Bijlage Jaarstukken 2024 Tubbergen definitief.pdf

Er zijn vier Quick-wins gestart en voortgezet namelijk: steungezinnen, scheidingsadviesteam, outreachend jongerenwerk en aanvullend preventief jeugdaanbod KIES (Kinderen in echtscheiding). Samenwerkingspartners, zoals het onderwijs, kinderopvang, praktijkondersteuner-jeugd huisartsen, SWTD, fysiotherapie, en GGD zijn betrokken en positief over de uitkomsten.

61

Woonzorgvisie In 2024 is de woonzorgvisie vastgesteld. Sociaal-demografische ontwikkelingen, zoals vergrijzing en meer kleine huishoudens, hebben een sterke invloed op de woning- en zorgmarkt. Daarom willen we vanuit verschillende beleidsterreinen tot passende oplossingen komen. Een integrale woonzorgvisie biedt daarbij uitkomst. Innovatiegarage De 'innovatiegarage' richt zich op het verbeteren en slimmer organiseren van de ketenprocessen van de ouderenzorg. Dit hebben wij samen met de gemeente Oldenzaal, gemeente Tubbergen, Menzis, Thoon, Mediant, Medisch Spectrum Twente, Roessingh en meerdere zorgpartijen gedaan. De ketenprocessen zijn inmiddels geoptimaliseerd en de borging hiervan vindt plaats bij de Twentse Koers. Mantelzorg Steeds meer inwoners verlenen mantelzorg en voelen een toenemende mantelzorgdruk. Daarom willen wij inzicht in op welke wijze de ondersteuning verbeterd kan worden om daarmee het aanbod aan te laten sluiten op de behoefte. In 2024 zijn we daarom gestart met het in beeld brengen van het aanbod aan mantelzorgondersteuning en de behoefte aan mantelzorgondersteuning. Hiervoor zijn bijeenkomsten georganiseerd met de mantelzorgers en werksessies met professionals. Daarnaast is een enquête onder de inwoners uitgezet in samenwerking met Mantelzorg NL.

Leefbaarheidsfonds Via het Leefbaarheidsfonds zijn meerdere initiatieven mogelijk gemaakt, waarbij de nadruk ligt op preventie, samenwerking en sociale cohesie. Gehonoreerde aanvragen leveren een bijdrage aan een gezondere en inclusievere samenleving en zijn met name gericht op kwetsbare inwoners. Door gebiedsgericht te werken worden op deze wijze ook algemene voorzieningen in nabijheid gerealiseerd, waarbij oog is voor het efficiënter en effectief benutten van bestaande voorzieningen als Kulturhuzen en MFA's. Tevens is een tussentijdse evaluatie van het Leefbaarheidsfonds uitgevoerd met als belangrijkste conclusie dat het zowel vanuit het perspectief van de gemeente als vanuit de samenleving goed wordt gewaardeerd.

Actielijn 2 Gezond in je hoofd en in je vel We zetten in op een gezondere leefstijl voor onze jeugd en inwoners. Dit doen wij, samen met onze inwoners, organisaties en ondernemers door de leefomgeving gezonder te maken op het gebied van voeding, bewegen en ontspanning. Wij zien een forse opgave als het gaat om overgewicht en alcohol. We zetten samen met onze partners in op onder meer het IJslands model (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving). We gaan sport, bewegen en deelname aan cultuuractiviteiten stimuleren door bij te dragen aan een goede infrastructuur qua voorzieningen, beweegmogelijkheden in de openbare ruimte en vitale verenigingen. De eigen kracht van de samenleving staat hierbij voorop en willen we benutten. Tevens reiken we de helpende hand door passende ondersteuning te bieden daar waar nodig. Wij ontwikkelen sport- en cultuurbeleid, omdat wij sport, bewegen en cultuur als een belangrijk middel zien voor het bevorderen van de gezondheid van onze inwoners. Het eerder ingezette beleid continueren we vooralsnog. Dit geldt eveneens voor het evenementenbeleid. Het belang van tradities, evenementen, materieel en immaterieel erfgoed wordt onderschreven. Ze dragen bij aan de binding in de samenleving. We onderstrepen het belang hiervan voor de gemeente Tubbergen.

62

Ons doel We leveren een bijdrage aan het bevorderen van een gezondere leefstijl en gezondere leefomgeving voor onze inwoners in 2026 in samenwerking met onze inwoners en partners. Onze speciale aandacht gaat uit naar kwetsbare groepen, waarbij de accenten liggen op terugdringen van overgewicht, overmatig alcoholgebruik en mentale gezondheid.

Hoe leverden wij een bijdrage aan Gezond in je hoofd en in je vel • •

•

Van inzicht naar strategische sport- en cultuuragenda. We hebben zicht op de meest kwetsbare doelgroepen, trends en ontwikkelingen. Deze vormen de basis voor de strategische agenda voor sport en cultuur. Stimuleren gezonde leefstijl en omgeving. We gaan aan de slag samen met inwoners, organisaties en ondernemers met het stimuleren van de gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving. Het accent ligt op sport, cultuur, jongeren en overgewicht en overmatig alcoholgebruik. Passende ondersteuning en goede infrastructuur. We brengen het aanbod in beeld en ontwikkelen, op basis van behoefte, samen met onze partners meer/vitalere verenigingen, (collectieve) voorzieningen, ondersteuning en/of interventies.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsagenda's sport en gezondheid In vervolg op de in 2023 vastgestelde gezondheidsnota en sportnota is in 2024 een uitvoeringsagenda opgesteld. Hierin zijn de ambities uit de nota's vertaald naar concrete doelen en projecten. Dit is uitgezet in een planning voor de komende jaren. De uitvoeringsagenda's dienen als basis voor de werkzaamheden van buurtsportcoaches en bieden handvatten voor gebiedsgerichte inzet. GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) Na een start in 2023 met het Gezond en Actief Leven Akkoord is in 2024 verder uitwerking gegeven aan de verschillende onderdelen binnen het akkoord. De keten rondom valpreventie is opgezet en via een subsidieregeling zijn fysiotherapeuten in staat gesteld om interventies aan te bieden. De financiële middelen hiervoor worden vanuit het Rijk via een Brede SPUK beschikbaar gesteld. Naast valpreventie is ook een start gemaakt met de ketenaanpakken rondom gezond gewicht en welzijn op recept. Ondersteuningsnetwerk Gebiedsgerichte ondersteuning wordt steeds essentiëler om preventief te kunnen werken aan de gezondheid en vroegtijdig te kunnen signaleren en doorverwijzen waar nodig. Op verschillende terreinen bieden we ondersteuning zoals dorpsondersteuners, sociaal werkers, buurtsportcoaches enz.

We zijn in 2024 gestart met het in beeld brengen van de diverse ondersteuningsnetwerken om de samenwerking te kunnen verbeteren en de opdrachten naar de uitvoerende partijen te kunnen verduidelijken. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Met de gegevens uit de jeugdgezondheidsmonitor is vanuit initiatief van de gemeente in 2 dorpen (Langeveen en Fleringen) een dialoog gevoerd met inwoners, betrokken partners en verenigingen

63

(community). Uit deze gesprekken zijn speerpunten geformuleerd om in de kern, samen met de community, te werken aan een leefomgeving waarin jongeren gelukkig en gezond kunnen opgroeien en te voorkomen dat zij alcohol of drugs gebruiken of roken. Gekozen is om in beide kernen te werken aan de domeinen ouders en vrije tijd. Ook zijn er oriënterende gesprekken gevoerd in Vasse en Tubbergen, om te beoordelen of ook daar ruimte is voor deze dialoog. Fit & Vitaal Tubbergen! Via verschillende mediakanalen wordt inhoud gedeeld op het gebied van sport & bewegen, cultuur en allerlei andere thema’s rondom het sociaal domein en positieve gezondheid, onder de noemer Fit & Vitaal Tubbergen! Op de website is ook een overzicht gemaakt van het sport-, cultuur- en beweegaanbod in de gemeente. De sport- en preventiecoördinator (voorheen sportconsulent) is een belangrijke schakel bij het inspelen op de behoeften vanuit de samenleving en staat in nauw contact met verenigingen om bij te dragen aan vitale en toekomstbestendige verenigingen. Tevens is gewerkt aan een integraal communicatieplan zodat iedereen (gemeente en partners) positieve gezondheid op dezelfde manier verwoordt en verkondigt (een integrale kernboodschap).

Actielijn 3 Iedereen kan en mag meedoen Voor een inclusievere samenleving doen wij een beroep op de verantwoordelijkheid van de inwoner zelf en de kracht van de samenleving. De kracht van de samenleving is groot en heeft veel waarde. Wij willen voorwaardenscheppend zijn, ontmoeting faciliteren, preventief en proactief te werk gaan. Een toegankelijke en inclusieve samenleving betekent dat iedereen zo zelfstandig en gelijkwaardig mogelijk mee kan doen aan de samenleving. Elke inwoner moet de mogelijkheid hebben mee te kunnen en mogen doen en zich naar eigen vermogen te ontwikkelen. Wij zien vooral een opgave op het gebied van armoede om proactiever en zo vroeg mogelijk met onze partners armoede onder de inwoners te voorkomen.

Ons doel We spannen ons in voor een inclusievere samenleving waarin iedereen zo zelfstandig en gelijkwaardig mee kan en mag doen aan de maatschappij, waarbij de kracht van de samenleving wordt benut en een beroep wordt gedaan op de verantwoordelijkheid van de inwoner zelf. Onze speciale aandacht gaat uit naar kwetsbare groepen, waarbij het accent ligt op inwoners in armoede.

Hoe leverden wij een bijdrage aan het uitgangspunt iedereen kan en mag meedoen •

• •

Van inzicht naar strategische inclusie agenda. We hebben zicht op verschillende vormen van eenzaamheid en armoede per kern of doelgroep. We hebben hierbij aandacht voor de identiteit en cultuur van de betreffende kern. Dit inzicht en de huidige verkenningsrapporten Inclusie vormen de basis van waaruit wij een Inclusie agenda gaan opstellen, met accenten op eenzaamheid en armoede. Faciliteren van ontmoeting. We ondersteunen initiatieven die bijdragen aan een inclusievere samenleving en ontmoeting tussen en door inwoners. Proactief en preventief. We gaan proactief in gesprek met onze partners en inwoners over bestaande activiteiten en voorzieningen over trends en ontwikkelingen binnen het sociale domein.

64

We stimuleren hen waar mogelijk initiatief te nemen om het aanbod af te stemmen op nieuwe (kwetsbare) doelgroepen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Armoede In 2024 zijn de nota Financiële Gezondheid en een uitvoeringsagenda opgesteld. Hierin zijn de ambities uit de nota's vertaald naar concrete doelen en projecten. Dit is uitgezet in een planning voor de komende jaren. Eén van de projecten waarvan de voorbereiding in 2024 is gestart, is het Jongeren Perspectief Fonds (JPF). De JPF-aanpak zorgt ervoor dat jongeren schulden(zorg) vrij zijn én werken aan hun perspectief. In 2024 is ook in samenwerking met de Stadsbank Oost Nederland het product ‘nazorg’ opgezet. Dit betekent dat er extra aandacht wordt besteed aan de uitstroom. Er wordt zoveel mogelijk maatwerk geleverd om de inwoner passend te ondersteunen. Inclusie In de periode juni t/m oktober is de gemeente Tubbergen genomineerd voor de verkiezing meest toegankelijke gemeente van Nederland. De gemeente Tubbergen is na een landelijke stemronde in de top 10 gekomen. Als onderdeel van de top 10 is er een inspiratiemiddag georganiseerd voor omliggende gemeenten bij het nieuwe Kulturhus in Manderveen. De verkiezing is in samenwerking met stichting Platform inclusiviteit Tubbergen georganiseerd. Parallel aan deze verkiezing is de Lokale Inclusie Agenda Tubbergen opgeleverd. Deze uitvoeringsagenda richt zich op verschillende domeinen en geeft een overzicht van wat er allemaal gebeurt op inclusie en wat er de komende jaren nog gaat gebeuren.

Financiën Positieve Gezondheid Werkbudget Iedereen Gezond In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €200.000 beschikbaar gesteld en gestort in de Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”. In de perspectiefnota 2024 is het bedrag verlaagd tot €175.000. De budgetten interventieplan, leefomgeving van de toekomst en mantelzorg zijn hieraan toegevoegd waardoor het totaalbudget uitkomt op €300.000.

65

Voor de jaarschijf 2024 is € 10.000 beschikbaar gesteld. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000) Bijeenkomsten en vergaderingen

2,5

Projectbudget Inclusie In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €50.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”. Dit budget is toegevoegd aan het werkbudget positieve gezondheid, waar de projecten op het gebied van inclusie uit bekostigd worden. Cultuurnota In de begroting 2024 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €25.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022 – 2026”. Voor de jaarschijf 2024 is de tweede helft van het bedrag ad. €12.500 beschikbaar gesteld. Er is in 2024 € 2.650 besteed ten laste van dit budget. Leefbaarheidsfonds In de begroting 2024 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €150.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022 – 2026”.

66

Voor de jaarschijf 2024 is € 70.000 beschikbaar gesteld. In 2024 zijn onderstaande uitgaven onttrokken aan genoemde reserve. Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000) Subsidie Stichting Boskamp (speeltuin)

10

Subsidie KUM 2

8

Subsidie Stichting Steuntje

8

Dorpsraad Geesteren app leefbaarheidsfonds

6

Subsidie Programma Verlies en Rouwverwerking

5

Overige subsidies onder de € 5.000

22

Totaal uitgaven 2024

59

Gebiedsgerichte aanpak Zorglandschap In de begroting 2023 is, voor de gehele coalitieperiode, een bedrag van €25.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve Coalitieakkoord 2022–2026”. Voor de jaarschijf 2024 is €25.000 beschikbaar gesteld. Dit budget wordt toegevoegd aan het werkbudget positieve gezondheid, waar de projecten op het gebied van gebiedsgerichte aanpak zorglandschap uit bekostigd worden. Overzicht baten en lasten

67

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

50

50

0

Lasten

629

509

305

204

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-629

-459

-255

204

Onttrekkingen aan reserves

455

297

143

-154

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-174

-162

-112

50

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Werkbudget Positieve gezondheid (voordeel €50.000) Er is een werkbudget beschikbaar gesteld voor de gehele coalitieperiode, dit bedrag is gereserveerd in de reserve. Jaarlijks wordt er bij de begroting een inschatting gemaakt van de kosten voor het komende jaar. In de begroting 2024 is € 10.000 uit de reserve gehaald als budget voor 2024. De werkelijke kosten bedroegen € 2.500, dit had grotendeels te maken met te weinig beschikbare capaciteit om projecten op te starten. Het restant is teruggestort in de reserve om uit te geven in 2025. Daarnaast hebben we in 2024 € 50.000 aan inkomsten ontvangen voor de lokale inzet Twentse Koers. Dit budget kunnen we inzetten om bijvoorbeeld projectleiders te werven om projecten op te starten. Dit budget wordt overgeheveld naar 2025. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk lagere onttrekkingen m.b.t.

het IJslands Preventie model (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) voor €59.000 (zie voorstel budgetoverheveling), werkbudget positieve gezondheid voor € 8.000 (zie voorstel budgetoverheveling), opstellen cultuurnota voor € 22.000 (zie voorstel budgetoverheveling), Preventieondersteuning na beëindiging NPO (zie voorstel budgetoverheveling) voor € 13.000, buurtsportcoach voor € 16.000 (zie voorstel budgetoverheveling) en leefbaarheidsfonds voor €11.000 (zie voorstel budgetoverheveling). Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

68

Programma Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht Inleiding We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen. We nodigen inwoners vooral uit om mee te doen. Vanuit het uitgangspunt van een participatieve lokale democratie zetten we in op passende en vernieuwende manieren van samenwerking en besluitvorming. Daarbij past een proactieve gemeentelijke informatievoorziening naar onze inwoners.

Actielijn 1 Samenlevingsgerichte bestuursstijl We willen onze opgaven samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties aanpakken. Dit doen we door onze inwoners centraal te stellen bij alles wat we doen. We hanteren een meedenkende houding en leveren maatwerk. Bij iedere vraag of nieuwe uitdaging denken we na hoe we onze inwoners betrekken bij het bouwen aan de gemeente Tubbergen. Dit doen we vanuit een open en betrokken insteek. En we zijn realistisch en duidelijk. Daar waar het kan, werken we samen en daar waar de gemeente een verantwoordelijkheid heeft, nemen we deze. We hanteren hierbij het motto: ‘Ja, mits…’ We gaan in ons werk uit van de zelfredzaamheid, de professionaliteit en de kracht van onze eigen inwoners. We zijn als gemeente proactief. Opgaven zelf oppakken, met de blik op de toekomst. Samen werken aan een leefbaar, gezond, duurzaam en toekomstbestendig Tubbergen waar het goed vertoeven is. Dit doen we door de komende vier jaar verder in te zetten op samenlevingsgericht werken. Telkens vanuit maatwerk en de juiste balans. De gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders, de gemeenteraad en de organisatie Noaberkracht staan hierbij midden in de samenleving. We willen initiatieven uit onze kernen faciliteren en investeren waar nodig. De huidige aanpak met het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen en MijnDorp2030 gaan we herijken.

Het opdrachtgeverschap ligt hiervoor bij de voltallige gemeenteraad. Indien nodig willen we inwoners breed in de samenleving betrekken bij grote keuzes die de samenleving raken. Kernagenda's In de kernagenda's zijn per kern de ambities en vraagstukken terug te vinden waar we als gemeente en inwoners gezamenlijk aan werken. De inhoud van deze kernagenda's is terug te vinden in de begrotingsapp: Kernagenda's. Afhankelijk van de uitkomsten van de herijking van het Maatschappelijk Akkoord en het proces MijnDorp2030 worden de kernagenda's in de komende periode aangepast. Participatiebeleid Participatie is niet meer weg te denken in onze manier van werken. Ook landelijk is er steeds meer aandacht voor participatie. Er is een wetsvoorstel in de maak: ‘Versterking participatie op decentraal niveau’. Deze wet heeft als doel dat voor zowel de inwoners als voor gemeenten duidelijk is (1) binnen welke kaders inwoners in het beleidsproces participeren en (2) op welke wijze zij in een verschillende fase van het beleidsproces betrokken worden. In een participatieverordening maakt elke gemeenteraad deze zaken expliciet voor zijn gemeente. Het voorstel verplicht tot een uitbreiding/verbreding van de in de Gemeentewet (artikel 150) voorgeschreven inspraakverordening naar een participatieverordening.

Het belang van participatie wordt groter door maatschappelijke ontwikkelingen zoals de Omgevingswet, de

69

Regionale Energie Strategie (RES) en uitdagingen in het sociaal domein. Gemeenten hebben in principe vrijheid om te beslissen op welke wijze zij inwoners bij de verschillende beleidsfasen betrekken en hoe ze hun visie op participatie vertalen in de participatieverordening. Het is dan ook eerst van belang dat we als gemeenten bepalen hoe we participatie verder vorm willen geven. Daarvoor stellen we participatiebeleid op. Vervolgens kunnen we de stap zetten naar juridische formuleringen in een participatieverordening. Samenlevingsgericht werken - Organisatieontwikkeling Zorgvuldige communicatie, en meer contact met onze inwoners en partners om samenlevingsgericht te kunnen werken, vraagt naast tijd van ambtenaren, ook vaardigheden. Daarin willen we investeren. We investeren in structurele ambtelijke capaciteit om het samenlevingsgericht werken te borgen en van nieuwe impulsen te voorzien.

Ons doel In de gemeente Tubbergen werken we samenlevingsgericht. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden. We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen.

Hoe leverden we een bijdrage aan samenlevingsgerichte bestuursstijl Herijking MAT/MijnDorp In het coalitieakkoord en de begroting 2023 was opgenomen dat de huidige aanpak met het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen en MijnDorp2030 herijkt wordt. Het opdrachtgeverschap ligt hiervoor bij de voltallige gemeenteraad. In februari 2024 is de voltallige gemeenteraad geïnformeerd over de actuele stand van zaken en initiatieven in de verschillende kernen. Daarna heeft de gemeenteraad een raadswerkgroep ingesteld. Deze had de opdracht om te komen met een initiatiefraadsvoorstel met betrekking tot het proces MAT/MijnDorp. In juli 2024 stemde de gemeenteraad in met het initiatiefvoorstel en heeft gelijktijdig een budget beschikbaar gesteld van € 150.000 voor het ondersteunen van maatschappelijke initiatieven om van schetsfase naar ontwerp/definitieve fase te komen. Het college heeft opdracht gekregen om het initiatiefvoorstel verder uit te werken en de gesprekken met de samenleving voor te bereiden. Eind december was het conceptvoorstel gereed en in het eerste kwartaal 2025 vinden de gesprekken met de kernen plaats. Op basis van onder meer deze input wordt voor de zomer 2025 een definitief besluit genomen over het vervolg MAT/MijnDorp en de wijze waarop de procesgelden van € 150.000 besteed worden.

Actielijn 2 Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht Met Noaberkracht hebben we een sterke en krachtige organisatie staan. We zien het als onze verantwoordelijkheid om de kracht en sterkte van Noaberkracht ook voor de toekomst te verzekeren. Dat betekent ook dat we vernieuwend en creatief opereren op een veranderende arbeidsmarkt. Maatschappelijke opgaven worden groter en complexer. Ze vragen door de tijd heen om andere antwoorden, aanpakken en resultaten. Wij willen dan ook dat Noaberkracht voor onze inwoners de komende jaren op elk moment een kwalitatief hoogwaardige dienstverlening biedt. Daarmee is onze ambitie om de inwoners van Tubbergen nu en in de toekomst passende antwoorden te (blijven) geven op bestaande en nieuwe maatschappelijke vraagstukken.

70

Ons doel Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht.

Hoe leverden we een bijdrage aan een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht Ambitielijn 1 Samenlevingsgericht werken Noaberkracht heeft zich in 2024 verder ontwikkeld als een flexibele en toekomstbestendige organisatie die actief inspeelt op de veranderingen in de samenleving. De focus lag op samenlevingsgericht werken, waarbij inwoners en organisaties nauwer betrokken worden bij beleidsontwikkeling en besluitvorming. Dit betekent meer ruimte voor initiatieven van inwoners en een organisatie die in verbinding staat met de samenleving. • Visie op leefbaarheid vastgesteld: In juli 2024 is de visie op toekomstige leefbaarheid in de kernen vastgesteld, met een werkbudget en participatiekaders. • Samenlevingsgericht Werken ingebed: SLGW is nu een vast onderdeel van de organisatiecultuur en opgenomen in vacatures en interne communicatie. • Training en ondersteuning buur(t)mannen en -vrouwen: Door regelmatige werkoverleggen en intervisiemomenten is de rol van buur(t)mannen en -vrouwen verder verstevigd. • Klachtbehandeling verbeterd: In drie afdelingen zijn medewerkers getraind in klachtbehandeling, met als doel bewustwording en verbetering van dienstverlening.

Ambitielijn 2 Ambtenaar van de toekomst Versterken houding en gedrag op basis van de kernwaarden • De kernwaarden en identiteit van Noaberkracht zijn duidelijker zichtbaar in communicatie naar binnen en buiten en in werving en selectie acties. Bijvoorbeeld op de website ‘Werken bij Noaberkracht’ en in communicatie-uitingen staan de (betekenis van de) kernwaarden en het medewerkersprofiel van Noaberkracht centraal. • Het medewerkersprofiel is leidend in sollicitatiegesprekken, een leidraad helpt om goede gesprekken te voeren. Deze instrumenten maken beter duidelijk wat verwacht wordt van medewerkers van Noaberkracht. En helpen om nieuwe medewerkers te vinden die echt passen bij Noaberkracht en over de juiste competenties beschikken. • De gedragscode Noaberkracht Dinkelland Tubbergen is vastgesteld en op verschillende manieren intern onder de aandacht gebracht, onder andere via gesprekken over dilemma's. • Ook is de ambtseed en -belofte heringevoerd, in samenhang met bewustwording over wat ambtenaar zijn betekent. Daarvoor is een nieuwe regeling vastgesteld. In december heeft de eerste groep nieuwe medewerkers tijdens de Noaberkracht tour de ambtseed of ambtsbelofte afgelegd. Versterken evaluerend en lerend vermogen • De Noaberkracht Academie is verder geprofessionaliseerd naar de centrale plek voor leren en ontwikkelen. De digitale leeromgeving is daarin ondersteunend.

• In de opleidingsplannen voor 2025 e.v. en op de Academie vormt het medewerkersprofiel de basis. Deze plannen zijn opgesteld samen met de teams en hebben meer een lange termijn focus, waarbij samenhang is aangebracht tussen de verschillende plannen. Het centraal

71

•

opleidingsplan zorgt voor integraliteit en structuur in organisatie brede trainingen en borging van verplichte trainingen. Opleidingen en trainingen worden centraal ingekocht en georganiseerd. Er wordt geïnvesteerd in goed kwalitatief aanbod vanuit de Academie, passend bij strategische doelen van de gemeenten, en passend bij alle organisatieonderdelen.

Zichtbare verankering van het medewerkersprofiel • Met medewerkers en teams worden verschillende gesprekken gevoerd aan de hand van helpende formats, vanuit het medewerkersprofiel. • Het proces van uitdiensttreding is verbeterd er is onder andere: beter inzicht in vertrekredenen, aandacht voor een warme overdracht en een Noaberkracht afscheidspakket met een persoonlijke noot van het team. De oud-medewerkers zijn de ambassadeurs van onze organisatie. • Nieuwe medewerkers worden door buddy's ingewerkt in de organisatie. • Alle nieuwe medewerkers volgen een introductie- en inwerkprogramma, om iedereen een warm welkom te bieden. Dit programma wordt continu verbeterd en actueel gehouden. Vanaf enkele weken voor de eerste werkdag krijgen nieuwe medewerkers informatie via een applicatie, en later samen met andere nieuwe medewerkers in de ‘Noaberkracht tour’. Ambtenaar zijn bij Noaberkracht en kennismaken met de gemeenten staan hierin centraal. Ambitielijn 3 Van organisatie naar organiseren In 2024 hebben we de schuring in beeld gebracht door verhalen en ervaringen op te halen. Deze inzichten helpen ons om dichter bij onze opgaven te organiseren. Deze opgaven zijn met alle afdelingen binnen de organisatie in verschillende Strategische Personele Opgave (SPO) werksessies besproken.

Tijdens deze sessies hebben we vastgesteld dat we goed inzicht hebben in wat er nodig is en welke ontwikkeling M&O moet ondersteunen. Eind 2024 zijn bovendien de eerste voorbereidingen getroffen om te komen tot een eigen strategische leergang, waarmee we het strategisch vermogen van de organisatie verder willen vergroten. We trekken samen met het AO-fonds Gemeenten en Twentse Kracht op voor een sterkere positie op de arbeidsmarkt en de profilering van onze organisatie. Noemenswaardig is nog de ontwikkeling van een hulpmiddel dat het gesprek over ‘zelforganisatie’ binnen teams faciliteert, evenals het Management Development-traject dat speciaal voor het management is ontwikkeld." Ambitielijn 4 Meerschalig denken en doen We hebben in 2024 in beeld gebracht in welke regionale samenwerkingen we actief zijn vanuit Noaberkracht. Daaruit blijkt dat we als organisatie goed zijn aangehaakt in de ambtelijke en bestuurlijke samenwerkingen in Twente. We hebben ons niet zozeer gericht op het ontwikkelen van een visie op meerschalig organiseren, maar hanteren een strategie waarin we ons actief opstellen en daarvan leren (leren door te doen). Noemenswaardig zijn onze deelname aan de kopgroep op het gebied van Recreatie en Toerisme, onze positie in de kerntakendiscussie binnen Samen Twente en onze initiatieven om de reactie op de Provinciale Omgevingsvisie regionaal af te stemmen.

Ook onze ambtelijke en bestuurlijke aanwezigheid in de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie en de Toekomstagenda is een effect van onze inzet op meerschalig denken en doen. Eind 2024 zijn de eerste voorbereidingen getroffen om te komen tot een strategische leergang.

72

Actielijn 3 Financieel gezond blijven Financieel gezond blijven betekent dat ons uitgangspunt is dat we begrotingen maken die structureel in evenwicht zijn en ervoor zorgen dat de financiële middelen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: de goede dingen doen voor onze samenleving. We zetten in op de realisatie van ambities maar houden ook balans door voorzieningen en afgesproken reserves te borgen. Daarbij sturen we op een efficiënte en effectieve P&C-cyclus en een transparante en goed controleerbare financiële gemeentelijke huishouding. De belastingen indexeren we overeenkomstig de bestendige beleidslijn jaarlijks met het consumentenprijsindexcijfer van het CBS.

Ons doel Een structureel en materieel sluitende (meerjaren)begroting waarbij we de stijging van de lokale lasten zo beperkt mogelijk willen houden.

Hoe leverden we een bijdrage aan financieel gezond blijven We gaan op een realistische en behoedzame manier om met de beschikbare middelen wat in 2024 betekende dat: • We structurele uitgaven dekken met structurele inkomsten. De structureel sluitende begroting 2024 is samen met de meerjarenbegroting 2025-2027 getoetst door de provincie en heeft geresulteerd in het reguliere (repressieve) toezicht en heeft in het kader van InterBestuurlijk Toezicht (IBT) geleid tot de kleur oranje. • We (mogelijke) verliezen en tegenvallers signaleren en verwerken in onze (meerjaren)begroting zodra deze zich aandienen en dat we winsten en meevallers pas verwerken als deze daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Concrete voorbeelden hiervan in 2023 zijn naast het structureel verwerken van de meerjarige gevolgen van de hoge inflatie ook het ramen van de middelen in het kader van de hervormingsagenda jeugd en de opschalingskorting. • We indexeren de OZB-tarieven conform de indexcijfers van het CBS. Deze lijn is in 2024 gevolgd met daarbovenop een extra (meerjarige) stijging om de gemeentefinanciën gezond te houden. • Voor de tarieven op het gebied van afval en riool gaan we uit van 100% kostendekkendheid. Deze lijn is in 2024 gevolgd.

Financiën Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht Financiën Het geld dat middels het coalitieakkoord beschikbaar is gesteld voor de actielijn Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht, is overgeheveld naar Noaberkracht. Het zijn allemaal budgetten die het thema organisatieontwikkeling raken, wat opgepakt wordt binnen Noaberkracht. Overzicht baten en lasten

73

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

0

0

0

Lasten

705

880

684

196

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-705

-880

-684

196

Onttrekkingen aan reserves

25

50

4

-46

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-680

-830

-681

150

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Herijking maatschappelijk akkoord (voordeel €150.000) In het coalitieakkoord en de begroting 2023 was opgenomen dat de huidige aanpak met het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen en MijnDorp2030 herijkt wordt. Het opdrachtgeverschap ligt hiervoor bij de voltallige gemeenteraad. In februari 2024 is de voltallige gemeenteraad geïnformeerd over de actuele stand van zaken en initiatieven in de verschillende kernen. Daarna heeft de gemeenteraad een raadswerkgroep ingesteld. Deze had de opdracht om te komen met een initiatiefraadsvoorstel met betrekking tot het proces MAT/MijnDorp. In juli 2024 stemde de gemeenteraad in met het initiatiefvoorstel en heeft gelijktijdig een budget beschikbaar gesteld van € 150.000 voor het ondersteunen van maatschappelijke initiatieven om van schetsfase naar ontwerp/definitieve fase te komen. Het college heeft opdracht gekregen om het initiatiefvoorstel verder uit te werken en de gesprekken met de samenleving voor te bereiden. Eind december was het conceptvoorstel gereed en in het eerste kwartaal 2025 vinden de gesprekken met de kernen plaats.

Op basis van onder meer deze input wordt voor de zomer 2025 een definitief besluit genomen over het vervolg MAT/MijnDorp en de wijze waarop de procesgelden van € 150.000 besteed worden. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft lagere onttrekkingen m.b.t. MijnDorp2030 voor €46.000 (zie voorstel budgetoverheveling). Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

74

Programma's basisdeel Inleiding op basisdeel Ieder programma in de basisbegroting is op eenzelfde wijze opgebouwd en kent de volgende onderdelen: • Portefeuillehouder(s) • Algemeen: algemene omschrijving van het programma. • Vastgestelde beleidsnota's: voor een actueel totaalbeeld van de vastgestelde beleidsnota's en verordeningen verwijzen we u naar: Overheid.nl • Kengetallen: relevante kengetallen per programma. • Verbonden partijen: voor een totaalbeeld van de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van de doelen binnen het programma verwijzen we u naar de paragraaf Verbonden partijen. • Wat hebben we in 2024 gedaan? Omschrijving van de ontwikkelingen die hebben gespeeld binnen het programma. • Aangenomen moties en amendementen: moties en amendementen met de stand van zaken. • Beleidsindicatoren: de wettelijk verplichte indicatoren volgens het BBV. • Overzicht baten en lasten: weergaven van de baten en lasten per taakveld.

75

Programma Bestuur & middelen Portefeuillehouders Burgemeester Postma & Wethouder Niens

Algemeen Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders. In de gemeenteraad zitten negentien inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: CDA zes zetels, Gemeentebelangen/VVD vijf zetels, Keerpunt 22 vier zetels, Lokaal Sterk drie zetels en PvdA één zetel. Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Tubbergen doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen. De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Dinkelland. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners.

Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost Twente en met de gemeente Dinkelland voortzetten.

Kengetallen Binnen het programma Bestuur en middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen: • Aantal inwoners: 21.397 • Gemiddelde leeftijd: 43,3 jaar • Aantal huishoudens: 8.405 • Aandeel alleenwonenden: 26,6% • Gemiddeld betaalde ozb woningen: €443

Wat hebben we in 2024 gedaan? Herijking gemeentefonds In de begroting 2023 zijn de gevolgen en de herverdeeleffecten van de herijking van het gemeente fonds opgenomen. Dit leverde de gemeente Tubbergen als zogenaamde "nadeelgemeente" een nadelig herverdeeleffect op van € 25 per inwoner. Voor het herverdeeleffect wordt een ingroeipad gehanteerd om te bewerkstelligen dat het herverdeeleffect gefaseerd tot stand komt. Het ingroeipad wordt voor alle gemeenten voor het jaar 2023 op maximaal € 7,50 per inwoner gezet. Ook is het ingroeipad beperkt tot drie jaar. Na drie jaar bedraagt het maximaal voor- of nadelig herverdeeleffect voor een gemeente maximaal € 37,50 per inwoner (voor Tubbergen dus € 25 per inwoner). Voor de verwerking van dit ingroeipad maakt het rijk gebruik van een zogenaamde suppletieuitkering.

76

Herverdeeleffect herijking

2023

2024

2025

2026

Nadeel van € 25,67 per inwoner

-547

-547

-547

-547

Suppletieuitkering

387

68

0

0

Budgettair effect

-160

-479

-547

-547

Extra middelen via algemene uitkering voor jeugd De definitieve verdeling van de extra middelen voor jeugdzorg ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg kwam voor het jaar 2023 voor de gemeente Tubbergen uit op een bedrag van € 448.000. Dit leverde voor het jaar 2024 ten opzichte van de eerdere ramingen een voordeel op van € 33.000. Bezwaarschriften tegen de WOZ-beschikkingen In 2024 is er net als in het jaar 2023 een vergelijkbaar aantal bezwaren tegen de hoogte van de WOZbeschikkingen binnengekomen. Het aantal bezwaren is meer dan verdubbeld ten opzichte van 2022(“komt vooral door de opkomst van de “no cure no pay bureau’s”). De oorzaak hiervan is enerzijds de veranderingen op de woningmarkt en de daarmee stijgende huizenprijzen. Anderzijds is dit te verklaren door de opkomst van de zogenoemde ‘no cure no pay-bureaus’ de afgelopen jaren. Zij maken zeer actief reclame voor hun diensten en hun verdienmodel bestaat eruit om zoveel mogelijk bezwaar- en beroepsschriften in te dienen om proceskostenvergoedingen te ontvangen die door de gemeente betaald moeten worden. Dit zijn voor gemeenten hoge bedragen die betaald worden met gemeenschapsgeld. Bezwaarschriften btw-compensatiefonds en btw-aangifte 2022 Wij hebben in 2024 de motivering van het bezwaar tegen de beschikking btw-compensatiefonds (hierna: BCF) 2022 en tegen de btw-aangifte in het tijdvak 2022 aangeleverd.

De uitspraak van de Belastingdienst hebben wij in 2024 nog niet mogen ontvangen, en verwachten wij nu in de loop van 2025.

Aangenomen moties en amendementen Moties Centrumberaad Tubbergen - voorkeursscenario In de raadsvergadering van 19 april 2023 is de motie Centrumberaad Tubbergen - voorkeursscenario aangenomen met dertien stemmen voor en vier tegen. De motie draagt het college op om: • Op korte termijn te komen met een planning om te inventariseren welke (verbonden) partijen willen participeren in het nieuwe gemeentehuis om zo tijdig de capaciteitsbehoefte te kunnen bepalen en de juiste (voorbereiding) beslissingen te kunnen nemen; • De benodigde strategische gronden aan te kopen in het centrum om regie te houden op basis van bovengenoemd stappenplan; • Perspectief te bieden aan horeca voor de vrijkomende plekken (omzetting tot woningbouw bijvoorbeeld);

77

•

Te onderzoeken wat de bereidheid is van de horeca ondernemers en hoe de gemeente ze kan verleiden om naar het horecaplein te verplaatsen.

Toelichting: • De Centrumontwikkeling Tubbergen is een langjarig proces bestaande uit meerdere deelprojecten. Bij een groot aantal deelprojecten is de gemeente slechts faciliterend en kaderstellend, en bepaald de initiatiefnemer uiteindelijk de planning. De gemeenteraad wordt periodiek (minimaal 2x per jaar) geïnformeerd over de voortgang. De laatste informatiebijeenkomst over de Centrumontwikkeling heeft plaatsgevonden op 17 september 2024. • Bij het vaststellen van het voorkeursscenario is het uitgangspunt geweest alle sociaalmaatschappelijke functies te bundelen in het nieuwe gemeentehuis. Eind 2024 is het Huisvestingsplan/Programma van Eisen geactualiseerd en zijn verbonden partijen bekend. Naast de gemeentelijk dienstverlening gaan we ervan uit dat de Politie, en De Schakel deel uitmaken van het nieuwe concept. • De percelen waarop in het gekozen scenario een supermarkt kan worden gerealiseerd zijn verworven door een ontwikkelaar. Dit betekent echter niet dat er geen regie is op de gewenste ontwikkeling. De uitkomsten van het DPO (Distributie Planologisch Onderzoek) zijn leidend voor de maximale omvang van de supermarkt. In het bestemmingsplan wordt vastgelegd waar de grens van het bouwblok ligt, welke bebouwingshoogte is toegestaan. Het Beeld Kwaliteit Plan / De Welstandsnota geeft kaders voor de beeldregie.

• Met het vaststellen van het voorkeursscenario is invulling gegeven aan de visie op hoofdlijnen waardoor werd gewerkt aan een compact en aaneengesloten centrum. Vrijkomende locaties buiten het centrum kunnen worden herontwikkeld met woningbouw. Hierbij wordt gekeken naar de kwalitatieve en kwantitatieve woonbehoefte binnen Tubbergen alsmede de stedenbouwkundige context van de her te ontwikkelen locaties. • Het haalbaarheidsonderzoek naar concentratie van Horeca op het Raadhuisplein is besproken met een afvaardiging van Koninklijke Horeca Nederland – afdeling Tubbergen. Hierin is aangegeven dat het raadhuisplein op dit moment onvoldoende aantrekkelijk is voor horeca om zich te vestigen. Een aanzienlijke kwaliteitsslag in de openbare inrichting van het Raadhuisplein is hiervoor noodzakelijk. Er is opdracht verleend om twee schetsontwerpen te maken voor mogelijke herinrichting van het Raadhuisplein. Een andere invulling van het Raadhuisplein heeft raakvlak met de evenementenvisie. Op dit moment wordt gewerkt aan een nieuwe evenementenvisie voor de gemeente Tubbergen. Stand van zaken: De motie is in behandeling. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2024

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

78

Indicator

2022

2023

2024

Formatie (fte per 1.000 inwoners)*1

7,61

8,32

8,51

Bezetting (aantal medewerkers per 1.000 inwoners)

8,91

9,78

10,03

Apparaatskosten (kosten per inwoner)

736

898

933

Externe inhuur (kosten als percentage van totale loonsom plus totale kosten inhuur externen)*2

11,4

13,5

14,2

Overhead (percentage van de totale kosten)

10,4

9,8

10,3

Toelichting formatie en bezetting Op 31 december 2024 waren er meer mensen in dienst bij Noaberkracht dan op diezelfde datum in 2023. Ook waren er op 31 december 2024 meer fte's in dienst dan op 31 december 2023. Dit heeft onder andere te maken met de extra taken op het gebied van duurzaamheid, migratie, wet goed verhuurderschap, uitvoering bijstand en dus ook extra medewerkers. Daarnaast nemen medewerkers deel aan het generatiepact en is er al voorgesorteerd op hun vertrek. Dit om de kennis goed over te kunnen dragen.

Overzicht baten en lasten

79

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

BATEN Bestuur en middelen (exclusief algemene dekkingsmiddelen) Algemene dekkingsmiddelen

207

668

658

-10

-

-

-

1. Lokale heffingen

5.370

5.474

5.450

-24

2. Algemene uitkeringen

36.640

38.314

38.587

272

3. Dividend

866

1.021

1.024

3

4. Saldo financieringsfunctie

22

254

459

205

5. Overhead

0

0

0

0

6. Onvoorzien

0

0

0

0

43.104

45.732

46.178

446

3.339

3.895

4.192

297

TOTAAL BATEN LASTEN Bestuur en middelen (exclusief algemene dekkingsmiddelen) Algemene dekkingsmiddelen

-

-

-

1. Lokale heffingen

40

40

45

2. Algemene uitkeringen

0

0

0

0

3. Dividend

4

4

4

-0

5

4. Saldo financieringsfunctie

-905

-619

-523

95

5. Overhead

6.997

7.122

7.008

-113

6. Vennootschapsbelasting

0

0

133

133

7. Onvoorzien

20

0

0

0

TOTAAL LASTEN

9.495

10.443

10.859

417

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

33.609

35.289

35.318

29

Onttrekkingen aan reserves

340

2.448

2.555

106

Toevoegingen aan reserves

1.311

3.347

3.347

0

Resultaat van baten en lasten

32.638

34.391

34.526

135

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Overbrenging archief naar statische fase (voordeel €63.000) (zie voorstel budgetoverheveling) De Provinciale Archiefinspectie eist overbrenging dossiers Tubbergen 1985-2002 naar de statische fase. Dit is arbeidsintensief werk: opschonen, bewerken en beschrijven van duizenden dossiers. In de perspectiefnota 2025 (inclusief de jaarstukken 2023) hebben wij daarvoor een bedrag van € 150.000 beschikbaar gesteld. De werkzaamheden zijn in 2024 opgestart en worden in 2025 voortgezet. Het nog beschikbare restant (voordeel) wordt middels budgetoverheveling overgeheveld naar 2025. Juridische controlling (voordeel €49.000)

80

Het voordeel op deze post is enerzijds veroorzaakt doordat minder externe inhuur door advocaten is ingezet en anderzijds doordat veel van deze kosten ten laste zijn gebracht van de rijksvergoeding op het gebied van vooral migratie. Rente (stelpost, schatkistbankieren, etc.) (voordeel €109.000) In 2024 hebben we een langlopende lening afgesloten van € 8 miljoen met een looptijd van 25 jaar tegen 3,34%. Dit betekende enerzijds dat we de stelpost rente in 2024 hebben moeten aanspreken maar anderzijds ook dat we rente hebben ontvangen op de geparkeerde middelen bij het Rijk Vanaf eind 2022 wordt er namelijk sinds lange tijd weer creditrente vergoed door het Agentschap van de Generale Thesauri (schatkistbankieren. Per saldo een voordeel van € 109.000. Algemene uitkering (voordeel €272.000) (zie voorstel resultaatbestemming) De decembercirculaire 2024 en de septembercirculaire 2024 hebben voor een hogere algemene uitkering gezorgd van € 230.000. Het grootste gedeelte van dit bedrag bestaat uit taakmutaties en decentralisatieuitkeringen (€ 218.000). In de resultaatbestemming wordt hiervan een bedrag van € 78.000 meegenomen naar 2025. Dit bedrag is bestemd voor, landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties en de spreidingswet.

Sinds juli 2023 is de beëindigingsregeling veehouderijlocaties (met piekbelasting) opengesteld, waarmee veehouders hun bedrijfslocaties met een subsidieregeling kunnen beëindigen. Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken voor asielzoekers om zo tot een evenwichtigere spreiding van asielzoekers te komen over gemeenten en provincies. Taakmutaties algemene uitkering (voordeel €270.000) Via verschillende circulaires over de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn we op de hoogte gebracht van een aantal zogenaamde taakmutaties. Wij hanteren de lijn dat voor deze taakmutaties stelposten worden opgenomen in afwachting van te ontwikkelen beleid. Mocht dit om welke reden dan ook niet lukken dan vallen deze stelposten terug naar de algemene middelen. Van het totale voordeel van € 270.000 wordt een bedrag van in totaliteit € 63.000 betrokken bij de resultaatbestemming en de budgetoverheveling. Het hierna resterende voordeel van € 203.000 wordt voor het grootste deel veroorzaakt door het vrijvallen van de resterende stelpost prijscompensatie. Dit is het deel van de stelpost prijscompensatie dat gedurende het jaar via de tussenrapportages en programmajournaals niet is aangewend om ramingen aan te passen.

Tegenover deze meevaller staan op overige plekken in deze jaarverantwoording ook tegenvallers als gevolg van niet geraamde prijsstijgingen die zijn opgetreden of bekend geworden in de laatste maanden van het jaar 2024. Voorziening pensioenen wethouders (nadeel €341.000) We zijn verplicht om ieder jaar bij de jaarverantwoording een herziene berekening van de toekomstige rechten van de wethouders pensioenen op te leveren. Naast fluctuatie in bestand (mensen die in- en uitstromen) was voorgaande jaren vooral de stijging van de rekenrente van invloed. Deze is dit jaar gestegen. Tevens is het nadeel voor een deel te verklaren doordat de instroom in de wachtgeldregeling in het jaar 2024 is toegenomen. Daarnaast wordt ook van jaar tot jaar gekeken naar de levensverwachting en de ramingen daar waar nodig op aangepast. Griffie (nadeel €95.000)

81

In 2024 hebben een aantal personele mutaties plaatsgevonden binnen de Griffie. Dit heeft geleid tot dubbele personeelslasten over een aantal maanden en tot noodzakelijk (en duurdere) inhuur. Proceskostenvergoeding WOZ (nadeel €35.000) Het nadeel op de OZB heeft drie oorzaken. Ten eerste is in 2024 een aanzienlijk groter aantal bezwaren( komt vooral door de opkomst van de “no cure no pay bureau’s”) tegen de WOZ-waarde ingediend en gehonoreerd dan in voorgaande jaren, wat heeft geleid tot lagere opbrengsten. Daarnaast is het aantal ingediende beroepen vier keer zo hoog als in voorgaande jaren, waarbij in een deel van de zaken een schikking is getroffen en er uitspraken zijn gedaan in enkele langlopende (hoger)beroepen. Dit heeft geleid tot meer proceskostenvergoedingen. Tot slot zijn de proceskostenvergoedingen voor de gegronde bezwaren van 2023 grotendeels begin 2024 uitbetaald, waardoor deze lasten in het boekjaar 2024 zijn verantwoord. Loonheffing WKR (nadeel €41.000) Het nadeel op de loonheffing WKR heeft de volgende oorzaken. De stijging heeft er mee te maken dat we er per 1 maart 2024 een netto vergoeding per maand aan de raadsleden van Tubbergen zijn gaan verstrekken voor de tegemoetkoming van arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden. Tevens is de netto onkostenvergoeding aan de ambtsdragers hoger dan in 2023.

Omzetbelasting (nadeel €100.000) Wij hebben in 2024 de motivering van het bezwaar tegen de beschikking btw-compensatiefonds (hierna: BCF) 2022 en tegen de btw-aangifte in het tijdvak 2022 aangeleverd. Voor de gemeente betekent dit een teruggave btw-aangifte en verhoging van de uitkering uit het BCF van in totaal circa € 100.000. De uitspraak van de Belastingdienst hebben wij in 2024 nog niet mogen ontvangen, waardoor de inkomsten van € 100.000 niet verantwoord kunnen worden in 2024. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk lagere onttrekkingen m.b.t. Europese richtlijn Energieprestatie gebouwen €7.000 (zie voorstel budgetoverheveling), borgen van de veiligheid van decentrale bestuurders €7.000 (zie voorstel budgetoverheveling) en bestuursadviseur voor €9.000 (zie voorstel budgetoverheveling). Tevens is er een hogere onttrekking m.b.t. de vennootschapsbelasting voor €133.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Kosten van overhead

82

Raming begrotingsjaar voor wijziging

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

0

0

0

0

Lasten

6.997

7.122

7.008

-113

Kosten van de overhead

-6.997

-7.122

-7.008

113

0

0

0

0

245

245

245

0

0

0

0

0

-245

-245

-245

0

-6.997

-7.122

-7.008

113

Waarvan kosten van overhead toe te rekenen aan grondexploitaties Waarvan dekking overhead door toerekening aan grondexploitaties Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Bedrag voor de heffing van vennootschapsbelasting (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar wijziging

na

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

2023

0

0

5

5

2024

0

0

128

128

0

0

133

133

83

Programma Dienstverlening & burgerzaken Portefeuillehouder Burgemeester Postma

Algemeen We streven in onze dienstverlening naar een gemeente die niet afwacht, maar proactief naar de inwoner toe gaat. Een gemeente die in haar dienstverlening meedenkt met de inwoner en helder is in verwachtingen over en weer, tussen gemeente en inwoners. Dit betekent beleid zonder strikte regels maar met ruimte voor maatwerk. Niet meer werken met beperkte openingstijden, maar op afspraak werken op een locatie en tijdstip wenselijk voor de inwoner. We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk producten en diensten digitaal afgenomen kunnen worden. Daarnaast wordt het persoonlijk contact uiteraard geborgd. Natuurlijk kunnen inwoners en bedrijven ook telefonisch contact opnemen door te bellen naar het telefoonteam. Naast de dienstverlening zorgen we ook voor een correcte verwerking van de persoonsgegevens van onze inwoners in de basisregistratie personen, de uitgifte van identiteitskaarten, rijbewijzen en paspoorten en de kadastrale informatie.

Kengetallen Binnen het programma Dienstverlening & burgerzaken maken we gebruik van het volgende kengetal: Opkomst verkiezingen (88,5% Tweede Kamer,2023)

84

Wat hebben we in 2024 gedaan? Verkiezingen Op donderdag 6 juni 2024 hebben we de verkiezingen voor het Europees Parlement gehad en succesvol afgerond. De huidige verkiezingsborden zijn in 2024 vervangen door spandoeken, wat voor eenheid en structuur heeft gezorgd. Reisdocumenten In 2024 hadden wij te maken met meer aanvragen voor reisdocumenten. Voor 2024 verlopen de eerste documenten met 10-jarige geldigheid. Dit betekent dat er vanaf 2024 meer documenten vernieuwd worden dan de jaren ervoor. De paspoortpiek duurt tot 2028. Huwelijken In 2024 zijn er maar liefst 78 huwelijken voltrokken en 25 partnerschappen geregistreerd in de gemeente Tubbergen. Rijbewijzen Het proces "rijbewijs online aanvragen" is opnieuw onder de aandacht gebracht. In de gemeente Tubbergen hebben 279 personen hier gebruik van gemaakt.

Aangenomen moties en amendementen Er zijn geen moties en amendementen met betrekking tot dit programma.

Beleidsindicatoren dienstverlening en burgerzaken Het programma Dienstverlening & burgerzaken kent geen verplichte beleidsindicatoren.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

397

447

456

9

Lasten

719

793

748

45

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-321

-346

-292

53

Onttrekkingen aan reserves

0

2

0

-2

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-321

-344

-292

51

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

85

Programma Veiligheid Portefeuillehouder Burgemeester Postma

Algemeen Veilig leven is een groot goed in onze samenleving. De gemeente heeft op dit onderwerp een belangrijke wettelijke taak. Daar geven we uitvoering aan. Wij zien veiligheid als een gezamenlijke verantwoordelijkheid en maken met allerlei betrokkenen in onze samenleving afspraken over hoe we de veiligheid in onze samenleving kunnen versterken. Daarbij werken we vanuit vertrouwen. Als dat vertrouwen wordt geschaad, dan treden we op. Veiligheid is vaak het resultaat van samenwerking en van bewust handelen op basis van eigen verantwoordelijkheid. We werken dan ook aan samenwerking tussen onder meer politie, brandweer, Openbaar Ministerie, woningcorporaties en hulpverleners. We willen een veilig en leefbare woonomgeving. Daarvoor dringen we de criminaliteit (ondermijning) terug en vergroten we het veiligheidsgevoel van onze inwoners. We hebben een adequate wijze van uitvoering van toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving waarbij we het perspectief van meerdere kanten bekijken. We willen oplossingsgericht denken en meebewegen bij (politieke) ontwikkelingen. Vanuit de rol van toezichthouder en handhaver geven wij vrijheid waar het kan en zijn we strikt waar het moet. Om zo samen met burgers en bedrijven tot een veilige en leefbare woon- en werkomgeving te komen.

Kengetallen Binnen het programma Veiligheid maken we gebruik van de volgende kengetallen: Aantal misdrijven per jaar (Politie: 2018-2024):

86

Aantal incidenten met verwarde personen (Politie: 2018-2024):

Toelichting: Het aantal registraties is gebaseerd op de registraties die in de politiesystemen zijn vastgelegd. Indien een eenheid meer incidenten registreert, betekent dit niet automatisch dat het fenomeen in de betreffende eenheid ernstiger is, maar het kan te maken hebben met de registratiewijze (of registratiediscipline) binnen deze eenheid. De getoonde aantallen over voorgaande jaren kunnen mogelijk afwijken van eerdere gepresenteerde aantallen vanwege een na-ijleffect. Registraties kunnen namelijk op basis van nieuwe inzichten op een later moment worden aangepast. Vanaf 2019 wordt er op een andere manier geregistreerd, waardoor het lijkt alsof het aantal incidenten met verwarde personen enorm is toegenomen. Het aantal registraties is niet gelijk aan het aantal unieke personen en over de rol van corona in relatie tot de cijfers is verder niets te zeggen.

Wat hebben we in 2024 gedaan? Weerbare gemeente Gemeenten zijn niet meer weg te denken in de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Om ondermijning succesvol te kunnen aanpakken, is het van belang dat wij als gemeente weerbaar zijn tegen negatieve invloeden van buitenaf. Ondermijning is een vorm van criminaliteit, waarbij criminelen voor hun illegale activiteiten gebruik maken van legale activiteiten en diensten. Daardoor vervagen normen en neemt het gevoel van veiligheid en leefbaarheid af. Het effect daarvan op onze samenleving heet ondermijning. Het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) heeft een weerbaarheidsscan uitgevoerd. De resultaten uit deze scan zijn regionaal en lokaal opgepakt. Voor de gemeente Tubbergen betekent dit dat naast het doorontwikkelen van het lokaal ondermijningsoverleg en het opnemen van de aanpak van ondermijning in het Integraal Veiligheidsplan 2024-2026, ook een eerste aanspreekpunt voor het thema ondermijning en de opvolging van de resultaten van de weerbaarheidsscan binnen de directie van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen, is aangewezen. Verder is in 2024 gestart met de invoering van de ambtseed/-belofte. Dit is een belangrijke stap, niet alleen omdat het een wettelijke verplichting is, maar

87

vooral omdat het symbool staat voor hoe wij ons werk als ambtenaar doen: eerlijk, zorgvuldig en in het belang van de samenleving. Ook zijn er regionaal initiatieven in gang gezet om de weerbaarheid van lokale overheden in Twente in de aanpak van ondermijning te vergroten. Dit zijn onder andere: een e-learning die is ontwikkeld voor nieuwe medewerkers voor het herkennen van signalen van ondermijning, een ondermijningscongres dat heeft plaatsgevonden voor gemeenten en de samenwerkende partners en er is een module ontwikkeld voor het vastleggen van signalen van ondermijning. Aanpak veilig buitengebied In de gemeenten Dinkelland en Tubbergen is sprake van een groot buitengebied met honderden bedrijven, al dan niet met agrarische bestemming. Er is onvoldoende zicht op en kennis van de risico's van mogelijke ondermijnende criminaliteit. Leegstaande schuren of andere leegstaande objecten lenen zich bij uitstek voor het inrichten van productieplaatsen voor synthetische drugs of hennep. Ook is er veel geld te verdienen met het omzeilen van milieuregels. Daarom is eind 2022 gestart met het project veilig buitengebied waaraan een groot aantal partners werkzaam in het buitengebied deelnemen. In 2024 hebben op een aantal locaties integrale controles plaatsgevonden en zijn signalen van ondermijning opgepakt.

Aangenomen moties en amendementen Er zijn geen moties en amendementen met betrekking tot dit programma.

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren. Indicator

2022

2023

2024

Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 jongeren)

2,0

5,0

nnb

Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)

0,0

0,2

nnb

Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)

1,4

0,5

nnb

Diefstallen uit woningen (aantal per 1.000 inwoners)

0,9

0,5

nnb

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (aantal per 1.000 inwoners)

2,3

1,4

nnb

Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/veiligheid - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

88

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

17

24

28

4

Lasten

3.516

3.558

3.462

96

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-3.499

-3.534

-3.434

100

Onttrekkingen aan reserves

0

9

9

0

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-3.499

-3.525

-3.424

100

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Omgevingsdienst Twente (voordeel €51.000) Een deel van het jaarresultaat 2023 Omgevingsdienst Twente is door het AB bestemd voor teruggaaf aan de deelnemers. Eveneens heeft het opheffen van de kruisfinanciering geresulteerd in een teruggaaf aan de deelnemers. Beide voordelen zijn verantwoord in 2024. Kruisfinanciering ontstaat wanneer een deelnemer van ODT/gemeente een positief resultaat heeft en dat overschot wordt gebruikt om een tekort bij een andere deelnemer/ gemeente te dekken. Dit is in het begin ontstaan doordat de beschikbare gestelde capaciteit van de deelnemers bij aanvang verschilt. Door een andere berekeningssystematiek om de bijdrage van de deelnemers te bepalen (die wel aansluit bij de werkelijke uitvraag van deelnemers aan ODT) is de kruisfinanciering stapsgewijs opgeheven Integrale veiligheid (voordeel €50.000) Dit voordeel is ontstaan omdat een deel van de geraamde financiële middelen voor de aanpak van ondermijning en het opstellen van integraal veiligheidsbeleid niet zijn ingezet.