Jaarstukken 2021
Tekst van het document
Uitvoering lokaal gezondheidsbeleid Omschrijving (toelichting) In 2021 loopt de nota Lokaal Gezondheidsbeleid formeel af. De raad is akkoord gegaan met de verlenging van deze nota tot 2023. Uiteraard wordt ondertussen op allerlei manieren invulling gegeven aan het lokaal gezondheidsbeleid. In 2021 zijn alle bushaltes in de gemeente naar aanleiding van een motie voorzien van rookvrijborden. We zijn daarnaast bezig met het opzetten van een lokaal preventieakkoord dat in de eerste helft van 2022 gereed zal zijn.
Volwassenen- en ouderenmonitor GGD Omschrijving (toelichting)
21
Medio 2021 zijn de resultaten van de volwassenen- en ouderenmonitor voor Twenterand verschenen. Deze boden diverse aanknopingspunten voor het lokale gezondheidsbeleid, zoals meer inzet op het bestrijden van overgewicht en onverminderde aandacht voor eenzaamheid, laaggeletterdheid en rookvrije generatie. Hier gaan we in 2022 - in samenwerking met de GGD - zowel lokaal als regionaal mee door. In 2022 zal er - mede vanwege de effecten van corona op inwoners - een extra volwassenen- en ouderenmonitor worden uitgevoerd.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Hulp in nood is geboden waar nodig Wat hebben we daarvoor gedaan Bestrijden van de eikenprocessierups Omschrijving (toelichting) De eikenprocessierups zorgt voor veel overlast in de zomermaanden. De brandharen veroorzaken klachten als jeuk, bultjes en uitslag. Om deze overlast zoveel mogelijk te beperken, is een goede bestrijding nodig. In de gemeente Twenterand wordt zoveel mogelijk ingezet op preventieve bestrijding, door middel van het ophangen van vogelhuisjes en het sproeien met het biologische middel XenTari. In 2021 is voor het eerst gewerkt met het lagere budget. Dit bleek gelukkig (ruim) voldoende om de activiteiten te kunnen doen. Een andere verklaring hiervoor is dat er in de zomer van 2021 relatief veel regen is gevallen waardoor de brandharen van de eikenprocessierups sneller neersloegen en minder verspreid werden. Ook de strenge winter van 2020 kan een oorzaak zijn van de verminderde overlast.
Implementatie en uitvoering Wet Verplichte GGZ Omschrijving (toelichting) De Wvggz is per 1 januari 2020 in werking getreden. In de Wvggz komt verplichte zorg (behandeling, begeleiding, etc), die ook in de thuissituatie kan plaats vinden, centraal te staan. Daarnaast kan iedereen een melding doen op basis van de Wvggz. De wet geldt voor personen als hun gedrag: • Als gevolg van een psychische stoornis leidt tot ernstig nadeel; • Dit nadeel geldt voor de persoon zelf en/of voor anderen; • Verplichte zorg de enige mogelijkheid is om dit nadeel weg te nemen. In 2021 is dit belegd bij het Meldpunt verward/zorgwekkend gedrag van GGD Twente. Dit meldpunt is geëvalueerd en structureel gemaakt.
Ontwikkeling Scheidingsloket Omschrijving (toelichting) Bij de behandeling van de programmabegroting is de raad akkoord gegaan met een verlenging van deze pilot tot en met september 2022. Dienstverlening op dit terrein blijft onverminderd noodzakelijk, omdat het aandeel complexe en vechtscheidingen stevig aanwezig blijft in de uitvoering. Regionaal is er binnen de ontwikkeltafels Transformatie Jeugdhulp bij Samen14.nl ook extra aandacht voor dit thema gerealiseerd in 2021 middels Scheiding op School en verbetering Triage. Deze pilots lopen af in 2022.
Uitvoering lokaal gezondheidsbeleid Omschrijving (toelichting) In 2021 loopt de nota Lokaal Gezondheidsbeleid formeel af. De raad is akkoord gegaan met de verlenging van deze nota tot 2023. Uiteraard wordt ondertussen op allerlei manieren invulling gegeven aan het lokaal gezondheidsbeleid. In 2021 zijn alle bushaltes in de gemeente naar aanleiding van een motie voorzien van rookvrijborden. We zijn daarnaast bezig met het opzetten van een lokaal preventieakkoord dat in de eerste helft van 2022 gereed zal zijn.
Tegengaan eenzaamheid Omschrijving (toelichting) In 2021 is de aanpak eenzaamheid zo goed en zo kwaad als mogelijk doorgegaan. Door de lockdowns en corona konden veel activiteiten niet op de reguliere manier doorgang vinden. Wel heeft gedurende het hele jaar een bewustwordingscampagne eenzaamheid plaatsgevonden en is doorgebouwd aan de verbreding en versteviging van het lokale netwerk. De coalitie Samen tegen Eenzaamheid Twenterand is in 2021 aangevuld met onder meer Mijande Wonen, Stichting BOOT en Waypoint. De coalitiepartners werken zoveel mogelijk samen om een goed aanbod op het gebied van
22
eenzaamheid te realiseren om witte vlekken in het aanbod te vullen. Hiertoe zijn enkele nieuwe groepsinterventies uitgekozen. In december 2021 is de coalitie coronaproof bijeen geweest voor een lokale conferentie. Tijdens de Week van de Eenzaamheid is via de Twenterand Ontmoet kalender de aandacht gevestigd op diverse (nieuwe) activiteiten. Veel activiteiten die eenzaamheid tegengaan werden toen het enigszins mogelijk was weer hervat, zoals Eet Mee Twenterand. Tot slot zijn er in 2021 meerdere trainingen voor vrijwilligers en professionals georganiseerd in het herkennen van eenzaamheid onder ouderen. Speciale vermelding hierbij voor kappers die benaderd zijn om te worden getraind. De eerste reacties zijn positief.
Metingen Beleidsdoelen
2021 2020 2019 2018 2017 2016
Bron
Hulp is geboden waar nodig Aantal beschikbare en in kaart gebrachte AED's (incl. AED's in particulier eigendom)
91
81
80
88
90
Hartslagnu.nl
Minimaal aantal inwoners uit Twenterand die staan ingeschreven op www.hartslagnu.nl
1.011
917
900
1.039 1.166 1.011
Hartslagnu.nl
Mate waarin hulpverlening bij tijdelijk huisverbod (thv) wordt aangeboden (%)*
100% 100% 100% 100% 100% 100%
Avedan Maatschappelijk werk
Mate van acceptatie hulpverlening bij tijdelijk huisverbod (%)
100% 100% 100% 100% 100% 100%
Avedan Maatschappelijk werk
Aantal basisscholen met voorlichting over middelengebruik
1**
Tactus Verslavingszorg
2**
17
8
90
-
-
* Tot en met augustus 2020 gaat het om 3 thv's in de gemeente Twenterand ** In verband met de coronamaatregelen zijn verschillende voorlichtingen niet doorgegaan. Met de scholen is afgestemd hoe hiermee om te gaan.
23
Doelenboom Onderwijs Doelenboom
Inhoudelijk perspectief De samenleving verandert snel en “een leven lang leren” is aan de orde. We willen als gemeente dat onze inwoners in staat worden gesteld om zelfredzaam te zijn en deel te nemen aan de samenleving. De opgave hierin is dat onze inwoners aanwezige ontwikkelingskansen gebruiken voor een zo goed mogelijke positie op de arbeidsmarkt. Hiervoor moeten we de komende jaren blijven investeren in het verder naar beneden brengen van laaggeletterdheid. De doorgaande lijn van voorschool naar basisschool wordt versterkt. In 2021 is gestart met overleg over de verdeling van de zogenaamde NPO-gelden (Nationaal Programma Onderwijs) met vve-aanbieders, basisscholen en voortgezet onderwijs. Dit programma loopt tot en met 2023 om door corona opgelopen onderwijsachterstanden in te lopen.
Beoogd maatschappelijk effect: Iedere inwoner is zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam Iedere inwoner is zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam.
Doel: Onderwijsachterstanden zijn teruggedrongen Het doel van onderwijsachterstandenbeleid is in een vroegtijdig stadium achterstanden en problemen bij kinderen signaleren. Zo kan tijdig de juiste ondersteuning geboden worden en hebben kinderen op vervolgonderwijs een betere start. Tevens hopen we met deze preventieve inzet in de toekomst minder vaak jeugdhulpvoorzieningen in te zetten.
Doel: Laaggeletterdheid is afgenomen Laaggeletterden zijn niet of sterk verminderd in staat om gedrukte of geschreven informatie te gebruiken en kunnen hierdoor minder goed functioneren in de samenleving, thuis en op het werk. Onze doelstelling is om te komen tot een vermindering van de laaggeletterdheid in Twenterand met als resultaat een grotere kans op geluk, gezondheid en groei van onze inwoners.
Doel: Onderwijsvoorzieningen zijn toegankelijk De voorzieningen voor onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoen aan de normen die in de lokale verordeningen zijn vastgelegd. Tevens zorgt de gemeente dat er in specifieke gevallen extra
24
ondersteuning beschikbaar is voor kinderen in aanvulling op een passende onderwijsplek, zoals het passend onderwijs beoogt.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Zoveel mogelijk kinderen van 2½ - 4 jaar krijgen een aanbod Wat hebben we daarvoor gedaan Subsidiëren van peuterplaatsen en plaatsen voor- en vroegschoolse Educatie (VVE) Omschrijving (toelichting) In 2021 is het geactualiseerde subsidiebeleid voor vve, dreumesgroepen en de pedagogisch beleidsmedewerker voorschool (wettelijk verplicht per 1-1-2022) vastgesteld. Het bereik van kinderen is - mede door de vanaf 2021 actuele uitbreiding van de doelgroepdefinitie - en naar alle waarschijnlijkheid ook de gevolgen van corona in 2021 goed te noemen. In 2021 heeft De Giraffe een tweede vve-locatie geopend in Westerhaar, naast hun locatie in Vroomshoop. In november 2021 is bij De Giraffe in Vroomshoop en bij De Hooiberg in De Pollen gestart met de pilot Samen Digitaal, waarbij vve-kinderen en ouders gezamenlijk via educatieve apps werken aan hun taalvaardigheid.
Onderwijsagenda Omschrijving (toelichting) In 2021 was de gerealiseerde urenuitbreiding vve voor het eerst van kracht. Na een korte gewenperiode ervaren zowel ouders en de vve-aanbieders een meerwaarde van deze uitbreiding. Het bereik nam toe, hoogstwaarschijnlijk vooral veroorzaakt doordat de gevolgen van de lockdowns en de coronapandemie ook jonge kinderen niet ongemoeid laten. In Westerhaar is met De Giraffe een tweede vve-locatie van start gegaan. Dit draagt bij aan een nog groter bereik voor jonge kinderen. Er zijn slagen gemaakt met het verbeteren van het overdrachtsformulier voor kinderopvang/peuterspeelzaal richting basisschool. Tot slot heeft de gemeente Twenterand €545.000 aan NPO-middelen gekregen (deze hebben een looptijd tot en met augustus 2023), om de activiteiten van scholen op dit vlak (een school krijgt €700 per leerling) te versterken en aan elkaar te verbinden. Hierbij hebben we ook aandacht voor de kinderopvang, die geen eigen NPO-middelen krijgen. In 2021 is een werkgroep van gemeente, voorschool, basisscholen en voortgezet onderwijs gestart om per dorp de behoeften in kaart te brengen. Dit zal in 2022 een vervolg krijgen.
Subsidiëren SMI Omschrijving (toelichting) De verordening Sociaal Medische Indicatie (SMI) Twenterand 2020 biedt aan ouders/verzorgers een financiële tegemoetkoming die om sociaal-medische redenen kinderopvang nodig hebben. Het kan hierbij om zowel de ouders als de kinderen gaan. De SMI- regeling is een vangnetregeling. Kinderopvangtoeslag, reguliere kinderopvang en VE (deze twee laatste beide gesubsidieerd door de gemeente) zijn voorliggende voorzieningen die in principe eerst moeten worden gebruikt, voordat een kind in aanmerking komt voor SMI. In de regeling is een budgetplafond van €25.000,- per jaar opgenomen. Er zijn in 2021 7 SMI-aanvragen gehonoreerd, voor een totaalbedrag van bijna €6.500,-
Wat hebben we bereikt Subdoel: Afname van het aantal inwoners die laaggeletterd zijn Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoering geven aan het actieplan laaggeletterdheid Omschrijving (toelichting) Laaggeletterde inwoners kunnen taalcursussen volgen die worden aangeboden door het ROC van Twente of via het Taalpunt Twenterand. Het Actieplan Laaggeletterdheid is in 2021 voor een jaar verlengd. In dit nieuwe actieplan wordt nadrukkelijk de koppeling gemaakt tussen laaggeletterdheid en het armoede- en schuldenbeleid van de gemeente. In 2021 is gestart met de pilot Samen Digitaal op 2 basisscholen en 2 vve-locaties voor kinderen van 2,5 tot 6 jaar met taalproblemen. Hier gaan we in 2022 mee door. Het actieplan voorziet verder in het uitbreiden van de Voorleesexpress naar kinderen van 8-12 jaar en een andere benadering van bedrijven dan in het vorige plan.
Verbeteren basisvaardigheden lezen en schrijven Omschrijving (toelichting)
25
In het coalitieakkoord 2018–2022 is het bestrijden van laaggeletterdheid en het bevorderen van de leesvaardigheid een belangrijk aandachtspunt. De rol van bibliotheek is bij dit specifieke thema belangrijk en is onverminderd voortgezet in 2021 binnen het (verlengde) actieplan laaggeletterdheid. Door corona was het aantal cursisten in 2021 ook helaas lager dan in de pre-coronajaren. We hopen dat dit aantal in 2022 weer gaat stijgen.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoet aan vastgestelde norm Wat hebben we daarvoor gedaan Onderwijshuisvesting en IHP Omschrijving (toelichting) Er zijn ontwikkelingen rond onderwijshuisvesting op zowel landelijk (IHP-plicht, modelverordening) en lokaal gebied (wensen scholen nieuw- of verbouw en duurzaamheid). In 2021 zijn we gestart met het opstellen van een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) in samenwerking met schoolbesturen. In het IHP moet zowel aandacht zijn voor renovatie, nieuwbouw, maar ook verduurzaming en energie en een planning. Dit zal in de eerste helft van 2022 gereed zijn.
Uitvoeren leerlingenvervoer Omschrijving (toelichting) In 2015 hebben de 14 Twentse gemeenten de visie “Samen op weg, Twentse visie op vervoer onder gemeentelijke verantwoordelijkheid” opgesteld. Op basis van deze visie is het incidentele en structurele maatwerkvervoer in 2017 regionaal aanbesteed. Het gaat hierbij om de regiotaxi (incidenteel Wmo-vervoer), het leerlingenvervoer en het vervoer naar en van jeugdhulp- en dagbestedingslocaties voor jeugd en Wmo. De jaarrekening laat zien dat ook afgelopen jaar onverminderd is ingezet op het inzetten op persoonlijke vervoersplannen (pvp’s). Echter is aan de andere kant ook een trend zichtbaar - die structureel van aard lijkt te zijn - m.b.t. toename van aantallen leerlingen met leerlingenvervoer. Hier dient in de begroting op te worden geanticipeerd. Ten opzichte van de begroting 2021 laat leerlingenvervoer een overschrijding van de kosten zien van € 99.700. Deze overschrijding komt enerzijds voort uit dat binnen het leerlingenvervoer sprake is van een open einde regeling. Zo is er sprake van een toename van het aantal leerlingen met leerlingenvervoer, in 2020 hadden 298 leerlingen leerlingenvervoer terwijl dit aantal in 2021 verder is toegenomen naar 366 leerlingen. Anderzijds is er ook sprake van een toename van kosten als gevolg van ritten die buiten het reguliere perceel worden gereden.
Zo is er bijvoorbeeld een nieuwe bestemming bijgekomen, waarmee ook circa € 25.000,- aan kosten gemoeid zijn. Op basis van onze huidige inschattingen gaat het hierbij om een overschrijding met een structureel karakter. Dit wordt meegenomen bij het opstellen van de volgende meerjarenbegroting.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Kinderen krijgen een passende onderwijsplek en afgestemde (jeugd)hulp/zorg Wat hebben we daarvoor gedaan Techniek en basisonderwijs (maakplaatsen) Omschrijving (toelichting) We bieden een programma waarmee kinderen, jongeren en ook volwassenen zich kunnen ontwikkelen tot 'verkennende, ontdekkende en creatieve burgers' (maakplaatsen). Dit programma wordt aangeboden in de vestigingen van de Bibliotheek Twenterand.
Techniek en voortgezet onderwijs Omschrijving (toelichting) In 2021 zijn er verbindingen gelegd tussen Stichting Techniek Onderwijs (STO) en de scholen vertegenwoordigd in het lokale OOGO (op overeenstemming gericht overleg). Doel is om kinderen en jongeren op tijd enthousiast te maken voor een (vervolg)opleiding in de techniek op het ROC van Twente en/of het Zone College.
26
Metingen Beleidsdoelen
2021 2020 2019 2018
Bron
Laaggeletterdheid is afgenomen Aantal peuters dat wordt bereikt (zowel reguliere peuters als doelgroeppeuters (VVE))
452
418
313
170 Opgave instellingen
Aantal cursisten die een taalcursus volgen bij het ROC
42
38
40
50
ROC
Aantal cursisten aangemeld via Taalpunt
18*
31
90
37
Taalpunt
Aantal leerlingen leerlingenvervoer
366
298
282
* Het aantal is lager als gevolg van corona
27
Doelenboom Jeugd Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Met de meeste jeugdigen en gezinnen in onze gemeente gaat het goed. In het afgelopen jaar heeft de samenleving echter doorlopend te maken gehad met de invloeden van corona. Dit hebben we terug gezien in het welzijn van jeugdigen en in enkele gevallen toegenomen complexiteit in zorgvragen. Hierbij gaat het dan om zwaardere hulpvragen, bijvoorbeeld van kwetsbare gezinnen die onder nog grotere druk kwamen te staan of gezinnen waarbij het evenwicht voorheen net in balans was en door de pandemie de balans verdween en ze toch een beroep op zorg of hulp moesten doen. Voorliggende oplossingen De gevolgen van corona merken we ook aan de lichtere kant van hulpvragen, door bijvoorbeeld het aantal zorgvragen bij de huisartsen op het gebied van geestelijke gezondheid. We zijn daarom zeer content met de uitgebreide samenwerking die we met de huisartsen hebben door middel van praktijkondersteuners op dit gebied (POH-Jeugd). Gedurende het jaar hebben we het aantal uren tijdelijk uitgebreid om beter in de vraag te kunnen voorzien. Deze samenwerking tussen de huisartsen en gemeente hebben we in 2021 samen geëvalueerd. Beiden kijken we tevreden terug op onze gezamenlijke dienstverlening aan jeugdigen door middel van de POH-Jeugd functie. Veel jeugdigen moeten door middel van deze samenwerking op een passende plek komen, zo licht en dichtbij mogelijk.
Ook hebben we in 2021 onderzoek laten doen naar onze samenwerkingsrelatie met schoolondersteuningsteams in het basisonderwijs. We hebben zo beter zicht gekregen op problematiek en onderzoeken momenteel hoe we beter met elkaar kunnen samenwerken om in het belang van jeugdigen sneller hulpvragen op te lossen. In 2021 zijn ook de eerste stappen gezet om ook rond het jonge kind (0-6 jaar) te werken aan vroegsignalering door de onderlinge samenwerking te verbeteren. Na de begrotingsbehandeling van 2021 is de positieve lijn die het jongerenwerk te pakken had, helaas weer een dalende lijn geworden. De raad heeft door middel van een motie het college verzocht de herpositioneringsopdracht te beëindigen en per 2023 het jongerenwerk te laten uitvoeren door één sociaal verankerde organisatie. In 2022 zal meer duidelijk worden welke organisatie dit voor de Twenterandse jeugd gaat uitvoeren.
28
Veiligheid Als het gaat om veiligheid is Veilig Thuis Twente (VTT) in 2021 wachtlijstvrij gebleven. Regionaal blijven we uiteraard de ontwikkelingen volgen, in het bijzonder vanwege de mogelijke naweeën van corona. Het programma ‘Geweld hoort nergens thuis’ is tot een afronding gekomen. Intern zijn vanuit dit programma verschillende collega’s opgeleid tot aandachtsfunctionaris huiselijk geweld. Maatschappelijk werk heeft ook aandachtsfunctionarissen op dit gebied die beschikbaar zijn voor scholen. Met Veilig Thuis Twente hebben we voor scholen en professionals die op school werkzaam zijn een bijeenkomst georganiseerd om de meldcode opnieuw onder de aandacht te brengen en hierover in gesprek met elkaar te treden. Ook hebben we als Twenterand, en als regio, aandacht gevraagd om geweld tegen vrouwen te stoppen door mee te doen aan Orange the World. Een andere mooie mijlpaal is de start van het Kenniscentrum Mensenhandel Twente (KMT) om het hoofd te bieden aan o.a. loverboyproblematiek. Zij hebben een sterke verbinding met professionals en zijn op een laagdrempelige manier te consulteren. Regio en geïndiceerde hulp 2021 was het laatste formele jaar van de Twentse aanpak om transformatie binnen het jeugddomein aan te jagen. Het gedachtegoed van de transformatie blijft uiteraard onder ons, met die bril blijven we naar toekomstige ontwikkelingen kijken.
In 2021 zijn veel transformatieplannen verder uitgewerkt, een deel krijgt nog een vervolg in 2022, vooral rondom onderwijs en zorg. Waardevolle opbrengsten van deze tafels zijn de jeugdbeschermingstafels en de Twentse monitor van de jeugdbeschermingsketen. Hierdoor zijn jeugdigen en ouders beter betrokken en is er beter zicht op hoe de keten rondom deze gezinnen vereenvoudigd kan worden. Een andere mijlpaal is de regiovisie op het gebied van jeugdhulp. Deze is tot stand gekomen door overleg met o.a. jeugdigen, zorgaanbieders en gemeenten. Hiermee voldoet ook Twenterand aan afspraak vanuit de VNG om per regio een visie vast te stellen.
Beoogd maatschappelijk effect Evenwichtig opgroeiende jeugd, die actief deelneemt aan de maatschappij.
Doel: Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor de jeugd op alle leefgebieden De meeste jeugdigen groeien probleemloos op, ouders zijn hiervoor als eerste verantwoordelijk. Daarnaast zijn er voldoende voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waarin de Twenterandse jeugd zich kan ontwikkelen.
Doel: Er is preventie van problemen bij jeugd De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen.
Doel: Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Voor ouders en jeugdigen waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles vanzelf goed verloopt, is aanvullende ondersteuning of zorg nodig om ook voor hen de kans om evenwichtig op te groeien mogelijk te maken of te vergroten. We streven naar effectieve en efficiënte ondersteuning en zorg waarmee we de eigen kracht van ouders en jeugdigen versterken met als doel dat ze zo snel mogelijk en zo goed mogelijk hun eigen leven (weer) vorm kunnen geven. De gemeente heeft op grond van de Jeugdwet een jeugdhulpplicht, die waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben. Met deze verantwoordelijkheden heeft de gemeente meer instrumenten in handen om hierop te sturen.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is een betrokken en draagkrachtige sociale omgeving Wat hebben we daarvoor gedaan Stimuleren gezond leef- en groepsgedrag. Omschrijving (toelichting) De jongerenwerkers hebben leefstijl bevorderende activiteiten georganiseerd. Ze hebben onder andere weerbaarheidstrainingen aangeboden aan jongeren om ze weerbaarder te maken. Daarnaast zijn diverse voorlichtingen aangeboden aan scholen.
29
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er zijn voor alle jeugdigen voldoende toegankelijke basisvoorzieningen gericht op activering en preventie Wat hebben we daarvoor gedaan Subsidiëren en afspraken continueren op het gebied van jongerenwerk en straathoekwerk Omschrijving (toelichting) Na de begrotingsbehandeling van 2021 is de positieve lijn die het jongerenwerk te pakken had, weer een dalende lijn geworden. Het college heeft een laatste poging gedaan de partijen weer bij elkaar te brengen en een kans te bieden het college te overtuigen dat de organisaties door samenwerking resultaten voor jongeren kunnen bereiken. Dit is niet geslaagd. De raad heeft hierop in juli 2021 door middel van een motie het college verzocht de herpositioneringsopdracht te beëindigen en per 2023 het jongerenwerk te laten uitvoeren door één sociaal verankerde organisatie. In 2022 zal meer duidelijk worden welke organisatie dit voor de Twenterandse jeugd gaat uitvoeren.
Tweede jongereninloop Vriezenveen Omschrijving (toelichting) Er is geen tweede jongereninloop in Vriezenveen gerealiseerd. Het eerste halfjaar is geprobeerd de samenwerking tussen de jongerenwerkorganisaties alsnog te laten slagen. Inmiddels is de samenwerkingsopdracht gestopt en zal er in 2023 één jongerenwerkorganisatie voor het complete jongerenwerk komen. Dan zal opnieuw bekeken worden hoe de inlopen worden vormgegeven.
Zorgen voor optimale benutting van gemeentelijke regelingen door gezinnen Omschrijving (toelichting) De tendens bij het jeugdsport en cultuurfonds is dat er minder gebruik van wordt gemaakt, de beoordeling en afrekening vindt plaats in 2022.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is een sluitende keten van tijdige vroegsignalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Wat hebben we daarvoor gedaan In stand houden en verbeteren van de huidige netwerksamenwerking. Omschrijving (toelichting) In 2021 hebben we door middel van een afstudeeronderzoek en de Twentse ontwikkeltafels voor transformatie beter zicht gekregen op de samenwerkingen rondom scholen. Hierdoor zijn we met basisscholen maar ook gastouders, voorscholen, schoolgericht maatschappelijk werk en de jeugdgezondheidszorg in gesprek over hoe we in het belang van kinderen en ouders signalen eerder kunnen delen. Ons doel is om hulpvragen in een zo vroeg mogelijk stadium op te lossen. De ontwikkelingen in de kernteams blijven we volgen door middel van een combinatie van data en dialoog met de deelnemende professionals uit het voorliggend veld en de gemeentelijke toegang.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Jeugd in (tijdelijk) kwetsbare posities wordt ondersteund Wat hebben we daarvoor gedaan Beschikbaar stellen en toewijzen van jeugdhulp Omschrijving (toelichting) Versterking toegang We hebben onze gemeentelijke toegang in 2021 versterkt door tijdelijk externe uren in te kopen in deskundigheid. We hebben hierbij gebruik gemaakt van een gedragswetenschapper. Momenteel oriënteren we ons op een vaste invulling voor deze deskundige functie. De arbeidsmarkt is echter krap, dit merken we ook als we hier in samenwerking met andere Twentse organisaties op willen samenwerken. Ontwikkeling aanbieder Door de gemaakte afspraken rondom de weinig voorkomende hoog specialistische zorg is er stabiliteit en continuïteit van zorg gewaarborgd. De zorg voor de meest kwetsbare kinderen heeft blijvende aandacht vanwege het wissende verloop in het aantal plaatsingen, de mogelijkheden tot
30
ambulantisering, de noodzaak tot het ten alle tijden beschikbaar houden van deze zorgvorm in relatie tot de huidige problematiek rondom de wachtlijsten.
Expertisecentrum Duurzame Gezinsvormen Omschrijving (toelichting) De behoefte aan opvang in pleeggezinnen en gezinshuizen blijft onverminderd groot. Daardoor is en blijft de werving van extra pleeggezinnen en gezinshuizen op de agenda staan. Ten behoeve van de werving is gemeente Twenterand aangesloten bij de landelijke Week van de Pleegzorg om aandacht te besteden aan het tekort aan pleegouders. Naast aantallen is er lokaal en regionaal aandacht voor de kwaliteit van de deze verblijfsvorm om een zo duurzaam mogelijke plaatsing tot stand te brengen. Het expertisecentrum duurzame gezinsvormen is in de oorspronkelijke bedoeling in 2021 niet gerealiseerd. Echter hebben we lokaal de voorliggende kansen aangegrepen om op diverse onderdelen aandacht te hebben voor deze zorgvorm.
Afspraken maken en beheren met instellingen, zorgaanbieders, huisartsen en Raad voor kinderbescherming Omschrijving (toelichting) Om jeugdigen goed te kunnen ondersteunen is het van belang dat alle partijen constructief met elkaar samenwerken. Hiervoor zijn diverse gesprekken met instellingen gevoerd, zodat er afspraken gemaakt kunnen worden over de samenwerking. Instellingen waar in 2021 gesprekken mee zijn gevoerd en afspraken mee zijn gemaakt zijn partijen uit ons voorliggend veld, onderwijs, geïndiceerde zorg en jeugdbescherming. Belangrijke signalen in 2021 zijn te omschrijven als psychische problemen ten gevolge van corona en de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Hierop hebben we besloten de uren voor POH - Jeugd tijdelijk uit te breiden.
Doorontwikkeling POH Jeugd GGZ Omschrijving (toelichting) De praktijkondersteuner geestelijke gezondheidszorg (GGZ) Jeugd is al enige tijd in bijna alle huisartsenpraktijken actief om jeugdigen met lichte problematiek te helpen. De praktijkondersteuner (POH-er) helpt de jeugdige ter plekke of verwijst hen naar het voorliggend veld of naar de geïndiceerde hulp. In juli 2021 is de ondersteuning van de POH JGGZ geëvalueerd. Er is geconcludeerd dat de praktijkondersteuners voor jeugdigen laagdrempelig zijn waardoor zij dicht bij huis en over het algemeen relatief snel geholpen kunnen worden. De snelheid was in juli een punt van aandacht en is te verklaren door overbruggingszorg die POH-ers leveren i.v.m. wachttijden in de GGZ. Hiernaast wat het te verklaren doordat er toenemende psychische klachten waren ten gevolge van corona, hiervoor is een tijdelijke financiering beschikbaar gesteld vanuit corona gelden. Om structureel tot snellere doorstroom te komen is er gesproken over taakafbakening. Hiernaast is geconcludeerd dat de samenwerking verbeterd kan worden door middel van (nieuwe) procesafspraken en een vernieuwd samenwerkingsconvenant.
Kenniscentrum Mensenhandel Twente Omschrijving (toelichting) Het Kenniscentrum Mensenhandel Twente (KMT) is in 2021 succesvol van start gegaan. In de eerste zes maanden dat het KMT actief is zijn 57 casussen behandeld, regiobreed. In veruit de meeste gevallen is het slachtoffer een vrouw (48 keer). De gemiddeld leeftijd is 28 jaar. In 17 gevallen was de situatie dusdanig ernstig dat het slachtoffer verplaatst is naar een veilige plek. Verder zijn bewustwordingsbijeenkomsten georganiseerd voor en met partners, is een triagetafel opgezet samen met de politie en een pilot met Veilig Thuis Twente.
Regionale ontwikkelingen Omschrijving (toelichting) Twentse transformatie 2021 was het laatste formele jaar van de Twentse aanpak om transformatie binnen het jeugddomein aan te jagen. Het gedachtegoed van de transformatie blijft uiteraard onder ons, met die bril blijven we naar toekomstige ontwikkelingen kijken. In 2021 zijn veel transformatieplannen verder uitgewerkt, een deel krijgt nog een vervolg in 2022, vooral rondom onderwijs en zorg. De jeugdbeschermingstafels, de jeugdbeschermingsmonitor zijn successen in 2021 gebleken. Zorgfraude Ook is er lokaal en regionaal een integrale aanpak ontstaan rondom zorgfraude. Regionaal zijn de aanbestedingsbestekken aangescherpt ten behoeve van zorgfraude. De inschrijvingen zijn vooral strenger aangepast rondom locatie en diploma's.
31
Regiovisie Jeugdhulp Twente In 2021 is hard gewerkt aan de regiovisie Jeugdhulp voor Twente. De regiovisie gaat onder andere in op onderscheid tussen lokaal en regionaal als het gaat om de inkoop van hulp. Bij de regiovisie zijn 8 leidende principes geformuleerd die in 2022 concreter worden gemaakt.
Veilig Thuis Twente Omschrijving (toelichting) Veilig Thuis Twente (VTT) is het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling in Twente. Na een moeilijke periode met wachtlijsten als gevolg van een verbeterde meldcode werkt VTT al sinds eind 2020 wachtlijstvrij. Werkprocessen werden efficiënter en extra personeel was benodigd. De verhoogde gemeentelijke bijdrage van € 31.400 hiervoor, zoals beschreven in de begroting van 2021, heeft uiteindelijk geen doorgang gevonden. Vanuit het Rijk werden extra middelen uitgekeerd aan de centrumgemeente Enschede. Zij heeft in overleg met de andere Twentse gemeenten besloten een deel van dit geld in te zetten voor Veilig Thuis Twente. Hierdoor waren de extra gemeentelijke bijdragen niet meer noodzakelijk.
Jeugdbeschermingstafels Omschrijving (toelichting) Als de veiligheid van een kind of van de samenleving in het geding is, kan de kinderrechter verplichte maatregelen (gedwongen kader) voor jongeren of ouders opleggen. Deze maatregelen zijn jeugdbescherming of jeugdreclassering. Het gaat dan bij jeugdbescherming bijvoorbeeld om het onder toezicht stellen van ouders in de opvoeding of het uit de ouderlijke macht zetten. Het is van belang dat wanneer er zorgen zijn over de veiligheid van een kind, het gezin betrokken is bij de totstandkoming van de beslissingen die genomen worden. Eerder werden ouders te weinig betrokken. Ook was de afstemming binnen de keten niet altijd goed. Alle 14 gemeenten hadden ieder apart (werk)afspraken met Veilig Thuis Twente, de Raad voor de Kinderbescherming en de 3 gecertificeerde instellingen (GI’s) over de toegang tot dit gedwongen kader. De manier van toeleiden naar het gedwongen kader is nu eenduidig moeten zijn binnen de regio. Een regionale werkwijze voor jeugdbeschermingstafel(s) is hier een oplossing voor en zijn het afgelopen jaar getest met een zogeheten pilot. De resultaten van de evaluatie zijn positief. In 2022 wordt gekeken hoe de tafels structureel kunnen worden gemaakt.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is een veilige opgroei- en opvoedsituatie in gezinnen Wat hebben we daarvoor gedaan Informeren en adviseren in opgroei- en opvoedsituaties door het subsidiëren van partners in het CJG Omschrijving (toelichting) Vanuit kansrijke start zijn er mooie stappen gezet om de verloskundigen te helpen hun weg te vinden in alle lokale sociale netwerken. Ook vanuit de Twentse ontwikkeltafel 'Het Jonge Kind' is feedback ontvangen hoe de lokale samenwerking rondom de leeftijd 0-6 jaar beter vorm gegeven kan worden. In 2022 hopen we hier de eerste vruchten van te plukken.
32
Metingen Beleidsindicatoren
2021
2020
2019
2018
2017
2016
Bron
42
56
70
99*
140*
Stichting ZorgSaam Twenterand (SZT)
34
64
82
108
63
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal activiteiten dat door jongeren zelf wordt georganiseerd bij St. Zorgsaam Twenterand (SZST)
100
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal bezoekers CJG Loket Aantal Bezoekers website Loes.nl
21
326.273 364.566 337.134 296.265 333.714 322.316**
SZT SZT/GGD
Aantal uitgevoerde trajecten BOR
3
3
5
4
8
7***
Humanitas
Aantal uitgevoerde trajecten Homestart
0
1
2
1
4
1***
Humanitas
117
104****
SZT
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal jongeren gemeld in het zorgnetwerk door SZT
125
74
46
57
Aantal individuele coaching plannen door SZT
28
17
20
13
18
31
SZT
Aantal jeugdige/jongvolwassen vrijwilligers dat betrokken is bij het jongerenwerk van SZT
157
24
108
188
215
197
SZT
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund
Een overzicht van vrij toegankelijke voorzieningen per kern.
1
1
1
gereed
-
Totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen*****
1040
1292
-
-
-
-
Interne systemen
totaal aantal jeugdigen uniek
661
733
717
951
874
822
Interne systemen
Er is een expertisecentrum duurzame gezinsvormen gerealiseerd
Nee
Nee
er is een regionaal meldpunt loverboyproblematiek / mensenhandel Twente gerealiseerd
Ja
Nee
De vier jeugdwelzijnorganisaties zijn betrokken bij herpositionering jongerenwerk hebben gezamenlijke werkafspraken gemaakt
Nee
Ja
* In samenwerking met professionals. ** Bezoekers worden niet meer per gemeente geregistreerd, voor 2013 werd dit nog wel gedaan. *** Zowel koppelingen als consulten **** 2016 laat een explosieve groei zien, dit heeft enerzijds te maken met de manier van registreren, anderzijds is er een toename van jongeren (tot 23 jaar) én van ouders, die steeds meer be-kend zijn met de functie van het jongerenwerk in de preventieve sfeer, en contact zoeken met en een beroep doen op jongerenwerkers bij (beginnende) problemen. ***** het betreft het aantal indicaties per jaar voor zorg en natura en persoonsgebondenbudget tesamen
33
Doelenboom Ontwikkelprogramma Transformatie Sociaal Domein Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Het doel van het ontwikkelprogramma transformatie is om samen met onze inwoners en samenwerkingspartners te komen tot nieuwe oplossingen, nieuwe vormen van samenwerking en ondersteuningsvormen, met als doel het nog beter, efficiënter en doelmatiger ondersteunen van inwoners die dit nodig hebben. Dit deden en doen we op basis van een visie in combinatie met ervaringen uit de praktijk. We willen het transformatieproces gezamenlijk met alle betrokkenen afleggen.
Beoogd maatschappelijk effect Onze inwoners zijn zelf- en samenredzaam. Zij maken gebruik van de voorzieningen binnen de gemeente, licht waar mogelijk, zwaar waar nodig.
Doel: Omkijken naar elkaar Voor onze inwoners willen we een betrokken sociale omgeving en sterke netwerkstructuur. Een omgeving en structuur waarin iedereen gezien wordt. Waar inwoners bereid zijn om anderen die dat nodig hebben (tijdelijk) te helpen, zowel informeel als professioneel. Een sterke sociale omgeving en netwerkstructuur werken preventief voor alle inwoners en dragen bij aan vroegsignalering.
Doel: Thuis is het fijn en veilig Over het algemeen willen mensen het liefst zo lang mogelijk thuis blijven wonen, in de vertrouwde eigen woon- en leefomgeving. Dit geldt niet alleen voor ouderen, maar ook voor jeugdigen, chronisch zieken of mensen met een beperking. Dit betekent wel dat er soms ondersteuning nodig is om fijn en veilig thuis te kunnen blijven wonen. Voor mensen die het nodig hebben organiseren we dichtbij zorg en ondersteuning. In het uiterste geval wordt gekeken naar een andere geschikte woonplek, maar altijd ‘zo thuis mogelijk.’
34
Doel: Iedereen doet mee In Twenterand willen we dat iedereen mee kan doen in de samenleving. De meeste inwoners hebben een sociaal netwerk en zorgen voor hun eigen levensonderhoud. Maar niet voor iedereen is werken en/of meedoen aan de samenleving vanzelfsprekend. Dit omdat ze te maken hebben met belemmeringen als gevolg van een fysieke of verstandelijke beperking, psychische problematiek of schulden. Of omdat ze als nieuwkomer pas in Nederland zijn en zich de taal en gebruiken nog eigen moeten maken. Mocht dit niet op eigen kracht kunnen dan werken we eraan om de belemmeringen voor onze inwoners weg te nemen. Meedoen in de samenleving is immers voor iedereen belangrijk. Het betekent toegang tot middelen en ondersteuning om jezelf te kunnen redden, een sociaal leven en ruimte voor ontspanning hebben en er zijn voor je naasten.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Welzijn wordt ingezet als middel om de eigen kracht te versterken Wat hebben we daarvoor gedaan Verstevigen sociale infrastructuur/voorliggend veld Omschrijving (toelichting) Ten behoeve van de effectiviteit/versterking van het voorliggend veld is voor 2021 €75.000,gereserveerd. Dit is vooral bedoeld om de toegenomen vraag - door verschuiving van tweedelijnszorg naar het voorveld - op te vangen, hetgeen een bewust effect is van ons beleid. Deze middelen worden gedekt uit de reserve Sociaal Domein. Hiermee zijn onder meer incidentele subsidies verstrekt aan de voorliggende partners.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Nadelige gevolgen van echtscheidingen voorkomen en beperken Wat hebben we daarvoor gedaan Ontwikkeling Scheidingsloket Omschrijving (toelichting) Bij de behandeling van de programmabegroting is de raad akkoord gegaan met een verlenging van deze pilot tot en met september 2022. Dienstverlening op dit terrein blijft onverminderd noodzakelijk, omdat het aandeel complexe en vechtscheidingen stevig aanwezig blijft in de uitvoering. Regionaal is er binnen de ontwikkeltafels Transformatie Jeugdhulp bij Samen14.nl ook extra aandacht voor dit thema gerealiseerd in 2021 middels Scheiding op School en verbetering Triage. Deze pilots lopen af in 2022.
35
Wat heeft het gekost Overzicht van baten en lasten Sociaal Domein Realisatie begrotingsjaar
Raming begrotingsjaar na wijziging
Raming begrotingsjaar voor wijziging
Incidenteel gerealiseerd in boekjaar
Doelenboom sociale zaken Lasten
18.040.627
17.332.455
20.310.670
0
Baten
-15.248.839
-14.385.875
-13.905.855
0
2.791.788
2.946.580
6.404.815
0
Lasten
11.079.523
12.012.396
12.288.222
125.486
Baten
-4.637.057
-4.012.353
-3.197.883
0
Saldo van baten en lasten
6.442.466
8.000.043
9.090.339
125.486
Lasten
2.079.952
2.044.044
1.920.422
11.102
Baten
0
0
0
0
2.079.952
2.044.044
1.920.422
11.102
25.000
Saldo van baten en lasten Doelenboom maatschappelijke ondersteuning
Doelenboom gezondheidszorg
Saldo van baten en lasten Doelenboom onderwijs Lasten
4.478.798
4.073.806
4.453.855
Baten
-1.363.975
-1.041.215
-997.675
0
Saldo van baten en lasten
3.114.823
3.032.591
3.456.180
25.000
Lasten
19.242.204
18.146.532
16.477.049
146.724
Baten
-516.718
-626
-626
-468.481
18.725.486
18.145.906
16.476.423
-321.757
Doelenboom jeugd
Saldo van baten en lasten Totaal programma lasten
54.921.104
53.609.233
55.450.218
308.312
Totaal programma baten
-21.766.589
-19.440.069
-18.102.039
-468.481
Totaal saldo van baten en lasten
33.154.515
34.169.164
37.348.179
-160.169
56.099
0
0
0
1.010.077
120.116
-309.365
-125.486
-7.274
-14.142
-14.142
-11.102
Mutaties reserves db onderwijs
-269.540
-242.747
-235.103
-25.000
Mutaties reserves db jeugd
-79.080
-68.500
0
321.757
Mutaties reserves db sociale zaken Mutaties reserves db maatschappelijke ondersteuning Mutaties reserves db gezondheidszorg
Totaal mutatie reserves
710.281
-205.273
-558.610
160.169
Geraamd resultaat
33.864.797
33.963.891
36.789.569
0
gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
-1.014.649
Wat heeft het gekost Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten op programma Sociaal Domein is € 1.014.649 lager dan geraamd. Dit verschil wordt onder andere veroorzaakt door onderstaande gegevens. Sociale Zaken • De kostenontwikkeling op het terrein van het inkomensdeel Participatiewet zijn lager dan begroot. Er is een voordeel op de rijksbijdrage van € 175.000. De kosten van loonkostensubsidie zijn hoger door de toegenomen doelgroep. Er is sprake van een eenmalig voordeel op de uitvoeringskosten van
36
de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) van € 54.000, omdat de werkelijke kosten lager waren dan de norm vanuit het Rijk. Per saldo is sprake van een voordeel van € 100.000 op het I-deel • De kosten van minimabeleid zijn onderschreden met € 25.000. De extra middelen voor de Agenda schulden zijn niet volledig besteed doordat er sprake was van een lager aantal aanvragen en vanwege aanlooptijd die nodig was om afspraken te implementeren met de uitvoerende instellingen binnen de Agenda, ook corona heeft hier een effect gehad. De reserve minimabeleid komt hiermee op € 59.000. • De kosten voor implementatie nieuwe Inburgeringswet zullen doorlopen in 2022, onderschrijding tov rijkbijdrage is voor € 30.000 in de reserve gestort. De kosten van maatschappelijke begeleiding zijn overschreden met € 25.000, dit komt omdat het Rijk de t+1 systematiek gebruikt voor de bekostiging. Wij verwachten dat dit tekort in 2022 gecompenseerd wordt. • De totale kosten voor WSW zijn conform begroting. De kosten van corona van € 50.000 worden gedekt door de Rijksbijdrage corona. MO • De kosten 2021 van huishoudelijke ondersteuning kent een beperkte afwijking tov de berap (€ 50.000).
Daarnaast is er sprake van incidentele meevaller (€ 175.000) doordat er minder facturen binnen zijn gekomen over 2020 in 2021 (overloop van 2020 naar 2021) dan waar vorig jaar bij de jaarrekening rekening mee was gehouden. Consequentie is dat nu minder middelen uit de reserve onttrokken hoeven te worden dan verwacht bij de berap. • De kosten voor Wmo Begeleiding vallen € 705.000 lager uit dan waar in de berap rekening mee werd gehouden. Belangrijkste verklaring is een daling van het aantal cliënten met Wmo Begeleiding in 2021 t.o.v. 2020. In het bijzonder in Q4 van 2021 als gevolg van de corona-lockdown. De daling is vooral zichtbaar bij de zorgproducten op het gebied van ambulante hulpverlening. De onderschrijding resulteert in een lagere onttrekking uit de reserve. Verdere toelichting zie tekst doelenboom MO • Omdat de kosten van sociaal domein al reëel geraamd waren, is de bijstelling van de integratie uitkering voogdij 18+ vrijgevallen in het saldo. • Voor Wmo Voorzieningen werd bij de berap 2021 rekening gehouden met een verwacht tekort ten opzichte van de begroting 2021. Het saldo voor Wmo voorzieningen over 2021 komt uit op een voordelig saldo van € 65.000. Dit wordt verklaard door lagere kosten m.b.t. vervoersvoorzieningen en rolstoelen. Aan de andere kant is er voor woningaanpassingen wel sprake van meerkosten.
Saldo is verrekend met de reserve sociaal domein (per saldo minder grote uitname dan verwerkt bij de berap) Gezondheidszorg • Er zijn extra kosten gemaakt ivm corona voor € 33.000; deze kosten worden gedekt binnen de rijksmiddelen voor corona. Onderwijs • Er heeft een onderschrijding plaatsgevonden op de zogenaamde Asscher-middelen € 50.000; Een deel van dit budget is ingezet voor kinderopvang met Sociaal Medische Indicatie. • De kosten van het leerlingenvervoer zijn in 2021 € 99.700 hoger dan begroot. Deze overschrijding komt door een toename van het aantal leerlingen met leerlingenvervoer. Voor verdere toelichting zie de doelenboom Onderwijs. Jeugd • Jeugdhulp kent een overschrijding van 5.000 (afgerond) ten opzichte van de berap. • We hebben van centrumgemeente Almelo € 468.500 ontvangen inzake beschermd wonen. In de afgelopen jaren zijn in de regio minder kosten gemaakt dan de ontvangen rijksbijdrage. De verschillen zijn verdeeld over de regio. Deze middelen zijn benodigd voor doorontwikkeling en doordecentralisatie beschermd wonen (een wettelijke verplichte taak), daarom zijn deze gelden in de reserve Sociaal domein gestort.
37
Programma Ruimte
38
Inleiding Programma Ruimte Inleiding De opgaven voor het programma ruimte lagen met name op het gebied van veranderde wet- en regelgeving als ook aankomende wetswijzigingen, klimaatverandering en toekomst bestendig wonen. Over de 2 laatst genoemde thema's zijn afspraken gemaakt tussen overheden in het Interbestuurlijk Programma en het Klimaatakkoord. Voor onze gemeente was de realiteit dat we op dit moment slechts in beperkt mate op deze afspraken kunnen inspelen. De klimaatthema’s (energietransitie, klimaatadaptatie en transitie naar een circulaire economie) en de invoering Omgevingswet hebben impact op inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en ook voor onze eigen organisatie. Onze ambities voor klimaat en duurzaamheid zijn in de Agenda Duurzaamheid vastgelegd. Deze ambities leidden er toe dat we samen met inwoners, ondernemers en tal van maatschappelijke partners flink de schouders eronder moeten zetten. De gemeente heeft vanuit de rijksoverheid een regierol bij de uitfasering van het gebruik van aardgas (warmtetransitie) gekregen net als in regionaal verband bij de lokale opwek van duurzame elektriciteit. Eveneens werkten we aan de (op)laadinfrastructuur en hebben aandacht besteed aan klimaatneutraal inkopen en duurzaam aanbesteden. Dit alles heeft ruimtelijk consequenties die in het Omgevingsbeleid een plek moeten krijgen.
De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld en treedt naar verwachting begin 2023 in werking. De werkzaamheden voor de invoering van de Omgevingswet zijn in volle gang. De Omgevingsvisie 1.0 is in december door de gemeenteraad vastgesteld en vormt de strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving. De visie is in samenspraak met onze inwoners, ondernemers en andere betrokkenen tot stand gekomen. De woningmarkt blijft onder druk staan. In de kernen zijn weer nieuwe woningen gebouwd en op verschillende locaties zijn kavels uitgegeven. Ook was er grote belangstelling voor de kavels op het bedrijventerrein Oosterweilanden. In 2021 is het nieuwe integraal veiligheidsbeleid voor de periode 2022-2025 vastgesteld. De huidige actuele thema’s uit de doelenboom komen hier in terug.
39
Doelenboom Openbare orde en veiligheid Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Overlast, onveiligheid en ondermijning door (georganiseerde) criminaliteit ontstaan daar waar de gelegenheid zich voordoet. Twenterand is nog steeds een leefbare en veilige gemeente te noemen. Er wordt integraal gewerkt aan het voorkomen en tegenaan van overlast, onveiligheid en ondermijning door (georganiseerde) criminaliteit. Verder is het noodzakelijk om te blijven investeren in bovenlokale samenwerking. Onveiligheid en (georganiseerde) criminaliteit stopt tenslotte niet bij de gemeentegrens. Er is een nieuwe beleidsperiode aangebroken. In 2021 is het nieuwe integraal veiligheidsbeleid voor de periode 2022-2025 vastgesteld. De bestuurlijke aanpak van (criminele) ondermijning blijft een belangrijk speerpunt, dat in het nieuwe beleid prominenter naar voren. Daarnaast zijn leefbaarheid en fysieke verloedering, zorg/jeugd/veiligheid en crisisbeheersing de belangrijkste thema's voor de komende jaren. Met de vaststelling van het nieuwe beleidsplan is door de raad goedkeuring gegeven voor een verhoging van het werkbudget. Bij de vaststelling van de begroting 2023 wordt dit structureel geregeld.
Beoogd maatschappelijk effect: Twenterand is een veilige gemeente Doel: Er is minder overlast In het Integraal Veiligheidsbeleid zijn speerpunten geformuleerd die bijdragen aan het reduceren van criminaliteit en overlast. Op deze speerpunten wordt blijvend ingezet door een gerichte aanpak.
Doel: Er is minder criminaliteit In het Integraal Veiligheidsbeleid zijn speerpunten geformuleerd die bijdragen aan het reduceren van criminaliteit en overlast. Op deze speerpunten is in 2021 ingezet door een gerichte aanpak.
Doel: Fysieke onveiligheid wordt voorkomen en/of effectief aangepakt Om fysieke onveiligheid te voorkomen en/of effectief te bestrijden is het noodzakelijk om te beschikken over een adequate organisatie op het gebied van rampenbestrijding/crisisbeheersing.
40
Wat hebben we bereikt Subdoel: Preventieve aanpak escalerende (buren)ruzies Wat hebben we daarvoor gedaan Voortzetten conflictbemiddeling: inloopspreekeur en inhoudelijk behandelen van zware casuïstiek door middel van mediaton. Omschrijving (toelichting) De preventieve inzet van conflictbemiddeling bij escalerende (buren)ruzies wordt uitbesteed. Het aantal gevallen waarbij conflictbemiddeling wordt in gezet is sinds de start van de pandemie gestegen. Met Mijande Wonen is de afspraak gemaakt dat zij de helft van de kosten meebetalen als er bij een casus twee huurders van Mijande Wonen betrokken zijn.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Aanpak drugscriminaliteit en drugsoverlast Wat hebben we daarvoor gedaan Voortzetten persoonsgerichte aanpak in samenwerking met ketenpartners Omschrijving (toelichting) In 2021 is de persoonsgerichte aanpak voortgezet, de samenwerking met de ketenpartners verloopt goed. Er speelde meer dan alleen problematiek op het gebied van drugscriminaliteit- en overlast. Zo werd er twee keer een gebiedsverbod opgelegd door de burgemeester. Ook werd er meerdere malen een grote partij illegaal vuurwerk in beslag genomen door de politie. In deze gevallen wordt zowel strafrechtelijk vanuit het OM als bestuursrechtelijk vanuit de gemeente een traject in gang gezet.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Bestuurlijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit Wat hebben we daarvoor gedaan Vergroten bewustwording van ondermijningssignalen en oppakken en aanpakken van deze signalen in samenwerking met ketenpartners Omschrijving (toelichting) In 2021 heeft de (bestuurlijke) aanpak op het gebied van Ondermijning een prominentere plek gekregen in het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid. Naast de lopende casuïstiek vonden er drie integrale controles plaats samen met partners zoals de Sociale Recherche Twente, Douane en Omgevingsdienst Twente. Ook namen we opnieuw deel aan de Twentse Ondermijningsweken en werd er door het RIEC Oost-Nederland een weerbaarheidsscan uitgevoerd op onze organisatie. Met de aanbevelingen van het RIEC gaan we de komende jaren aan de slag om zowel onze organisatie als de ondernemers en inwoners weerbaarder te maken tegen ondermijning.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Crisisbeheersing Wat hebben we daarvoor gedaan Organiseren oefeningen van de Twentse crisisbeheersingsorganisatie. Omschrijving (toelichting) In 2021 vonden de meeste opleiding- en trainingsactiviteiten van de Veiligheidsregio Twente digitaal plaats. In oktober vond de jaarlijkse systeemtest van de Veiligheidsregio Twente plaats in Twenterand. De burgemeester draaide als opperbevelhebber een crisisoefening in ons gemeentehuis met een op Twenterand afgestemd scenario.
Corona-crisis Omschrijving (toelichting) Corona heeft in 2021 opnieuw een grote impact gehad op het werk. De lokale vertaling, concretisering en uitvoering van de steeds wijzigende regels en maatregelen kostte veel capaciteit, net als het informeren van de inwoners, verenigingen en ondernemers over de coronamaatregelen en de handhaving en de coördinatie van dit alles.
41
Metingen Beleidsdoelen
2021 2020 2019 2018 2017 2016
Bron
Aanpak woninginbraken Woninginbraken
20
30
40
45
38
67
Politie
Geregistreerde diefstal van (brom/snor)fietsen in Twenterand
42
34
52
46
65
69
Politie
0
0
0
3
n.v.t. n.v.t.
Aantal te laat verleende vergunningen voor B of C evenementen
0
0
0
eigen gegevens
Aantal controles A/B-evenementen
11
2
36
eigen gegevens
Aantal controles C-evenementen
1
1
2
eigen gegevens
Aantal controles Drank- en Horecawet (leeftijdscontrole)
4
12
16
eigen gegevens
Aantal geïnde bestuurlijke boetes
0
0
1
eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
270
204
113
eigen gegevens
Bestuurlijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit Nieuwe BIBOB-onderzoeken Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* zo min mogelijk ** Bibob onderzoeken zijn situationeel en daarom niet te plannen
42
Doelenboom Openbare ruimte en verkeer Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Om de gevolgen van de klimaatverandering in beeld te brengen is in 2019 een zgn. 'stresstest' uitgevoerd. Dat is gedaan in samenwerking met de andere Twentse gemeenten, het waterschap Vechtstromen en de provincie Overijssel. Gekeken is naar de effecten van meer neerslag, droogte, hitte en toenemende kans op overstromingen. In 2020 is een begin gemaakt met het zgn. klimaatgesprek, waarbij we met stakeholders in gesprek zijn gegaan, wat we kunnen doen om de gevolgen van de klimaatverandering te verzachten en wie welke maatregel gaat uitvoeren. In september 2021 is de Aanpak Klimaatadaptatie vastgesteld op basis waarvan maatregelen worden uitgevoerd. In 2021 werkten we verder aan het oplossen van verkeersknelpunten. We bevorderden daarmee de verkeersveiligheid en een vlotte en soepele afwikkeling van het verkeer. Dat doen we op basis van de vastgestelde verkeersvisies per kern en de geprioriteerde maatregelenlijst.
Beoogd maatschappelijk effect Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte
Doel: Openbare ruimte voldoet aan de vastgestelde kwaliteitsnormen Per taakveld (openbaar groen, riolering enz.) is vastgelegd aan welke kwaliteitseisen het onderhoud en beheer moeten voldoen. De manier waarop dat is vastgelegd is een beleids-/beheerplan. Daarmee wordt duidelijkheid gegeven aan de gemeenteraad en aan inwoners.
Doel: Nieuwe infrastructurele werken zijn gerealiseerd Per jaar wordt gekeken welke nieuwe infrastructurele werken worden gerealiseerd. Op basis van het beschikbare budget worden de hoogst geprioriteerde werken uitgevoerd.
Doel: Bereikbaarheid is voor alle vervoerswijzen minimaal behouden Hiermee wordt bedoeld dat voor auto, fiets, trein en bus wordt geprobeerd het voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde niveau te houden. Vooral voor bus en trein wordt geprobeerd dat middels overleg (ook in regionaal verband) te realiseren en mogelijk te verbeteren.
43
Wat hebben we bereikt Subdoel: Wegen, openbaar groen, riolering, openbare verlichting, nutsvoorzieningen, speeltoestellen, begraafplaatsen en kunstwerken zijn onderhouden en beheerd Wat hebben we daarvoor gedaan Onderhouden en exploiteren 6 begraafplaatsen Omschrijving (toelichting) Tot en met 2020 was het tekort op het product ‘kosten begraving’ maximaal €200.000,-. Daar de kapitaallasten, door een lager rentepercentage, nu behoorlijk lager zijn, is het maximale tekort van het product ‘kosten begraving’ verlaagd naar €125.000,-.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Nieuwe werken m.b.t. wegen, openbaar groen, water, riolering, lichtmasten, nutsvoorzieningen, speeltoestellen, begraafplaatsen, en kunstwerken zijn gerealiseerd’ Wat hebben we daarvoor gedaan Realiseren rioleringsprojecten: o.a. Schout Doddestraat/Verzetstraat/Krijgerstraat, gedeelten Hoofdweg Omschrijving (toelichting) Uitvoering Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023: De stand van zaken van de projecten, die in 2021 waren gepland, is als volgt: - de riolering in de Schout Doddestraat is vernieuwd. De eventuele vervanging van de riolering in de Verzetstraat en Krijgerstraat te Vriezenveen wacht op een definitief besluit over de aanleg van de zuidelijke verbindingsweg in Vriezenveen; - de aanpassing van de Hoofdweg (gedeelte tussen rotonde en Wollegrasstraat) te Westerhaar komt aan de orde in 2023. - de voorbereiding voor de Hoofdweg (ter hoogte van de Sluiskade) te Westerhaar is afgerond in 2021 en de uitvoering start in maart 2022.
Uitwerking motie wandelpadenplan Omschrijving (toelichting) In de raadsvergadering over de Kadernota 2020 op 9 juli 2019 is de motie Wandelpadenplan aangenomen. Met deze motie wordt het college verzocht een wandelpadenplan op te stellen. In het laatste kwartaal van 2021 is dit plan uitgevoerd en zijn enkele wandelpaden onder andere langs de Harmsenweg in Vriezenveen en langs de Ganzenmars in den Ham aangelegd .
Wat hebben we bereikt Subdoel: Duurzaam veilige wegenstructuur is gerealiseerd in 2020 Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren Gemeentelijk Mobiliteits-Plan (GMP): Uitvoeren verkeersvisies diverse kernen Omschrijving (toelichting) Uitvoering Verkeersvisies Wat betreft de verkeersvisies zijn onder andere de volgende zaken uitgevoerd: - Aanpak Hoofdweg te Westerhaar (gedeelte centrum); de voorbereidingen zijn in 2021 verder opgepakt met o.a. een participatietraject. - Voorbereiding aanpassing kruispunt Tonnendijkbrug; de uitvoering hiervan start begin 2022. - Het onderzoek naar de verkeersafwikkeling op de kruising Westeinde/Krijgerstraat/Koningsweg komt aan de orde als bekend is of er een zuidelijke verbindingsweg wordt aangelegd in Vriezenveen.
44
Metingen Beleidsdoelen
2021 2020
2019
2018
2017 2016
Bron
Openbaar groen is onderhouden en beheerd Totaal M2 ingezaaide wegberm
*
2.600 11.000 27.000 2.500
Eigen gegevens
Aantallen aangeplante vrucht en drachtbomen
*
97
81
96
69
Eigen gegevens
1
3
1
2
0
Nieuwe metingen verkeersongevallen waarbij doden zijn gevallen
6
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
verkeersongevallen met gewonden
30
35
30
25
26
21
BLIQ verkeersveligheid rapportage
verkeersongevallen
135
131
133
186
147
197
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
* Deze aantallen worden niet meer bijgehouden, vallen nu onder het reguliere werk.
45
Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH Doelenboom
Inhoudelijk perspectief Agenda Duurzaam Twenterand De basis voor de gemeentelijke inzet op duurzaamheid is de vastgestelde Agenda Duurzaamheid. In deze agenda werken wij met focus op de thema’s Energietransitie, Circulaire Economie en Klimaatadaptatie, samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Dit doen we via uitvoeringsmaatregelen die we samen met deze partners hebben bepaald en hebben vastgelegd. Het coalitie akkoord spreekt zelfs van de ambitie om in de kopgroep te komen van de 'duurzaamste gemeenten in Nederland'. Met de opbrengst van het Zonnepark Oosterweilanden is een duurzaamheidsfonds ingericht dat dient als vliegwiel voor nieuwe lokale duurzaamheidsinitiatieven. Energietransitie De afspraken uit het Klimaatakkoord van juni 2019, waaraan de gemeenten zich vrijwel unaniem hebben verbonden, leiden tot nieuwe uitvoeringstaken bij gemeenten, vooral voor de thema's Gebouwde omgeving en Opwek hernieuwbare Energie. De extra ontvangen klimaatmiddelen (voor de periode 2019-2021) voor uitvoering van gemeentelijke taken uit het Klimaatakkoord, zijn toegevoegd aan de reserve duurzaamheid. Het gaat bij deze uitvoeringstaken o.a. om ondersteuning bij het opstellen van de Warmtevisie, een begin te maken met uitvoeringsplannen voor warmte en de inrichting van het Energieloket.
In 2021 is de personele capaciteit structureel uitgebreid en zijn uitvoeringskosten uit deze middelen betaald. Circulaire economie De gemeente Twenterand werkt toe naar een circulaire economie in 2050. Als tussendoel streven we er naar om in 2030 50 procent minder primaire grondstoffen te gebruiken. Dit doen we o.a. door te blijven zoeken naar verbeteringen in de afvalinzameling. Landelijke ontwikkelingen zorgen voor nieuwe uitdagingen. Marktprijzen voor (secundaire) grondstoffen stijgen terwijl de opbrengsten onder druk staan. Tegelijkertijd leidt vervuiling van de grondstoffen tot extra kosten. Daar bovenop worden we geconfronteerd met de introductie van een belasting op de verbranding van restafval. Deze kostenontwikkelingen hebben rechtstreeks effecten voor de gemeentelijke tarieven Afvalstoffenheffing. In 2021 is ingezet op meer en (kwalitatief) betere afvalscheiding. In onze eigen
46
bedrijfsvoering en in de samenwerking met onze ondernemers en maatschappelijke partners hebben we stappen gezet richting circulair inkopen. Klimaatadaptatie Het thema klimaatadaptatie wordt behandeld onder de doelenboom Openbare ruimte en verkeer. Omgevingsbeleid De nieuwe thema’s (energie, warmte en klimaatadaptatie ) moeten een plek krijgen in het omgevingsbeleid van de gemeente. De ruimtelijke afwegingen die met de RES en andere opgaven samenhangen vragen om democratische besluitvorming van gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk. Uiteindelijk besluiten raads- en statenleden over de ruimtelijke consequenties van de Regionale Energie Strategie Twente via het Omgevingsbeleid en de daarbij horende Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma’s en Omgevingsplannen. Zie hiervoor de doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkelingen en VTH.