***
1**
Tactus Verslavingszorg
2**
17
88
8
90
-
-
* Tot en met augustus 2020 gaat het om 3 thv's in de gemeente Twenterand ** In verband met de coronamaatregelen zijn verschillende voorlichtingen niet doorgegaan. Met de scholen is afgestemd hoe hiermee om te gaan. *** In verband met de coronamaatregelen hebben er 7 scholen tot aan de zomervakantie voorlichtingen afgenomen. De aantallen voor de tweede helft na de zomervakantie zullen wederom afhankelijk zijn van corona.
30
Doelenboom Onderwijs Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Iedere inwoner is zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam
Doel: Onderwijsachterstanden zijn teruggedrongen Het doel van onderwijsachterstandenbeleid is in een vroegtijdig stadium achterstanden en problemen bij kinderen signaleren. Zo kan tijdig de juiste ondersteuning geboden worden en hebben kinderen op vervolgonderwijs een betere start. Tevens hoopt de gemeente met deze preventieve inzet in de toekomst minder vaak jeugdhulpvoorzieningen in te zetten.
Doel: Inwoners hebben voldoende basisvaardigheden om mee te doen aan de samenleving Laaggeletterden zijn in mindere mate in staat gedrukte of geschreven, of digitaal beschikbare informatie te gebruiken en kunnen hierdoor minder goed functioneren in de samenleving, thuis en op het werk. De gemeentelijke doelstelling is om te komen tot een vermindering van de laaggeletterdheid in Twenterand met als resultaat een grotere kans op geluk, gezondheid en groei van onze inwoners.
Doel: Onderwijsvoorzieningen zijn toegankelijk De voorzieningen voor onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoen aan de normen die in de lokale verordeningen en beleidsregels zijn vastgelegd. Tevens zorgt de gemeente dat er in specifieke gevallen extra ondersteuning beschikbaar is voor kinderen in aanvulling op een passende onderwijsplek, in lijn met passend/inclusief onderwijs.
Subdoel: Afname van aantal inwoners die laaggeletterd zijn Activiteiten Uitvoering geven aan het actieplan laaggeletterdheid Omschrijving (toelichting) Laaggeletterde inwoners kunnen taalcursussen volgen die worden aangeboden door het ROC van Twente of via het Taalpunt Twenterand. Het Actieplan Laaggeletterdheid is in 2021 voor een jaar verlengd. In dit nieuwe actieplan wordt nadrukkelijk de koppeling gemaakt tussen laaggeletterdheid en
31
het armoede- en schuldenbeleid van de gemeente. In 2021 is gestart met de pilot Samen Digitaal op 2 basisscholen en 2 vve-locaties voor kinderen van 2,5 tot 6 jaar met taalproblemen. Dit project is met 2 jaar verlengd. In het coalitieakkoord wordt aangegeven dat laaggeletterdheid meer prioriteit moet krijgen. Een verlenging van het huidige actieplan kan hierin voorzien. De voorbereidingen hiertoe zijn inmiddels gestart. In deze begroting wordt voorgesteld om de nodige middelen hiervoor opnieuw beschikbaar te stellen.
Subdoel: Onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoet aan vastgestelde norm Activiteiten Onderwijshuisvesting en IHP Omschrijving (toelichting) Er zijn diverse ontwikkelingen op het gebied van onderwijshuisvesting: het leerlingenaantal van SBO De Sleutel is behoorlijk gegroeid en lijkt structureel. De belangrijkste ontwikkeling is echter de Oranjeschool: de noodzaak voor vervangende nieuwbouw is in het college besproken in verband met onze zorgplicht. Er is ook een relatie met gebiedsontwikkeling. Samen met de school zijn we in gesprek over de planning en de consequenties. In het coalitieakkoord wordt voor de planvorming rond deze school bijzondere aandacht gevraagd. Het integraal huisvestingsplan (IHP) is vrijwel gereed en zal naar verwachting in najaar 2022 worden vastgesteld. De coalitie geeft de opdracht aan het college om op basis van het IHP te komen met een geprioriteerde lijst van aanpak van de gebouwen in onze gemeente. Daarbij moeten ook de financiën in beeld worden gebracht zodat we stappen kunnen zetten in de aanpak van de gebouwen in onze gemeente. Dit doen we samen met de schoolbesturen, waarbij we elkaar moeten versterken en slimme oplossingen moeten bedenken. Daarbij volgen we ook landelijke ontwikkelingen om te lobbyen voor meer middelen.
Metingen Beleidsdoelen
Begroot 2023
Begroot 2022
2021 2020 2019 2018
Bron
Aantal peuters dat wordt bereikt (zowel reguliere peuters als doelgroeppeuters (VVE))
450
450
452 418 313 170
Opgave instellingen
Aantal cursisten die een taalcursus volgen bij het ROC
40
45
42
38
40
50
ROC
Aantal cursisten aangemeld via Taalpunt
60
40
18*
31
90
37
Taalpunt
2022
2021 2020
335
336 298
Laaggeletterdheid is afgenomen
Nieuwe indicatoren Aantal leerlingen leerlingenvervoer
368
2019 282
32
Doelenboom Jeugd Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Evenwichtig opgroeiende jeugd, die actief deelneemt aan de maatschappij.
Doel: Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor de jeugd op alle leefgebieden De meeste jeugdigen groeien probleemloos op, ouders zijn hiervoor als eerste verantwoordelijk. Daarnaast zijn er voldoende voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waardoor de jeugd in Twenterand zich kan ontwikkelen.
Doel: Er is preventie van problemen bij jeugd De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen.
Doel: Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Voor ouders en jeugdigen waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles vanzelf goed verloopt, is aanvullende ondersteuning of zorg nodig om ook voor hen de kans om evenwichtig op te groeien te vergroten. We streven naar effectieve en efficiënte ondersteuning en zorg waarmee we de eigen kracht van ouders en jeugdigen versterken, met als doel dat ze zo snel mogelijk en zo goed mogelijk hun eigen leven (weer) vorm kunnen geven. De gemeente heeft op grond van de Jeugdwet een jeugdhulpplicht, die waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben.
Subdoel: Jeugd in (tijdelijk) kwetsbare posities wordt ondersteund Activiteiten Beschikbaar stellen en toewijzen van jeugdhulp Omschrijving (toelichting) Hervormingsagenda jeugdzorg (nationaal) Voor het realiseren van verbeteringen in de jeugdzorg is een gezamenlijke inspanning vereist van het Rijk, VNG/gemeenten, zorgaanbieders, professionals en cliënten(vertegenwoordigers). De Hervormingsagenda Jeugd heeft stilgelegen doordat het Rijk hier een extra bezuiniging van 500 mln
33
aan gekoppeld had, maar deze is vervallen. Hierdoor hebben de VNG/ de gemeentes medio 2022 de werkzaamheden rond de hervormingsagenda weer hervat. De Hervormingsagenda 2022–2028 die wordt ontwikkeld heeft de volgende doelen: • Betere en tijdige hulp en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is; • Een beheersbaar en daarmee duurzaam en financieel houdbaar stelsel. Dit betekent een forse transformatie. In verband met deze agenda zullen er mogelijk besparingen op jeugd kunnen gaan plaatsvinden. Na gereedkomen eind 2022 zullen we de effecten van deze agenda in kaart gaan brengen. Zoals u weet zit er ook een financiële taakstelling aan deze agenda. Inkoop jeugdhulp en maatregelhulp In 2022 is op basis van de Regiovisie jeugdhulp Twente een strategisch inkoopdocument opgesteld voor de inkoop vanaf 2025. Op 1 januari 2023 verloopt de huidige subsidieperiode voor de maatregelhulp. Hieronder vallen de jeugdbescherming, jeugdreclassering en jeugdzorg plus. Wat betreft de jeugdbescherming en jeugdreclassering worden we geconfronteerd met forse tariefstijgingen in 2023 welke we naar verwachting kunnen opvangen door afname in de volumes door het woonplaatsbeginsel. Desbetreffende subsidie overeenkomst wordt vernieuwd en verlengd voor 2 jaar, zodat de maatregelhulp meegenomen kan worden in de inkoop jeugdhulp 2025. De voorbereidingen hiervoor lopen al.
Voor de volledigheid: Parallel lopen ook de voorbereidingen van de inkoop Wmo (begeleiding en dagbesteding (2025) en Huishoudelijke ondersteuning (2024). Zorgdragen voor zorgcontinuïteit De verhoogde energie-, brandstof-, voeding- en personeelskosten maken dat zorginstellingen hogere totale kosten hebben. Wij houden de effecten van deze verhogingen in de gaten, om wanneer nodig, vroegtijdig te anticiperen op problemen. Hierdoor zorgen wij ervoor dat de zorg beschikbaar blijft.
Samenwerkingsagenda jeugdhulp Omschrijving (toelichting) In februari 2022 is de Regiovisie Jeugdhulp Twente vastgesteld in Twenterand, waarin we Twente breed werken aan wachttijden, administratie vermindering en financiële tekorten. De samenwerkingsagenda is een uitwerking van de Regiovisie en waarin (financiële) ruimte wordt gecreëerd voor onder andere projecten vanuit de Twentse Transformatie. In de Twentse Transformatie (de ontwikkeltafels) hebben zorgaanbieders van jeugdhulp, gemeenten, onderwijssamenwerkingsverbanden en vertegenwoordigers van het gedwongen kader regionaal kennis gedeeld en initiatieven ontwikkeld. Hieruit lopen nog initiatieven die dit jaar zullen aanvangen vanwege een wat langere ontwikkeltijd. Een voorbeeld hiervan is het maken van collectieve afspraken in het speciaal (basis) onderwijs. Voor het uitvoeren van de Regiovisie en borgen van de initiatieven wordt er eind 2022 een samenwerkingsagenda opgeleverd. Bij het verschijnen zullen we aandacht moeten hebben voor het rendement van de voorstellen, de financiële dekking en borging voor korte en lange termijn en de samenloop met hervormingsagenda. Vooruitlopend op deze agenda is al gestart met een wachtlijstaanpak in Twente, een hardnekkig probleem.
Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Omschrijving (toelichting) Kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel moeten kunnen rekenen op goede zorg. Het toekomstscenario kind – en gezinsbescherming schetst op hoofdlijnen hoe de kind- en gezinsbescherming er uit zou kunnen zien. Gezien de zorgen rondom de veiligheidsketen wordt in de komende jaren in gezamenlijkheid toegewerkt naar de realisatie van het toekomstscenario, onder andere in proeftuinen. De basisprincipes van het scenario zijn gezinsgericht, rechtsbeschermend en transparant, eenvoudig en lerend. Er gaat een verandering plaatsvinden in structuur en werkwijze. De Gecertificeerde Instellingen, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming worden samengebracht in één organisatie, straks ook wel het Regionaal Veiligheidsteam. Het Regionaal Veiligheidsteam kan worden ingeschakeld door een toegangsmedewerker als er sprake is van onveiligheid. In het nieuwe toekomstscenario krijgt de jeugdige en/of zijn gezin één vast gezicht binnen het lokale team en deze persoon gaat optrekken met het Regionaal Veiligheidsteam wanneer er sprake is van onveiligheid. In de huidige situatie wordt casuïstiek opgeschaald en is de medewerker van het lokale team niet meer actief betrokken. Bovenstaande zal dan ook zorgen voor meer werkzaamheden in de toegang tot jeugdhulp (de jeugdconsulenten).
34
Subdoel: Er zijn voor alle jeugdigen voldoende toegankelijke basisvoorzieningen gericht op activering en preventie Activiteiten Subsidiëren en afspraken continueren op het gebied van jongerenwerk en straathoekwerk Omschrijving (toelichting) Uw raad heeft door middel van een motie het college verzocht te komen met een opdracht voor het uitvoeren van een integrale en brede aanpak van jongerenwerk in Twenterand. Het College van B&W heeft in zijn vergadering van 31 mei 2022 besloten over te gaan tot het volgen van een procedure om te komen tot het één op één verlenen van een subsidie aan de Stichting ZorgSaam Twenterand voor de uitvoering van het jongerenwerk per 1 maart 2023. Over dit onderwerp wordt uw Raad separaat op de hoogte gehouden.
35
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsindicatoren
Begroot Begroot 2023 2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
Bron
42
56
70
99*
140*
Stichting ZorgSaam Twenterand (SZT)
34
64
82
108
63
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal activiteiten dat door jongeren zelf wordt georganiseerd bij St. Zorgsaam Twenterand (SZST)
100
60
100
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal bezoekers CJG Loket Aantal Bezoekers website Loes.nl
30
80
21
350.000 300.000 326.273 364.556 337.134 296.265 333.714 322.316**
SZT SZT/GGD
Aantal uitgevoerde trajecten BOR
5
5
3
3
5
4
8
7***
Humanitas
Aantal uitgevoerde trajecten Homestart
5
5
0
1
2
1
4
1***
Humanitas
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal jongeren gemeld in het zorgnetwerk door SZT
130
65
125
74
46
57
117
104****
SZT
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Aantal individuele coaching plannen door SZT
50
25
28
17
20
13
18
31
SZT
Aantal jeugdige/jongvolwassen vrijwilligers dat betrokken is bij het jongerenwerk van SZT
250
175
157
24
108
188
215
197
SZT
Een overzicht van vrij toegankelijke voorzieningen per kern.
1
1
1
1
1
gereed
-
Totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen*
1850
1700
1040
1292
717
951
874
822
Interne systemen
totaal aantal jeugdigen uniek
820
823
661
733
-
-
-
-
Interne systemen
Er is een expertisecentrum duurzame gezinsvormen gerealiseerd
Ja
Ja
Nee
Nee
er is een regionaal meldpunt loverboyproblematiek / mensenhandel Twente gerealiseerd
Ja
Ja
Ja
Nee
De vier jeugdwelzijnorganisaties zijn betrokken bij herpositionering jongerenwerk hebben gezamenlijke werkafspraken gemaakt
n.v.t.*****
Ja
Nee
Ja
* In samenwerking met professionals. ** Bezoekers worden niet meer per gemeente geregistreerd, voor 2013 werd dit nog wel gedaan. *** Zowel koppelingen als consulten **** 2016 laat een explosieve groei zien, dit heeft enerzijds te maken met de manier van registreren, anderzijds is er een toename van jongeren (tot 23 jaar) én van ouders, die steeds meer be-kend zijn met de functie van het jongerenwerk in de preventieve sfeer, en contact zoeken met en een beroep doen op jongerenwerkers bij (beginnende) problemen. * het betreft het aantal indicaties per jaar voor zorg en natura en persoonsgebondenbudget tesamen ***** Het college heeft in de vergadering van 21 mei 2022 besloten over te gaan tot het volgen van een procedure om te komen tot het één op één verlenen van een subsidie aan de Stichting Zorgsaam Twenterand voor de uitvoering van het jongerenwerk per 1 maart 2023
36
Doelenboom Transformatie Sociaal Domein Doelenboom Transformatie Sociaal Domein
Beoogd maatschappelijk effect Het overkoepelend beleid van het programma Sociaal is opgenomen in onze Integrale Beleidsnota Sociaal Domein (IBN 2019-2023). Vanuit deze nota werken we aan vernieuwing en betaalbaarheid van het brede takenpakket in het (gedecentraliseerde) sociaal domein. Dat vraagt om een andere werkwijze, ook wel transformatie genoemd. In Twenterand organiseren we hierop middels een eigen ontwikkelprogramma Transformatie Sociaal Domein, waarin interventies samenkomen (lokaal en regionaal) en wij met samenwerkingspartners en inwoners willen we komen tot nieuwe oplossingen, nieuwe vormen van samenwerking en ondersteuningsvormen, met als doel het nog beter, effectiever en doelmatiger ondersteunen van inwoners die dit nodig hebben. De looptijd van de IBN is dus tot en met 2023. Er is inmiddels gestart met het schrijven van nieuwe sociaal beleid voor de komende (college)periode. Eerste stap was een evaluatie van het afgelopen sociaal beleid, die inmiddels is afgerond. Naar verwachting zal de nieuwe IBN medio 2023 aan de raad worden voorgelegd. Gedachte is om de IBN mede als uitwerking van het in het coalitieakkoord gekozen scenario voor Twenterand Duurzaam Financieel Gezond "Economisch sterk met sociaal kloppend hart" te benutten, uiteraard voor het sociale deel hiervan.
In de IBN zullen diverse zaken uit het coalitieakkoord een plek krijgen, zoals toegankelijkheid, informele zorg. Na vaststelling van de IBN zullen dit ontwikkelprogramma Transformatie en de doelenbomen sociaal aan de nieuwe IBN worden aangepast.
Doel: Omkijken naar elkaar Doel: Thuis is het fijn en veilig Doel: Iedereen doet mee Subdoelen Meer jeugdigen groeien thuis/in een thuisomgeving op Activiteiten Overzicht interventies Sociaal Domein Omschrijving (toelichting)
37
Gezien de financiële situatie van onze gemeente schetsen we in dit onderdeel een overzicht van de huidige en toekomstige activiteiten die we in het kader van de transformatie onverminderd gaan uitvoeren, om er zo voor te zorgen dat zoveel mogelijk hulp- en zorgvragen voorliggend worden opgepakt, of nog beter: worden voorkomen. POH Jeugd: de praktijkondersteuners jeugd bij vrijwel alle Twenterandse huisartsen voorzien duidelijk in een behoefte. Er is veel vraag naar, ongetwijfeld aangezwengeld vanuit de gevolgen van de coronapandemie. NPO Onderwijs: de komende periode komt er landelijk 8,5 miljard euro vrij om door corona opgelopen achterstanden in het onderwijs terug te dringen. Ook de gemeente krijgt hiervoor geld. We zijn met scholen in gesprek over een zo goed mogelijke besteding van deze middelen, waarbij de gemeente zoveel mogelijk faciliteert en versterkt wat de scholen doen. Met naast het terugdringen van onderwijsachterstanden ook aandacht voor het mentaal welbevinden van kinderen, jongeren en hun ouders. Preventieakkoord: de gemeente heeft in 2022 samen met voorliggende partners een concept preventieakkoord opgesteld. Hierbij moeten minimaal twee van de drie landelijke preventiethema's (overgewicht, roken en alcohol) terugkomen en er is daarnaast ruimte voor lokale accenten. Er is uitvoeringsbudget toegezegd door de VNG.
De uitvoering zal na honorering van dit budget van start gaan. We blijven inzetten op gezinswerk, want we willen jeugdigen en gezinnen laagdrempelig, snel en efficiënt ondersteunen om op die manier een bijdrage te leveren aan vroegsignalering, aan het voorkomen van problemen (preventie), aan het afschalen van zorg en aan normalisering (regionale jeugdhulp). We willen het Innovatiefonds continueren want vernieuwing/transformatie vergt investeringen, maar wel tegen het licht houden om versnippering te voorkomen. Geslaagde pilots moeten in samenspraak met de initiatiefnemers geborgd worden. De pilots met de grootste succeskans krijgen voorrang. Zie hiervoor de lijst nieuw beleid/verlengen huidig beleid in de inleiding van deze begroting. Voor interventies als het Scheidingspunt, Meldpunt schulden en de Hervormingsagenda Jeugd, enz. verwijzen wij naar de doelenbomen Gezondheid, Sociale Zaken en Jeugd.
Twentse transformatie Omschrijving (toelichting) De afgelopen drie jaar hebben zorgaanbieders van jeugdhulp, gemeenten, onderwijssamenwerkingsverbanden en vertegenwoordigers van het gedwongen kader regionaal samengewerkt aan de zogeheten Twentse transformatie. Samen met jeugdigen is onderzocht hoe de zorg anders moet om meer in de eigen omgeving veilig op te groeien met een perspectief op een goed leven. Aan ontwikkeltafels is kennis gedeeld maar er zijn ook verschillende initiatieven ontstaan die aan dit doel moeten bijdragen. Een voorbeeld hiervan zijn de jeugdbeschermingstafels. Deze zijn in het leven geroepen om regionaal voor gezinnen eenduidig te werken om te zorgen dat de veiligheid van kinderen zo snel mogelijk geborgd wordt. Betrokken gezinnen en professionals (bijv. gemeenten, Veilig Thuis Twente, de gecertificeerde instellingen en Raad voor de Kinderbescherming) komen bijeen en wegen samen af wat het beste is voor het kind en wie welke acties doet. Dit initiatief wordt nu structureel geborgd. Er zijn ook initiatieven gestart in 2022. Een voorbeeld hiervan is het collectief arrangeren in het passend onderwijs (zie doelenboom Jeugd). Formeel zijn de ontwikkeltafels nu beëindigd. De Samenwerkingsagenda Regiovisie jeugdhulp wordt de opvolger (zie eveneens hiervoor de doelenboom Jeugd)
Subdoelen Beleidsdocumenten Integrale Beleidsnota Sociaal Domein 2019-2023
38
Wat mag het kosten programma Sociaal Domein Overzicht van baten en lasten 2023
2024
2025
2026
Sociale zaken
19.691.875
19.295.949
18.850.828
18.340.610
Maatschappelijke ondersteuning
12.885.061
13.406.334
14.139.103
14.838.113
Gezondheidszorg
2.194.865
2.247.350
2.301.399
2.349.523
Onderwijs
4.382.038
4.426.042
4.506.586
4.532.256
Jeugd
17.950.382
18.772.232
19.516.535
20.269.499
Totaal programma lasten
57.104.222
58.147.907
59.314.451
60.330.000
14.435.164
14.051.077
13.818.452
13.299.973
334.397
339.380
344.635
349.463
0
0
0
0
1.082.487
1.085.955
1.089.654
1.092.687
Lasten per doelenboom
Baten per doelenboom Sociale zaken Maatschappelijke ondersteuning Gezondheidszorg Onderwijs Jeugd
665
681
698
712
Totaal programma baten
15.852.713
15.477.093
15.253.438
14.742.835
Totaal saldo van baten en lasten
-45.587.166
-41.251.509
-42.670.814
-44.061.013
Mutaties reserves
387.560
228.591
313.607
252.153
Geraamd resultaat
-40.863.949
-42.442.223
-43.747.406
-45.335.013
39
Programma Ruimte Inleiding De opgaven voor de gemeente Twenterand in het ruimtelijke domein zijn groot. Door de invoering van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) per 01/01/2023 zal de hoeveelheid werk maar ook de manier van werken veranderen. Maatwerk zal in het begin meer tijd gaan kosten. Uiteindelijk is integraler werken efficiënter en kan op termijn voordelen opleveren. Het werk zelf zal ook veranderen. Er zal meer werk in het voortraject van een aanvraag zitten, door onder meer het vooroverleg, en er zal meer werk achteraf zijn, in de vorm van handhaving. De Omgevingsvisie 1.0 is eind 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2023 wordt gewerkt aan de actualisatie van de Omgevingsvisie 1.0. Ook zijn de voorbereidingen voor het opstellen van de gebiedsprogramma's in aanloop op de nieuwe omgevingsvisie en het bouwen van het Omgevingsplan in volle gang. Ook treedt op 01/01/2023 de Wet kwaliteitsborging in werking. Hierdoor worden bouwtechnische toetsen door private partijen worden uitgevoerd en niet meer door de gemeente. Door de gemeente zal meer ingezet moeten worden op casemanagement, afstemming met ruimtelijke ordening en bouwplantoetsing. Daarnaast heeft de Wkb twee effecten waardoor de legesopbrengsten zullen verminderen. Ten eerste het aantal bouwprojecten waarvoor geen vergunning nodig is zal toenemen.
Ten tweede vervalt voor de resterende vergunningen (gevolgklasse 1) de bouwtechnische toets. Daar staat tegenover dat voor de nieuwe taken die gelieerd zijn aan een specifieke vergunningaanvraag wél leges kunnen worden geheven. Dan gaat het bijvoorbeeld om de volgende (nieuwe) activiteiten: - Vooroverleg over een specifiek project. - Omgevingstoets, o.a. de check op de omgevingsveiligheid. - Administratieve toets. Op dit moment is niet duidelijk in hoeverre de verminderde legesopbrengst gecompenseerd wordt door het in rekening brengen van leges voor de nieuwe taken. Ook de impact op de benodigde capaciteit ondanks het wegvallen van de bouwtechnische toets, is moeilijk te voorspellen. In 2023 moet duidelijk worden wat de impact van de invoering van deze wet is. Voor zowel de invoering van de Omgevingswet als de Wet Kwaliteitsborging voor bouwen zijn in de meicirculaire 2022 (gelden beschikbaar gesteld. De inzet van deze gelden wordt verder uitgewerkt. Met de Woonvisie als basis zetten we in op het ontwikkelen van inbreidingslocaties en zoeken we naar uitbreidingslocaties voor wonen en werken. We willen daarbij ook een regionale rol vervullen. Twenterand staat voor een woningbouwopgave. We willen de lokale woonbehoefte bedienen met t/m 2031 een groei van 550 woningen. Tevens hebben we daarnaast de ambitie om bij te dragen aan de regionale vraag naar woningen.
Om de doelgroepen op de woningmarkt goed te helpen is het nodig de juiste kwaliteit woningen te bouwen en doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. Om de woningbouw te kunnen versnellen zijn sleutelgebieden/projecten aangewezen waar een woningbouwimpuls kan worden gerealiseerd. Daarnaast zijn ook inbreidingslocaties en uitbreidingslocaties in beeld. Het doel is om harde plannen te realiseren en zachte plannen voor 2025 hard te maken en snel te kunnen starten met bouwen. De extra woningbouwopgave vraagt meer capaciteit van de gemeente. Ook willen we in 2023 stappen zetten inzake speciale doelgroepen. Hiervoor is een plan van aanpak opgesteld en zal verder worden uitgewerkt. De afspraken uit het nationale Klimaatakkoord van juni 2019, waaraan de gemeenten zich vrijwel unaniem hebben verbonden, hebben tot nieuwe uitvoeringstaken bij gemeenten geleid, vooral voor de thema's Gebouwde omgeving en Opwek hernieuwbare Energie waarvoor een belangrijke regierol bij gemeenten is neergelegd. De energie- en warmtetransitie is een grote en langjarige gezamenlijke opgave, waarbij we nu nog maar aan het begin staan. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB)
40
heeft onderzocht wat de uitvoering van het Klimaatakkoord de decentrale overheden in de periode 2022-2030 gaat kosten. Het ROB onderzoek uitvoeringslasten Klimaatakkoord lagere overheden is voor de VNG inzet voor het nieuwe kabinet. Het is nog onzeker wat de kabinetsformatie zal betekenen voor de energietransitie en het klimaatbeleid en daarmee voor de tegemoetkoming voor gemeenten in uitvoeringsmiddelen en juridisch instrumentarium. Er komen nieuwe Klimaat uitvoeringsgelden naar de gemeenten komen - wat landelijk wel de verwachting is - dit kan onze inzet versterken. Dit wordt verder uitgewerkt waarbij het belangrijk is om het gesprek met onze inwoners en ondernemers over de Klimaatopgave te voeren en wat dat ook lokaal betekent. De energietransitie krijgt o.a. vorm via de Regionale Energie Strategie Twente. Op 6 juli 2021 heeft de raad ingestemd met de RES Twente 1.0 als strategische koers en een bijdrage van Twenterand aan de Twentse opgave van maximaal 82 GWh, in te vullen met een flexibele energiemix voor de opwek van hernieuwbare elektriciteit. Aan de uitwerking van de opgave heeft de raad voorwaarden verbonden. De warmtevisie is ook in 2021 vastgesteld. Op basis van deze visie willen we nu geen wijken aanwijzen die al vóór 2030 aardgasloos gemaakt worden. Wel zoeken we kansen om aan te sluiten bij concrete projecten in samenwerking met Mijande Wonen.
En we gaan kleinschalig aan de slag bijvoorbeeld met de Slimme wijkaanpak (met ondersteuning van Enpuls). Dan gaat het om kleinschalige projecten van ca. 20 – 40 woningen. Klimaatadaptatie is ook een belangrijk klimaatthema. In het Gemeentelijk Rioleringsplan is hier al rekening mee gehouden. In gemeentelijke projecten, zoals het plan Mozaïek, en de Centrumvisie Vriezenveen, wordt rekening gehouden met bijvoorbeeld hittestress door meer vergroening. Via de verordening duurzaamheidssubsidie worden woningeigenaren gestimuleerd om bijvoorbeeld de hemelwaterafvoer af te koppelen of tegels te verwijderen zodat meer regenwater wordt vastgehouden. In 2023 wordt verder gewerkt aan een gemeente die klimaatadaptief is ingericht. Het streven is om in 2050 klimaatbestendig te zijn. Een onderwerp met een enorme impact voor bewoners is de problematiek rondom het Kanaal Almelo – de Haandrik. Vanwege schade aan hun panden en de nog onzekere situatie m.b.t. de schadeafhandeling leven veel gedupeerde bewoners langs het kanaal Almelo - de Haandrik in grote zorgen en onzekerheden. De problematiek rondom het kanaal zorgt ook voor financiële risico’s in relatie tot de gemeentelijke begroting. Tevens bestaat het risico dat er door de gemeente kosten gemaakt moeten worden die nog niet zijn voorzien of nog niet te voorzien zijn.
Maar ook om mogelijke kosten van netwerkbeheerders, wanneer de door hen aangevraagde vergunning of instemming wordt geweigerd. Dit omdat de gemeente schade, die mogelijk door hun werkzaamheden zou kunnen optreden, wil voorkomen. Daarnaast leidt de gemeente zelf financiële schade aan de eigen infrastructuur, omdat deze buiten het onverplichte deel van de schaderegeling van de provincie valt. Ook qua capaciteit heeft dit impact. In 2023 moeten we aan de slag met een toekomstgerichte visie op Mobiliteit zal voor Twenterand. Daarbij speelt duurzaamheid een grote rol. Ook een zuidelijke rondweg te Vriezenveen is onderwerp van onderzoek. Verder werken wij aan de verbreding/opwaardering van de N36. Op het gebied van openbare orde en veiligheid blijven we werken aan een veilig Twenterand. De ambities liggen vast in het Integraal Veiligheidsbeleid 2022-2025. De komende jaren zetten we onder ander in op de thema's ondermijning en zorg, jeugd en veiligheid. We willen integraal, flexibel, informatie gestuurd en vooral samen werken. Het zorgen voor een veilige gemeente is een gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeente, netwerkpartners en de inwoners. Bij de vaststelling van het Integraal Veiligheidsbeleid 2022-2025 is ingestemd met een ophoging van het jaarlijkse werkbudget.
41
Doelenboom Openbare orde en veiligheid Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Twenterand is een veilige gemeente
Doel: Verbeteren leefbaarheid en tegengaan fysieke verloedering Doel: Een meer integrale aanpak van georganiseerde criminaliteit (ondermijning) Doel: Doelgerichte aanpak op zorg, jeugd en veiligheid Doel: Fysieke onveiligheid wordt voorkomen en/of effectief aangepakt Subdoel: De fysieke leefomgeving is schoner en veiliger Activiteiten Uitvoeringsprogramma VTH Omschrijving (toelichting) Goed wonen en werken is één van de doelen van de gemeente Twenterand. We willen onze wijken, veilig, sociaal en leefbaar houden. Dit doen we door het voorzieningenniveau in de gemeente op peil te houden en woningen te bouwen maar ook door te werken aan een schone en veilige fysieke omgeving. Toezicht en handhaving door onze buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) is een belangrijk instrument voor het vergroten van de leefbaarheid en (het gevoel van) veiligheid in de gemeente. Onze boa’s hebben een signalerende en controlerende rol en zijn breed inzetbaar. De prioriteiten op het gebied van toezicht en handhaving worden jaarlijks opgenomen in het Uitvoeringsprogramma VTH.
42
Subdoel: Een meer integere en weerbare gemeente zijn die niet vatbaar is voor ondermijning Activiteiten Het bevorderen van de bewustwording en gedeelde verantwoordelijkheid zowel intern als extern Omschrijving (toelichting) Ondermijning of georganiseerde misdaad behelst veel vormen van criminaliteit. Kortgezegd komt het er op neer dat de boven- en onderwereld zich mengen doordat criminelen gebruik maken van legale diensten. Zo vragen ze subsidies of vergunningen aan, starten bedrijven en kopen of huren panden. Voorbeelden van ondermijning zijn drugshandel, witwassen, mensenhandel en zorgfraude. De veiligheid en leefbaarheid in een gemeente verslechteren en het vertrouwen in de overheid en de rechtstaat worden langzaam maar zeker aangetast als gevolg van ondermijning. Ondermijning komt overal voor, ook in Twenterand. We werken aan de bewustwording van onze eigen organisatie en de ondernemers en inwoners van de gemeente Twenterand en scherpen we lokale regelgeving aan, zoals beleidsregels of de APV, waar dit een positief effect kan hebben op het tegengaan van ondermijning.
Deelnemen aan de Twentse ondermijningsweken Omschrijving (toelichting) Het tegengaan van ondermijning is iets dat we niet alleen kunnen. We werken daarom nauw samen met ketenpartners zoals het RIEC Oost-Nederland en de politie en blijven onderzoeken op welke gebieden we samen een front kunnen vormen. In Twente worden er jaarlijkse enkele thema weken georganiseerd waarin een ondermijningsthema centraal staat. Hier nemen we als gemeente Twenterand ook in 2023 aan deel.
Verdieping ondermijning in het buitengebied Omschrijving (toelichting) Twenterand is voor criminelen een interessant gebied mede door het grote buitengebied rondom de dorpen. Op dit buitengebied willen we structurele aandacht vestigen. In 2023 maken we een plan voor de komende jaren om structureel aandacht te besteden aan ondermijning in het buitenbied.
Concretiseren samenwerking gemeente Almelo op veiligheidsthema’s Omschrijving (toelichting) Het grondgebied van de gemeente Twenterand en Almelo vormt het werkgebied van het politiebasisteam Noord-Twente. Hierdoor is er veel afstemming en samenwerking met de gemeente Almelo op het terrein van openbare orde, veiligheid en de aanpak van ondermijning. De komende tijd onderzoeken we of een intensivering van de samenwerking met de gemeente Almelo meerwaarde heeft op bepaalde onderwerpen en gemeente overschrijdende thema’s.
Subdoel: Intensievere bestuurlijke handhaving Activiteiten Minimaal twee integrale controles uitvoering in samenwerking met o.a. ODT, Politie en Sociale Recherche Twente Omschrijving (toelichting) Vanuit de gemeente organiseren en coördineren we jaarlijks minimaal 2 integrale controles. Dit zijn controles in de gemeente Twenterand waarbij externe ketenpartners zoals ODT, politie, NVWA, Douane en de Sociale Recherche Twente (SRT) aansluiten.
Implementeren verbrede beleidslijn BIBOB Omschrijving (toelichting) Er zijn steeds meer mogelijkheden om op lokaal niveau bestuursrechtelijk te handhaven als aanvulling op de bestaande privaatrechtelijke en strafrechtelijke mogelijkheden. Een voorbeeld hiervan is de Wet Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur). Deze wet geeft ons als
43
gemeente de mogelijkheid om de achtergrond van bedrijven en personen met wie zij zakendoen, te screenen. De reikwijdte van de Wet Bibob is uitgebreid. In 2023 stellen we de verbrede beleidslijn Bibob vast en implemeteren deze in de organisatie.
Subdoel: Handhaven en verbeteren van de huidige netwerksamenwerking, zowel vanuit het sociaal domein als openbare orde en veiligheid Activiteiten Inzetten op meer data gestuurd werken met behulp van het regionaal dashboard Veiligheid Omschrijving (toelichting) Er is steeds meer informatie beschikbaar zoals data vanuit het regionale dashboard veiligheid en specifieke informatie van veiligheidspartners. We gebruiken deze informatie al sporadisch, maar willen hier meer op inzetten. Door de cijfers structureel te analyseren kunnen we hier meer en slimmer gebruik van maken en verbeteren we onze informatiepositie.
Subdoel: Preventieve aanpak escalerende (buren) ruzies Activiteiten Pilot buurtbemiddeling Omschrijving (toelichting) Escalerende (buren)ruzies hebben een negatief effect op de leefbaarheid en veiligheid van de woonomgeving. Met een preventieve aanpak (conflictbemiddeling) wordt ingezet op het voorkomen/tegengaan van escalatie. In Twenterand wordt op dit moment gewerkt met professionele mediators. In 2023 wordt de toezegging om een pilot buurtbemiddeling op te starten verder uitgewerkt. Buurt-bemiddeling is een vorm van burgerparticipatie waarbij getrainde bemiddelaars (vrijwilligers) ruziënde buren helpen het contact te herstellen, problemen bespreekbaar te maken en oplossingen te bedenken voor hun conflicten. Naast buurtbemiddeling met vrijwilligers blijft professionele mediation beschikbaar voor escalerende zaken waarbij deskundigheid van een professionele mediator noodzakelijk is.
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2023
Begroot 2022
2021 2020 2019 2018 2017 2016
Bron
Woninginbraken
*
Geregistreerde diefstal van (brom/snor)fietsen in Twenterand
*
*
20
30
40
45
38
67
Politie
*
42
34
52
46
65
69
Politie
**
**
0
0
0
3
n.v.t. n.v.t.
Aantal te laat verleende vergunningen voor B of C evenementen
0
0
0
0
0
eigen gegevens
Aantal controles A/B-evenementen
30
30
11
2
36
eigen gegevens
Aantal controles C-evenementen
3
3
1
1
2
eigen gegevens
Aantal controles Drank- en Horecawet (leeftijdscontrole)
10
20
4
12
16
eigen gegevens
Aantal geïnde bestuurlijke boetes
nnb
5
0
0
1
eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
120
80
270 240 113
eigen gegevens
Aanpak woninginbraken
Bestuurlijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit Nieuwe BIBOB-onderzoeken Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* zo min mogelijk ** Bibob onderzoeken zijn situationeel en daarom niet te plannen
44
Doelenboom Openbare ruimte en verkeer Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte
Doel: Openbare ruimte voldoet beter aan de vastgestelde doelen Per taakveld (openbaar groen, riolering enz.) is vastgelegd aan welke kwaliteitseisen het onderhoud en beheer moeten voldoen. De manier waarop dat is vastgelegd is een beleids-/beheerplan. Daarmee wordt duidelijkheid gegeven aan de gemeenteraad en aan inwoners.
Doel: Verbeteren infrastructuur Per jaar wordt gekeken welke nieuwe infrastructurele werken worden gerealiseerd. Op basis van het beschikbare budget worden de hoogst geprioriteerde werken uitgevoerd.
Doel: Betere bereikbaarheid voor alle vervoerswijzen Hiermee wordt bedoeld dat voor auto, fiets, trein en bus wordt geprobeerd het voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde niveau te houden. Vooral voor bus en trein wordt geprobeerd dat middels overleg (ook in regionaal verband) te realiseren en mogelijk te verbeteren.
Doel: Klimaatbestendiger inrichten openbare ruimte Bij werkzaamheden in de openbare ruimte zal rekening worden gehouden met klimaatadaptatie. Het gaat er om dat bij de uitvoering van onderhoud en beheer en ook bij projecten de openbare ruimte klimaatbestendiger wordt ingericht.
Subdoel: Bevorderen klimaatbestendige openbare ruimte bij onderhoud, beheer en projecten Activiteiten Opstellen nieuw beleid Omschrijving (toelichting) Opstellen nieuw gemeentelijk rioleringsplan
45
Eind 2023 loopt de planperiode van het huidige Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023 af. Onder de nieuwe Omgevingswet (invoering per 1-1-2023?) is een gemeentelijk rioleringsplan (GRP) niet meer verplicht. Het is echter wel van belang het gemeentelijk beleid over water en riolering, het onderhoud en beheer van de riolering, de verbeteringswerkzaamheden en -projecten inclusief de financiële onderbouwing van de rioolheffing vast te leggen. Daarom wordt ervoor gekozen wel een nieuw GRP op te stellen voor de planperiode 2024-2028. Eén en ander wordt bekostigd vanuit het product Riolering. Opstellen nieuw Mobiliteitsvisie Het huidige Gemeentelijk Mobiliteitsplan heeft een looptijd tot 2025. Een aantal thema’s op dit gebied is volop in ontwikkeling en vraagt om herziening van dit Mobiliteitsplan. Denk daarbij aan onderwerpen zoals duurzame mobiliteit (b.v. plaatsing van laadpalen en realiseren van snelle fietsverbindingen) en ook de risico gestuurde verkeersveiligheidsaanpak. Eén en ander wordt bekostigd uit het beschikbare budget voor de invoering van de Omgevingswet. Opstellen Groenstructuurplan De Omgevingsvisie 2.0 vraagt om gemeentelijk beleid op dit onderwerp. Het groenstructuurplan dient als onderlegger voor de nieuwe Omgevingsvisie 2.0. In het groenstructuurplan wordt aangegeven welke groenstructuren we als gemeente van belang vinden en hoe we daar mee om denken te gaan.
Klimaatadaptatie ofwel het inspelen op negatieve effecten van klimaatverandering zal daar onderdeel vanuit maken. Het opstellen van het plan wordt eveneens bekostigd uit het budget voor de invoering van de Omgevingswet.
Metingen Beleidsdoelen
Begroot 2023
Begroot 2022
2021 2020 2019 2018 2017 2016 Bron
verkeersongevallen waarbij doden zijn gevallen
nnb
nnb
1
3
1
2
0
6
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
verkeersongevallen met gewonden
nnb
nnb
30
35
30
25
26
21
BLIQ verkeersveligheid rapportage
verkeersongevallen
nnb
nnb
135 131 133 186 147 197
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
46
Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een duurzame en leefbare omgeving.
Doel: Inwoners, bedrijven en gemeente zijn zich bewust van hun leefomgeving en handelen duurzamer Onder duurzaamheid verstaan we het verbeteren van de balans tussen sociale, ecologische en economische ontwikkeling, waar bij ook effecten voor toekomstige generaties en effecten elders ter wereld worden meegenomen. In de Omgevingsvisie Twenterand 1.0, die in december 2021 is vastgesteld door de raad, zijn de lange-termijn doelen voor een duurzamer Twenterand opgenomen: we werken aan een meer circulair, klimaatbestendig en energieneutraal Twenterand in 2050.
Doel: Er is een schoner, gezonder en veiliger leefomgeving voor mensen Het gaat hier om het bewaken en verbeteren van de leefomgevingskwaliteit voor bewoners.
Subdoel: Duurzame initiatieven zijn gestimuleerd en gefaciliteerd Activiteiten Uitvoeren Ontwikkelprogramma Agenda Duurzaamheid 2018—2022 Omschrijving (toelichting) De basis voor de gemeentelijke inzet op duurzaamheid is de vastgestelde Agenda Duurzaamheid 2018-2022, die samen met de Twenterandse samenleving is opgesteld. In deze agenda werken wij met focus op de thema’s Energietransitie, Circulaire Economie en Klimaatadaptatie, samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. 2022 was het laatste jaar van de Agenda Duurzaam Twenterand. In 2023 komen we met de evaluatie van de Agenda Duurzaam Twenterand en een voorstel voor een eventueel vervolg.
47
Subdoel: Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen We sluiten voor Energie aan bij de doelen van het Klimaatakkoord (in 2030 49% CO2-emissiereductie ten opzichte van 1990 en in 2050: minimaal 80-95% CO2-emissiereductie), de landelijke vertaling hiervan werken we uit in de Regionale Energie Strategie Twente. Voor de periode tot 2030 hebben we onze bijdrage aan de opwek hernieuwbare energie in Twente bepaald (82 GWh). De komende 4 jaar wil het college inzetten op energiebesparing en verduurzaming van woningen en bedrijven, waarbij energiearmoede voorkomen een extra aandachtspunt is.
Activiteiten Uitvoering Klimaatakkoord / energie Omschrijving (toelichting) De ambities voor de energietransitie zijn door de raad vastgesteld in de Omgevingsvisie Twenterand 1.0, het besluit over de RES Twente 1.0 en in de Agenda Duurzaam Twenterand. Twenterand sluit in haar ambitie voor een energieneutrale gemeente in 2050 aan bij de doelen van het landelijk Klimaatakkoord en de Regionale Energie Strategie Twente. Het rijk wil meer tempo maken met de klimaat- en energietransitie én meer sturing en regie op uitvoering van decentrale overheden. Het ontwerp Beleidsprogramma Klimaat en tientallen kamerbrieven zijn voor de zomer 2022 naar de Tweede Kamer gestuurd evenals een volle wet- en regelgevingsagenda, met bijvoorbeeld de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Veel uitvoeringstaken worden bij gemeenten gelegd. De verduurzamingsopgave is groot en complex. Nieuw beleid en regelgeving, ontwikkelingen en innovaties op het gebied van warmtetransitie, klimaatadaptatie, duurzame energieopwekking, schone lucht en waterkwaliteit, duurzame/ slimme mobiliteit en circulariteit gaan snel. Het is belangrijk deze (landelijke, provinciale en regionale) ontwikkelingen bij te kunnen houden en er waar nodig op in te spelen. Vanaf 2023 tot en met 2030 krijgen gemeenten meer uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid.
Om de uitvoering van het bestaande klimaatbeleid in 2022 te kunnen voortzetten, ontvingen gemeenten in 2022 een overbruggingsbudget. Over de resterende middelen die in het coalitieakkoord van dit kabinet zijn gereserveerd voor de uitvoeringskosten van medeoverheden voor het klimaatakkoord en aanvullend klimaatbeleid vinden nog gesprekken plaats tussen VNG, IPO en het Rijk. In de meicirculaire 2022 heeft Twenterand via een decentralisatie-uitkering € 241.562 ontvangen voor extra inzet op uitvoering klimaattaken in 2022. Het gaat om taken voor verduurzamen van de Gebouwde omgeving (verduurzamen huur-koop-utiliteitsbouw), Opwek hernieuwbare energie en RES, Duurzame mobiliteit (laadinfra) etc. De VNG heeft hierover afspraken gemaakt met het Rijk om bij gemeenten een stevige uitvoeringsorganisatie te kunnen inrichten (ALV juni 2022). Voor 2023 en verder wordt opnieuw een rijksbijdrage verwacht. De inzet in Twenterand wordt uitgewerkt in een bestedingsvoorstel voor 2022 / 2023. Het is zoeken hoe wij met de huidige uitvoeringscapaciteit en de uitvoeringsmiddelen voor 2022 het best invulling kunnen geven aan het coalitieakkoord Twenterand enerzijds en de vraag vanuit het rijk anderzijds.
Besparen energie in de huursector Omschrijving (toelichting) Samenwerken met Mijande Wonen: Via de prestatieafspraken die de gemeente met Mijande maakt (o.a. afspraken over woningkwaliteit en duurzaamheid /warmtetransitie huurwoningen), streven we naar energiebesparen en duurzame energie in de huursector. Het verduurzamen van bestaande woningen heeft prioriteit. Waar mogelijk trekken we met Mijande op om elkaar te versterken door verduurzamingsprojecten van Mijande Wonen te gebruiken als een vliegwiel om ook particulieren te bewegen om mee te doen. In 2022 is een nieuwe Uitvoeringsagenda prestatieafspraken Mijande 2023 - 2024 opgesteld en deze wordt in 2023 vastgesteld. Het Rijk heeft ook separaat landelijke afspraken over o.a. verduurzamen van huurwoningen gemaakt met de woningcorporaties.
Deelnemen Regionale Energie Strategie (RES) Twente Omschrijving (toelichting) Vastgestelde ambitie is dat wij aansluiten bij de Regionale Energie Strategie Twente (RES Twente) en de doelen van het Klimaatakkoord (in 2030: 49% CO2-emissiereductie ten opzichte van 1990 en in 2050: minimaal 80-95% CO2-emissiereductie).