Kadernota 2026
Tekst van het document
i/s
Financieel
v/n
Structurele verlaging bijdrage veiligheidsregio Twente
s
€ 54.300
v
49
Indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2026
Begroot 2025
2024 2023 2022 2021 2020 2019
Bron
Aanpak woninginbraken Woninginbraken
15
15
30
16
27
20
30
40
Politie
Geregistreerde diefstal van (brom/snor)fietsen in Twenterand
50
50
51
55
53
42
34
52
Politie
20
90**
10
0
1
0
0
0
Aantal te laat verleende vergunningen voor B of C evenementen
0
0
0
0
0
0
0
0
eigen gegevens
Aantal verleende vergunningen voor evenementen
130
130
136
Aantal controles A/B-evenementen
25
25
30
17
23
11
2
36
eigen gegevens
Aantal controles C-evenementen
2
1
2
3
1
1
1
2
eigen gegevens
Aantal controles Drank- en Horecawet (leeftijdscontrole)
10
21
0
0
19
4
12
16
eigen gegevens
Aantal geïnde bestuurlijke boetes
2
nvt
nvt
nnb
0
0
0
1
eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
100
210
41
154 231 270 240 113
eigen gegevens
Bestuurlijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit Nieuwe BIBOB-onderzoeken Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* zo min mogelijk ** Bibob onderzoeken zijn situationeel en daarom niet te plannen
50
Doelenboom Openbare Ruimte en Verkeer Doelenboom Openbare ruimte en verkeer
Beoogd maatschappelijk effect en doelen Openbare ruimte en verkeer Beoogd maatschappelijk effect Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte Doelen Openbare ruimte voldoet beter aan vastgestelde doelen Per taakveld (openbaar groen, riolering enz.) is vastgelegd aan welke kwaliteitseisen het onderhoud en beheer moeten voldoen. De manier waarop dat is vastgelegd is een beleids-/beheerplan. Daarmee wordt duidelijkheid gegeven aan de gemeenteraad en aan inwoners. Verbeteren infrastructuur Per jaar wordt gekeken welke nieuwe infrastructurele werken worden gerealiseerd. Op basis van het beschikbare budget worden de hoogst geprioriteerde werken uitgevoerd. Betere bereikbaarheid voor alle vervoerswijzen Hiermee wordt bedoeld dat voor auto, fiets, trein en bus wordt geprobeerd het voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde niveau te houden. Vooral voor bus en trein wordt geprobeerd dat middels overleg (ook in regionaal verband) te realiseren en mogelijk te verbeteren. Klimaatbestendiger inrichten openbare ruimte Bij werkzaamheden in de openbare ruimte zal rekening worden gehouden met klimaatadaptatie. Het gaat er om dat bij de uitvoering van onderhoud en beheer en ook bij projecten de openbare ruimte klimaatbestendiger wordt ingericht.
Subdoel Subdoel: Wegenstructuur meer duurzaam veilig ingericht Activiteit Verkeer; uitwerken beleid Mobiliteit Uitwerken beleid Mobiliteit Het huidige Gemeentelijk Mobiliteitsplan 2015–2025 nadert het einde van zijn looptijd en is gebaseerd
51
op inzichten en uitgangspunten van ruim tien jaar geleden. Sindsdien hebben maatschappelijke, technologische en beleidsmatige ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit zich in hoog tempo ontwikkeld. Deze veranderingen vragen om een actualisatie van het gemeentelijk mobiliteitsbeleid, met oog voor duurzaamheid, veiligheid, leefbaarheid en veranderende mobiliteitsbehoeften. In Vriezenveen spelen op korte termijn meerdere ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelingen die samenhangende aanpak van verkeersmaatregelen urgent maken. Met de gevraagde financiële middelen van € 50.000 kunnen we hier stappen in zetten, zoals verkeerstellingen, het opstellen van een verkeerscirculatieplan in Vriezenveen en de actualisatie van het strategisch verkeersveiligheidsplan (gemeentebreed). Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Uitwerken beleid mobiliteit
i
€ 50.000
n
Indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2026
Begroot 2025
2024 2023 2022 2021 2020 2019 Bron
verkeersongevallen waarbij doden zijn gevallen
nnb
nnb
0
1
1
1
3
1
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
verkeersongevallen met gewonden
nnb
nnb
22
31
41
30
35
30
BLIQ verkeersveligheid rapportage
verkeersongevallen
nnb
nnb
142 134 146 135 131 133
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
Metingen verkeer
52
Doelenboom Duurzaamheid, Milieu en VTH Doelenboom Duurzaamheid, Milieu en VTH
Beoogd maatschappelijk effect en doelen Duurzaamheid, milieu en VTH Beoogd maatschappelijk effect Een duurzame en leefbare omgeving Doelen Inwoners, bedrijven en gemeente zijn zich bewust van hun leefomgeving en handelen duurzamer Onder duurzaamheid verstaan we het verbeteren van de balans tussen sociale, ecologische en economische ontwikkeling, waar bij ook effecten voor toekomstige generaties en effecten elders ter wereld worden meegenomen. Een schoner, gezonder en veiliger leefomgeving Het gaat hier om het bewaken en verbeteren van de leefomgevingskwaliteit voor bewoners.
53
Indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2026
Begroot 2025
2024
2023 2022 2021 2020 2019
Bron
Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval Scheidingsprecentage afval
90*
90*
86
VANG Recycledoelstelling
> 60**
> 60**
> 60**
84
85
84
84
grondstoffenmonitor ROVA
69,4 69,2
84
x
x
x
VANGrecycletool
Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen. Totaal hernieuwbare energie
***
***
***
***
Aantal bezoeken energiecoaches
100
100
197
109
16,1 13,4 12,6 10,4 Klimaatmonitor.databank.nl x
x
x
x
eigen gegevens
Aantal uitgekeerde Duurzaamheidssubsidies
551
164
213
324
68
x
x
x
eigen gegevens
Realiseren Uitvoeringsprogramma
85%
85%
104% *****
80% 123 100% 70% 63% ****
eigen gegevens
Aantal controles bedrijven met aandacht op energiemaatregelen
80
80
85 *****
45
160
30
65
87
eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles milieu in handhavingssfeer
30
25
47
54
22
19
30
1
eigen gegevens
Indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* ambitie 90% scheiden in 2025 ** doel is minimaal 60% in 2030 *** streven naar energieneutraal in 2050 **** milieuvergunningverlening: 83%, milieutoezicht: 43 % ***** opmerking irt jaarverslag 2024, realiseren Uvp, de streefwaarde voor toezicht op bedrijven bleef steken op 67,1% ipv de verwachte 100%, Reden onbezette vacatureruimte bij de ODT. Dat de streefwaarde wordt overschreden is gelegen in het feit dat voor vergunningeverlening en het verkrijgen van adviezen (STiksof) meer opodrachten nodig waren.
54
Doelenboom Bouwen, Wonen, Ruimtelijke Ontwikkeling, Gemeentelijk Vastgoed en VTH Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling, gemeentelijk vastgoed en VTH
Beoogd maatschappelijk effect en doelen Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling, Gemeentelijk vastgoed en VTH Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand is het prettig wonen en werken Doelen Een betere toedeling van functies in de fysieke leefomgeving Dat betekent dat we slimmer en zorgvuldiger de ruimte in Nederland inrichten zodat verschillende functies naast elkaar kunnen bestaan en beter op elkaar worden afgestemd. Wonen, werken, natuur, landbouw, energie opwekking etc. Betere afstemming op de woningvraag Op dit moment komt er veel op de gemeente af op het gebied van wonen. Er spelen verschillende thema’s, waarbij sprake is van zowel wettelijke verplichtingen als bestuurlijke afspraken. Om overzicht te krijgen en te behouden, is in 2024 gestart met het uitvoeren van het Programmaplan Woningbouw. Dit plan moet bijdragen aan het versnellen van de woningbouw door het stellen van duidelijke prioriteiten. In het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 zijn de ambities, wettelijke taken en opgaven uitgewerkt. Door landelijke ontwikkelingen en knelpunten is het lastig om de ambities vorm te geven. Daarnaast treedt naar verwachting in 2026 de Wet versterking regie volkshuisvesting in werking.
Deze wet geeft het Rijk en gemeenten meer instrumenten om de regie op de volkshuisvesting te versterken, met als doel dat er voldoende betaalbare woningen beschikbaar zijn voor mensen met lagere en middeninkomens. In lijn hiermee is Twenterand in 2025 gestart met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma. Dit programma brengt de lokale woonopgaven in beeld en beschrijft hoe hier in samenhang aan wordt gewerkt. In 2026 willen we overgaan tot uitvoering van dit programma. Onderdeel hiervan is de Bouwsteen Wonen: onderdeel Wonen en Zorg, die zich richt op het goed huisvesten van kwetsbare doelgroepen en het realiseren van passende woonvormen met ondersteuning en zorg.
55
Tot slot wordt in 2026 samen met provincie en regiogemeenten gewerkt aan het vaststellen en de implementatie van een (regionale) huisvestingsverordening. Passender vestigingsmogelijkheden voor bedrijven Samen met economie zoeken we verder naar een goede invulling van bestaande bedrijventerreinen en de - waar al bekende plannen zijn - de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. Gemeentelijk vastgoed of het gebruik daarvan ondersteunt maatschappelijke doelen In 2025 is een begin gemaakt met het maken van strategisch vastgoedbeleid. Het doel daarvan is om meer gebruik te maken van de mogelijkheden van vastgoedsturing om de maatschappelijke doelen beter te kunnen ondersteunen. Na vaststelling kunnen we gebruik maken van meer struringsinstrumenten. Vanaf 2026 kunnen we daar gebruik van maken.
Subdoel Subdoel: Werken volgens de omgevingswet en WKB Activiteit Doorontwikkelen Omgevingswet Beëindiging regeling 'TAM IMRO' (Tijdelijke Alternatieve Maatregel Omgevingsplan/via (InformatieModel Ruimtelijke Ordening)) per 1 januari 2026. Zoals het er nu uitziet stopt per 1 januari 2026 de regeling TAM-IMRO. Dat betekent dat tijdelijke alternatieven in relatie tot voorgenomen initiatieven niet meer volgens dat model afgerond kunnen worden. Initiatieven van activiteit die in strijd zijn met het Omgevingsplan dienen dan conform de eisen van de Omgevingswet via een procedure Buitenplanse OmgevingsPlanActiviteit (BOPA) worden behandeld. Gemeenten kunnen de TAM-omgevingsplan nog tot eind 2025 gebruiken. Ontwerpomgevingsplannen en -voorbereidingsbesluiten die uiterlijk 31 december 2025 ter inzage zijn gelegd, kunnen worden afgemaakt met de TAM. Voor nieuwe initiatieven betekent dit dat het initiatief via een omgevingsvergunning voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit mogelijk gemaakt moet worden of dat er een wijziging van het omgevingsplan plaatsvindt, die voldoet aan alle technische eisen van de Omgevingswet. Dat vergt wederom een andere werkwijze. Op dit moment voldoet het softwarepakket dat nodig is om deze wijziging door te voeren nog niet aan de eisen. Dat is een gemeentebrede uitdaging.
Bovendien hebben de bestaande medewerkers meer van hun capaciteit nodig voor het zich eigen maken van de nieuwe procedure en het zoveel mogelijk voltooid krijgen van het Omgevingsplan. Dit dient versneld te gebeuren. Dat betekent automatisch dat er capaciteit verdwijnt op de reguliere werkvoorraad. Terwijl nu al onvoldoende capaciteit beschikbaar is. Er wordt daarom rekening gehouden met extra inhuur. Afhankelijk van wat noodzakelijk is wordt hiervoor bij de begroting een bedrag geraamd. Dit wordt gedekt binnen de beschikbare middelen voor omgevingswet.
Doorontwikkeling Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) Uitvoering Omgevingswet & Wkb Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet en ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) (deels) in werking getreden. De jaren 2024 en 2025 waren een overgangsjaar waarin het pionieren was om de nieuwe werkelijkheid gerealiseerd te krijgen. Uit deze jaren is gebleken dat het toepassen van de Omgevingswet complex is en veel capaciteit vergt. De minister erkent dat en is zich bewust van het feit dat iedereen onverminderd hard werkt en dat deze transitieopgave én de bijbehorende veranderprocessen geen eenvoudige taak zijn. Ook het verbeteren en onderling afstemmen van achterliggende processen en systemen mogen niet worden onderschat. In 2026 zal dat ook merkbaar zijn. Maatwerk is meer aan de orde. De uitvoering gaat daarmee meer tijd en capaciteit kosten. Integraler werken zorgt naar verwachting op den duur voor efficiëntie en zal op termijn capaciteit en geld besparen. Ook is bevestigd dat het karakter van het werk stap voor stap is en gaat veranderen. Er zal meer werk in het voortraject van een aanvraag zitten, door onder meer een intensiever vooroverleg. In 2026 wordt er verder gewerkt aan het Omgevingsplan en de Omgevingsvisie Twenterand. De intentie bestaat om de Wkb ook voor te verbouwen objecten binnen de 'Gevolgklasse 1' van kracht laten worden.
Het van kracht worden ervan is uitgesteld. Tot op heden is de nieuwe ingangsdatum onbekend en zijn er nog geen tekenen dat het spoedig plaats gaat vinden. Hierdoor blijven de toezichttaken van toezicht voor verbouw bouwwerken bij de gemeente in stand terwijl de formatie al is
56
ingericht op deze nieuwe stap van de WKB. Met als effect dat hierop tijdelijk, voor 2026, extra capaciteit op dient te worden ingezet. Bij een inwerkingtreding van de wet betekent dit een uitloop van toezichttaken gedurende 6 maanden. Voor 2026 vraagt dit om de inzet van een extra toezichthouder voor 1 jaar. Afhankelijk van wat noodzakelijk is wordt hiervoor bij de begroting een bedrag geraamd. Dit wordt gedekt binnen de beschikbare middelen voor omgevingswet.
Subdoel Subdoel: Actuele functies in de fysieke leefomgeving (OP/OV/GP) Activiteit Kanaal Almelo- De Haandrik Kanaal Almelo de Haandrik Een onderwerp met een enorme impact op de gedupeerde bewoners/eigenaren van bedrijfspanden is de problematiek rondom het Kanaal Almelo – de Haandrik. Vanwege schade aan hun panden en de nog onzekere situatie m.b.t. de schadeafhandeling leven veel gedupeerde bewoners/eigenaren van objecten langs het kanaal Almelo - De Haandrik in grote zorgen en onzekerheden. Daarnaast is een proces in gang gezet over haalbaarheid van een functiewijziging en de toekomstvisie van het kanaal. De problematiek rondom het kanaal betekent ook dat er zorg is voor financiële risico’s in relatie tot de gemeentelijke begroting. Tevens bestaat het risico dat er door de gemeente kosten gemaakt moeten worden die nog niet zijn voorzien of nog niet te voorzien zijn. Op basis van de kosten die gemaakt zijn in het verleden en kosten die te voorzien zijn, wordt in de begroting € 205.000 opgenomen. Een deel van de kosten is reeds vergoed door de provincie (€ 47.000). De gemeente is met de provincie in gesprek voor vergoeding van de overige kosten en vergoeding van de kosten die gemaakt moeten worden voor herstel schade of treffen van voorzieningen aan eigen objecten en infrastructuur.
Een externe projectleider en communicatieadviseur vanuit de gemeente zijn betrokken bij het dossier om bewoners in het schadegebied te begeleiden in de diverse ontwikkelingen. De raad wordt regelmatig geïnformeerd via een raadsbrief. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Kanaal Almelo de Haandrik (€ 205.000 -/- bijdrage Provincie € 47.000)
i
158.000
n
Subdoel Subdoel: Vergroten woningaanbod: tussen 2022-2032 zijn minimaal 1188 woningen gerealiseerd, dragen we bij aan de regionale woning opgave en is er woningaanbod voor bijzondere doelgroepen Activiteit Voorbereiden op de Wet versterken regie volkshuisvesting Volkshuisvestingsprogramma In 2022 heeft de raad de Woonvisie 2022-2026 vastgesteld. Met de komst van de Omgevingswet worden de grote beleidslijnen hiervan opgenomen in de Omgevingsvisie. De uitwerking/uitvoering van de visie op wonen worden, in de systematiek van de Omgevingswet nu opgenomen in een Volkshuisvestelijk programma. In 2025 zijn wij gestart met het opstellen van een Volkshuisvestingsprogramma voor onze gemeente. Dit programma vloeit voort uit de Woonvisie en het Programmaplan Wonen 2024-2027 en vormt een belangrijke stap in het concretiseren van het woonbeleid voor de komende jaren. Voor het opstellen van het Volkshuisvestingsprogramma is budget beschikbaar gesteld vanuit het Programmaplan Wonen 2024-2027. Met het Volkshuisvestingsprogramma geven we als gemeente gericht invulling aan de brede woonopgaven waar Twenterand voor staat. Het gaat daarbij niet alleen om het realiseren van voldoende woningen, maar ook om te zorgen voor betaalbaarheid, passende huisvesting voor verschillende doelgroepen, het verbeteren van de leefbaarheid in dorpen en wijken, en het verduurzamen van de woningvoorraad.
57
Onder het Volkshuisvestingsprogramma valt ook de Bouwsteen Wonen: onderdeel Wonen en Zorg. Hierin staat de aansluiting tussen wonen, zorg en welzijn centraal. Er is aandacht voor passende woonvormen, samenwerking met zorg- en welzijnspartijen en een ondersteunende leefomgeving. Verschillende doelgroepen worden hierin meegenomen, zoals ouderen, mensen met een beperking en inwoners met een tijdelijke of langdurige zorgvraag. In 2026 starten we met de uitvoering van de verschillende deelaspecten uit dit volkshuisvestelijke programma. Eventuele daaruit voortvloeiende kosten zijn op dit moment nog niet aan te geven. Huisvestingsverordening Om uitvoering te geven aan een onderdeel uit de komende Wet versterking regie Volkshuisvesting zijn we in regionaal verband, samen met de provincie, gestart met het opstellen van een (regionale) huisvestingsverordening. In deze verordening wordt de toewijzing van sociale huurwoningen geregeld. En dan alleen daar waar sprake is van urgentie. Op basis van de nu bekende planning is de verwachting dat de verordening naar de raad gaat in Q1 2026. In 2026 werken we dan aan de implementatie en de communicatie richting huurders en betrokken organisatie. Of hieruit kosten voor de gemeente voortvloeien die niet passen in de lopende budgetten is op dit moment nog niet duidelijk.
Denk daarbij aan het instellen van een regionale urgentiecommissie en uitbreiding van het Transferpunt voor de uitstroom uit zorginstellingen naar zelfstandig wonen.
Uitvoeren Programmaplan Woningbouw 2024-2027 Op het gebied van woningbouw komt er veel op de gemeente af qua verplichtingen en gemaakte afspraken. Om overzicht te krijgen en beter te kunnen sturen op de woningbouw is het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 vastgesteld. We continueren in 2026 de uitvoering van het programmaplan. In 2026 zetten we gericht stappen om onze woningbouwambitie - 1.188 nieuwe woningen (waarvan 60 door transformatie) tot en met 2032 - te realiseren. We versnellen de woningbouw op prioritaire locaties waaronder de sleutelprojecten Vriezenveen, Vroomshoop Oost en Westerhaar Trioterrein. Via actieve samenwerking met ontwikkelaars en woningbouwcorporatie zorgen we voor een evenwichtige verdeling van woningen in alle segmenten: sociale huur, goedkope koop, betaalbaar (huur en koop) en duur (huur en koop). Daarnaast zetten we in op flexwonen, o.a. in het project Bijzondere Woonvormen in Vriezenveen, snellere procedures en het verbeteren van de interne regie om de uitvoering te versnellen. Het programma loopt door tot en met 2027. Voor 2026 is binnen de beschikbare budgetten een uitvoeringsplan gemaakt.
Uitvoeren Woondeal De gemeente Twenterand heeft, samen met de regiogemeenten en de provincie Overijssel, afspraken met het rijk gemaakt over de woningbouwopgave tot en met 2030. Deze zijn vastgelegd in de Actualisatie Woondeal Twente 2025 t/m eind 2030 'Wonen met kwaliteit'. De Woondeal draagt bij aan de ambitie meer (betaalbare) woningen te bouwen. Uitgangspunt daarbij is de woningbouwdifferentiatie 30% sociale huur, 40% betaalbaar en 30% duur. Wij hebben dat, rekening houdend met de komende Wet versterking regie volkshuisvesting, in de Oplegnotitie II Betaalbaarheid nieuwbouwwoningen vertaald naar 30% sociale huur, 10% goedkope koop, 27% betaalbare huur of koop en 33% dure huur of koop. De woningbouwcorporaties hebben zich gecommitteerd aan deze afspraken. Afhankelijk van de politieke keuzes in Den Haag, als gevolg van de Voorjaarsnota 2026 van de regeringspartijen is het nog wel de vraag of de corporaties de hele sociale nieuwbouwopgave wel kunnen realiseren. Mijande Wonen kijkt op dit moment wat de consequenties zijn als een deel van de beoogde investeringscapaciteit wegvalt. Wat daarvan de consequenties zijn voor onze sleutelprojecten Vriezenveen, Vroomshoop Oost en Westerhaar Trioterrein en andere projecten met sociale huurwoningen is nog onduidelijk.
Andere uitdagingen, zoals stikstof, CO2-reductie, een tekort aan personeel en financiële tekorten op projecten blijven ons dwingen om gezamenlijk tot slimme oplossingen te komen. Daarom zijn bovenstaande elementen e.a. ook benoemd als kritische succesfactoren voor het realiseren van de afspraken uit de Woondeal.
Uitvoeren woonwagenbeleid & huisvesting bijzondere doelgroepen Woonwagens In 2026 wordt verder gewerkt aan het realiseren van de opdracht om te komen tot 25 nieuwe woonwagenstandplaatsen, verspreid over de vier grote kernen. Eventuele financiële gevolgen worden
58
separaat aan de raad voorgelegd, als er meer duidelijk is over de uitvoering en realisatiemogelijkheden op de vier voorgenomen locaties Bijzondere doelgroepen De Taskforce huisvesting vergunninghouders zal ook in 2026 verder werken aan het realiseren van voldoende mogelijkheden om de taakstelling die het rijk opgelegd heeft te realiseren. Het project huisvesting arbeidsmigranten loopt ook in 2026 door.
Uitvoeren Woonzorgvisie In 2025 wordt de gemeentelijke woonzorgvisie vastgesteld, met als titel 'Bouwsteen Wonen: onderdeel Wonen en Zorg'. Deze bouwsteen maakt onderdeel uit van het volkshuisvestingsprogramma en is een van de acties uit het Programmaplan Woningbouw. De woonzorgvisie biedt een integraal kader voor het woonbeleid gericht op zorgdoelgroepen. In 2026 wordt uitvoering gegeven aan de woonzorgvisie. De bouwsteen richt zich op hulpbehoevende ouderen, mensen met een beperking, inwoners met psychische of verslavingsproblematiek, jongeren die uitstromen uit de jeugdzorg en mensen met een medische urgentie. In lijn met de Omgevingsvisie, waarin het uitgangspunt is dat voor iedere inwoner een passende woning beschikbaar is, speelt deze visie in op trends als dubbele vergrijzing en het veranderende zorglandschap.
Indicatoren Beleidsdoelen
Begroo Begroo 2024 2023 2022 2021 2020 2019 t 2026 t 2025
Bron
Voldoende en passende woningen Aantal opgeleverde woningen
100
90
124
69
1026* 940 844 773 Eigen meting, aantallen zijn totalen
Aantal startersleningen
5
2
1
3
2
8
8
15
25 leningen in totaal beschikbaar vanaf eind 2019
Aantal Blijversleningen
0
0
1
0
0
0
0
0
10 leningen in totaal beschikbaar
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een woonfunctie
20
30
38
249
Eigen gegevens
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een maatschappelijke functie
1
2
0
2
Eigen gegevens
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een bedrijfsfunctie
7
7
15
32
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer
12
10
8
7
5
4
4
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles bouw/sloop in handhavingssfeer
5
6
0
5
0
0
0
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles brandveiligheid in handhavingssfeer
2
4
1
2
0
0
0
0
Eigen gegevens
Aantal behandelde klachten gericht op de Fysieke leefomgeving binnen het VTH-werkveld
20
20
16
35
18
12
26
26
Eigen gegevens
Aantal behandelde handhavingsverzoeken
15
15
18
10
Ontwikkelingen binnen het omgevingsplan
5
nvt
nvt
25
10
5
10
12
Eigen gegevens
Aantal wooneenheden met een woonfunctie o.b.v. verleende omgevingsvergunningen
75
110
Eigen gegevens
Aantal gebouwen met een maatschappelijke functie o.b.v. verleende omgevingsvergunningen
1
0
Eigen gegevens
Aantal bedrijfseenheden met een bedrijfsfunctie o.b.v. verleende omgevingsvergunningen
12
15
Eigen gegevens
Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
59
Programma Economie en Vrijetijdsbesteding
60
Inleiding programma Economie en Vrijetijdsbesteding Inleiding Algemene inleiding Twenterand is een gemeente die werkt. Werkmentaliteit en ondernemersgeest behoren tot de kernkwaliteiten van Twenterand. Dat vinden niet alleen ondernemers, het blijkt ook uit de cijfers. Zo is het percentage werklozen in Twenterand al jaren structureel lager dan gemiddeld in Nederland. Inwoners van Twenterand steken graag hun handen uit de mouwen. Mede daardoor vestigen bedrijven, van groot tot klein, zich graag in Twenterand. Maar liefst 3575 ondernemingen zijn in de gemeente gevestigd, op bedrijventerreinen, in de kernen en in het landelijk gebied. Het college van burgemeester en wethouders zet in op een economisch sterk Twenterand. Dat betekent dat we onze ondernemers koesteren en ons inspannen voor een gemeente waar werk is voor iedereen. Daarbij wordt nadrukkelijk ook naar de langere termijn gekeken. Welke keuzes moeten nu worden gemaakt om de economie duurzaam te stimuleren en te ontwikkelen? Om die vraag te beantwoorden zijn we in gesprek met de gemeenteraad en met lokale ondernemers. Samen werken we aan een gemeente waarin dat wat goed is behouden blijft, maar ook ruimte is voor innovatie. Samen maken we de economie van Twenterand klaar voor de toekomst. Waar hard wordt gewerkt, moet ook ruimte zijn voor ontspanning.
Twenterand biedt tal van mogelijkheden op het gebied van cultuur, recreatie en sport. Daar mogen we als gemeente trots op zijn! Mede door haar vele culturele instellingen en sportclubs en door haar unieke recreatiegebieden is de gemeente een prachtige plek om te wonen en te bezoeken. Ook op economisch vlak worden daarvan de vruchten geplukt, want cultuur, recreatie en sport gaan goed samen met ondernemerschap. We maken ons sterk voor een cultureel en sportief bloeiend Twenterand vol natuurschoon, dat ook buiten de gemeentegrenzen op de kaart staat. De gemeentelijke organisatie is er voor alle inwoners. We staan midden in de samenleving. Het is dus belangrijk dat we tijdig kunnen inspelen op maatschappelijke opgaven. Dat is niet altijd gemakkelijk. Sommige opgaven doen zich plotseling voor of vereisen expertise en capaciteit waarover we niet beschikken. Bovendien liggen er voor dit soort maatschappelijke vraagstukken vaak geen draaiboeken klaar. We zijn daarom volop bezig met het vormgeven van het wendbare deel van de organisatie, waarin dit soort opgaven worden opgepakt. Daarbij worden we voortdurend gedwongen om keuzes te maken. Zetten we in op kwantiteit of kwaliteit? Gaan we alles een beetje doen of beperken we ons tot een aantal dingen die we écht goed gaan doen? Deze ontwikkelingen zijn ook van invloed op het programma Economie en vrijetijdsbesteding.
In het najaar van 2024 is besloten de economische visie op te nemen in de Omgevingsvisie 2.0. Uit onderzoek blijkt dat de vrijetijdseconomie – het voormalige recreatie en toerisme – een potentiële groeisector is in de gemeente Twenterand. Wij blijven daarom – waar het kan – ondernemers faciliteren in de uitbouw van deze sector. Op lokale schaal zorgen we voor een uitbouw van recreatieve structuren, onder meer door de aanleg van dorpsommetjes. Op regionale schaal werken we samen met het gebied Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal voor een goede balans tussen mens en natuur, waarbij in Twenterand nog ontwikkelruimte is. Daarnaast blijven we de unieke veengeschiedenis van het gastvrije Twenterand profileren om zo het bezoekerspotentieel van de gemeente aan te wenden, onder meer door het toepassen van gerichte gebiedsmarketing. De oproep van de raad om ook fysiek te investeren in en rondom de Engbertsdijksvenen om de toeristische aantrekkingskracht van Twenterand te vergroten wordt ter harte genomen en zal ook in 2026 nog een flinke inspanning vragen. In 2025 hebben we verschillende voorstellen gedaan om een sociaal en economisch vitaal platteland te realiseren, waaronder ondersteuning van de agrarische sector en stimulering van biodiversiteit.
Door politieke ontwikkelingen op landelijke niveau is er echter veel onzekerheid en wachten we op nieuw beleid, terwijl we als gemeente blijven werken aan toekomstbestendige landbouw en leefbaarheid. Op het gebied van sport verdient het initiatief Sjors Sportief – Creatief aandacht omdat het zo succesvol is. We willen hier vanaf 2026 structureel middelen voor inzetten. Daarnaast besteden we dit jaar aandacht aan goed onderbouwde keuzes in het onderhoud, privatisering en ontwikkeling van sportfaciliteiten. De afgelopen jaren is er hard gewerkt aan een nieuw subsidiebeleid. In november 2024 heeft de raad de nieuwe Algemene subsidieverordening vastgesteld. In april 2025 is er door de raad besloten incidenteel middelen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het vervolgbeleid. Nu gaat het college aan de slag met de inkoopprocedures en het opstellen van nieuwe subsidieregelingen.
61
Doelenboom Cultuur en recreatie & toerisme Ook in 2026 blijven we inzetten op de opgave rondom het Natura2000-gebied Engbertsdijksvenen. Hierbij gaat het met name om planvoorbereiding zodat we – na afronding van het proces van Provincie Overijssel – tot uitvoering over kunnen gaan. Uiteraard zijn we als gemeente trots op dit unieke natuurgebied met zijn vele bijzondere plant- en diersoorten. Uit bezoekersonderzoeken blijkt ook dat dit gebied veelvuldig wordt bezocht door toerist en recreant. De verschillende belangen van onder meer natuurwaarde, landbouw en recreatie in combinatie met de onzekerheid over nieuwe regelgeving van het Rijk en de Provincie maken de vraag hoe dit gebied er in de toekomst uit moet zien tot een complexe opgave, die integraal wordt opgepakt. De gemeente Twenterand zet zich in voor het openbaar bibliotheekwerk met vier vestigingen in Den Ham, Vriezenveen, Vroomshoop en Westerhaar-Vriezenveensewijk. Deze bibliotheken vervullen vijf maatschappelijke functies: kennis & informatie, ontwikkeling & educatie, leesbevordering, ontmoetingen & debat, en kennismaking met kunst en cultuur. Dit draagt bij aan drie maatschappelijke opgaven: een geletterde samenleving, participatie in de informatiesamenleving en een leven lang ontwikkelen. Daarnaast hebben we in 2024 met culturele en maatschappelijke organisaties gesproken over de toekomst van cultuur in de gemeente.
Hieruit zijn actiepunten voortgekomen voor 2025 en 2026, gericht op ondersteuning van de cultuursector, betere benutting in het sociaal domein en zorg, en meer samenhang en verbinding. Doelenboom Economie en werkgelegenheid In het najaar van 2024 is de aanzet tot een economische visie gemaakt in de vorm van een startnotitie, er is toen besloten om deze op te nemen in de Omgevingsvisie 2.0. Waarmee de economische visie binnen de Omgevingsvisie 2.0 verder wordt uitgewerkt. Daarnaast wordt voor de kern Vriezenveen de centrumvisie geactualiseerd. Een belangrijk initiatief is het Ondernemershuis Twenterand: de samenwerking tussen ondernemers en overheid. Dit huis biedt een creatieve broedplaats voor innovatie, samenwerking en ondersteuning van lokale ondernemers. De raad heeft akkoord gegeven voor een subsidie voor 2026 en 2027. Daarnaast wordt het Investeringfonds Twenterand vanaf 2026 structureel gefinancierd vanuit een opslag op de OZB en zijn er geen nieuwe middelen nodig voor 2026. Dit fonds stimuleert collectieve initiatieven die de lokale economie en leefbaarheid bevorderen. Het biedt een platform waar ideeën worden uitgewisseld en gezamenlijk wordt besloten over de beste manier om onze gemeente te versterken. Het landelijk gebied is veel in het nieuws. En niet voor niets.
Aan de ene kant horen we over hoe slecht de natuur en de (grond)waterkwaliteit er in veel gebieden voor staat, waarbij veel naar de huidige landbouwpraktijk wordt gekeken als belangrijke veroorzaker. Aan de andere kant horen we hoe slecht de landbouw er voorstaat. Door onder andere toenemende regeldruk en stijgende kosten zien veel agrariërs de toekomst met grote zorgen tegemoet. Na jarenlang overheidsbeleid gericht op intensivering en schaalvergroting van de landbouw met veel externe input (kunstmest, krachtvoer, fossiele brandstoffen) staan we voor een transitie naar een meer natuurinclusieve kringlooplandbouw. Deze transitie vraagt veel van de agrariërs. De overheid heeft een belangrijke taak om de agrariërs te steunen bij de uitvoering van de transitie, zowel financieel, als op het gebied van kennis en de menselijke kant. En wellicht nog belangrijker is het terugwinnen van een stuk vertrouwen bij de agrariërs en het bieden van bestendig beleid. In 2025 hebben we voor de realisatie van een sociaal en economisch vitaal platteland verschillende voorstellen gedaan. Deze voorstellen lopen uiteen van het ondersteunen van de agrarische sector bij de transitieopgaven, het ondersteunen van het landelijke/provinciale beleid voor het landelijk gebied tot het organiseren van een landbouwbeleefdag en het stimuleren van de biodiversiteit.
Voor deze voorstellen hebben we ook in 2026 financiële middelen voor de realisatie van de voorstellen. Door politieke ontwikkelingen in zowel Zwolle als Den Haag is door het NPLG (Nationaal Programma Landelijk Gebied) en het PPLG voor een groot deel een streep gezet. Er wordt gewerkt aan nieuw beleid en het is wachten tot er een concreet nieuw beleid komt. Een deel van dit nieuwe beleid is op 25 april gepresenteerd door het kabinet in de brief ‘Startpakket Nederland van het slot’ over de stikstofproblematiek. Andere delen van het nieuwe beleid zijn nog in ontwikkeling. Door de politieke situatie is er het afgelopen jaar niet veel gebeurd in het landelijke gebied. Onder andere agrariërs zijn in afwachting van wat komen gaat. De opgaven in het landelijk worden er intussen niet minder om. Waterkwaliteit, waterkwantiteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie, energie, etc. vragen om oplossingen. Duidelijkheid en stevig beleid zijn noodzakelijk om de opgaven het hoofd te bieden en daar is het wachten op. Als gemeente zitten we in de tussentijd niet stil en ondersteunen we agrariërs bij erftransformatie, stimuleren we
62
toekomstbestendige landbouw, werken we met onze gebiedspartners in West Twente aan een gebiedsinventarisatie van en toekomstvisie voor het landelijk gebied. Tevens zijn we bezig met het versterken van de leefbaarheid rond Engbertsdijksvenen en maken we afspraken met medeoverheden over samenwerking aan de toekomstige ontwikkeling van het gebied. Met de komst van het ravijnjaar en de huidige onzekerheid over hoe het verder gaat in het landelijk gebied maakt het lastig om met nieuwe voorstellen te komen. We stellen daarom voor om met de huidige middelen voor 2026 te werken aan een sociaal en economisch vitaal platteland. Doelenboom Sport Wat betreft Sporten en Bewegen vormen de Nota Sportaccommodatiebeleid Twenterand 2024 - 2032, "De kracht van ruimte voor sport en bewegen" en de daaraan voorafgaand vastgestelde Sport- en Beweegvisie Twenterand 2023 - 2026 de basis voor het gemeentelijk sportbeleid de komende jaren. In deze plannen staat omschreven waar we ons de komende jaren op willen gaan richten qua ontwikkeling en stimulering sporten en bewegen binnen Twenterand en onderliggend de sportinfrastructuur voor wat betreft sportaccommodaties, faciliteiten en voorzieningen.
Het mogelijk maken van sport en bewegen voor iedereen, inzetten op inclusie en duurzaamheid en de veranderende gemeentelijke opgave waarbij sport ook specifiek als middel wordt ingezet vraagt om een passende infrastructuur voor sport en bewegen. Waarmee we toe willen werken naar onze doelstelling om in 2040 75% van de inwoners te kunnen laten voldoen aan de beweegrichtlijnen. Voor het werkjaar 2026 leggen we een aantal accenten op nieuwe ontwikkelingen. Omdat het initiatief Sjors Sportief – Creatief, dat sinds 2022 lokale sport-, beweeg- en cultuuractiviteiten promoot, zo succesvol is, willen we hier vanaf 2026 structureel middelen voor inzetten. We willen meer aandacht besteden aan goed onderbouwde keuzes in het onderhoud, privatisering en ontwikkeling van sportfaciliteiten, met structurele middelen voor onderzoek en beleid. Verder zijn er plannen voor de vervanging van het sportveld van VV Voorwaarts en de ontwikkeling van een nieuw sportcentrum in Vriezenveen.
63
Doelenboom Cultuur en Recreatie & Toerisme Doelenboom Cultuur, Recreatie en Toerisme
Beoogd maatschappelijk effect en doelen Cultuur, Recreatie & Toerisme Beoogd maatschappelijk effect Inwoners hebben de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten en zich verder te ontwikkelen en ontplooien Doelen Inwoners hebben toegang tot cultuur, kennis en informatie Hieronder wordt verstaan het openbaar bibliotheekwerk dat het digitale en fysieke knooppunt is voor cultuur, kennis en informatie. Inwoners en bezoekers hebben kennis van het lokaal erfgoed en de lokale geschiedenis Hieronder wordt verstaan de erfgoedinstellingen in onze gemeente (bijv. de lokale musea zoals bijvoorbeeld Het Historisch Museum Vriezenveen en het Veenmuseum). Ontmoetingsplekken voor verbinding, ontmoeting en educatie zijn aanwezig Hieronder wordt verstaan fysieke ontmoetingsplekken zoals CCK2, De Klaampe, Het Punt en dergelijke, maar ook digitale ontmoetingsplekken. Er is een aantrekkelijk en variëren recreatief en toeristisch aanbod Twenterand is een parel aan het snoer van het verblijfsgebied Twente, waar de Linderbeek en de Regge samenvloeien in de schilderachtige omgeving van Brinkdorp den Ham en het mooiste hoogveenrestant van de hele regio te vinden is. Toeristen die in/op onze campings, hotels en B&B's verblijven worden verrast door al het moois dat Twenterand te bieden heeft.
We blijven ook in 2026 samenwerken met de verschillende gebiedspartners om de gecontroleerde groei van deze sector te faciliteren en zetten in op de toeristische gebiedsontwikkeling van de Engbertsdijksvenen.
64
Doelenboom Economie en Werkgelegenheid Doelenboom Economie en Werkgelegenheid
Beoogd maatschappelijk effect en doelen Economie en Werkgelegenheid Beoogd maatschappelijk effect Een economische structuur die ondernemerschap, werkgelegenheid , bestaanszekerheid en daarmee de leefbaarheid versterkt. Doelen Stimuleren van duurzame werkgelegenheid In 2026 zetten we verder in op integrale ontwikkeling van een duurzame arbeidsmarkt in Twenterand. Hierbij zoeken we de verbinding met het sociaal domein, waarbij accenten worden gelegd op een inclusieve arbeidsmarkt, arbeidsparticipatie en passend onderwijs. We doen dit ook met andere Twentse partners omdat deze vraagstukken regionale opgaven zijn. Een stimulerend ondernemersklimaat voor alle economische entiteiten passend bij de gemeente is gerealiseerd We werken aan aan innovatief, toekomstgericht ondernemersklimaat voor alle economische entiteiten, zowel commercieel als niet-commercieel, in de gemeente Twenterand. Zo organiseren we ondernemersontbijten, worden ondernemers in het zonnetje gezet, doen we aan kennisuitwisseling en werken we nauw samen met de diverse ondernemersverenigingen. In het kader van ruimtevraag wordt samen met het ruimtelijk domein gezocht naar een goede invulling van bestaande bedrijventerreinen en de - waar al bekende plannen zijn - de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen.
De gemeente werkt ondernemersgericht De gemeente Twenterand werkt met een bedrijfscontactfunctionaris, die de ondernemers goed weten te vinden bij vragen of suggesties. Daarnaast halen we actief informatie, kennis en ervaringen op bij ondernemers ten behoeve van ruimtelijke- of beleidsontwikkelingen. Ondernemers kunnen ook weer informatie halen uit door de gemeente gedane onderzoeken.
65
Subdoel Subdoel: Proactieve inzet regionale samenwerking Activiteit Regionale / bovenlokale samenwerking (Ontwikkeling) Agenda voor Twente / Twente Board Het college adviseert de raad om opnieuw deel te nemen aan Agenda voor Twente/Twente Board voor de periode 2026-2027. Op 1 juli wordt het raadsvoorstel behandeld in de raad waarin wordt geadviseerd om opnieuw deel te nemen en waarin incidentele middelen, ca €350.000, worden gevraagd om de jaarlijkse bijdrage van 2026 en 2027 te dekken. Wanneer er wordt besloten niet deel te nemen aan Agenda voor Twente zijn er significant minder mogelijkheden om aan te sluiten op regionale projecten en om subsidie aan te vragen voor eigen projecten.
Subdoel Subdoel: Een sociaal en economisch vitaal platteland Activiteit Uitvoering geven aan economische visie In het najaar van 2024 is in raad besloten de economische visie als uitgangspunt op te nemen in de te ontwikkelen Omgevingsvisie 2.0.
66
Doelenboom Sport Doelenboom Sport
Beoogd maatschappelijk effect en doelen Sport Beoogd maatschappelijk effect Inwoners zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal gezond Doelen 75% van de inwoners sport en beweegt Hoe vitaler iemand is, hoe groter de kans dat diegene kan deelnemen in de maatschappij en zelfstandig thuis kan blijven wonen. De overheid wil dat 75% van de Nederlandse bevolking in 2040 aan de Beweegrichtlijnen voldoet. Dit verkleint de kans op lichamelijke en mentale gezondheidsproblemen. Dat staat in het Nationaal Preventieakkoord. De gemeente Twenterand onderschrijft deze ambitie op weg naar een samenleving waarin minimaal 75% van de Twenteranders uit alle lagen van de bevolking voldoet aan de landelijk vastgestelde beweegrichtlijnen. We zetten hierbij sport in als middel in samenwerking met aanpalende domeinen zoals onderwijs, zorg en welzijn en het overkoepelende plan "Gezond en Actief Leven Aanpak". De onderzoeken naar sport- en beweeggedrag waar we als gemeente Twenterand gebruik van maken worden uitgevoerd door de CBS/RIVM-VWS, GGD, het Kenniscentrum Sport & Bewegen en NOC*NSF. Deze onderzoeksorganisaties willen we in 2026 betrekken voor het verkrijgen van de actuele inzichten, metingen en cijfers. Deze gebruiken we dan voor evaluatie van de huidige en ontwikkeling van de nieuwe lokale sport en beweegvisie / Sportakkoord Twenterand 2027 - 2030.
Subdoel Subdoel: Sport -en beweegstimulering, iedereen doet mee
67
Activiteit Uitbreiding platform www.actieftwenterand.nl en Sjors sportactief / creatief Op 31 mei 2022 heeft het college ingestemd met de ontwikkeling en implementatie van het platform www.actieftwenterand.nl en Sjors Sportief – Creatief: een digitaal platform waar alle Twenterandse organisaties in de sport-, beweeg- en cultuursector van Twenterand hun activiteiten kunnen promoten en waar het project Sjors uit wordt gedestilleerd. Hiervoor zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor een periode van drie jaar. Sindsdien is het Platform en Sjors Sportief – Creatief uitgegroeid tot een daverend succes. Zo hebben in 2024 ongeveer 600 kinderen deelgenomen aan kennismakingslessen op het gebied van sport, bewegen, cultuur en creatie en hebben ondertussen maar liefst 97 sport en cultuurorganisaties aanbod op het platform staan. Om dit initiatief te continueren, verder uit te bouwen en bovenal meer inwoners kennis te laten maken met sport en cultuuraanbod wordt vanaf 2026 structureel €13.000 aangevraagd. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
"Platform / Sjors Sportief - Creatief"
s
€ 13.000
n
Subdoel Subdoel: Duurzame sport- en beweegvriendelijke omgeving Activiteit Vervanging sportaccommodaties Onderzoek tbv vervanging sportvelden en privatiseren sportaccommodaties In het sportaccommodatiebeleid zijn uitgangspunten opgenomen voor het vervangen van sportvelden en het privatiseren van sportaccommodaties. Voorafgaand aan vervanging of privatisering moet onderzoek worden gedaan naar de staat van de accommodatie. In de Kadernota 2025 is hiervoor eenmalig € 15.000 opgenomen. In de Kadernota 2026 wordt nogmaals € 15.000 incidenteel aangevraagd in afwachting van het strategisch vastgoedbeleid. Vervanging sportveld VV Voorwaarts Kredietaanvraag vervanging sportveld VV Voorwaarts Westerhaar voor €526.000, Nb. Privatisering kunstgrasveld i.c.m. liquidatie stichting accommodatie zaken 'T Twistveen maakt dat het resterende budget (ca 130k) toekomt aan de gemeente Twenterand en bij de investering voor vervanging van het kunstgrasveld wordt gelegd. Plus aftrek 98k BTW-teruggave SPUK. Daarom wordt een krediet gevraagd van € 298.000. Ontwikkeling nieuw sportcentrum Vriezenveen De eerste voorbereidingen voor de ontwikkeling van een nieuw sportcentrum worden getroffen en het participatietraject is in gang gezet.
Het is in deze fase niet mogelijk een concreet benodigd bedrag aan krediet te vermelden aangezien momenteel wordt gewerkt aan de ontwikkeling van het functioneel programma van eisen. Pas als dit concreet is kan e.e.a. op geld worden gezet. Vandaar dat bij dit onderwerp een PM-post is opgenomen. Op een later moment, medio Q1 2026, volgen er uiteraard college- en raadsvoorstellen over de beschikbaarstelling van het krediet. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Onderzoek tbv vervanging sportvelden en privatiseren sportaccommodaties
i
€ 15.000
n
s
Jaarlasten € 30.793 (kap.lst. vanaf 2027)
n
Vervanging sportveld VV Voorwaarts (2026) Krediet € 298.000
68
Bedrijfsvoering Inleiding Inleiding Bedrijfsvoering gaat over de werking van onze gemeente, toegelicht op drie gebieden. • Onze dienstverlening aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. • Onze bedrijfsvoering: het verzorgen van randvoorwaardelijke zaken, van informatie en van advies. • En onze griffie die de raad ondersteunt en adviseert ten behoeve van een hoogwaardige kwaliteit van bestuurlijke besluitvorming. Deze gebieden zien zich voor 2026 geconfronteerd met ontwikkelingen die speciale aandacht vragen en waarvoor extra middelen nodig zijn.
Subdoel Griffie Devices nieuwe raadsleden In 2026 zijn de gemeenteraadsverkiezingen waardoor er nieuwe raadsleden zitting gaan nemen in de gemeenteraad. Alle raadsleden ontvangen van de gemeente een laptop om hun raadswerk uit te kunnen voeren. De kosten hiervoor zijn één keer in de vier jaar incidenteel. Op basis van de gemaakte kosten in 2022 wordt voor 2026 € 27.500 als investering geraamd. Deze investering wordt in 4 jaar afgeschreven. Opleiding nieuwe raadsleden In 2026 zijn de gemeenteraadsverkiezingen waardoor er nieuwe raadsleden zitting gaan nemen in de gemeenteraad. Voor een vliegende start van de nieuwe raadsleden wordt een inwerk- en kennismakingsprogramma opgesteld door de griffie. Het budget is bedoeld om externe sprekers in te huren, cursussen aan te bieden en eventuele locaties te huren. Hiervoor is € 7.500 geraamd, dit betreft een incidentele uitgave. Proces werving nieuwe burgemeester In Maart 2025 heeft de burgemeester aangekondigd te vertrekken. Hiermee is vast komen te staan dat de gemeente Twenterand op zoek moet naar een nieuwe burgemeester. De vertrouwenscommissie in oprichting zal keuzes maken over de precieze invulling van het proces en de daarbij behorende kosten. Dit proces zal doorlopen in 2026, hiervoor is in 2026 een eenmalig bedrag van € 12.500 geraamd.
Extra opleidingsbudget griffiemedewerkers Voor de kennis en ontwikkeling van de medewerkers op de griffie is het volgen van opleidingen noodzakelijk. Vanwege de verdeling van de opleidingsbudgetten wordt het opleidingsbudget van de griffie al gauw overschreden wanneer een medewerker een opleiding volgt. Voorzien wordt dat in 2026 (vakinhoudelijke)opleidingen worden gevolgd door de griffie waarvoor eenmalig €5.000 extra budget noodzakelijk is. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Devices nieuwe raadsleden
i
€ 27.500
n
Opleiding nieuwe raadsleden
i
€ 7.500
n
Proces werving nieuwe burgemeester
i
€ 12.500
n
Extra opleidingsbudget griffiemedewerkers
i
€ 5.000
n
Subdoel Communicatie Verzoek structurele verhoging communicatiebudget naar € 55.000 (vanaf 2026) Waarom dit nodig is
69
Het huidige communicatiebudget van € 36.486 is niet langer toereikend. Een eerdere tijdelijke verhoging naar € 68.000 liet ruimte over, wat aangeeft dat er rek zit in de uitvoering. Daarom vragen we nu om een structurele en realistische verhoging naar € 55.000 per jaar. Deze verhoging is nodig om als gemeente blijvend te investeren in transparante, actuele en toegankelijke communicatie richting inwoners en ondernemers. Zonder deze stap verliezen we aansluiting met onze samenleving, juist op momenten dat openheid en draagvlak het hardst nodig zijn. 1. Communicatie is een randvoorwaarde voor vertrouwen en betrokkenheid De lokale democratie functioneert alleen goed als inwoners en ondernemers zich gehoord, geïnformeerd en serieus genomen voelen. Communicatie is hierin geen bijzaak, maar een bestuurlijke basisvoorwaarde. Zonder goede uitleg en interactie verliezen besluiten draagvlak, hoe goed ze inhoudelijk ook zijn. Dit geldt in het bijzonder bij complexe opgaven zoals: - Bezuinigingen en herprioritering van middelen. - Participatieprocessen. - Gebiedsontwikkeling en transities (zoals energie of sociaal domein). 2. Niet investeren is géén neutrale keuze Als we het huidige budget handhaven, kunnen we als gemeente: - Niet snel genoeg schakelen bij crises of actuele gebeurtenissen. - Geen structurele aanwezigheid houden op social media, waar veel inwoners hun informatie halen.
- Niet voldoende ruimte kopen in lokale huis-aan-huiskanalen. - Geen gebruik maken van moderne middelen zoals korte uitlegvideo’s, animaties of live interactie. Het gevolg is dat we als gemeente onvoldoende zichtbaar zijn, en dat roept vragen op. Het draagt bij aan wantrouwen en afstand. Juist in tijden van financiële krapte moeten we extra investeren in het uitleggen van keuzes, beheren van verwachtingen en het mobiliseren van maatschappelijke steun. 3. De samenleving verandert, communicatie verandert mee - Waar we vroeger volstonden met een bewonersbrief en een stuk in de krant, vragen inwoners nu om: - Transparantie: wat speelt er, wat staat op het spel? - Toegankelijkheid: heldere taal, visuele uitleg, korte formats. - Interactie: inspraak en ruimte voor vragen of zorgen. Zonder adequate middelen blijft deze betrokkenheid beperkt tot een kleine groep. Met het oog op inclusiviteit is dit onwenselijk. 4. De verhoging is gebaseerd op ervaring, en realistisch Een tijdelijke verhoging naar € 68.000 in voorgaande jaren liet ruimte over. Dit laat zien dat een bedrag van € 55.000 een realistische structurele behoefte dekt – niet te ruim, niet te krap. Hiermee kunnen we: - Continuïteit bieden in alle communicatiekanalen. - Wendbaar blijven bij onvoorziene gebeurtenissen. - Bouwen aan een sterk gemeentelijk imago gebaseerd op openheid en betrouwbaarheid.
Conclusie De gevraagde verhoging is doelmatig, proportioneel en noodzakelijk. Zij maakt het mogelijk om: - Inwoners en ondernemers beter en sneller te informeren. - Draagvlak te behouden voor complexe en soms pijnlijke besluiten. - Te voldoen aan de toenemende eisen van digitale communicatie. - De legitimiteit van het lokale bestuur te versterken. Doen we dit niet, dan is de impact groter dan alleen gemiste berichten: We lopen risico op afbrokkelend vertrouwen, onbegrip bij ingrijpende keuzes en het gevoel bij inwoners dat ‘de gemeente niet luistert’. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Communicatiebudget
s
€ 18.500
n
Subdoel Informatisering en automatisering Vereiste aanpassingen in systemen a.g.v. actuele wet en regelgeving Dit betekent onder andere dat de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer op 1 januari 2026
70
in werking zal treden. Hiervoor zullen volgend jaar gebruikte systemen en formulieren technisch gereed moeten worden gemaakt. OPEN Burgerzaken OPENburgerzaken is het platform waarop de innovaties van iBurgerzaken landen en is randvoorwaardelijk om verder te innoveren op het vakgebied van Burgerzaken en dus de optimalisatie van de (digitale) dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven - een verbeterde klantreis voor de inwoners. Werking van bepaalde functionaliteiten gaan afhankelijk worden van OPENburgerzaken. OPENburgerzaken zet concreet een stap voor uit in: • Een verhoogde kwaliteit van de basisregistratie Personen (BRP); • Efficiëntere interne processen; • Een verbeterde klantreis voor de inwoner; • Veilige uitwisseling van gegevens; • Aansluiten op de principes en het gedachtegoed van Common Ground Samen Veilig t.b.v. (technische) veiligheid Technische veiligheid binnen i-burgerzaken verbeteren. Alle componenten van i-burgerzaken migreren naar de cloud. SOC (Security Operations Center) Dit is nodig voor het beschermen van de organisatie tegen cyberdreigingen (24x7). Kosten zijn afhankelijk van aanbod en afname van diensten. De verwachting is € 48.000 per jaar. (Dit bedrag is gebaseerd op kosten die omliggende gemeenten maken.) De SOC is een uitbreiding op de huidige beveiliging. Dit is pro-actief, verzekeren is reactief. Begraven koppeling met GIS.
Digitale plattegrond ivm natuurbegraafplaats waar gewerkt wordt met coördinaten. Extra kosten a.g.v. additionele indexering software. Afgelopen tijd zijn we door diverse leveranciers geconfronteerd met duurdere softwarekosten (ca. 4,5% i.p.v. de door ons geschatte 2,3%) Als we dit doorrekenen over het totaalbudget betreft dit een stijging van ca. € 32.000. De stijging wordt mede veroorzaakt door de uitzonderlijke economische omstandigheden mede vanuit innovatie en personeelslasten. Uitbreiding accounts a.g.v. groeiend aantal gebruikers op ons netwerk. In een jaar tijd is onze organisatie met 35 gebruikers op ons netwerk gegroeid, dit zorgt voor extra uitgaven (hierbij valt te denken aan hardware en licenties). Functioneel beheer tbv samenleving, 0,66 fte schaal 9 (tlv uitvoeringsbudget). Vanwege structurele inzet en wet DBA geen optie meer om in te huren. Er is geruime tijd op dit onderwerp ingehuurd, vanwege nieuwe wetgeving is dit geen optie meer, terwijl de werkzaamheden blijven bestaan. Vanuit het perspectief van de kosten en de borging van werkzaamheden is voorgesteld om de formatie op dit vlak uit te breiden. Archivaris De gemeente is wettelijk verplicht om een archivaris in dienst te nemen (in te huren). Aangezien het structurele werkzaamheden betreft, rekening houdend met de wet DBA en de hoogte van de inhuurkosten, wordt een formatieve uitbreiding voorgesteld.
Data- en functioneelbeheerder t.b.v. aandachtsgebied Ruimte Gezien personeelsmutaties en formatieverschuivingen is deze rol al geruime tijd niet meer adequaat ingevuld. De noodzakelijke werkzaamheden zijn niet vanuit de bestaande bezetting in te vullen. Dataen functioneelbeheer is belegd bij Team FBIV, echter deze rol heeft geen invulling gekregen bij eerdere personeelsmutaties en formatieverschuiving. Vanuit Team THV en VOI is de structurele invulling van deze functie vereist. Zonder deze invulling komt de continu digitale doorontwikkeling van applicaties en gebruikte data voor de gebruikers verder stil te liggen. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Vereiste aanpassing in systemen
i
€ 30.000
n
OPEN Burgerzaken
s
€ 27.000
n
Samen Veilig
s
€ 10.000
n
SOC (Security Operations Center)
s
€ 48.000
n
71
Begraven koppeling met GIS
s
€ 5.880
n
Extra kosten indexering software
s
€ 32.000
n
Uitbreiding accounts
s
€ 70.000
n
Functioneel beheer fte
s
€ 56.138
n
Archivaris 0,6 fte, schaal 11
s
€ 64.650
n
Data- en functioneelbeheerder t.b.v. aandachtsgebied Ruimte
s
€ 85.050
n
Subdoel P&O HR personeelsadministrateur en HR recruiter In de afgelopen jaren hebben we te maken gehad met een aanzienlijke toename van personele wisselingen en verzuim. Dit, in combinatie met de steeds hogere inspanning die nodig is voor elke werving, heeft geleid tot een scheve balans tussen het beschikbare werk en het aantal functionarissen. Terwijl de formatie van HR gelijk is gebleven, is de werkdruk, inclusief externe inhuur, verdubbeld. Ondanks dat het totale personeelsbestand van de gemeente is toegenomen, is het aantal fte bij Personeel & Organisatie (P&O) gelijk gebleven. Deze situatie wordt verder bemoeilijkt door de veranderde en krappe arbeidsmarkt, die het nog uitdagender maakt om geschikte kandidaten te vinden en te behouden. Het niet toekennen van extra HR-capaciteit brengt aanzienlijke risico's met zich mee. De continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening kunnen in gevaar komen, wat kan leiden tot verminderde efficiëntie en hogere kosten door het toenemende gebruik van externe inhuur. Bovendien kan het gebrek aan voldoende HR-ondersteuning leiden tot een verdere stijging van het personeelsverloop en verzuim, wat de werkdruk voor de huidige medewerkers nog verder verhoogt. Het is van cruciaal belang dat we deze uitdagingen aanpakken om de continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening te waarborgen.
Daarom stellen we voor om de HR-capaciteit te herzien en uit te breiden, zodat we beter kunnen inspelen op de huidige en toekomstige behoeften van onze organisatie. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
HR personeelsadministrateur 0,67 fte schaal 7 voor 3 jaar + HR recruiter 0,67 fte schaal 10 voor 3 jaar
i
€ 107.850
n
Subdoel Bestuursondersteuning Bestuurssecretariaat De huidige formatie bestuurssecretariaat is onvoldoende ruim om aan alle bestuurlijke wensen te voldoen. Afgelopen periode was een tijdelijke uitbreiding van een half jaar van kracht ten behoeve van de continuïteit, die stopte bij de pensionering van de twee vaste krachten in maart 2025. Door een structurele formatie-uitbreiding van 0,67 fte kunnen de bestuurders op een adequate manier ondersteund worden. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Bestuurssecretariaat
s
€ 44.975
n
72
Subdoel Algemene uitkering Voor de berekende cijfers van de Algemene Uitkering is uitgegaan van de effecten uit de septembercirculaire 2024, decembercirculaire 2024 en de voorjaarsnota 2025 van het Rijk. Septembercirculaire 2024 Over de septembercirculaire 2024 is de raad middels raadsbrief van 15 oktober 2024 geïnformeerd. Deze circulaire, die op Prinsjesdag is verschenen, bood helaas geen verbetering voor de grote tekorten waarmee Twenterand vanaf 2026 werd geconfronteerd (ravijnjaar). Het effect voor de jaren 2026-2029 was voor Twenterand dan ook slechts licht positief. Decembercirculaire 2024 In de decembercirculaire 2024 was sprake van een correctie van het volume accres en LPO accres als gevolg van een revisie van het bruto binnenlands product (bbp) door het CBS. Dit was de voornaamste reden voor het positieve effect van deze circulaire op de algemene uitkering voor de jaren 2026-2029 voor Twenterand. Voorjaarsnota 2025 De Voorjaarsnota 2025 is vrijdag 18 april 2025 gepubliceerd en geeft een vooruitblik op de rijksbegroting voor de komende jaren. In de Voorjaarsnota 2025 heeft het Rijk structurele middelen opgenomen om de terugval van het gemeentefonds in 2026 te dempen. Daarnaast draagt het Rijk bij aan de tekorten voor de jeugdzorg en worden de gemeenten pas met ingang van 2028 aangeslagen voor de maatregelen in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd.
Voor de eerste 2 jaren betekent dit een aanzienlijk positief effect op de algemene uitkering voor Twenterand. Vanaf 2028 is het effect echter aanzienlijk lager, mede als gevolg van het invoeren van een eigen bijdrage voor de jeugdzorg per 1 januari 2028 en het sturen op de trajectduur van de jeugdzorg. Deze maatregelen moeten een besparing opleveren voor het Rijk, waardoor het gemeentefonds wordt gekort. Daar komt bij dat het Rijk vanaf 2028 een hogere besparing veronderstelt ten aanzien van de besparingsopgave van de Hervormingsagenda. Dit brengt een aanzienlijke korting op het gemeentefonds met zich mee. De aangekondigde maatregelen betekenen dat er vanaf 2028 een stevige opgave ligt voor met name de jeugdzorg. De maatregelen van de Hervormingsagenda Jeugd zijn dan niet alleen van kracht, ze worden ook nog eens opgehoogd. Gemeenten hebben nu twee jaar extra gekregen om invulling te geven aan de kostenbeheersing op jeugdzorg. Het ravijnjaar is daarmee in de voorjaarsnota eigenlijk 2 jaar naar achteren verschoven. Meicirculaire 2025 De uitkomsten van de meicirculaire zijn ten tijde van het opstellen van de kadernota 2026 nog niet bekend. Zodra de meicirculaire door ons ontvangen is, wordt de raad via een brief geïnformeerd (zo mogelijk gelijktijdig met behandeling van de kadernota in de raad).
Subdoel Overige / Algemeen Structurele verlaging bijdrage GBTwente (n.a.v. begroting 2026 GBTwente) De gemeentelijke bijdrage voor Twenterand aan het GBTwente bedraagt volgens het meerjarenperspectief van het GBTwente € 909.000 in 2027, € 945.000 in 2028 en € 982.000 in 2029. In 2026 is er tevens sprake van een (te ontvangen) rentebate als gevolg van de rente op het schatkistbankieren door het GBTwente. Opslag bedrijfsvoering Bij uitbreiding van formatie moet rekening worden gehouden met aanvullende kosten (overhead). De opslag bedrijfsvoering is voornamelijk bedoeld voor vaste ICT-kosten, laptop, telefoon en licenties. Het is van belang dat formatie en overhead met elkaar in balans blijft. Regisseur/ adviseur bedrijfsvoering Er komen veel vraagstukken op ons af binnen bedrijfsvoering waar een (strategisch/tactisch) adviseur voor nodig is in de begeleiding. Denk bijvoorbeeld aan data gedreven werken en informatiehuishouding, A.I., etc. Ook is ondersteuning nodig binnen het proces van de P&C,
73
bijvoorbeeld voor het ontwikkelen van doelenbomen bedrijfsvoering, opzetten van een bedrijfsvoerings-plan en coördinatie van P&C taken voor bedrijfsvoering. De gevraagde uren dragen bij aan de ontwikkeling van bedrijfsvoering, maakt deze minder kwetsbaar en versterkt de denkkracht. Voorstel
i/s
Financieel