Document · PDF

Bijlage Jaarstukken 2024 Tubbergen definitief.pdf

Gemeenteraad Tubbergen 24 juni 2025, gemeente TubbergenBij agendapunt: 11: Jaarstukken 2024 gemeente Tubbergen28.736 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Ontwikkeling en realisatie video Noordoost Twente

Totaal uitgaven 2024

De verwachte uitgaven over de gehele coalitieperiode betreffen de uitvoeringskosten voortkomend uit het ambitiedocument “Toerisme en Recreatie Tubbergen en Dinkelland”. Werkbudget maatschappelijk vastgoed In de begroting 2024 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €75.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”.

Voor de jaarschijf 2024 was €15.000 beschikbaar gesteld. In 2024 zijn kosten gemaakt inzake de “binnensportaccommodaties NOT-gemeenten”. Integraal veiligheidsbeleid In de begroting 2024 is een bedrag van €25.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”.

Voor de jaarschijf 2024 was €25.000 beschikbaar gesteld. De uitgaven van 2024 voor het opstellen van het “Integraal Veiligheidsplan” en het “Agressieprotocol ambtsdragers” zijn onttrokken aan genoemde reserve. Centrumplein Geesteren In de begroting 2024 is een bedrag van €400.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”.

Voor de jaarschijf 2024 was €400.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is dat teruggebracht tot €100.000. In 2024 is een subsidiebeschikking afgegeven van €400.000 voor de herinrichting centrum Geesteren. In 2024 is de eerste termijn van €100.000 uitbetaald. Vitaal Geesteren (sport- en gezondheidscluster) In de begroting 2024 is voor de coalitieperiode een bedrag van €1.000.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”.

Voor de jaarschijf 2024 was €1.000.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is de raming voor het jaar 2024 teruggebracht tot €0. MFA Langeveen In de begroting 2024 is een bedrag van €2.900.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve

Coalitieakkoord 2022–2026”. In de perspectiefnota 2025 is de raming verhoogd met €1.907.000. Dit bedrag is eveneens toegevoegd aan de betreffende reserve.

Voor de jaarschijf 2024 was €2.900.000 geraamd. In het programmajournaal is de raming voor het jaar 2024 teruggebracht tot €0. Reutum gymzaal groot onderhoud In de begroting 2022 is een eerste budget van €85.000 beschikbaar gesteld voor de vervanging van de dakbedekking. In de begroting 2024 is €65.000 extra beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Maatschappelijk Akkoord”.

Voor de jaarschijf 2024 zijn beide bedragen beschikbaar gesteld. In het programmajournaal is het totale budget van €150.000 teruggestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”.

H. Hartschool kulturhus “de Spil” Fleringen Voor het gebouw en de openbare ruimte hebben we in 2022 voor een bedrag van respectievelijk €1.150.000 (gebouw) en €80.000 (openbare ruimte) aan investeringen opgevoerd. In de begroting 2024 is de bijdrage in de investering onderwijshuisvesting op basis van de definitieve kostenraming verhoogd met €300.000.

In de raad van 22 oktober 2024 is besloten tot een aanvullende bekostiging van €411.000. In 2024 hebben we een voorbereidingskrediet van €25.000 verstrekt aan het schoolbestuur.

Subsidies Hieronder een overzicht van de in 2024 lopende subsidies. Deze middelen lopen over meerdere jaarschijven.

• • • •

Toegekend subsidiebedrag: Per verstrekker/project; Toegezegde cofinanciering: Wat hebben we afgesproken minimaal bij te dragen per project. (Cumulatieve) besteding: Subsidiabele uitgaven; Welke subsidies zijn definitief vastgesteld.

De subsidie “Vitaal leefbaar Geesteren” was actief van juli 2022 t/m december 2023. De definitieve afrekening vond plaats in 2024. Er was géén verplichting tot cofinanciering (“0”). De “Subsidie Stadsarrangement A centrum Tubbergen” is actief van juni 2022 t/m december 2025. Er is géén verplichting tot cofinanciering (“0”). Specifieke uitkeringen van het Rijk Hieronder een overzicht van de in 2024 lopende “Specifieke uitkering van het Rijk”. Deze middelen lopen vaak over meerdere jaarschijven.

• • • •

De subsidie voor “Woonzorgvisie Tubbergen” was actief van februari 2023 t/m juni 2024. Er is géén verplichting tot cofinanciering (“0”). Vaststelling van de subsidie volgt in 2025.

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

-47

Lasten

5.136

814

734

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-5.136

-751

-718

Onttrekkingen aan reserves

4.785

400

364

-36

Toevoegingen aan reserves

-351

-354

-3

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Programma Buitengebied in Balans Inleiding Buitengebied in Balans Buitengebied in Balans gaat in essentie over de economische ontwikkelingen in het buitengebied, in samenhang met de leefbaarheid. Tubbergen zet de komende jaren in op een realistische balans tussen een duurzame, toekomstgerichte agrarische sector, de kwaliteit van natuur, landschap en biodiversiteit en economische potenties van de toeristische sector. De optelsom van alle ontwikkelingen leiden de komende decennia tot een transitie van het landelijk gebied. Uiteindelijk laten we ons buitengebied er in alle opzichten sterker uit komen. We voorzien de ambitie met betrekking tot het buitengebied en de hieraan verbonden GGA-NOT (Gebiedsgerichte Aanpak Noordoost-Twente) van een dynamische agenda. Dit doen we in een samenspel met onze inwoners, onze partners en de gebruikers. Frequent leiden nieuwe inzichten en regelgeving tot aanvullingen en wijzigingen op deze agenda. Indien nodig worden deze ook financieel vertaald. We realiseren ons dat de transitie van het buitengebied vele jaren, en dus meerdere raadsperioden, in beslag zal nemen. In de huidige vier jaar zal vooral de veranderrichting worden bepaald en een start worden gemaakt met de concrete Uitvoeringsagenda. We vertalen onze ambities naar twee thema’s: • De agrarische sector • Landschap en natuur

Actielijn 1 Agrarische sector: Perspectief bieden aan de agrarische sector De landbouw is een belangrijke economische drager in onze gemeente en verdient een langjarig toekomstperspectief. Wij willen de agrariërs in Tubbergen half staan. Dit doen we door als gebiedspartner de komende jaren een substantiële bijdrage te leveren voor de agrarische sector. Met in het bijzonder aandacht voor een sociaaleconomisch perspectief voor het buitengebied en de leefbaarheid in het algemeen. We betrekken hierbij ook de opgaven voor water, stikstof en klimaat. De toekomst van de agrarische sector en daarmee het landelijk gebied en de leefbaarheid wordt voor een aanzienlijk deel gestuurd en bepaald door Europese wet- en regelgeving. Op rijksniveau wordt dit uitgewerkt in het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Dit is door de provincie vertaald in het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (concept versie bij het rijk ingediend in juni 2023). Het kabinet investeert fors in de opgaven voor water, natuur en klimaat en in de verduurzaming van de landbouw. De keuzes en investeringen in de landbouw worden gekoppeld aan verduurzaming, kringlooplandbouw, nieuwe verdienmodellen en verbetering van de positie van de agrarisch ondernemer in de keten. Dit wordt per deelgebied verder uitgewerkt middels de Gebiedsgerichte aanpak.

Tubbergen maakt deel uit van de Gebiedsgerichte Aanpak Noordoost-Twente (GGA-NOT). Samen met de vier NOT gemeenten gaan we de transitie inhoud geven waarbij een realistisch perspectief voor de agrariërs een belangrijk uitgangspunt is met de kanttekening dat door bestaande en nieuwe regels de ligging van het agrarische bedrijf zowel een bedreiging als kansen kan opleveren. Waar nodig en wenselijk dragen we bij aan processen en projecten. We willen als gemeente proactief zijn: opgaven zelf oppakken, met de blik op de toekomst. Samen werken aan een leefbaar, gezond, duurzaam en toekomstbestendig Tubbergen waar het goed.

Ons doel We gaan als gebiedspartner een substantiële en zichtbare bijdrage leveren aan het bieden van een economisch perspectief voor de agrarische sector in het bijzonder en het buitengebied in zijn

algemeenheid. Vanuit onze grondhouding om uit te gaan van de kracht in de samenleving, daar waar het kan samen te werken en daar waar de gemeente een verantwoordelijkheid heeft deze te nemen, staan wij in de gebiedsprocessen naast onze agrariërs. We leveren hierbij maatwerk en zijn hierbij realistisch en duidelijk. In 2026 hebben we de verkregen inzichten en de uitgewerkte plannen vanuit het NPLG omgezet in operationeel beleid gericht op de transitie van de agrarische sector. En in 2026 zijn er in deelgebieden zichtbare stappen gezet met betrekking tot zowel het perspectief voor de landbouw als de natuur-, klimaat-, en waterdoelen.

Hoe leverden we een bijdrage aan een toekomstbestendige agrarische sector Ook 2024 is een jaar van grote veranderingen geweest. In de eerste plaats door de vorming van een nieuw kabinet. Dit nieuwe kabinet heeft besloten het Transitiefonds op te heffen en daarmee ook een streep te zetten door het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Dit betekende eveneens het einde voor het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG), waaraan we met alle gebiedspartners een forse inhoudelijke bijdrage hebben geleverd. Daarmee is de gewenste zekerheid en richting nog altijd afwezig. We zijn in afwachting van nieuw rijksbeleid. Als gemeente hebben we geprobeerd zo goed mogelijk onze zorgen voor het voetlicht te brengen, te blijven samenwerken aan de opgaven en betrokken op de hoogte te houden van de ontwikkelingen en gevolgen daarvan. We willen als gemeente als volgt werken aan een toekomstbestendige agrarische sector: Aan het stuur zitten In 2024 hebben we zowel ambtelijk als bestuurlijk weer aan veel verschillende tafels deelgenomen om de belangen van onze inwoners, agrariërs en landelijk gebied te behartigen. Denk daarbij aan de VNG, P10 en de gebiedstafels Noordoost-Twente (NOT).

Ondanks dat het PPLG ten einde is gekomen hebben we geprobeerd de samenwerking in NoordoostTwente vast te houden door het gebiedsteam, de gebiedstafels NOT, de verkenning van gebiedsprocessen, de proeftuin beekdalen en de koploper projecten te continueren. We hebben dit onder meer gedaan door: • We hebben onze zienswijzen ingediend op het NPLG (voorjaar 2024) en de provinciale landbouwvisie (september 2024) en concrete suggesties gedaan voor de wijze waarop wij het graag zouden zien. • Na het wegvallen van het PPLG, hebben we een position paper Toekomst landelijk gebied Noordoost-Twente opgesteld en ingediend bij de provincie, samen met de drie andere gemeenten in Noordoost-Twente en met steun van onze gebiedspartners. De uitgevoerde agrarische gebiedsanalyse van onze gemeente vormt het fundament van deze position paper. We geven hierin onze zorgen aan over het gebrek aan voortgang en middelen en maken we kenbaar hoe wij graag integraal willen blijven samenwerken aan de doelen, die immers onveranderd zijn gebleven. Dit heeft veel aandacht op verschillende plekken gekregen. • Voortzetting verkenning gebiedsproces Mander Esch. Hiervoor hebben we een tijdelijke subsidieregeling opgezet opdat enkele agrariërs een bedrijfsplan kunnen laten opstellen.

In al onze contacten en documenten hebben we nadrukkelijk gepleit voor het belang van een perspectief voor de agrarische sector, de sociaaleconomische leefbaarheid van ons buitengebied en de behoefte aan maatwerk. Iedere gelegenheid grijpen we aan om aan te geven hoe ingrijpend de gevolgen van de bundeling van alle opgaven in Noordoost-Twente gaan zijn. We hebben expliciet in kaart gebracht dat generieke maatregelen niet alleen onwenselijk zijn maar door de stapeling van opgaves in onze regio de doodsteek kunnen zijn voor de agrarische sector en daarmee ook voor de leefbaarheid van ons buitengebied. Als gemeente Tubbergen werken we nadrukkelijk samen met Dinkelland, Losser en Oldenzaal op het thema buitengebied. Door meer massa te creëren hopen we meer aan invloed te winnen. De keukentafel Zowel de wethouder als ambtenaren hebben in 2024 verschillende keukentafel gesprekken bij agrariërs gevoerd. Bestuurlijk waren het informele gesprekken zonder agenda. De ambtelijke gesprekken hadden soms wel een inhoudelijke aanleiding. Samenlevingsgericht werken met gebieden en doelgroepen Onze samenlevingsgerichtheid uit zich in het onze beschikbaar- en bereikbaarheid: we hebben oog voor wat er speelt in het buitengebied, we weten wat de verschillende belangen zijn en we nemen betrokkenen zo goed mogelijk mee en/of ondersteunen hen in ontwikkelingen.

In 2024 zijn we verder gegaan met het versterken en informeren van ons netwerk en partners in het landelijk gebied, door onder andere: • Inloopspreekuren voor inwoners die vragen hadden over het PPLG (1e helft 2024). Dit hebben we samen met de andere NOT-gemeenten, provincie en waterschap gedaan. Zo’n 80 mensen hebben hiervan gebruik gemaakt. • Diverse ambtelijke en bestuurlijke keukentafelgesprekken. • Informatiebijeenkomsten voor agrariërs over onderwerpen als Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer, provinciale maatregelpakketten en biobased (ver)bouwen. • Bijeenkomst met erfbetreders en erfcoaches om de eersten goed te informeren over alle ontwikkelingen en de mogelijkheden van erfcoaches. Dit was nuttig en wordt herhaald in 2025. • Informeel gesprek van de wethouder met enkele jonge, startende boeren. Doel was te horen hoe zij naar de toekomst kijken. Dit werd gewaardeerd en wordt dus herhaald. • Een nieuwsbrief Buitengebied voor de gemeenteraad en een nieuwsbrief Buitengebied voor de inwoners van ons buitengebied. Deze laatste is gestart in het najaar van 2024. • Een gezamenlijke bijeenkomst met de vier gemeenteraden NOT over mestbeleid. Dit alles heeft ertoe geleid dat we steeds vaker te horen krijgen van onder meer de agrarische sector dat ze zien en waarderen welke inspanningen onze gemeente levert.

We blijven alert op de effecten van beleid en regelgeving die impact hebben op mens en maatschappij. In het bijzonder hebben we aandacht voor de transitiekansen van de “blijvers” en het bieden van een perspectief op de “stoppers”. Daarbij probeert de gemeente zo veel als mogelijk de betrokkenen goed te informeren en maatwerk te leveren.

Een overzicht van enkele initiatieven: • Oplevering van de agrarische gebiedsanalyse van onze gemeente. Deze is voor alle vier de gemeenten in NOT uitgevoerd. Met de analyse kunnen we ontwikkelingen in het agrarisch gebied beter duiden en sturen en de feitelijke uitgangssituatie beter in beeld brengen bij betrokkenen. Tevens kunnen deze gebiedsanalyses de gebiedsgerichte aanpak in NOT ondersteunen. • Inhuur en inzet van de erfcoaches in onze gemeente. Zij vervullen een belangrijke, onafhankelijke rol gezien de onzekerheid en spanningen op vele boerenerven. Verdienmodellen ontwikkelen Het is belangrijk om de agrarische ondernemers te ondersteunen in het vinden van nieuwe verdienmodellen. Daartoe hebben we weer geregeld overleg gehad met agrariërs. Het belang van ruimte om te komen tot nieuwe verdienmodellen, hebben we herhaaldelijk op verschillende tafels ter sprake gebracht. Om een goede gesprekspartner van agrariërs te zijn, werken we ook continue aan onze eigen kennis. Zo hebben we ons team Buitengebied in Balans laten voorlichten over o.a. de fiscale regelingen voor agrariërs, ruilverkavelingsinstrumenten, provinciale regelingen en goed bodembeheer.

Actielijn 2 Landschap en natuur We willen de landschapskwaliteiten van Noordoost-Twente en dus ook van Tubbergen behouden en ontwikkelen. We maken ons sterk voor het behoud van ons veelzijdige cultuurlandschap, de natuur en de biodiversiteit. We conformeren ons aan de Europese doelen: het in goede staat van instandhouding brengen, hebben en houden van de huidige Natura-2000 gebieden. Dit doen we in afstemming met onze eigen wensen en inzichten.

Ons doel We dragen als gebiedspartner bij aan het versterken en uitbreiden van de kwantiteit en kwaliteit van landschapsversterkende elementen. Dat doen we in het kader van en relatie tot het totale transitieproces. Met verdienmodellen voor grondeigenaren als voorwaarde, biedt vergroting van kwaliteit en kwantiteit van natuur, landschap en biodiversiteit een bijdrage aan toekomstperspectief.

Hoe leverden we een bijdrage aan landschap en natuur Als gemeente werkten we als volgt aan de borging van de kwaliteiten van landschap en natuur. Huidige Natura-2000 Als gemeente namen we deel in projectgroep voor de ontwikkelopgaven van het N2000 gebied Springendal Dal van de Mosbeek. We behartigen daar het belang van onze inwoners en het gemeentelijk belang behartigd. Daarnaast waren we vertegenwoordigd in de technische werkgroepen om het gemeentelijke- en inwonersbelangen te verwoorden en te adviseren op vergunningsprocessen en bijkomende onderwerpen. Verder zijn de nodige eerste stappen gezet om meer grip te krijgen op de behartiging van de belangen van gemeente en omwonenden van de Engbertsdijksvenen. Om de doelen voor behoud van de kwaliteiten van natuur en landschap te borgen zetten we ook in op kennis- en informatiedeling. Hiervoor hebben we in 2024 verschillende projecten ondersteund en mede gefinancierd zoals: • de Boomdeeldagen

• • • •

het Struweelhagen project het Project Bosplantsoen van Stichting Behoud Twents Landschap diverse kleinschalige, lokale initiatieven voor aanleg van landschap/natuur (vanuit KGO fonds) (landelijke) campagne 1001ha Kruidenrijk Grasland. Dit stimuleerde agrariërs om kruidenrijk grasland in te zaaien waarbij ze ook met kennis werden ondersteund.

Door de deelname aan deze projecten is kennis en betrokkenheid over natuur, het landschap en biodiversiteit bij inwoners vergroot. Agrariërs onderhouden het landschap Door deelname aan bijeenkomsten over ecosysteemdiensten, samenwerking tussen gebiedspartners, het faciliteren van bijeenkomsten voor het agrarisch natuur en landschapsbeheer en input in regelgeving, visies en evaluaties is gestuurd op enerzijds de biodiversiteit te vergroten door versterking van natuur en landschap (werken aan een betere groene en blauwe dooradering) en anderzijds kwalitatief beheer als reëel economisch verdienmodel in te zetten voor grondeigenaren. Er is volop gebruik gemaakt van de groene en blauwe diensten, wat leidt tot kwalitatief beheer van landschap en verbetering van de biodiversiteit. In 2024 hebben we geld bijgestort in het fonds van de Stichting Groen Blauwe Diensten zodat achterstanden en de wachtlijst konden worden weggewerkt. Inpassen energieprojecten Voor de omgevings- en landschapskwaliteit zijn, naast de specifieke landschapskenmerken, de landgoederen in de gemeente van groot belang. Deze zijn echter beperkt in de waardenkaart en omgevingsvisie opgenomen. In samenwerking met de Provincie, het OPG en het Landschap Overijssel is gewerkt aan een methodiek (‘landgoedbiotopen’) om de samenhang en integrale kwaliteit van landgoederen beter in beeld te brengen en te beschermen.

Daarvoor zijn in 2024 onderzoeken gestart naar de waarden en kwaliteiten van een aantal landgoederen. De methodiek en bijbehorende onderzoeken zijn in afrondende fase. Na afronding wordt dit vertaald naar de waardenkaart, omgevingsvisie en ruimtelijk beleid. Vervolgens wordt voor een volgend aantal landgoederen het onderzoek gestart, om uiteindelijk voor alle landgoederen bescherming van de kwaliteiten op peil te krijgen. Ten aanzien van inpassing energieprojecten, hebben we in 2024 geen specifieke inzet gehad omdat er (nog) geen grootschalige concrete projecten waren. Aan het stuur zitten Ook in 2024 hebben we aan veel verschillende ambtelijke en bestuurlijke tafels gezeten om de belangen van onze natuur en landschap te behartigen en kenbaar te maken dat we agrariërs nodig hebben voor onder andere het beheer van ons landschap. Zo waren wij vertegenwoordigd bij diverse provinciale overlegstructuren, o.a. over Natura2000, de Bossenstrategie, Ecosysteemdiensten en regelgeving over houtopstanden, wat onder andere geleid heeft tot invloed en input in landelijke, provinciale en regionale (Twente, NOT) beleidslijnen, projecten, evaluaties en visies. We hebben iedere kans aangegrepen om kenbaar te maken hoe belangrijk ons landschap en natuur is en dat het bepalend is voor de leefbaarheid van ons gebied en dat dit alleen succesvol kan samen zijn met

(de kennis van) onze agrarische ondernemers. Ook met het Waterschap hebben we overleg gevoerd over projecten in Dinkelland. Daarnaast is er regelmatig overleg met verschillende partijen op gebied van natuur en landschap, ‘groene regelgeving’ en ontwikkelingen in het buitengebied. Dit zijn o.a. de terrein beherende organisaties, LNV, de WBE’s, landgoederen en het OPG, stichtingen zoals SNMO en SBTL, vrijwilligersgroepen die bezig zijn met streekeigen landschap en particulieren die een bijdrage willen leveren voor natuur en landschap.

Aangenomen moties en amendementen Moties Bossenstrategie In de raadsvergadering van 26 november 2024 is de motie Bossenstrategie aangenomen met zeventien stemmen voor en een tegen. De motie draagt het college op om: • Om geen medewerking te verlenen aan initiatieven, waarmee in het kader van de bossenstrategie de agrarische bestemming wordt omgezet naar de bescherming bos en natuur, • Dit besluit niet eerder te heroverwegen, dan op het moment dat er volstrekte helderheid en duidelijkheid is welke invulling de Rijksoverheid geeft aan het begrip "grondgebonden melkveehouderij", • Mocht er aan het einde van de huidige raadsperiode nog geen duidelijkheid bestaan met betrekking tot de landelijke kaders voor grondgebonden melkveehouderij, dan wordt deze motie aan de huidige raad aangeboden ter heroverweging, • Deze motie ter kennisname te brengen van Provinciale en Gedeputeerde Staten van Overijssel, en van de Overijsselse gemeenteraden. Stand van zaken: Motie is in behandeling, de brief wordt opgesteld en verstuurd in overleg met wethouder. Het betreft een doorlopend proces. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2024

Financiën Buitengebied in Balans Werkbudget buitengebied in balans In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €300.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”. In de perspectiefnota 2024 is het bedrag verlaagd tot €250.000. In de begroting 2023 is voor de “Ervencoach++” €100.000 beschikbaar gesteld. Beide actielijnen zijn in 2024 samengevoegd tot het “Werkbudget buitengebied in balans”.

Voor de jaarschijf 2024 was €125.000 beschikbaar gesteld. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000): Crowd funding 1001 hectare kruidenrijk grasland

Gebiedsanalyse

Bijdrage aan provincie Overijssel in “Toekomstgerichte Erven” (erfcoaches)

Geografische werkzaamheden

Boomdeeldagen

Column Boeren met Passie

Overige kosten

Totaal uitgaven 2024

De verwachte uitgaven over de gehele coalitieperiode betreffen de “erfcoaches”, “onderzoek naar onze landgoederen”, “tijdelijke uitbreiding Buitengebied in balans”, het project “Twente bloeit”, de subsidieregeling bedrijfsplannen “Mander Es”, column Boeren met Passie”, “boomdeeldagen”, “advisering landschap”, “kennissessies/informatiebijeenkomsten”, “spreekuren buitengebied”, “inhuur schrijfcapaciteit visie buitengebied”, “opzetten boerinnennetwerk” en “GEO capaciteit”.

Groenblauwe diensten In de perspectiefnota 2025 is een bedrag van €181.000 beschikbaar gesteld voor de jaarschijf 2024.

Het volledige bedrag is in 2024 onttrokken aan de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”. Subsidies Hieronder een overzicht van de in 2024 lopende subsidie. Deze middelen lopen over meerdere jaarschijven.

• • • •

De subsidie “gebiedsproces ManderEsch” loopt van januari 2024 t/m juni 2025. Er is géén verplichting tot cofinanciering (“0”).

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

Lasten

240

451

377

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-240

-451

-370

Onttrekkingen aan reserves

175

-81

Toevoegingen aan reserves

-145

-326

-0

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft een lagere onttrekking m.b.t. werkbudget buitengebied in balans voor € 81.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Programma Leefomgeving van de toekomst Inleiding Wij willen een leefomgeving die ook voor onze komende generaties duurzaam, veilig en gezond is. De bodem, het water en de lucht, de natuur, gebouwen en wegen en paden zijn allemaal onderdeel van onze leefomgeving. Door klimaatverandering komt onze leefomgeving onder druk te staan. We zullen ons moeten aanpassen aan veranderende weersomstandigheden zoals hitte, droogte en het vaker voorkomen van hevige neerslag. Ook willen we anders omgaan met energie en grondstoffen. Aan de hand van de energietransitie - waaronder ook de warmtetransitie valt- en de circulaire economie willen we het verbruik van grondstoffen terugdringen en het hergebruik van grondstoffen stimuleren. Het moet anders. Hoe dat moet, onderzoeken we vooral proactief en samen; de gemeente met haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Als Noordoost-Twentse gemeenten bundelen we de krachten in het samenwerkingsverband de Energie van Noordoost Twente. EvNOT is het samenwerkingsverband op het gebied van de energietransitie tussen de vier NOT-gemeenten. EcNOT was de Energiecoöperatie, de overkoepelende coöperaties voor de lokale energie initiatieven in NOT. Wij haken aan bij de landelijke doelstelling dat in 2030 55% minder CO² uitstoot moet zijn en 50% van de energie duurzaam moet zijn opgewekt.

Dat is ambitieus en hiervoor moeten de komende jaren de nodige inspanningen geleverd worden. Trias Energetica: eerst besparen, dan opwekken We hanteren in alle inspanningen het principe van de Trias Energetica: 1. Beperken van het energieverbruik door verspilling tegen te gaan. Energie die niet verbruikt wordt, hoeft ook niet opgewekt te worden. We zetten daarom maximaal in op besparen. Door onze eigen gebouwen te verduurzamen, maar ook door inwoners en bedrijven te faciliteren en te stimuleren in het nemen van energiebesparende maatregelen en het ondersteunen van initiatieven. 2. Gebruik maken van energie uit duurzame bronnen (zoals zon, wind, water). We beperken ons tot de opgave die minimaal noodzakelijk is vanuit de RES, met een maximale inzet op zon op dak. We zetten in op een sterke lobby om ruimte te creëren voor alternatieven voor windenergie binnen de opgave van de Regionale Energie Strategie (RES). We faciliteren en stimuleren we gebouweigenaren om hun warmtevraag duurzaam op te wekken, bijvoorbeeld aan de hand van (hybride) warmtepompen. Voor de productie van warmte willen we ook gebruik maken van het potentieel aan biogas en/of groengas in Tubbergen. De ontwikkelingen binnen het thema duurzaamheid gaan razendsnel. Nieuwe technieken, zoals bijvoorbeeld waterstof of geothermie zijn in opkomst.

We volgen de ontwikkelingen en zullen inspringen en bijsturen op kansen die zich via nieuwe ontwikkelingen en technieken (bijvoorbeeld waterstof of geothermie) voordoen. 3. Zo efficiënt mogelijk gebruik van (fossiele) energiebronnen om in de resterende energiebehoefte te voorzien; Sommige woningen zijn lastiger te verduurzamen dan anderen. Ook zullen er bedrijven blijven die behoefte hebben aan gas voor hun productieprocessen. Biogas en/of groengas kunnen

oplossingen bieden voor deze gebouwen. Echter moeten we er rekening mee houden dat we nog lange tijd fossiele energiebronnen nodig hebben; deze zullen dan zo efficiënt mogelijk worden ingezet.

Samen aan de slag De energietransitie is een forse opgave waar we gezamenlijk – inwoners, ondernemers én overheid - voor aan de lat staan. We nemen hierbij als gemeente een proactieve houding in en nemen inwoners en ondernemers mee in de opgave die er ligt. We faciliteren en ondersteunen initiatieven die een bijdrage leveren aan het verduurzamen van de gemeente. Hierbij bewaken we de integraliteit en houden we ook de samenhang met andere beleidsterreinen (landelijk gebied, sociaal domein, volkshuisvesting) in beeld en benutten kansen die zich voordoen. Energie van Noordoost Twente We staan als Noordoost-Twentse gemeenten allemaal voor dezelfde (forse) opgave in de energietransitie. Door krachtenbundeling, kennisdeling en coördinatie in de opgaven waar we gezamenlijk voor staan, bereiken we meer dan iedere gemeente voor zich zou doen. Een aantal jaren geleden is hiervoor het samenwerkingsverband Energie van Noordoost Twente opgestart. Deze samenwerking bouwen we de komende periode verder uit. Klimaatvisie De leefomgeving van de toekomst gaat verder dan alleen de energietransitie. Met de ondertekening van het klimaatakkoord hebben we ons gecommitteerd aan de bredere opgave om uiteindelijk in 2050 klimaatneutraal te zijn. Naast elektriciteit en warmte gaat het om thema's als klimaatadaptatie, circulaire economie, infrastructuur en mobiliteit, natuur en landschap en de landbouw.

Daartoe gaan we de heldere keuzes maken: wat zijn we verplicht om te doen, waar ligt onze extra ambitie, wat is onze rol? Daarbij kijken we vanuit een integrale visie en context en leggen waar mogelijk verbindingen met thema’s en vraagstukken in de andere programma’s.

Actielijnen Het programma Leefomgeving van de Toekomst kent een dynamische agenda. Jaarlijks leiden nieuwe inzichten tot aanvullingen en wijzigingen. De uitkomsten uit de visie en uitvoeringsagenda kunnen leiden tot aanpassing en aanvulling van de actielijnen. Binnen het programma worden drie actielijnen geformuleerd. • Verduurzamen - Op weg naar energieneutraal en aardgasvrij wonen & werken • Opwek - Duurzame energievoorziening • Mobiliteit & (maatschappelijk verantwoord) Inkopen

Actielijn 1 Verduurzamen - Op weg naar energieneutraal en aardgasvrij wonen en werken In 2030 zijn twee miljoen Nederlandse woningen van het aardgas af. In 2050 verwarmt, kookt of doucht geen enkel huishouden meer met aardgas. We stappen over op duurzame warmte. Dit is afgesproken in het Nederlandse Klimaatakkoord. Ook bedrijven maken deze ommezwaai, met als doel dat Nederland in 2050 klimaatneutraal is. Gemeenten in Nederland, zo ook de gemeente Tubbergen, hebben een grote rol in de overstap naar duurzame warmte. Om de opgave te laten slagen, werken we samen met inwoners aan haalbare en betaalbare oplossingen. We zetten daarbij ook maximaal in op het nemen van energiebesparende maatregelen.

Ons doel In 2050 wonen en werken we energieneutraal en aardgasvrij. Wij ondersteunen inwoners en bedrijven proactief in het proces om woningen en gebouwen meer te verduurzamen.

Hoe leverden we een bijdrage aan Verduurzamen – Op weg naar aardgasvrij wonen en werken Informeren, adviseren en ontzorgen van inwoners In 2024 is ingezet op het informeren, adviseren en ontzorgen van inwoners in het proces naar haalbare en betaalbare oplossingen in het verduurzamen van hun woning. De website is verbeterd en functioneert nu onder de naam www.energieloketten.nl/tubbergen. Vanuit het energieloket zijn er 36 afspraken ingepland met energiecoaches en -adviseurs die onze inwoners verder helpen met verduurzamen. Daarnaast is een mobiel energieloket van Noordoost Twente gerealiseerd, die vanaf september 2024 ingezet is bij markten en evenementen. Er zijn 14 aanvragen toegekend voor collectieve initiatieven (Groene Cheques). De verschillende financiële regelingen en de diverse beschikbare subsidies zijn middels een infographic inzichtelijk gemaakt voor verschillende doelgroepen binnen onze gemeente en zijn bekend gemaakt via de verschillende mediakanalen. Via de nieuwsbrieven duurzaamheid en mailingen zijn inwoners en andere direct geïnteresseerden herhaaldelijk op de hoogte gehouden van de verschillende ontwikkelingen en mogelijkheden.

Wijkaanpak en warmtetransitie In het voorjaar hebben inwoners van Manderveen en Harbrinkhoek-Mariaparochie opnieuw de warmtescan van hun woning ontvangen en zijn er zes maatwerkadviezen van woningen opgeleverd die als voorbeeld dienen voor andere woningen. Er is een notitie vervolg Warmtetransitie opgesteld met daarin de aanpak voor de warmtetransitie en de wijkaanpak tot en met het vaststellen van het verplichte Warmteprogramma in 2026/2027. In de notitie is er onder andere een gereedschapskist samengesteld met instrumenten die de gemeente kan gebruiken om de inwoners te ondersteunen bij het verduurzamen van hun woning. In Manderveen zijn gesprekken opgestart met De Samenwerking (Kulturhus Manderveen) en Essenkracht voor een plan om Manderveen gezamenlijk te kunnen verduurzamen en hoe we het stappenplan/checklist daarin kunnen gebruiken. Plan van aanpak energiearmoede en lokaal isolatieplan Het plan van aanpak energiearmoede is vastgesteld. We ondersteunen inwoners met energiearmoede en koopwoningen tot 1973 met isolatiemaatregelen tot een maximumbedrag van € 2.100. Inmiddels zijn 62 huisbezoeken geweest en hebben 56 huishoudens een bespaarplan met eventuele opdracht ontvangen. Hiervan zijn 14 huishoudens overgegaan tot opdracht en uitvoering. Ook hebben de 4 Noordoost Twentse gemeenten een lokaal isolatie plan vastgesteld.

Daarmee wordt invulling gegeven aan het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) om slecht geïsoleerde woningen met een laag energielabel te laten isoleren. In het voorstel zijn 3 acties uitgewerkt, te weten de isolatiesubsidie, het hulploket en de doe-het-zelf aanpak. De eerste twee zijn inmiddels in uitvoering, de laatste gaat begin 2025 van start. Verduurzaming bedrijven Voor het stimuleren van bedrijven bij het verduurzamen van hun onderneming is een digitaal loket geopend via www.tubbergen.nl/duurzaam-ondernemen met informatie over regelingen en subsidies, voorbeelden en ervaringen ten aanzien van verduurzamingsmogelijkheden voor bedrijven.

Daarnaast zijn er samen met de provincie en de netbeheerder sprintsessies georganiseerd om problemen omtrent de energiehuishouding en netcongestie in kaart te brengen op lokale bedrijventerreinen. Op basis daarvan wordt er samen met de aanwezige bedrijven gekeken of er door bv. Samenwerking concrete oplossingen kunnen worden gevonden voor eventuele energieproblemen op de bedrijventerreinen. Door deze sprintsessies zijn bedrijven direct betrokken bij dit gehele proces en hebben grote invloed op de voortgang en vorm ervan.

Actielijn 2 Opwek - Duurzame energievoorziening Wij haken aan bij de landelijke doelstelling dat in 2050 100% van de energie duurzaam is opgewekt en committeren ons aan de uitgangspunten en opgave vanuit de RES. We gaan verder invulling en uitwerking geven aan de RES Twente 2.0 waarin we de noodzakelijke mix van wind en zon voor onze gemeente verder definiëren. Daarbij beperken we ons tot de opgave die minimaal noodzakelijk is, met een maximale inzet op zon op dak. De doelstellingen zijn ambitieus, er moeten de komende jaren de nodige inspanningen geleverd worden. Hier willen we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties invulling aan geven. We bundelen de krachten in het samenwerkingsverband Energie van Noordoost Twente en de regio Twente.

Ons doel We moeten meer energie duurzaam opwekken. In 2030 moet 50% van de energievoorziening duurzaam zijn opgewekt (en in 2050 volledig). Hier willen we samen met inwoners, bedrijven en organisaties invulling aan geven.

Hoe leverden we een bijdrage aan Opwek - Duurzame energievoorziening Windbeleid Op basis van het op 19 december 2023 door de raad vastgestelde windbeleid heeft het College van B&W de provincie Overijssel gevraagd om het bevoegd gezag voor het zoekgebied Langeveen-Manderveen aan de gemeente Tubbergen over te dragen. In april 2024 zijn programmeringsafspraken gemaakt over de op te wekken hoeveelheid windenergie in de gemeente Tubbergen met (omgerekend) 0-2 turbines in het zoekgebied Langeveen en 0-3 windturbines in het Tubbergse deel van het Almelo-Tubbergen-Twenterand (ATT)-gebied. Voor het windpark Langeveen heeft de gemeente dit voorjaar een principeverzoek ontvangen en beoordeeld. De gemeente heeft het verzoek voor twee turbines in Langeveen moeten afwijzen, omdat het niet voldoet aan de uitgangspunten van de provinciale beleidskaders en provinciale omgevingsverordening. De gemeente heeft zowel schriftelijk als via een mondelinge inspraakreactie over de omgevingsvisie aangedrongen bij de provincie Overijssel om de (ruimtelijke) kaders zodanig aan te passen dat windpark Langeveen hieraan voldoet en zo uit de ontstane impasse te komen. Via mailingen zijn direct betrokkenen voortdurend op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen. Clustergebied wind Almelo-Tubbergen-Twenterand (ATT)

In de raadsvergadering van 19 december 2023 is naast het algemene windbeleid ook het vervolgtraject voor ATT vastgesteld inclusief de aanstelling van een verkenner. Na een uitgebreid verkenningsproces met alle relevante partijen in het gebied is medio 2024 door de verkenner een rapportage opgeleverd met als conclusie dat een Publiek Private Samenwerking mogelijk lijkt. In opdracht van het bestuurlijk overleg ATT is de verkenner vervolgens met betreffende partijen gesprekken gestart met als doel de samenwerking nader vorm te geven. De gemeenteraad is in juni 2024 tussentijds bijgepraat over de stand van zaken rond ATT en mogelijke keuzes voor een eventuele rol van de gemeente. In september 2024 zijn in een gecombineerde bijeenkomst voor de raden van Almelo, Tubbergen en Twenterand de raden verder meegenomen in de mogelijke rolneming. Hieraan zijn de verbonden keuzes en financiële aspecten voor de gemeente(n) met het oog op het realiseren van lokaal maatschappelijk eigendom verbonden. De provincie Overijssel maakt vanwege haar rol als bevoegd gezag sinds de zomer van 2024 geen deel meer uit van het bestuurlijk overleg ATT en heeft in oktober het tijdvenster voor het ATT-gebied geopend voor het indienen van aanvragen in het kader van de zogeheten programmeringsafspraken. Dit tijdvenster loopt tot 15 april 2025.

Intussen is gewerkt aan een voorstel aan de gemeenteraden om middelen te reserveren om het lokaal maatschappelijk eigendom mogelijk te kunnen maken. Dit is in januari 2025 voorgelegd aan de gemeenteraad ter bespreking en besluitvorming. RES 2.0 In 2024 is gewerkt aan de RES 2.0 in opvolging van de RES 1.0. Vanwege het ontbreken van bindende afspraken heeft de RES 2.0 een ander karakter waardoor deze Energie Strategie Twente (EST) is genoemd. De EST is een lichtere variant van de RES met vooral afstemming op thema’s en kansen voor samenwerking daarin. Inzet vanuit Tubbergen in 2024 is - in nauwe samenwerking met de andere Noordoost-Twentse gemeenten - daarbij geweest dat de RES 1.0 zorgvuldig wordt afgehecht en de kaders voor de Energiestrategie Twente worden bepaald door een heldere keuze en beschrijving van onderwerpen, rollen en verantwoordelijkheden van betrokken RES-partijen. Om vervolgens de inhoud van de Energiestrategie Twente te kunnen invullen. Dit is als zienswijze door gemeente Tubbergen ingebracht als reactie op de conceptversie van de EST. Momenteel wordt gewerkt aan nadere vormgeving van zowel afspraken als inhoud van de EST, hetgeen richting zomer 2025 moet resulteren in een nieuwe conceptversie. Biogas De 4 gemeenten van Noordoost Twente hebben besloten om niet deel te nemen in Boerengas BV.

De kennis die is opgedaan wordt gebruikt in de vervolgfase om een krachtige impuls te geven aan de ontwikkeling van biogasprojecten. In het najaar 2024 is gestart met een inventarisatie bij geïnteresseerde boeren over op welke wijze de gemeente kan ondersteunen bij de ontwikkeling van biogas/groen gas projecten. In het voorjaar van 2025 volgen hieruit de conclusies met een advies voor een vervolg.

Aangenomen moties en amendementen Moties Harmonisatie windbeleid in ATT-gebied In de raadsvergadering van 19 december 2023 is de motie Harmonisatie windbeleid in ATT-gebied unaniem aangenomen. De motie draagt het college op om:

• • •

Om in gesprek te gaan met de ATT partners, gemeente Almelo, gemeente Twenterand en de Provincie Overijssel, om te kijken of er harmonisatie mogelijk is van het ATT-ontwikkelkader met het zojuist geamendeerde en vastgestelde Tubbergse windbeleid. Er daarnaast voor te zorgen dat de normen uit het Tubbergse windbeleid als uitgangspunt dienen voor de ontwikkeling van het ATT gebied. Voor 1 maart a.s. de raad middels een terugkoppeling op de hoogte te brengen van de mogelijkheden.

Tijdens eerstvolgende bestuurlijk overleg ATT op 18 maart 2024 is een memo besproken waarin wordt geconcludeerd dat er in de praktijk geen verschillen zitten tussen het beleidskader ATT en windbeleid Tubbergen. De raad is hierover via een raadsbrief 37 (zaaknummer 915138) in april 2024 geïnformeerd. Stand van zaken: De motie is afgehandeld. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2023 De raadsbrief is te raadplegen via de volgende link: Raadsbrieven 2024 Windbeleid gemeente Tubbergen In de raadsvergadering van 26 november 2024 is de motie Windbeleid gemeente Tubbergen aangenomen met veertien stemmen voor en vier stemmen tegen aangenomen. De motie draagt het college op om: • Een brief op te stellen en te versturen naar de Provincie Overijssel en in afschrift aan initiatiefnemers om de patstelling voor 1 april 2025 te doorbreken met eerbiediging van het windbeleid van de gemeente Tubbergen. Stand van zaken: De motie is afgehandeld. Ter uitvoering van de motie is een brief gestuurd naar de provincie Overijssel. De raad is middels een raadsbrief geïnformeerd. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2024 De raadsbrief is te raadplegen via de volgende link: Raadsbrieven 2024

Actielijn 3 Duurzame Mobiliteit Ons doel Beter Organiseren van slimme, duurzame en zorgeloze mobiliteit zonder emissies.

Hoe leverden we een bijdrage aan Duurzame mobiliteit & (maatschappelijk verantwoord) Inkopen Mobiliteitsplan Een eerste aanbesteding is inmiddels afgerond. Drie brandstof auto’s zijn extra vervangen voor elektrische varianten. Als vervolg is gestart met het mobiliteitsplan 2.0 waarin ook de mobiliteitsbewegingen van Noaberkracht tegen het licht worden gehouden. Laadinfrastructuur De behoefte aan laadpalen tot en met eind 2025 is afgestemd met de kernraden en alle gewenste locaties voor openbare laadpalen in de gemeente zijn doorgegeven. Zonnepanelen op parkeerplaatsen

De kaders voor realisatie van zonnepanelen op parkeerplaatsen zijn opgenomen in een notitie. Hierin is ook een inventarisatie naar de mogelijke (openbare) parkeerplaatsen opgenomen. Hierbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheden voor de realisatie van laadpunten. Er is gestart met de inventarisatie van de geschiktheid van verschillende locaties. Eén locatie is reeds verder uitgewerkt en hiervoor is een subsidieaanvraag gedaan.

Financiën Leefomgeving van de toekomst Projectgelden Leefomgeving van de toekomst In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €1.000.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”.

Voor de jaarschijf 2024 was oorspronkelijk €190.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal hebben we dit verhoogd tot het bedrag van de gehele coalitieperiode van €757.000. Het in 2024 afgesplitste deel voor het NOT energieloket 3.0 van de jaarschijf 2024 is teruggestort in dit budget. In de te verwachten uitgaven hieronder komt deze terug onder “Bijdrage samenwerking EvNOT 2024 t/m 2026”. In verband met de te verwachten kosten voor de warmtetransitie is een budget van €307.000 voor de wijkaanpak afgesplitst. Uit te geven in de jaren 2024 t/m 2026. Naast de notitie warmtetransitie is ook het regionaal koersdocument “Circulaire Economie voor Twentse gemeenten” vastgesteld. Hiervoor splitsen we een budget af van € 25.000, te besteden in de jaarschijven 2024 en 2025. We hebben besloten het budget voor de “groene cheque” te verhogen met €30.000. Een afsplitsing van de projectgelden. In september hebben we ingestemd met het opstellen van een Soorten Management Plan door een ecologisch adviesbureau. De totale kosten van € 320.000 worden gedekt door beschikbare

subsidiegelden van € 182.483. Het resterende bedrag € 137.517 te dekken uit de projectgelden Leefomgeving van de toekomst. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve.

Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000): Afrekening ontwikkelfase samenwerking ATT-energiegebied (2023)

-20

Afwikkeling EvNOT Oldenzaal (t/m 2023)

-20

Almelo, Tubbergen en Twenterand en de provincie Overijssel (Energiegebied ATT)

Realisatie laadvoorzieningen gemeentewerf

Inhuurkosten GEO vanuit Noaberkracht

Totaal uitgaven 2024

Op basis van de klimaatprogramma Tubbergen 2024-2050 hadden we in het programmajournaal 2024 en in de begroting 2025 toegezegd in het najaar 2024 nader inzicht te geven in de te verwachte uitgaven. Met als doel het begrote bedrag voor 2024 bij te stellen en de jaarschijf 2025 te kunnen vullen. Dat is ons niet gelukt. De in bovenstaande grafiek weergegeven “verwachte uitgaven” betreffen:

Verwachte uitgaven 2025 en 2026 (bedragen x € 1.000): Inrichting mobiliteit Noaberkracht

Bijdrage ODT

Sprintsessies Energiegebruik bedrijventerreinen

Boerengas

Warmtescans 2023 en 2024 kostprijsverhogende BTW

Samenwerking EvNOT Begrote bijdrage over 2025 en 2026 (op basis begroting 2025)

150

Cofinanciering Zonnecarport Sportcomplex Tubbergen

560

Mogelijke deelname windontwikkeling energiegebied ATT rentelasten (2025 en 2026)

Verantwoording over de jaarschijf 2024 van de afgesplitste budgetten: Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000):

Begroot

Werkelijk

Wijkaanpak

157

Circulaire economie

Stimuleringsregeling energietransitie (groene cheque) plafond in 2024 naar € 60.000

Soorten managementplan

138

Werkbudget Leefomgeving van de toekomst In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €200.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”. In de perspectiefnota 2024 is het bedrag verlaagd tot €175.000. Op het budget van de wijkaanpak zijn in 2024 relatief weinig middelen besteed. Dit heeft mede te maken met het feit dat in de wijken ook middelen zijn besteed vanuit het Nationaal Isolatie Plan en de daarvoor toegekende middelen vanuit het Rijk(isolatiesubsidie, hulploket, doe-het-zelf-actie, ‘gas terug’ met wijkgerichte aanpak). Het resterende budget ad circa 140.000 euro is gereserveerd voor het beschikbaar stellen van duurzame regelingen voor initiatieven van onderop en het ondersteunen van projecten/initiatieven in de WUP-wijk Manderveen. Deze initiatieven zijn ingezet in 2024 en zullen in 2025 worden besteed.

Voor de jaarschijf 2024 was oorspronkelijk €50.000 beschikbaar gesteld. In het programmajournaal hebben we deze raming verhoogd tot het bedrag van de gehele coalitieperiode van €157.000. Er is €19.000 uitgegeven in 2024. Uitvoeringskosten In de begroting 2023 is voor de uitvoeringskosten een bedrag van €800.000 (in 4 jaarschijven van €200.000) beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”.

De benodigde capaciteit financieren we in eerste instantie uit een Specifieke uitkering van het Rijk. De Tijdelijke regeling “capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)” die bedoeld is voor het binnenhalen van nieuwe collega’s of externe deskundigen met kennis van klimaat en energie. De meerkosten komen ten laste van de “Uitvoeringskosten”.

Jaarschijf 2023 Het voor de jaarschijf 2023 beschikbaar gestelde bedrag van €200.000 is overgeheveld naar Noaberkracht omdat de uitvoeringskosten binnen Noaberkracht worden gemaakt en ook daar worden verantwoord. Dit heeft de gemeente Dinkelland eveneens gedaan voor hetzelfde bedrag. In de jaarverantwoording 2023 van Noaberkracht is bij de resultaatbestemming besloten om een deel van de personele inzet in het kader van duurzaamheid ten laste te brengen van de uitvoeringskosten duurzaamheid. Het betrof hier een bedrag van €142.000. De resterende €258.000 is als onderdeel van de resultaatbestemming ultimo 2023 gestort in de reserve. Inmiddels blijkt dat Noaberkracht over het jaar 2024 een beroep moest doen van €139.000 op deze gereserveerde uitvoeringskosten duurzaamheid. Het hierna resterende deel ten bedrage van € 119.000 vloeit terug naar de beide deelnemende gemeenten. Voor Tubbergen een bedrag van € 59.500. Jaarschijf 2024 Voor de jaarschijf 2024 is €200.000 beschikbaar gesteld. De totale capaciteitskosten over 2024 bedroegen €525.000. €454.000 konden we toerekenen aan de specifieke uitkering "CDOKE". Noaberkracht kon, zoals hiervoor vermeld, €70.000 dekken uit het restant van de jaarschijf 2023. Daarom hebben we in 2024 voor slechts €1.000 een beroep gedaan op het voor dat jaar beschikbaar gestelde bedrag.

Restanten jaarschijven 2023 en 2024 betrekken bij de perspectiefnota 2026: Het resterende bedrag over 2023 van € 59.500 (aandeel Tubbergen) kan van Noaberkracht terug naar de beide gemeenten. Samen met het volledig overgebleven budget over 2024 van €199.000 kunnen we €258.500 betrekken bij de perspectiefnota 2026. Subsidies Hieronder een overzicht van de in 2024 lopende subsidie. Deze middelen lopen over meerdere jaarschijven.

• • • •

De subsidie “Zonnecarport Sportcomplex De Vlaskoel Tubbergen” loopt van juli 2024 t/m maart 2026. Hiertegenover ligt aan onze kant een forse verplichting tot cofinanciering. Voor het project zonnecarport bij de Vlaskoel was subsidie aangevraagd en ontvangen vanuit de provincie Overijssel. Daar hoorde een cofinanciering bij, ter hoogte van het onderstaande bedrag. Aan de hand van de uitwerking van de businesscase zou de daadwerkelijke hoogte moeten worden bepaald. Bij de uitwerking van het project blijkt echter dat de constructie op een andere wijze moet plaatsvinden, deels op het dak en deels in een zonnecarport, waardoor de daadwerkelijke kosten ook lager uit zullen vallen. De uitkomsten zijn nog niet bekend, maar zullen zodra deze bekend zijn, worden bijgesteld. De vraag rondom wijkaanpak snap ik niet. Bij de ombuigingen in 2025 is reeds aangegeven de wijkaanpak te temporiseren in afwachting/aanloop naar het warmteprogramma. Daarbij is reeds 150.000 euro aan projectkosten afgeraamd. Het overige budget is gereserveerd voor het beschikbaar stellen van duurzame regelingen voor initiatieven van onderop en projecten/initiatieven in de WUP-wijk Manderveen. Specifieke uitkeringen van het Rijk Hieronder een overzicht van de in 2024 lopende “Specifieke uitkeringen van het Rijk”. Deze middelen lopen vaak over meerdere jaarschijven.

• • • •

De “Regeling reductie energieverbruik woningen” die actief was in de jaren 2022 en 2023 is begin 2024 door penvoerder gemeente Oldenzaal afgewikkeld. In de grafiek staan “0” bedragen voor de besteding 2024 en de toegezegde cofinanciering. De subsidie “Circulair ambachtscentrum” was actief van december 2022 t/m december 2024. In de grafiek staat een “0” bedrag voor de besteding 2024 en de toegezegde cofinanciering. De energiearmoede, gestart in 2023, loopt door in 2025. Er is géén verplichting tot cofinanciering (“0”). Het toegekende bedrag voor de “tijdelijke” regeling “Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)” is beschikt over de jaren 2023 tot en met 2025. De voor de jaarschijf 2023 en 2024 beschikbaar gestelde bedragen zijn geheel besteed. Voor 2025 is een sterk verhoogd jaarbedrag van €697.000 beschikbaar. De cofinanciering is “0”. De “Lokale aanpak isolatie” is in november 2023 toegekend en loopt door t/m 2026. Er is géén verplichting tot cofinanciering (“0”). De “Lokale aanpak isolatie 2e tranche” is in november 2024 toegekend en loopt door t/m 2027. Er is géén verplichting tot cofinanciering (“0”).

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

2.241

918

-1.322

Lasten

706

3.471

1.209

2.262

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-706

-1.230

-291

939

Onttrekkingen aan reserves

500

1.024

-939

Toevoegingen aan reserves

-206

-0

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk lagere onttrekkingen m.b.t. projectgelden voor € 274.000 (zie voorstel budgetoverheveling), soorten managementplan voor €138.000 (zie voorstel budgetoverheveling), circulaire economie voor €17.000 (zie voorstel budgetoverheveling), wijkaanpak Tubbergen voor €145.000 (zie voorstel budgetoverheveling), groene cheques voor €29.000 (zie voorstel budgetoverheveling), uitvoeringskosten voor €199.000 en het werkbudget voor €138.000 (zie voorstel budgetoverheveling). Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Programma Positieve Gezondheid Inleiding Gezond zijn is veel meer dan niet ziek zijn. Gezondheid gaat over sociale, mentale, financiële en fysieke gezondheid. Met deze brede kijk op gezondheid, dragen onderwijs, sport, cultuur, huisvesting, bestaanszekerheid en leefomgeving ook bij aan de gezondheid van onze inwoners. Het is de kunst de factoren die gezondheid negatief kunnen beïnvloeden, zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken en de factoren die een positieve inslag hebben te stimuleren en ondersteunen. Dit doen wij samen met onze inwoners, partners en gebruikers. Met deze bredere benadering willen wij bijdragen aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan en mee te kunnen doen in de eigen omgeving. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren: van jong tot oud, van welvarend tot arm, van vitaal tot hulpbehoevend. Zo houden we inwoners zo lang mogelijk gezond en de zorg bereikbaar en betaalbaar. We vertalen onze ambities naar drie actielijnen; • Zorg dichtbij en op orde • Gezond in je hoofd en in je vel • Iedereen kan en mag meedoen

Doel Onze inwoners zijn in 2026 minimaal even gezond als in 2021 (fysiek, mentaal, sociaal en economisch).

Actielijn 1 Zorg dichtbij en op orde Als het gaat om het zorglandschap volgen wij in principe de regio bij regionale en bovenlokale vormen van zorg. Hierbij zullen wij scherp toezien op kwalitatieve zorgaanbieders die vooraf goed worden gecontroleerd op fraude en blijven hierop monitoren. Daar waar onze invloed het grootst is, zetten we op in. Dat is de lokale zorg. Onze ambitie is om de zelfredzaamheid en de eigen regie van de inwoner te ondersteunen. Daar waar nodig door proactiever, preventief en zo vroeg mogelijk met onze partners en inwoners te werken aan gezondheid. Wat een inwoner wél kan, staat hierbij voorop. Wij starten een heroriëntatie op onze lokale zorg en ondersteuningslandschap om onder meer de verbinding tussen Schakel en de samenleving te verbeteren. We gaan onderzoeken of een zogenaamde dorpsondersteuner hierbij kan helpen. Lokaal richten wij ons op het verbeteren van korte lijnen door middel van een gebiedsgerichte aanpak van de zorg en ondersteuning (van de algemene voorzieningen). Wij sluiten aan en ondersteunen initiatieven uit de dorpen. We richten een leefbaarheidsfonds in voor initiatieven uit de dorpen die een bijdrage leveren aan het bevorderen van de gezondheid (in brede zin). Doel is: menselijker zorg, efficiënter, effectiever en dichtbij.

Verder investeren we in de Praktijkondersteuner GGZ-jeugd, de coördinator externe verwijzer en de Wijk GGD om zorg betaalbaar en bereikbaar te houden. We ondersteunen mantelzorgers zo goed mogelijk. Daarom gaan we ons huidige mantelzorgbeleid evalueren en waar nodig bijstellen. Doel is om de druk op mantelzorgers te verlagen.

Ons doel We spannen ons in om de zorg en ondersteuning beter in te richten vanuit het perspectief van inwoner(s), met eigen regie van de inwoner voorop, dichtbij en met de menselijke maat als uitgangspunt.

Hoe leverden we een bijdrage aan het op orde komen van de zorg voor onze inwoners •

• •

•

Heroriëntatie zorg en ondersteuningslandschap. Wij starten een heroriëntatie op onze lokale zorg en ondersteuningslandschap om onder meer de ondersteuning dichtbij/gebiedsgericht te organiseren en de verbinding tussen Schakel en de samenleving te verbeteren. We gaan onderzoeken of een zogenaamde dorpsondersteuner hierbij kan helpen. Preventief. We werken preventief en zo vroeg mogelijk in meer samenwerking met onze partners en inwoners aan de zorg en ondersteuning voor onze inwoners. Ondersteunen initiatieven. We ondersteunen initiatieven die een bijdrage leveren aan het bevorderen van de gezondheid (in brede zin). Samenlevingsgericht. We werken samenlevingsgericht. We benutten onze ogen en oren in de wijk beter door proactief in gesprek te gaan met onze uitvoerende partners en inwoners. We delen in deze gesprekken trends en ontwikkelingen, we zijn alert op de samenhang der dingen en toetsen deze aan ons beleid. Mantelzorgers. We gaan mantelzorgers op basis van hun behoefte zo goed mogelijk ondersteunen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Dorpsondersteuner Naast de al aanwezige dorpsondersteuners in Fleringen, Geesteren en Langeveen is ook een dorpsondersteuner van start gegaan in Vasse, Mander, Hezingen en Manderveen. Daarnaast is vanuit andere dorpen ook interesse getoond. In meerdere bijeenkomsten van het Lerend Netwerk rondom de dorpsondersteuner zijn inwoners, professionals (waaronder SWTD en Wijkracht) en gemeente gezamenlijk aan de slag gegaan met thema's als eigenaarschap, samenwerking en doelgroepen. De dorpsondersteuner werkt in nauwe samenwerking met inwoners en zorgt er als spil in de kernen voor dat signalen en hulp- en ondersteuningsvragen van inwoners, zowel collectief als individueel, eerder op de juiste plaats terechtkomen. Daardoor worden inwoners sneller geholpen en kan duurdere zorg voorkomen worden. Dit draagt bij aan de leefbaarheid in de kernen en het sluit ook aan bij de transitie die we in willen zetten, van maatwerk naar preventie en vrij toegankelijke (voorliggende) voorzieningen, gebiedsgericht en dicht bij de inwoners. Versterken jeugdpreventie Het project versterken Jeugdpreventie is opgeleverd in 2024. Binnen dit project is in beeld gebracht op welke wijze we binnen onze gemeente kinderen en hun ouders/verzorgers snel, dichtbij en direct passend kunnen helpen bij een hulpvraag.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://bestuur.tubbergen.nl/api/v1/meetings/1286/documents/25997