CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2021

Raadsvergadering 12 juli 2022, gemeente TwenterandBij agendapunt: Jaarstukken 202135.946 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Beoogd maatschappelijk effect Een duurzame en leefbare omgeving

Doel: Inwoners, bedrijven en gemeente zijn zich bewust van hun leefomgeving en handelen duurzamer Onder duurzaamheid verstaan we het verbeteren van de balans tussen sociale, ecologische en economische ontwikkeling, waar bij ook effecten voor toekomstige generaties en effecten elders ter wereld worden meegenomen.

Doel: De kwaliteit van de leefomgeving voor flora en fauna is behouden en verbeterd Dit doel van het milieubeleid is het borgen van de juiste ecologische voorwaarden voor natuur en biodiversiteit.

Doel: Er is een schoner, gezonder en veiliger leefomgeving voor mensen Het gaat hier om het bewaken en verbeteren van de leefomgevingskwaliteit voor bewoners.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Duurzame initiatieven zijn gestimuleerd en gefaciliteerd Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren Ontwikkelprogramma Agenda Duurzaamheid 2018—2022 Omschrijving (toelichting) De Agenda Duurzaam Twenterand 2018 - 2022 geeft als Koersdocument voor de thema's Circulaire economie, Energietransitie en Klimaatadaptatie, de doelen, ambities en uitvoeringsmaatregelen voor de periode 2018 - 2022. Activiteiten op het gebied van energie, de verduurzaming van de gemeentelijke organisatie, afvalscheiding en klimaatverandering zijn onderdeel van het ontwikkelprogramma. Het thema klimaatadaptatie wordt behandeld onder de doelenboom Openbare ruimte en verkeer. De Verordening duurzaamheidssubsidie is voorbereid en door de raad vastgesteld in december 2021. Deze subsidie wordt gevoed door de opbrengst uit het Zonnepark Oosterweilanden. Voor de periode 2019- 2021 had de gemeente van het Rijk € 239.000 ontvangen voor nieuwe gemeentelijke uitvoeringstaken uit het Klimaatakkoord (vooral voor de thema's Gebouwde omgeving en Opwek hernieuwbare Energie). De vacature voor extra uitvoeringscapaciteit voor klimaattaken is (o.a. door vertrek van een medewerker) pas per november 2021 ingevuld.

Hierdoor is vertraging in de uitvoering op een aantal activiteiten ontstaan en kon Twenterand slechts beperkt tegemoetkomen aan de afspraken daarover tussen overheden in het Interbestuurlijk Programma en het Klimaatakkoord. De ROB heeft daarna in 2021 het Adviesrapport Van Parijs naar praktijk over de uitvoeringslasten van decentrale overheden van het klimaatakkoord gepresenteerd (Adviesrapport Van Parijs naar praktijk | Publicatie | Raad voor het Openbaar Bestuur (raadopenbaarbestuur.nl). De VNG gebruikt dit advies als input voor afspraken met het Rijk over voorwaarden voor uitvoering van het Klimaatakkoord.

47

Wat hebben we bereikt Subdoel: Duurzaamheid is onderdeel van het reguliere werk van de organisatie Wat hebben we daarvoor gedaan Stimuleren verduurzaming organisatie (voorbeeldfunctie) Omschrijving (toelichting) Regionaal is gewerkt aan een Handreiking Circulaire Economie. De wethouder heeft als voorzitter van de tafel circulaire economie en duurzaamheid van de Agenda van Twente regionaal aandacht voor dit onderwerp gegenereerd en heeft meegewerkt aan een onderzoek voor circulariteit in projecten infra / GWW (bijvoorbeeld materiaalkeuze), samen met Pioneering en provincie Overijssel. (Zie het Magazine ‘de Verschilmakers’ Verschilmakers+Magazine+-+decentrale+overheden.pdf (squarespace.com) )

Verduurzamen Gemeentelijke gebouwen en energiebeheer Omschrijving (toelichting) Met de Kadernota 2022 is de Strategie gemeentelijk vastgoed en de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed uitgesteld tot 2023 (was gepland voor 2021). Verduurzaming wordt hierin meegenomen. Voor 2021 lag de focus op de verduurzaming van het gemeentehuis, dat aardgasvrij zal worden. De aanbesteding hiervoor is in 2021 gestart. In de werkgroep onderwijshuisvesting is het gesprek met scholen, kenniscentrum Ruimte-OK en provincie Overijssel gevoerd over het IHP en verduurzamen van schoolgebouwen.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen Wat hebben we daarvoor gedaan Besparen energie in de huursector Omschrijving (toelichting) De jaarlijkse Prestatieafspraken met Mijande Wonen zijn vastgelegd, met daarin de ambitie van MijandeWonen voor verduurzamingsprojecten voor haar huurwoningen in Twenterand. Mijande Wonen heeft bij het opstellen van onze Warmtevisie en in de uitvoering een belangrijke rol. Voor een 1e samenwerkingsproject in Vriezenveen in 2021 is in verband met beperkte capaciteit alleen aandacht besteed aan klimaatadaptatie.

Deelnemen Regionale Energie Strategie (RES) Twente Omschrijving (toelichting) Bestuurlijk en ambtelijk is deelgenomen in de RES Twente (interbestuurlijk samenwerken aan de energietransitie-opgave). In 2021 heeft de besluitvorming over de RES Twente 1.0 veel voorbereiding gevraagd en veel aandacht getrokken, ook van inwoners uit Twenterand én uit Twente. Op 6 juli 2021 heeft de raad ingestemd met de RES Twente 1.0 als koersdocument voor de periode tot 2030. De bijdrage die Twenterand wil leveren aan het regionale bod is 82 GWh, in te vullen met een flexibele energiemix. Daarbij heeft de raad een aantal voorwaarden gesteld over de voorkeursvolgorde in de energiemix, gezondheidsaspecten van windenergie en participatie. De bijdrage moet geborgd worden in gemeentelijk omgevingsbeleid en uitvoeringsprogramma’s. Voor het zoekgebied voor grootschalige opwek Vriezenveen ZO is het gebiedsproces lokaal in Twenterand in 2021 opgestart met een informerend webinar en een aantal bijeenkomsten met inwoners in een klankbordgroep. Omdat de effecten gemeentegrens overschrijdend kunnen zijn is ook een gezamenlijk gebiedsproces voor inwoners, ondernemers, buurgemeenten Almelo en Tubbergen en provincie voorbereid. Dit is het begin van een (mogelijk) langjarig proces.

In opdracht van de raad (motie december 2019) is in 2021 de aanpassing van het bestaande (ruimtelijk) beleidskader voor duurzame energie (uit 2017) in concept uitgewerkt door bureau Tauw. Het raadsbesluit over de RES Twente 1.0 in juli vroeg om verdere aanpassingen voor het beleidskader. Het concept nieuwe beleidskader voor duurzame energie wordt in 2022 met de nieuwe raad besproken. De ruimtelijke afwegingen die met de RES (en andere opgaven in het landelijk gebied) samenhangen vragen om een goede en afgewogen vertaling naar het omgevingsbeleid van de gemeente. Landelijke ontwikkelingen (o.a. over milieunormen voor windturbines) zijn en worden nauwgezet gevolgd. Stimuleren van Zon op Dak

48

De netcongestie op het Enexis-netwerk in ons gebied betekent dat er voorlopig alleen mogelijkheden zijn voor kleinschalig zon op dak. Een Plan van Aanpak voor het stimuleren van meer Zon op Dak kon in verband met capaciteit nog niet verder opgepakt worden.

Energie maatregelen door bedrijven (VTH) Omschrijving (toelichting) Ondernemers uit Twenterand tonen een grote ambitie en voelen de noodzaak om te verduurzamen. In 2021 heeft de IKVO met een budget uit het Ondernemersfonds een energiebesparingsproject met haar deelnemende ondernemers uitgevoerd. Bij de ODT (omgevingsdienst Twente) maakt controle op energiemaatregelen deel uit van periodieke bedrijfscontroles. De ODT heeft in 2021 in een project ook specifiek ingezet op naleving van de informatieplicht energiebesparing. In 2021 zijn landelijk de eisen verscherpt in de nieuwe energieprestatienorm voor gebouwen EPG en de eisen BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen). Team Omgeving heeft hier op ingespeeld.

Ontwikkelen project Energieloket 3.0 Omschrijving (toelichting) Volgens afspraken uit het Klimaatakkoord worden alle gemeenten geacht een Energieloket te hebben om inwoners te ondersteunen bij energiebesparen en het verduurzamen van hun woning. De website Energieloket 3.0 is in Twenterand lokaal ingevuld Energieloket | Twenterand en vraagt nog verdere ontwikkeling. 2021 was een overgangsjaar waarbij in regionaal verband is overlegd over het vervolg van de gemeentelijke Energieloketten en de toekomstige inzet van de wooncoaches. De overgang van uitvoering door stichting Duurzaam (t)huis Twente (DTT) naar lokale gemeentelijke coördinatie van het Energieloket en de inzet van de wooncoaches (samen met 6 west Twentse gemeenten) is voorbereid. Uit het budget voor het Energieloket (€ 25.000) worden o.a. de vrijwilligersbijdragen, opleidings- en coördinatiekosten voor de wooncoaches, de website van het Energieloket en communicatie-acties betaald. Met de specifieke rijkssubsidie RRE (voor Twenterand € 112.080) is in 2021 energiebesparing door kleine energiemaatregelen gestimuleerd via de Actie Poen voor Groen Poen voor Groen, de Energiebespaardoos en persoonlijk advies aan huishoudens. Dit project is uitgevoerd door DTT in samenwerking met lokale ondernemers en de voedselbank. Met de verschillende acties en communicatiecampagnes zijn in totaal 1571 huishoudens bereikt.

49

Stimuleren Energie projecten Omschrijving (toelichting) Er was regelmatig overleg met de netbeheerders Cogas en Enexis over ontwikkelingen en afstemming over de netwerken. De netwerkproblematiek voor elektriciteit is bekend en blijft voorlopig. Enexis was in 2021 bezig met de (voorbereiding van) de uitbreiding van het elektriciteitsstation Vroomshoop. Voor het stimuleren van duurzaam gas zijn in 2021 bestuurlijk en ambtelijk de kansen verkend voor een gemeentelijke Coalitie Biogas / Groengas en het Cogas project stimuleren van Biogas / Groengas. Met de ondernemers(verenigingen) IKVO en BBV zijn gezamenlijk met o.a. Provincie-NEO en anderen, flexibele oplossingen verkend (Pilot E-flex Vroomshoop; Pilot H2 / Smart Energy Hub Vriezenveen ZO).

Vaststellen warmtevisie en voorbereiden uitvoering Omschrijving (toelichting) De warmtevisie is in 2021 opgesteld samen met MijandeWonen en de Huurdersraad, wooncoaches, netbeheerders Enexis en Cogas, Waterschap Vechtstromen, provincie Overijssel en Stichting Pioneering. De concept Warmtevisie is in een webinar gepresenteerd aan inwoners, met bijdragen van een van onze wooncoaches, Cogas en Mijande Wonen. De Warmtevisie is vastgesteld door de raad in december 2021. De Warmtevisie moet elke 5 jaar worden herzien. Voor de uitvoering is het zoeken naar aanpakken die passen bij onze gemeente. Een warmtenet op basis van restwarmte bleek uiteindelijk niet haalbaar. Uitvoering van de vastgestelde warmtevisie is vanaf 2022 voorzien met aandacht voor onderwerpen als energiearmoede, bewustwording en ondersteuning particuliere woningeigenaren (o.a. door gezamenlijke inkoopactie) en samenwerking met MijandeWonen.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Waardevolle natuur/biodiversiteit en ecologische functies zijn beschermd en behouden Wat hebben we daarvoor gedaan Deelnemen gebiedsproces Engbertsdijkvenen Omschrijving (toelichting) In december 2021 heeft de Bestuurlijke advies Commissie Engbertsdijkvenen een keuze gemaakt voor de externe maatregelen in de variant 2021 met een grote bufferzone BAC Engbertsdijksvenen kiest de inrichtingsvariant voor de natuur en de omgeving - Engbertsdijksvenen Vervolg Combikansen > zie doelenboom programma Economie / Vitaal Platteland

Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval Wat hebben we daarvoor gedaan Behartigen belangen aandeelhouderschappen Twence en ROVA (incl. bijdrage gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen) Omschrijving (toelichting) Twence: In december 2020 is er voor gekozen om een verkooptraject op te starten om de aandelen in Twence B.V. te verkopen, waarna er in 2021 gesprekken zijn geweest met geïnteresseerde aandeelhoudende gemeenten. Uiteindelijk is het verkooptraject gestaakt, aangezien er een te groot verschil is geweest tussen aanbieding en de berekende marktprijs. Vanaf 1 juli 2022 heeft de gemeente Twenterand een nieuwe afvallevering- en verwerkingscontract nodig. In 2021 hebben er onderhandelingen plaatsgevonden over de tarieven en de inhoud van het contract. Twenterand heeft in 2021 drie maal haar zienswijze kenbaar gemaakt over de tarieven en de inhoud van het contract. Eind 2021 is Afvalverwerking Rijnmond (AVR) een bodemprocedure begonnen tegen Twence en de aandeelhoudende gemeenten, aangezien AVR van mening is dat het contract met de quasi inhouse aanbesteding, welke de mogelijkheid geeft om als aandeelhouder afval zonder aanbesteding te leveren, niet rechtsgeldig is. Deze rechtszaak zal naar verwachting nog tot eind 2022 duren en een gevolg kan zijn dat het afval uit Twenterand aanbesteed moet worden.

50

ROVA: In 2021 is de dienstverlening van ROVA voortgezet. Hierin zijn geen wijzigingen ten opzichte van eerdere jaren.

Inzamelen van huishoudelijk afval Omschrijving (toelichting) Het inzamelen van afval en het ontwikkelen van de inzamelstructuur is doorgezet in 2021. Mede door een functiewijziging en door verwachte structurele hogere kosten is het aanpassen van de inzamelstructuur voor de hoogbouw in de kernen (uitgezonderd Vriezenveen) niet uitgevoerd.

Optimaliseren, beheren en regie voeren op de inzamelstructuur huishoudelijk afval incl. milieustraat Omschrijving (toelichting) In 2020 is er gekozen om maatregelen te treffen voor het optimaliseren van de inzameling van afval. Hierbij is er onder andere gekozen om de campagne #Terugwinnaars van ROVA uit te voeren. Deze campagne is gestart in september 2021 en liep tot en met februari 2022. Tijdens deze campagne werd er ingezet op een communicatiecampagne en de pmd-containers ('oranje-bak') werden gecontroleerd op vervuiling, zoals grote stukken plastic, piepschuim, glas en etenswaren. Deze vervuiling is zorgelijk, omdat alleen goed gescheiden en zo zuiver mogelijke 'afvalstromen' kunnen worden gebruikt als grondstof voor nieuwe producten in een circulaire economie. Verwacht wordt dat de actie leidt tot minder vervuilde containers, waardoor er minder afkeur van PMD is.

Uitvoeren Educatie afval scheiden Omschrijving (toelichting) In 2021 is er weer aandacht besteed aan de campagne Mooi Schoon van ROVA en er zijn gastlessen van de Trashpacker georganiseerd op het Noordik Vriezenveen voor het verminderen van zwerfafval. Het aantal vrijwilligers voor het rapen van zwerfafval is in 2021 gestegen. Deze vrijwilligers worden voorzien van een gratis opraapset. Ook worden er vele acties georganiseerd door verenigingen op onder andere World Clean Up Day en tijdens de Landelijke Opschoondag. Deze verenigingen worden voorzien van opraapsets en de mogelijkheid gegeven om het zwerfafval gratis naar de milieustraat te brengen. Ook zijn er in 2021 nieuwe blikvangers besteld om zwerfafval op fietsroutes te verminderen. Deze blikvangers worden pas in 2022 geplaatst, vanwege een lange leveringstermijn.

51

Metingen Beleidsdoelen

2021 2020

2019

2018

2017

2016

Bron

76

75

76

Waarstaatjegemeente.nl / grondstoffenmonitor

Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval Kg restafval per inwoner

75

81

73

Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen. % Hernieuwbare energie

nnb

nnb** 9,8%/16,8***

8,7/ 13,9 ***

7,2%/ 12,1% ***

6,5 % / 11,5 % ***

Waarstaatjegemeente.nl/ Klimaat monitor.databank.nl

Totaal bekend energiegebruik (TJ)

nnb

nnb**

2418

2418

2356

2307 TJ

Klimaatmonitor.databank.nl

12,6 44 ha ha

47 ha

49 ha

52 ha

56 ha

Readaar

Ongezonde situaties saneren m2 asbestverdachte daken

Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH Realiseren Uitvoeringsprogramma

100% 70%

63% *******

eigen gegevens

aantal controles bedrijven met aandacht op energiemaatregelen

30

65

87

eigen gegevens

Aantal bestuurlijke (her)controles milieu in handhavingssfeer

19

30

1

eigen gegevens

* ambitie 30kg restafval in 2025 ** deze gegevens zijn nog niet beschikbaar *** hernieuwbare energie inclusief toedeling vanuit Twence **** streven naar 20% duurzame opwek in 2020 ***** energieneutraal in 2050 ****** 70% ( van alle daken (56ha) gesaneerd in 2022 (coalitieakkoord). 2019: 16% ******* milieuvergunningverlening: 83%, milieutoezicht: 43 %

52

Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling en VTH Doelenboom

Inhoudelijk perspectief Omgevingswet Naar verwachting treedt begin 2023 de Omgevingswet en de daarbij horende processen in werking. Om voldoende voorbereid te zijn, is in 2021 intensief gewerkt aan de veranderingen. In 2021 is de Omgevingsvisie vastgesteld door de gemeenteraad. Voorbereiden en ontwikkelen fysieke projecten In 2021 is gestart met de ontwikkeling van de inbreidingslocatie Mozaïek en met de voorbereiding van De Smithoek . Allerlei ruimtelijke ontwikkelingen, zoals de centrumontwikkelingen Vriezenveen en Vroomshoop Oost en nieuwe ontwikkelingen hebben op het gebied van de fysieke leefomgeving grote inzet van onze organisatie gevraagd. Strategie Gemeentelijk vastgoed In 2021 heeft de gemeente gewerkt aan het verduurzamen van het gemeentelijke vastgoed. De belangrijkste ontwikkeling hierin was de planvorming voor verduurzaming van het gemeentehuis. Het opstellen van de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed is uitgesteld tot tenminste 2023.

Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand is het prettig wonen en werken

Doel: Leefbaardere kernen en buitengebied De doelen worden bereikt door keuzes te maken richting het mogelijk maken van maatschappelijke ontwikkelingen waarbij tevens sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en een ‘goede fysieke leefomgeving’. We streven naar het bevorderen van een duurzame ruimtelijke kwaliteit in een

53

dynamische omgeving. Bij het bereiken van leefbare kernen en buitengebied gaat het om de kwaliteit van de leefomgeving: ruimte scheppen, maar ook het gebruik van maatschappelijke functies afwegen.

Doel: Voldoende en meer passende woningen Om voldoende en meer passende woningen te bouwen is van belang om te weten waar vraag naar is, zowel voor de korte als lange termijn. Het toevoegen van kwalitatieve goede ontwikkelingen is belangrijk voor de opgaven die op de gemeente af komen. Hierbij zijn locaties van de ontwikkelingen erg belangrijk. Inbreiding gaat hierbij voor uitbreiding. Bij de ontwikkeling wordt ook sterk gekeken naar de duurzaamheid en leefbaarheid van de gemeente.

Doel: Voldoende en meer passende vestigings- en expansiemogelijkheden voor lokale bedrijven De doelen worden bereikt door keuzes te maken richting het mogelijk maken van maatschappelijke ontwikkelingen waarbij tevens sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en een ‘goede fysieke leefomgeving’. We streven naar het bevorderen van een duurzame ruimtelijke kwaliteit in een dynamische omgeving. Bij het bereiken van leefbare kernen en buitengebied gaat het om de kwaliteit van de leefomgeving: ruimte scheppen, maar ook het gebruik van maatschappelijke functies afwegen.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Invoering Omgevingswet Wat hebben we daarvoor gedaan Omgevingsvisie Omschrijving (toelichting) De Omgevingsvisie 1.0 is in 2021 vastgesteld. De raad en het college zijn op diverse manieren en momenten aangehaakt bij de Omgevingswet.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Behoud en versterken van de identiteit van kernen en buitengebied, waarbij ruimtelijke kwaliteit wordt ontwikkeld en is gehandhaafd Wat hebben we daarvoor gedaan Gemeentelijk maatschappelijk vastgoed Omschrijving (toelichting) In 2021 is gewerkt aan de planvorming en voorbereiding van de renovatie en verduurzaming van het gemeentehuis, dat aardgasvrij zal worden. Ook is veel tijd en energie gestoken in de voorbereiding van de bouw van het nieuwe zwembad. In Vriezenveen is het historisch museum Oud Vriezenveen gerenoveerd en de muziekkoepel in Den Ham is opgeknapt. De gemeentewerf is voorzien van LED verlichting en in Kulturhus De Klaampe zijn de voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van een personen lift. Naast deze voorbeelden zijn er vanuit de meerjarenonderhoudsbegroting diverse onderhouds/verduurzamings werkzaamheden geweest over de volle breedte van het bezit. Beleidsmatig is met de Kadernota 2022 de Strategie gemeentelijk vastgoed en de Sectorale Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed uitgesteld tot 2023. Verduurzamingsstrategie richting 2050 wordt hierin meegenomen. In de werkgroep onderwijshuisvesting is het gesprek met scholen, kenniscentrum Ruimte-OK en provincie Overijssel gevoerd over het Integraal Huisvesting Plan (IHP) en verduurzamen van schoolgebouwen.

Uitvoeren Woonwagenbeleid Omschrijving (toelichting) In 2021 is de Rapportage uitkomsten inventarisatie woonbehoefte woonwagenbewoners Twenterand door het college vastgesteld. Er is gewerkt aan het concept Woonwagenbeleid en Verhuurbeleid standplaatsen. Er is een subsidie van €100.000 voor het realiseren van 20 woonwagens in de sociale huur aangevraagd en verkregen.

Ontwikkelingen Kanaal Almelo - de Haandrik Omschrijving (toelichting)

54

In de begroting voor 2021 was kanaal Almelo-de Haandrik niet opgenomen als activiteit, daar het toen nog geen product was waar meer dan reguliere capaciteit op moest worden ingezet. Dat bleek zich in 2021 in grote stappen anders te ontwikkelen. De resultaten van een onderzoek of er een relatie bestond tussen gemelde schades aan objecten en het werken aan het kanaal eiste meer en specifieke aandacht van de gemeente op diverse taakstellingen. Een grote hoeveelheid aan schademeldingen, verzoeken tot handhaving en de noodzakelijkheid van onderhoud aan het kanaal dwongen de gemeente ertoe eigen capaciteit en specialistische capaciteit in te zetten. De (specialistische)capaciteit was nodig om helder te krijgen of er in afwijking van verleende vergunningen was gebouwd aan het kanaal. Bovendien was het noodzakelijk om voor het onderhoud aan het kanaal vergunningaanvragen tot op verdergaande details te laten toetsen. Daarnaast was afstemming nodig met de buurgemeente en de provincie om te komen tot een herstel van objecten, met name funderingsherstel. Dat traject zal de komende jaren ook capaciteit en tijd vergen. Daarnaast is er voor het beoordelen van de Omgevingsvergunning (Vervangen Damwanden) en de ontvangen Handhavingsverzoeken (circa 90 stuks) specialistische expertise ingehuurd in de vorm van een deskundig Ingenieursbureau en een advocatenkantoor.

Van de Provincie is een toezegging ontvangen voor een tegemoetkoming in de extra gemaakte kosten.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Bestaande woningvoorraad is verbeterd en doorstroming naar passende woning is bevorderd’ Wat hebben we daarvoor gedaan Prestatieafspraken Mijande Wonen Omschrijving (toelichting) In 2021 is de raamovereenkomst prestatieafspraken 2021-2024 en de uitvoeringsagenda 2021-2022 vastgesteld en ondertekend. Deze afspraken bieden een goede basis voor samenwerking tussen huurderorganisatie, Mijande Wonen en de gemeente voor het afgelopen jaar en de komende jaren. Enkele voorbeelden waaraan het afgelopen jaar door en samen met de partners aan is gewerkt of gerealiseerd: Herstructurering Oale Bouw, Nieuwbouw woningen Bussinckhof in Den Ham, het uitbrengen van een folder door Mijande Wonen die jongeren informeert over sociale huur, inzet op vroegsignalering, goede zorg en ondersteuning voor inwoners/huurders die dit nodig zijn, het verbeteren van de kwaliteit en duurzaamheid van woningen, bijdrage aan klimaatadaptatie en de uitreiking van de beste buur bokaal.

Woonvisie Twenterand Omschrijving (toelichting) In 2021 is de Woonvisie Twenterand 2022-2026 door het college (in concept) vastgesteld en heeft ter inzage gelegen voor inspraak. In februari 2022 is de Woonvisie door de raad vastgesteld.

Huisvesting arbeidsmigranten Omschrijving (toelichting) In 2021 is door de rekenkamer onderzoek gedaan naar het beleid huisvesting arbeidsmigranten. Dit heeft geleidt tot de motie Vreemd (2 nov.). Naar aanleiding hiervan is een werkgroep ingesteld die de mogelijkheden voor huisvesting van arbeidsmigranten onderzoekt.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Bestaande wijken en bedrijventerreinen zijn kwalitatief goed. Er zijn sterke compacte centra met goede voorzieningen en er is een sociaal veilige leefomgeving Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren Woonagenda Omschrijving (toelichting) Door deelname aan regionale overleggen met gemeenten en provincie is gewerkt aan de uitvoering van de Regionale Woonagenda 2021-2024. Belangrijk onderdeel hierin was het provinciale stimuleringskader voor woningbouw.

55

Metingen Beleidsdoelen

2021 2020 2019 2018 2017 2016

Bron

940*** 844 773 673 632 589 *

Eigen meting, aantallen zijn totalen

Voldoende en passende woningen Aantal opgeleverde woningen Aantal startersleningen

2

8

15

12

2*

8

25 leningen in totaal beschikbaar vanaf 2019

Aantal Blijversleningen

0

0

0

0-

0-

nvt

10 leningen in totaal beschikbaar

Aantal van rechtswege verleende vergunningen

2

0

1

Eigen gegevens

Aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer

4

4

3

Eigen gegevens

Aantal bestuurlijke (her)controles bouw/sloop in handhavingssfeer

0

0

3

Eigen gegevens

Aantal bestuurlijke (her)controles brandveiligheid in handhavingssfeer

0

0

0

Eigen gegevens

Aantal behandelde klachten

12

26

26

Eigen gegevens

Ontwikkelen bestemmingsplannen

5

10

12

Eigen gegevens

Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH

* In 2018 zijn vergunningen verleend voor de bouw van ruim 130 woningen. In 2019: 48. In 2020: 71. In 2021: 96. ** 2021: Er zijn in 2021 5 toewijzingen afgegeven door de gemeente. SVn heeft 2 beschikkingen afgegeven. | 2020: Er zijn 18 toezeggingen afgegeven door de gemeente. 8 starters hebben hun aanvraag doorgezet en daadwerkelijk via SVn een Starterslening afgesloten. ***Excl. 2 mantelzorgwoningen

56

Doelenboom Ontwikkelprogramma Invoering Omgevingswet Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect Een duurzame en leefbare omgeving waarin inwoners, bedrijven, organisaties en de gemeente zich gezamenlijk verantwoordelijk voelen voor een goede leefomgeving en eenvoudiger en beter samenwerken aan de verbetering ervan.

Doel: De gemeente biedt meer ruimte voor ontwikkeling en geeft meer mogelijkheden voor maatwerk. Doel: Besluitvormingsprocedures zijn eenvoudiger, sneller en beter Doel: Initiatiefnemers kunnen alle beschikbare informatie over de fysieke leefomgeving digitaal raadplegen Doel: Initiatiefnemers, de samenleving en de gemeente werken samen aan een goede fysieke leefomgeving en zijn bewuster van de eigen verantwoordelijkheid voor de leefomgeving

57

Doelenboom Ontwikkelprogramma Agenda duurzaam Twenterand Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect: Twenterand werkt samen naar een duurzame en leefbare omgeving, die energieneutraal, circulair en klimaatbestendig is

Doel: Op weg naar energieneutraal in 2050 - van fossiel energiegebruik naar hernieuwbaar door energiebesparen, een toenemend aandeel duurzame energie en terugdringen CO2 uitstoot - In 2020 : 2% jaarlijkse energiebesparing; 20 % DE; 20 % minder CO2 tov 1990

Doel: Op weg naar een circulaire economie in 2050 - In 2030 50% minder verbruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen) - In 2030 90% van afval hergebruiken en maximaal 50 kg restafval/inwoner/ jaar (VNG: 30 kg in 2025)

Doel: Op weg naar klimaatbestendig in 2050 - Zoveel mogelijk beperken van negatieve gevolgen van klimaatverandering

Nader uit te werken Participatie: Samenwerken in Agenda Duurzaam Twenterand met Lokale Kracht en Initiatieven - Duurzaamheid ontwikkelen samen met raad, inwoners, ondernemers, externe partners en stakeholders en breed gedragen in de samenleving - Duurzaamheid verankeren in de gemeentelijke organisatie en structureel meenemen in alle taken en initiatieven / Duurzaamheid is onderdeel van het reguliere werk van de gemeentelijke organisatie (voorbeeldrol) - De gemeente ondersteunt duurzame initiatieven - De gemeente biedt een platform voor dialoog, kennisdelen en inspiratie en stelt kennis en netwerk

58

beschikbaar voor lokale initiatieven - Bewustwordingscampagne d.m.v. Storytelling (artikelserie)

59

Wat heeft het gekost Overzicht baten en lasten Ruimte Realisatie begrotingsjaar

Raming begrotingsjaar na wijziging

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Incidenteel gerealiseerd in boekjaar

Lasten

2.324.085

2.393.985

2.452.922

0

Baten

0

0

0

-80.000

2.324.085

2.393.985

2.452.922

-80.000

Lasten

11.743.515

16.613.687

17.512.077

10.268

Baten

-5.608.158

-9.258.904

-8.929.202

-178.904

Saldo van baten en lasten

6.135.357

7.354.783

8.582.875

-168.636

98.000

Doelenboom openbare orde en veiligheid

Saldo van baten en lasten Doelenboom openbare ruimte en verkeer

Doelenboom duurzaamheid, milieu en VTH Lasten

4.297.946

3.538.642

6.990.224

Baten

-3.614.026

-2.955.120

-2.955.120

0

683.921

583.522

4.035.104

98.000

Saldo van baten en lasten Doelenboom bouwen, wonen, ruimt. ontw. en VTH Lasten

10.638.304

7.641.869

6.547.072

202.895

Baten

-9.621.941

-5.707.617

-5.526.417

-856.642

Saldo van baten en lasten

1.016.364

1.934.252

1.020.655

-653.747

Totaal programma lasten

29.003.851

30.188.183

33.502.295

311.163

Totaal programma baten

-18.844.125

-17.921.641

-17.410.739

-1.115.546

Totaal saldo van baten en lasten

10.159.726

12.266.542

16.091.556

-804.383

Mutaties reserves db openbare orde en veiligheid

0

0

0

0

Mutaties reserves db openbare ruimte en verkeer

3.142.889

-314.411

-6.818

2.102.000

Mutaties reserves db duurzaamheid, milieu en VTH

130.760

200.000

200.000

-98.000

Mutaties reserves db bouwen, wonen, ruimt.ontw, VTH

405.524

-150.000

-150.000

8.129

Totaal mutatie reserves *

3.679.173

-264.411

43.182

2.012.129

Geraamd resultaat

13.838.900

12.002.131

16.134.738

1.207.746

gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

-2.106.816

Wat heeft het gekost Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten op programma 2 is € 2.106.816 lager dan geraamd. Dit verschil wordt onder andere veroorzaakt door onderstaande gegevens. Openbare orde en veiligheid • Het product brandweer laat een voordeel zien van € 80.000. Dit komt door de restitutie van het voordelig resultaat van de jaarrekening van de Veiligheidsregio over 2020. Openbare ruimte en verkeer • Op het product 'wegen' is sprake van een voordeel van € 211.000. Dit voordeel wordt onder andere veroorzaakt door minder algemeen onderhoud en minder afvoer van overtollige grond van € 117.000. Daarnaast is er sprake van een voordeel op de kapitaallasten van € 76.000 en is er € 14.000 meer ontvangen aan vergoedingen voor degeneratiekosten. • Ramingen voor werkelijke kosten onderhoud en schades openbare verlichting zijn te hoog 60

aangehouden. Dit levert in 2021 een voordeel op van € 59.000. In 2022 vindt er een aanbesteding plaats, e.e.a. kan uiteraard na aanbesteding anders uitpakken. • Het product ‘bruggen’ sluit met een voordelig saldo van € 213.000. Dit wordt met name veroorzaakt doordat het meerjarig onderhoud € 197.000 lager is dan begroot. De kosten voor meerjarig onderhoud worden gedekt uit de reserve 'onderhoud gebouwen, bruggen en kunstwerken', de onttrekking uit deze reserve is eveneens lager dan geraamd. Werken zijn verschoven naar 2022. Daarnaast is er ook geen algemeen onderhoud uitgevoerd wat een voordeel van € 16.000 oplevert. • Er is een overschrijding van € 94.000 op gladheidsbestrijding. Deze inzet is weerafhankelijk, dus moeilijk van tevoren in te schatten. • Het product ’verkeer en vervoer’ sluit met een voordelig saldo van € 177.000. Er is een subsidie ontvangen van de provincie voor gedragsbeïnvloeding en kleine infrastructuur. Dit betrof een afrekening over 2020 (€ 102.000), dus een eenmalig voordeel. Daarnaast is een voorschot voor 2021 voor het verbeteren van de verkeersveiligheid en gedragsbeïnvloeding ontvangen. Hier staan wel uitgaven tegenover, maar beduidend minder dan dat we ontvangen hebben. Afrekening vindt in een volgend jaar plaats. • De kosten voor het niet planmatig onderhoud van openbaar groen, schommelen per jaar.

Om deze schommelingen op te vangen worden over- en onderschrijdingen verrekend met de reserve beheer openbaar groen. In 2021 is deze post onderschreden met € 93.000. Dit is derhalve gestort in de reserve. Daarnaast is in 2021 minder onderhoud uitgevoerd. Dit levert een voordeel op van € 71.000, wat voor 50% uit riool wordt gedekt (wordt verrekend met de voorziening). • Door de herverdeling van SW-middelen en bijstelling van de rijksbijdrage is er in 2021 een voordeel van € 290.000 op het product SW groen. Voor de meerjarenbegroting wordt nog bekeken of dit structureel of incidenteel is (ook i.v.m. de grote uitstroom van SW-ers). • Het product riool eindigt met een voordeel van € 410.000. Dit is in de voorziening riolering gestort. Het voordelig saldo op riool heeft verschillende oorzaken. De kapitaallasten zijn € 250.000 lager dan geraamd. Dit komt voor het grootste gedeelte doordat met een lagere rente wordt gerekend dan geraamd (omslagrente). Verder zijn een aantal investeringen doorgeschoven naar 2022 en verder. Hier is in het nieuwe GRP 2019-2023 rekening mee gehouden. Deze uitgaven (en ook de onttrekking uit de voorziening) komen dus later. Daarnaast zijn de inkomsten rioolrechten € 130.000 hoger dan geraamd door meer aansluitingen en zijn er minder onderhoudskosten geweest van ongeveer € 30.000. • Het voordeel op het product begraafplaatsen is € 111.000.

Ten opzichte van de begroting (product mag sluiten met een nadeel van € 125.000) is het voordeel dus € 236.000 Dit wordt veroorzaakt doordat er € 230.000 meer is ontvangen aan begrafenisrechten dan geraamd. Dit komt, net als in 2020, door het feit dat er meer mensen zijn overleden èn dat er behoorlijk wat grafrechten zijn verlengd c.q. omgezet naar eeuwigdurend recht. Hiermee is geen rekening gehouden in de begroting. Er is een bedrag van € 236.000 in de reserve begraafplaatsen gestort, waardoor het product, conform de begroting, sluit op een saldo van € 125.000. Duurzaamheid, milieu en VTH • Het product ‘huisvuil’ laat een voordeel zien van € 308.000 t.o.v. de begroting. Een deel van dit voordeel (€ 126.000) betreft kosten die in 2022 nog komen voor de ondergrondse systemen. De verklaring voor de overige € 182.000 is: * een hoger dividend ROVA ontvangen; € 100.000 komt ten gunste van de gewone dienst, het meerdere ad. € 31.100 komt ten gunste van het product Huisvuil. Hier is in de begroting geen rekening mee gehouden. * Aan de kostenkant zien we hogere kosten Rova door meer ledigingen (maar opbrengst afvalstoffenheffing is ook hoger), meer verwerkingskosten van het afvalbrengpunt (maar hier staan ook hogere opbrengsten abp tegenover) en meer kosten afvoer pmd en textiel (ook hier zijn opbrengsten uit bijdragen derden hoger). Totaal levert dit een voordeel op van € 96.000.

* De kosten asbestinzameling zijn ook lager dan geraamd. Er is minder asbestafval gedumpt en de kosten voor het gratis brengen van asbestdaken voor particulieren zijn ook lager dan geraamd. * Er is minder personeel ingehuurd op het afvalbrengpunt, dit levert een voordeel op van € 47.000. Er is derhalve een bedrag gestort in de voorziening afval van € 147.330 (was onttrekking geraamd van € 161.000). Hierdoor stijgt de voorziening naar € 675.825. • De kosten van de ODT zijn overschreden met € 109.000 en de overige kosten op handhaving zijn met € 32.000 onderschreden. Per saldo dus een overschrijding op dit product van € 77.000. Er is een afrekening van de ODT over 2021 opgenomen als nog te betalen, omdat we meer producten hebben afgenomen dan waarvoor we betalen. Dit gaat om een bedrag van € 77.600 Het bedrag is nog niet definitief, hierover moet nog besloten worden in de DB en AB.

61

• De kosten voor het product milieubeheer zijn in totaal met € 32.000 overschreden. Deze kosten worden gedekt door diverse bijdrages uit verschillende reserves. Deze onttrekkingen zijn hierdoor eveneens hoger dan geraamd. De opbrengsten zijn gestort in de reserve duurzaamheid. Bouwen, wonen en ruimtelijke ontwikkeling • De huurkosten van een aantal percelen binnen Oosterweilanden moeten nog worden betaald. Erfpacht geeft een voordeel van € 31.000, echter op het product stimulering economie is de erfpacht opbrengst € 27.500 lager. Dit valt dus tegen elkaar weg. • In 2021 zijn meer bestemmingsplannen gewijzigd, waarvoor leges zijn ontvangen. Daarnaast zijn er ook meer kosten gemaakt voor het wijzigen van die bestemmingsplannen, o.a. voor externe advieskosten. Per saldo levert dit een voordeel op van € 141.000. Daarnaast is een dwangsom ontvangen van € 32.500. Dit was niet geraamd. Onderschrijding op kosten omgevingswet van € 65.600 wordt gestort in de reserve (schommelfonds). • Het product Omgevingsvergunning laat een voordeel zien van € 480.000. Er zijn meer vergunning afgegeven, derhalve zijn de legesopbrengsten hoger dan geraamd (€ 500.000 hoger). Onderstaande posten zijn in 2021 onderschreden, omdat de kosten in 2022 gemaakt worden.

Deze posten worden hier apart benoemd, aangezien de budgetten niet overgeheveld worden naar 2022, waardoor dit tot een overschrijding zou kunnen leiden in 2022. Als verklaring kan dan worden verwezen naar dit jaarverslag. 2021 Huisvuil ondergrondse systemen € 126.000 (wordt onttrokken uit reserve)

62

Programma Economie en vrije tijdsbesteding

63

Inleiding Programma Economie en vrije tijdsbesteding Inleiding De opgave op het terrein van Economie en Vrijetijdsbesteding is het invullen van de regisserende en faciliterende rol van de gemeente. Dit betekent dat wij steeds afwegen wie welke rol vervult en dat er een nieuw samenspel tussen de gemeente en andere actoren ontstaat. De bijdrage die actoren leveren aan het maatschappelijk effect zijn het uitgangspunt, niet de instelling/organisatie. In samenspraak met de omgeving en onze partners willen wij de maatschappelijke meerwaarde verwoorden. Netwerken Wij zetten steeds meer in op het versterken van netwerken en onze relaties daarbinnen. Netwerken die enerzijds lokaal aanwezig zijn. Maar wij moeten ook steeds meer gebruik maken van regionale, provinciale, landelijke en grensoverschrijdende structuren en mogelijkheden. Binnen een netwerk gaat het ook vooral om het delen van kennis. Kennis, bijvoorbeeld over informatiebeveiliging of duurzaamheid, is niet alleen nodig voor een overheid maar ook voor ondernemers. Samen op zoek gaan naar nieuwe ideeën en mogelijkheden is belangrijk. Onze voorstellen zijn dan ook gericht op het verder vormgeven van het nieuwe samenspel: het relatiebeheer tussen gemeente, ondernemers, onderzoek, onderwijs, andere overheden, sportverenigingen, culturele instellingen en inwoners.

Voorzieningen De gemeente heeft veel kwalitatief hoogwaardige accommodaties en voorzieningen. De basisvoorzieningen zijn binnen onze gemeente aanwezig. Belangrijke opgave is om het bestaande steeds meer en beter gezamenlijk te gebruiken. Ter ondersteuning willen wij de bestaande voorzieningen beter inzichtelijk hebben, inclusief de maatschappelijke bijdrage die geleverd wordt. Dit is van belang om de financiën van de gemeente op termijn beheersbaar te houden. Programmalijnen Het werkprogramma Economie omvat twee programmalijnen. De eerste programmalijn is ‘Meedoen’. Dit gaat over vrijetijdsbesteding. De tweede programmalijn is ‘Versterken Werkgelegenheid’. De opgave is om (samen) te werken aan de verbinding tussen Economische en Sociale Zaken. Het subdoel ‘Stimuleren werkgelegenheid’ heeft een plek gekregen in de doelenboom en in samenwerking met het programma Sociaal Domein wordt gewerkt aan duurzame werkgelegenheid. Een andere koppeling die sterker naar voren komt is de relatie met onderwijs. De verbinding met onderwijs is zichtbaar gemaakt door Onderwijs toe te voegen aan ‘Verbindingen met andere doelenbomen’, maar ook door vanuit de doelenboom Sociale Zaken te verwijzen naar de Twentse belofte in de doelenboom Onderwijs. Voor de koppeling tussen economische zaken en sociale zaken is een ontwikkelprogramma economie, werkgelegenheid en onderwijs opgesteld.

Platteland Om het hoofd te bieden aan de ontwikkelingen en opgaven in het buitengebied is het ontwikkelprogramma platteland opgesteld. Het doel is het realiseren van een sociaal en economisch vitaal platteland. Het ontwikkelprogramma beoogt de daarbij passende activiteiten, subdoelen integraal uit te voeren, te ontwikkelen, aan te jagen en te regisseren. Met een ontwikkelprogramma wordt die samenhang georganiseerd.

64

Doelenboom Cultuur en Recreatie & Toerisme Doelenboom

Inhoudelijk perspectief Cultuur We gaan voor een cultureel veld waarin netwerk(en) het sleutelwoord is. Samenwerken, lijntjes leggen, weten wat er speelt en slim verbinden om zo met elkaar maatschappelijke doelen te realiseren en meer tastbaar te maken. Niet ieder voor zich, maar samen aan de slag. De opdrachten waar we aan gewerkt hebben zijn: Sociale opdracht (educatie en participatie) Economische opdracht (talent en arbeidsmarkt) Ruimtelijke opdracht (erfgoed bewaren, beleven, benutten) Recreatie & Toerisme/evenementen De opgave voor Recreatie & Toerisme is te komen tot een nieuwe recreatieve structuur t.b.v. lokale promotie die aansluit bij Gastvrij Twente. In 2021 is hier verder aan gewerkt. De nieuwe netwerkorganisatie houdt zich bezig met lokale promotie. De volgende stap is een nieuwe Nota Vrijetijdseconomie die hierbij aansluit en die verschillende onderdelen uit de vrijetijdseconomie integreert (cultuur en evenementen). Voor zowel de Nota Vrijetijdseconomie als het evenementenbeleid geldt dat dit in 2021 opgepakt zou worden en ter vaststelling aangeboden aan de raad. Dit is niet gerealiseerd als gevolg van het niet tijdig kunnen invullen van de vacature op gebied van recreatie en toerisme. Dit zal in 2022 opgepakt worden.

Beoogd maatschappelijk effect: Participerende inwoners: inclusieve cultuur: iedereen doet mee Zelfredzame inwoners: ontwikkelen van creatieve en (digitale lees) en taalvaardigheden Versterken cultureel erfgoed: behouden, benutten en beleven Sociale cohesie: fysieke plekken voor verbinding, ontmoeting en educatie

Doel: Ontmoetingsplekken en podia voor kunst, cultuur en evenementen zijn beschikbaar Hieronder wordt verstaan fysieke ontmoetingsplekken zoals CCK2, De Klaampe, Het Punt en dergelijke, maar ook digitale ontmoetingsplekken.

65

Doel: (Digitale) lees- en taalvaardigheden zijn ontwikkeld De gemeente Twenterand staat voor een samenleving waarin iedereen kan meedoen: praktisch en theoretisch geschoold, jong en oud, ongeacht de achtergrond van de inwoner. Digitale lees- en taalvaardigheden zijn hiervoor onmisbaar. Een tekort aan deze vaardigheden vormt een barrière om zelfstandig mee te doen in onze maatschappij, online en offline.

Doel: Creatieve vaardigheden zijn ontwikkeld Binnen de regio Twente staat de transitie van textiel- naar high tech regio hoog op de agenda. Deze technologische ontwikkelingen vragen om vernieuwing, juist in Twente waar de beroepsbevolking relatie laag is opgeleid en de Twentse steden te maken hebben met een relatief hoge werkloosheid. Het is daarom nodig dat geïnvesteerd wordt in de technische vaardigheden van inwoners. Wij leggen hierbij ook een relatie met de Economische Visie. Het gaat dan om de vraag hoe wij onderwijs en arbeidsmarkt beter op elkaar kunnen laten aansluiten (arbeidsmarkt en talent).

Doel: Er is een sterk recreatief en toeristisch aanbod Recreatief en toeristisch aanbod bevat verblijfsrecreatie maar ook de dagrecreatieve voorzieningen.

Doel: Huidig Cultureel erfgoed is behouden Cultureel erfgoed: sporen uit het verleden in het heden, die zichtbaar en tastbaar aanwezig zijn. Dat kunnen voorwerpen zijn in musea, archeologische vondsten, archieven, monumenten en landschappen (materieel), maar ook de daaraan verbonden gebruiken, verhalen en gewoonten (immaterieel). De monumentenlijst is opgenomen in de Welstandsnota Twenterand. We beschermen ons erfgoed niet alleen door het te behouden. Door erfgoed ook te benutten en beleven wordt het in waarde versterkt. Daarom is het nodig om erfgoed zoveel mogelijk te verbinden aan andere beleidsterrein (bijvoorbeeld educatie en recreatie & toerisme).

Wat hebben we bereikt Subdoel: Evenementen zijn mogelijk gemaakt en zijn zichtbaar en bekend Wat hebben we daarvoor gedaan Evalueren Cultuur Platform Twenterand en de inzet van Projectsubsidie Cultuur Omschrijving (toelichting) De gemeente heeft een eerste voorzet gedaan over de toekomstige rol van het Cultuur Platform Twenterand (CPT). Op basis hiervan komt het CPT begin 2022 met een voorstel over haar toekomstige rol. De projectsubsidies zijn geevalueerd en voortgezet voor de periode 2021 en 2022.

Index subsidies Omschrijving (toelichting) In 2021 zijn de subsidies verhoogd met een inflatie van 3,4% ten opzichte van 2020. Dit heeft o.a. te maken met de verplichte CAO-wijzigingen voor grote professionele instellingen.

Subsidiëren volgens de Algemene SubsidieVerordening. Beoordeling aanvragen en doorontwikkeling subsidiebeleid. Omschrijving (toelichting) Het huidige systeem van verdeling van subsidiegelden is aan vernieuwing toe. In 2021 is een start gemaakt met het actualiseren van het huidige subsidiebeleid. Dit is eind 2021 on hold gezet.

Uitvoering evenementenbeleid Omschrijving (toelichting) Het vaststellen van het Evenementenkompas ligt stil sinds de coronacrisis omdat er geen evenementen georganiseerd kunnen worden. Zodra er weer ruimte is voor evenementen zal de vaststelling en de uitvoering van het Evenementenkompas worden opgepakt.

66

Wat hebben we bereikt Subdoel: Multifunctionele accommodaties worden efficiënt (er) gebruikt Wat hebben we daarvoor gedaan Versterken financiële positie De Klaampe en Het Punt Omschrijving (toelichting) Met ingang van 2021 zijn de exploitatiebijdragen aan Het Punt en De Klaampe structureel verhoogd om beide organisatie in staat te stellen tot een sluitende exploitatie te komen. Echter, omdat ook 2021 sterk werd gekenmerkt door de gevolgen van corona en dit van grote invloed was op de jaarprogramma’s van beide organisaties, was 2021 een bijzonder jaar. De aan de structurele verhoging verbonden voorwaarden hebben daardoor een lagere prioriteit gekregen. Verder hebben beide organisaties financiële steun ontvangen vanuit door het Rijk verstrekte coronacompensatie middelen. Naar verwachting sluiten beide 2021 af met zwarte cijfers.

Wat hebben we bereikt Subdoel: (Digitale) lees- en taalvaardigheden van inwoners zijn ontwikkeld Wat hebben we daarvoor gedaan Voortzetten programma's taal- en leesbevordering Omschrijving (toelichting) De programma's taal-en leesbevordering zijn verder voortgezet en doorontwikkeld door de Stichting Openbare Bibliotheek Twenterand.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Aanbod voor (voor-)scholen is beschikbaar Wat hebben we daarvoor gedaan Inzet regeling cultuureducatie van Provincie Overijssel 2021-2024 Omschrijving (toelichting) We hebben nieuwe afspraken gemaakt met de basisscholen en de provincie Overijssel voor de periode 2021 - 2024. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Cultuureducatieplan gemeente Twenterand 2021 - 2024 "Cultuur aan de Basis 2.0".

Voortzetten combinatie functionarissen Omschrijving (toelichting) In 2021 zijn de combinatiefuncties ingezet op basis van de verruimde doelstellingen van de regeling. Er is ingezet op cultuur (cultuureducatie en cultuur & sociaal domein) , onderwijs (o.a. taal- en leesbevordering en laaggeletterdheid), sport en recreatie en toerisme (gebiedsmarketing Engbertsdijksvenen).

Wat hebben we bereikt Subdoel: Creatieve vaardigheden van inwoners zijn ontwikkeld Wat hebben we daarvoor gedaan Afspraken muziekonderwijs 2020-2021 Omschrijving (toelichting) In 2021 zijn nieuwe financiële afspraken gemaakt met de Stichting Muziekplatform Twenterand over muziekonderwijs, representatie (openbare concerten) en muziekparticipatie. De financiële afspraken zijn voor een periode van een jaar (2022) gemaakt destijds in afwachting van een nieuw subsidiebeleid. Dit is de reden geweest dat er geen tweejaarlijkse afspraken zijn gemaakt.

Creatieve broedplaatsen Omschrijving (toelichting) Vanuit het Ondernemershuis Twenterand is twee keer een regionaal subsidieverzoek ingediend voor een creatieve broedplaats, deze aanvraag is ook twee keer afgewezen (middels een loting). Dit heeft

67

niets te maken met de inhoud van de subsidieaanvraag maar met de systematiek van de beoordeling van de subsidies. Er wordt geen vervolg meer gegeven aan deze regeling.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is ruimte geboden aan de R&T sector voor initiatieven in de samenleving en voor uitvoering van regionale en lokale promotie Wat hebben we daarvoor gedaan Actualiseren en doorontwikkelen Nota Vrijetijdseconomie Omschrijving (toelichting) In de tweede helft van 2021 zou gestart worden met de actualisatie van de nota Vrijetijdseconomie en indien mogelijk ook worden vastgesteld. Doordat begin december pas invulling kon worden gegeven aan de vacante vacature recreatie en toerisme is dit doel niet behaald. Deze activiteit is naar de raadsagenda van 2022 doorgeschoven.

Doorontwikkelen toeristische structur Omschrijving (toelichting) 2020 was het eerste jaar van Gastvrij Twenterand. In 2021 is verder gewerkt aan de lokale promotie van Twenterand.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Het in stand houden van het cultureel (immaterieel) erfgoed Wat hebben we daarvoor gedaan Inventarisatie Cultureel Erfgoed / culturele instelling Omschrijving (toelichting) De procesbegeleider heeft samen met de cultuurmakelaar gesprekken gevoerd met de diverse erfgoedinstellingen in onze gemeente. Naast erfgoededucatie is het doel te komen tot een verdere samenwerking. Op deze manier hopen we het erfgoed in onze gemeente bewaren voor de toekomst.

Doorgaande lijn erfgoededucatie basisscholen Omschrijving (toelichting) Er zijn gesprekken gevoerd met de diverse erfgoedinstellingen in onze gemeente. Het doel is om te komen tot een convenant erfgoededucatie in 2022.

Streektaal Omschrijving (toelichting) In de cultuurklapper 2020 – 2021 (binnenschools aanbod basisonderwijs) is een programma voor streektaal opgenomen (Wiesneus). Vanwege de corona-maatregelen is dit programma slechts beperkt uitgevoerd.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Gemeentelijke monumenten, beeldende kunst en musea zijn in stand gehouden Wat hebben we daarvoor gedaan Ontwikkelen samenwerking Musea Omschrijving (toelichting) De cultuurmakelaar is ingezet op de verdere samenwerking van de erfgoedinstellingen. De bedoeling is te komen tot een convenant erfgoededucatie en het bewaren van cultureel erfgoed in Twenterand.

Sport-/cultuurprijs Omschrijving (toelichting) Sport- en Cultuurprijs Mede gezien de coronapandemie is er geen verdere invulling gegeven aan een Sport- en Cultuurprijs. Een verkenning op mogelijke organisatievorm, kosten en impact moet uitwijzen of het meerwaarde heeft in Twenterand.

68

Doelenboom Economie en werkgelegenheid Doelenboom

Inhoudelijk perspectief Belangrijkste focus binnen de doelenboom Economie en Werkgelegenheid is dat er een economische structuur is die de werkgelegenheid en de leefbaarheid versterkt in de gemeente. Om een zodanige economische structuur te creëren is verbinding nodig. Verbinding tussen werkvelden zoals het bedrijfsleven, onderwijs en arbeidsmarkt, maar ook tussen mensen onderling. Om dit te realiseren neemt de gemeente een regie/faciliterende rol in. Dat betekent dat de gemeente zowel provinciaal, regionaal als lokaal opereert om te kijken wat er speelt en wat de mogelijkheden zijn en dit met elkaar verbindt. Dit vraagt initiatief vanuit de gemeente, de samenleving en samenwerking tussen partijen. Hierbij is de gemeente het ‘oliemannetje’ en degene die het overzicht moet hebben om de koers samen met andere partijen te bepalen. Middels programmasturing pakken we dit op en wordt gestuurd op integraal werken. De ondernemersbenadering en de actieve inzet op regionale/provinciale samenwerking (o.a. via de Agenda van Twente (AvT) waren ook in 2021 belangrijk. In 2021 heeft de gemeente vanuit de projectgelden voor de AvT een bijdrage verleend voor de projecten: Circulair Twenterand en Action Lab Twente.

Beoogd maatschappelijk effect Een economische structuur die de werkgelegenheid en de leefbaarheid versterkt

Doel: Stimuleren van duurzame werkgelegenheid Samen met sociale domein de werkgelegenheid in Twenterand stimuleren en nog meer de verbinding te zoeken tussen economie, een inclusieve arbeidsmarkt en arbeidsparticipatie.

Doel: Een stimulerend ondernemersklimaat voor alle economische entiteiten passend bij de gemeente is gerealiseerd Economische entiteiten betreffen alle ondernemersvormen, zowel commerciële als niet-commerciële bedrijven. Met passend bij de gemeente wordt bedoeld dat het past bij de wensen die de ondernemer in Twenterand heeft.

69

Doel: De gemeente werkt ondernemersgericht Dit betekent actief informatie/kennis/ervaringen en dergelijke ophalen bij en delen met ondernemers ten behoeve van (beleids)ontwikkeling.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Pro-actieve inzet regionale samenwerking Wat hebben we daarvoor gedaan Voortzetten samenwerking Omschrijving (toelichting) Agenda voor Twente, Regio Twente/EZ, belangenbehartiging, P10 Circulaire economie & duurzaamheid

Wat hebben we bereikt Subdoel: Een sociaal en economisch vitaal platteland Wat hebben we daarvoor gedaan Evalueren ontwikkelprogramma Platteland Omschrijving (toelichting) Door vacatures op diverse beleidsterreinen heeft er minimale inzet plaats gevonden op onderstaande activiteiten: Asbestsanering, Erventransitie, Drinkwaterwinninggebieden, Soortenbescherming, Bermenbeheer, Wederopbouw Vriezenveen, Mineral Valley Twente, Groene Metropool Twente, IBP Vitaal Platteland Twente, Leader, Meekoppelkansen Engbertsdijkvenen. Voor een visie op het buitengebied van Twenterand, welke als bouwsteen dient voor de Omgevingsvisie heeft de gemeente een bureau ingehuurd. Dit bureau heeft samen met interne en externe stakeholders deze visie opgesteld.

Wat hebben we bereikt Subdoel: De kernen zijn economisch vitaal en sociaal weerbaar Wat hebben we daarvoor gedaan Evalueren ontwikkelprogramma Economie-Werk-Onderwijs Omschrijving (toelichting) Er is niet geëvalueerd maar er is wel gewerkt aan verbinding tussen de drie O-Partners (onderwijs, overheid en ondernemers). Hieronder valt bijvoorbeeld: Doorstroming naar werk Samenwerking onderwijssector Samenwerking inclusieve arbeidsmarkt en sociaal ondernemen

Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is voldoende kwantitatieve en kwalitatieve fysieke ruimte voor de huisvesting van ondernemers aanwezig Wat hebben we daarvoor gedaan Detailhandelsstructuurvisie Omschrijving (toelichting) Het actualiseren van een nieuwe detailhandelstructuurvisie heeft niet plaatsgevonden. Er is veel gebeurd op detailhandelsvlak door corona. Dit vraagt meer dan alleen een actualisatie. Om een nieuwe visie op te stellen zijn gesprekken nodig en die hebben door corona weinig kunnen plaats vinden. Ook is Provincie Overijssel bezig met haar omgevingsvisie die weer van invloed is op de omgevingsvisie van de gemeente en daarmee ook op de nieuw te ontwikkelen detailhandelsstructuurvisie. Daarnaast heeft het team economie ook tijdelijk te maken gehad met een capaciteitsprobleem.

70

Doelenboom Sport Doelenboom

Inhoudelijk perspectief Vanuit de regietaak van de gemeente willen we meer de focus leggen op de bijdrage van een ieder aan het maatschappelijk effect: inwoners worden lichamelijk, geestelijk en sociaal gezonder. Hierdoor verschuift de focus meer naar het realiseren van doelen en activiteiten in plaats van op organisaties/instellingen. De sportvisie is een kapstok voor andere beleidstukken. De opgave voor 2021 blijft om de sportvisie te vertalen naar de diverse beleidsthema's om de doelstelling om 75% van de inwoners te laten sporten en bewegen te halen.

Beoogd maatschappelijk effect Inwoners zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal gezond

Doel: 75% van de inwoners sport en beweegt Hoe vitaler iemand is, hoe groter de kans dat diegene kan deelnemen in de maatschappij en zelfstandig thuis kan blijven wonen. De rijksoverheid streeft in het kader van het Olympisch Plan 2028 naar een samenleving waarin minimaal 75% van de Nederlanders uit alle lagen van de bevolking regelmatig aan sport en bewegen doet. Ook in Twenterand hebben wij deze ambitie.

Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is een passend aanbod sport- en beweegstimulering Wat hebben we daarvoor gedaan Meedoen in Vitaal sport– en beweegpark Het Midden te Vriezenveen Omschrijving (toelichting) In 2020 is gestart met gesprekken over de invulling van een Vitaal Sportpark Het Midden. Door corona zijn overleggen niet doorgaan. Na herhaaldelijk verzoek vanuit de gemeente om de gesprekken weer op te pakken is er vanuit de klanbordgroep aangegeven hier niet meer mee verder te willen.

71

Voorbereiden / realiseren zwembad Vriezenveen Omschrijving (toelichting) In 2020 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de realisatie van het zwembad in Vriezenveen. In 2021 is gewerkt aan het plan en is het project aanbesteed en gegund. Inmiddels is gestart met de bouw van het zwembad.

Sport Omschrijving (toelichting) Lokaal Sport- en Beweegakkoord + subsidieregeling waarderingssubsidie sport Q4 van 2021 is het akkoord definitief vastgesteld. Bij het tot stand komen van het akkoord zijn de lokale actoren nauw betrokken geweest. De eerste initiatieven en aanvragen, die bijdragen aan de ambities uit het akkoord, zijn al binnengekomen. Er is vanuit de gezamenlijke sport (NOC*NSF, Sportbonden en NL Actief) een adviseur lokale sport toegewezen aan de gemeente Twenterand. Hij ondersteunt de gemeente in de ontwikkeling van sportorganisaties en het aanzoeken en inzetten van interventies en cursussen voor sportorganisaties. Communicatie: nieuwsberichten, nieuwsbrieven De eerste schets voor een communicatieplatform Sport- en Bewegen is gemaakt en op onderdelen uitgerold. Zo zijn er enkele edities van de nieuwsbrief Sport uitgegeven en is een groot aantal nieuwsberichten Sport en Corona toegezonden aan alle sport- en beweegaanbieders in Twenterand. Regionale samenwerking De regionale sportvisie met de 14 Twentse gemeenten is geëvalueerd. Er is een zinvolle regionale samenwerking met doeltreffende interventies. Momenteel wordt er gewerkt aan een nieuwe regionale sportvisie a.d.v. trends/ontwikkelingen en evaluatiepunten.

Special Olympics Omschrijving (toelichting) Voorbereidingen Special Olympics De korfbalverenigingen T.O.P. en Amicitia zijn samen met de gemeente druk bezig met de voorbereidingen voor het grote sporttoernooi Special Olympics Nationale Spelen Twente, onderdeel korfbal. Het sportevenement wordt van 10 tot 12 juni 2022 in de 14 Twentse gemeenten georganiseerd, om de maatschappelijke impact van G-sporten te vergroten. In aanloop naar de Special Olympics heeft de combinatiefunctionaris Sport de sportcarrousel georganiseerd. Het evenement behoord bij het legacyplan van de special olympics, om de maatschappelijke impact van G-sporten te vergroten.

Wat hebben we bereikt Subdoel: De omgeving is sport- en beweegvriendelijker Wat hebben we daarvoor gedaan Vervanging kunstgrasvelden Omschrijving (toelichting) In 2020 zijn de eerste twee kunstgrasvelden vervangen. In 2021 zijn de laatste twee kunstgrasvelden vervangen; vv Den Ham en DOS'37.

72

Wat heeft het gekost Overzicht baten en lasten Economie en vrije tijdsbesteding Realisatie begrotingsjaar

Raming begrotingsjaar na wijziging

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Incidenteel gerealiseerd in boekjaar

Lasten

2.477.139

2.742.553

1.795.127

50.000

Baten

-356.740

-351.850

-351.850

0

Saldo van baten en lasten

2.120.399

2.390.703

1.443.277

50.000

Lasten

879.787

1.059.184

1.590.493

49.647

Baten

-559.152

-557.330

-557.330

0

Saldo van baten en lasten

320.635

501.854

1.033.163

49.647

Lasten

2.547.104

3.605.757

2.300.882

23.000

Baten

-1.018.625

-556.787

-571.695

0

Saldo van baten en lasten

1.528.479

3.048.970

1.729.187

23.000 122.647

Doelenboom cultuur en recreatie en toerisme

Doelenboom economie en werkgelegenheid

Doelenboom sport

Totaal programma lasten

5.904.030

7.407.494

5.686.502

Totaal programma baten

-1.934.517

-1.465.967

-1.480.875

0

Totaal saldo van baten en lasten

3.969.513

5.941.527

4.205.627

122.647

Mutaties reserves db cultuur en recreatie en toerisme

-300.329

-652.950

-35.792

0

Mutaties reserves db economie en werkgelegenheid

-354.794

-300.000

-300.000

-49.647

Mutaties reserves db sport

-249.065

-840.617

-81.242

-23.000

Totaal mutatie reserves

-904.188

-1.793.567

-417.034

-72.647

Geraamd resultaat

3.065.326

4.147.960

3.788.593

50.000

gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

-1.972.014

Wat heeft het gekost Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten op programma 3 is € 1.972.000 lager dan geraamd. Dit verschil wordt onder andere veroorzaakt door onderstaande gegevens. Cultuur, recreatie en toerisme • Er is minder uitgegeven aan meerjarig onderhoud musea en dorpshuizen. Totaal een onderschrijding van € 435.000. De kosten voor meerjarig onderhoud worden gedekt uit de reserve 'onderhoud gebouwen, bruggen en kunstwerken'. De onttrekking uit deze reserve is eveneens lager dan geraamd. Werken zijn verschoven naar 2022. • Nadeel door corona op dit product van € 200.000 wordt verklaard onder fundament. Economie en werkgelegenheid • Door personele wijzigingen en door corona zijn niet alle opgaven opgepakt. In 2021 is de bijdrage ondernemersfonds dan ook € 126.000 lager dan geraamd. In 2022 wordt het bedrag van 2021 verdeeld en vindt er waarschijnlijk een overschrijding op het budget plaats. Daarnaast is er minder ontvangen aan erfpacht vergoeding, nl. € 27.500. Op het product verhuur en verkoop gronden is echter € 31.000 meer ontvangen. Dit valt tegen elkaar weg. Er is een bedrag van € 305.000 onttrokken uit de reserve Agenda van Twente, €253.000 was geraamd, het andere bedrag betreft een subsidie voor 2 projecten: Circulair Twente en Action Lab Twente. • Er is € 49.650 uitgegeven aan uitvoering plattelandsnota (€ 20.000 minder dan geraamd).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=eca17efd-dd67-4f61-a49f-01d52b7428db