CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Kadernota 2026

Raadsvergadering 8 juli 2025, gemeente TwenterandBij agendapunt: Kadernota 202626.897 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

i/s

Financieel

v/n

Uitkomsten Kerntakendiscussie Samen Twente (gezonde school aanpak)

i

€ 11.170

n

Uitkomsten Kerntakendiscussie Samen Twente (autonome ontwikkelingen incl. VTT)

s

€ 89.000

n

29

Indicatoren Beleidsdoelen

Begroot Begroot 2026 2025

2024

2023

2022 2021 2020 2019

91

Bron

Hulp is geboden waar nodig Aantal beschikbare en in kaart gebrachte AED's (incl. AED's in particulier eigendom)

120

110

115

117****

Minimaal aantal inwoners uit Twenterand die staan ingeschreven op www.hartslagnu.nl

1150

1100

1013

938

Mate waarin hulpverlening bij tijdelijk huisverbod wordt aangeboden (%)*

Vervalt

gaat 100% 100% 100% 100% 100% 100% Avedan vervallen Maatschappelijk werk

Mate van acceptatie hulpverlening bij tijdelijk huisverbod (%)

Vervalt

gaat 100% 100% 100% 100% 100% 100% Avedan vervallen Maatschappelijk werk

Aantal basisscholen met voorlichting over middelengebruik

21

21

20

20

91

81

80

Hartslagnu.nl

1100 1011

917

900

Hartslagnu.nl

0

1**

2**

17

Tactus Verslavingszorg, Firstaidd

* Tot en met augustus 2020 gaat het om 3 thv's in de gemeente Twenterand ** In verband met de coronamaatregelen zijn verschillende voorlichtingen niet doorgegaan. Met de scholen is afgestemd hoe hiermee om te gaan. *** In verband met de coronamaatregelen hebben er 7 scholen tot aan de zomervakantie voorlichtingen afgenomen. De aantallen voor de tweede helft na de zomervakantie zullen wederom afhankelijk zijn van corona. **** 98 van de 115 AED's zijn 24/7 beschikbaar Beleidsdoelen (gezondheid)

Bron

Inwoners voelen zich mentaal gezonder Begroot Begroot 2026 2025 Aantal uitgevoerde trainingen rondom signaleren dementie

18

18

Alzheimer groep Twenterand

Aantal partners dat meewerkt aan de ketenaanpak mentale gezondheid

8

8

Interne systemen

Warme bemiddelingen van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt naar zinvolle daginvulling’

25

20

IVT/Zorgsaam

Aantal uitgevoerde trainingen voor professionals en organisaties uit de sociale basis rondom positieve gezondheid

3

3

Evenmens

Aantal meldingen eenzame Twenteranders gedaan bij het Signaalpunt

35

25

Signaalpunt

100%

100%

Signaalpunt

30

30

% opgepakte meldingen n.a.v. melding bij het Signaalpunt Aantal casussen van het scheidingspunt

Scheidingspunt (Incluzio)

Inwoners voelen zich mentaal gezonder Begroot Begroot - Lange termijn effecten vanuit de GGD 2028 2028 monitor *

2022/ 2023

Het percentage jongeren dat psychische klachten ervaart

25%

25%

29%

GGD monitor - Jeugd

Het percentage jongeren dat aangeeft sterk eenzaam te zijn

3%

3%

8%

GGD monitor - Jeugd

Het percentage jongeren dat het makkelijk vindt om met stressvolle situaties om te gaan

45%

45%

39%

GGD monitor - Jeugd

Het percentage volwassenen/ouderen dat psychische klachten ervaart

10%

10%

14%

GGD monitor Volwassenen/ouderen

Het percentage volwassenen/ouderen dat aangeeft sterk eenzaam te zijn

18%

18%

23%

GGD monitor Volwassenen/ouderen

Het percentage volwassenen/ouderen dat veerkrachtig is

90%

90%

84%

GGD monitor Volwassenen/ouderen

Meer inwoners hebben een gezondere leefstijl Aantal gefaciliteerde programma’s voor mensen met een beperking, mensen

Begroot Begroot 2026 2025 8

8

Interne systemen

30

Beleidsdoelen

Begroot Begroot 2026 2025

2024

2023

2022 2021 2020 2019

Bron

met lage basisvaardigheden, mensen met financiële uitdagingen en jongeren rondom bewustwording en het aanleren van gezonde gewoonten Aantal sportverenigingen die actief betrokken zijn bij de aanpak van sociale opgaven

10

10

Interne systemen

Aantal culturele organisaties die actief betrokken zijn bij de aanpak van sociale opgaven

6

6

Interne systemen

Meer inwoners hebben een gezondere levensstijl - Lange termijn effecten vanuit de GGD monitor *

Begroot Begroot 2028 2028

2022/ 2023

Percentage jongeren dat voldoet aan de bewegingsrichtlijn

25%

25%

12%

GGD monitor - Jeugd

Percentage jongeren dat elke dag ontbijt

60%

60%

49%

GGD monitor - Jeugd

Percentage jongeren dat wekelijks rookt

10%

10%

14%

GGD monitor - Jeugd

Percentage volwassenen/ouderen dat voldoet aan de bewegingsrichtlijn

55%

55%

47%

GGD monitor Volwassenen/ouderen

Percentage volwassenen/ouderen dat drugs gebruikt

1%

1%

2%

GGD monitor Volwassenen/ouderen

Percentage volwassenen/ouderen dat rookt

15%

15%

18%

GGD monitor Volwassenen/ouderen

Meer inzetten op en stimuleren van een Begroot Begroot gezondere leefomgeving 2026 2025 Gemiddelde afstand inzetbare AED's t.o.v. reanimatielocatie (meters)

500

500

Hartslagnu.nl

Aantal burgerhulpverleners

1.100

1.000

Hartslagnu.nl

Aantal betrokken inwoners/ervaringsdeskundigen bij maatschappelijke opgaven

100

50

Interne systemen

Aantal rookvrije zones

25

20

Rookvrije generatie

* Het effect van preventieve beleidskeuzes is vaak pas zichtbaar na langere tijd. Om die reden hebben we alvast een aantal indicatoren opgenomen die naar verwachting in het voorjaar van 2028 een reëel beeld schetsen van de effecten van ons beleid

31

Doelenboom Onderwijs Doelenboom Onderwijs

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Onderwijs Beoogd maatschappelijk effect Iedere inwoner is zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam Doelen Onderwijskansen zijn vergroot De gemeente Twenterand heeft als doel de onderwijskansen te vergroten. Wij doen dit door in een vroeg stadium achterstanden en problemen te signaleren en hierop tijdig te anticiperen. Hiermee wordt beoogd dat alle kinderen een kansrijke start hebben in het onderwijs. Tevens hopen we met preventieve inzet in de toekomst minder vaak jeugdhulpvoorzieningen in te zetten. Belang is hierin een goede doorgaande lijn van kinderwens tot onderwijs. Het vergroten van de basisvaardigheden bij inwoners De gemeente Twenterand heeft als doel de basisvaardigheden van inwoners te vergroten. Basisvaardigheden zijn competenties die inwoners nodig hebben om effectief te functioneren in de samenleving, hierbij kan gedacht worden aan lezen, rekenen, schrijven en digitale vaardigheden. Als inwoners verminderde basisvaardigheden hebben, kunnen zij minder goed functioneren in de samenleving, thuis en op het werk. Door het vergroten van de basisvaardigheden bij inwoners wordt de zelfredzaamheid bevorderd. Onderwijsvoorzieningen zijn toegankelijk De voorzieningen voor onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoen aan de normen die in de lokale verordeningen zijn vastgelegd.

Tevens zorgt de gemeente in specifieke gevallen voor extra ondersteuning als de gemeente hiervoor verantwoordelijk is.

Subdoel Subdoel: Zoveel mogelijk kinderen van 2 1/2 - 4 jaar krijgen een aanbod

32

Activiteit  Handhaven kwaliteitseisen kinderopvang en peuterspeelzaalwerk Inspecties kinderdagopvang Vanaf 1 januari 2022 konden gemeenten en GGD’en ervoor kiezen om flexibeler toezicht te houden. Gemeenten en GGD’en hebben in Twente gezamenlijk beleid geschreven en dit wordt binnenkort vastgesteld. Hoewel de ontwikkelingen nog niet geheel uitgekristalliseerd zijn, is al gebleken dat er meer handhavingsverzoeken zijn binnengekomen. Daarnaast moeten gastouders vanaf 2026 voldoen aan diverse nieuwe eisen, waarop de GGD’en extra toezicht zullen uitoefenen. Tevens zal de gemeente meer inspectie rapporten moeten afhandelen en waar nodig handhaven. Door deze wijzigingen en extra controles wordt geschat dat er meer toezicht nodig zal zijn, wat naar verwachting €75.000,- structureel aan extra kosten met zich mee zal brengen. Voorstel

i/s

Financieel

v/n

Inspecties kinderdagopvang

s

€ 75.000

n

 Subsidiëren van peuterplaatsen en plaatsen Voor en vroegschoolse educatie (VVE) Onderwijs Achterstanden Beleid In het kader van dit beleid ontvangt de gemeente een specifieke uitkering (SPUK). Door recente landelijke kortingen op deze uitkeringen kunnen echter ook de beschikbare middelen voor het onderwijsachterstandenbeleid onder druk komen te staan. Dit kan de uitvoering van het beleid bemoeilijken. Daarnaast loopt de huidige SPUK-regeling in 2027 af. Hoewel in de wet is vastgelegd dat gemeenten recht hebben op een specifieke uitkering ter dekking van de kosten van wettelijke uitvoeringsverplichtingen, is het op dit moment nog onduidelijk of de SPUK in haar huidige vorm wordt voortgezet. De gemeente volgt deze ontwikkelingen nauwgezet en zal, indien nodig, tijdig bijsturen om de continuïteit en kwaliteit van de ondersteuning te waarborgen. Beleidsmedewerker onderwijsachterstandenbeleid Op deze functie vindt nu inhuur plaats. Het zijn structurele taken die beter via uitbreiding van de formatie á 0,5 fte uitgevoerd kunnen worden. De kosten worden gedekt door de rijksbijdrage hiervoor. Voorstel

i/s

Financieel

v/n

Beleidsmedewerker onderwijsachterstandenbeleid

s

€42.525

n

Subdoel Subdoel: Inwoners verlaten het onderwijs met een startkwalificatie Activiteit  Houden van toezicht op naleving leerplicht, kwalificatieplicht en verzuimpreventie Van school naar duurzaam werk – Verankering Leerrecht (Landelijke ontwikkelingen) In 2026 zal het wetsvoorstel 'Van school naar duurzaam werk' in werking treden. Dit voorstel biedt scholen, Doorstroompunten (voorheen bekend als Regionaal Meld- en Coördinatiepunten) en gemeenten meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar te ondersteunen. Het richt zich specifiek op de overgang van school naar werk en het behoud van werk. Concreet betekent dit onder andere een verruiming van de doelgroep. Regionaal wordt via de Twentse Belofte geïnventariseerd wat de impact hiervan is voor de regio, en subregionaal wordt onderzocht welke aanpassingen nodig zijn. Indien nodig komen wij als college bij u als raad terug met nadere informatie. Daarnaast wordt in 2026 mogelijk ook het initiatiefvoorstel voor de verankering van het leerrecht vastgesteld. Dit wetsvoorstel beoogt de verankering van het leerrecht in de Leerplichtwet 1969 en andere onderwijswetten. Er wordt ruimte gecreëerd voor flexibele onderwijsvormen, zodat onderwijs

33

beter aansluit bij de behoeften van leerlingen. Ook worden de verantwoordelijkheden van ouders, scholen en gemeenten duidelijker gedefinieerd en beter op elkaar afgestemd. De verankering van het leerrecht kan leiden tot extra taken voor onze leerplichtambtenaren, die in de toekomst tevens leerrechtambtenaren zullen zijn. Ook hierover komen wij, indien nodig, bij u als raad terug. Regionale leerplichtambtenaar NT2 Door de regiogemeenten is ingestemd met het aanstellen van een subregionale leerplichtambtenaar NT-2 gedurende de pilotperiode van 2 jaar. Door toename van ontheemden (asielzoekers/statushouders en Oekraïners) in het onderwijs zien de lokale leerplichtambtenaren een behoorlijke toename van werkdruk. Deze leerlingen hebben allemaal een gezamenlijk kenmerk, namelijk ze gaan of naar PO Het Palet (locatie Almelo of Rijssen) of naar VO ISK Erasmus, locatie Almelo. Vanuit het onderwijs en de regionale leerplichtambtenaren wordt sterk aangedrongen op een eenduidige leerplichtbenadering van deze doelgroep, met name vanwege taalproblemen en culturele achtergronden. Dit in vergelijking met de regionale leerplichtambtenaar MBO. Deze pilot wordt uitgevoerd voor de duur van twee jaar vanuit het Doorstroompunt regio Almelo. Na het eerste jaar wordt een evaluatiemoment gepland (staat gepland op 16 juni 2025) om te reflecteren hoe het eerste jaar is vergaan.

Indien nodig komen wij bij u terug op de evaluatie en een vervolg. Extra leerplicht ambtenaar continueren U als raad heeft extra middelen beschikbaar gesteld voor leerplicht, met een nadrukkelijke focus op preventieve werkzaamheden. De eerste signalen bevestigen zowel de noodzaak als de meerwaarde van deze inzet. Een formele evaluatie volgt later dit jaar. U ontvangt dan zowel de evaluatie en later in het jaar het jaarlijkse leerplichtverslag. Naast deze positieve signalen kijken we ook vooruit. We weten dat de verankering van het leerrecht mogelijk zal leiden tot een uitbreiding van de taken voor leerplichtambtenaren. Tegelijkertijd ervaren we dat het werven van gekwalificeerde leerplichtambtenaren een uitdaging is. Dit onderstreept het belang om tijdig geschikte professionals aan ons te binden. Wanneer de evaluatie is afgerond en ook het leerplichtjaarverslag beschikbaar is, is het de planning om bij de behandeling van de begroting op deze ontwikkelingen terug te komen.

Subdoel Subdoel: Het verbeteren van de basisvaardigheden Activiteit  Uitvoering geven aan het actieplan basisvaardigheden gemeente Twenterand 2023-2026 Avondschool Het Actieplan Basisvaardigheden 2023–2026 van de gemeente Twenterand richt zich op het terugdringen van laaggeletterdheid, die één op de zes inwoners treft. Dit heeft niet alleen invloed op de betrokkenen zelf, maar ook op hun kinderen. Het Actieplan Basisvaardigheden 2023-2026 wordt via routes gefinancierd. Het Actieplan Basisvaardigheden wordt deels gefinancierd via de reguliere subsidiebeschikking en de regeling voor combinatiefunctionarissen. Daarnaast heeft de gemeenteraad recent extra middelen beschikbaar gesteld via een motie, waarmee onder andere de Avondschool wordt bekostigd. Voor de uitvoering van het plan zijn meerdere financieringsroutes van toepassing. Tegelijkertijd zijn er diverse andere ontwikkelingen die van invloed zijn op de bibliotheek, zoals de voorgenomen wijziging van de Bibliotheekwet en de herziening van het gemeentelijk subsidiebeleid. In de komende periode wordt onderzocht hoe deze elementen integraal kunnen worden benaderd. Vooruitlopend op deze bredere aanpak is het belangrijk om te benoemen dat er voor 2026 nog een open vraagstuk ligt rondom de structurele financiering van de Avondschool.

Voorgesteld wordt om deze voor het laatste jaar van het actieplan ter overbrugging incidenteel op te nemen in de gemeentelijke begroting, met een bijdrage van €25.000. Dekking komt uit de reserve. Voorstel

i/s

Financieel

v/n

Avondschool

i

€ 25.000

n

34

Subdoel Subdoel: Onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoet aan de gestelde norm Activiteit  Uitvoeren onderwijshuisvesting IHP Op het gebied van huisvesting zijn er diverse ontwikkelingen, zoals het wetsvoorstel planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting, doorvertaling van het IHP, de nieuwbouw van de Oranjeschool en het groeiende leerlingaantal van SBO de Sleutel. Hieronder worden ze puntsgewijs toegelicht. Het Wetsvoorstel doelmatige aanpak onderwijshuisvesting heeft als doel om gemeenten en schoolbesturen meer planmatig te laten samenwerken bij bouw en onderhoud van schoolgebouwen. Het wetsvoorstel wat op 1 augustus 2025 in werking treedt, stelt gemeenten onder andere een Integraal Huisvestingsplan (IHP) verplicht. Het Integraal Huisvestingsplan gemeente Twenterand 2023-2039 biedt een leidraad voor mogelijke investeringen die tot en met 2039 mogelijk plaatsvinden. De gemeente Twenterand is momenteel in afwachting van de wetswijziging en de modelverordening, deze worden halverwege 2025 verwacht. Een wijziging ten opzichte van de huidige situatie is dat de gemeenten verantwoordelijk worden voor levensduur verlengende renovatie. Dit betekent dat gemeenten verantwoordelijk worden voor levensduurverlengende renovaties van schoolgebouwen.

Het doel van deze renovaties is om de levensduur en geschiktheid van het gebouw, of een deel daarvan, met minimaal 25 jaar te verlengen. Deze verlenging moet specifiek ten goede komen aan het gebruik voor onderwijs. Naast het Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderzoekt de gemeente tevens hoe het onderwijsvastgoed, met bijbehorende nieuwe eisen, het beste beheerd kan worden. Waar nodig wachten we op het wetsvoorstel om hier op de juiste wijze op te kunnen anticiperen. Indien nodig, komen we hierover terug bij de raad. Het leerlingenaantal van SBO de Sleutel is de afgelopen jaren behoorlijk gegroeid en dit lijkt een structurele toename. De structurele toename op het SBO onderwijs kan verklaard worden doordat er Twenterandse leerlingen naar de Sleutel gaan die normaliter op het SO hadden gezeten. De school streeft erna om alle Twenterandse leerlingen zo thuis nabij als mogelijk onderwijs te kunnen geven, zodat de leerling zoveel als mogelijk in zijn of haar omgeving blijft. Het schoolbestuur heeft dan ook gevraagd om mee te denken over de functie van de Sleutel binnen het onderwijslandschap, waarbij een huisvestingsvraag en jeugdhulpvraag naar boven komt. De structurele toename van het leerlingenaantal leidt ertoe dat de Sleutel meer vierkante meters nodig heeft.

In 2025 is opdracht gegeven voor een haalbaarheidsonderzoek naar de herinrichting van de bredeschool Kadans, met als doel een oplossing te vinden voor het geschetste vraagstuk. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek zal een advies worden opgesteld waarin een verbouwing wordt voorgesteld. Deze verbouwing brengt kosten met zich mee voor de gemeente. Na afronding van het onderzoek zal er een voorstel worden voorgelegd aan de gemeenteraad om dekking te verkrijgen voor deze kosten. U wordt hierover op een later moment nader geïnformeerd. Naast bovenstaande wordt u als raad tevens separaat op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rondom de Oranjeschool. Gezien alle wettelijke ontwikkelingen op onderwijshuisvesting is de ambitie vooral om de huidige lopende huisvestingsvragen, goed beheer van de voorraad en regelgeving in 2026. Verdere doorontwikkeling van het IHP wordt getemporiseerd, mede omdat nu is afgesproken dat de scholen vanuit hun verantwoordelijkheid kijken naar een scholenplan om bestuuroverstijgend te kunnen kijken naar het onderwijsvastgoed. Er wordt gekeken hoe onderwijsvastgoed beheerd en onderhouden moet worden, waarbij gemeente en onderwijs ieder hun eigen verantwoordelijkheid pakt. Waarbij tevens een relatie wordt gelegd met duurzaamheidseisen.

 Uitvoeren leerlingenvervoer Per 1 augustus 2024 is het nieuwe contract voor het doelgroepenvervoer van kracht. De start van het afgelopen schooljaar is onrustig verlopen, wat begrijpelijkerwijs tot zorgen heeft geleid bij ouders, leerlingen en scholen. Met het nieuwe contract en de gemaakte afspraken kijken we met vertrouwen

35

uit naar het komende schooljaar en 2026, waarin we verwachten dat de uitvoering merkbaar verbetert. Daarnaast treedt een nieuwe verordening in werking. Hierin blijven we sturen op het vergroten van de zelfstandigheid van leerlingen, onder andere door het opstellen van meer persoonlijke vervoersplannen. Op deze manier willen we het vervoer beter laten aansluiten op de individuele behoeften en ontwikkeling van de leerling.

Subdoel Subdoel: Kinderen krijgen een passende onderwijsplek en afgestemde (jeugd)hulp/zorg Activiteit  Bijdrage leveren en afstemmen met het onderwijs betreffende passend onderwijs De gemeente Twenterand werkt samen met de omliggende gemeenten binnen Twente (via de Samenwerkingsagenda Jeugdhulp Twente) en de subregio aan het versterken van de ondersteuning voor jeugdigen in het speciaal (basis)onderwijs. In gezamenlijk overleg wordt verkend hoe deze ondersteuning op een meer collectieve, preventieve en duurzame wijze vorm kan krijgen, met oog voor de diversiteit en ontwikkelbehoeften van alle betrokken kinderen en jongeren. In de afgelopen jaren zijn er diverse pilots uitgevoerd die waardevolle inzichten hebben opgeleverd. In 2025 wordt onderzocht in hoeverre het haalbaar en wenselijk is om deze werkwijzen op te schalen naar alle speciaal (basis)onderwijsinstellingen in de sub regio. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de ervaringen van leerlingen, ouders en (onderwijs) professionals. Indien de uitkomsten positief zijn, zal in nauwe samenwerking met de subregio worden verkend hoe deze vernieuwende aanpak van jeugdhulp uitgebreid kan worden.

De beoogde aanpak richt zich op het versterken van preventie en het efficiënter inzetten van beschikbare middelen, met als doel een toekomstbestendige ondersteuning die zoveel mogelijk binnen bestaande budgetten gerealiseerd kan worden. Daarnaast onderzoekt de gemeente Twenterand in 2025 de mogelijkheid om deel te nemen aan de Jeugdhulp Teams voor speciaal onderwijs in de gemeente Hengelo. Hierbij moet benoemd worden dat de gemeente Twenterand alleen betaalt voor haar eigen inwoners. Ook deze aanpak beoogt een andere inzet van jeugdhulp, met als doel een kostenneutrale uitvoering door een efficiëntere inzet en meer preventie, wat kan leiden tot besparingen.

Indicatoren Beleidsdoelen

Begroot 2026

Begroot 2025

2024 2023 2022 2021 2020 2019

Bron

450

500

520 553 506 452 418 313

Opgave instellingen

Basisvaardigheden zijn vergroot Aantal peuters dat wordt bereikt (zowel reguliere peuters als doelgroeppeuters (VVE)) *** Aantal cursisten die een taalcursus volgen bij het ROC

40

50

38

39

58

42

38

40

ROC

Aantal cursisten aangemeld via Taalpunt**

200

200

250 239

58

18

31

90

Taalpunt

Aantal leerlingen leerlingenvervoer *

385

370

370 368 333 366 298 282

Interne systemen

* De gerealiseerde cijfers vanaf 2023 is de peildatum 1-4 van dat jaar. ** Het aantal aangemelde cursisten bij het Taalpunt is afhankelijk van de borging van de avondschool. In de huidige prognose is rekening gehouden met de borging. *** Vermindering vanwege demografie en keuzen van ouders, in lijn jaarverslag 2024.

36

Doelenboom Jeugd Doelenboom Jeugd

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Jeugd Beoogd maatschappelijk effect Evenwichtig opgroeiende jeugd, die actief deelneemt aan de maatschappij Doelen Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor jeugdigen op alle leefgebieden De meeste jeugdigen groeien probleemloos op, ouders zijn hiervoor als eerste verantwoordelijk. Daarnaast zijn er voldoende voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waardoor de jeugd in Twenterand zich kan ontwikkelen. Er is preventie van problemen bij jeugdigen De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen. Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Voor ouders en jeugdigen waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles vanzelf goed verloopt, is aanvullende ondersteuning of zorg nodig om ook voor hen de kans om evenwichtig op te groeien mogelijk te maken of te vergroten. We streven naar effectieve en efficiënte ondersteuning en zorg waarmee we de eigen kracht van ouders en jeugdigen versterken met als doel dat ze zo snel mogelijk en zo goed mogelijk hun eigen leven (weer) vorm kunnen geven. De gemeente heeft op grond van de Jeugdwet een jeugdhulpplicht, die waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben. Met deze verantwoordelijkheden heeft de gemeente meer instrumenten in handen om hierop te sturen.

37

Subdoel Subdoel: Er zijn voor alle jeugdigen voldoende toegankelijke basisvoorzieningen gericht op activering en preventie Activiteit  Zorgdragen voor jongerenwerk dat outreachend is, ook online. Het is flexibel signalerend en draag bij aan het voorkomen van zwaardere zorg. Implementeren inkoop jongerenwerk Op 31 december 2025 loopt de huidige subsidie voor het jongerenwerk af. In de loop van 2025 start de gemeente met het proces voor een nieuwe aanbesteding, met als doel om vanaf 1 januari 2026 een vernieuwde invulling te geven aan het jongerenwerk. In de nieuwe inkoopprocedure zal specifieke aandacht worden besteed aan het outreachend jongerenwerk. De gemeente zal in 2026, waar nodig, actief sturing geven aan de uitvoering hiervan via de gekozen inkoopconstructie. Hiermee willen we inspelen op de veranderende behoeften van jongeren en zorgen voor een effectieve en toegankelijke ondersteuning.

Subdoel Subdoel: Jeugdigen in (tijdelijke) kwetsbare posities worden ondersteund Activiteit  Beschikbaar stellen en toewijzen van jeugdhulp Meerkosten geïndiceerde jeugdhulp De kosten van jeugdhulp blijven helaas zorgen baren. Na jaren van terugdringing van kosten bleek ineens in het najaar van 2024 dat een stevige kostenstijging ontstond en dat resulteerde in meerkosten in de jaarrekening van ca. € 600.000). Voor deze kadernota is uiteraard verdiepend gezocht naar de oorzaken hiervan en doorwerking naar 2026. Tijdens deze analyse werd het beeld niet rooskleuriger en bleek dat de kosten rond met name verblijf en ambulante jeugdhulp volgens onze prognoses fors gaan stijgen. De belangrijkste oorzaken lichten we nu nader toe. Een eerste onderdeel in de verklaring hiervan is duidelijk omdat jeugdhulp een openeinderegeling betreft en gebleken is dat we nu de omstandigheid hebben dat we meer dan vroeger te maken hebben diverse extra dure indicaties en crisiszorg, ook door verhuizingen naar onze gemeente. Dit kan elke gemeente overkomen en nu is komt dit voor rekening van Twenterand voor meerdere personen. Om een indruk te geven kunnen we melden dat we voor één jeugdige in een dure verblijfsvoorziening (driemilieusvoorziening) spreken van een bedrag van €250.000 op jaarbasis.

Andere oorzaken kunnen gevonden worden in factoren als intensievere en langdurigere trajecten, dit vanwege toegenomen problematiek maar ook onder invloed van wachtlijsten bij verwijzers als bij zorgaanbieders, maar ook bij onze toegang zoals u weet. Landelijke specialistische zorg moet ook in bepaalde situaties worden ingezet hetgeen ook forse kostenstijgingen betreft. Opvallend is in onze eerste analyse dat totaal aantal jeugdigen (volume) niet noemenswaardig van invloed blijkt te zijn. Dit deel van de kosten overkomt ons en ook al zijn we kostenbewust in onze toegang en werken we zo preventief mogelijk, we moeten wettelijk de zorg bieden die nodig is. We ramen gezien onze financiële situatie scherp dus dan zijn ook overschrijdingen eerder aan de orde. Bijzondere omstandigheid dat per 2025 sprake is van inwerkingtreding van de nieuwe inkoop Jeugdhulp. Deze inkoop is tot stand gekomen in een tijd waar er veel veranderingen spelen in het zorglandschap c.q. het jeugdzorgstelsel. De hervormingsagenda en andere ontwikkelingen worden al elders benoemd in deze kadernota. Gemeenten zijn gebonden aan het hanteren van reële tarieven. Er is sprake van stijging in de kosten en daardoor tarieven onder invloed van factoren als personeel(stekorten), wachtlijsten en kleinschaligheid en ombouw residentieel verblijf/JeugdzorgPlus.

Binnen deze inkoop Jeugdhulp zit ook alle woon- en verblijfszorg. Op dit punt loopt Twente achter gezien landelijke ontwikkelingen en er worden veel kinderen uit huis geplaatst mede door een tekort van passende ambulante alternatieven. Er wordt daarom in Twente via de Samenwerkingsagenda gezamenlijk gewerkt aan bijsturing op dit punt om de kosten te laten verminderen. Het exacte financieel effect van de nieuwe inkoop is vanwege onvoldoende en veranderende datasets nog niet mogelijk. Bij onze collega-gemeenten in Twente die dezelfde inkoop hebben is er op het

38

moment van schrijven ook nog geen referentie of zich hier hetzelfde voordoet. Wij lijken als Twenterand dit als eerste te signaleren. Daarbij speelt ook nog de lopende omzettingen van indicaties van de oude naar het nieuwe inkoop en het goed implementeren van de inkoop bij bepaalde onderdelen bijvoorbeeld bij gezinshuizen. We weten in Twenterand wat we willen en blijven koersvast doorgaan in het treffen van beleids- en beheersmaatregelen om kostenstijgingen te beperken en te keren maar we hebben de wetenschap dat we dit niet op korte termijn zal resulteren in een verlaging van de kosten. We blijven daardoor geconfronteerd worden met een fors extra tekort waarvoor extra gelden benodigd zijn. In deze kadernota wordt daarom voorgesteld om als middenscenario in mogelijke bandbreedtes voorlopig al € 900,000 bij te ramen aanvullend aan het effect van € 600.000 uit de jaarrekening, in totaal dus €1.500.000. Ook al is het bericht nog maar recent bekend, het college wil hierin transparant zijn naar de raad en moet hierin in deze kadernota anticiperen, maar wil ook bij voorbaat de begroting niet onnodig belasten. Het college is er niet gerust op dat deze extra middelen afdoende zullen zijn en heeft direct opdracht gegeven tot intensievere verdiepende analyses – gezien de complexiteit zelfs op dossierniveau - en gevraagd om nader advies over deze situatie.

Zij wil nadere beslissingen hierover nemen op basis van specifiekere informatie. Enige doorlooptijd zal nodig zijn om voldoende data te verzamelen. Wij komen bij de berap 2025 en begroting 2026 hierop terug en zullen uiteraard de raad eerder informeren wanneer dit kan. Flexibel budget wachttijden Sociaal Domein mn pieken Wmo en jeugd Door het beschikbaar stellen van een jaarlijks flexibel budget van € 137.020 voor zowel frontoffice (consulenten) als backoffice kunnen mogelijke pieken door een bovenmatig aantal aanvragen binnen het sociaal domein, met name bij Wmo en Jeugd, opgevangen worden. De dekking vindt plaats uit de reserve personeel. Jeugdconsulent Voorgesteld wordt de formatie van de jeugdconsulenten structureel uitbreiden met 2fte vanwege een toenemend aantal veiligheidszaken en autonome ontwikkelingen zodat we voldoen aan wettelijke eisen. De salariskosten á € 170.100 dekken we vanuit het verminderen van de zorgkosten want adequate inzet voorkomt duurdere zorg. Voorstel

i/s

Financieel

v/n

Flexibel budget wachttijden Sociaal Domein mn pieken Wmo en jeugd

i

€ 137.920

n

Jeugdconsulent

s

€ 170.000

n

Geïndiceerde jeugdhulp

s

€ 900.000

n

 VTT Duurzame doorontwikkeling Veilig Thuis Twente Het aantal meldingen bij Veilig Thuis Twente (VTT) heeft de afgelopen jaren steeds een stijgende lijn laten zien. Om te voorkomen dat we in een cyclus blijven zitten dat de meldingen toenemen en er extra middelen moeten worden ingezet om de wachttijden te beheersen, is er de wens om tot een toekomstbestendige oplossing te komen met VTT. Tot nu toe was de inzet vooral gericht op het primaire proces van VTT en het beheersen van de doorlooptijden. In 2024 is een onderzoek gedaan met een bredere focus op alle taken van VTT binnen de aanpak Huiselijk geweld en kindermishandeling en de samenwerking in de keten. Uit het onderzoek volgt een nieuwe ontwikkelrichting die past binnen de richting van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming en de Hervormingsagenda jeugd. Deze wordt in gezamenlijkheid opgepakt met de uitkomsten van de kerntakendiscussie bij Samen Twente. Uit de kerntakendiscussie is naar voren gekomen dat (VTT) haar werkzaamheden op het wettelijk minimum blijft uitvoeren. Een belangrijke nieuwe ontwikkeling is het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Hoewel de landelijke Veilig Thuis-organisaties hebben aangegeven zich uit dit traject terug te trekken, heeft VTT uitgesproken waar mogelijk aan te willen sluiten en actief samen te werken binnen de regio.

Vroegsignaleringsoverleg Een andere relevante ontwikkeling is het Vroegsignaleringsoverleg. Gemeenten in Twente willen actiever inzetten op tijdige signalering en preventie. Er wordt momenteel onderzocht hoe dit het beste

39

vorm kan krijgen. Het gaat hierbij om politiemeldingen van lichtere incidenten, waarbij vroegtijdige melding kan helpen om passende ondersteuning te bieden. Volgens de huidige wet- en regelgeving moeten deze meldingen bij VTT worden gedaan, wat leidt tot een hoge werklast bij VTT. Er wordt daarom verkend of er alternatieve routes mogelijk zijn die beter aansluiten bij de aard van deze signalen en de gewenste preventieve aanpak.

 Vrouwenopvang Bijraming indexering Vrouwenopvang De gemeente Enschede ontvangt als centrumgemeente de decentralisatieuitkering vrouwenopvang (DU VO). De DU VO is bedoeld voor het aanpakken van alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties: denk hierbij aan vrouwenopvang, kindermishandeling, ouderenmishandeling, seksueel geweld, eergerelateerd geweld en loverboyproblematiek. De voorzieningen welke betaald worden uit deze middelen zijn niet slechts voor inwoners van Enschede maar voor meerdere gemeenten, waaronder Twenterand. Dat is immers het kenmerk van een centrumgemeenteuitkering. Helaas komt door een landelijke weeffout in de financiering de indexering op deze DU VO niet in Enschede terecht maar bij alle gemeenten. Enkele jaren geleden is daarom in afstemming met Enschede - onder conditie van inzet tot landelijke reparatie hiervan - door Twenterand besloten om deze middelen over te maken naar Enschede. De reparatie is helaas nog niet gelukt en nog steeds onderwerp van gesprek blijkt uit recente informatie. Inmiddels zijn de kosten meer gestegen dan de raming, daarom worden in deze kadernota de meerkosten opgevoerd. Bij verandering van de landelijke en regionale afspraken rond de financiering wordt uiteraard dit bedrag weer aangepast. Voorstel

i/s

Financieel

v/n

Bijraming Indexeringsmiddelen DU Vrouwenopvang

s

€ 9.200

n

Subdoel Subdoel: Er is een veilige opgroei- en opvoedsituatie in gezinnen Activiteit  Passend zorglandschap ontwikkelen: afbouw en van residentiele zorg en bevorderen van ambulantisering Effecten inkoop Jeugdhulp 2025 De inkoop Jeugdhulp voor 2025 is afgerond. Voor de inkoop van gezinshuizen loopt momenteel nog een vervolgtraject. Dit kan financiële effecten hebben. De strategische uitgangspunten van de inkoop zijn in financieel merkbaar. Een belangrijk uitgangspunt bij deze inkoop is dat jeugdigen zoveel mogelijk in hun eigen gezinssituatie blijven. Als dat niet mogelijk is, wordt gestreefd naar kleinschalige woonvormen die zoveel mogelijk lijken op een huiselijke omgeving. Dit sluit aan bij landelijke doelstellingen. Vanuit deze visie vindt er een transformatie plaats binnen het zorglandschap: van grootschalige naar kleinschalige residentiële zorg, en een geleidelijke afbouw van Jeugdzorg Plus. Deze beweging brengt hogere kosten met zich mee. Om deze kosten beheersbaar te houden, wordt ingezet op het verminderen van verblijf en het stimuleren van ambulante alternatieven. Het is daarom van groot belang om deze ontwikkelingen nauwgezet te monitoren. Zo kunnen we tijdig bijsturen waar nodig en de financiële impact beheersen.

Landelijke inkoop Jeugdzorg De VNG maakt namens gemeenten afspraken met aanbieders van essentiële landelijke jeugdzorg, zoals academische jeugd psychiatrie en specialistische GGZ voor slecht horende jeugdigen. Hoewel het gebruik van deze voorzieningen zeer beperkt is voor Twenterand, blijft landelijke beschikbaarheid belangrijk. Het huidige mandaat loopt tot 2025. Verlenging van het contract is mogelijk, maar de vervolgstappen zijn nog onduidelijk. Een nieuw of verlengd contract kan financiële gevolgen hebben. Continuïteit cruciale jeugdhulp Binnen het huidige onrustige jeugdhulp- zorglandschap zien we dat de continuïteit van cruciale jeugdhulp bij een aantal grote aanbieders in gevaar komt. Redenen hiervan zijn divers en oorzaken niet eenvoudig te verhelpen. De risico’s op discontinuïteit van cruciale jeugdhulp moeten zoveel

40

mogelijk beperkt worden in het belang van de jeugdigen en hun verzorgers. Wanneer in 2026 continuïteitsrisico’s ontstaan of voortduren, is het van belang om deze vroegtijdig te signaleren en om ze te beheersen wanneer de ernst ervan toeneemt. Daar waar nodig en mogelijk dienen passende, objectieve en weloverwogen besluiten genomen te worden over het al dan niet (financieel) ondersteunen van cruciale jeugdhulpaanbieders. Regionaal Expertise Team In het kader van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg zijn gemeenten verplicht een regionaal expertteam (RET) op te richten. Voor de financiering hiervan is momenteel een specifieke uitkering (SPUK) beschikbaar, die loopt tot en met 2026. Tot die tijd brengt dit geen extra kosten met zich mee. Vanaf 2027 bestaat de mogelijkheid dat deze SPUK vervalt. Aangezien het opzetten en in stand houden van een RET wettelijk verplicht blijft, kunnen de kosten vanaf 2027 verschuiven naar de Twentse gemeenten.

 Doorontwikkeling van de ondersteuning aan jeugdigen als gevolg van de hervormingsagenda Jeugd, de Samenwerkingsagenda Jeugdhulp Twente en het toekomstscenario voor kind- en gezinsbescherming Voorstel Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd streeft naar een beter en financieel houdbaar stelsel voor jeugdigen, met zowel besparingen als noodzakelijke investeringen. Er worden scherpe keuzes gemaakt om de kosten te beheersen. De agenda bevat maatregelen die zowel kosten met zich meebrengen (zoals kwaliteitsverbetering) als besparingen opleveren. Het doel van de Hervormingsagenda Jeugd is een landelijke structurele besparing van €1 miljard vanaf 2027, waarvan €650 miljoen haalbaar lijkt. Voor de resterende €350 miljoen zijn er meer onzekerheden wat betreft de verwachte opbrengst en de duurzaamheid van de maatregelen. Afgevraagd werd of de maatregelen en financiële opgave haalbaar was. Een externe deskundigencommissie heeft dit onderzocht en in januari 2025 een zwaarwegend advies uitgebracht aan het Rijk en de VNG. Het advies richtte zich op de uitvoering van de maatregelen en de ingezette inspanningen, met name in relatie tot de uitgavenontwikkeling. De commissie heeft geadviseerd om te stoppen met de onrealistische bezuinigingen.

In reactie hierop heeft het Rijk in de voorjaarsnota aangegeven dat er voor de periode 2025 t/m 2027 extra middelen beschikbaar komen voor de jeugdzorg. De extra middelen jeugd uit de voorjaarsnota van het rijk zijn verwerkt in deze kadernota. Dit leidt tot een positieve inbreng voor de eerste twee jaarschijven maar daarna per 2028 – wijzigt het financiële beeld tot zelfs negatief wanneer we dit met onze meerjarenraming salderen. Het kabinet gaat ervan uit dat de maatregelen uit de Hervormingsagenda dan hun beoogde effect zullen hebben. Daarnaast wil het kabinet inzetten op extra maatregelen om de kosten van het stelsel verder te beheersen. Met de VNG hebben wij serieuze vraagtekens bij de haalbaarheid van de reeks zoals die nu vanaf 2028 er staat. Het is veel te ambitieus. Het doorvoeren van maatregelen vergt forse aanpassingen in het stelsel en bijbehorende wetswijzigingen. Denk bijvoorbeeld aan de inperking van de reikwijdte van de jeugdzorg. De inwerkingtreding van het desbetreffende wetsvoorstel is voorzien voor midden 2027. Het zal daarna nog de nodige tijd vergen voordat dit werkelijk (financieel) effect sorteert. Daarnaast wordt er geen indexatie van de kosten voor jeugdzorg toegepast, zoals dit door de deskundigencommissie was aanbevolen.

Wel wordt de besparing geïndexeerd wat leidt tot hogere lasten voor gemeenten en is er nog geen oplossing voor de compensatie van tekorten 2023 en 2024, die ook deels voor rekening van gemeenten komen. Gezien de blijvende grote zorgen wordt op verzoek van de VNG de Commissie Van Ark gevraagd om haar tweede advies niet in het eerste kwartaal van 2028 uit te brengen maar een jaar eerder: in het eerste kwartaal van 2027. De middelen die Twenterand nu ontvangt zullen in Twenterand onder andere benut worden om de hogere kosten van naar aanleiding van de strategische doelstellingen van de inkoop te dekken. De middelen zouden ook lokaal ingezet moeten worden voor lokale investeringen om besparingen te genereren en om simpelweg te kunnen voldoen aan de eisen uit de hervormingsagenda. Zoals u hieronder in de kadernota kunt lezen wil dit college blijven investeren om te vernieuwen en te besparen, maar zoeken wij steeds naar alternatieve dekking hiervoor en bekijken wij per P&C document of middelen regulier in de begroting moeten worden opgenomen.

41

In Twente en Twenterand worden maatregelen van de Hervormingsagenda opgepakt in de Inkoop Jeugdhulp 2025 en de Samenwerkingsagenda Jeugdhulp Twente. Lokaal werken we aan een sterker team en een integrale aanpak. Hierbij kan gedacht worden aan een integrale aanpak tussen bijvoorbeeld Jeugd, Wmo en Participatiewet. Ook biedt het nieuwe subsidiebeleid de mogelijkheid om meer te sturen op het voorliggend veld en de sociale basis en daarmee op de doelen uit de hervormingsagenda. Tot op heden zijn de investeringen die nodig zijn om uitvoering te geven aan de hervormingsagenda slim opgevangen via diverse incidentele middelen. De huidige situatie is echter niet langer houdbaar. Er spelen verschillende actuele vraagstukken, zoals de invoering en borging van de brede analyse (ook wel verklarende analyse genoemd) en de ontwikkelingen in de transformatie in het zorglandschap om verblijf in residentiële jeugdzorg en jeugdzorgplus zo kleinschalig vorm te geven en daar waar mogelijk af te bouwen. Dit zijn structurele kosten en daarmee is het onvermijdelijk om deze nu structureel te ramen. Voorgesteld wordt om structureel deze kosten op te nemen in de gemeentelijke begroting, met een bijdrage van €81.700 voor 2026 en daarna ca € 87.000. De komende jaren zullen er meer verplichtingen op ons pad komen. Wij zullen elke ontwikkeling zorgvuldig beoordelen en u waar nodig tijdig informeren.

Voorstel Samenwerkingsagenda en de aanpak wachttijden Binnen de samenwerkingsagenda zijn er verschillende actielijnen om de manier van samenwerking tussen diverse partners te bevorderen, met als doel meer passende ondersteuning. Dit programma vormt de uitvoeringskant van de Regiovisie en vertaalt de gezamenlijke regionale ambities naar concrete acties. Daarnaast loopt in Twente een separate aanpak op wachttijden. De samenwerkingsagenda en de aanpak wachttijden is in lijn met de hervormingsagenda en versterken elkaar. Afgelopen jaren is hier, net zoals bij de uitwerking van de hervormingsagenda, gebruik gemaakt van incidentele middelen. Echter zijn ook hier structurele kosten denkende aan: beschikbaarheidswijzer en analysetool wachttijden. Het is onvermijdelijk om deze nu structureel te ramen. Naast de structurele kosten zijn er ook incidentele kosten. Uit een analyse van de aanpakwachttijden is gebleken dat complexe echtscheidingen veel druk oplevert op de gehele jeugdzorg keten. Onderzocht is hoe deze druk verminderd kan worden en dat betreft een andere manier van werken. Om deze manier van werken door de gehele keten te implementeren zijn extra middelen nodig.

Voorgesteld wordt om deze de komende drie jaar incidenteel op te nemen in de gemeentelijke begroting, met op basis van de voorliggende regionale stukken respectievelijk een bijdrage van €12.763 (2026), €11.008 (2027) en € 5.000 (2028) vanuit de reserve. Doorontwikkeling toegang tot het sociaal domein en het lokaal team Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de toegang tot zorg en ondersteuning in het sociaal domein, waarbij sterke lokale teams essentieel zijn om zorg beter te organiseren met de inwoner als uitgangspunt. Deze teams moeten laagdrempelig, goed bereikbaar en aanwezig op locaties zijn waar inwoners van nature komen. Ze bieden direct hulp en schakelen indien nodig met andere afdelingen en expertise. In november 2024 is gestart met de uitwerking van de bestuursopdracht ‘Doorontwikkeling Toegang en Lokaal Team Sociaal Domein’. De kern van deze opdracht is: de inwoner als uitgangspunt en samenhangend organiseren. De verkenning die voor deze opdracht als eerste stap is uitgevoerd kwam tot een heldere en eenduidige conclusie: om deze beide ambities waar te maken is er iets anders nodig dan ‘meer van hetzelfde’. Er is een kanteling nodig in de manier van kijken, denken en doen. We zien het sterke lokale team niet in de eerste plaats als een poort, een toegang naar formele of informele hulpverlening.

In plaats daarvan maakt een sterk lokaal team deel uit van het dagelijks leven van de Twenteranders in de kernen. De focus verschuift van ‘zorgen voor’ naar ‘aansluiten op het dagelijks leven’. In het dagelijks leven draait het om zaken zoals wonen, werken, opgroeien, samenleven, vrijetijdsbesteding en dingen samendoen. De doe-kracht van de gemeenschappen van Twenterand is voelbaar in het dagelijks leven. Vanuit deze andere manier van kijken, denken en doen sluit een sterk lokaal team aan op die doekracht in de kernen en gemeenschappen. Door in de kern verankerd te zijn kent het lokale team de plaatselijke doe-kracht door-en-door. Als de plaatselijke gemeenschap iets nodig heeft waarvoor hun gezamenlijke doe-kracht nog tekortschiet dan kan steekt het lokale team een handje toe, altijd aansluitend op het dagelijks leven. Waar nodig roepen zij anderen in. De gemeenschap blijft zelf leidend. De toegang is geen drempel maar een hulplijn. Ook de ondersteuning van jeugdigen, van

42

jongeren en van de gemeenschap waarin zij opgroeien wordt vanuit deze manier van kijken opnieuw bekeken. Gedurende 2025 wordt deze manier van kijken samen met alle betrokkenen (zoals inwoners (jongeren én volwassenen), trekkers van dorps-activiteiten in het dagelijks leven waarin de doe-kracht al volop wordt benut, scholen, verenigingen, werkgevers, aanbieders van (informele) zorg en ondersteuning) verder onderzocht en uitgewerkt naar een haalbaar en concreet voorstel. In dit voorstel wordt ook aangegeven hoe de uitvoering van wettelijke gemeentelijke taken hierin vorm krijgt: hoe voert de gemeente regie op deze taken én op de kanteling die hier is geschetst? De regeling met betrekking tot subsidies en inkoop is daarbij een belangrijk regie-instrument. Op basis van deze uitwerking zal eind 2025 besluitvorming plaatsvinden met betrekking tot het vervolg in 2026 en daarna. Doorontwikkeling dashboard voorliggend veld In het coalitieakkoord wordt beoogd de positie van het voorliggend veld te versterken door een dashboard te ontwikkelen. In 2024 is een inventarisatie gestart van de systemen, maar door capaciteitsproblemen is de voortgang gestagneerd en de ambitie bijgesteld. Prioriteit ligt nu eerst bij het nieuwe subsidiebeleid en de daaraan verbonden nieuwe mogelijkheden om tot monitoring/dashboard te kunnen komen.

Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming Het landelijk beleid vanuit het programma Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming beoogt een transformatie van de huidige opzet van de kind- en gezinsbescherming. Het doel is om te komen van ketenpartners die in een estafettemodel met elkaar samenwerken naar een integrale, systeemgerichte manier van werken. De landelijke proeftuinen die worden uitgevoerd in het Toekomstscenario laten zien dat met deze andere manier van werken een flinke daling van het aantal gedwongen maatregelen mogelijk is. In Twente geven we als regio gezamenlijk invulling aan het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. De komende jaren werken we via pilots aan vernieuwende oplossingen voor kinderen, jongeren en gezinnen met ernstige veiligheidsrisico’s. De focus ligt op het versterken van de samenwerking tussen de lokale toegang (jeugd/Wmo) en de jeugdbeschermingspartners: Veilig Thuis Twente, de Raad voor de Kinderbescherming en de gecertificeerde instellingen (GI’s). Afgelopen jaar is er landelijk veel discussie geweest over het Toekomstscenario. Daarbij hebben de landelijke gecertificeerde instellingen en Veilig Thuis-organisaties zich teruggetrokken uit het proces, wat de verdere ontwikkeling op regionaal niveau bemoeilijkt. Ondanks de moeilijkheden willen we in Twente en Twenterand gezamenlijk verder.

In Twenterand zien we relatief veel gedwongen maatregelen, wat onze motivatie versterkt om pilotgemeente te zijn binnen het Twentse traject. Voor dit traject wordt een kwartiermaker aangesteld die regionaal opereert. We wachten op diens start om als pilotgemeente van begin te gaan. De deelname legt naar verwachting extra druk op de capaciteit binnen de toegang. Deze ontwikkeling vraagt de komende jaren om een andere, en mogelijk intensievere, inzet van zowel de betrokken organisaties als de gemeentelijke consulenten. Het Toekomstscenario kent een grote samenhang met de regionale Samenwerkingsagenda Jeugdhulp en met de doorontwikkeling van het lokale team. Voorstel

i/s

Financieel

v/n

Investeringen/uitvoering Hervormingsagenda Jeugd. (Brede analyse en sturing op zorglandschap) / Samenwerkingsagenda Twente

s

€ 81.700

n

Aanpak wachttijden Twente: scheidingsaanpak

i

€ 12.763

n

43

Indicatoren Beleidsindicatoren

Begroot 2026

Begroot 2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

Bron

-

-

66

100

42

56

Stichting ZorgSaam Twenterand (SZT)

30

-

48

21

34

64

Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal activiteiten dat door Vervalt jongeren zelf wordt georganiseerd bij St. Zorgsaam Twenterand (SZST)

Vervalt

Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal bezoekers CJG Loket

Vervalt

Vervalt

Aantal Bezoekers website Loes.nl

410000

350000 400.000

-

Aantal uitgevoerde trajecten BOR

Vervalt

Vervalt

0***

2

4

3

3

5

Humanitas

Aantal uitgevoerde trajecten Homestart

Vervalt

Vervalt

0***

1

3

0

1

2

Humanitas

514.907 326.273 364.556 337.134

SZT SZT/GGD

Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal jongeren gemeld in het zorgnetwerk door SZT

Vervalt

Vervalt

31

-

152

125

74

46

SZT

110

-

38

28

17

20

SZT

58****

-

136

157

24

108

SZT

Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Aantal individuele coaching plannen door SZT

Vervalt

Vervalt

Aantal jeugdige/jongvolwassen vrijwilligers dat betrokken is bij het jongerenwerk van SZT

Vervalt/aanbesteding 250 dus onduidelijk of SZT het nog gaat doen

Een overzicht van vrij Vervalt toegankelijke voorzieningen per kern.

Vervalt

gereed

1

1

1

1

1

Totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen

Vervalt

Vervalt

971

nvt

1.144

1.040

1.292

717

Interne systemen

totaal aantal jeugdigen uniek

Vervalt

Vervalt

620

nvt

689

661

733

-

Interne systemen

Er is een expertisecentrum duurzame gezinsvormen gerealiseerd

Vervalt

Vervalt

Nee

Nee

Nee

Nee

Nee

er is een regionaal meldpunt loverboyproblematiek / mensenhandel Twente gerealiseerd

Vervalt

Vervalt

Ja

Ja

Ja

Ja

Nee

De vier jeugdwelzijnorganisaties Vervalt zijn betrokken bij herpositionering jongerenwerk hebben gezamenlijke werkafspraken gemaakt *

Vervalt

n.v.t.

n.v.t.

Nee

Nee

Ja

Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Totaal aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen*

Vervalt

Vervalt

1039

1020

1048

-

-

-

Interne systemen

Totaal aantal unieke jeugdigen met verblijf **

Vervalt

Vervalt

193

138

149

-

-

-

Interne systemen

Totaal aantal unieke jeugdigen met ambulante zorg **

Vervalt

Vervalt

961

910

935

-

-

-

Interne systemen

Totaal aantal unieke jeugdigen met een maatregel (ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing) **

Vervalt

Vervalt

136

116

136

-

-

-

Interne systemen

Totaal aantal unieke gezinnen/ jeugdigen die ondersteuning hebben gekregen via gezinswerk *****

Vervalt

Vervalt

87

Incluzio

*Dit betreft het aantal unieke BSN's met een lopende indicatie in het aangegeven jaar ** Jeugdigen kunnen meerdere soorten geïndiceerde zorg ontvangen. Om die reden tellen deze indicatoren niet precies op tot het aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen *** Op verzoek van organisatie is deze subsidierelatie ontbonden. **** Dit aantal is exclusief niet gemeentelijk gefinancierde activiteiten ***** Het gaat hierbij om het aantal casussen, waarbij zowel de nog actief zijnde casussen die zijn gestart in eerdere jaren en nieuwe casussen in 2024 zijn meegenomen

44

Beleidsindicatoren Vernieuwde beleidsindicatoren

Begroot 2026

Begroot 2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

Bron

Begroot 2026

Begroot 2025

Aantal individuele trajecten Jongerenwerk

90

90

ZorgSaam

Aantal groepsgerichte trajecten Jongerenwerk

30

30

ZorgSaam

Er is een onafhankelijk ervarings- en tevredenheidsonderzoek onder meerdere doelgroepen van het Jongerenwerk uitgevoerd

Ja

Ja

ZorgSaam

Aantal gezinnen dat ondersteund is door lichte kortdurende opvoedondersteuning

30

30

ZorgSaam

Aantal gezinnen dat ondersteund is door de medewerker Kansrijke Start

25

25

ZorgSaam

Totaal aantal gekoppelde gezinsvrijwilligers door Evenmens

8

8

Evenmens

Aantal verwijzingen van jongerenwerk naar een andere voorliggende voorziening

50

50

ZorgSaam

Aantal verwijzingen van jongerenwerk naar geïndiceerde zorg

20

20

ZorgSaam

Totaal aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen*

1065

1060

1050

1020

1048

-

-

-

Interne systemen

Totaal aantal unieke jeugdigen met verblijf **

150

145

150

138

149

-

-

-

Interne systemen

Totaal aantal unieke jeugdigen met ambulante zorg **

935

940

950

910

935

-

-

-

Interne systemen

Totaal aantal unieke jeugdigen met een maatregel (ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing) **

125

125

140

116

136

-

-

-

Interne systemen

Totaal aantal unieke jeugdigen die ondersteuning hebben gekregen via de POH

380

380

Mediant

Totaal aantal unieke gezinnen/ jeugdigen die ondersteuning hebben gekregen via gezinswerk

75

75

Incluzio

Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen

Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders

Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg

Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund

*Dit betreft het aantal unieke BSN's met een lopende indicatie in het aangegeven jaar ** Jeugdigen kunnen meerdere soorten geïndiceerde zorg ontvangen. Om die reden tellen deze indicatoren niet precies op tot het aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen

45

Programma Ruimte

46

Inleiding programma Ruimte Inleiding In deze kadernota 2026 leggen we vast wat we als gemeente Twenterand willen bereiken en waar we de komende jaren op inzetten. De nota bevat doelen op vier belangrijke beleidsterreinen: openbare orde en veiligheid, openbare ruimte en verkeer, duurzaamheid en milieu, en bouwen en wonen. Per thema geven we aan wat er speelt, wat we willen verbeteren en welke stappen we daarvoor zetten. Doelenboom openbare orde en veiligheid We zetten in op het verbeteren van de leefbaarheid en het terugdringen van overlast en fysieke verloedering. Boa’s spelen daarin een belangrijke rol. Ze zijn zichtbaar in de wijken en zorgen voor toezicht en handhaving. Daarnaast pakken we ondermijning actief aan. Twenterand is door het uitgestrekte buitengebied gevoelig voor dit soort georganiseerde criminaliteit. We werken met partners samen in een integrale aanpak, zoals vastgelegd in het Actieplan Ondermijning 2025-2027. Ook brengen we zorg en veiligheid dichter bij elkaar, bijvoorbeeld bij personen met verward gedrag of jongeren die dreigen af te glijden. Tot slot zorgen we dat we als gemeente goed voorbereid zijn op rampen of crisissituaties, via onze samenwerking met de Veiligheidsregio Twente. Doelenboom openbare ruimte en verkeer We stellen per taakveld (zoals groenonderhoud, wegen of riolering) vast welk kwaliteitsniveau we willen leveren.

Inwoners en raad weten daardoor wat ze kunnen verwachten. De benodigde, vervangende capaciteit bij de buitendienst vanwege de uitstroom WSW vraagt nog om nader onderzoek. We verbeteren de infrastructuur stapsgewijs en zorgen dat de bereikbaarheid voor auto, fiets, bus en trein op peil blijft. Ook speelt klimaatadaptatie een grotere rol: bij werkzaamheden houden we rekening met hevige regenval en hitte. Daarnaast richten we wegen zo in dat ze veiliger worden, met als doel minder verkeersslachtoffers. Doelenboom duurzaamheid, milieu en VTH We willen dat inwoners, bedrijven en de gemeente zich bewuster gedragen en duurzamer handelen. We investeren in een gezonde en veilige leefomgeving. Dat vraagt ook om een stevige inzet op milieutaken. De Omgevingsdienst Twente (ODT) voert deze taken voor ons uit. Door landelijke ontwikkelingen en extra eisen – zoals de aanbevelingen van de commissie-Van Aartsen – moeten we structureel meer bijdragen aan de ODT om alle wettelijke taken goed te kunnen blijven uitvoeren. Dit is reeds verwerkt in onze meerjarenbegroting. Doelenboom bouwen, wonen en ruimtelijke ontwikkeling Er ligt een grote woningopgave. We voeren het Programmaplan Woningbouw 2024–2027 uit, waarmee we de bouw van meer betaalbare en passende woningen versnellen. De ambitie staat overeind om de afgesproken aantallen te realiseren.

Helaas is het lastig in de praktijk te realiseren gezien de landelijke ontwikkelingen en knelpunten als stikstof, discussie om huurbevriezing etc. In 2025 stellen we een volkshuisvestingsprogramma op dat in 2026 wordt uitgevoerd. Hiermee zorgen we voor een beter aanbod, ook voor kwetsbare doelgroepen zoals ouderen of mensen met zorgbehoefte. We werken daarnaast volgens de nieuwe Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB). Die wetten vragen om meer voorbereiding, overleg en maatwerk bij bouwprojecten. De Omgevingsvisie 2.0 vormt een belangrijke stap in de ontwikkeling van onze gemeente. Deze visie biedt een integrale benadering voor de toekomst van onze leefomgeving. Er wordt ingespeeld op uitdagingen en kansen op het gebied van wonen, voorzieningen, gezonde leefomgeving, werken, mobiliteit, energie, landschap, klimaat en water. In 2026 start fase 3, waarin gewerkt wordt aan een gebiedsgerichte uitwerking en de definitieve omgevingsvisie ter vaststelling wordt aangeboden. Ook blijven we aandacht houden voor het dossier Kanaal Almelo – De Haandrik, waar bewoners kampen met schade en onzekerheid. Dit dossier vraagt om zorgvuldige communicatie en goed zicht op mogelijke financiële risico’s voor de gemeente. Met deze kadernota leggen we de basis voor een veilige, leefbare en toekomstgerichte gemeente.

We maken heldere keuzes, pakken problemen aan en blijven samenwerken met onze inwoners en partners.

47

Doelenboom Openbare Orde en Veiligheid Doelenboom Openbare orde en veiligheid

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Openbare orde en Veiligheid Beoogd maatschappelijk effect Twenterand is een veilige gemeente Doelen Verbeteren leefbaarheid en tegengaan fysieke verloedering We willen onze wijken, veilig, sociaal en leefbaar houden. Dit doen we o.a. door te werken aan een schone en veilige fysieke omgeving. Ontwikkelingen in de maatschappij en een tegelijkertijd terugtrekkende politie op het gebied van overlast en leefbaarheid zorgt ervoor dat er steeds meer van handhavers wordt verwacht. Toezicht en handhaving door onze buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) is een belangrijk instrument voor het vergroten van de leefbaarheid en (het gevoel van) veiligheid in de gemeente. Onze boa’s hebben een signalerende, controlerende en handhavende rol en zijn breed inzetbaar. We willen een schone, hele en veilige fysieke leefomgeving en blijvende samenwerking met partners met als doel elkaars werk te versterken. Een integrale aanpak van georganiseerde criminaliteit (ondermijning) Ondermijning of georganiseerde criminaliteit behelst veel vormen van criminaliteit. Kortgezegd komt het er op neer dat de boven- en onderwereld zich mengen doordat criminelen gebruik maken van legale diensten. Twenterand is voor criminelen een interessant gebied mede door het grote buitengebied rondom de dorpen.

Ondermijning is echter niet goed zichtbaar en vaak zijn er ook geen directe slachtoffers. In het actieplan Ondermijning 2025 - 2027 staan concrete ambities, thema's en acties uitgeschreven die we in de jaren 2025, 2026 en 2027 gaan uitvoeren. Doelgerichte aanpak op zorg, jeugd en veiligheid We zien dat de samenleving steeds complexer wordt en dat brengt risico’s met zich mee, zowel op het gebied van zorg en welzijn als op het gebied van veiligheid. Zo kan een persoon met zorgwekkend gedrag (woon)overlast veroorzaken of een jongere afglijden richting criminaliteit. Daarom is het nodig om zorg en veiligheid met elkaar te verbinden en gezamenlijk op te trekken. Een goede samenwerking in het zorg- en veiligheidsdomein helpt de (kwetsbare) inwoner en heeft een positief maatschappelijk effect, namelijk betere kwaliteit van leven en minder overlast en veiligheidsproblemen.

48

Als gemeente goed voorbereid zijn op rampen en/of een crisis Het college van burgemeester en wethouders is belast met de organisatie van de brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding en de geneeskundige hulpverlening. De organisatie hiervan is conform de Wet Veiligheidsregio’s overgedragen aan het bestuur van de Veiligheidsregio Twente. De Veiligheidsregio maakt een beleidsplan, maar ook een regionaal crisisplan, gebaseerd op het regionale crisisprofiel van Twente. De crisisorganisatie heeft een stevig fundament met getrainde functionarissen. De gemeente Twenterand is binnen de regionale crisisorganisatie opgeleid en beoefend. Het doel is door een goed werkende crisisorganisatie en zelfredzame inwoners de schadelijke gevolgen bij incidenten, rampen en crisis te beperken

Subdoel Subdoel: De fysieke leefomgeving is schoon en veilig Activiteit  Uitvoeringsprogramma VTH De boa's beginnen dit jaar met een intensivering van handhaving op de grootste ergernissen in de fysieke leefomgeving. Naast een intensivering van de handhaving, wordt ook een communicatiecampagne gestart over de grootste ergernissen.

Subdoel Subdoel: Schadelijke gevolgen bij incidenten, rampen en crises beperken Activiteit  Twenterandse bijdrage VRT De bijdrage van Twenterand aan de VRT is voor 2026 begroot op € 2.657.921. De ontwerpbegroting is opgesteld in lijn met de kadernota 2026, en toont een vergelijkbare uitkomst: een verlaging van de gemeentelijke bijdragen met € 0,2 miljoen, ondanks loon- en prijsstijgingen. Deze verlaging is grotendeels het resultaat van de Twentse zienswijze, die bij de vaststelling van de begroting 2025 is geaccepteerd. De invulling van de zienswijze heeft het begrotingskader met ruim € 2,25 miljoen aangescherpt. Een deel van de lastenverlichting is nodig om de korting op de rijksbijdrage op te vangen en leidt niet tot een lagere gemeentelijke bijdrage. In de meerjarenbegroting van de gemeente Twenterand is voor 2026 rekening gehouden met een bijdrage van € 2.712.220, een stijging van 2,3% ten opzichte van vorig jaar (in 2025 is in de kadernota een structurele stijging van de gemeentelijke bijdrage opgenomen van € 144.000 i.v.m. loon- en prijsstijging). Dit betekent dat er een overschot is van € 54.300. Structurele verlaging bijdrage veiligheidsregio Twente Voorstel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=47f328ce-c10e-407f-845f-18803e0bb888