Jaarstukken 2021 (OUD)
Tekst van het document
Aantal geïnde bestuurlijke boetes
0
0
1
eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
270
204
113
eigen gegevens
Bestuurlijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit Nieuwe BIBOB-onderzoeken Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* zo min mogelijk ** Bibob onderzoeken zijn situationeel en daarom niet te plannen
44
Doelenboom Openbare ruimte en verkeer Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Om de gevolgen van de klimaatverandering in beeld te brengen is in 2019 een zgn. 'stresstest' uitgevoerd. Dat is gedaan in samenwerking met de andere Twentse gemeenten, het waterschap Vechtstromen en de provincie Overijssel. Gekeken is naar de effecten van meer neerslag, droogte, hitte en toenemende kans op overstromingen. In 2020 is een begin gemaakt met het zgn. klimaatgesprek, waarbij we met stakeholders in gesprek zijn gegaan, wat we kunnen doen om de gevolgen van de klimaatverandering te verzachten en wie welke maatregel gaat uitvoeren. In september 2021 is de Aanpak Klimaatadaptatie vastgesteld op basis waarvan maatregelen worden uitgevoerd. In 2021 werkten we verder aan het oplossen van verkeersknelpunten. We bevorderden daarmee de verkeersveiligheid en een vlotte en soepele afwikkeling van het verkeer. Dat doen we op basis van de vastgestelde verkeersvisies per kern en de geprioriteerde maatregelenlijst.
Beoogd maatschappelijk effect Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte
Doel: Openbare ruimte voldoet aan de vastgestelde kwaliteitsnormen Per taakveld (openbaar groen, riolering enz.) is vastgelegd aan welke kwaliteitseisen het onderhoud en beheer moeten voldoen. De manier waarop dat is vastgelegd is een beleids-/beheerplan. Daarmee wordt duidelijkheid gegeven aan de gemeenteraad en aan inwoners.
Doel: Nieuwe infrastructurele werken zijn gerealiseerd Per jaar wordt gekeken welke nieuwe infrastructurele werken worden gerealiseerd. Op basis van het beschikbare budget worden de hoogst geprioriteerde werken uitgevoerd.
Doel: Bereikbaarheid is voor alle vervoerswijzen minimaal behouden Hiermee wordt bedoeld dat voor auto, fiets, trein en bus wordt geprobeerd het voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde niveau te houden. Vooral voor bus en trein wordt geprobeerd dat middels overleg (ook in regionaal verband) te realiseren en mogelijk te verbeteren.
45
Wat hebben we bereikt Subdoel: Wegen, openbaar groen, riolering, openbare verlichting, nutsvoorzieningen, speeltoestellen, begraafplaatsen en kunstwerken zijn onderhouden en beheerd De wegen, het openbaar groen, de riolering, de lichtmasten, speelterreinen zijn deugdelijk onderhouden.
Wat hebben we daarvoor gedaan Onderhouden en exploiteren 6 begraafplaatsen Omschrijving (toelichting) Tot en met 2020 was het tekort op het product ‘kosten begraving’ maximaal €200.000,-. Daar de kapitaallasten, door een lager rentepercentage, nu behoorlijk lager zijn, is het maximale tekort van het product ‘kosten begraving’ verlaagd naar €125.000,-.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Nieuwe werken m.b.t. wegen, openbaar groen, water, riolering, lichtmasten, nutsvoorzieningen, speeltoestellen, begraafplaatsen, en kunstwerken zijn gerealiseerd’ De uitvoering van nieuwe werken met betrekking tot deze taakvelden wordt uitgevoerd. Gedacht moet worden aan bijvoorbeeld renovatie van het openbaar groen, herinrichting van speelterreinen en vervanging van riolering. De rioleringsheffing wordt geïnd ter dekking van de kosten voor de inzameling en transport van afvalwater en voor de gemeentelijke taken op het gebied van grondwater en regenwater.
Wat hebben we daarvoor gedaan Realiseren rioleringsprojecten: o.a. Schout Doddestraat/Verzetstraat/Krijgerstraat, gedeelten Hoofdweg Omschrijving (toelichting) Uitvoering Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023: De stand van zaken van de projecten, die in 2021 waren gepland, is als volgt: - de riolering in de Schout Doddestraat is vernieuwd. De eventuele vervanging van de riolering in de Verzetstraat en Krijgerstraat te Vriezenveen wacht op een definitief besluit over de aanleg van de zuidelijke verbindingsweg in Vriezenveen; - de aanpassing van de Hoofdweg (gedeelte tussen rotonde en Wollegrasstraat) te Westerhaar komt aan de orde in 2023. - de voorbereiding voor de Hoofdweg (ter hoogte van de Sluiskade) te Westerhaar is afgerond in 2021 en de uitvoering start in maart 2022.
Uitwerking motie wandelpadenplan Omschrijving (toelichting) In de raadsvergadering over de Kadernota 2020 op 9 juli 2019 is de motie Wandelpadenplan aangenomen. Met deze motie wordt het college verzocht een wandelpadenplan op te stellen. In het laatste kwartaal van 2021 is dit plan uitgevoerd en zijn enkele wandelpaden onder andere langs de Harmsenweg in Vriezenveen en langs de Ganzenmars in den Ham aangelegd .
Wat hebben we bereikt Subdoel: Duurzaam veilige wegenstructuur is gerealiseerd in 2020 De wegen in beheer bij de gemeente worden Duurzaam Veilig ingericht. Dat betekent een inrichting afgestemd op de verschillende categorieën weggebruikers met een bepaald snelheidsregiem. Herinrichting wordt steeds in samenhang met rioleringswerkzaamheden uitgevoerd.
46
Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren Gemeentelijk Mobiliteits-Plan (GMP): Uitvoeren verkeersvisies diverse kernen Omschrijving (toelichting) Uitvoering Verkeersvisies Wat betreft de verkeersvisies zijn onder andere de volgende zaken uitgevoerd: - Aanpak Hoofdweg te Westerhaar (gedeelte centrum); de voorbereidingen zijn in 2021 verder opgepakt met o.a. een participatietraject. - Voorbereiding aanpassing kruispunt Tonnendijkbrug; de uitvoering hiervan start begin 2022. - Het onderzoek naar de verkeersafwikkeling op de kruising Westeinde/Krijgerstraat/Koningsweg komt aan de orde als bekend is of er een zuidelijke verbindingsweg wordt aangelegd in Vriezenveen.
Metingen Beleidsdoelen
2021 2020
2019
2018
2017 2016
Bron
Openbaar groen is onderhouden en beheerd Totaal M2 ingezaaide wegberm
*
2.600 11.000 27.000 2.500
Eigen gegevens
Aantallen aangeplante vrucht en drachtbomen
*
97
Eigen gegevens
81
96
69
Nieuwe metingen verkeersongevallen waarbij doden zijn gevallen
1
3
1
2
0
6
verkeersongevallen met gewonden
30
35
30
25
26
21
BLIQ verkeersveiligheid rapportage BLIQ verkeersveligheid rapportage
verkeersongevallen
135
131
133
186
147
197
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
* Deze aantallen worden niet meer bijgehouden, vallen nu onder het reguliere werk.
47
Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Agenda Duurzaam Twenterand De basis voor de gemeentelijke inzet op duurzaamheid is de vastgestelde Agenda Duurzaamheid. In deze agenda werken wij met focus op de thema’s Energietransitie, Circulaire Economie en Klimaatadaptatie, samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Dit doen we via uitvoeringsmaatregelen die we samen met deze partners hebben bepaald en hebben vastgelegd. Het coalitie akkoord spreekt zelfs van de ambitie om in de kopgroep te komen van de 'duurzaamste gemeenten in Nederland'. Met de opbrengst van het Zonnepark Oosterweilanden is een duurzaamheidsfonds ingericht dat dient als vliegwiel voor nieuwe lokale duurzaamheidsinitiatieven. Energietransitie De afspraken uit het Klimaatakkoord van juni 2019, waaraan de gemeenten zich vrijwel unaniem hebben verbonden, leiden tot nieuwe uitvoeringstaken bij gemeenten, vooral voor de thema's Gebouwde omgeving en Opwek hernieuwbare Energie. De extra ontvangen klimaatmiddelen (voor de periode 2019-2021) voor uitvoering van gemeentelijke taken uit het Klimaatakkoord, zijn toegevoegd aan de reserve duurzaamheid. Het gaat bij deze uitvoeringstaken o.a. om ondersteuning bij het opstellen van de Warmtevisie, een begin te maken met uitvoeringsplannen voor warmte en de inrichting van het Energieloket.
In 2021 is de personele capaciteit structureel uitgebreid en zijn uitvoeringskosten uit deze middelen betaald. Circulaire economie De gemeente Twenterand werkt toe naar een circulaire economie in 2050. Als tussendoel streven we er naar om in 2030 50 procent minder primaire grondstoffen te gebruiken. Dit doen we o.a. door te blijven zoeken naar verbeteringen in de afvalinzameling. Landelijke ontwikkelingen zorgen voor nieuwe uitdagingen. Marktprijzen voor (secundaire) grondstoffen stijgen terwijl de opbrengsten onder druk staan. Tegelijkertijd leidt vervuiling van de grondstoffen tot extra kosten. Daar bovenop worden we geconfronteerd met de introductie van een belasting op de verbranding van restafval. Deze kostenontwikkelingen hebben rechtstreeks effecten voor de gemeentelijke tarieven Afvalstoffenheffing. In 2021 is ingezet op meer en (kwalitatief) betere afvalscheiding. In onze eigen
48
bedrijfsvoering en in de samenwerking met onze ondernemers en maatschappelijke partners hebben we stappen gezet richting circulair inkopen. Klimaatadaptatie Het thema klimaatadaptatie wordt behandeld onder de doelenboom Openbare ruimte en verkeer. Omgevingsbeleid De nieuwe thema’s (energie, warmte en klimaatadaptatie ) moeten een plek krijgen in het omgevingsbeleid van de gemeente. De ruimtelijke afwegingen die met de RES en andere opgaven samenhangen vragen om democratische besluitvorming van gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk. Uiteindelijk besluiten raads- en statenleden over de ruimtelijke consequenties van de Regionale Energie Strategie Twente via het Omgevingsbeleid en de daarbij horende Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma’s en Omgevingsplannen. Zie hiervoor de doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkelingen en VTH.
Beoogd maatschappelijk effect Een duurzame en leefbare omgeving
Doel: Inwoners, bedrijven en gemeente zijn zich bewust van hun leefomgeving en handelen duurzamer Onder duurzaamheid verstaan we het verbeteren van de balans tussen sociale, ecologische en economische ontwikkeling, waar bij ook effecten voor toekomstige generaties en effecten elders ter wereld worden meegenomen.
Doel: De kwaliteit van de leefomgeving voor flora en fauna is behouden en verbeterd Dit doel van het milieubeleid is het borgen van de juiste ecologische voorwaarden voor natuur en biodiversiteit.
Doel: Er is een schoner, gezonder en veiliger leefomgeving voor mensen Het gaat hier om het bewaken en verbeteren van de leefomgevingskwaliteit voor bewoners.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Duurzame initiatieven zijn gestimuleerd en gefaciliteerd Duurzame initiatieven uit de samenleving bevorderen door ondersteuning en eventueel coaching. Hierbij is vooral belangrijk om partijen met elkaar in contact te brengen (makelaarsrol). Communicatie is hierbij belangrijk.
Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren Ontwikkelprogramma Agenda Duurzaamheid 2018—2022 Omschrijving (toelichting) De Agenda Duurzaam Twenterand 2018 - 2022 geeft als Koersdocument voor de thema's Circulaire economie, Energietransitie en Klimaatadaptatie, de doelen, ambities en uitvoeringsmaatregelen voor de periode 2018 - 2022. Activiteiten op het gebied van energie, de verduurzaming van de gemeentelijke organisatie, afvalscheiding en klimaatverandering zijn onderdeel van het ontwikkelprogramma. Het thema klimaatadaptatie wordt behandeld onder de doelenboom Openbare ruimte en verkeer. De Verordening duurzaamheidssubsidie is voorbereid en door de raad vastgesteld in december 2021. Deze subsidie wordt gevoed door de opbrengst uit het Zonnepark Oosterweilanden. Voor de periode 2019- 2021 had de gemeente van het Rijk € 239.000 ontvangen voor nieuwe gemeentelijke uitvoeringstaken uit het Klimaatakkoord (vooral voor de thema's Gebouwde omgeving en Opwek hernieuwbare Energie). De vacature voor extra uitvoeringscapaciteit voor klimaattaken is (o.a. door vertrek van een medewerker) pas per november 2021 ingevuld. Hierdoor is vertraging in de uitvoering op een aantal activiteiten ontstaan en kon Twenterand slechts beperkt tegemoetkomen aan de afspraken daarover tussen overheden in het Interbestuurlijk Programma en het Klimaatakkoord.
De ROB heeft daarna in 2021 het Adviesrapport Van Parijs naar praktijk over de uitvoeringslasten van decentrale overheden van het klimaatakkoord gepresenteerd (Adviesrapport Van Parijs naar praktijk | Publicatie | Raad voor het Openbaar Bestuur (raadopenbaarbestuur.nl). De VNG gebruikt dit advies als input voor afspraken met het Rijk over voorwaarden voor uitvoering van het Klimaatakkoord.
49
Wat hebben we bereikt Subdoel: Duurzaamheid is onderdeel van het reguliere werk van de organisatie Bij alle werkzaamheden die de gemeente doet wordt duurzaamheid afgewogen en meegenomen.
Wat hebben we daarvoor gedaan Stimuleren verduurzaming organisatie (voorbeeldfunctie) Omschrijving (toelichting) Regionaal is gewerkt aan een Handreiking Circulaire Economie. De wethouder heeft als voorzitter van de tafel circulaire economie en duurzaamheid van de Agenda van Twente regionaal aandacht voor dit onderwerp gegenereerd en heeft meegewerkt aan een onderzoek voor circulariteit in projecten infra / GWW (bijvoorbeeld materiaalkeuze), samen met Pioneering en provincie Overijssel. (Zie het Magazine ‘de Verschilmakers’ Verschilmakers+Magazine+-+decentrale+overheden.pdf (squarespace.com) )
Verduurzamen Gemeentelijke gebouwen en energiebeheer Omschrijving (toelichting) Met de Kadernota 2022 is de Strategie gemeentelijk vastgoed en de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed uitgesteld tot 2023 (was gepland voor 2021). Verduurzaming wordt hierin meegenomen. Voor 2021 lag de focus op de verduurzaming van het gemeentehuis, dat aardgasvrij zal worden. De aanbesteding hiervoor is in 2021 gestart. In de werkgroep onderwijshuisvesting is het gesprek met scholen, kenniscentrum Ruimte-OK en provincie Overijssel gevoerd over het IHP en verduurzamen van schoolgebouwen.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen Duurzame energie is energie afkomstig van hernieuwbare bronnen zoals zon, biomassa en wind. Klimaatmonitor Stand van Zaken De energietransitie is een taaie en grote opgave waarbij de ambities noodzakelijk en groot zijn, maar de invulling weerbarstig. De stand van zaken voor Twenterand is te volgen op DASHBOARD Twenterand (databank.nl) en via RES Twente monitor Regionale Energiestrategie Twente | Twenterand.
Wat hebben we daarvoor gedaan Besparen energie in de huursector Omschrijving (toelichting) De jaarlijkse Prestatieafspraken met Mijande Wonen zijn vastgelegd, met daarin de ambitie van MijandeWonen voor verduurzamingsprojecten voor haar huurwoningen in Twenterand. Mijande Wonen heeft bij het opstellen van onze Warmtevisie en in de uitvoering een belangrijke rol. Voor een 1e samenwerkingsproject in Vriezenveen in 2021 is in verband met beperkte capaciteit alleen aandacht besteed aan klimaatadaptatie.
Deelnemen Regionale Energie Strategie (RES) Twente Omschrijving (toelichting) Bestuurlijk en ambtelijk is deelgenomen in de RES Twente (interbestuurlijk samenwerken aan de energietransitie-opgave). In 2021 heeft de besluitvorming over de RES Twente 1.0 veel voorbereiding gevraagd en veel aandacht getrokken, ook van inwoners uit Twenterand én uit Twente. Op 6 juli 2021 heeft de raad ingestemd met de RES Twente 1.0 als koersdocument voor de periode tot 2030. De bijdrage die Twenterand wil leveren aan het regionale bod is 82 GWh, in te vullen met een flexibele energiemix. Daarbij heeft de raad een aantal voorwaarden gesteld over de voorkeursvolgorde in de energiemix, gezondheidsaspecten van windenergie en participatie. De bijdrage moet geborgd worden in gemeentelijk omgevingsbeleid en uitvoeringsprogramma’s. Voor het zoekgebied voor grootschalige opwek Vriezenveen ZO is het gebiedsproces lokaal in Twenterand in 2021 opgestart met een informerend webinar en een aantal bijeenkomsten met inwoners in een klankbordgroep. Omdat de effecten gemeentegrens overschrijdend kunnen zijn is ook een gezamenlijk gebiedsproces voor inwoners, ondernemers, buurgemeenten Almelo en Tubbergen
50
en provincie voorbereid. Dit is het begin van een (mogelijk) langjarig proces. In opdracht van de raad (motie december 2019) is in 2021 de aanpassing van het bestaande (ruimtelijk) beleidskader voor duurzame energie (uit 2017) in concept uitgewerkt door bureau Tauw. Het raadsbesluit over de RES Twente 1.0 in juli vroeg om verdere aanpassingen voor het beleidskader. Het concept nieuwe beleidskader voor duurzame energie wordt in 2022 met de nieuwe raad besproken. De ruimtelijke afwegingen die met de RES (en andere opgaven in het landelijk gebied) samenhangen vragen om een goede en afgewogen vertaling naar het omgevingsbeleid van de gemeente. Landelijke ontwikkelingen (o.a. over milieunormen voor windturbines) zijn en worden nauwgezet gevolgd. Stimuleren van Zon op Dak De netcongestie op het Enexis-netwerk in ons gebied betekent dat er voorlopig alleen mogelijkheden zijn voor kleinschalig zon op dak. Een Plan van Aanpak voor het stimuleren van meer Zon op Dak kon in verband met capaciteit nog niet verder opgepakt worden.
Energie maatregelen door bedrijven (VTH) Omschrijving (toelichting) Ondernemers uit Twenterand tonen een grote ambitie en voelen de noodzaak om te verduurzamen. In 2021 heeft de IKVO met een budget uit het Ondernemersfonds een energiebesparingsproject met haar deelnemende ondernemers uitgevoerd. Bij de ODT (omgevingsdienst Twente) maakt controle op energiemaatregelen deel uit van periodieke bedrijfscontroles. De ODT heeft in 2021 in een project ook specifiek ingezet op naleving van de informatieplicht energiebesparing. In 2021 zijn landelijk de eisen verscherpt in de nieuwe energieprestatienorm voor gebouwen EPG en de eisen BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen). Team Omgeving heeft hier op ingespeeld.
Ontwikkelen project Energieloket 3.0 Omschrijving (toelichting) Volgens afspraken uit het Klimaatakkoord worden alle gemeenten geacht een Energieloket te hebben om inwoners te ondersteunen bij energiebesparen en het verduurzamen van hun woning. De website Energieloket 3.0 is in Twenterand lokaal ingevuld Energieloket | Twenterand en vraagt nog verdere ontwikkeling. 2021 was een overgangsjaar waarbij in regionaal verband is overlegd over het vervolg van de gemeentelijke Energieloketten en de toekomstige inzet van de wooncoaches. De overgang van uitvoering door stichting Duurzaam (t)huis Twente (DTT) naar lokale gemeentelijke coördinatie van het Energieloket en de inzet van de wooncoaches (samen met 6 west Twentse gemeenten) is voorbereid. Uit het budget voor het Energieloket (€ 25.000) worden o.a. de vrijwilligersbijdragen, opleidings- en coördinatiekosten voor de wooncoaches, de website van het Energieloket en communicatie-acties betaald. Met de specifieke rijkssubsidie RRE (voor Twenterand € 112.080) is in 2021 energiebesparing door kleine energiemaatregelen gestimuleerd via de Actie Poen voor Groen Poen voor Groen, de Energiebespaardoos en persoonlijk advies aan huishoudens. Dit project is uitgevoerd door DTT in samenwerking met lokale ondernemers en de voedselbank. Met de verschillende acties en
51
communicatiecampagnes zijn in totaal 1571 huishoudens bereikt.
Stimuleren Energie projecten Omschrijving (toelichting) Er was regelmatig overleg met de netbeheerders Cogas en Enexis over ontwikkelingen en afstemming over de netwerken. De netwerkproblematiek voor elektriciteit is bekend en blijft voorlopig. Enexis was in 2021 bezig met de (voorbereiding van) de uitbreiding van het elektriciteitsstation Vroomshoop. Voor het stimuleren van duurzaam gas zijn in 2021 bestuurlijk en ambtelijk de kansen verkend voor een gemeentelijke Coalitie Biogas / Groengas en het Cogas project stimuleren van Biogas / Groengas. Met de ondernemers(verenigingen) IKVO en BBV zijn gezamenlijk met o.a. Provincie-NEO en anderen, flexibele oplossingen verkend (Pilot E-flex Vroomshoop; Pilot H2 / Smart Energy Hub Vriezenveen ZO).
Vaststellen warmtevisie en voorbereiden uitvoering Omschrijving (toelichting) De warmtevisie is in 2021 opgesteld samen met MijandeWonen en de Huurdersraad, wooncoaches, netbeheerders Enexis en Cogas, Waterschap Vechtstromen, provincie Overijssel en Stichting Pioneering. De concept Warmtevisie is in een webinar gepresenteerd aan inwoners, met bijdragen van een van onze wooncoaches, Cogas en Mijande Wonen. De Warmtevisie is vastgesteld door de raad in december 2021. De Warmtevisie moet elke 5 jaar worden herzien. Voor de uitvoering is het zoeken naar aanpakken die passen bij onze gemeente. Een warmtenet op basis van restwarmte bleek uiteindelijk niet haalbaar. Uitvoering van de vastgestelde warmtevisie is vanaf 2022 voorzien met aandacht voor onderwerpen als energiearmoede, bewustwording en ondersteuning particuliere woningeigenaren (o.a. door gezamenlijke inkoopactie) en samenwerking met MijandeWonen.
52
Wat hebben we bereikt Subdoel: Waardevolle natuur/biodiversiteit en ecologische functies zijn beschermd en behouden Waardevolle natuur is natuur met een beschermde status zoals Natura 2000. Biodiversiteit is het totaal van alle soorten planten en dieren. Ecologische functies zijn functies zoals de zuiverende functie van de natuur en de voedselproducerende functie van de natuur.
Wat hebben we daarvoor gedaan Deelnemen gebiedsproces Engbertsdijkvenen Omschrijving (toelichting) In december 2021 heeft de Bestuurlijke advies Commissie Engbertsdijkvenen een keuze gemaakt voor de externe maatregelen in de variant 2021 met een grote bufferzone BAC Engbertsdijksvenen kiest de inrichtingsvariant voor de natuur en de omgeving - Engbertsdijksvenen Vervolg Combikansen > zie doelenboom programma Economie / Vitaal Platteland
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval De gemeente heeft vanuit de Wet Milieubeheer de zorgplicht voor de verwijdering en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen. De inzameling van bedrijfsafval valt hier niet onder. De afvalstoffenheffing wordt geïnd ter dekking van de kosten voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval.
Wat hebben we daarvoor gedaan Behartigen belangen aandeelhouderschappen Twence en ROVA (incl. bijdrage gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen) Omschrijving (toelichting) Twence: In december 2020 is er voor gekozen om een verkooptraject op te starten om de aandelen in Twence B.V. te verkopen, waarna er in 2021 gesprekken zijn geweest met geïnteresseerde aandeelhoudende gemeenten. Uiteindelijk is het verkooptraject gestaakt, aangezien er een te groot verschil is geweest tussen aanbieding en de berekende marktprijs. Vanaf 1 juli 2022 heeft de gemeente Twenterand een nieuwe afvallevering- en verwerkingscontract nodig. In 2021 hebben er onderhandelingen plaatsgevonden over de tarieven en de inhoud van het contract. Twenterand heeft in 2021 drie maal haar zienswijze kenbaar gemaakt over de tarieven en de inhoud van het contract. Eind 2021 is Afvalverwerking Rijnmond (AVR) een bodemprocedure begonnen tegen Twence en de aandeelhoudende gemeenten, aangezien AVR van mening is dat het contract met de quasi inhouse aanbesteding, welke de mogelijkheid geeft om als aandeelhouder afval zonder aanbesteding te leveren, niet rechtsgeldig is. Deze rechtszaak zal naar verwachting nog tot eind 2022 duren en een gevolg kan zijn dat het afval uit Twenterand aanbesteed moet worden. ROVA: In 2021 is de dienstverlening van ROVA voortgezet.
Hierin zijn geen wijzigingen ten opzichte van eerdere jaren.
Inzamelen van huishoudelijk afval Omschrijving (toelichting) Het inzamelen van afval en het ontwikkelen van de inzamelstructuur is doorgezet in 2021. Mede door een functiewijziging en door verwachte structurele hogere kosten is het aanpassen van de inzamelstructuur voor de hoogbouw in de kernen (uitgezonderd Vriezenveen) niet uitgevoerd.
Optimaliseren, beheren en regie voeren op de inzamelstructuur huishoudelijk afval incl. milieustraat Omschrijving (toelichting) In 2020 is er gekozen om maatregelen te treffen voor het optimaliseren van de inzameling van afval. Hierbij is er onder andere gekozen om de campagne #Terugwinnaars van ROVA uit te voeren. Deze campagne is gestart in september 2021 en liep tot en met februari 2022. Tijdens deze campagne werd
53
er ingezet op een communicatiecampagne en de pmd-containers ('oranje-bak') werden gecontroleerd op vervuiling, zoals grote stukken plastic, piepschuim, glas en etenswaren. Deze vervuiling is zorgelijk, omdat alleen goed gescheiden en zo zuiver mogelijke 'afvalstromen' kunnen worden gebruikt als grondstof voor nieuwe producten in een circulaire economie. Verwacht wordt dat de actie leidt tot minder vervuilde containers, waardoor er minder afkeur van PMD is.
Uitvoeren Educatie afval scheiden Omschrijving (toelichting) In 2021 is er weer aandacht besteed aan de campagne Mooi Schoon van ROVA en er zijn gastlessen van de Trashpacker georganiseerd op het Noordik Vriezenveen voor het verminderen van zwerfafval. Het aantal vrijwilligers voor het rapen van zwerfafval is in 2021 gestegen. Deze vrijwilligers worden voorzien van een gratis opraapset. Ook worden er vele acties georganiseerd door verenigingen op onder andere World Clean Up Day en tijdens de Landelijke Opschoondag. Deze verenigingen worden voorzien van opraapsets en de mogelijkheid gegeven om het zwerfafval gratis naar de milieustraat te brengen. Ook zijn er in 2021 nieuwe blikvangers besteld om zwerfafval op fietsroutes te verminderen. Deze blikvangers worden pas in 2022 geplaatst, vanwege een lange leveringstermijn.
Metingen Beleidsdoelen
2021 2020
2019
2018
2017
2016
Bron
76
75
76
Waarstaatjegemeente.nl / grondstoffenmonitor
Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval Kg restafval per inwoner
75
81
73
Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen. % Hernieuwbare energie
nnb
nnb** 9,8%/16,8***
8,7/ 13,9 ***
7,2%/ 12,1% ***
6,5 % / 11,5 % ***
Waarstaatjegemeente.nl/ Klimaat monitor.databank.nl
Totaal bekend energiegebruik (TJ)
nnb
nnb**
2418
2418
2356
2307 TJ
Klimaatmonitor.databank.nl
12,6 44 ha ha
47 ha
49 ha
52 ha
56 ha
Readaar
Ongezonde situaties saneren m2 asbestverdachte daken
Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH Realiseren Uitvoeringsprogramma
63% *******
eigen gegevens
aantal controles bedrijven met aandacht op energiemaatregelen
100% 70% 30
65
87
eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles milieu in handhavingssfeer
19
30
1
eigen gegevens
* ambitie 30kg restafval in 2025 ** deze gegevens zijn nog niet beschikbaar *** hernieuwbare energie inclusief toedeling vanuit Twence **** streven naar 20% duurzame opwek in 2020 ***** energieneutraal in 2050 ****** 70% ( van alle daken (56ha) gesaneerd in 2022 (coalitieakkoord). 2019: 16% ******* milieuvergunningverlening: 83%, milieutoezicht: 43 %
54
Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling en VTH Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Omgevingswet Naar verwachting treedt begin 2023 de Omgevingswet en de daarbij horende processen in werking. Om voldoende voorbereid te zijn, is in 2021 intensief gewerkt aan de veranderingen. In 2021 is de Omgevingsvisie vastgesteld door de gemeenteraad. Voorbereiden en ontwikkelen fysieke projecten In 2021 is gestart met de ontwikkeling van de inbreidingslocatie Mozaïek en met de voorbereiding van De Smithoek . Allerlei ruimtelijke ontwikkelingen, zoals de centrumontwikkelingen Vriezenveen en Vroomshoop Oost en nieuwe ontwikkelingen hebben op het gebied van de fysieke leefomgeving grote inzet van onze organisatie gevraagd. Strategie Gemeentelijk vastgoed In 2021 heeft de gemeente gewerkt aan het verduurzamen van het gemeentelijke vastgoed. De belangrijkste ontwikkeling hierin was de planvorming voor verduurzaming van het gemeentehuis. Het opstellen van de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed is uitgesteld tot tenminste 2023.
Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand is het prettig wonen en werken
Doel: Leefbaardere kernen en buitengebied De doelen worden bereikt door keuzes te maken richting het mogelijk maken van maatschappelijke ontwikkelingen waarbij tevens sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en een ‘goede fysieke leefomgeving’. We streven naar het bevorderen van een duurzame ruimtelijke kwaliteit in een
55
dynamische omgeving. Bij het bereiken van leefbare kernen en buitengebied gaat het om de kwaliteit van de leefomgeving: ruimte scheppen, maar ook het gebruik van maatschappelijke functies afwegen.
Doel: Voldoende en meer passende woningen Om voldoende en meer passende woningen te bouwen is van belang om te weten waar vraag naar is, zowel voor de korte als lange termijn. Het toevoegen van kwalitatieve goede ontwikkelingen is belangrijk voor de opgaven die op de gemeente af komen. Hierbij zijn locaties van de ontwikkelingen erg belangrijk. Inbreiding gaat hierbij voor uitbreiding. Bij de ontwikkeling wordt ook sterk gekeken naar de duurzaamheid en leefbaarheid van de gemeente.
Doel: Voldoende en meer passende vestigings- en expansiemogelijkheden voor lokale bedrijven De doelen worden bereikt door keuzes te maken richting het mogelijk maken van maatschappelijke ontwikkelingen waarbij tevens sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en een ‘goede fysieke leefomgeving’. We streven naar het bevorderen van een duurzame ruimtelijke kwaliteit in een dynamische omgeving. Bij het bereiken van leefbare kernen en buitengebied gaat het om de kwaliteit van de leefomgeving: ruimte scheppen, maar ook het gebruik van maatschappelijke functies afwegen.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Invoering Omgevingswet De Omgevingswetsoftware is aangeschaft en de aansluitingen op het DSO zijn gereed of bijna gereed. Medewerkers hebben opleidingen gevolgd. Er heeft een pilot maken van een omgevingsplan plaatsgevonden. Participatiebeleid is in ontwikkeling.
Wat hebben we daarvoor gedaan Omgevingsvisie Omschrijving (toelichting) De Omgevingsvisie 1.0 is in 2021 vastgesteld. De raad en het college zijn op diverse manieren en momenten aangehaakt bij de Omgevingswet.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Behoud en versterken van de identiteit van kernen en buitengebied, waarbij ruimtelijke kwaliteit wordt ontwikkeld en is gehandhaafd Elke kern heeft haar eigen geschiedenis, verschijning en karakter. Door adequaat in te springen op veranderingen en ontwikkelingen kan de identiteit van kernen en het buitengebied worden behouden of juist worden versterkt gestuurd door bijvoorbeeld welstandsnota, nota kwaliteitsimpuls groene omgeving en woonvisie. In de fysieke projecten wordt de identiteit en de ruimtelijke kwaliteit zichtbaar. Voor het platteland is het de bedoeling een antwoord te krijgen op het groeiend oppervlakte van vrijkomende voormalige bedrijfsbebouwing, resulterend in een substantiële vermindering van de verstening van het buitengebied.
Wat hebben we daarvoor gedaan Gemeentelijk maatschappelijk vastgoed Omschrijving (toelichting) In 2021 is gewerkt aan de planvorming en voorbereiding van de renovatie en verduurzaming van het gemeentehuis, dat aardgasvrij zal worden. Ook is veel tijd en energie gestoken in de voorbereiding van de bouw van het nieuwe zwembad. In Vriezenveen is het historisch museum Oud Vriezenveen gerenoveerd en de muziekkoepel in Den Ham is opgeknapt. De gemeentewerf is voorzien van LED verlichting en in Kulturhus De Klaampe zijn de voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van een personen lift. Naast deze voorbeelden zijn er vanuit de meerjarenonderhoudsbegroting diverse onderhouds/verduurzamings werkzaamheden geweest over de volle breedte van het bezit. Beleidsmatig is met de Kadernota 2022 de Strategie gemeentelijk vastgoed en de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed uitgesteld tot 2023. Verduurzamingsstrategie richting 2050 wordt hierin meegenomen.
56
In de werkgroep onderwijshuisvesting is het gesprek met scholen, kenniscentrum Ruimte-OK en provincie Overijssel gevoerd over het Integraal Huisvesting Plan (IHP) en verduurzamen van schoolgebouwen.
Uitvoeren Woonwagenbeleid Omschrijving (toelichting) In 2021 is de Rapportage uitkomsten inventarisatie woonbehoefte woonwagenbewoners Twenterand door het college vastgesteld. Er is gewerkt aan het concept Woonwagenbeleid en Verhuurbeleid standplaatsen. Er is een subsidie van €100.000 voor het realiseren van 20 woonwagens in de sociale huur aangevraagd en verkregen.
Ontwikkelingen Kanaal Almelo - de Haandrik Omschrijving (toelichting) In de begroting voor 2021 was kanaal Almelo-de Haandrik niet opgenomen als activiteit, daar het toen nog geen product was waar meer dan reguliere capaciteit op moest worden ingezet. Dat bleek zich in 2021 in grote stappen anders te ontwikkelen. De resultaten van een onderzoek of er een relatie bestond tussen gemelde schades aan objecten en het werken aan het kanaal eiste meer en specifieke aandacht van de gemeente op diverse taakstellingen. Een grote hoeveelheid aan schademeldingen, verzoeken tot handhaving en de noodzakelijkheid van onderhoud aan het kanaal dwongen de gemeente ertoe eigen capaciteit en specialistische capaciteit in te zetten. De (specialistische)capaciteit was nodig om helder te krijgen of er in afwijking van verleende vergunningen was gebouwd aan het kanaal. Bovendien was het noodzakelijk om voor het onderhoud aan het kanaal vergunningaanvragen tot op verdergaande details te laten toetsen. Daarnaast was afstemming nodig met de buurgemeente en de provincie om te komen tot een herstel van objecten, met name funderingsherstel. Dat traject zal de komende jaren ook capaciteit en tijd vergen.
Daarnaast is er voor het beoordelen van de Omgevingsvergunning (Vervangen Damwanden) en de ontvangen Handhavingsverzoeken (circa 90 stuks) specialistische expertise ingehuurd in de vorm van een deskundig Ingenieursbureau en een advocatenkantoor. Van de Provincie is een toezegging ontvangen voor een tegemoetkoming in de extra gemaakte kosten.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Bestaande woningvoorraad is verbeterd en doorstroming naar passende woning is bevorderd’ De woningmarkt en woonwensen blijven dynamisch en zijn (blijvend) aan veranderingen onderworpen door bijvoorbeeld verduurzaming en vergrijzing. De gemeente heeft hierop een bepaalde invloed, door bijvoorbeeld stimuleringsregelingen in te zetten op basis van woonbeleid. Bijvoorbeeld een ‘starterslening’ voor starters die hun eerste woning kopen. Zo wordt doorstroming naar een ‘passende’ woning bevorderd voor de doelgroepen van beleid. Nieuwe bewoners zijn goed voor Twenterand. Zij zorgen voor behoud van leefbaarheid, van voorzieningen en dragen bij aan gemeentelijke voorzieningen.
Wat hebben we daarvoor gedaan Prestatieafspraken Mijande Wonen Omschrijving (toelichting) In 2021 is de raamovereenkomst prestatieafspraken 2021-2024 en de uitvoeringsagenda 2021-2022 vastgesteld en ondertekend. Deze afspraken bieden een goede basis voor samenwerking tussen huurderorganisatie, Mijande Wonen en de gemeente voor het afgelopen jaar en de komende jaren. Enkele voorbeelden waaraan het afgelopen jaar door en samen met de partners aan is gewerkt of gerealiseerd: Herstructurering Oale Bouw, Nieuwbouw woningen Bussinckhof in Den Ham, het uitbrengen van een folder door Mijande Wonen die jongeren informeert over sociale huur, inzet op vroegsignalering, goede zorg en ondersteuning voor inwoners/huurders die dit nodig zijn, het verbeteren van de kwaliteit en duurzaamheid van woningen, bijdrage aan klimaatadaptatie en de uitreiking van de beste buur bokaal.
Woonvisie Twenterand Omschrijving (toelichting)
57
In 2021 is de Woonvisie Twenterand 2022-2026 door het college (in concept) vastgesteld en heeft ter inzage gelegen voor inspraak. In februari 2022 is de Woonvisie door de raad vastgesteld.
Huisvesting arbeidsmigranten Omschrijving (toelichting) In 2021 is door de rekenkamer onderzoek gedaan naar het beleid huisvesting arbeidsmigranten. Dit heeft geleidt tot de motie Vreemd (2 nov.). Naar aanleiding hiervan is een werkgroep ingesteld die de mogelijkheden voor huisvesting van arbeidsmigranten onderzoekt.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Bestaande wijken en bedrijventerreinen zijn kwalitatief goed. Er zijn sterke compacte centra met goede voorzieningen en er is een sociaal veilige leefomgeving Bij deze subdoelen bestaat overlap met de doelenboom Economische zaken. Echter, de activiteiten zijn op elkaar aanvullend. In deze doelenboom wordt gedoeld op de ruimtelijke impact van de economische beleidslijnen (zoals de bedrijventerreinvisie, de sociaal economische visie en de detailhandelsstructuurvisie). Gewenste ontwikkelingen worden mogelijk gemaakt door het positief te bestemmen in bestemmingsplannen, hierdoor ontstaat ruimte voor uitbreiding en nieuwvestiging.
Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren Woonagenda Omschrijving (toelichting) Door deelname aan regionale overleggen met gemeenten en provincie is gewerkt aan de uitvoering van de Regionale Woonagenda 2021-2024. Belangrijk onderdeel hierin was het provinciale stimuleringskader voor woningbouw.
Metingen Beleidsdoelen
2021 2020 2019 2018 2017 2016
Bron
940*** 844 773 673 632 589 *
Eigen meting, aantallen zijn totalen
Voldoende en passende woningen Aantal opgeleverde woningen Aantal startersleningen
2
8
15
12
2*
8
25 leningen in totaal beschikbaar vanaf 2019
Aantal Blijversleningen
0
0
0
0-
0-
nvt
10 leningen in totaal beschikbaar
Aantal van rechtswege verleende vergunningen
2
0
1
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer
4
4
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles bouw/sloop in handhavingssfeer
0
0
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles brandveiligheid in handhavingssfeer
0
0
0
Eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
12
26
26
Eigen gegevens
Ontwikkelen bestemmingsplannen
5
10
12
Eigen gegevens
Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* In 2018 zijn vergunningen verleend voor de bouw van ruim 130 woningen. In 2019: 48. In 2020: 71. In 2021: 96. ** 2021: Er zijn in 2021 5 toewijzingen afgegeven door de gemeente. SVn heeft 2 beschikkingen afgegeven. | 2020: Er zijn 18 toezeggingen afgegeven door de gemeente. 8 starters hebben hun aanvraag doorgezet en daadwerkelijk via SVn een Starterslening afgesloten. ***Excl. 2 mantelzorgwoningen
58
Doelenboom Ontwikkelprogramma Invoering Omgevingswet Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een duurzame en leefbare omgeving waarin inwoners, bedrijven, organisaties en de gemeente zich gezamenlijk verantwoordelijk voelen voor een goede leefomgeving en eenvoudiger en beter samenwerken aan de verbetering ervan.
Doel: De gemeente biedt meer ruimte voor ontwikkeling en geeft meer mogelijkheden voor maatwerk. Doel: Besluitvormingsprocedures zijn eenvoudiger, sneller en beter Doel: Initiatiefnemers kunnen alle beschikbare informatie over de fysieke leefomgeving digitaal raadplegen Doel: Initiatiefnemers, de samenleving en de gemeente werken samen aan een goede fysieke leefomgeving en zijn bewuster van de eigen verantwoordelijkheid voor de leefomgeving
59
Doelenboom Ontwikkelprogramma Agenda duurzaam Twenterand Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect: Twenterand werkt samen naar een duurzame en leefbare omgeving, die energieneutraal, circulair en klimaatbestendig is
Doel: Op weg naar energieneutraal in 2050 - van fossiel energiegebruik naar hernieuwbaar door energiebesparen, een toenemend aandeel duurzame energie en terugdringen CO2 uitstoot - In 2020 : 2% jaarlijkse energiebesparing; 20 % DE; 20 % minder CO2 tov 1990
Doel: Op weg naar een circulaire economie in 2050 - In 2030 50% minder verbruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen) - In 2030 90% van afval hergebruiken en maximaal 50 kg restafval/inwoner/ jaar (VNG: 30 kg in 2025)
Doel: Op weg naar klimaatbestendig in 2050 - Zoveel mogelijk beperken van negatieve gevolgen van klimaatverandering
Nader uit te werken Participatie: Samenwerken in Agenda Duurzaam Twenterand met Lokale Kracht en Initiatieven - Duurzaamheid ontwikkelen samen met raad, inwoners, ondernemers, externe partners en stakeholders en breed gedragen in de samenleving - Duurzaamheid verankeren in de gemeentelijke organisatie en structureel meenemen in alle taken en initiatieven / Duurzaamheid is onderdeel van het reguliere werk van de gemeentelijke organisatie (voorbeeldrol) - De gemeente ondersteunt duurzame initiatieven - De gemeente biedt een platform voor dialoog, kennisdelen en inspiratie en stelt kennis en netwerk
60
beschikbaar voor lokale initiatieven - Bewustwordingscampagne d.m.v. Storytelling (artikelserie)
61
Wat heeft het gekost Overzicht baten en lasten Ruimte Realisatie begrotingsjaar
Raming begrotingsjaar na wijziging
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Incidenteel gerealiseerd in boekjaar
Lasten
2.324.085
2.393.985
2.452.922
0
Baten
0
0
0
-80.000
2.324.085
2.393.985
2.452.922
-80.000
Lasten
11.743.515
16.613.687
17.512.077
10.268
Baten
-5.608.158
-9.258.904
-8.929.202
-178.904
Saldo van baten en lasten
6.135.357
7.354.783
8.582.875
-168.636
98.000
Doelenboom openbare orde en veiligheid
Saldo van baten en lasten Doelenboom openbare ruimte en verkeer
Doelenboom duurzaamheid, milieu en VTH Lasten
4.297.946
3.538.642
6.990.224
Baten
-3.614.026
-2.955.120
-2.955.120
0
683.921
583.522
4.035.104
98.000
Saldo van baten en lasten Doelenboom bouwen, wonen, ruimt. ontw. en VTH Lasten
10.638.304
7.641.869
6.547.072
202.895
Baten
-9.621.941
-5.707.617
-5.526.417
-856.642
Saldo van baten en lasten
1.016.364
1.934.252
1.020.655
-653.747
Totaal programma lasten
29.003.851
30.188.183
33.502.295
311.163
Totaal programma baten
-18.844.125
-17.921.641
-17.410.739
-1.115.546
Totaal saldo van baten en lasten
10.159.726
12.266.542
16.091.556
-804.383
Mutaties reserves db openbare orde en veiligheid
0
0
0
0
Mutaties reserves db openbare ruimte en verkeer
3.142.889
-314.411
-6.818
2.102.000
Mutaties reserves db duurzaamheid, milieu en VTH
130.760
200.000
200.000
-98.000
Mutaties reserves db bouwen, wonen, ruimt.ontw, VTH
405.524
-150.000
-150.000
8.129
Totaal mutatie reserves *
3.679.173
-264.411
43.182
2.012.129
Geraamd resultaat
13.838.900
12.002.131
16.134.738
1.207.746
gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
-2.106.816
Wat heeft het gekost Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten op programma 2 is € 2.106.816 lager dan geraamd. Dit verschil wordt onder andere veroorzaakt door onderstaande gegevens. Openbare orde en veiligheid • Het product brandweer laat een voordeel zien van € 80.000. Dit komt door de restitutie van het voordelig resultaat van de jaarrekening van de Veiligheidsregio over 2020. Openbare ruimte en verkeer • Op het product 'wegen' is sprake van een voordeel van € 211.000. Dit voordeel wordt onder andere veroorzaakt door minder algemeen onderhoud en minder afvoer van overtollige grond van € 117.000. Daarnaast is er sprake van een voordeel op de kapitaallasten van € 76.000 en is er € 14.000 meer ontvangen aan vergoedingen voor degeneratiekosten. • Ramingen voor werkelijke kosten onderhoud en schades openbare verlichting zijn te hoog 62
aangehouden. Dit levert in 2021 een voordeel op van € 59.000. In 2022 vindt er een aanbesteding plaats, e.e.a. kan uiteraard na aanbesteding anders uitpakken. • Het product ‘bruggen’ sluit met een voordelig saldo van € 213.000. Dit wordt met name veroorzaakt doordat het meerjarig onderhoud € 197.000 lager is dan begroot. De kosten voor meerjarig onderhoud worden gedekt uit de reserve 'onderhoud gebouwen, bruggen en kunstwerken', de onttrekking uit deze reserve is eveneens lager dan geraamd. Werken zijn verschoven naar 2022. Daarnaast is er ook geen algemeen onderhoud uitgevoerd wat een voordeel van € 16.000 oplevert. • Er is een overschrijding van € 94.000 op gladheidsbestrijding. Deze inzet is weerafhankelijk, dus moeilijk van tevoren in te schatten. • Het product ’verkeer en vervoer’ sluit met een voordelig saldo van € 177.000. Er is een subsidie ontvangen van de provincie voor gedragsbeïnvloeding en kleine infrastructuur. Dit betrof een afrekening over 2020 (€ 102.000), dus een eenmalig voordeel. Daarnaast is een voorschot voor 2021 voor het verbeteren van de verkeersveiligheid en gedragsbeïnvloeding ontvangen. Hier staan wel uitgaven tegenover, maar beduidend minder dan dat we ontvangen hebben. Afrekening vindt in een volgend jaar plaats. • De kosten voor het niet planmatig onderhoud van openbaar groen, schommelen per jaar.
Om deze schommelingen op te vangen worden over- en onderschrijdingen verrekend met de reserve beheer openbaar groen. In 2021 is deze post onderschreden met € 93.000. Dit is derhalve gestort in de reserve. Daarnaast is in 2021 minder onderhoud uitgevoerd. Dit levert een voordeel op van € 71.000, wat voor 50% uit riool wordt gedekt (wordt verrekend met de voorziening). • Door de herverdeling van SW-middelen en bijstelling van de rijksbijdrage is er in 2021 een voordeel van € 290.000 op het product SW groen. Voor de meerjarenbegroting wordt nog bekeken of dit structureel of incidenteel is (ook i.v.m. de grote uitstroom van SW-ers). • Het product riool eindigt met een voordeel van € 410.000. Dit is in de voorziening riolering gestort. Het voordelig saldo op riool heeft verschillende oorzaken. De kapitaallasten zijn € 250.000 lager dan geraamd. Dit komt voor het grootste gedeelte doordat met een lagere rente wordt gerekend dan geraamd (omslagrente). Verder zijn een aantal investeringen doorgeschoven naar 2022 en verder. Hier is in het nieuwe GRP 2019-2023 rekening mee gehouden. Deze uitgaven (en ook de onttrekking uit de voorziening) komen dus later. Daarnaast zijn de inkomsten rioolrechten € 130.000 hoger dan geraamd door meer aansluitingen en zijn er minder onderhoudskosten geweest van ongeveer € 30.000. • Het voordeel op het product begraafplaatsen is € 111.000.
Ten opzichte van de begroting (product mag sluiten met een nadeel van € 125.000) is het voordeel dus € 236.000 Dit wordt veroorzaakt doordat er € 230.000 meer is ontvangen aan begrafenisrechten dan geraamd. Dit komt, net als in 2020, door het feit dat er meer mensen zijn overleden èn dat er behoorlijk wat grafrechten zijn verlengd c.q. omgezet naar eeuwigdurend recht. Hiermee is geen rekening gehouden in de begroting. Er is een bedrag van € 236.000 in de reserve begraafplaatsen gestort, waardoor het product, conform de begroting, sluit op een saldo van € 125.000. Duurzaamheid, milieu en VTH • Het product ‘huisvuil’ laat een voordeel zien van € 308.000 t.o.v. de begroting. Een deel van dit voordeel (€ 126.000) betreft kosten die in 2022 nog komen voor de ondergrondse systemen. De verklaring voor de overige € 182.000 is: * een hoger dividend ROVA ontvangen; € 100.000 komt ten gunste van de gewone dienst, het meerdere ad. € 31.100 komt ten gunste van het product Huisvuil. Hier is in de begroting geen rekening mee gehouden. * Aan de kostenkant zien we hogere kosten Rova door meer ledigingen (maar opbrengst afvalstoffenheffing is ook hoger), meer verwerkingskosten van het afvalbrengpunt (maar hier staan ook hogere opbrengsten abp tegenover) en meer kosten afvoer pmd en textiel (ook hier zijn opbrengsten uit bijdragen derden hoger). Totaal levert dit een voordeel op van € 96.000.
* De kosten asbestinzameling zijn ook lager dan geraamd. Er is minder asbestafval gedumpt en de kosten voor het gratis brengen van asbestdaken voor particulieren zijn ook lager dan geraamd. * Er is minder personeel ingehuurd op het afvalbrengpunt, dit levert een voordeel op van € 47.000. Er is derhalve een bedrag gestort in de voorziening afval van € 147.330 (was onttrekking geraamd van € 161.000). Hierdoor stijgt de voorziening naar € 675.825. • De kosten van de ODT zijn overschreden met € 109.000 en de overige kosten op handhaving zijn met € 32.000 onderschreden. Per saldo dus een overschrijding op dit product van € 77.000. Er is een afrekening van de ODT over 2021 opgenomen als nog te betalen, omdat we meer producten hebben afgenomen dan waarvoor we betalen. Dit gaat om een bedrag van € 77.600 Het bedrag is nog niet definitief, hierover moet nog besloten worden in de DB en AB.
63
• De kosten voor het product milieubeheer zijn in totaal met € 32.000 overschreden. Deze kosten worden gedekt door diverse bijdrages uit verschillende reserves. Deze onttrekkingen zijn hierdoor eveneens hoger dan geraamd. De opbrengsten zijn gestort in de reserve duurzaamheid. Bouwen, wonen en ruimtelijke ontwikkeling • De huurkosten van een aantal percelen binnen Oosterweilanden moeten nog worden betaald. Erfpacht geeft een voordeel van € 31.000, echter op het product stimulering economie is de erfpacht opbrengst € 27.500 lager. Dit valt dus tegen elkaar weg. • In 2021 zijn meer bestemmingsplannen gewijzigd, waarvoor leges zijn ontvangen. Daarnaast zijn er ook meer kosten gemaakt voor het wijzigen van die bestemmingsplannen, o.a. voor externe advieskosten. Per saldo levert dit een voordeel op van € 141.000. Daarnaast is een dwangsom ontvangen van € 32.500. Dit was niet geraamd. Onderschrijding op kosten omgevingswet van € 65.600 wordt gestort in de reserve (schommelfonds). • Het product Omgevingsvergunning laat een voordeel zien van € 480.000. Er zijn meer vergunning afgegeven, derhalve zijn de legesopbrengsten hoger dan geraamd (€ 500.000 hoger). Onderstaande posten zijn in 2021 onderschreden, omdat de kosten in 2022 gemaakt worden.
Deze posten worden hier apart benoemd, aangezien de budgetten niet overgeheveld worden naar 2022, waardoor dit tot een overschrijding zou kunnen leiden in 2022. Als verklaring kan dan worden verwezen naar dit jaarverslag. 2021 Huisvuil ondergrondse systemen € 126.000 (wordt onttrokken uit reserve)
64
Programma Economie en vrije tijdsbesteding
65
Inleiding Programma Economie en vrije tijdsbesteding Inleiding De opgave op het terrein van Economie en Vrijetijdsbesteding is het invullen van de regisserende en faciliterende rol van de gemeente. Dit betekent dat wij steeds afwegen wie welke rol vervult en dat er een nieuw samenspel tussen de gemeente en andere actoren ontstaat. De bijdrage die actoren leveren aan het maatschappelijk effect zijn het uitgangspunt, niet de instelling/organisatie. In samenspraak met de omgeving en onze partners willen wij de maatschappelijke meerwaarde verwoorden. Netwerken Wij zetten steeds meer in op het versterken van netwerken en onze relaties daarbinnen. Netwerken die enerzijds lokaal aanwezig zijn. Maar wij moeten ook steeds meer gebruik maken van regionale, provinciale, landelijke en grensoverschrijdende structuren en mogelijkheden. Binnen een netwerk gaat het ook vooral om het delen van kennis. Kennis, bijvoorbeeld over informatiebeveiliging of duurzaamheid, is niet alleen nodig voor een overheid maar ook voor ondernemers. Samen op zoek gaan naar nieuwe ideeën en mogelijkheden is belangrijk. Onze voorstellen zijn dan ook gericht op het verder vormgeven van het nieuwe samenspel: het relatiebeheer tussen gemeente, ondernemers, onderzoek, onderwijs, andere overheden, sportverenigingen, culturele instellingen en inwoners.
Voorzieningen De gemeente heeft veel kwalitatief hoogwaardige accommodaties en voorzieningen. De basisvoorzieningen zijn binnen onze gemeente aanwezig. Belangrijke opgave is om het bestaande steeds meer en beter gezamenlijk te gebruiken. Ter ondersteuning willen wij de bestaande voorzieningen beter inzichtelijk hebben, inclusief de maatschappelijke bijdrage die geleverd wordt. Dit is van belang om de financiën van de gemeente op termijn beheersbaar te houden. Programmalijnen Het werkprogramma Economie omvat twee programmalijnen. De eerste programmalijn is ‘Meedoen’. Dit gaat over vrijetijdsbesteding. De tweede programmalijn is ‘Versterken Werkgelegenheid’. De opgave is om (samen) te werken aan de verbinding tussen Economische en Sociale Zaken. Het subdoel ‘Stimuleren werkgelegenheid’ heeft een plek gekregen in de doelenboom en in samenwerking met het programma Sociaal Domein wordt gewerkt aan duurzame werkgelegenheid. Een andere koppeling die sterker naar voren komt is de relatie met onderwijs. De verbinding met onderwijs is zichtbaar gemaakt door Onderwijs toe te voegen aan ‘Verbindingen met andere doelenbomen’, maar ook door vanuit de doelenboom Sociale Zaken te verwijzen naar de Twentse belofte in de doelenboom Onderwijs. Voor de koppeling tussen economische zaken en sociale zaken is een ontwikkelprogramma economie, werkgelegenheid en onderwijs opgesteld.
Platteland Om het hoofd te bieden aan de ontwikkelingen en opgaven in het buitengebied is het ontwikkelprogramma platteland opgesteld. Het doel is het realiseren van een sociaal en economisch vitaal platteland. Het ontwikkelprogramma beoogt de daarbij passende activiteiten, subdoelen integraal uit te voeren, te ontwikkelen, aan te jagen en te regisseren. Met een ontwikkelprogramma wordt die samenhang georganiseerd.
66
Doelenboom Cultuur en Recreatie & Toerisme Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Cultuur We gaan voor een cultureel veld waarin netwerk(en) het sleutelwoord is. Samenwerken, lijntjes leggen, weten wat er speelt en slim verbinden om zo met elkaar maatschappelijke doelen te realiseren en meer tastbaar te maken. Niet ieder voor zich, maar samen aan de slag. De opdrachten waar we aan gewerkt hebben zijn: Sociale opdracht (educatie en participatie) Economische opdracht (talent en arbeidsmarkt) Ruimtelijke opdracht (erfgoed bewaren, beleven, benutten) Recreatie & Toerisme/evenementen De opgave voor Recreatie & Toerisme is te komen tot een nieuwe recreatieve structuur t.b.v. lokale promotie die aansluit bij Gastvrij Twente. In 2021 is hier verder aan gewerkt. De nieuwe netwerkorganisatie houdt zich bezig met lokale promotie. De volgende stap is een nieuwe Nota Vrijetijdseconomie die hierbij aansluit en die verschillende onderdelen uit de vrijetijdseconomie integreert (cultuur en evenementen). Voor zowel de Nota Vrijetijdseconomie als het evenementenbeleid geldt dat dit in 2021 opgepakt zou worden en ter vaststelling aangeboden aan de raad. Dit is niet gerealiseerd als gevolg van het niet tijdig kunnen invullen van de vacature op gebied van recreatie en toerisme. Dit zal in 2022 opgepakt worden.
Beoogd maatschappelijk effect: Participerende inwoners: inclusieve cultuur: iedereen doet mee Zelfredzame inwoners: ontwikkelen van creatieve en (digitale lees) en taalvaardigheden Versterken cultureel erfgoed: behouden, benutten en beleven Sociale cohesie: fysieke plekken voor verbinding, ontmoeting en educatie
Doel: Ontmoetingsplekken en podia voor kunst, cultuur en evenementen zijn beschikbaar Hieronder wordt verstaan fysieke ontmoetingsplekken zoals CCK2, De Klaampe, Het Punt en dergelijke, maar ook digitale ontmoetingsplekken.
67
Doel: (Digitale) lees- en taalvaardigheden zijn ontwikkeld De gemeente Twenterand staat voor een samenleving waarin iedereen kan meedoen: praktisch en theoretisch geschoold, jong en oud, ongeacht de achtergrond van de inwoner. Digitale lees- en taalvaardigheden zijn hiervoor onmisbaar. Een tekort aan deze vaardigheden vormt een barrière om zelfstandig mee te doen in onze maatschappij, online en offline.
Doel: Creatieve vaardigheden zijn ontwikkeld Binnen de regio Twente staat de transitie van textiel- naar high tech regio hoog op de agenda. Deze technologische ontwikkelingen vragen om vernieuwing, juist in Twente waar de beroepsbevolking relatie laag is opgeleid en de Twentse steden te maken hebben met een relatief hoge werkloosheid. Het is daarom nodig dat geïnvesteerd wordt in de technische vaardigheden van inwoners. Wij leggen hierbij ook een relatie met de Economische Visie. Het gaat dan om de vraag hoe wij onderwijs en arbeidsmarkt beter op elkaar kunnen laten aansluiten (arbeidsmarkt en talent).
Doel: Er is een sterk recreatief en toeristisch aanbod Recreatief en toeristisch aanbod bevat verblijfsrecreatie maar ook de dagrecreatieve voorzieningen.
Doel: Huidig Cultureel erfgoed is behouden Cultureel erfgoed: sporen uit het verleden in het heden, die zichtbaar en tastbaar aanwezig zijn. Dat kunnen voorwerpen zijn in musea, archeologische vondsten, archieven, monumenten en landschappen (materieel), maar ook de daaraan verbonden gebruiken, verhalen en gewoonten (immaterieel). De monumentenlijst is opgenomen in de Welstandsnota Twenterand. We beschermen ons erfgoed niet alleen door het te behouden. Door erfgoed ook te benutten en beleven wordt het in waarde versterkt. Daarom is het nodig om erfgoed zoveel mogelijk te verbinden aan andere beleidsterrein (bijvoorbeeld educatie en recreatie & toerisme).
Wat hebben we bereikt Subdoel: Evenementen zijn mogelijk gemaakt en zijn zichtbaar en bekend Het faciliteren van evenementen door o.a. het afgeven van vergunningen en afstemming met betrokkenen. Daarnaast is er gezamenlijk een breed en gestructureerd activiteitenprogramma opgezet van verschillende organisaties uit de vrijetijdseconomie.
Wat hebben we daarvoor gedaan Evalueren Cultuur Platform Twenterand en de inzet van Projectsubsidie Cultuur Omschrijving (toelichting) De gemeente heeft een eerste voorzet gedaan over de toekomstige rol van het Cultuur Platform Twenterand (CPT). Op basis hiervan komt het CPT begin 2022 met een voorstel over haar toekomstige rol. De projectsubsidies zijn geevalueerd en voortgezet voor de periode 2021 en 2022.
Index subsidies Omschrijving (toelichting) In 2021 zijn de subsidies verhoogd met een inflatie van 3,4% ten opzichte van 2020. Dit heeft o.a. te maken met de verplichte CAO-wijzigingen voor grote professionele instellingen.
Subsidiëren volgens de Algemene SubsidieVerordening. Beoordeling aanvragen en doorontwikkeling subsidiebeleid. Omschrijving (toelichting) Het huidige systeem van verdeling van subsidiegelden is aan vernieuwing toe. In 2021 is een start gemaakt met het actualiseren van het huidige subsidiebeleid. Dit is eind 2021 on hold gezet.
Uitvoering evenementenbeleid Omschrijving (toelichting) Het vaststellen van het Evenementenkompas ligt stil sinds de coronacrisis omdat er geen evenementen georganiseerd kunnen worden. Zodra er weer ruimte is voor evenementen zal de vaststelling en de uitvoering van het Evenementenkompas worden opgepakt.
68
Wat hebben we bereikt Subdoel: Multifunctionele accommodaties worden efficiënt (er) gebruikt Het betreft de volgende accommodaties: Kulturhus De Klaampe Westerhaar, Het Punt Vroomshoop, Dorpshuizen en overige podia voor cultuur
Wat hebben we daarvoor gedaan Versterken financiële positie De Klaampe en Het Punt Omschrijving (toelichting) Met ingang van 2021 zijn de exploitatiebijdragen aan Het Punt en De Klaampe structureel verhoogd om beide organisatie in staat te stellen tot een sluitende exploitatie te komen. Echter, omdat ook 2021 sterk werd gekenmerkt door de gevolgen van corona en dit van grote invloed was op de jaarprogramma’s van beide organisaties, was 2021 een bijzonder jaar. De aan de structurele verhoging verbonden voorwaarden hebben daardoor een lagere prioriteit gekregen. Verder hebben beide organisaties financiële steun ontvangen vanuit door het Rijk verstrekte coronacompensatie middelen. Naar verwachting sluiten beide 2021 af met zwarte cijfers.
Wat hebben we bereikt Subdoel: (Digitale) lees- en taalvaardigheden van inwoners zijn ontwikkeld De ontwikkeling van de (digitale) lees-en taalvaardigheden en creatieve vaardigheden.
Wat hebben we daarvoor gedaan Voortzetten programma's taal- en leesbevordering Omschrijving (toelichting) De programma's taal-en leesbevordering zijn verder voortgezet en doorontwikkeld door de Stichting Openbare Bibliotheek Twenterand.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Aanbod voor (voor-)scholen is beschikbaar Wat hebben we daarvoor gedaan Inzet regeling cultuureducatie van Provincie Overijssel 2021-2024 Omschrijving (toelichting) We hebben nieuwe afspraken gemaakt met de basisscholen en de provincie Overijssel voor de periode 2021 - 2024. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Cultuureducatieplan gemeente Twenterand 2021 - 2024 "Cultuur aan de Basis 2.0".
Voortzetten combinatie functionarissen Omschrijving (toelichting) In 2021 zijn de combinatiefuncties ingezet op basis van de verruimde doelstellingen van de regeling. Er is ingezet op cultuur (cultuureducatie en cultuur & sociaal domein) , onderwijs (o.a. taal- en leesbevordering en laaggeletterdheid), sport en recreatie en toerisme (gebiedsmarketing Engbertsdijksvenen).
Wat hebben we bereikt Subdoel: Creatieve vaardigheden van inwoners zijn ontwikkeld Kinderen, jongeren en ook volwassenen kunnen zich ontwikkelen tot verkennende, ontdekkende en creatieve inwoners.
Wat hebben we daarvoor gedaan Afspraken muziekonderwijs 2020-2021 Omschrijving (toelichting)
69
In 2021 zijn nieuwe financiële afspraken gemaakt met de Stichting Muziekplatform Twenterand over muziekonderwijs, representatie (openbare concerten) en muziekparticipatie. De financiële afspraken zijn voor een periode van een jaar (2022) gemaakt destijds in afwachting van een nieuw subsidiebeleid. Dit is de reden geweest dat er geen tweejaarlijkse afspraken zijn gemaakt.